ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΛΓΕΒΡΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (ΠΟΛΥΩΝΥΜΑ ) Θέμα 1ο Α) Να αποδείξετε ότι το πολυώνυμο P(x) έχει παράγοντα το χ-ρ αν και μόνο αν το ρ είναι ρίζα του P(x) , δηλαδή αν και μόνο αν P(ρ)=0. (Μ 5) B) Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως αληθείς ή ψευδείς . 1.Το πολυώνυμο P(x)=2 έχει βαθμό 0 . 2.Το υπόλοιπο της διαίρεσης x 2012 + x 2011 + x 2010 + ... + x + 1 : ( x + 1) είναι -1 . 3.Το πολυώνυμo P( x) = κ x 3 + λ x 2 + µ x + 5, κ , λ ∈ ℝ δεν μπορεί να έχει ρίζα το 2. 4.Αν το πολυώνυμο P(x) έχει παράγοντα το x 2 − 4 τότε P( 2) = 0 . Σ Λ Λ Λ Λ
(
)
Σ Σ Σ
5.Αν για τα πολυώνυμα P( x) = κ x 4 + λ x3 + 2 x + µ , Q( x) = 2 x + 1, κ , λ ∈ ℝ ισχύει P( x) = Q( x) τότε κ=λ=0 και μ=1. Σ (Μ 15) Γ) Με βάση το παρακάτω σχήμα Horner να βρείτε τους αριθμούς α,β,γ,δ,ε . 7 6 β 7 20 γ δ ε 20 -20 0 (Μ 5) Θέμα 2ο Δίνεται το πολυώνυμο : α Λ
P( x) = x 4 − 2 x3 − x 2 − λ x + 3λ
i) Να εκτελέσετε την διαίρεση P ( x) : ( x − 2) χρησιμοποιώντας το σχήμα horner, κατόπιν να γράψετε την αντίστοιχη ταυτότητα της ευκλείδειας διαίρεσης. ii) Αν το P(x) διαιρείται με το χ-2 τότε: α) να δείξετε ότι λ=4 β) να δείξετε ότι το P(x) διαιρείται με το ( x − 2)2
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ
http://mathhmagic.blogspot.com/
2
γ) να βρείτε το πηλίκο της διαίρεσης του P(x) με το ( x − 2)2 . (Μ 25) Θέμα 3ο Α) Να αποδείξετε ότι το πολυώνυμο P( x) = x3 − (α + β + γ ) x 2 + ( βγ + γα + αβ ) x − αβγ , α , β , γ ∈ ℝ διαιρείται από το Q( x) = x − α
(
)( x − β ) .
B.Θεωρούμε το πολυώνυμο P( x) τέτοιο ώστε : P( x 2 + 1) = P( x)
(
)
2
+ 1 , P(1) = 1 .Να υπολογίσετε το
P( 2), P(5), P( 26) .
Γ. Αν το πολυώνυμο P(x) = x3 + αx2 + βx + 4 διαιρείται ακριβώς με το x – 2 και το υπόλοιπο της διαίρεσης του με το x − 1 είναι 8, να προσδιοριστούν τα α , β.
Δ. Να αποδείξετε ότι το πολυώνυμο
P( x) = x 2ν + 2 + ( 2 − κ ) x 2ν +1 + (λ − κ + 1) x 2ν + (κ + 2λν ) x + κ + ( 2ν − 1)λ , v ∈ ℕ * , κ , λ ∈ ℝ
έχει ρίζα τον αριθμό -1 , δηλαδή το χ+1 είναι παράγοντας . (Μ 20) Θέμα 4ο i) Το άθροισμα των συντελεστών ενός πολυωνύμου P(x) είναι 3 ενώ ο σταθερός oρος του είναι 4 ,να υπολογιστούν οι αριθμοί :
A = ηµ (
P(1)π )−7 6
Β = 4εϕ (
P(0)π )+8 16
ii) Να βρεθούν τα σημεία τομής της γραφικής παράστασης της f ( x) = x 3 + Ax 2 + ( B − 1) x − 6 με τους άξονες χ΄χ και y’y, όπου Α,Β οι αριθμοί του ερωτήματος (i) iii) Να βρεθούν τα διαστήματα στα οποία η γραφική παράσταση της πολυωνυμικης συνάρτησης f βρίσκεται πάνω από τον άξονα χ΄χ. (Μ 30)
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ
http://mathhmagic.blogspot.com/
3
ΛΥΣΕΙΣ Θέμα 1ο Α) Θεωρία B)1. Σ 2. Λ 3. Σ 4. Σ 5.Σ
Γ) Με βάση το παρακάτω σχήμα Horner να βρείτε τους αριθμούς α,β,γ,δ,ε . 7 6 14 7 20 -50 40 -10 20 -20 0 2
Θέμα 2ο
i) 1 -2 2 1 0 -1 0 -1 -λ -2 -2-λ 3λ -4-2λ λ-4 2
Το ρ είναι ρίζα του P(x) ⇔ P(ρ) = 0 ⇔ Το x – ρ είναι παράγοντας του P(x) ⇔ το x – ρ διαιρεί το P(x) ⇔ το υπόλοιπο της διαίρεσης P(x) :((x –ρ) είναι 0
Η ταυτότητα της διαίρεσης ειναι :
x 4 − 2 x3 − x 2 − λ x + 3λ = ( x 3 − x − 2 − λ )( x − 2) + λ − 4
ii) α) Εφόσον το P(x) διαιρείται με το χ-2 τότε το υπόλοιπο της διαίρεσης
λ −4=0⇔ λ = 4 .
Άρα P( x) = x 4 − 2 x3 − x 2 − 4 x + 12 και η ταυτότητα της διαίρεσης γίνεται:
x 4 − 2 x3 − x 2 − 4 x + 12 = ( x3 − x − 6)( x − 2) (1)
β) Για να διαιρείται το P(x) με το ( x − 2)2 αρκεί ο όρος (χ-2) να διαιρεί το x3 − x − 6 .
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ
http://mathhmagic.blogspot.com/
4
Πραγματικά με την βοήθεια του σχήματος Horner έχουμε: 1 0 2 1 2 -1 4 3 -6 6 0 2
γ) Η ταυτότητα της διαίρεσης είναι: x3 − x − 6 = ( x − 2)( x 2 + 2 x + 3) (2) Από (1) ,(2) :
x 4 − 2 x3 − x 2 − 4 x + 12 = ( x 2 + 2 x + 3)( x − 2)2
Το ζητούμενο πηλίκο είναι : x 2 + 2 x + 3 . Θέμα 3ο Α) Για να διαιρεί το Q(x) το P(x) αρκεί P(α ) = 0 και P( β ) = 0 .
P(α ) = α 3 − (α + β + γ )α 2 + ( βγ + γα + αβ )α − αβγ =
α 3 − α 3 − βα 2 − γα 2 + βγα + γα 2 + α 2 β − αβγ = 0
P( β ) = β 3 − (α + β + γ )β 2 + ( βγ + γα + αβ )β − αβγ =
β 3 − αβ 2 − β 3 − γβ 2 + β 2γ + γαβ + αβ 2 − αβγ = 0
B.Από την αρχική σχέση έχουμε: Για χ=1 : P(12 + 1) = P(1)
(
)
2
+ 1 ⇔ P( 2) = 1 + 1 = 2
2
Για χ=2 : P( 22 + 1) = P( 2) Για χ=2 : P(52 + 1) = P(5)
(
)
+ 1 ⇔ P(5) = 4 + 1 = 5 + 1 ⇔ P( 26) = 25 + 1 = 26
(
)
2
Γ. Επειδή το πολυώνυμο P( x) διαιρείται ακριβώς με το x − 2 , θα ισχύει:
P( 2) = 0 ⇔ 8 + 4a + 2 β + 4 = 0 ⇔ 4α + 2 β = −12 ⇔ 2α + β = −6 (1) ) .Επίσης, επειδή το υπόλοιπο της
διαίρεσης του P( x) με το x − 1 είναι 8, έχουμε P(1) = 8 ⇔ 1 + a + β + 4 = 8 ⇔ α + β = 3 ( 2) . Οι σχέσεις (1) και (2) δίνουν:
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ
http://mathhmagic.blogspot.com/
5
2α + β = −6 α = −9 ⇔ α + β = 3 β = 12
Δ. Παρατηρούμε ότι :
P( −1) = ( −1)
2ν + 2
+ ( 2 − κ ) ⋅ ( −1)
2ν +1
+ (λ − κ + 1) ( −1) + (κ + 2λν ) ( −1) + κ + ( 2ν − 1)λ =
2ν
1 − ( 2 − κ ) + (λ − κ + 1) − (κ + 2λν ) + κ + ( 2ν − 1)λ = 1 − 2 + κ + λ − κ + 1 − κ − 2λν + κ + 2νλ − λ = 0
Άρα το χ+1=x-(-1) είναι παράγοντας του P( x) . Θέμα 4ο i) Για κάθε πολυώνυμο P( x) = aν xν + aν −1 xν −1 + aν − 2 xν − 2 + .... + a1 x + a0 ισχύει:
P(1) = aν + aν −1 + aν − 2 + .... + a1 + a0 ( το άθροισμα των συντελεστών του πολυωνύμου) P(0) = a0 ( ο σταθερός όρος του πολυωνύμου)
Άρα από τα δεδομένα της άσκησης P(1) = 3, P( 0) = 4 , έχουμε:
A = ηµ (
P(1)π 3π π ) − 7 = ηµ ( ) − 7 = ηµ ( ) − 7 = 1 − 7 = −6 6 6 2 P(0)π 4π π ) + 8 = 4εϕ ( ) + 8 = 4εϕ ( ) + 8 = 4 + 8 = 12 16 16 4
Β = 4εϕ (
ii) Η συνάρτηση f παίρνει την μορφή:
f ( x) = x3 − 6 x 2 + 11x − 6
Για να βρούμε τα σημεία τομής της γραφικής παράστασης της f με τον άξονα χ΄χ λύνουμε την εξίσωση
f ( x) = 0 , a ρα , x3 − 6 x 2 + 11x − 6 = 0
Οι διαιρετές του σταθερού όρου : ±1, ±2 , ±3, ±6 Κάνουμε σχήμα horner για χ=1
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ
http://mathhmagic.blogspot.com/
6
1
-6 1
11 -5 6
-6 6 0
1
1
-5
Το 1 είναι μια ρίζα της f ( x) = 0 Η ταυτότητα της διαίρεσης του f(x) με το x-1 δίνει:
x3 − 6 x 2 + 11x − 6 = ( x − 1)( x 2 − 5 x + 6) .Άρα
f ( x) = 0 ⇔ ( x − 1)( x 2 − 5 x + 6) = 0 ⇔ x = 1 ή x = 2 ή x = 3 (το πολυώνυμο x 2 − 5 x + 6 έχει ρίζες τους
αριθμούς 2 και 3, επομένως γράφεται x 2 − 5 x + 6 = ( x − 2)( x − 3) ). Τα σημεία τομής της f με τον χ΄χ είναι (1,0),(2,0),(3,0). Για να βρούμε το σημείο τομής της γραφικής παράστασης της f με τον y’y βάζουμε στον τύπο της f όπου χ=0 και έχουμε f ( 0) = −6 άρα το ζητούμενο σημείο είναι το (0,-6). ii) Αρκεί να λύσουμε την ανίσωση f ( x) > 0 , x3 − 6 x 2 + 11x − 6 > 0 ή ( x − 1)( x 2 − 5 x + 6) > 0 ή
( x − 1)( x − 2)( x − 3) > 0
Κατασκευάζουμε πινάκα προσήμων: Χ
−∞
1
2
3
+∞
x −1 x−2 x−3
f(x)
-
+ +
+ + -
+ + + +
Από τον πίνακα βλέπουμε ότι f ( x) > 0 όταν x ∈ 1, 2 ∪ 3, +∞ .
( ) (
)
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ
http://mathhmagic.blogspot.com/
