ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ
Θέματα Πανελλαδικών Εξετάσεων ανά Κεφάλαιο 2000 - 2013
2013 • ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΛΥΚΕΙΑ • ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΛΥΚΕΙΑ • ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ • ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ • ΟΜΟΓΕΝΩΝ
5
ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ
ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ
Περιεχόμενα
Κεφάλαιο 1ο
Θέμα 1ο Θέμα 2ο Θέμα 3ο Θέμα 4ο
Το γενετικό υλικό
2 8 11 12
Κεφάλαιο 2ο
Θέμα 1 Θέμα 2ο Θέμα 3ο Θέμα 4ο
ο
Αντιγραφή, Έκφραση & Ρύθμιση γενετικής πληροφορίας
13 20 22 24
Κεφάλαιο 4ο
Θέμα 1 Θέμα 2ο Θέμα 3ο Θέμα 4ο
ο
Τεχνολογία ανασυνδυασμένου DNA
30 34 36 37
Κεφάλαιο 5ο
Θέμα 1 Θέμα 2ο Θέμα 3ο Θέμα 4ο
ο
Μεντελική κληρονομικότητα
41 43 44 47
Κεφάλαιο 6ο
Θέμα 1ο Θέμα 2ο Θέμα 3ο Θέμα 4ο
Μεταλλάξεις
52 56 58 61
Κεφάλαιο 7ο
Θέμα 1 Θέμα 2ο Θέμα 3ο Θέμα 4ο
ο
Αρχές & Μεθοδολογία Βιοτεχνολογίας
67 70 73 74
Κεφάλαιο 8ο
Θέμα 1 Θέμα 2ο Θέμα 3ο Θέμα 4ο
ο
Εφαρμογές Βιοτεχνολογίας στην Ιατρική
77 80 83 86
Κεφάλαιο 9ο
Θέμα 1 Θέμα 2ο Θέμα 3ο Θέμα 4ο
ο
Εφαρμογές Βιοτεχνολογίας στη Γεωργία-Κτηνοτροφία
87 91 94 96
Πανελλαδικές 2000-2013
1
Β. Πιτσιλαδής
ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
ΘΕΜΑ 1ο
Γράψτε τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις και δίπλα το γράμμα που συμπληρώνει σωστά.
2000
ΗΜΕΡΗΣΙΑ
3. Στα προκαρυωτικά κύτταρα το γενετικό υλικό είναι: α. γραμμικό δίκλωνο DNA β. γραμμικό μονόκλωνο DNA γ. κυκλικό δίκλωνο DNA δ. κυκλικό μονόκλωνο DNA
ΕΣΠΕΡΙΝΑ
Μονάδες 5
1. Μέσα σ’ ένα φυτικό ευκαρυωτικό κύτταρο, DNA υπάρχει μόνο : α) στον πυρήνα β) στον πυρήνα και στα μιτοχόνδρια γ) στα μιτοχόνδρια και στους χλωροπλάστες δ) στον πυρήνα, στα μιτοχόνδρια και στους χλωροπλάστες 4. Στη φύση τα πλασμίδια βρίσκονται : α) στα φυτικά κύτταρα β) στους ιούς γ) στα βακτήρια δ) στα ζωικά κύτταρα
Μονάδες 3
Μονάδες 3
2001
ΗΜΕΡΗΣΙΑ
Β. 1. Το DNA αποτελεί το γενετικό υλικό όλων των κυττάρων και των περισσότερων ιών. Να περιγράψετε συνοπτικά τις λειτουργίες του γενετικού υλικού. Μονάδες 5
ΕΣΠΕΡΙΝΑ
Α. Σωστές απαντήσεις : 3. Οι ιοί περιέχουν γενετικό υλικό; Τι είδους μπορεί να είναι αυτό;
ΟΜΟΓΕΝΩΝ
Μονάδες 5
Β. 1. Πότε ένα κύτταρο χαρακτηρίζεται απλοειδές και πότε διπλοειδές; 2. Τι ονομάζεται καρυότυπος;
Μονάδες 5 Μονάδες 5
2002
ΗΜΕΡΗΣΙΑ
Α. 1. Δίκλωνο κυκλικό μόριο DNA περιέχεται σε: α. γαμέτη β. ευκαρυωτικό πυρήνα γ. βακτήριο δ. νουκλεόσωμα
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
Μονάδες 5
Β. Να οριστούν οι παρακάτω έννοιες: 1. Νουκλεόσωμα 2. Καρυότυπος
Πανελλαδικές 2000-2013
Μονάδες 5 Μονάδες 5
2
Β. Πιτσιλαδής
νουκλεόσωμα. δ. δίκλωνο RNA.3. καθορίζουν το φύλο. γ. β. δίκλωνο RNA. Μονάδες 5 Μονάδες 5 2003 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Β. μεταφασικό χρωμόσωμα. Πιτσιλαδής . δίκλωνο κυκλικό μόριο RNA. δεν μεταβιβάζονται στους απογόνους. γ. δ. β. δ. Οι δύο αδερφές χρωματίδες συγκροτούν ένα α. γ. μόνο στα γεννητικά κύτταρα γ. δίκλωνο κυκλικό μόριο DNA. Α. β. γραμμικό μονόκλωνο DNA. κυκλικό δίκλωνο DNA. δίκλωνο γραμμικό μόριο DNA. μονόκλωνο DNA. μονόκλωνο κυκλικό μόριο RNA. Μονάδες 2 ΕΣΠΕΡΙΝΑ 2. Πολλά νουκλεοτίδια ενώνονται μεταξύ τους με ετεροπολικούς δεσμούς και δημιουργούν μία πολυνουκλεοτιδική αλυσίδα. Σωστό ή Λάθος 1. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 3. β. κύτταρο. 2. μόνο στα μυϊκά κύτταρα β. Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι ένα … α. γ. Μονάδες 5 2004 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 1. Τα φυλετικά χρωμοσώματα του ανθρώπου α. μόνο στα ηπατικά κύτταρα. είναι όμοια μορφολογικά στους άνδρες και στις γυναίκες.2. κυκλικό δίκλωνο DNA. μονόκλωνο RNA. δ. Τα φυλετικά χρωμοσώματα του ανθρώπου βρίσκονται: α. Το πλασμίδιο είναι α. σε όλα τα κύτταρα δ. υβρίδωμα. δ. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 5 Α.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α. β. Το υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι α. γ. δεν περιέχουν γονίδια. γραμμικό δίκλωνο DNA. Μονάδες 5 Πανελλαδικές 2000-2013 3 Β.
οι λειτουργίες του γενετικού υλικού. Mac-Leod και McCarty διαπίστωσαν ότι o μετασχηματισμός των αδρών βακτηρίων σε λεία οφείλεται … Μονάδες 5 α. υπάρχουν στα σωματικά και στα γεννητικά κύτταρα. στον πυρήνα. δ. συνοπτικά. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 5 1. δεσμούς υδρογόνου. δ. στο DNA. β. γ. Στα πειράματά τους οι Avery. απαντούν σε όλους τους ευκαρυωτικούς οργανισμούς. Ποιες είναι. τα μιτοχόνδρια και τα ριβοσώματα. οι χλωροπλάστες και ο πυρήνας. η μισή στα διπλοειδή κύτταρα σε σχέση με τα απλοειδή. εντοπίζονται στα φυτικά και στα βακτηριακά κύτταρα. γ. διπλάσια στα ηπατικά κύτταρα των οργανισμών. Ως ημιαυτόνομα οργανίδια χαρακτηρίζονται α. Μονάδες 5 β. γ. στον πυρήνα. B. γ. δ. δ. στο RNA. δ. γ. β. Μια πολυνουκλεοτιδική αλυσίδα σχηματίζεται από την ένωση των νουκλεοτιδίων με α. φωσφοδιεστερικούς δεσμούς. γ. 2005 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 1. δ. β. στα μιτοχόνδρια και στους χλωροπλάστες. είναι δίκλωνα. στους υδατάνθρακες. 5. β. γ. Η ποσότητα του DNA είναι α. κυκλικά μόρια DNA με διάφορα μεγέθη. ίδια σε όλα τα είδη των σωματικών κυττάρων ενός οργανισμού. στον πυρήνα και στα ριβοσώματα. Πιτσιλαδής . στα μιτοχόνδρια και στο πλασμίδιο. το γενετικό υλικό κατανέμεται α. Τα φυλετικά χρωμοσώματα … α. πεπτιδικούς δεσμούς. αποτελούν βασικό συστατικό του νουκλεοσώματος. Τα πλασμίδια α. υπάρχουν μόνο στα γεννητικά κύτταρα. ΕΣΠΕΡΙΝΑ 2. β. οι χλωροπλάστες και τα μιτοχόνδρια. τα ζεύγη των φυλετικών χρωμοσωμάτων. στις πρωτεΐνες. δ. ετεροπολικούς δεσμούς.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΑ 2. Μονάδες 3 Μονάδες 3 Μονάδες 10 Πανελλαδικές 2000-2013 4 Β. φέρουν πληροφορίες για πρωτεΐνες με αντιγονική δράση. Μονάδες 5 Μονάδες 5 4. μικρότερη στους περισσότερο εξελιγμένους οργανισμούς. Στα ευκαρυωτικά κύτταρα. β. 3. εντοπίζονται μόνο στα σωματικά κύτταρα.
αδενίνη. γ. χρησιμοποιείται μόνο για τη μελέτη φυλετικών χρωμοσωμάτων ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 Α. μόνο στους γαμέτες. θυμίνη. δ. δ. γ. Ο πνευμονιόκοκκος. β. ιός. β. μόνο κατά τη μεσόφαση. τα ριβοσώματα και οι χλωροπλάστες. απεικονίζει την ταξινόμηση των χρωμοσωμάτων κατά ελαττούμενο μέγεθος. τα χρωμοσώματα και τα ριβοσώματα. γ. Α. δ. Ως ημιαυτόνομα οργανίδια χαρακτηρίζονται α. δ. μύκητας. ουρακίλη. β. β. Πιτσιλαδής . Πανελλαδικές 2000-2013 Μονάδες 5 5 Β. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 2. φωσφορική ομάδα. δίκλωνο κυκλικό μόριο RNA. δύο έως δέκα μόρια κυκλικού DNA. φωσφορική ομάδα. βακτήριο. ένα μόριο γραμμικού RNA.5. μόνο κατά την αναπαραγωγική ηλικία.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2006 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 5. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 1. πρωτόζωο. δίκλωνο γραμμικό μόριο RNA. δ. δίκλωνο γραμμικό μόριο DNA.2. Ο καρυότυπος α. ένα μόριο κυκλικού DNA. φωσφορική ομάδα. οι χλωροπλάστες και τα μιτοχόνδρια. Τα φυλετικά χρωμοσώματα του ανθρώπου απαντώνται α. ο πυρήνας και οι χλωροπλάστες. β. γ. είναι: Μονάδες 5 α. γ. β. σε όλα τα κύτταρα του ανθρώπινου σώματος. τα δύο στελέχη του οποίου χρησιμοποίησε ο Griffith στο γνωστό πείραμα. DNA δεσμάση. απεικονίζει το γενετικό υλικό κατά το στάδιο της μεσόφασης δ. γ. ριβόζη. Στους περισσότερους οργανισμούς ένα μιτοχόνδριο περιέχει α. δίκλωνο κυκλικό μόριο DNA. Ένα νουκλεοτίδιο DNA μπορεί να αποτελείται από α. Μονάδες 5 2008 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 1. β. αδενίνη. χρησιμοποιείται για τον εντοπισμό γονιδιακών μεταλλάξεων γ. δεοξυριβόζη. φωσφορική ομάδα. πολλά μόρια γραμμικού RNA. Μονάδες 3 Μονάδες 3 2007 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 4. δεοξυριβόζη. δ. Το πλασμίδιο είναι α.
γ. Μονάδες 5 2010 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Α2. είναι αριστερόστροφη ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 5 Α3. δ. σε δοκιμαστικό σωλήνα Πανελλαδικές 2000-2013 6 Β. Δύο αδελφές χρωματίδες συγκροτούν α. γραμμικό δίκλωνο DNA. δεν σχηματίζονται κατά τη μεσόφαση γ. τον καρυότυπο. το νουκλεόσωμα. 46 ζεύγη χρωμοσωμάτων. το μόριο DNA. β. κυκλικό μονόκλωνο DNA. Η έκφραση in vitro χρησιμοποιείται για την περιγραφή μιας βιολογικής διαδικασίας που πραγματοποιείται Μονάδες 5 α. γ. β. δ. 23 χρωμοσώματα. κάθε μεταφασικό χρωμόσωμα. έχει πεπτιδικούς δεσμούς δ. δίκλωνα κυκλικά μόρια RNA.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΟΜΟΓΕΝΩΝ 1. είναι ορατά μόνο με το οπτικό μικροσκόπιο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 5 1. έχει μεταβαλλόμενο σκελετό β. δίκλωνα γραμμικά μόρια RNA. β. γ. Στον ανθρώπινο φυσιολογικό καρυότυπο απεικονίζονται α. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 2. δίκλωνα κυκλικά μόρια DNA. στον πυθμένα μιας λίμνης δ. γραμμικό μονόκλωνο DNA. έχει υδρόφιλο σκελετό γ. δ. β. κυκλικό δίκλωνο DNA. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 3. Τα νουκλεοσώματα α. σε έναν οργανισμό γ. 22 ζεύγη χρωμοσωμάτων. αποτελούνται αποκλειστικά από DNA β. Πιτσιλαδής . 23 ζεύγη χρωμοσωμάτων. Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι α. δ. αποτελούνται από DNA που τυλίγεται γύρω από πρωτεΐνες δ. Η διπλή έλικα του DNA α. στο ύπαιθρο β. μονόκλωνα κυκλικά μόρια DNA. Μονάδες 5 2009 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 2. γ. Τα πλασμίδια είναι α.
ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 A3. ζώα. δ. Η ποσότητα του DNA είναι α. Βασική μονάδα οργάνωσης της χρωματίνης αποτελεί το Μονάδες 5 α. β.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α1. β. δ. πολύσωμα γ. νουκλεόσωμα δ. DNA υπάρχει μόνο α. στον πυρήνα και στα μιτοχόνδρια. είναι ίδια σε όλους τους απλοειδείς οργανισμούς. μόνο στα σπερματοζωάρια γ. δ. RNA γ. Τα φυλετικά χρωμοσώματα υπάρχουν α. κεντρομερίδιο Πανελλαδικές 2000-2013 7 Β. Μονάδες 5 2013 ΗΜΕΡΗΣΙΑ + ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α1. συνήθως μικρότερη στους περισσότερο εξελιγμένους οργανισμούς. φυτά. Η ποσότητα του DNA α. β. πρωτεΐνες δ. μόνο στα σωματικά κύτταρα δ. β. στα σωματικά κύτταρα και στους γαμέτες. βακτήρια. γ. διπλάσια στα νευρικά κύτταρα σε σχέση με τα ηπατικά του ίδιου οργανισμού. γ. μεταβάλλεται στα κύτταρα των διαφόρων ιστών ενός οργανισμού. στα μιτοχόνδρια και στους χλωροπλάστες. στα ριβοσώματα και στους χλωροπλάστες. νουκλεοτίδιο β. στον πυρήνα. Μέσα σ’ ένα φυτικό ευκαρυωτικό κύτταρο. Πιτσιλαδής . δ. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 5 Α1. DNA β. διαφέρει στα κύτταρα των οργανισμών που ανήκουν σε διαφορετικά είδη. η μισή στα διπλοειδή κύτταρα σε σχέση με τα απλοειδή. Μονάδες 5 2011 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ + ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ Α4. ίδια σε όλα τα είδη των σωματικών κυττάρων ενός οργανισμού. γ. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 A1. στον πυρήνα. υδατάνθρακες. Μονάδες 5 2012 ΗΜΕΡΗΣΙΑ + ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α2. είναι σταθερή σε όλους τους διπλοειδείς οργανισμούς. μόνο στα ωάρια β. γ. Οι ιστόνες είναι α. ιούς. Τα πλασμίδια είναι μόρια DNA που φυσιολογικά βρίσκονται σε α.
Σωστό ή Λάθος Μονάδες 2 2. Β. Το DNA. Μονάδες 10 2004 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 2. Συμπληρώστε τα κενά. Γιατί τα μιτοχόνδρια χαρακτηρίζονται ως ημιαυτόνομα οργανίδια. Μονάδες 8 1. Β. Από τι αποτελείται το νουκλεόσωμα και ποιος είναι ο ρόλος του . με προσανατολισμό 5΄→3΄. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 4 Α. Μονάδες 15 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Β. στα οποία το γονιδίωμα υπάρχει σε ένα μόνο αντίγραφο. 2002 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 2. Μονάδες 10 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 2. 3. όπως και το RNA. Συμπλήρωση κενών. τη ______________. 2. Συμπληρώστε τα κενά. Τα χρωμοσώματα του ανθρώπου που καθορίζουν αν ένα άτομο θα είναι αρσενικό ή θηλυκό λέγονται _______ .2. ονομάζονται _______ Πανελλαδικές 2000-2013 8 Β. Κάθε νουκλεοτίδιο του DNA αποτελείται από μια πεντόζη. Η σύνδεση με δεσμούς υδρογόνου της Α (αδενίνης) με την C (κυτοσίνη) είναι τόσο ισχυρή όσο και η σύνδεση της Τ (θυμίνης) με τη G (γουανίνη). Τα κύτταρα. ενωμένη με μία φωσφορική ομάδα και μια ___________ ___________ .ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ 2ο 2000 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 Α. Μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις σωστές όπως είναι και τις λανθασμένες. Πιτσιλαδής . 4.1. Β. Ποιες είναι συνοπτικά οι λειτουργίες του γενετικού υλικού. Μονάδες 8 Μονάδες 4 2003 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 3.4. Να περιγράψετε το σχηματισμό μιας πολυνουκλεοτιδικής αλυσίδας. αφού πρώτα τις διορθώσετε. Μονάδες 2 Β. Μονάδες 15 Β. Ποια οργανίδια του ευκαρυωτικού κυττάρου χαρακτηρίζονται ως ημιαυτόνομα και γιατί. Η σύνδεση με δεσμούς υδρογόνου της Α (αδενίνης) με τη Τ (θυμίνη) είναι τόσο ισχυρή όσο και η σύνδεση της C (κυτοσίνης) με τη G (γουανίνη). Τι είναι το νουκλεόσωμα. Μονάδες 5 1. Οι αδελφές χρωματίδες είναι συνδεδεμένες στο ______________ . είναι ένα μακρομόριο που αποτελείται από _______ Μονάδες 3 2001 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 3. Ποια κυτταρικά οργανίδια χαρακτηρίζονται ως ημιαυτόνομα και γιατί. Να περιγράψετε τις διαδικασίες στις οποίες γνωρίζετε ότι βρίσκει εφαρμογή η ιχνηθέτηση.
1. Τα μιτοχόνδρια χαρακτηρίζονται ως (αυτόνομα – ημιαυτόνομα) οργανίδια και στους ανώτερους οργανισμούς έχουν (μητρική – πατρική) προέλευση. το οποίο κωδικοποιεί μικρό αριθμό πρωτεϊνών που ελέγχουν τη λειτουργία της (φωτοσύνθεσης – οξειδωτικής φωσφορυλίωσης). υπάρχουν και τα πλασμίδια. Σε πολλά βακτήρια. Ξαναγράψτε τις προτάσεις ώστε να είναι σωστές. διαγράφοντας όρους από κάθε παρένθεση. Ποια κύτταρα ονομάζονται απλοειδή και ποια διπλοειδή. Πιτσιλαδής . Α. Ποια κύτταρα ονομάζονται απλοειδή και ποια διπλοειδή. Μονάδες 3 2006 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 2. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 4 Α. Η ποσότητα του DNA σε κάθε οργανισμό είναι σταθερή και δεν μεταβάλλεται από τις αλλαγές στο περιβάλλον. Σωστό ή Λάθος. σε ποιο στάδιο της κυτταρικής διαίρεσης εμφανίζουν το μεγαλύτερο βαθμό συσπείρωσης και πώς μοιράζονται στα δύο νέα κύτταρα. Μονάδες 9 Πανελλαδικές 2000-2013 9 Β. Μονάδες 6 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 1. Τα μιτοχόνδρια περιέχουν ως γενετικό υλικό (DNA– RNA). Πώς επιβεβαιώθηκε οριστικά από τους Hershey και Chase ότι το DNA είναι το γενετικό υλικό των κυττάρων. Ποια κυτταρικά οργανίδια χαρακτηρίζονται ως ημιαυτόνομα ( μονάδες 2) και για ποιο λόγο. Σωστό ή λάθος. 5. Τι εννοούμε με τον όρο γονιδίωμα. (μονάδες 5) ΕΣΠΕΡΙΝΑ Γ. Ποια είναι η δομή του DNA στο χώρο σύμφωνα με το μοντέλο της διπλής έλικας των Watson και Crick. Ποιες είναι. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 Μονάδες 6 1. Ποια χρωμοσώματα χαρακτηρίζονται ως αυτοσωμικά. Μονάδες 8 2007 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 1. 2008 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 4.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2005 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 2. Μονάδες 5 ΕΣΠΕΡΙΝΑ 1. Μονάδες 3 ΟΜΟΓΕΝΩΝ 1. συνοπτικά. ποια ως φυλετικά και πώς καθορίζεται το φύλο στον άνθρωπο. 2. εκτός από το κύριο κυκλικό μόριο DNA. οι λειτουργίες του γενετικού υλικού. Πώς οργανώνεται το γενετικό υλικό στα προκαρυωτικά κύτταρα. Μονάδες 4 Β. Πώς χρησιμοποιείται ο όρος αδελφές χρωματίδες. Μονάδες 9 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Β.
Μονάδες 4 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ + ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ Β2. Να περιγράψετε τη διαδικασία με την οποία μπορεί να κατασκευαστεί ο καρυότυπος ενός ανθρώπου. Πώς καθορίζεται το φύλο στον άνθρωπο (μονάδες 4). Πανελλαδικές 2000-2013 Μονάδες 6 10 Β. Να εξηγήσετε πώς συνδέονται μεταξύ τους οι δύο αλυσίδες ενός δίκλωνου μορίου DNΑ. Γιατί τα μιτοχόνδρια και οι χλωροπλάστες χαρακτηρίζονται ημιαυτόνομα οργανίδια . Τι ονομάζεται καρυότυπος. αδελφές χρωματίδες ΟΜΟΓΕΝΩΝ B2. Μονάδες 7 2011 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Β1. Να περιγράψετε τον σχηματισμό του 3΄-5΄ φωσφοδιεστερικού δεσμού. Μονάδες 6 2012 ΟΜΟΓΕΝΩΝ B3. Να εξηγήσετε αν τα βακτήρια των δύο καλλιεργειών ανήκουν στο ίδιο ή σε διαφορετικό είδος. Μονάδες 5 ΟΜΟΓΕΝΩΝ 2. Ποια είναι η μορφή των μεταφασικών χρωμοσωμάτων ενός κυττάρου ( μονάδες 3). (μονάδες 3) ΕΣΠΕΡΙΝΑ Β2. Ποια χρωμοσώματα στον άνθρωπο ονομάζονται αυτοσωμικά και ποια φυλετικά (μονάδες 4). Μονάδες 8 Β4. Μονάδες 4 3.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΟΜΟΓΕΝΩΝ 1. 2009 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 1. μεταφασικά χρωμοσώματα 3. Η ανάλυση δειγμάτων DNA από δύο βακτηριακές καλλιέργειες έδωσε τα εξής αποτελέσματα: στην πρώτη καλλιέργεια βρέθηκε ποσοστό αδενίνης (Α) 28% και στη δεύτερη βρέθηκε ποσοστό γουανίνης (G) 28%. Να περιγράψετε το πείραμα του Griffith και να αναφέρετε το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 8 Β1. Να ταξινομήσετε τις παρακάτω μορφολογικές δομές του γενετικού υλικού ενός ευκαρυωτικού κυττάρου αρχίζοντας από το μικρότερο προς το μεγαλύτερο βαθμό συσπείρωσης: 1. διπλή έλικα DNA 5. ινίδια χρωματίνης Μονάδες 5 2. Να περιγράψετε το πείραμα με το οποίο επιβεβαιώθηκε οριστικά ότι το DNA είναι το γενετικό υλικό. σε τι διαφέρουν μεταξύ τους (μονάδες 3) και με ποια κριτήρια ταξινομούνται κατά τη δημιουργία καρυοτύπου. Τι ονομάζεται νουκλεόσωμα και ποια είναι η δομή του. Μονάδες 4 2010 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Β2. «χάντρες» νουκλεοσωμάτων 4. Πιτσιλαδής .
Μονάδες 7 β) Πώς μπορεί να διαπιστωθεί το φύλο ενός ανθρώπου από τον καρυότυπο των σωματικών κυττάρων του. ποια διαφορά υπάρχει στο γονιδίωμά τους και πώς ονομάζονται τα κύτταρα αυτά λόγω της συγκεκριμένης διαφοράς. Σε δύο κύτταρα έγινε ανάλυση του γενετικού τους υλικού και βρέθηκε η παρακάτω επί τοις % σύσταση σε αζωτούχες βάσεις. Πόσα αυτοσωμικά χρωμοσώματα υπάρχουν στα σωματικά κύτταρα μιας γυναίκας. Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. Στα σωματικά κύτταρα του ανθρώπου υπάρχουν σαράντα έξι (46) χρωμοσώματα 1. Μονάδες 8 Β. 2 ανήκουν στο ίδιο ή σε διαφορετικά είδη οργανισμών.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2013 ΗΜΕΡΗΣΙΑ B3. Ο αριθμός και η μορφολογία των χρωμοσωμάτων είναι ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των κυττάρων κάθε ζωντανού οργανισμού. Από το φυτό Zea mays (καλαμπόκι) απομονώθηκαν τρία διαφορετικά φυσιολογικά κύτταρα στα οποία προσδιορίστηκε το μέγεθος του γονιδιώματος σε ζεύγη βάσεων. Ποια είναι η δομή του DNA στο χώρο. Σ’ ένα ανθρώπινο σωματικό κύτταρο και σ’ ένα ανθρώπινο γαμέτη. Να εξηγήσετε γιατί υπάρχουν οι διαφορές αυτές στο μέγεθος του γονιδιώματος των τριών κυττάρων. σύμφωνα με το μοντέλο της διπλής έλικας. Πόσα χρωμοσώματα κληρονομεί ένα παιδί από τον πατέρα του. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. Στο πρώτο κύτταρο το μέγεθος του γονιδιώματος υπολογίστηκε σε 20 Χ 109 ζεύγη βάσεων. Α Κύτταρο 1: Κύτταρο 2: 28 31 Τ 28 31 C 22 19 G 22 19 Μονάδες 2 Μονάδες 3 Τα κύτταρα 1. α) Ποια είναι τα μορφολογικά χαρακτηριστικά των χρωμοσωμάτων που παρατηρούνται σ’ ένα καρυότυπο. Μονάδες 12 2002 ΟΜΟΓΕΝΩΝ 1. Μονάδες 2 Μονάδες 3 Μονάδες 2 Μονάδες 3 2. Πιτσιλαδής . Μονάδες 6 ΘΕΜΑ 3ο 2000 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α. Πανελλαδικές 2000-2013 11 Β. Ποιες πληροφορίες περιέχει το μιτοχονδριακό DNA και γιατί τα μιτοχόνδρια χαρακτηρίζονται ως ημιαυτόνομα οργανίδια. Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. στο δεύτερο κύτταρο σε 5 Χ 109 ζεύγη βάσεων και στο τρίτο κύτταρο σε 10 Χ 109 ζεύγη βάσεων. 2. Μονάδες 12 2005 ΟΜΟΓΕΝΩΝ Α. Μονάδες 10 2001 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 1.
6•108 ζεύγη βάσεων και στο τρίτο κύτταρο σε 6. Πόσα μόρια DNA συνολικά υπάρχουν στα χρωμοσώματα του συγκεκριμένου κυττάρου. Μονάδες 8 β) Ποιο είναι το mRNA που θα προκύψει από τη μεταγραφόμενη αλυσίδα. Ποια από τις δύο αλυσίδες είναι η μεταγραφόμενη και γιατί. 1. Μονάδες 2 Α.2•108 ζεύγη βάσεων. Να εξηγήσετε αν τα βακτήρια των δύο καλλιεργειών ανήκουν στο ίδιο ή σε διαφορετικό είδος. Μονάδες 6 ΘΕΜΑ 4ο 2000 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Ένα ανθρώπινο σωματικό κύτταρο έχει 46 χρωμοσώματα. Μονάδες 6 Πανελλαδικές 2000-2013 12 Β. Μονάδες 8 γ) Το mRNA που προκύπτει από τη συγκεκριμένη μεταγραφόμενη αλυσίδα δεν υφίσταται διαδικασία ωρίμανσης. Να περιγράψετε τις χαρακτηριστικές μορφές. Μονάδες 9 2002 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Δίνεται τμήμα διπλής έλικας του DNA : α) Ποια από τις δύο αλυσίδες έχει προσανατολισμό 3΄→5΄ και ποια 5΄→3΄. στο δεύτερο κύτταρο σε 1. Η ανάλυση δειγμάτων DNA από δύο βακτηριακές καλλιέργειες έδωσε τα εξής αποτελέσματα: στην πρώτη καλλιέργεια βρέθηκε ποσοστό αδενίνης (Α) 28% και στη δεύτερη βρέθηκε ποσοστό γουανίνης (G) 28%. 2. Από τη μύγα Drosophila απομονώθηκαν τρία διαφορετικά φυσιολογικά κύτταρα στα οποία προσδιορίστηκε το μέγεθος του γονιδιώματος σε ζεύγη βάσεων. Α. Μονάδες 9 2012 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Δ4. Να δικαιολογήσετε γιατί υπάρχουν οι διαφορές αυτές στο μέγεθος του γονιδιώματος των τριών κυττάρων.4•108 ζεύγη βάσεων. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα tRNA που θα πάρουν μέρος στη μετάφραση. με τις οποίες εμφανίζεται το γενετικό υλικό ενός ευκαρυωτικού κυττάρου. Στο πρώτο κύτταρο το μέγεθος του γονιδιώματος υπολογίστηκε σε 3. ανάλογα με το στάδιο του κυτταρικού κύκλου που βρίσκεται. Πιτσιλαδής . Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας Μονάδες 4 Β.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2011 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Γ2. στο στάδιο της μετάφασης της μίτωσης.
γ. 3. Μονάδες 2 Μονάδες 3 Πανελλαδικές 2000-2013 13 Β. οποιοδήποτε διαθέσιμο αμινοξύ γ. Ο γενετικός κώδικας είναι : α) το σύνολο των χρωμοσωμάτων του κυττάρου β) η αντιστοίχιση τριπλετών βάσεων σε αμινοξέα γ) μια συνεχής αλληλουχία αμινοξέων δ) ο τρόπος ελέγχου της ενζυμικής δράσης στο κύτταρο Μονάδες 3 2001 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Β. β. Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. τρία διαφορετικά αμινοξέα. Να αναφέρετε τις ειδικές θέσεις που έχει κάθε μόριο tRNA και να εξηγήσετε το ρόλο των tRNA στην πρωτεϊνοσύνθεση. Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. μεταφέρει τη γενετική πληροφορία. Η σύνδεση κωδικονίου με αντικωδικόνιο πραγματοποιείται κατά την: α. μετάφραση. μεταφέρει ενέργεια στα ριβοσώματα. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Α. Γράψτε τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το σωστό γράμμα. 2.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΘΕΜΑ 1ο Γράψτε τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις και δίπλα το γράμμα που συμπληρώνει σωστά. 2000 ΕΣΠΕΡΙΝΑ 2. μεταγραφή γ. μεταφέρει ένα συγκεκριμένο αμινοξύ στο ριβόσωμα. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 2 Μονάδες 3 Μονάδες 2 Μονάδες 3 Μονάδες 5 Α. Πιτσιλαδής . Μονάδες 5 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Α. Κάθε μεταφορικό RNA (tRNA): α. Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. Σωστές απαντήσεις : 1. ένα μόνο ειδικό αμινοξύ β. Ένα ελεύθερο μόριο tRNA μπορεί να συνδεθεί με: α. Α. αντιγραφή β. 1. Το είδος του RNA που μεταφέρει την πληροφορία για τη σύνθεση της πρωτεΐνης στο ριβόσωμα είναι: Μονάδες 3 α) το ριβοσωμικό RNA (rRNA) β) το μικρό πυρηνικό RNA (snRNA) γ) το αγγελιαφόρο RNA (mRNA) δ) το μεταφορικό RNA (tRNA) 5. Ποια είναι (ονομαστικά) τα 4 είδη RNA. 2.
επιδιορθώνει λάθη της αντιγραφής Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. το κωδικόνιο. Σωστό ή Λάθος Μονάδες 2 2. αν βοηθηθούν από Μονάδες 5 α. Μονάδες 5 Πανελλαδικές 2000-2013 14 Β. σπάει τους υδρογονικούς δεσμούς στο δίκλωνο μόριο του DNA β. c DNA γ. Μονάδες 2 Μονάδες 3 Μονάδες 2 Μονάδες 3 2003 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Α. Οι DNA πολυμεράσες που συμμετέχουν στην αντιγραφή του DNA μπορούν να ξεκινήσουν τη διαδικασία της αντιγραφής. β. DNA β.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2002 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Β. γ. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 7 Μονάδες 5 2. μεγαλύτερο σε μέγεθος από το ώριμο mRNA γ. 2. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α. Μονάδες 2 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Α. μικρότερο σε μέγεθος από το ώριμο mRNA.1. Ανοικτό πλαίσιο ανάγνωσης. Τη γονιδιακή έκφραση αποτελούν οι διαδικασίες: α. πρωτεϊνών. Σωστό ή Λάθος 1. Η διαδικασία μεταγραφής οδηγεί στο σχηματισμό μορίων : α. δ. Γράψτε τον αριθμό της πρότασης και δίπλα το σωστό γράμμα. Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. RNA δ. μεταγραφής και μετάφρασης. Η DNA ελικάση : α. ίσο σε μέγεθος με το ώριμο mRNA β. 2. 3. Να οριστούν οι παρακάτω έννοιες: 1. Το πρόδρομο mRNA στα ευκαρυωτικά κύτταρα είναι : α. το πριμόσωμα. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Α. Β. που βρίσκεται μπροστά από τον υποκινητή. τα ένζυμα που διορθώνουν τα λάθη της αντιγραφής. αντιγραφής και μεταγραφής γ. Πιτσιλαδής . τοποθετεί νουκλεοτίδια γ. Οι DNA πολυμεράσες είναι ένζυμα που συμμετέχουν στην αντιγραφή των μορίων DNA. τη DNA δεσμάση. Ο καταστολέας κωδικοποιείται από ένα ρυθμιστικό γονίδιο. αντιγραφής και μετάφρασης β.
ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 3. β. β. δ. DNA δεσμάση και επιδιορθωτικά ένζυμα. ΟΜΟΓΕΝΩΝ 2. δίκλωνο RNA. γ.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ Β. Το είδος του RNA που μεταφέρει στα ριβοσώματα την πληροφορία για τη σύνθεση μιας πολυπεπτιδικής αλυσίδας είναι το Μονάδες 5 α. β. RNA πολυμεράσες και πριμόσωμα. γ. Πανελλαδικές 2000-2013 15 Β. β. δ. 5. Το γεγονός ότι κάθε νουκλεοτίδιο του γενετικού κώδικα ανήκει σε ένα μόνο κωδικόνιο οδηγεί στο χαρακτηρισμό του κώδικα ως Μονάδες 5 α. γ. ο τρόπος αντιστοίχισης των νουκλεοτιδίων μεταξύ τους. στις αλληλουχίες λήξης. Κατά τη μεταγραφή του DNA συντίθεται ένα… α. μονόκλωνο μόριο DNA. μικρό πυρηνικό RNA (snRNA). γ. 3. DNA πολυμεράσες. DNA ελικάσες. δ. δίκλωνο μόριο DNA. 5. το σύνολο των ενζύμων ενός κυττάρου. ριβοσωμικό RNA (rRNA). μεταφορικό RNA (tRNA). Τα ένζυμα που διορθώνουν λάθη κατά την αντιγραφή του DNA είναι … α. δ. Ο γενετικός κώδικας είναι Μονάδες 5 α. δ. συνεχούς. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 Μονάδες 5 1. αγγελιαφόρο RNA (mRNA). Η RNA πολυμεράση προσδένεται : α. στον υποκινητή β. εκφυλισμένου. β. DNA ελικάσες και DNA δεσμάση. ο αριθμός των γονιδίων του κυττάρου. στην 3΄ αμετάφραστη περιοχή γ. μονόκλωνο RNA. RNA πολυμεράσες. 2004 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 1. γ. η αντιστοίχιση τριπλετών βάσεων σε αμινοξέα. β. στα εσώνια δ. σχεδόν καθολικού. μη επικαλυπτόμενου. Πιτσιλαδής . DNA δεσμάσες. Η αντιγραφή του DNA αρχίζει με το σπάσιμο των υδρογονικών δεσμών μεταξύ των δύο συμπληρωματικών αλυσίδων με τη βοήθεια ενζύμων που ονομάζονται Μονάδες 5 α. δ. γ. DNA πολυμεράσες και επιδιορθωτικά ένζυμα.
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 5 1. στο κυτταρόπλασμα. γ. το σύμπλεγμα πολλών ριβοσωμάτων με το mRNA. RNA πολυμεράση. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 Α. ομάδα ριβοσωμάτων στο κυτταρόπλασμα. καταλύεται από το ένζυμο DNA ελικάση. γ. Μονάδες 5 2006 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 2. Η μεταγραφή σ’ ένα ευκαρυωτικό κύτταρο γίνεται α. το οργανίδιο που γίνεται η πρωτεϊνοσύνθεση. γ. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 3 5. γ. το οργανίδιο που γίνεται η πρωτεϊνοσύνθεση.1. β. στα ριβοσώματα. συμβαίνει μόνο στους προκαρυωτικούς οργανισμούς. β. Η ωρίμανση του RNA είναι μια διαδικασία η οποία α. δ. συνδέουν τα κομμάτια της ασυνεχούς αλυσίδας του DNA. στον πυρήνα. μεταξύ άλλων. δ. Μονάδες 10 ΟΜΟΓΕΝΩΝ 2. γ. β. γ. δ. επιδιορθώνουν λάθη που συμβαίνουν στην αντιγραφή του DNA. στο κεντρομερίδιο. Πολύσωμα είναι α. DNA δεσμάση και DNA πολυμεράση. Οι DNA πολυμεράσες.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2005 ΕΣΠΕΡΙΝΑ 1. Ποια είναι τα τέσσερα είδη μορίων RNA που παράγονται με τη μεταγραφή και ποιος ο ρόλος του καθενός από αυτά. οδηγεί στη δημιουργία m-RNA χωρίς εξώνια. Πιτσιλαδής . DNA πολυμεράση. το σύμπλεγμα πολλών ριβοσωμάτων με το mRNA. α. H μεταγραφή του DNA καταλύεται από την Μονάδες 3 α. δ. Μονάδες 5 Πανελλαδικές 2000-2013 16 Β. καταλύουν την ωρίμανση του πρόδρομου mRNA. δ. B. β. Πολύσωμα είναι α. β. β. ομάδα ριβοσωμάτων στο κυτταρόπλασμα. συμβαίνει μόνο στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς. το σύνολο των εξωνίων ενός ώριμου mRNA. DNA πολυμεράση και RNA πολυμεράση. αρχίζουν την αντιγραφή του DNA. δ. το σύνολο των εξωνίων του ώριμου mRNA.
γ. Μονάδες 5 Πανελλαδικές 2000-2013 17 Β. στο κυτταρόπλασμα. ενώνει τα κομμάτια της αλυσίδας DNA που αντιγράφεται ασυνεχώς. συμβαίνει στον πυρήνα των ευκαρυωτικών κυττάρων. δ. 2. μεταφέρει ένα συγκεκριμένο αμινοξύ στο ριβόσωμα. την DNA δεσμάση. β. β. το πριμόσωμα. στον πυρήνα. την DNA πολυμεράση. β. 1. Η μεταγραφή στα προκαρυωτικά κύτταρα πραγματοποιείται: α. Πιτσιλαδής . τα πρωταρχικά τμήματα. γ. β. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 5. Από RNA αποτελούνται α. είναι το κύριο ένζυμο της αντιγραφής. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 Α. δ. Η ωρίμανση του mRNA α. οι υποκινητές. τα πριμοσώματα. γ. δ. β. έξι νουκλεοτίδια συνδεδεμένα με δεσμούς υδρογόνου. οι μεταγραφικοί παράγοντες. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 3 Μονάδες 3 Μονάδες 10 Μονάδες 5 1. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 5 1. δ. Η DNA δεσμάση α. στο κυτταρικό τοίχωμα. συμβαίνει μόνο στους προκαρυωτικούς οργανισμούς. το πολύσωμα. Κάθε μεταφορικό RNA α. δ. μία τριάδα νουκλεοτιδίων.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2007 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 1. επιδιορθώνει τα λάθη της αντιγραφής. είναι μια διαδικασία που καταλύεται από DNA ελικάσες. Τα πρωταρχικά τμήματα κατά την αντιγραφή του DNA συντίθενται από α. Να αναφέρετε ονομαστικά τα ένζυμα της αντιγραφής του DNA. γ. το αμινοξύ μεθειονίνη. γ. περιέχει θυμίνη. στα μιτοχόνδρια. μία τριάδα αμινοξέων. καταλύει την ωρίμανση του mRNA. 2008 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 3. είναι το ένζυμο με το οποίο σχηματίζονται τα πρωταρχικά τμήματα. δ. Α. β. γ. γ. είναι μία διαδικασία στην οποία παραμένουν για μετάφραση τα εσώνια. δ. Το κωδικόνιο είναι α. β. σχηματίζει το ριβόσωμα. B.
δ. το νουκλεόσωμα γ. γ. ΟΜΟΓΕΝΩΝ 1. β. τον υποκινητή β. γ. το πριμόσωμα β. τον χειριστή δ. Στο οπερόνιο της λακτόζης δεν περιλαμβάνεται α. συνδέει το αμινοξύ με το tRNA. όταν απουσιάζει η λακτόζη. το σύμπλεγμα του DNA με τις ιστόνες.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΟΜΟΓΕΝΩΝ 2. δομικά γονίδια ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 5 2. το σύμπλεγμα των ριβοσωμάτων με το mRNA. 2010 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Α3. της μετάφρασης του m -RNA. γ. Το αντικωδικόνιο συνδέεται με το κωδικόνιο κατά τη διαδικασία α. χειριστής β. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 5. δ. β. η πρωτεΐνη καταστολέας συνδέεται με Μονάδες 5 α. Μονάδες 5 β. Το κωδικόνιο έναρξης της μετάφρασης του mRNA σε όλους τους οργανισμούς είναι το α. γ. UUU. snRNA δ. επιδιορθώνει λάθη της αντιγραφής. Πολύσωμα ονομάζεται Μονάδες 5 α. η τρισωμία του 21 χρωμοσώματος. Μονάδες 5 2009 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 1. Η DNA δεσμάση α. CAA. την RNA-πολυμεράση Πανελλαδικές 2000-2013 18 Β. ΑUG. μεταγράφει την πολυνουκλεοτιδική αλυσίδα. την DΝΑ ελικάση δ. Τα πρωταρχικά τμήματα RNA συντίθενται από α. UAA. το ρυθμιστικό γονίδιο γ. την DΝΑ δεσμάση Μονάδες 5 Α5. το ειδικό σύμπλοκο που συνθέτει στις θέσεις έναρξης της αντιγραφής μικρά τμήματα RNA. της ωρίμανσης του πρόδρομου m-RNA. Πιτσιλαδής . της μεταγραφής του DNA. δ. της αντιγραφής του DNA. δ. συνδέει τμήματα DNA. υποκινητής γ. Στο οπερόνιο της λακτόζης. β.
Η διπλή έλικα του DNA ξετυλίγεται κατά τη μεταγραφή από το ένζυμο α. DNA δεσμάση.. Μονάδες 5 β.. Κατά την αντιγραφή του DNΑ. Α4. . η RNA πολυμεράση και το πριμόσωμα ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 Β2.. Συμπληρώστε. β. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 A5. μεταγραφή δ. οι DNA πολυμεράσες και τα επιδιορθωτικά ένζυμα γ. γ... Πιτσιλαδής ... μετάφραση γ.. 2012 ΗΜΕΡΗΣΙΑ + ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α1. Από RNA αποτελούνται α.. οι υποκινητές. η DNA δεσμάση και τα επιδιορθωτικά ένζυμα β. . σχεδόν καθολικός. δ. Τα ένζυμα που διασπούν τους δεσμούς υδρογόνου μεταξύ των δύο αλυσίδων του DNA ονομάζονται . συνεχής. πολύσωμα. πριμόσωμα. τα πρωταρχικά τμήματα.. οι DNA ελικάσες και η DNA δεσμάση δ. RNA πολυμεράση β. γ. οι RNA πολυμεράσες.. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ + ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ Α3. νουκλεόσωμα. Τα ένζυμα που διορθώνουν λάθη κατά την αντιγραφή του DNA είναι α. Μονάδες 5 Μονάδες 5 Πανελλαδικές 2000-2013 19 Β... Μονάδες 10 5... αντίστροφη μεταγραφή. δ. 2011 ΗΜΕΡΗΣΙΑ + ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α4. DNA πολυμεράση γ. Σύνδεση κωδικονίου με αντικωδικόνιο πραγματοποιείται κατά την α. γ. Το γεγονός ότι κάθε νουκλεοτίδιο ανήκει σε ένα μόνο κωδικόνιο σημαίνει ότι ο γενετικός κώδικας είναι Μονάδες 5 α. εκφυλισμένος. αντιγραφή β.. β. ριβόσωμα. οι μεταγραφικοί παράγοντες.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Α1. μη επικαλυπτόμενος. DNA ελικάση δ... στην κατασκευή των πρωταρχικών τμημάτων συμμετέχει το α. δ.
Κατά τη μετάφραση της γενετικής πληροφορίας παράγονται πρωτεΐνες. Τι είναι το πολύσωμα. DNA ελικάσες. Πιτσιλαδής . Ένας πληθυσμός βακτηρίων Ε. Συμπλήρωση κενών. Β. την αντιγραφή γ. η RNA πολυμεράση γ. Να περιγράψετε τον τρόπο λειτουργίας του οπερονίου της λακτόζης πριν και μετά την προσθήκη της γλυκόζης.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2013 ΗΜΕΡΗΣΙΑ + ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α2. Σωστό ή Λάθος Μονάδες 4 1. το πριμόσωμα ΘΕΜΑ 2ο 2000 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Α. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 10 Β. λίπη και σάκχαρα. η DNA ελικάση β. Το ένζυμο που προκαλεί τη διάσπαση των δεσμών υδρογόνου στη θέση έναρξης της αντιγραφής είναι Μονάδες 5 α. πριμόσωμα. Ποια κωδικόνια ονομάζονται συνώνυμα. Μονάδες 6 4. Μονάδες 6 Β. δηλαδή κάθε νουκλεοτίδιο ανήκει σ’ ένα μόνο κωδικόνιο. τη μετάφραση Μονάδες 5 Α3. η DNA δεσμάση δ. Να γράψετε ονομαστικά τα ένζυμα που παίρνουν μέρος στην επιδιόρθωση του DNA Μονάδες 5 Β.1. Συμπληρώστε τα κενά. Η αλληλουχία των _______ στο μόριο ενός mRNA καθορίζει την αλληλουχία των αμινοξέων της αντίστοιχης ________ . Μονάδες 5 2. Πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στα ευκαρυωτικά κύτταρα. DNA δεσμάση. την ωρίμανση δ. Ποια από τα παρακάτω συμμετέχουν στην αντιγραφή του DNA: DNA πολυμεράσες. coli αναπτύσσεται σε θρεπτικό υλικό που περιέχει τη λακτόζη ως πηγή άνθρακα. περιοριστικές ενδονουκλεάσες. Β. Μονάδες 10 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 1. Η διαδικασία της αντιγραφής του DNA χαρακτηρίζεται από μεγάλη ταχύτητα και ακρίβεια. 5. επιδιορθωτικά ένζυμα. Τα δύο θυγατρικά μόρια που προκύπτουν από το διπλασιασμό του DNA είναι πανομοιότυπα μεταξύ τους. Ο Γενετικός Κώδικας είναι μη ____. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 Μονάδες 5 Α. 4. Επιδιορθωτικά ένζυμα χρησιμοποιούνται από το κύτταρο κατά α. Το ένζυμο ________ _________ που υπάρχει σε ορισμένους ιούς χρησιμοποιεί ως καλούπι το RNA. 2001 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 1. 1. που οφείλεται κυρίως στη δράση ενζύμων και συμπλόκων ενζύμων. για να συνθέσει DNA. τη μεταγραφή β. 2. 3. Όταν η λακτόζη εξαντληθεί προσθέτουμε γλυκόζη. Πανελλαδικές 2000-2013 20 Β.
Ποια είναι τα είδη του RNA και ποιος είναι ο ρόλος κάθε είδους. Τι είναι το πολύσωμα. 4. Ποια είδη RNA παράγονται κατά τη μεταγραφή του DNA προκαρυωτικού κυττάρου ( μονάδες 3) και ποιος είναι ο ρόλος τους (μονάδες 6).. Σωστό ή Λάθος.. κατά την οποία τα . Μονάδες 5 Α. λόγω συμπληρωματικότητας. Τι είναι το πριμόσωμα και ποιος είναι ο ρόλος του στην αντιγραφή του DNA.. Ο γενετικός κώδικας είναι ________ . ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 Μονάδες 10 Β. Β..3. Τι είναι το κωδικόνιο έναρξης και τι τα συνώνυμα κωδικόνια... Ποιες λειτουργίες επιτελούν τα ένζυμα DNA πολυμεράσες κατά την αντιγραφή του DNA. .. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 1.2.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ Β. Μονάδες 4 2003 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α. Οι DNA ελικάσες σπάνε τους δεσμούς υδρογόνου μεταξύ δύο πολυνουκλεοτιδικών αλυσίδων RNA. με το αντίστοιχο _________ του mRNA. Μονάδες 6 2005 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Β. Β.. το _______. Μονάδες 3 ΟΜΟΓΕΝΩΝ 3.. δηλαδή το mRNA διαβάζεται συνεχώς ανά τρία νουκλεοτίδια χωρίς να παραλείπεται κάποιο νουκλεοτίδιο.2. Ο γενετικός κώδικας είναι μη επικαλυπτόμενος. Το πρόδρομο mRNA μετατρέπεται σε mRNA με τη διαδικασία της . δηλαδή κάθε κωδικόνιο ανήκει σε ένα μόνο νουκλεοτίδιο.. με την οποία προσδένεται..... ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 4 Β.1. κόβονται από μικρά ριβονουκλεοπρωτεϊνικά σωματίδια και απομακρύνονται... Τι ονομάζεται πολύσωμα.. Συμπληρώσετε τα κενά... Συμπληρώσετε τα κενά. Μονάδες 3 Πανελλαδικές 2000-2013 21 Β. Κάθε μόριο tRNA έχει μια ειδική τριπλέτα νουκλεοτιδίων. Σωστό ή λάθος. 2004 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 1.. Μονάδες 8 2006 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 1. 1. Πιτσιλαδής . Μονάδες 3 A. 2002 ΕΣΠΕΡΙΝΑ A.2.
Μονάδες 6 2013 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Β4. Ποιες ονομάζονται θέσεις έναρξης της αντιγραφής του DNA ( μονάδες 3). Μονάδες 12 3.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2007 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 2. που παράγεται σε βακτηριακό κύτταρο: Πανελλαδικές 2000-2013 22 Β. Γιατί ο μηχανισμός αυτοδιπλασιασμού του DNA ονομάζεται ημισυντηρητικός. Μονάδες 5 ΘΕΜΑ 3ο 2001 ΟΜΟΓΕΝΩΝ 2. Να περιγράψετε τη διαδικασία σχηματισμού "ώριμου" mRNA. (μονάδες 3) Πώς επιτυγχάνεται η καταστολή στο οπερόνιο της λακτόζης. Τι είναι το μικρό πυρηνικό RNΑ (snRNΑ) και ποιός είναι ο ρόλος του. Ποια κύτταρα ονομάζονται απλοειδή και ποια κύτταρα ονομάζονται διπλοειδή. Μονάδες 7 2002 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 2. Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά του γενετικού κώδικα και πώς περιγράφονται. (μονάδες 4) ΕΣΠΕΡΙΝΑ 3. και γιατί το DNA των ευκαρυωτικών κυττάρων αντιγράφεται πολύ γρήγορα. 2009 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 3. Ποια γονίδια οργανώνονται σε οπερόνια. Τι είναι το πολύσωμα. 2012 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Β3. Δίνεται το παρακάτω πολυπεπτίδιο. Β3. Μονάδες 12 2008 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 2. Πώς σχηματίζεται το ώριμο mRNA στα ευκαρυωτικά κύτταρα. Μονάδες 8 3. Να εξηγήσετε γιατί η αντιγραφή του DNA έχει προσανατολισμό 5΄ προς 3΄. (μονάδες 6) 2010 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Β1. Γιατί ο γενετικός κώδικας χαρακτηρίζεται ως εκφυλισμένος. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 6 Μονάδες 5 Μονάδες 5 Β3. Μονάδες 8 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Β3. Να αναφέρετε τα βασικά χαρακτηριστικά του γενετικού κώδικα και να τα περιγράψετε. Πιτσιλαδής . Γιατί ο μηχανισμός αυτοδιπλασιασμού του DNA ονομάστηκε ημισυντηρητικός. Με ποιους τρόπους περιορίζεται ο αριθμός των λαθών κατά την αντιγραφή του DNA στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 8 Μονάδες 5 2.
Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας το παραπάνω σχήμα. 5΄. 1. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.. 1. Μονάδες 8 Πανελλαδικές 2000-2013 23 Β. ο οποίος ονομάζεται γενετικός κώδικας. Τι σημαίνει η έκφραση «ο γενετικός κώδικας είναι συνεχής και σχεδόν καθολικός». (μονάδες 8) 2.. να σχεδιάσετε σ’ αυτό όλες τις νεοσυντιθέμενες αλυσίδες του DNA και να σημειώσετε τον προσανατολισμό τους.Λευκίνη -Σερίνη -Βαλίνη -Αλανίνη -Βαλίνη Mεθειoνίνη. Γιατί ο γενετικός κώδικας χαρακτηρίζεται ως εκφυλισμένος.ΝΗ2 α. Μονάδες 10 2006 ΟΜΟΓΕΝΩΝ Β.Α G A U G A A A G C C A C G G A G C C C U G A G C A A. η σύνθεση στη μια αλυσίδα είναι συνεχής. β. 2.. όπως φαίνεται στο παρακάτω σχήμα: α.. Να περιγράψετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στα ευκαρυωτικά κύτταρα. Ποιος είναι ο αριθμός των αμινοξέων που αποτελούν αυτή την πεπτιδική αλυσίδα. Η αλληλουχία των βάσεων του mRNA καθορίζει την αλληλουχία των αμινοξέων στις πρωτεΐνες με βάση ένα κώδικα αντιστοίχισης νουκλεοτιδίων mRNA με αμινοξέα πρωτεϊνών.3΄ Από τη μετάφραση αυτού του mRNA προκύπτει μία πεπτιδική αλυσίδα. Η σύνθεση των νέων αλυσίδων του DNA γίνεται είτε με συνεχή είτε με ασυνεχή τρόπο.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΗΟΟC-Μεθειονίνη -Λυσίνη -Θρεονίνη -Προλίνη . γράφοντας τα 3΄ και 5΄ άκρα. 2004 ΟΜΟΓΕΝΩΝ Α. Δίνονται οι παρακάτω αντιστοιχίσεις αμινοξέων και κωδικονίων: ΑΜΙΝΟΞΕΑ ΚΩΔΙΚΟΝΙΑ ΑΜΙΝΟΞΕΑ ΚΩΔΙΚΟΝΙΑ Μονάδες 6 Μονάδες 2 Μονάδες 7 Αλανίνη Βαλίνη Θρεονίνη Λευκίνη ΟΜΟΓΕΝΩΝ GCU GUG ACU CUA Λυσίνη Μεθειονίνη Προλίνη Σερίνη AAG AUG CCG UCG Μονάδες 8 2. Να γράψετε τη μη κωδική αλυσίδα του γονιδίου που κωδικοποιεί αυτό το πολυπεπτίδιο. Μονάδες 5 Μονάδες 5 2007 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Δίνεται το παρακάτω τμήμα μορίου βακτηριακού mRNA. Γιατί συμβαίνει αυτό. Να περιγράψετε το στάδιο έναρξης της πρωτεϊνοσύνθεσης. Να ορίσετε τα άκρα 3΄ και 5΄ της παραπάνω αλυσίδας. Πιτσιλαδής . ( μονάδες 2) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. Μονάδες 5 β. Σε μια θέση έναρξης αντιγραφής του DNA.
Μονάδες 7 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ Γ3. Μια πρωτεΐνη ενός ευκαρυωτικού κυττάρου αποτελείται από μια πολυπεπτιδική αλυσίδα 100 αμινοξέων. Πού αποσκοπεί κυρίως η ρύθμιση αυτή στην περίπτωση των βακτηρίων. Τα κύτταρα ενός ευκαρυωτικού πολύπλοκου οργανισμού. Ποιος είναι ο ρόλος του πριμοσώματος στην αντιγραφή του DNA.CTT. Μονάδες 7 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Δίνεται τμήμα διπλής έλικας DNA -TAC-AGT-GGA-GAA-GCT-ATT. Να περιγράψετε το δεσμό με τον οποίο ενώνονται μεταξύ τους δύο διαδοχικά νουκλεοτίδια σε ένα μόριο mRNA.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 3. Μονάδες 8 β) Ποιο είναι το mRNA που προκύπτει από τη μεταγραφή της αλυσίδας αυτής.ΤCΑ CGG AAT TTC TAG CAT -3΄ 1. Ποια είναι τα ρυθμιστικά στοιχεία της μεταγραφής του DNA. Να γραφούν τα αντικωδικόνια των t-RNA με τη σειρά που συμμετέχουν στη μετάφραση του παραπάνω m-RNA. όπως τα νευρικά και τα μυϊκά. Με δεδομένο ότι δε μεσολαβεί στάδιο ωρίμανσης. Μονάδες 5 2.(αλυσίδα 2) α) Ποια από τις δυο αλυσίδες είναι αυτή που μεταγράφεται και γιατί. 1. Ο μηχανισμός της μεταγραφής είναι ο ίδιος στους προκαρυωτικούς και ευκαρυωτικούς οργανισμούς. Μονάδες 5 ΘΕΜΑ 4ο 2000 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Γ. Πιτσιλαδής . Μονάδες 7 2008 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Ο όρος γονιδιακή έκφραση αναφέρεται συνήθως σε όλη τη διαδικασία με την οποία ένα γονίδιο ενεργοποιείται για να παραγάγει μία πρωτεΐνη. Πώς ονομάζεται αυτή η διαδικασία εξειδίκευσης και τι κάνει τα κύτταρα να διαφέρουν τόσο πολύ. Μονάδες 8 γ) Δεδομένου ότι το mRNA που προκύπτει από τη συγκεκριμένη μεταγραφή δεν υφίσταται διαδικασία ωρίμανσης.CCT. διαφέρουν στη μορφή και τη λειτουργία. Έστω ένα τμήμα μεταγραφόμενου κλώνου DNA με την ακόλουθη αλληλουχία βάσεων: 5΄. Μονάδες 12 2011 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Γ1. Μονάδες 8 3. Μονάδες 9 Πανελλαδικές 2000-2013 24 Β. αν και έχουν το ίδιο γενετικό υλικό. Μονάδες 3 2. ποιο το ένζυμο που καταλύει τη μεταγραφή και πώς λειτουργεί αυτό κατά τη γονιδιακή ρύθμιση στο επίπεδο της μεταγραφής των ευκαρυωτικών οργανισμών. να γράψετε το m -RNA που θα προκύψει από τη μεταγραφή του παραπάνω τμήματος DNA. να δώσετε τον αριθμό των αμινοξέων που θα έχει το πεπτίδιο που θα συντεθεί κατά τη μετάφραση αυτού του mRNA και να εξηγήσετε πώς προκύπτει ο αριθμός αυτός.(αλυσίδα 1) ||| ||| ||| ||| ||| ||| -ATG-TCA. Να αναφέρετε τους λόγους αυτής της διαφοράς. Το γονίδιο από το οποίο κωδικοποιήθηκε η πρωτεΐνη αποτελείται από πολύ περισσότερα νουκλεοτίδια από αυτά που κωδικοποιούν τα 100 αμινοξέα.CGA-TAA. σημειώνοντας ταυτόχρονα τη θέση του 5΄ και 3΄ άκρου του m-RNA.
. Στο μόριο του mRNA που σας δόθηκε υπάρχει μία τριπλέτα η οποία.CGA . Μονάδες 5 δ. Μονάδες 5 2005 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Η αλληλουχία των βάσεων ενός βακτηριακού mRNA είναι: AUGAAAUUUCCCGGGGAUUGAUAA 1. Σε ποια από τις αλυσίδες. Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. απαντάται σε κάθε μόριο mRNA. Μονάδες 6 3.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2001 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Δίνεται τυχαίο τμήμα ενός μορίου mRNA: . προλίνη (pro) – CCC α) Αξιοποιώντας τις παραπάνω πληροφορίες να δώσετε το mRNA που κωδικοποιεί το ακόλουθο τμήμα πολυπεπτιδικής αλυσίδας: Μονάδες 5 .. Μονάδες 9 2006 Πανελλαδικές 2000-2013 25 Β. τριπλέτες του γενετικού κώδικα που κωδικοποιούν τα αμινοξέα αυτά: τυροσίνη (tyr) – UAU. βρίσκεται η γενετική πληροφορία και γιατί. (Ι) ή (ΙΙ). Μονάδες 8 2.. σύμφωνα με το γενετικό κώδικα. Πιτσιλαδής . Να γράψετε το μόριο του m-RNA το οποίο σχηματίζεται κατά τη μεταγραφή του παραπάνω DNA και να ορίσετε το 3΄και το 5΄ άκρο του μορίου αυτού.. Να γράψετε στο τετράδιό σας την αλληλουχία των βάσεων του δίκλωνου μορίου DNA από το οποίο προήλθε. Πόσα αμινοξέα έχει η αλυσίδα που σχηματίζεται και γιατί.phe – phe – pro – tyr – tyr – pro . Ποια είναι αυτή.CCU . Μονάδες 2 4. Μονάδες 10 2...UCA . . Να γράψετε τα αντικωδικόνια των t-RNA που συμμετέχουν στη μετάφραση του παραπάνω μορίου m-RNA. προσδιορίζοντας το 3΄ και 5΄ άκρο καθεμιάς απ’ αυτές. Μονάδες 5 γ. Πόσα αμινοξέα κωδικοποιεί το τμήμα αυτό. Μονάδες 15 γ) Πόσοι είναι οι δεσμοί υδρογόνου που σταθεροποιούν τις δύο πολυνουκλεοτιδικές αλυσίδες #1 στο παραπάνω μόριο του DNA. Στο αρχικό DNA ποιο ζευγάρι βάσεων συμμετέχει σε ποσοστό μεγαλύτερο του 50%... β) Να γράψετε την κωδική αλυσίδα του DNA και τη συμπληρωματική της. φαινυλαλανίνη (phe) – UUU. να γράψετε στο τετράδιό σας το δίκλωνο μόριο του DNA απ' το οποίο προήλθε.CAA 1.. Μονάδες 10 β.CUU . δίπλα τους. Δεδομένου ότι το mRNA αυτό δεν υπέστη διαδικασία ωρίμανσης. Πόσα αμινοξέα συγκροτούν την ολιγοπεπτιδική αλυσίδα που θα προκύψει από την μετάφραση του παραπάνω μορίου mRNA. Μονάδες 5 ΟΜΟΓΕΝΩΝ Δίδεται το παρακάτω τμήμα μορίου προκαρυωτικού DNA. Μονάδες 5 2003 ΕΣΠΕΡΙΝΑ #1 (Κεφάλαιο 1) Δίνονται τα παρακάτω αμινοξέα και.AUU . πώς ονομάζεται και ποιο αμινοξύ κωδικοποιεί. στο οποίο κωδικοποιείται η γενετική πληροφορία για τη σύνθεση μικρής αλυσίδας αμινοξέων: α. Μονάδες 10 3. Να γράψετε στο τετράδιό σας το μόριο του mRNA επισημαίνοντας το 5΄ και το 3΄ άκρο της αλυσίδας του.
.. Μονάδες 3 Να γράψετε τα αντικωδικόνια των tRNA με τη σειρά που θα πάρουν μέρος στη μετάφραση του παραπάνω mRNA.. Πόσα άτομα φωσφόρου υπάρχουν στη διπλή έλικα του DNA που κωδικοποιεί αυτό το #1 ολιγοπεπτίδιο. α. την αλληλουχία του ώριμου mRNA που προκύπτει μετά τη μεταγραφή του παραπάνω τμήματος DNA και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 9). Μονάδες 4 gly phe pro 5 1 2 3 4 β. Να γράψετε την αλληλουχία των νουκλεοτιδίων της κωδικής αλυσίδας του DNA ( μονάδες 6) και να σημειώσετε το 5΄ και το 3΄ άκρο της (μονάδες 3). 5΄ Ποια από τις δύο αλυσίδες είναι η κωδική και ποια η μη κωδική. ( μονάδες 4) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. Να γράψετε μία αλληλουχία νουκλεοτιδίων του mRNA που κωδικοποιεί το παραπάνω ολιγοπεπτίδιο. Μονάδες 3 Να γράψετε την αλληλουχία των αμινοξέων του πεπτιδίου που προκύπτει από τη μετάφραση του παραπάνω mRNA. δ. τριπλέτες του γενετικού κώδικα που κωδικοποιούν τα αμινοξέα αυτά: τυροσίνη (tyr) — UAU φαινυλαλανίνη (phe) — UUU προλίνη (pro) — CCC μεθειονίνη (met) — AUG γλυκίνη (gly) — GGG Τα πέντε παραπάνω αμινοξέα συγκροτούν ολιγοπεπτίδιο κάποιου βακτηριακού κυττάρου. CCGΑTGACCAAACCTCACGCCTAGACC . Μονάδες 6 Δίνονται οι παρακάτω αντιστοιχίσεις κωδικονίων και αμινοξέων από το γενετικό κώδικα: AUG → Μεθειονίνη ACC → Θρεονίνη AAA → Λυσίνη CCU → Προλίνη CAC → Ιστιδίνη GCC → Αλανίνη 2009 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Πανελλαδικές 2000-2013 26 Β. Να περιγράψετε τη διαδικασία ωρίμανσης του πρόδρομου mRNA ( μονάδες 8).. Δίνονται οι παρακάτω αντιστοιχίσεις αμινοξέων και κωδικονίων από το γενετικό κώδικα: Αλανίνη → GCC Μεθειονίνη → AUG Προλίνη → CCC Σερίνη → AGC Τυροσίνη → UAU 2007 ΕΣΠΕΡΙΝΑ #1 (Κεφάλαιο 1) Δίνονται πέντε αμινοξέα και δίπλα τους. Να γράψετε την αλληλουχία του εσωνίου που βρίσκεται στο παραπάνω τμήμα του μορίου DNA (μονάδες 8).Σερίνη . Μονάδες 6 ΟΜΟΓΕΝΩΝ Δίνεται το παρακάτω τμήμα μορίου βακτηριακού DNA που κωδικοποιεί ένα πεπτίδιο με έξι αμινοξέα: 5΄. Να γράψετε στο τετράδιό σας ποιο είναι το πρώτο (αρχικό) και ποιο το τέταρτο αμινοξύ του ολιγοπεπτιδίου. Πιτσιλαδής . GGCTACTGGTTTGGAGTGCGGATCTGG ..Τυροσίνη .Προλίνη . 3΄ 3΄. που κωδικοποιείται από το παρακάτω τμήμα μορίου DNA ευκαρυωτικού κυττάρου: 5΄ C A A A T G G C C T A T A A C T G G A C A C C C A G C T G A C G A 3΄ 3΄ G T T T A C C G G A T A T T G A C C T G T G G G T C G A C T G C T 5΄ Να γράψετε την αλληλουχία του πρόδρομου mRNA.. Μονάδες 6 γ. (μονάδες 9) Να γράψετε την αλληλουχία του mRNA που προκύπτει από τη μεταγραφή του παραπάνω τμήματος DNA.COOH.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Δίνεται το πεπτίδιο H2N . Δικαιολογείστε την απάντησή σας...Αλανίνη .Μεθειονίνη .
που μεταφέρει το 2ο αμινοξύ της πολυπεπτιδικής αλυσίδας. Τι είναι το σύμπλοκο έναρξης της πρωτεϊνοσύνθεσης ( μονάδες 5) και ποια είναι η μετέπειτα πορεία του tRNA. Μονάδες 4 2010 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Δίνεται τμήμα μορίου DNA ευκαρυωτικού κυττάρου που περιέχει το ασυνεχές γονίδιο το οποίο είναι υπεύθυνο για τη σύνθεση του παρακάτω πεπτιδίου: H2N. Δ. Στις θέσεις Α. Β. (μονάδες 2) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. που προκύπτει από τη μεταγραφή του παραπάνω DNA. Η κατεύθυνση στην οποία κινείται η RNA πολυμεράση κατά τη μεταγραφή υποδεικνύεται από το βέλος. Μονάδες 6 4. Να γράψετε την κωδική και τη μη κωδική αλυσίδα του γονιδίου. στην παραπάνω διαδικασία να ενεργοποιηθεί το ένζυμο DNA δεσμάση και πώς θα δράσει αυτό.Να γράψετε το πρόδρομο mRNA. Πιτσιλαδής . Μονάδες 9 3. Να γράψετε και να αιτιολογήσετε το αντικωδικόνιο του tRNA.μεθειονίνη – αλανίνη – λευκίνη – ασπαραγίνη – COOH Δ1. το ώριμο mRNA. Μονάδες 6 2. Να γράψετε την αλληλουχία του mRNA. Μονάδες 5 δ. (μονάδες 9) Μονάδες 15 Δίνονται οι παρακάτω αντιστοιχίσεις αμινοξέων και κωδικονίων: Aλανίνη = GCU Λευκίνη = UUG Ασπαραγίνη = AAU 2011 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Πανελλαδικές 2000-2013 27 Β. πως δημιουργούνται και πως επιμηκύνονται. Ε. Τι είναι τα πρωταρχικά τμήματα.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ Δίνεται το παρακάτω τμήμα βακτηριακού DNA που κωδικοποιεί τα πέντε (5) πρώτα αμινοξέα μιας πολυπεπτιδικής αλυσίδας. Ζ να αντιστοιχίσετε τις ενδείξεις 3΄ ή 5΄ ώστε να φαίνεται ο προσανατολισμός των αρχικών και των νεοσυντιθέμενων αλυσίδων. (μονάδες 6) Μονάδες 10 Δ2. που συμμετέχει σε αυτό. α. Μονάδες 3 γ. (μονάδες 4) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. Ποια από τις δύο αλυσίδες του παραπάνω DNA είναι η κωδική και ποια είναι η μη κωδική. (μονάδες 3) ΕΣΠΕΡΙΝΑ Δίνεται το παρακάτω τμήμα DNA στο οποίο έχει αρχίσει η διαδικασία της αντιγραφής: 1. το εσώνιο του γονιδίου (μονάδες 6) και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. Εξηγήστε γιατί πρέπει. Ποια ένζυμα θα επιδιορθώσουν τα πιθανά λάθη της διαδικασίας της αντιγραφής. (μονάδες 7) β. Γ.
Να τοποθετήσετε στο σχήμα και στις κατάλληλες θέσεις το κωδικόνιο έναρξης του γονιδίου και ένα από τα κωδικόνια λήξης (της επιλογής σας). Τα σημεία Δ και Η υποδεικνύουν τη θέση έναρξης της αντιγραφής. Μονάδες 2 Δ5. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 3). επανασυνδέεται στα ίδια σημεία κοπής μετά από αναστροφή. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4). το οποίο αποτελείται από 8 (οκτώ) νουκλεοτίδια (μονάδες 2). Στον κλώνο που αντιγράφεται με συνεχή τρόπο να γράψετε την αλληλουχία των νουκλεοτιδίων και τον προσανατολισμό του πρωταρχικού τμήματος. Το τμήμα του DNA που αποκόπηκε. Μονάδες 6 Πανελλαδικές 2000-2013 28 Β. 5΄ -TACATGTCGCGATGCAAGTTCTAATCTCAATAΤCTT-3΄ 3΄ -ATGTACAGCGCTACGTTCAAGATTAGAGTTATΑGAA-5΄ Δ3. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας το παραπάνω σχήμα. (μονάδες 4) Δ2. Στο διάγραμμα υποδεικνύεται η θέση του υποκινητή του γονιδίου.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ Δίδεται το παραπάνω τμήμα DNA. (μονάδες 9) Δ3. Να σημειώσετε στο σχήμα τους προσανατολισμούς των κλώνων του μορίου ( μονάδες 2) και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. Να γράψετε το τμήμα του DNA που αποκόπηκε και να σημειώσετε τον προσανατολισμό του. Δ1. Να εξηγήσετε τι γίνεται κατά την έναρξη της μεταγραφής ενός γονιδίου. (μονάδες 4) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. Μετά την επίδραση ακτινοβολίας το παραπάνω τμήμα DNA σπάει στα σημεία που υποδεικνύονται από τα βέλη. Δίνεται το παρακάτω τμήμα μορίου DNA που κωδικοποιεί ένα ολιγοπεπτίδιο. μεταξύ των σημείων Κ και Λ περιέχεται ένα γονίδιο. να σχεδιάσετε τα συνεχή και ασυνεχή τμήματα των νέων κλώνων με βέλη υποδεικνύοντας τους προσανατολισμούς των νέων και των μητρικών κλώνων (μονάδες 2). Να γράψετε τα κωδικόνια του μορίου DNA που κωδικοποιούν το νέο πεπτίδιο. το οποίο αντιγράφεται. Να γράψετε ολόκληρο το μόριο του DNA που προκύπτει μετά την αναστροφή (μονάδες 4). (μονάδες 2) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ + ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ Στο παρακάτω τμήμα δίκλωνου μορίου DNA. Δ1. Να γράψετε τα κωδικόνια του DNA που κωδικοποιούν το πεπτίδιο αυτό. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4). Δ2. Να μεταφέρετε το σχήμα στο τετράδιό σας. Πιτσιλαδής . Στον κλώνο ΖΗ η αντιγραφή γίνεται με ασυνεχή τρόπο. Μονάδες 2 Δ4.
Δ3. Να σχεδιάσετε στο ίδιο σχήμα τα ασυνεχή και τα συνεχή τμήματα των δύο νέων αλυσίδων με βέλη και να σημειώσετε πάνω σ’ αυτά τους προσανατολισμούς τους (Μονάδες 3). Τα γονίδια Α και Β μεταγράφονται σε RNA. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας το παραπάνω σχήμα και να σημειώσετε πάνω σ’ αυτό τους προσανατολισμούς των μητρικών αλυσίδων (Μονάδες 2). αμέσως μετά μεταγράφεται. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (Μονάδες 4). Δ3. Δ1. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (Μονάδες 4). Να ορίσετε τη θέση του υποκινητή για κάθε γονίδιο με ένα βέλος (μονάδες 4). Δ2. όπως φαίνεται στο σχήμα: Δ1. Πιτσιλαδής . Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (Μονάδες 4). 2012 ΟΜΟΓΕΝΩΝ Δίνεται το παρακάτω τμήμα DNA το οποίο αντιγράφεται. Τι είναι ο υποκινητής (μονάδες 2). Δ2. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 5). Μονάδες 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Πανελλαδικές 2000-2013 29 Β. Τα σημεία Α και Γ υποδεικνύουν τη θέση έναρξης της αντιγραφής. Να ορίσετε τους προσανατολισμούς του RNA (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4). Ποια είναι η δράση της RNA πολυμεράσης μετά την πρόσδεσή της στον υποκινητή ενός γονιδίου. Ποια είναι η κωδική αλυσίδα για το γονίδιο Α και ποια για το Β (μονάδες 2).ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΑ Σ’ ένα μόριο DNA ευκαρυωτικού κυττάρου υπάρχουν δύο γονίδια Α και Β. Η μητρική αλυσίδα του DNA που αντιγράφεται με συνεχή τρόπο. Δ4. Δ4. Να μεταφέρετε το σχήμα στο τετράδιό σας και να ορίσετε τους προσανατολισμούς των αλυσίδων του DNA (μονάδες 2). Να γράψετε το τμήμα του RNA που σχηματίζεται κατά τη μεταγραφή και να σημειώσετε τον προσανατολισμό του (Μονάδες 2).
Σωστό ή Λάθος 2. συμμετέχουν στην αντιγραφή του DNA. β. χωρίς τη μεσολάβηση ζωικών κυττάρων. Μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη περιέχει: α. το σύνολο του DNA ενός οργανισμού γ. Η εισαγωγή ανασυνδυασμένου DNA σε βακτηριακό κύτταρο – ξενιστή ονομάζεται … α. 2000 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 5. αντίγραφα των mRNA όλων των γονιδίων που εκφράζονται σε συγκεκριμένα κύτταρα. Μια cDNA βιβλιοθήκη περιέχει … Μονάδες 5 α.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ 1ο Γράψτε τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις και δίπλα το γράμμα που συμπληρώνει σωστά. το σύνολο του DNA ενός οργανισμού. δ. αντίγραφα που περιέχουν κομμάτια γονιδίων και άλλα τμήματα DNA ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 2. αναγνωρίζουν ειδικές αλληλουχίες DNA. Μονάδες 5 2004 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 2. αντίγραφα ανασυνδυασμένων κυττάρων. 3. συμμετέχουν στη μεταγραφή του DNA. μικροέγχυση. αντίγραφα ενός μόνο ανασυνδυασμένου πλασμιδίου δ. γ. Οι περιοριστικές ενδονουκλεάσες : α. κόβουν το DNA σε καθορισμένες θέσεις Μονάδες 5 2003 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Α. συμμετέχουν στην ωρίμανση του RNA β. αντίγραφα του mRNA ενός μόνο γονιδίου. Μονάδες 5 β. Η μέθοδος αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης (PCR) επιτρέπει την επιλεκτική αντιγραφή μορίων DNA. Μονάδες 2 Β. μετασχηματισμός. γ. το σύνολο του m-RNA ενός οργανισμού β. δ. ιχνηθέτηση. Μονάδες 2 3. Μονάδες 5 5. Πιτσιλαδής . Οι περιοριστικές ενδονουκλεάσες … α. Πανελλαδικές 2000-2013 30 Β. συμμετέχουν στην ωρίμανση του mRNA. γ. είναι απαραίτητες για την έναρξη της αντιγραφής γ. εμβολιασμός. δ. Οι περιοριστικές ενδονουκλεάσες παράγονται από ευκαρυωτικά κύτταρα. β. συμμετέχουν στη μεταγραφή του DNA δ.
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 5. cDNA βιβλιοθήκη. αύξησης του χρόνου διπλασιασμού των κυττάρων. γ. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 3 1. ένζυμα πρωτεϊνοσύνθεσης. δ. γ. χωρίς μεσολάβηση ζωντανών κυττάρων. τον ανασυνδυασμό πολλών πλασμιδίων από διαφορετικά βακτήρια. Οι περιοριστικές ενδονουκλεάσες α. τα οποία κόπηκαν από την ίδια περιοριστική ενδονουκλεάση. παράγονται από ιούς. μύκητες. RNA πολυμεράση. δ. Η κλωνοποίηση είναι διαδικασία α.3. Πανελλαδικές 2000-2013 Μονάδες 3 31 Β. δ. την αντιγραφή συγκεκριμένων αλληλουχιών DNA. ιούς. β. β. γ. είναι απαραίτητες για την έναρξη της αντιγραφής. γονιδιωματική βιβλιοθήκη. Η επιλογή ενός βακτηριακού κλώνου που περιέχει το επιθυμητό τμήμα DNA γίνεται με α. γ. DNA δεσμάση. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α. κυττάρων ή οργανισμών. βακτήρια. Μονάδες 5 3. DNA ελικάση. δημιουργίας της συμπληρωματικής αλυσίδας σε μονόκλωνο μόριο DNA. δ. παραγωγής αντισωμάτων. DNA πολυμεράση. τον προσδιορισμό όλων των σωματικών κυττάρων ενός οργανισμού. Η ένωση αυτή γίνεται με τη βοήθεια του ενζύμου Μονάδες 5 α. δημιουργίας πανομοιότυπων μορίων. γ. βακτηριακός κλώνος. Η εισαγωγή του ανασυνδυασμένου μορίου DNA σε βακτηριακό κύτταρο -ξενιστή ονομάζεται α. χρήση αντιβιοτικών. δ. φυτά. γ.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2005 ΕΣΠΕΡΙΝΑ 3. δ. Οι περιοριστικές ενδονουκλεάσες παράγονται από α. 4. β. Μονάδες 5 β. τη δημιουργία αντιγράφων των πολυπεπτιδικών αλυσίδων ενός οργανισμού. 2006 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 3. β. συμμετέχουν στην αντίστροφη μεταγραφή. Η μέθοδος της αλυσιδωτής αντίδρασης PCR μας επιτρέπει Μονάδες 5 α. μετασχηματισμός. παράγονται από βακτήρια. Μονάδες 3 β. β. δ. γ. Πιτσιλαδής . χρήση ειδικών μορίων ανιχνευτών. χρήση βιοαντιδραστήρων. Για τη δημιουργία ανασυνδυασμένου DNA ενώνονται τμήματα DNA διαφορετικών οργανισμών.
όλα τα είδη RNA ενός οργανισμού. γ. ένας οργανισμός που έχει υποστεί κλωνοποίηση. γ. αντίγραφα ενός μόνο ανασυνδυασμένου πλασμιδίου. παράγονται μόνο από μύκητες. Μονάδες 5 2008 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 4. η εισαγωγή θρεπτικών συστατικών δ. Μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη περιλαμβάνει α. Τα βακτηριακά ένζυμα που κόβουν το δίκλωνο DNA σε συγκεκριμένες θέσεις ονομάζονται α. β. δ. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 1. RNA πολυμεράσες. Ο φορέας κλωνοποίησης είναι α. μόνο ορισμένα γονίδια ενός οργανισμού. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 3 2. είναι απαραίτητες για την έναρξη της μεταγραφής. η εισαγωγή αντισώματος β. δ. Μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη περιέχει α. Μονάδες 5 2009 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 5. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α. δ. παράγονται από βακτήρια. δ. Οι περιοριστικές ενδονουκλεάσες: α. ειδικό ένζυμο που αποκόπτει γονίδια. το σύνολο του DNA ενός οργανισμού. γ. αντίγραφα πολλών ανασυνδυασμένων κυττάρων. β. το σύνολο του m-RNA ενός οργανισμού. το ολικό «ώριμο» mRNA ενός οργανισμού. η εισαγωγή DNA πλασμιδίου γ. Πιτσιλαδής . γ. είναι απαραίτητες για την έναρξη της αντιγραφής του DNA. όλο το γονιδίωμα ενός οργανισμού. . Μετασχηματισμός βακτηριακού κυττάρου ξενιστή είναι α. περιορίζουν τη μεταγραφή του DNA. β. κρατικός φορέας που ελέγχει τις κλωνοποιήσεις. Οι περιοριστικές ενδονουκλεάσες α. γ. η εισαγωγή αντίστροφης μεταγραφάσης Πανελλαδικές 2000-2013 Μονάδες 5 32 Β. ένα μόριο DNA όπως για παράδειγμα ένα πλασμίδιο. είναι απαραίτητες για τη διαδικασία της αντίστροφης μεταγραφής. κόβουν το DNA σε ειδικές θέσεις. 3. δ. δ.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2007 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 2. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 3. β. γ. DNA πολυμεράσες. κόβουν τις πολυνουκλεοτιδικές αλυσίδες του RNA σε ειδικές θέσεις. Μονάδες 5 β. DNA δεσμάσες. περιοριστικές ενδονουκλεάσες. β.
μικροέγχυση ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 Α4. μετασχηματισμός. Οι περιοριστικές ενδονουκλεάσες α. μετασχηματισμός γ. δ. χρήση αντιβιοτικών. συνδέονται μεταξύ τους οι κλώνοι του DNA. δ. κόβεται το DNA. δ. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 4. όλα τα παραπάνω. αποχωρίζονται οι κλώνοι του DNA. συμμετέχουν στη μεταγραφή του DNA. Η εισαγωγή ανασυνδυασμένου DNA σε βακτηριακό κύτταρο-ξενιστή ονομάζεται α. γ. β. γ. δ. παράγονται από βακτήρια. κόβουν το DNA σε καθορισμένες θέσεις. Μονάδες 5 2011 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Α2. συμμετέχουν στη μετάφραση του mRNA. Μονάδες 5 Πανελλαδικές 2000-2013 33 Β. εμβολιασμός δ. συμμετέχουν στη μετάφραση του mRNA. Αποδιάταξη είναι το φαινόμενο κατά το οποίο α. αποδιάταξη. γ. ένζυμα πρωτεϊνοσύνθεσης. ιχνηθετείται το DNA. Οι περιοριστικές ενδονουκλεάσες α. κλωνοποίηση.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 3. αναγνωρίζουν ειδικές αλληλουχίες DNA. δ. υβριδοποίηση. αναγνωρίζουν ειδικές αλληλουχίες DNA. Μονάδες 5 2010 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Α4. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 Α2. Οι περιοριστικές ενδονουκλεάσες α. χρήση βιοαντιδραστήρων. β. προστατεύουν το βακτήριο από την εισβολή ξένου DNA. γ. β. Η μεταφορά ανασυνδυασμένου μορίου DNA στο κύτταρο ξενιστή λέγεται α. β. δ. χρήση ειδικών μορίων ανιχνευτών. γ. καταλύουν την ωρίμανση του mRNA. ιχνηθέτηση β. συμμετέχουν στη μεταγραφή του DNA. Η επιλογή ενός βακτηριακού κλώνου που περιέχει το ανασυνδυασμένο πλασμίδιο γίνεται με: α. β. καταλύουν την ωρίμανση του mRNA. Πιτσιλαδής . γ. ΟΜΟΓΕΝΩΝ 4. Μονάδες 5 β.
Μετάφραση 4. Πολύσωμα #1 β. Μονάδες 5 2012 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ #1 (Κεφάλαιο 2) Α5. Μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις σωστές όπως είναι και τις λανθασμένες. Μονάδες 5 Στήλη Ι Στήλη ΙΙ #1 α. 2001 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 2. EcoRI #1 δ. ΘΕΜΑ 2ο 2000 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Β. α. Μονάδες 5 Πανελλαδικές 2000-2013 34 Β. Αντιγραφή 1. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 Α. Το σύνολο των βακτηριακών κλώνων αποτελεί τη ______________ βιβλιοθήκη. κόβουν το DNA σε καθορισμένες θέσεις. Οι περιοριστικές ______________ παράγονται από ______________ και ο φυσιολογικός τους ρόλος είναι να τα προστατεύουν από την εισβολή «ξένου» DNA. είναι απαραίτητες για την έναρξη της αντιγραφής. Μονάδες 5 2. Η Γενετική Μηχανική εφαρμόζει τεχνικές με τις οποίες ο άνθρωπος επεμβαίνει στο ________ ________ του κυττάρου. Ωρίμανση 3. RNA πολυμεράση 6. Α.2. DNA πολυμεράση #1 γ. Μονάδες 6 2003 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 1. γ. 2002 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 1. Πιτσιλαδής . Συμπληρώσετε τα κενά.3. κατά τη διαδικασία δημιουργία μιας γονιδιωματικής βιβλιοθήκης. Τι ονομάζεται υβριδοποίηση νουκλεϊκών οξέων. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 10 Α. Μεταγραφή 2. μικρά ριβονουκλεοπρωτεϊνικά σωματίδια. (Ένα στοιχείο Στήλης ΙI περισσεύει).ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΟΜΟΓΕΝΩΝ A2. Γράμμα Στήλης Ι δίπλα σε αριθμό Στήλης ΙΙ. β. Κόψιμο του DNA 5. Ποια είναι η σκοπιμότητα της προσθήκης αντιβιοτικού στο θρεπτικό υλικό. συμμετέχουν στη μετάφραση του RNA. Μονάδες 5 Α. Μονάδες 5 β. Συμπληρώστε τα κενά. Τι είναι η γονιδιωματική βιβλιοθήκη. Οι περιοριστικές ενδονουκλεάσες α. Η διαδικασία δημιουργίας κλώνων βακτηρίων ονομάζεται ______________. Να περιγράψετε τον τρόπο κατασκευής μιας cDNA βιβλιοθήκης. Μονάδες 3 3. απαμινάση της αδενοσίνης ε. συμμετέχουν στη μεταγραφή του DNA. Οι περιοριστικές ενδονουκλεάσες συνδέουν κομμάτια του DNA ενώ η DNA δεσμάση κόβει κάθε αλυσίδα του DNA σε συγκεκριμένες θέσεις. αφού πρώτα τις διορθώσετε. δ.
2011 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Β3. μεταφασικά χρωμοσώματα Μονάδες 6 ΟΜΟΓΕΝΩΝ B2. Πανελλαδικές 2000-2013 Μονάδες 6 35 Β. Η διαδικασία δημιουργίας κλώνων βακτηρίων ονομάζεται ______________ . Β. Πιτσιλαδής . Τι μπορούμε να πετύχουμε με τη μέθοδο της αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης (PCR) και ποιες είναι οι πρακτικές εφαρμογές της. Να ορίσετε τι είναι η γονιδιωματική βιβλιοθήκη. καρυότυπος #2 #2 #1 #1 Στήλη ΙΙ 1. Μονάδες 6 2010 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Β4. χλωροπλάστης δ. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 4 #1 #2 (Κεφάλαιο 1 . Τι περιέχει α. β) cDNA βιβλιοθήκη. πριμόσωμα β. 2 ) Β1.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 1. Ποια βήματα ακολουθούνται για την κατασκευή μιας cDNA βιβλιοθήκης. Συμπληρώστε τα κενά. μετάφραση 6. πλασμίδιο 3. πολύσωμα γ. Μονάδες 8 2006 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 2. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 2 Β. Ποια διαδικασία ονομάζεται αποδιάταξη νουκλεϊκών οξέων. Μονάδες 8 2005 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 2. Μονάδες 10 Στήλη Ι α. Τι είναι κλωνοποίηση. μεταγραφή 4. ζύμωση 5. Τι είναι: α) γονιδιωματική βιβλιοθήκη. Πώς μπορούμε να εντοπίσουμε ένα συγκεκριμένο κομμάτι κλωνοποιημένου DNA σε μία γονιδιωματική βιβλιοθήκη. ημιαυτόνομο οργανίδιο 2. Μονάδες 5 2004 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Β. Μονάδες 8 2007 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 1. μια C-DNA βιβλιοθήκη. β. μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη. φορέας κλωνοποίησης ε.2. αντιγραφή 7. Γράψτε τα γράμματα της Στήλης Ι και δίπλα τον σωστό αριθμό της Στήλης ΙΙ.
Δίνεται μείγμα μορίων DNA και ένας ανιχνευτής RΝΑ. Να περιγράψετε τα στάδια της διαδικασίας αυτής. Η τεχνολογία του ανασυνδυασμένου DNA περιλαμβάνει όλες τις τεχνικές που οδηγούν σε μεταφορά του γενετικού υλικού από τον έναν οργανισμό στον άλλο. Ποιος είναι ο ρόλος της περιοριστικής ενδονουκλεάσης EcoRI στην τεχνολογία του ανασυνδυασμένου DNA. Τι μας επιτρέπει να κάνουμε η μέθοδος αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης. Πανελλαδικές 2000-2013 36 Β. Να εξηγήσετε τους λόγους για τους οποίους τα πλασμίδια χρησιμοποιούνται ως φορείς #1 κλωνοποίησης. Δίνεται το παρακάτω τμήμα μορίου DNA προκαρυωτικού κυττάρου. Μονάδες 5 ΘΕΜΑ 3ο 2001 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ #1 (+Κεφάλαιο 1) 1.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΣΠΕΡΙΝΑ Β3. η κτηνοτροφία και η Ιατρική. 2010 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Γ3. Μονάδες 6 ΟΜΟΓΕΝΩΝ B4. όπως η γεωργία. τη χρήση της τεχνικής PCR και την παραγωγή μονοκλωνικών αντισωμάτων συνεισφέρει σε τομείς. Μονάδες 6 2002 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 1. με τελικό σκοπό να εισαχθεί σε βακτήριο για την παραγωγή φαρμακευτικού πολυπεπτιδίου. Τι επιτρέπει η μέθοδος της αλυσιδωτής αντίδρασης της πολυμεράσης (PCR). 5΄ G A A T T C T T A A T G C Α A G A T C A T A A A G A A T T C T A G 3΄ 3΄ C T T A A G A A T T A C G Τ T C T A G T A T T T C T T A A G A T C 5΄ Το παραπάνω τμήμα DNA κόβεται με EcoRI. Μονάδες 6 Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. προκειμένου να ενσωματωθεί σε κατάλληλο πλασμίδιο που έχει κοπεί με την ίδια περιοριστική ενδονουκλεάση. ( μονάδες 4) Να αναφέρετε τρεις πρακτικές εφαρμογές της (μονάδες 3). Πιτσιλαδής . Μονάδες 10 ΟΜΟΓΕΝΩΝ 1. Να βρείτε την αλληλουχία των αμινοξέων του πολυπεπτιδίου με χρήση του παρατιθέμενου γενετικού κώδικα. 1. Μονάδες 8 (Παρατίθεται ο γενετικός κώδικας) 2007 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Η Βιοτεχνολογία με την ανάπτυξη της τεχνολογίας του ανασυνδυασμένου DNA.
αν στο θρεπτικό υλικό της καλλιέργειας προσθέσουμε το αντιβιοτικό τετρακυκλίνη αντί της αμπικιλίνης (μονάδα 1). που να περιέχει το συγκεκριμένο γονίδιο χρησιμοποιώντας την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI. Τα ανασυνδυασμένα πλασμίδια χρησιμοποιήθηκαν για το μετασχηματισμό βακτηρίων που δεν είχαν κανένα πλασμίδιο. Να αναφέρετε τις διαδικασίες κατά την πορεία από το γονίδιο στο πεπτίδιο και τις περιοχές του #1 κυττάρου στις οποίες πραγματοποιούνται (Μονάδες 6). αν στο θρεπτικό υλικό της καλλιέργειας προσθέσουμε το αντιβιοτικό αμπικιλίνη (μονάδα 1). Στη συνέχεια τα βακτήρια καλλιεργούνται σε θρεπτικό υλικό. Ποια αλυσίδα από αυτό το DNA μεταγράφεται και γιατί. Μονάδες 6 Πανελλαδικές 2000-2013 37 Β. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 5). 2012 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Ένα πλασμίδιο. Μονάδες 8 Το τμήμα του DNA που προέκυψε μετά τη δράση της EcoRI μεταγράφεται. (Μονάδες 7) Δίνονται οι παρακάτω αντιστοιχίσεις αμινοξέων και κωδικονίων από το γενετικό κώδικα: Μεθειονίνη → ΑUG Φαινυλαλανίνη → UUU Βαλίνη → GUU 2006 ΟΜΟΓΕΝΩΝ Δίνεται το παρακάτω τμήμα DNA ενός προκαρυωτικού οργανισμού: 5΄ CCAGΑATTCAATTCAGGACGAAAAGAATTCAAC 3΄ 3΄ GGTCTTAAGTTAAGTCCTGCTTTΤCTTAAGTTG 5΄ Το παραπάνω τμήμα DNA κόβεται με περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI. Γ2. Το γονίδιο ανθεκτικότητας στην τετρακυκλίνη περιέχει την αλληλουχία που αναγνωρίζεται από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI. να περιγράψετε τις διαδικασίες που θα ακολουθηθούν προκειμένου ο ανιχνευτής να υβριδοποιήσει την κατάλληλη αλληλουχία DNA (μονάδες 4) και να εξηγήσετε ποιος είναι ο κλώνος του DNA που θα υβριδοποιηθεί ( μονάδες 4). Ποια βακτήρια επιζούν. Δημιουργούμε ανασυνδυασμένα πλασμίδια με τη χρήση της περιοριστικής ενδονουκλεάσης EcoRI. το πρόδρομο m -RNA και το ώριμο m-RNA (Μονάδες 4) και να ορίσετε τα 3΄ και 5΄ άκρα των παραπάνω νουκλεοτιδικών #1 αλυσίδων αιτιολογώντας την απάντησή σας (Μονάδες 8). που δεν έχει υποστεί καμιά τροποποίηση: H2N − Μεθειονίνη − φαινυλαλανίνη − βαλίνη – COOH Να γράψετε την κωδική και τη μη κωδική αλυσίδα του γονιδίου.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ Να εξηγήσετε τι είναι ανιχνευτής (μονάδες 2). Πιτσιλαδής . που χρησιμοποιείται ως φορέας κλωνοποίησης ενός τμήματος DNA. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 5). Να γράψετε το τμήμα DNA που προκύπτει μετά από τη δράση της EcoRI και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. ΘΕΜΑ 4ο 2005 ΗΜΕΡΗΣΙΑ #1 (Κεφάλαιο 2) Δίνεται τμήμα μορίου DNA ευκαρυωτικού κυττάρου που περιέχει ασυνεχές γονίδιο. έχει ένα γονίδιο ανθεκτικότητας στο αντιβιοτικό αμπικιλίνη και ένα γονίδιο ανθεκτικότητας στο αντιβιοτικό τετρακυκλίνη. Γ1. το οποίο είναι υπεύθυνο για τη σύνθεση του παρακάτω πεπτιδίου. Ποια βακτήρια επιζούν. Πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα ανασυνδυασμένο πλασμίδιο.
ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ
Να γράψετε την αλληλουχία του mRNA που προκύπτει από αυτή τη μεταγραφή και να σημειώσετε το 5΄ και το 3΄ άκρο της. Μονάδες 6 Ποιοι οργανισμοί διαθέτουν περιοριστικές ενδονουκλεάσες και ποιος είναι ο φυσιολογικός τους ρόλος; Μονάδες 5
2009
ΗΜΕΡΗΣΙΑ
#1
(Κεφάλαιο 2)
Δίνεται δίκλωνο μόριο DNA το οποίο περιέχει τμήμα ασυνεχούς γονιδίου που μεταγράφεται σε mRNA εσώνιο …GAAGGAGGTTGCTTAAGGGGCCCTACCAAT… OH ελεύθερο … CTTCCTCCAACGAATTCCCCGGGATGGTTA… εσώνιο Κατεύθυνση μεταγραφής α) Πού συναντάμε ασυνεχή γονίδια; (μονάδες 2) β) Να προσδιορίσετε τα 3΄ και 5΄ άκρα του παραπάνω μορίου DNA. ( μονάδες 2) Να #1 αιτιολογήσετε την απάντησή σας. (μονάδες 4) γ) Να γράψετε το τμήμα του πρόδρομου mRNA και του ώριμου mRNA που προκύπτουν από #1 την μεταγραφή του παραπάνω μορίου DNA, χωρίς αιτιολόγηση. (μονάδες 2) #1 δ) Πώς προκύπτει το ώριμο mRNA; (μονάδες 3) ε) Μπορεί η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI να κόψει το παραπάνω τμήμα DNA; (μονάδα 1) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. (μονάδες 3) στ) Ποιες κατηγορίες γονιδίων που υπάρχουν στο χρωμοσωμικό DNA ενός κυτταρικού τύπου δεν κλωνοποιούνται σε cDNA βιβλιοθήκη; (μονάδες 8)
#1
2010
ΟΜΟΓΕΝΩΝ
#1
(Κεφάλαιο 2)
Δίνεται το παρακάτω δίκλωνο τμήμα DNA το οποίο αντιγράφεται in vitro. 5΄ TAAGTATACTAAACGAAΤΤCATATTAT 3΄ 3΄ ATTCATATGATTTGCTTAAGTATAATA 5΄ Κατά τη διάρκεια της αντιγραφής οι DNA πολυμεράσες ενσωματώνουν κατά λάθος στη θέση 12, απέναντι από το νουκλεοτίδιο Α (αδενίνη) το νουκλεοτίδιο C (κυτοσίνη), αντί του νουκλεοτιδίου T (θυμίνη). Το λάθος αυτό παραμένει και μετά το τέλος της αντιγραφής. Δ1. Να γράψετε τα δίκλωνα τμήματα DNA που θα προκύψουν μετά το τέλος της αντιγραφής και #1 να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. Μονάδες 16 Δ2. Πόσα τμήματα DNA θα προκύψουν, αν μετά το τέλος της αντιγραφής προσθέσουμε στο μίγμα το ένζυμο EcoRΙ. Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. Μονάδες 9
2012
ΗΜΕΡΗΣΙΑ
#1
(Κεφάλαιο 2)
Δίνεται το παρακάτω τμήμα βακτηριακού DNA, το οποίο κωδικοποιεί ένα ολιγοπεπτίδιο. Αλυσίδα 1: GTTGAATTCTTAGCTTAAGTCGGGCATGAATTCTC Αλυσίδα 2: CAACTTAAGAATCGAATTCAGCCCGTACTTAAGAG Δ1. Να προσδιορίσετε την κωδική και τη μη κωδική αλυσίδα του παραπάνω τμήματος DNA, επισημαίνοντας τα 5΄ και 3΄ άκρα των αλυσίδων του (μονάδες 1). Να αιτιολογήσετε την απάντησή #1 σας (μονάδες 5).
Πανελλαδικές 2000-2013
38
Β. Πιτσιλαδής
ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ
Δ2. Το παραπάνω τμήμα DNA αντιγράφεται, και κατά τη διαδικασία της αντιγραφής δημιουργούνται τα παρακάτω πρωταρχικά τμήματα: i) 5’-GAGAAUUC-3’ ii) 5’-UUAAGCUA-3’ iii) 5’-GUUGAAUU-3’ Να προσδιορίσετε ποια αλυσίδα αντιγράφεται, με συνεχή και ποια με ασυνεχή τρόπο ( μονάδες 1). #1 Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 5). Δ3. Το παραπάνω τμήμα DNA κόβεται με το ένζυμο EcoRI, προκειμένου να ενσωματωθεί σε ένα από τα δύο πλασμίδια Α και Β που δίνονται παρακάτω.
Ποιο από τα δύο πλασμίδια θα επιλέξετε για τη δημιουργία ανασυνδυασμένου πλασμιδίου (μονάδα 1); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας ( μονάδες 4). Πόσοι φωσφοδιεστερικοί δεσμοί θα διασπαστούν στο πλασμίδιο που επιλέξατε και πόσοι θα #1 δημιουργηθούν κατά το σχηματισμό του ανασυνδυασμένου πλασμιδίου (μονάδες 2);
ΕΣΠΕΡΙΝΑ
#1
(Κεφάλαιο 2)
Δίνεται το παρακάτω πεπτίδιο που παράγεται από ένα βακτήριο: HOOC−μεθειονίνη−αλανίνη−σερίνη−ασπαραγίνη−μεθειονίνη−NH2 Δ1. Να γράψετε το τμήμα του δίκλωνου DNA που κωδικοποιεί το παραπάνω πεπτίδιο (μονάδες 2). Να ορίσετε το 5΄ και 3΄ άκρο κάθε αλυσίδας (μονάδες 2) και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4). Να καθορίσετε την κωδική και τη μη κωδική αλυσίδα (μονάδες 2) και να #1 αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 5). Δίνονται τα κωδικόνια : αλανίνη GCU, ασπαραγίνη AAU, μεθειονίνη AUG, σερίνη UCU. Το κωδικόνιο λήξης είναι το: UGA. Δ2. Μπορεί η παραπάνω αλυσίδα να κοπεί από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI (μονάδες 1); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).
2013
ΗΜΕΡΗΣΙΑ
#1
(Κεφάλαιο 2)
Παρακάτω σας δίνονται τέσσερις μονόκλωνες αλυσίδες DNA: 1. 5’-AAATGAAACCAGGATAAG-3’ 2. 5’-AATTCGGGGGGC-3’ 3. 5’-AATTCTTATCCTGGTTTCATTT-3’ 4. 5’-AATTGCCCCCCG-3’ Οι αλυσίδες αυτές τοποθετούνται σε κατάλληλο περιβάλλον υβριδοποίησης. Δ1. Να γράψετε τα μόρια DNA που θα προκύψουν μετά την υβριδοποίηση, τα οποία θα ονομάσετε υβριδοποιημένο μόριο 1 και υβριδοποιημένο μόριο 2. Μονάδες 2 Δ2. Στο ένα από τα δύο υβριδοποιημένα μόρια DNA που θα προκύψουν εμπεριέχεται γονίδιο, το οποίο κωδικοποιεί ένα ολιγοπεπτίδιο. Να γράψετε το mRNA που θα προκύψει ( μονάδα 1) και να #1 αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 2). Δ3. Το πεπτίδιο που προκύπτει από τη μετάφραση του παραπάνω mRNA είναι: H2N – Μεθειονίνη – Λυσίνη – Προλίνη – Γλυκίνη – COOH
Πανελλαδικές 2000-2013
39
Β. Πιτσιλαδής
ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ
Ποιο είναι το αντικωδικόνιο του tRNA που θα τοποθετηθεί στο ριβόσωμα μετά την αποσύνδεση του tRNA, το οποίο μεταφέρει το αμινοξύ λυσίνη (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή #1 σας (μονάδες 6). Δ4. Στα υβριδοποιημένα μόρια 1 και 2 προστίθεται το ένζυμο DNA δεσμάση. Ναγράψετε τα πιθανά ανασυνδυασμένα μόρια DNA που θα προκύψουν από την δράση της DNA δεσμάσης, σημειώνοντας τους προσανατολισμούς των αλυσίδων (μονάδες 4) και αιτιολογώντας την απάντησή σας (μονάδες 4). Εάν στη συνέχεια προστεθεί η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, να εξηγήσετε πόσα τμήματα DNA θα προκύψουν (μονάδες 4).
Πανελλαδικές 2000-2013
40
Β. Πιτσιλαδής
1. Μονάδες 3 2002 ΟΜΟΓΕΝΩΝ Β. στο σύνολο των χαρακτήρων ενός οργανισμού. Μονάδες 3 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Β. 1. Τι είναι ο γονότυπος. β. Β.2. 1. Από τη διασταύρωση ενός λευκού μ’ ένα μαύρο ποντικό όλοι οι απόγονοι είναι γκρίζοι. IAi ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 2 Μονάδες 5 Α. Σωστό ή Λάθος 5. στον αριθμό των φυλετικών χρωμοσωμάτων του οργανισμού. στο σύνολο των αλληλόμορφων γονιδίων ενός οργανισμού. ΙΑΙΒ β. Τα γονίδια που καθορίζουν το χρώμα τους είναι: Μονάδες 2 α. Ο γονότυπος αναφέρεται α. Η αιμορροφιλία Α οφείλεται σε αυτοσωμικό υπολειπόμενο γονίδιο. ΙΒi δ. Γράψτε τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το σωστό γράμμα. Μονάδες 2 2004 ΟΜΟΓΕΝΩΝ 1. Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. συνεπικρατή. Πανελλαδικές 2000-2013 Μονάδες 5 41 Β. Σωστό ή Λάθος 4. Μονάδες 5 2003 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Α. Τα γονίδια που καθορίζουν το χρώμα του άνθους είναι: α. Ποιες μεταλλάξεις ονομάζονται σιωπηλές. γ. Ο τύπος των ομάδων αίματος ΑΒΟ στον άνθρωπο καθορίζεται από ένα γονίδιο το οποίο έχει δύο αλληλόμορφα. ατελώς επικρατή. γ. Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. Πιτσιλαδής . Μονάδες 2 β. ii γ. ατελώς επικρατή. 2001 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Α. δ. Ένα άτομο που ανήκει στην ομάδα αίματος ΑΒ έχει γονότυπο: α. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 Α.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΘΕΜΑ 1ο Γράψτε τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις και δίπλα το γράμμα που συμπληρώνει σωστά. 1. Από τη διασταύρωση ενός φυτού σκυλάκι με κόκκινα άνθη με ένα φυτό σκυλάκι με λευκά άνθη όλοι οι απόγονοι έχουν ροζ άνθη. φυλοσύνδετα. συνεπικρατή β. φυλοσύνδετα γ. στον αριθμό των αυτοσωμικών χρωμοσωμάτων του οργανισμού.
β. Μονάδες 5 Πανελλαδικές 2000-2013 42 Β. Πιτσιλαδής . γ. δύο συνεπικρατή γονίδια και ένα υπολειπόμενο. μόνο στα θηλυκά άτομα. γ. γ. επικρατή και υπολειπόμενα. συχνότερα στα αρσενικά άτομα. δ. Ο χαρακτήρας προσκολλημένοι λοβοί των αυτιών στον άνθρωπο καθορίζεται από … Μονάδες 5 α. κληρονόμησε αυτή την ιδιότητα από τον πατέρα του. δ. δ. θνησιγόνα γονίδια. β. γ. Τα δύο αλληλόμορφα γονίδια που εκφράζονται ταυτόχρονα στο φαινότυπο των ετερόζυγων ατόμων ονομάζονται Μονάδες 5 α. συχνότερα στα θηλυκά άτομα. μόνο στα θηλυκά άτομα. δύο υπολειπόμενα και ένα επικρατές. β. Μονάδες 5 2008 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 2. μόνο στα αρσενικά άτομα. 2006 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 2. φυλοσύνδετο επικρατές γονίδιο. φυλοσύνδετο υπολειπόμενο γονίδιο. β. Η αιμορροφιλία Α είναι μια κληρονομική ασθένεια που εμφανίζεται α. ΟΜΟΓΕΝΩΝ 2. γ. συχνότερα στα αρσενικά άτομα. κληρονόμησε αυτή την ιδιότητα από τη μητέρα του. κληρονόμησε αυτή την ιδιότητα και από τους δύο γονείς του. β. δ. Ένα αγόρι πάσχει από μερική αχρωματοψία στο πράσινο και στο κόκκινο χρώμα. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι Μονάδες 5 α. μόνο στα αρσενικά άτομα. αυτοσωμικό υπολειπόμενο γονίδιο. 2007 ΟΜΟΓΕΝΩΝ 3. είναι ομόζυγο για το υπολειπόμενο γονίδιο της αχρωματοψίας. Η ομάδα αίματος του ανθρώπου ελέγχεται από: α. πολλαπλά αλληλόμορφα. δ.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2005 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 2. αυτοσωμικό επικρατές γονίδιο. β. ατελώς επικρατή. δύο αλληλόμορφα με σχέση υποτελούς-επικρατούς. όλα ισοεπικρατή. Μονάδες 5 3. Η αιμορροφιλία Α είναι μια ασθένεια που εμφανίζεται… α. γ. συνεπικρατή γονίδια. συχνότερα στα θηλυκά άτομα. δ.
ii. δεν εμφανίζει μεγάλη ποικιλότητα ΟΜΟΓΕΝΩΝ A5. γ. δεν επιτρέπει την τεχνητή γονιμοποίηση γ. αναπτύσσεται δύσκολα Μονάδες 5 β. (μονάδες 3) 2012 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Β2. Η οικογενής υπερχοληστερολαιμία κληρονομείται με τρόπο α. ΙΑ ΙΒ . δ. Πανελλαδικές 2000-2013 43 Β. δ. β. β. Μονάδες 8 2010 ΟΜΟΓΕΝΩΝ B3. αυτοσωμικό υπολειπόμενο. Μονάδες 6 2011 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Β3. Πώς διατυπώνεται ο 1ος νόμος του Mendel. Ποια γονίδια ονομάζονται συνεπικρατή και ποια ατελώς επικρατή. Ποια πλεονεκτήματα του μοσχομπίζελου το καθιστούν κατάλληλο στη μελέτη της Μεντελικής κληρονομικότητας.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2010 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Α4. φυλοσύνδετο επικρατή. δίνει μεγάλο αριθμό απογόνων δ. Ποια γονίδια ονομάζονται πολλαπλά αλληλόμορφα. Ο Mendel επέλεξε για τα πειράματά του το μοσχομπίζελο (Pisum sativum) επειδή α. ΙΑi. αυτοσωμικό επικρατή. Μονάδες 5 ΘΕΜΑ 2ο 2007 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 2. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 Μονάδες 10 3. ΙΒi. Πιτσιλαδής . Ποιες προϋποθέσεις απαιτούνται για να εκδηλωθεί ένα φυλοσύνδετο υπολειπόμενο γνώρισμα στα αρσενικά (μονάδες 3) και ποιες στα θηλυκά άτομα. 2009 ΟΜΟΓΕΝΩΝ 4. Άτομα με ομάδα αίματος Α μπορεί να έχουν γονότυπο α. Μονάδες 5 2012 ΟΜΟΓΕΝΩΝ A2. Τι είναι αλληλόμορφα γονίδια (μονάδες 3). φυλοσύνδετο υπολειπόμενο. τι είναι πολλαπλά αλληλόμορφα γονίδια (μονάδες 3) και τι συνεπικρατή γονίδια (μονάδες 3). γ.
Μονάδες 3 2. Μονάδες 8 2. Πιτσιλαδής . Να κατασκευάσετε το γενεαλογικό δέντρο της παραπάνω οικογένειας. Δύο υγιείς γονείς αποκτούν τρία παιδιά. Μονάδες 6 2005 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Το παρακάτω γενεαλογικό δέντρο αναπαριστά τον τρόπο με τον οποίο κληρονομείται η δρεπανοκυτταρική αναιμία σε μια οικογένεια. β. Να κάνετε τη διασταύρωση και να αιτιολογήσετε τα αποτελέσματα. Να γράψετε τα αλληλόμορφα γονίδια που καθορίζουν τον τύπο των ομάδων αίματος ΑΒΟ του ανθρώπου. Ένα αγόρι και ένα κορίτσι που πάσχουν από μία ασθένεια και ένα κορίτσι υγιές. Τα στελέχη που διασταυρώθηκαν ήταν αμιγή και τα γονίδια που ελέγχουν τις δύο ιδιότητες βρίσκονται σε διαφορετικά ζεύγη ομολόγων χρωμοσωμάτων. Μονάδες 5 β. ομάδας αίματος ΑΒ. 1. οφείλεται σε αυτοσωμικό ή φυλοσύνδετο γονίδιο (Μονάδες 2) Να αιτιολογήσετε τις απαντήσεις σας και να προσδιορίσετε τους γονότυπους των μελών της οικογένειας (Μονάδες 12). Μονάδες 6 3. κληρονομείται ως επικρατής ή υπολειπόμενος χαρακτήρας. Αν διασταυρωθούν μεταξύ τους τα φυτά. 2006 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Ένας γεωργός καλλιεργεί στο κτήμα του ένα φυτό που έχει κίτρινα ή κόκκινα άνθη και καρπούς με στρογγυλό ή ωοειδές σχήμα. Να γράψετε το γονότυπο ανθρώπου. Μονάδες 10 2003 ΟΜΟΓΕΝΩΝ Β. να υπολογίσετε την πιθανότητα να προκύψουν φυτά με πορτοκαλί άνθη και στρογγυλούς καρπούς. που προέκυψαν από την πρώτη διασταύρωση. Μονάδες 12 Μονάδες 5 Πανελλαδικές 2000-2013 44 Β. Τι ονομάζεται φαινότυπος και τι γονότυπος ενός οργανισμού. 1. 1. α. Να γράψετε τους πιθανούς γονοτύπους ανθρώπου ομάδας αίματος Β και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. Από τη διασταύρωση φυτών με κίτρινα άνθη και στρογγυλούς καρπούς με φυτά που έχουν κόκκινα άνθη και ωοειδείς καρπούς πήρε μόνο φυτά με πορτοκαλί άνθη και ωοειδείς καρπούς. 3.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ 3ο 2001 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 2. Να εξηγήσετε τον πιθανό τρόπο κληρονόμησης της παραπάνω ασθένειας. Με βάση τα δεδομένα του γενεαλογικού δέντρου να βρείτε αν η δρεπανοκυτταρική αναιμία α.
Τα γονίδια που ελέγχουν τις παραπάνω ιδιότητες βρίσκονται σε διαφορετικά ζεύγη ομολόγων χρωμοσωμάτων. Να προσδιορίσετε τον τρόπο κληρονόμησης του χαρακτηριστικού με βάση τα παραπάνω στοιχεία. Εάν έχετε στη διάθεσή σας ένα ψηλό μοσχομπίζελο με κίτρινα σπέρματα. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 7). Μονάδες 9 2. Από τη διασταύρωση αυτή πήραμε 280 απογόνους στην F1 γενιά που είχαν όλοι κόκκινα Πανελλαδικές 2000-2013 45 Β. του ιδίου είδους.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΟΜΟΓΕΝΩΝ Α. ΙΙ3 (μαυρισμένα). να κάνετε τις κατάλληλες διασταυρώσεις που απαιτούνται για να βρείτε το γονότυπό του (μονάδες 4). Φυτό Α διασταυρώνεται με φυτό Β. Να γράψετε τους πιθανούς γονότυπους των γονέων και των παιδιών ως προς τους δύο χαρακτήρες (μονάδες 8). (μονάδες 5) 2011 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Γ1. Να γράψετε τη διασταύρωση μεταξύ των φυτών Α και Β και να δικαιολογήσετε το γονότυπο του φυτού Α. Μονάδες 7 2012 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Γ1. Από τη διασταύρωση αυτή παίρνουμε φυτά με λευκά και κόκκινα άνθη. Στα παρακάτω γενεαλογικά δέντρα μελετάται ο τρόπος κληρονόμησης κοινού μονογονιδιακού χαρακτηριστικού σε δύο διαφορετικές οικογένειες 1 και 2. που έχει κόκκινα άνθη. Το κορίτσι έχει ομάδα αίματος ΑΒ. I 1 2 I 1 2 II 1 II 2 3 1 2 3 1η οικογένεια 2η οικογένεια Στην 1η οικογένεια φέρουν το χαρακτηριστικό τα άτομα Ι2. ενώ το ύψος του είναι είτε ψηλό είτε κοντό. ενώ το αγόρι ομάδα αίματος Ο. Τι ονομάζεται διασταύρωση ελέγχου και για ποιο σκοπό τη χρησιμοποιούμε. ΙΙ3 (μαυρισμένα) ενώ στη 2η οικογένεια φέρουν το χαρακτηριστικό τα άτομα ΙΙ2. Μονάδες 6 2009 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Α. (μονάδες 8) Να γράψετε τους γονότυπους όλων των ατόμων. Γ2. Το ένα από τα δύο παιδιά πάσχει από μερική αχρωματοψία στο πράσινο – κόκκινο. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μητέρα με φυσιολογική όραση και ομάδα αίματος Β αποκτά δύο παιδιά με έναν άνδρα με φυσιολογική όραση. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. Πιτσιλαδής . Ποιο από τα δύο παιδιά δεν έχει φυσιολογική όραση. αιτιολογώντας την απάντησή σας με τις κατάλληλες διασταυρώσεις (Να μη ληφθεί υπόψη η περίπτωση μετάλλαξης και να μην εξεταστεί η περίπτωση του φυλοσύνδετου επικρατούς γονιδίου). Το κόκκινο χρώμα καθορίζεται από υπολειπόμενο γονίδιο. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 10). Μια αρσενική μύγα Drosophila με λευκά μάτια διασταυρώθηκε με μια θηλυκή με κόκκινα μάτια. ΙΙ2. Στο φυτό μοσχομπίζελο το χρώμα των σπερμάτων μπορεί να είναι είτε κίτρινο είτε πράσινο. 1. Γ1.
Γ2. Να γράψετε τους γονοτύπους των γονέων όσον αφορά το μέγεθος των φτερών ( μονάδες 2). Αν τα άτομα Ι1 και Ι4 πάσχουν από μια ασθένεια που οφείλεται σε γονίδιο μιτοχονδριακού DNA. Γ4. Να προσδιορίσετε την πιθανότητα το ζευγάρι ΙΙΙ1 . Με βάση τα δεδομένα του γενεαλογικού δένδρου να εξηγήσετε τον τρόπο με τον οποίο κληρονομείται η ασθένεια. και ΙV3 πάσχουν από την ασθένεια αυτή. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4). 46 Πανελλαδικές 2000-2013 Β. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4). Τα παραπάνω χαρακτηριστικά οφείλονται σε γονίδια που εδράζονται σε διαφορετικά χρωμοσώματα. 2013 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Σε ένα είδος εντόμου το χρώμα των ματιών μπορεί να είναι είτε κόκκινο είτε άσπρο. Από τη διασταύρωση δύο εντόμων προέκυψαν 800 απόγονοι με τις παρακάτω αναλογίες: 150 θηλυκά με φυσιολογικά φτερά και κόκκινα μάτια 150 αρσενικά με φυσιολογικά φτερά και κόκκινα μάτια 150 θηλυκά με φυσιολογικά φτερά και άσπρα μάτια 150 αρσενικά με φυσιολογικά φτερά και άσπρα μάτια 50 θηλυκά με ατροφικά φτερά και κόκκινα μάτια 50 αρσενικά με ατροφικά φτερά και κόκκινα μάτια 50 θηλυκά με ατροφικά φτερά και άσπρα μάτια 50 αρσενικά με ατροφικά φτερά και άσπρα μάτια Γ1. ΙΙΙ3. όπου απεικονίζεται ο τρόπος με τον οποίο κληρονομείται μια μονογονιδιακή ασθένεια. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας ( μονάδες 7). Να μη ληφθεί υπόψη η περίπτωση μετάλλαξης. 82 αρσενικά με κόκκινα μάτια και 78 αρσενικά με λευκά μάτια. Μονάδες 6 Γ3. Τα γονίδια για το κόκκινο χρώμα ματιών και το φυσιολογικό μέγεθος φτερών είναι επικρατή και το γονίδιο του μεγέθους των φτερών είναι αυτοσωμικό. Τα άτομα ΙΙ2. Για τα άτομα που διασταυρώθηκαν δίνεται ότι τα θηλυκά έχουν ένα ζευγάρι X χρωμοσωμάτων (ΧΧ) και τα αρσενικά έχουν ένα Χ και ένα Ψ χρωμόσωμα (ΧΨ). ενώ το μέγεθος των φτερών είτε φυσιολογικό είτε ατροφικό. Για όλα τα παρακάτω ερωτήματα να μη ληφθεί υπόψη η περίπτωση μετάλλαξης. Διασταυρώνοντας δύο άτομα από την F1 γενιά προκύπτουν 319 απόγονοι στην F2 γενιά. ΙΙ3. Στο έντομο αυτό. III2 να αποκτήσει αγόρι που θα πάσχει (μονάδα 1). Μονάδες 5 Δίνεται το παρακάτω γενεαλογικό δέντρο. Πιτσιλαδής . Με βάση τα δεδομένα να εξηγήσετε τον τρόπο με τον οποίο κληρονομείται το παραπάνω γνώρισμα. το φύλο καθορίζεται όπως και στον άνθρωπο.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ μάτια. Μια ανάλυση των απογόνων της F2 γενιάς έδειξε ότι υπάρχουν: 159 θηλυκά με κόκκινα μάτια. να αναφέρετε ποια άτομα του γενεαλογικού δένδρου θα κληρονομήσουν το γονίδιο αυτό (μονάδες 2).
Να γραφούν οι πιθανοί φαινότυποι και γονότυποι των γονέων Ι -1 και Ι-2 όταν: α. Πιτσιλαδής . Θεωρούμε ότι τα γονίδια που ελέγχουν την έκφραση των γνωρισμάτων βρίσκονται σε διαφορετικά ζεύγη ομολόγων χρωμοσωμάτων. Η διασταύρωση Α x Δ έδωσε: 51 φυτά που παράγουν κίτρινα και στρογγυλά μπιζέλια και 49 φυτά που παράγουν πράσινα και στρογγυλά μπιζέλια. το αλληλόμορφο γονίδιο που προκαλεί την ασθένεια είναι επικρατές. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. Ποιοι είναι οι γονότυποι των γονέων. Μονάδες 15 ΟΜΟΓΕΝΩΝ Σε ένα ζευγάρι ο άνδρας και η γυναίκα έχουν ομάδα αίματος Α και φυσιολογική όραση. Να αιτιολογήσετε τους γονοτύπους των Α. Να αναφέρετε ονομαστικά πέντε τέτοιες περιπτώσεις. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. Η διασταύρωση Β x Δ έδωσε: 100 φυτά που παράγουν κίτρινα και στρογγυλά μπιζέλια. Με βάση τις αναλογίες των απογόνων της συγκεκριμένης διασταύρωσης να διερευνήσετε τους πιθανούς τρόπους κληρονόμησης του χαρακτήρα για το χρώμα των ματιών και να γράψετε τους πιθανούς γονοτύπους των γονέων (μονάδες 6).Οι φαινότυποι των γονέων Ι-1. Ι-2 είναι άγνωστοι. Να αιτιολογήσετε τον τρόπο με τον οποίο κληρονομούνται τα δύο γνωρίσματα. ΙΙ-3 είναι ασθενή. Το ένα είναι κορίτσι ομάδας αίματος Ο και έχει κανονική όραση. Αποκτούν δυο παιδιά. α. Μονάδες 10 β. . Β.Τα άτομα ΙΙ-2. Μονάδες 2 Πανελλαδικές 2000-2013 47 Β. Μονάδες 5 ΘΕΜΑ 4ο 2001 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Δίνεται το παρακάτω γενεαλογικό δέντρο στο οποίο : . Γ. β. Β και Γ φυτών. Τα τρία φυτά τα συμβολίζουμε με Α. Μερικές φορές οι φαινοτυπικές αναλογίες των απογόνων δεν είναι αυτές που αναμένονται από τους νόμους του Mendel.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ Γ2. το αλληλόμορφο γονίδιο που προκαλεί την ασθένεια είναι υπολειπόμενο. Από κάθε διασταύρωση παράγονται 100 φυτά. Το άλλο είναι αγόρι με ομάδα αίματος Α και πάσχει από μερική αχρωματοψία στο πράσινο χρώμα. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 4 Μονάδες 5 Μονάδες 6 Μονάδες 10 Θεωρούμε τρία φυτά που παράγουν κίτρινα και στρογγυλά μπιζέλια. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 8). Το καθένα από αυτά τα φυτά διασταυρώνεται με φυτό που παράγει πράσινα και ρυτιδωμένα μπιζέλια που συμβολίζεται με Δ. Η διασταύρωση Γ x Δ έδωσε: 24 φυτά που παράγουν κίτρινα και στρογγυλά μπιζέλια 26 φυτά που παράγουν κίτρινα και ρυτιδωμένα μπιζέλια 25 φυτά που παράγουν πράσινα και στρογγυλά μπιζέλια 25 φυτά που παράγουν πράσινα και ρυτιδωμένα μπιζέλια. Γ3. α.
α. Μονάδες 4 β. Πιτσιλαδής . Ποιοι είναι οι γονότυποι των γονέων. Το άτομο Ι2 (μαυρισμένο) πάσχει και είναι ομάδα αίματος Β-ομόζυγο. Να προσδιορίσετε την πιθανότητα να αποκτήσουν παιδί που θα είναι ομάδα αίματος Α και θα πάσχει. Μονάδες 8 γ. παντρεύεται μία γυναίκα. κάνοντας τις κατάλληλες διασταυρώσεις. α. Να διασταυρώσετε τα παραπάνω στελέχη και να βρείτε τους γονότυπους και φαινότυπους των απογόνων της F1 και F2 γενιάς. μεταξύ άλλων. Μονάδες 12 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Δίνεται το παρακάτω γενεαλογικό δένδρο στο οποίο απεικονίζεται ο τρόπος με τον οποίο κληρονομεί ασθένεια. Καρπός πλούσιος σε υδατάνθρακες που ελέγχεται από το γονίδιο Υ και καρπός φτωχός σε υδατάνθρακες που ελέγχεται από το γονίδιο υ. Το άτομο I1 (μαυρισμένο) πάσχει και είναι ομάδα αίματος 0. Μονάδες 12 ΟΜΟΓΕΝΩΝ Ένας άνδρας που πάσχει από οικογενή υπερχοληστερολαιμία και έχει ελεύθερους λοβούς αυτιών. Έχετε στη διάθεσή σας ένα αμιγές στέλεχος με καρπό μεγάλο και φτωχό σε υδατάνθρακες. Έχοντας στη διάθεσή σας τα φυτά της F 2 γενιάς. Ποιοι είναι οι πιθανοί γονότυποι των δυο παιδιών. η οποία δεν πάσχει από υπερχοληστερολαιμία και έχει ελεύθερους λοβούς αυτιών. οι εξής χαρακτήρες: Καρπός μεγάλος που ελέγχεται από το γονίδιο Μ και καρπός μικρός που ελέγχεται από το γονίδιο μ. α. Να αιτιολογήσετε τη φαινοτυπική αναλογία των ατόμων της F 2 γενιάς. καθώς και ένα αμιγές στέλεχος με καρπό μικρό και πλούσιο σε υδατάνθρακες. Το πρώτο εμφανίζει υπερχοληστερολαιμία και έχει ελεύθερους λοβούς αυτιών. Τα άτομα αυτά απέκτησαν τρία παιδιά. Να γράψετε τους πιθανούς γονότυπους και φαινότυπους των ατόμων της Ι και ΙΙ γενιάς. Το ζευγάρι αυτό αποκτά τρία παιδιά.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. Μονάδες 9 γ. Μονάδες 5 β. να αιτιολογήσετε πώς μπορείτε να απομονώσετε αμιγή στελέχη με φαινότυπο καρπό μεγάλο και πλούσιο σε υδατάνθρακες. Μονάδες 8 Μονάδες 4 Μονάδες 11 2002 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Σε ένα φυτό παρατηρούνται. Με βάση το παραπάνω γενεαλογικό δένδρο να εξηγήσετε τον τρόπο με τον οποίο κληρονομείται η ασθένεια. το δεύτερο δεν πάσχει από υπερχοληστερολαιμία και έχει προσκολλημένους λοβούς αυτιών και το τρίτο δεν πάσχει από υπερχοληστερολαιμία και έχει ελεύθερους λοβούς αυτιών. β. Το άτομο II1 παντρεύεται γυναίκα που είναι ομάδα αίματος ΑΒ και πάσχει από την ίδια ασθένεια. Μονάδες 8 Πανελλαδικές 2000-2013 48 Β. Μονάδες 2 Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. εκ των οποίων το ΙΙ 2 (μαυρισμένο) πάσχει.
Μονάδες 9 3. Τα άτομα τρία (3). Ο πατέρας του συγκεκριμένου άνδρα είναι ομάδας αίματος Α με φυσιολογική όραση και η μητέρα του είναι ομάδας αίματος Β με φυσιολογική όραση. Να γράψετε τους πιθανούς γονότυπους όλων των ατόμων που απεικονίζονται στο παραπάνω γενεαλογικό δέντρο. Μονάδες 12 γ. Ποια είναι η πιθανότητα το παιδί των γονέων οκτώ (8) και εννέα (9) να είναι αγόρι αιμορροφιλικό. Μονάδες 7 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Στα παρακάτω γενεαλογικά δέντρα μελετάται ο τρόπος κληρονόμησης της ίδιας ασθένειας σε δύο διαφορετικές οικογένειες Α και Β. Μονάδες 6 β. Πιτσιλαδής . Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. Να γράψετε τις πιθανές διασταυρώσεις μεταξύ του άνδρα ομάδας αίματος Ο με φυσιολογική όραση και της γυναίκας ομάδας αίματος Α που είναι φορέας μερικής αχρωματοψίας. έξι (6) και επτά (7) πάσχουν από αιμορροφιλία. που είναι φορέας μερικής αχρωματοψίας στο πράσινο και στο κόκκινο. II2 και ΙΙΙ2 (μαυρισμένα) είναι ασθενή. α. ενώ στην οικογένεια Β τα άτομα ΙΙ2 και II3 (μαυρισμένα) είναι ασθενή. και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 5). (Μονάδες 3). 1. να βρείτε την πιθανότητα να γεννηθεί αγόρι ομάδας αίματος Α με μερική αχρωματοψία στο πράσινο και το κόκκινο (μονάδες 2). Πανελλαδικές 2000-2013 49 Β. Να προσδιορίσετε τους γονότυπους των γονέων του άνδρα. Τι είναι γενεαλογικό δέντρο. 2004 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Ένας άνδρας με ομάδα αίματος Ο και με φυσιολογική όραση παντρεύεται μια γυναίκα με ομάδα αίματος Α.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ β. Σε καθεμιά από τις προηγούμενες διασταυρώσεις του ερωτήματος β. Μονάδες 5 Μονάδες 10 2003 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Δίδεται το γενεαλογικό δέντρο μιας οικογένειας στην οποία εμφανίζεται η ασθένεια της αιμορροφιλίας. Μονάδες 5 2. Στην οικογένεια Α τα άτομα Ι2 . Ποιοι είναι οι πιθανοί γονότυποι των τριών παιδιών. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (Μονάδες 8).
κάνοντας τις κατάλληλες διασταυρώσεις (μονάδες 15). Οι δύο γονείς είναι υγιείς και η μητέρα μόνον είναι φορέας του υπολειπόμενου γονιδίου που ελέγχει τη νόσο αυτή. να βρείτε αν η β -θαλασσαιμία κληρονομείται ως επικρατής ή υπολειπόμενος χαρακτήρας και αν οφείλεται σε αυτοσωμικό ή φυλοσύνδετο γονίδιο. ΙΙ3) θελήσει να αποκτήσει και τέταρτο παιδί. ΙΙ 4 και ΙΙΙ 1). Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. Ποιοι είναι οι γονότυποι των τριών παραπάνω ατόμων. Μονάδες 12 γ. Μονάδες 10 ΟΜΟΓΕΝΩΝ Ένας φυσιολογικός άνδρας ομάδας αίματος Ο. παντρεύεται φυσιολογική γυναίκα ομάδας αίματος Α. Πιτσιλαδής . Μονάδες 7 2. 2009 ΟΜΟΓΕΝΩΝ Στο παρακάτω γενεαλογικό δέντρο απεικονίζεται ο τρόπος με τον οποίο κληρονομείται στα μέλη μιας οικογένειας η αιμορροφιλία Α. Μονάδες 8 3. Μονάδες 12 Αν το ζευγάρι (ΙΙ2.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 1. Μονάδες 8 Να γράψετε και να εξηγήσετε τους γονότυπους όλων των ατόμων του παραπάνω γενεαλογικού δένδρου. Μονάδες 6 β. Τι πιθανότητα έχει αυτό το άτομο να αποκτήσει φυσιολογικό παιδί. (Είναι μαυρισμένα τα ΙΙ 1. ποια είναι η πιθανότητα το παιδί αυτό να πάσχει από β-θαλασσαιμία. Πανελλαδικές 2000-2013 50 Β. Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. που είναι κορίτσι. Να βρείτε τους γονότυπους των γονέων και των παιδιών τους ως προς τους δύο χαρακτήρες. Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. Με βάση τα δεδομένα του γενεαλογικού δένδρου. Μονάδες 7 2005 ΟΜΟΓΕΝΩΝ Το παρακάτω γενεαλογικό δένδρο αναπαριστά τον τρόπο κληρονόμησης της β -θαλασσαιμίας σε μια οικογένεια. Ποια είναι η πιθανότητα το παραπάνω ζευγάρι να αποκτήσει γιο αιμορροφιλικό ομάδας αίματος Ο. έχει ομάδα αίματος Α και το δεύτερο ομάδα αίματος Ο. α. Να υπολογίσετε την πιθανότητα να γεννηθεί αγόρι με την ασθένεια αυτή από το γάμο του ατόμου ΙΙΙ2 της οικογένειας Α με το άτομο ΙΙΙ1 της οικογένειας Β. Το δεύτερο παιδί πάσχει από κληρονομική μεταβολική νόσο. Έστω ότι το παραπάνω ζευγάρι αποκτά ένα γιο αιμορροφιλικό. Με βάση τα παραπάνω γενεαλογικά δέντρα να βρείτε τον τύπο κληρονομικότητας της ασθένειας αυτής. Μονάδες 5 2008 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Γυναίκα με ομάδα αίματος Α παντρεύεται άνδρα με ομάδα αίματος Β και γεννούν δύο παιδιά εκ των οποίων το πρώτο. και να δικαιολογήσετε το φύλο του δεύτερου παιδιού (μονάδες 10). Να γράψετε τους πιθανούς γονότυπους όλων των ατόμων που απεικονίζονται στα γενεαλογικά δέντρα των οικογενειών Α και Β. (Να μη ληφθεί υπόψη η περίπτωση μετάλλαξης). Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. Για τα γονίδια που ελέγχουν τους παραπάνω χαρακτήρες ισχύει ο δεύτερος νόμος του Μendel. της οποίας ο πατέρας ήταν αιμορροφιλικός ομάδας αίματος Ο.
O άνδρας ΙΙΙ1 αποκτά με γυναίκα ετερόζυγη στην ασθένεια αυτή ένα αγόρι. Γ1. Να προσδιορίσετε όλους τους πιθανούς γονότυπους όλων των παιδιών στο παραπάνω γενεαλογικό δέντρο. Μονάδες 13 Γ. Εάν οι γονείς ΙΙ 3 και ΙΙ 4 αποκτήσουν επόμενο παιδί. ΙΙ6. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (Μονάδες 4). Να βρείτε τη πιθανότητα που υπάρχει το αγόρι αυτό να πάσχει αιτιολογώντας την απάντησή σας. ΙΙ4. Μονάδες 5 Β. Μονάδες 7 Πανελλαδικές 2000-2013 51 Β. Πιτσιλαδής .ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ Α. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (Μονάδες 4). Να προσδιορίσετε τους γονότυπους όλων των μελών της οικογένειας που απεικονίζονται στο παραπάνω γενεαλογικό δένδρο. πάσχουν από μονογονιδιακή ασθένεια. Να γράψετε και να δικαιολογήσετε με τις κατάλληλες διασταυρώσεις τους γονοτύπους όλων των μελών που απεικονίζονται στο γενεαλογικό δέντρο. 2012 ΟΜΟΓΕΝΩΝ Το παρακάτω γενεαλογικό δένδρο απεικονίζει τον τρόπο με τον οποίο κληρονομείται μια ασθένεια του μεταβολισμού στον άνθρωπο. ΙΙ2. Μονάδες 4 Δ3. ΙΙ3. ποια είναι η πιθανότητα να νοσεί από αιμορροφιλία Α. Μονάδες 14 Σημείωση: Να μην εξετασθεί η περίπτωση φυλοσύνδετου επικρατούς γονιδίου. Μονάδες 7 2010 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Δίνεται το παρακάτω γενεαλογικό δέντρο στο οποίο τα άτομα Ι1 και ΙΙ1. Μονάδες 7 Δ2. Γ2. Να προσδιορίσετε όλους τους πιθανούς γονότυπους των γονέων στο παραπάνω γενεαλογικό δέντρο. ΙΙ5. Μονάδες 6 Γ3. Να κάνετε τις κατάλληλες διασταυρώσεις και να αιτιολογήσετε τις απαντήσεις σας. Κληρονομείται ως αυτοσωμικός ή φυλοσύνδετος χαρακτήρας (Μονάδες 2). Η ασθένεια αυτή οφείλεται σε επικρατές ή σε υπολειπόμενο γονίδιο (Μονάδες 2). Ι 1 2 ΙΙ 1 2 3 4 5 6 Δ1. Πώς κληρονομείται η αιμορροφιλία Α.
Αν συγκρίνουμε τους καρυότυπους ενός φυσιολογικού άντρα και ενός άντρα με σύνδρομο Down παρατηρούμε ότι στον καρυότυπο του δεύτερου άντρα υπάρχουν: Μονάδες 2 α. Turner γ. Πιτσιλαδής .ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΘΕΜΑ 1ο Γράψτε τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις και δίπλα το γράμμα που συμπληρώνει σωστά. είτε αρσενικά είτε θηλυκά. Γράψτε τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το σωστό γράμμα. 2. 47 χρωμοσώματα Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. Η τρισωμία στο 21ο χρωμόσωμα του ανθρώπου προκαλεί το σύνδρομο : α. Down δ. β. γ. Μονάδες 2 Μονάδες 3 2002 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Α. 2001 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Α. 1. 45 χρωμοσώματα β. δύο Υ χρωμοσώματα γ. Kleinefelter β. μόνο αρσενικά. οικογενής υπερχοληστερολαιμία γ. Τα άτομα που πάσχουν από το σύνδρομο Kleinefelter έχουν : α. Τα άτομα που πάσχουν από δρεπανοκυτταρική αναιμία παράγουν μόνο HbA. Cri du chat (φωνή της γάτας). 1. φαινυλκετονουρία β. Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. δρεπανοκυτταρική αναιμία δ. β-θαλασσαιμία ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 Α. Πανελλαδικές 2000-2013 52 Β. Μονάδες 2 Μονάδες 3 2003 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Α. ένα επιπλέον ζεύγος χρωμοσωμάτων. Γράψτε τον αριθμό της πρότασης και δίπλα το σωστό γράμμα. Ασθένεια που οφείλεται σε αυτοσωμικό επικρατές γονίδιο είναι η: α. Μονάδες 3 ΟΜΟΓΕΝΩΝ Α. 2. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 2 Μονάδες 5 Β. Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. 3. Τα άτομα που πάσχουν από σύνδρομο Turner είναι: α. Σωστό ή Λάθος 4. ένα επιπλέον χρωμόσωμα β. 46 χρωμοσώματα γ. μόνο θηλυκά.
η μετατόπιση. β. δ. μία επιπλέον σειρά χρωμοσωμάτων. Μονάδες 5 2004 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 3. είναι επικρατές φυλοσύνδετο. η αναστροφή. β. είναι επικρατές αυτοσωμικό. Τα άτομα που πάσχουν από σύνδρομο Down έχουν α. ένα επιπλέον χρωμόσωμα 21. τρία φυλετικά χρωμοσώματα. η κυστική ίνωση. δ. γ. έχει πολλαπλά αλληλόμορφα. στην έλλειψη ενός τμήματος του χρωμοσώματος 5. β. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 4. η θαλασσαιμία. δ. έλλειψη του χρωμοσώματος 5. γ. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 5 4. Πιτσιλαδής . είναι υπολειπόμενο φυλοσύνδετο. σε αναστροφή ενός χρωμοσωμικού τμήματος. β. 2006 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 4. Μονάδες 5 Πανελλαδικές 2000-2013 53 Β. δ. δ. γ. η αμοιβαία μετατόπιση. γ. γ. δ. το σύνδρομο φωνή της γάτας. Η φαινυλκετονουρία οφείλεται σε γονίδιο α. Το σύνδρομο φωνή της γάτας (cri-du-chat) οφείλεται α. φυλοσύνδετο επικρατές. Το γονίδιο που είναι υπεύθυνο για τη β θαλασσαιμία … α. ο αλφισμός. αυτοσωμικό. ο διπλασιασμός. β. β. σε αριθμητική χρωμοσωμική ανωμαλία. Σε χρωμοσωμική ανωμαλία οφείλεται… α. φυλοσύνδετο υπολειπόμενο.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΟΜΟΓΕΝΩΝ 2. αυτοσωμικό επικρατές. Η χρωμοσωμική ανωμαλία που αλλάζει την ποσότητα του γενετικού υλικού ενός κυττάρου είναι … Μονάδες 5 α. Μονάδες 5 2005 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 5. σε ουδέτερη γονιδιακή μετάλλαξη. γ.
το σύνδρομο Down. αυτοσωμικό υπολειπόμενο γονίδιο. Τα εμβρυϊκά κύτταρα που λαμβάνονται με την αμνιοπαρακέντηση χρησιμοποιούνται για α. τη διάγνωση χρωμοσωμικών ανωμαλιών. β. δ. τα ρυθμιστικά γονίδια. δ. 44 χρωμοσώματα. β. γ. όλα τα παραπάνω. δ. επίδραση ιών και βακτηρίων. Το σύνδρομο φωνή της γάτας (cri du chat) οφείλεται σε Μονάδες 5 α. τα πρωτοογκογονίδια. του διπλασιασμού. της αμοιβαίας μετατόπισης. της μετατόπισης. γ. Μονάδες 5 β. β. β.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 3. γ. αυτοσωμικό επικρατές γονίδιο. 45 χρωμοσώματα. θνησιγόνο γονίδιο. γονιδιακή μετάλλαξη. 4. β. της αναστροφής. β. τη βιοχημική ανάλυση ορισμένων πρωτεϊνών και ενζύμων. Πιτσιλαδής . Η ποσότητα του γενετικού υλικού ενός κυττάρου αλλάζει στην περίπτωση της χρωμοσωμικής ανωμαλίας Μονάδες 5 α. Μονάδες 5 2008 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 2. Τα γονίδια που ενεργοποιούν φυσιολογικά τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό είναι Μονάδες 5 α. τα ογκοκατασταλτικά γονίδια. η μεσογειακή αναιμία. δ. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 4. προσθήκη βάσεων και νουκλεοτιδίων. Μονάδες 5 4. δ. δ. 2007 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 3. Η φαινυλκετονουρία οφείλεται σε α. Η μοναδική μονοσωμία που έχει βρεθεί στον άνθρωπο είναι α. την ανάλυση DNA. 47 χρωμοσώματα. φυλοσύνδετο υπολειπόμενο γονίδιο. γ. τα ογκογονίδια. γ. το σύνδρομο Turner. δ. 46 χρωμοσώματα. γ. έλλειψη τμήματος ενός χρωμοσώματος. ΟΜΟΓΕΝΩΝ 1. Πανελλαδικές 2000-2013 54 Β. η κυστική ίνωση. γ. Τα άτομα που πάσχουν από σύνδρομο Turner έχουν στον καρυότυπό τους α.
γ. σε ολόκληρο το γονιδίωμα ενός οργανισμού ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 5 Α2. Μονάδες 5 β. μόνο στις κωδικές περιοχές των γονιδίων γ. πάσχουν από σύνδρομο Down. μόνο στα πρόδρομα mRNA δ. ο αλφισμός β. η β-θαλασσαιμία δ. Τα άτομα στον καρυότυπο των οποίων περιέχονται τα φυλετικά χρωμοσώματα ΧΧΥ α. η κυστική ίνωση Μονάδες 5 2011 ΟΜΟΓΕΝΩΝ A4. β. Down. Ασθένεια που μπορεί να διαγνωστεί με καρυότυπο είναι α. δ. δ. Α5. Ο αλφισμός οφείλεται σε γονίδιο α. Γονιδιακές μεταλλάξεις μπορεί να συμβούν α. γ. Στο σύνδρομο Kleinefelter ο καρυότυπος των ατόμων είναι α. η φαινυλκετονουρία β. πάσχουν από σύνδρομο Turner. αυτοσωμικό επικρατές β. μόνο σε περιοχές του DNA που μεταγράφονται β. Kleinefelter. 44 XΟ. Πιτσιλαδής . Turner. η β-θαλασσαιμία γ. Μονάδες 5 2010 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Α1. το σύνδρομο φωνή της γάτας (cri-du-chat) δ. αυτοσωμικό υπολειπόμενο δ. φυλοσύνδετο υπολειπόμενο. 2012 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Α3. Σε χρωμοσωμική ανωμαλία οφείλεται α. δ.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΟΜΟΓΕΝΩΝ 4. Πανελλαδικές 2000-2013 Μονάδες 5 Μονάδες 5 55 Β. πάσχουν από σύνδρομο Kleinefelter. 44 XXY. γ. 44 XYY. Η τρισωμία στο 21ο χρωμόσωμα προκαλεί το σύνδρομο α. 44 XY. έχουν φυσιολογικό καρυότυπο. το σύνδρομο Cri du chat. φυλοσύνδετο επικρατές γ. Μονάδες 5 2009 ΟΜΟΓΕΝΩΝ 3. η δρεπανοκυτταρική αναιμία γ. Cri du chat. β.
σε γονιδιακή μετάλλαξη γ. ο αλφισμός γ. η β-θαλασσαιμία δ. Ποιες ομάδες ατόμων είναι απαραίτητο να ζητήσουν γενετική καθοδήγηση. Πιτσιλαδής . σε έλλειψη ενός τμήματος χρωμοσώματος β. τρισωμίας στο 21ο ζεύγος χρωμοσωμάτων. Μονάδες 10 ΟΜΟΓΕΝΩΝ Α. Η δρεπανοκυτταρική αναιμία είναι αποτέλεσμα γονιδιακής μετάλλαξης. σε έλλειψη ενός χρωμοσώματος δ.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Α3. σε διπλασιασμό ενός χρωμοσωμικού τμήματος Μονάδες 5 ΘΕΜΑ 2ο 2001 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 2. μονοσωμίας στο φυλετικό ζεύγος χρωμοσωμάτων. Μονάδες 5 3. Μονάδες 5 2. πριν προχωρήσουν στην απόκτηση απογόνων. Ποιες μεταλλάξεις χαρακτηρίζονται ως ουδέτερες και ποιες ως σιωπηλές. μ' ένα: Μονάδες 8 α. Ασθένεια που μπορεί να διαγνωστεί με τη μελέτη του καρυότυπου είναι α. ΟΜΟΓΕΝΩΝ 1. πρώτο . Ποια αλλαγή συμβαίνει στην κωδική αλυσίδα του DNA. Μονάδες 8 Πανελλαδικές 2000-2013 56 Β. τρισωμίας στο φυλετικό ζεύγος χρωμοσωμάτων. δ. Το σύνδρομο Down είναι αποτέλεσμα α. η φαινυλκετονουρία β. ογκοκατασταλτικό γονίδιο. Ποια συμπτώματα εμφανίζει ένα άτομο που πάσχει από δρεπανοκυτταρική αναιμία. Το σύνδρομο φωνή της γάτας (cri-du-chat) οφείλεται α. Να περιγράψετε πως συσχετίζεται η μετατροπή ενός φυσιολογικού ανθρώπινου κυττάρου σε καρκινικό.ογκογονίδιο β. γ. Μονάδες 5 2013 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Α3. γονιδιακής μετάλλαξης. Μονάδες 5 2005 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 3. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 A4. το σύνδρομο Down. Ποια αλλαγή συμβαίνει στη β-πολυπεπτιδική αλυσίδα της HbA. Μονάδες 10 2003 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 3. Να εξηγήσετε το είδος της μετάλλαξης που προκαλεί τη δρεπανοκυτταρική αναιμία στον άνθρωπο. 1. β.
Ποια προβλήματα μπορεί να προκαλέσει η αμοιβαία μετατόπιση στον άνθρωπο. Μονάδες 6 B4. Τι είναι τα πολλαπλά αλληλόμορφα γονίδια και γιατί μπορεί να αλλάζουν τις αναλογίες των νόμων του Μendel. Ποιες μεταλλάξεις ονομάζονται σιωπηλές και ποιες ουδέτερες. Να αναφέρετε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Μονάδες 5 2007 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 3. Ποιοι περιβαλλοντικοί παράγοντες έχουν μεταλλαξογόνο δράση ( μονάδες 4) και πώς αντιμετωπίζονται από το κύτταρο οι αλλαγές που προκαλούνται από τη δράση των παραγόντων αυτών. Πιτσιλαδής . Ποια διαδικασία ονομάζεται αποδιάταξη και πώς μπορεί αυτή να πραγματοποιηθεί. Μονάδες 6 ΟΜΟΓΕΝΩΝ 2. (μονάδες 5) 2008 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 1. Μονάδες 6 Πανελλαδικές 2000-2013 57 Β. Τι ονομάζεται αντιγονικός καθοριστής. Τι είναι η μετατόπιση και τι η αμοιβαία μετατόπιση. Να εξηγήσετε γιατί τα άτομα που πάσχουν από μελαγχρωματική ξηροδερμία εμφανίζουν πολλαπλάσια συχνότητα καρκίνου του δέρματος σε σχέση με τα φυσιολογικά άτομα. Πώς αναστέλλεται η δράση των ογκοκατασταλτικών γονιδίων. Πώς ονομάζεται η αλλαγή που παρουσιάζεται στον καρυότυπο ενός ανθρώπου. όταν εμφανίζεται ένα επιπλέον χρωμόσωμα 21 και πώς προκύπτει αυτό. Γιατί η συχνότητα των ετερόζυγων ατόμων με β -θαλασσαιμία είναι αυξημένη σε περιοχές. Μονάδες 6 2009 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 3. Μονάδες 7 2012 ΟΜΟΓΕΝΩΝ B1. Μονάδες 8 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 1. Μονάδες 3 Μονάδες 4 2011 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Β2. Μονάδες 6 4. B5. Μονάδες 8 2010 ΟΜΟΓΕΝΩΝ B4. Ποιοι παράγοντες μπορεί να δράσουν ως μεταλλαξογόνοι και με ποιο τρόπο τα κύτταρα αντιμετωπίζουν τις αλλαγές που εμφανίζονται από τη δράση τους. Ποιες ομάδες ατόμων είναι απαραίτητο να ζητήσουν γενετική καθοδήγηση. Μονάδες 5 2.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2006 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 3. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 7 3. Πώς προκύπτουν τα ογκογονίδια και πώς σχετίζονται με την καρκινογένεση. όπως οι χώρες της Μεσογείου. Σε ποιες ομάδες ατόμων είναι απαραίτητη η γενετική καθοδήγηση.
Να περιγράψετε τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθηθούν για τη διάγνωση του συνδρόμου Turner πριν από τη γέννηση ενός παιδιού. 1. Πιτσιλαδής . Μονάδες 6 2. α. Να γράψετε έναν από τους πιθανούς μηχανισμούς που μπορεί να εξηγήσει τη γέννηση του συγκεκριμένου παιδιού. Γιατί τα άτομα που πάσχουν από φαινυλκετονουρία εμφανίζουν διανοητική καθυστέρηση. Μονάδες 5 Μονάδες 5 2005 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 2. 1. Μονάδες 8 4. Να περιγράψετε τις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν για τη διάγνωση. Μονάδες 12 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Η δρεπανοκυτταρική αναιμία. Μονάδες 6 3. Μονάδες 5 3. Ποια άτομα ονομάζονται ανευπλοειδή. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του συνδρόμου Turner. Βάσει ποιών παρατηρήσεων έγινε η διάγνωση. Μονάδες 6 Ποιες είναι οι πιθανές συνέπειες για τα άτομα που τις φέρουν και ποιες είναι για τους απογόνους τους. Γιατί τα άτομα που πάσχουν από β-θαλασσαιμία παρουσιάζουν μεγάλη ετερογένεια συμπτωμάτων. Τι προβλήματα προκαλούν τα δρεπανοκύτταρα στους ασθενείς με δρεπανοκυτταρική αναιμία. Μονάδες 5 2004 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Από δύο φυσιολογικούς γονείς. Μονάδες 8 β. διαπιστώθηκε ότι το έμβρυο νοσεί από το σύνδρομο Cri-du-chat (κλάμα της γάτας) και επιπλέον φέρει αναστροφή στο μικρό βραχίονα του χρωμοσώματος 3. Μονάδες 6 3. Μονάδες 5 ΟΜΟΓΕΝΩΝ Β. α. Ποιες τεχνικές μάς δίνουν τη δυνατότητα διάγνωσης της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας σε ενήλικα άτομα που πάσχουν από αυτή. Μονάδες 4 ΟΜΟΓΕΝΩΝ 3. Να περιγράψετε τις δομικές χρωμοσωμικές ανωμαλίες που έχουν ως αποτέλεσμα την αναδιάταξη της γενετικής πληροφορίας. ως προς τον αριθμό και το μέγεθος των χρωμοσωμάτων. Κατά τον προγεννητικό έλεγχο σε κυοφορούσα γυναίκα.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ 3ο 2002 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 2. β. γεννήθηκε παιδί με σύνδρομο Turner (ΧΟ). Σε τι μας βοηθά η διάγνωση των γενετικών ασθενειών. Μονάδες 7 2. Πού οφείλεται η δρεπανοκυτταρική αναιμία. Τι είναι το σύνδρομο Kleinefelter. Μονάδες 3 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 1. η β-θαλασσαιμία και η φαινυλκετονουρία είναι μερικές από τις συχνά εμφανιζόμενες γενετικές ασθένειες του ανθρώπου που οφείλονται σε μεταλλάξεις. Μονάδες 6 Πανελλαδικές 2000-2013 58 Β. Τι γνωρίζετε για τον αλφισμό.
(μονάδες 12) β. Να υποδείξετε ένα πιθανό μηχανισμό που μπορεί να εξηγήσει τη γέννηση ατόμου με σύνδρομο Turner από γονείς με φυσιολογικό αριθμό χρωμοσωμάτων. που οδηγούν στη δημιουργία αιμοσφαιρινοπαθειών. 5΄.CTG AAG CGA TAA CCC. Να διακρίνετε περιπτώσεις κατά τις οποίες είναι αιμορροφιλικό το παιδί. βρίσκονται σε διαφορετικά ζεύγη ομόλογων χρωμοσωμάτων Να βρείτε τους πιθανούς γονότυπους και φαινότυπους των παιδιών. 5΄. που αποκτά φυσιολογικός άνδρας με φυσιολογική γυναίκα της οποίας ο πατέρας είναι αιμορροφιλικός. 1. Σε ποια άτομα η σύνθεση της αιμοσφαιρίνης Α2 (HbA2) αποτελεί διαγνωστικό δείκτη.3΄ β. (μονάδες 6) 2009 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Β. Μονάδες 9 2008 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Τα γονίδια που κωδικοποιούν τις αλυσίδες των αιμοσφαιρινών του ανθρώπου εμφανίζουν πολλές μεταλλάξεις... Να προσδιορίσετε τους τύπους των μεταλλάξεων που συνέβησαν στην αρχική αλληλουχία και τις επιπτώσεις τους στο γονιδιακό προϊόν σε κάθε μια από τις παρακάτω περιπτώσεις: α. αλλά μπορεί να μετατρέπει τη φαινυλαλανίνη σε τυροσίνη. Στο γονίδιο που κωδικοποιεί την αλυσίδα β έχουν βρεθεί περισσότερες από 300 μεταλλάξεις. α...3΄ 1.. Άνδρας που πάσχει από φαινυλκετονουρία και συνθέτει φυσιολογική ποσότητα μελανίνης. Ποια είναι τα φαινοτυπικά χαρακτηριστικά των ατόμων που πάσχουν από σύνδρομο Down..3΄ Μονάδες 16 2. Μονάδες 6 2. (μονάδες 6) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Α. αποκτά απογόνους με γυναίκα που πάσχει από αλφισμό... Τα γονίδια που ελέγχουν την φαινυλκετονουρία και τον αλφισμό. Σε ποιες περιπτώσεις οι γονιδιακές μεταλλάξεις δεν είναι επιβλαβείς για τον ανθρώπινο οργανισμό.. (μονάδες 6) Να περιγράψετε τη διαδικασία με την οποία μπορούμε να απεικονίσουμε τα χρωμοσώματα ατόμου με σύνδρομο Turner.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΟΜΟΓΕΝΩΝ Β. Το σύνδρομο Down είναι η πιο κοινή χρωμοσωμική ανωμαλία. Μονάδες 9 2006 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Δίνεται το παρακάτω τμήμα της κωδικής αλυσίδας ενός γονιδίου που κωδικοποιεί τμήμα μιας πρωτεΐνης.. Τι συνέπειες έχει αυτή η μετάλλαξη για την αιμοσφαιρίνη Α (HbA) και για τα ερυθροκύτταρα. Μονάδες 13 Πανελλαδικές 2000-2013 59 Β.. Στον καρυότυπο των ατόμων με το συγκεκριμένο σύνδρομο εμφανίζεται ένα επιπλέον χρωμόσωμα. Να περιγράψετε το μηχανισμό που προκαλεί αυτή τη χρωμοσωμική ανωμαλία.. μετά τη γέννησή του.CTG CCG AAG CGA GAA CCC. Οι γονείς και το παιδί έχουν φυσιολογικό καρυότυπο. Στην κωδική αλυσίδα του DNA το κωδικόνιο GAG έγινε GTG. Πιτσιλαδής . 5΄. Γιατί στα ομόζυγα άτομα με β-θαλασσαιμία εμφανίζεται συχνά αύξηση της αιμοσφαιρίνης F (HbF). (μονάδες 7) γ.CTG AAG CGA GAA CCC. Δίνεται μία μετάλλαξη στο κωδικόνιο που κωδικοποιεί το 6 ο αμινοξύ της β -πολυπεπτιδικής αλυσίδας της αιμοσφαιρίνης Α (HbA). Μονάδες 12 Β.
Αλανίνη . Με τη βοήθεια του τμήματος του γενετικού κώδικα που παρατίθεται. #1 Γ1. Να αιτιολογήσετε τον αριθμό των μορίων DNA στον καρυότυπο του εμβρύου.Γλυκίνη . το οποίο λειτουργεί ως ένζυμο CTTAACTAATAGGGTGGACCTAACATAGAT GAATTGATTATCCCACCTGGATTGTATCTA Γ1. Να εξηγήσετε ποιο θα είναι το αποτέλεσμα στη λειτουργία του ενζύμου. Γράψτε με τον κατάλληλο προσανατολισμό την αλληλουχία νουκλεοτιδίων στο δίκλωνο μόριο DNA που κωδικοποιεί το παραπάνω ολιγοπεπτίδιο. Να γράψετε το mRNA που θα προκύψει από τη μεταγραφή του παραπάνω τμήματος DNA.COOH Α.Τρυπτοφάνη . Μονάδες 6 Πανελλαδικές 2000-2013 60 Β. Μονάδες 9 Γ3. και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 5). Να βρείτε τον αριθμό των αμινοξέων από τα οποία θα αποτελείται το ένζυμο μετά τη μετάφραση του παραπάνω mRNA (μονάδες 2) και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας με βάση #1 τις ιδιότητες του γενετικού κώδικα (μονάδες 8).Μεθειονίνη . Πού οφείλεται η αυξημένη συχνότητα των ετερόζυγων ατόμων με δρεπανοκυτταρική αναιμία ή β. Να αιτιολογήσετε τον αριθμό των χρωμοσωμάτων του εμβρύου. αν συμβεί γονιδιακή μετάλλαξη. Μονάδες 6 Γ. Μονάδες 6 2011 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Γ2. Μονάδες 8 2012 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Β3. #1 ορίζοντας τα 5΄ και 3΄ άκρα του (μονάδες 2). Ποια είναι η κωδική και ποια η μη #1 κωδική αλυσίδα. Πιτσιλαδής . γράψτε την αλληλουχία των αμινοξέων στο νέο ολιγοπεπτίδιο που θα συντεθεί. Γ3. Γ2.Βαλίνη . Να εξηγήσετε τους πιθανούς μηχανισμούς σύμφωνα με τους οποίους από δύο φυσιολογικούς γονείς μπορεί να γεννηθεί παιδί με σύνδρομο Turner. γράψτε την αλληλουχία των νουκλεοτιδίων και τον προσανατολισμό του τμήματος mRNA που κωδικοποιεί το #1 παραπάνω ολιγοπεπτίδιο.Λυσίνη . Δικαιολογήστε την απάντησή σας. Εάν η τριπλέτα 5΄ -UGG-3΄ στο mRNA αντικατασταθεί από την τριπλέτα 5΄-UGA-3΄. Μονάδες 13 Β. η οποία θα προκαλέσει έλλειψη του δεύτερου νουκλεοτιδίου στο δεύτερο κωδικόνιο του γονιδίου. Μονάδες 10 Γ2. Να περιγράψετε τη διαδικασία κατασκευής του καρυότυπου. Στον καρυότυπο που έγινε σε κύτταρα του εμβρύου διαπιστώθηκε τρισωμία 18 και σύνδρομο Turner. Μονάδες 8 ΟΜΟΓΕΝΩΝ #1 (+Κεφάλαιο 1) Γυναίκα κυοφορεί ένα έμβρυο.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΟΜΟΓΕΝΩΝ #1 (Κεφάλαιο 2) Δίνεται το παρακάτω ολιγοπεπτίδιο έξι αμινοξέων το οποίο δεν έχει υποστεί καμία τροποποίηση μετά τη σύνθεσή του Η2Ν .θαλασσαιμία σε χώρες όπου εμφανιζόταν ελονοσία. + #1 Μονάδες 6 Δίνονται οι παρακάτω αντιστοιχίσεις κωδικονίων και αμινοξέων από το γενετικό κώδικα: GUC Βαλίνη UGG Τρυπτοφάνη GGU Γλυκίνη AUG Μεθειονίνη AAA Λυσίνη GCC Αλανίνη 2010 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ #1 (Κεφάλαιο 5) Δίνεται το παρακάτω δίκλωνο μόριο DNA που κωδικοποιεί ένα πεπτίδιο.
#1 Να γράψετε την αλληλουχία των βάσεων του τμήματος του mRNA που προκύπτει από τη μεταγραφή.τυροσίνη… Να εντοπίσετε το είδος της μετάλλαξης (Μονάδες 6) και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (Μονάδες 7). το οποίο είναι υπεύθυνο για τη σύνθεση του πεπτιδίου: Διεύθυνση μεταγραφής …ισολευκίνη – τυροσίνη – ισολευκίνη – τυροσίνη . Να μεταφέρετε το παραπάνω σχήμα στο τετράδιό σας και να σημειώσετε επάνω σ’ αυτό τα κωδικόνια του DNA. μεταξύ των παραπάνω κωδικονίων (Μονάδες 6). Μονάδες 13 Δίδονται οι παρακάτω αντιστοιχίσεις αμινοξέων και κωδικονίων. η προσθήκη τριών διαδοχικών βάσεων που δεν κωδικοποιούν κωδικόνιο λήξης ή μιας βάσης. Να ορίσετε τα άκρα 3΄ και 5΄ των παραπάνω αλυσίδων DNA και να αιτιολογήσετε την #1 απάντησή σας (Μονάδες 5). Μονάδες 12 2. Πιτσιλαδής .ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ 4ο 2003 ΗΜΕΡΗΣΙΑ #1 (Κεφάλαιο 2) Δίδεται το παρακάτω τμήμα DNA. και η διεύθυνση της μεταγραφής. 1. Πανελλαδικές 2000-2013 61 Β. Ποιο ένζυμο καταλύει το μηχανισμό της μεταγραφής και ποια είναι η δράση του μετά την #1 πρόσδεσή του στον υποκινητή (Μονάδες 7). σημειώνοντας τα άκρα 3΄ και 5΄ και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας ( Μονάδες 7).ισολευκίνη… και η διεύθυνση της μεταγραφής. η οποία δεν τροποποιείται. Μετάλλαξη που έγινε σ’ ένα σημείο στο παραπάνω DNA έδωσε το πεπτίδιο: …τυροσίνη – ισολευκίνη – τυροσίνη – ισολευκίνη . Τι επιπτώσεις μπορεί να έχει στη λειτουργικότητα της πρωτεΐνης. Τυροσίνη ― UAU Ισολευκίνη ―AUA 2005 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ #1 (Κεφάλαιο 2) Δίνονται τρία κωδικόνια ενός τμήματος γονιδίου από ένα μόριο DNA ευκαρυωτικού κυττάρου που κωδικοποιούν τη σύνθεση ενός πεπτιδικού τμήματος μιας πρωτεΐνης. που κωδικοποιούν το τμήμα του πεπτιδίου αυτού ( Μονάδες 3) και να #1 δικαιολογήσετε την απάντησή σας (Μονάδες 9).
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ #1 (Κεφάλαιο 5) Δίνεται το γενεαλογικό δέντρο μιας οικογένειας στην οποία εμφανίζεται η ασθένεια της αιμορροφιλίας Α. Όλα τα μέλη της οικογένειας έχουν φυσιολογικό αριθμό και μέγεθος χρωμοσωμάτων. Το ζευγάρι (Ι1. (μονάδες #1 6) #1 Ποιο πρόβλημα αντιμετωπίζουν τα άτομα με αιμορροφιλία Α. Να υπολογίσετε την πιθανότητα να γεννηθεί παιδί με δρεπανοκυτταρική αναιμία και φυσιολογική όραση (μονάδες 6). Να γράψετε τους γονότυπους όλων των μελών της οικογένειας που απεικονίζεται στο #1 γενεαλογικό δέντρο Β και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας ( μονάδες 5). Να γράψετε τους γονότυπους όλων των μελών της οικογένειας που απεικονίζεται στο #1 γενεαλογικό δέντρο Α και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας ( μονάδες 5). Να γράψετε τους πιθανούς γονότυπους όλων των μελών της οικογένειας που απεικονίζονται στο παραπάνω γενεαλογικό δέντρο (μονάδες 3) και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2007 ΗΜΕΡΗΣΙΑ #1 (Κεφάλαιο 5) Τα παρακάτω γενεαλογικά δέντρα αναπαριστούν τον τρόπο με τον οποίο κληρονομείται στα μέλη της ίδιας οικογένειας η μερική αχρωματοψία στο πράσινο και το κόκκινο χρώμα (γενεαλογικό δέντρο Α) και η δρεπανοκυτταρική αναιμία (γενεαλογικό δέντρο Β). Να αιτιολογήσετε την απάντησή #1 σας (μονάδες 5). (μονάδες 4) Πανελλαδικές 2000-2013 62 Β. όταν η μητέρα βρίσκεται στην 11η εβδομάδα της κύησης (μονάδες 4). Να αναφέρετε τις διαδικασίες που ακολουθούνται κατά τον προγεννητικό έλεγχο για τη δρεπανοκυτταρική αναιμία. Το άτομο III 1 πάσχει από αιμορροφιλία Α. Ι2) περιμένει τρίτο παιδί. Πιτσιλαδής .
Η DNA-δεσμάση εκτός του ότι συνδέει όλα τα κομμάτια που προκύπτουν από τις διάφορες θέσεις έναρξης αντιγραφής. ATG CCA TGC AAA CCG AAA TGA …3΄ #1 Να γράψετε την αλληλουχία του mRNA που προκύπτει (μονάδες 2). δρα κατά την αντιγραφή του κλώνου Β. (μονάδες 2) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. δεν προκύπτει η παραμικρή αλλαγή στο πεπτίδιο. α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μη κωδική αλυσίδα από την οποία προήλθε το παραπάνω mRNA και να ορίσετε τον προσανατολισμό της. Κάποια αλλαγή που συνέβη στην παραπάνω κωδική αλυσίδα του DNA. (μονάδες 4) 2008 ΗΜΕΡΗΣΙΑ #1 (Κεφάλαιο 2) Σε μια θέση τμήματος μορίου DNA με κλώνους Α και Β... (μονάδες 4) ΕΣΠΕΡΙΝΑ Δίνεται το παρακάτω τμήμα mRNA που προκύπτει από τη μεταγραφή ενός γονιδίου βακτηριακού κυττάρου: . (μονάδες 7) Στην κωδική αλυσίδα Α το γονίδιο. Σε κάθε κλώνο να συμπληρώσετε τον προσανατολισμό της αντιγραφής και να χαρακτηρίσετε τον τρόπο σύνθεσης των νέων αλυσίδων DNA (μονάδες 4).. (μονάδες 8) γ... (μονάδες 2) Να εξηγήσετε την απάντησή σας.. Αν αντικαταστήσουμε αυτή την τριπλέτα με την τριπλέτα . να εξηγήσετε ποια είναι η συγκεκριμένη αλλαγή που συνέβη και τι συνέπειες μπορεί να έχει για το πεπτίδιο. όπως φαίνεται στο παρακάτω σχήμα...ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ Το ζευγάρι II 2... Αντικαθιστούμε μία τριπλέτα του παραπάνω mRNA με την τριπλέτα .. 5΄ UGA 3΄..5΄ UCU 3΄. Πιτσιλαδής . που είναι υπεύθυνο για την παραγωγή ενός πεπτιδίου. έχει την εξής αλληλουχία βάσεων: 5΄. II 3 αποκτά δεύτερο παιδί με αιμορροφιλία Α και σύνδρομο Kleinefelter. Αφού γράψετε το νέο mRNA που προκύπτει. Ποια είναι η τριπλέτα αυτή... Μονάδες 5 β... Η τριπλέτα .. ( μονάδες 6) Πόσα συνολικά μόρια DNA περιέχονται στα χρωμοσώματα που απεικονίζονται στον καρυότυπο του παιδιού με σύνδρομο Kleinefelter. Να περιγράψετε τη διαδικασία μέσω της οποίας προέκυψε ο γονότυπος του συγκεκριμένου παιδιού.5΄ AUG–CCU–CAU–CGU–UCU–ACU–UUU–UAA 3΄. ( μονάδες 8) Γιατί η πρωτεϊνοσύνθεση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς είναι μια «οικονομική #1 διαδικασία». Πώς ερμηνεύεται το γεγονός αυτό με βάση τα χαρακτηριστικά του γενετικού κώδικα. και το πεπτίδιο που κωδικοποιείται δεν υφίσταται την παραμικρή αλλαγή. έχει ως αποτέλεσμα το o 4 κωδικόνιο στο μεταγραφόμενο mRNA να έχει τις βάσεις UAA και ο αριθμός των κωδικονίων να παραμένει σταθερός. Να μη ληφθεί υπόψη η περίπτωση γονιδιακής μετάλλαξης. Ποιά ένζυμα τοποθετούν τα συμπληρωματικά νουκλεοτίδια #1 και ποιους άλλους ρόλους έχουν.. του παραπάνω mRNA κωδικοποιεί το αμινοξύ σερίνη. 5΄ UCC 3΄.. Μονάδες 10 Πανελλαδικές 2000-2013 63 Β. έχει ξεκινήσει η αντιγραφή.
Μονάδες 6 3. κάνοντας τις κατάλληλες διασταυρώσεις (μονάδες 4). Πώς προκαλείται η φαινυλκετονουρία (μονάδες 5) και πως κληρονομείται (μονάδες 2). της γυναίκας και των παιδιών τους #1 (μονάδες 8). Να προσδιορίσετε τους γονότυπους των γονέων και να εξηγήσετε την απάντησή σας. (μονάδες 2) Να εξηγήσετε την απάντησή σας. Αν η προσθήκη συμβεί στη θέση Χ. (μονάδες 2) Γ3. Να υπολογίσετε την πιθανότητα το τρίτο παιδί να έχει φυσιολογικό φαινότυπο. να εξηγήσετε ποιες θα είναι οι συνέπειες στη δομή του ενζύμου. #1 2. Πώς κληρονομείται η μερική αχρωματοψία στο πράσινο και στο κόκκινο. Πώς χαρακτηρίζεται αυτή η μετάλλαξη. αποκτούν ένα κορίτσι και ένα αγόρι. (μονάδες 2) Γ2. Αν η προσθήκη συμβεί στη θέση Υ. Μονάδες 4 Δ3. 1. Να εξηγήσετε τα γενετικά αίτια της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας. ενώ το αγόρι εμφανίζει αχρωματοψία στο πράσινο και στο κόκκινο και πάσχει από φαινυλκετονουρία. Σε δύο άτομα που πάσχουν από σύνδρομο Kleinefelter έγινε ανάλυση της αλληλουχίας των βάσεων του DNA των φυλετικών χρωμοσωμάτων τους. Να εξηγήσετε την απάντησή σας κάνοντας ή την απαιτούμενη διασταύρωση ή τις απαιτούμενες #1 διασταυρώσεις. να εξηγήσετε ποιες θα είναι οι συνέπειες: στη δομή του ενζύμου (μονάδες 5) και στη λειτουργικότητα του ενζύμου. Να εξηγήσετε τους πιθανούς μηχανισμούς σύμφωνα με τους οποίους γεννήθηκαν τα άτομα αυτά από φυσιολογικούς γονείς. Το κορίτσι έχει φυσιολογική όραση και δεν παρουσιάζει φαινυλκετονουρία. Μονάδες 12 Δ4. Να βρείτε και να γράψετε τους γονότυπους του άνδρα. Στο μόριο αυτό συμβαίνει μετάλλαξη προσθήκης τριών (3) διαδοχικών νουκλεοτιδίων (5΄ GAT-3΄). Χ Υ ΑTΑTGTTGTCCAGATCAGAACCTGAGTTCCAATAGCCAG TATACAACAGGTCTAGTCTTGGACTCAAGGTTATCGGTC Γ1. 2010 ΗΜΕΡΗΣΙΑ #1 (Κεφάλαιο 5) Υγιής άντρας παντρεύτηκε με υγιή γυναίκα και απέκτησαν ένα αγόρι με αχρωματοψία στο κόκκινο και το πράσινο χρώμα. Στο δεύτερο άτομο η ανάλυση έδειξε δύο πανομοιότυπες και μία διαφορετική αλληλουχία βάσεων DNA. Μονάδες 9 2011 ΟΜΟΓΕΝΩΝ #1 (Κεφάλαιο 2) Δίνεται το παρακάτω τμήμα δίκλωνου μορίου DNA (Ι) GACTAATAAAAGAAGTAGTTAGGATCATAGG Πανελλαδικές 2000-2013 64 Β. #1 Μονάδες 4 Δ2. Να προσδιορίσετε τους πιθανούς γονότυπους των παιδιών τους και να εξηγήσετε την #1 απάντησή σας. Δ1. που κωδικοποιεί ένα πεπτίδιο το οποίο λειτουργεί ως ένζυμο. Μονάδες 5 2011 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Δίνεται το παρακάτω δίκλωνο μόριο DNA. Πιτσιλαδής . Στο πρώτο άτομο η ανάλυση έδειξε τρεις διαφορετικές αλληλουχίες βάσεων DNA. ένα κορίτσι που πάσχει από δρεπανοκυτταρική αναιμία και περιμένουν το τρίτο παιδί τους. (μονάδες 5) Η παραπάνω μετάλλαξη έχει ελάχιστη επίδραση στη λειτουργικότητα του ενζύμου.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΟΜΟΓΕΝΩΝ #1 (Κεφάλαιο 5) Ένας άνδρας με φυσιολογική όραση που πάσχει από φαινυλκετονουρία (PKU) και μια γυναίκα με φυσιολογική όραση που δεν πάσχει από φαινυλκετονουρία.
Τα αποτελέσματα μιας εξέτασης αίματος σε έναν ενήλικα έδειξαν ότι οι αιμοσφαιρίνες HbA. Ποιο είδος πολυπεπτιδικής αλυσίδας αντιστοιχεί σε καθεμιά από τις καμπύλες Ι. Να γράψετε την αλληλουχία του πρόδρομου mRNA που προκύπτει μετά τη μεταγραφή του παραπάνω τμήματος DNA (μονάδες 2) καθώς και την αλληλουχία του ώριμου mRNA (μονάδες 2). 5’… GTG CAC CTG ACT CCT GAG GAG … 3’ 3’… CAC GTG GAC TGA GGA CTC CTC … 5’ Η περιοριστική ενδονουκλεάση DdeI αναγνωρίζει την αλληλουχία 5’ CTGAG 3’ 3’ GACTC 5’ και κόβει κάθε αλυσίδα μεταξύ του C και του Τ (με κατεύθυνση 5΄ 3΄). ( μονάδες 3) #1 Δ3. ΙΙΙ και IV (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 6). Δίνεται το παρακάτω τμήμα DNA που περιέχει τα κωδικόνια που κωδικοποιούν τα επτά πρώτα αμινοξέα της φυσιολογικής β-πολυπεπτιδικής αλυσίδας της HbA. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4). Εάν η παραπάνω γονιδιακή μετάλλαξη οδηγήσει σε αντικατάσταση της κυτοσίνης από αδενίνη. UUC 2012 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ #1 (Κεφάλαιο 4) Στο παρακάτω διάγραμμα απεικονίζεται η φυσιολογική μεταβολή στο ποσοστό των πολυπεπτιδικών αλυσίδων των αιμοσφαιρινών HbA. Να εξηγήσετε ποια από τις δύο αλυσίδες του παραπάνω τμήματος DNA είναι η κωδική και ποια είναι η μη κωδική αλυσίδα. Πόσα γονίδια είναι υπεύθυνα για τη σύνθεση της HbA σε ένα σωματικό κύτταρο στη μετάφαση (μονάδες 2). Να εξηγήσετε ποιο θα είναι το αποτέλεσμα στη δομή του παραπάνω πεπτιδίου. Δ1. ΙΙ. Μονάδες 5 Δίνονται οι παρακάτω αντιστοιχίσεις αμινοξέων και κωδικονίων από το γενετικό κώδικα: Μεθειονίνη: AUG Τυροσίνη: UAC . Δ2. HbF και HbA2 του ανθρώπου από την εμβρυική ηλικία και μετά τη γέννησή του. Από ένα άτομο φορέα της Πανελλαδικές 2000-2013 65 Β. Η αλληλουχία που αναγνωρίζει η DdeI βρίσκεται στο παραπάνω τμήμα DNA. να εξηγήσετε ποιο θα είναι το αποτέλεσμα στη δομή του πεπτιδίου. Δ3. Να αιτιολογήσετε πού οφείλεται η διαφορά μεταξύ των δύο αυτών μορίων. UAU Φαινυλαλανίνη: UUU . Δ1. εάν μια γονιδιακή μετάλλαξη που θα συμβεί στο κωδικόνιο της τυροσίνης οδηγήσει σε αντικατάσταση της κυτοσίνης από θυμίνη. Πιτσιλαδής . Μονάδες 5 Δ4. (μονάδες 2) Δ2.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ (ΙΙ) CTGATTATTTTCTTCATCAATCCTAGTATCC που κωδικοποιεί το πεπτίδιο H2N-Μεθειονίνη-Τυροσίνη-Φαινυλαλανίνη-Φαινυλαλανίνη-Τυροσίνη-COOH. HbF και HbA2 είναι σε φυσιολογικά επίπεδα. (μονάδες 4) Να γράψετε τον προσανατολισμό των αλυσίδων #1 (μονάδες 2) και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.
Πόσα τμήματα DNA διαφορετικού μήκους θα προκύψουν μετά τη δράση της DdeI ( μονάδα 1). Μονάδες 4 Πανελλαδικές 2000-2013 66 Β. που περιέχουν τα κωδικόνια τα οποία κωδικοποιούν τα επτά πρώτα αμινοξέα της β -πολυπεπτιδικής αλυσίδας. Πιτσιλαδής . #1 Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 6). Στα τμήματα αυτά επιδράσαμε με την περιοριστική ενδονουκλεάση DdeI.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ δρεπανοκυτταρικής αναιμίας απομονώθηκαν τμήματα DNA. Να περιγράψετε τις διαδικασίες διάγνωσης της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας κατά τον προγεννητικό έλεγχο τη δέκατη εβδομάδα της κύησης. Δ4.
Εμβολιασμός θρεπτικού υλικού είναι η προσθήκη: α. μικρής ποσότητας κυττάρων γ. 3. στατική φάση Μονάδες 5 γ. ιστόνες #1 δ.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΘΕΜΑ 1ο Γράψτε τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις και δίπλα το γράμμα που συμπληρώνει σωστά. Σε μία κλειστή καλλιέργεια παρατηρείται και η στατική φάση. κωδικόνιο 3. παραμένει σχεδόν σταθερός γ. Μονάδες 3 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Β. τριπλέτα 5. Μονάδες 5 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α. εσώνιο #2 γ. 1. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 8 Α. μειώνεται β. βακτήριο #1 β. νουκλεόσωμα 4. Συνεχής καλλιέργεια. Τι γνωρίζετε για τη φάση αυτή. Σωστές απαντήσεις : Μονάδες 5 2. Γράμματα στήλης Ι δίπλα σε αριθμό της στήλης ΙΙ. Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. μικροέγχυση 6. λανθάνουσα φάση β. Η παρουσία του Ο2 βοηθάει την ανάπτυξη μικροοργανισμών σε μια καλλιέργεια. εκθετική φάση δ. πλασμίδιο 2. Να οριστούν οι παρακάτω έννοιες: 2. νιτρικών αλάτων. 2. 2000 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 1. φάση θανάτου 2001 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Α. ζύμωση 2002 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Β. Πιτσιλαδής . Σε μια συνεχή καλλιέργεια η ανάπτυξη των μικροοργανισμών βρίσκεται διαρκώς σε: α. κατάλληλων εμβολίων β. ζυμομύκητες 1. αυξάνεται. 2 ) Μονάδες 10 Ι ΙΙ α. (Κεφάλαιο 1 . Σε μία καλλιέργεια μικροοργανισμών κατά τη λανθάνουσα φάση ο πληθυσμός των μικροοργανισμών: Μονάδες 2 α. Μονάδες 5 Πανελλαδικές 2000-2013 67 Β. #1 #2 Β.
(Κεφάλαιο 1#1. δ. Το βακτήριο Clostridium είναι ένας μικροοργανισμός α. σε μια κλειστή καλλιέργεια. δεν αναπτύσσονται παρουσία οξυγόνου. δ. Πιτσιλαδής . Κατά τη λανθάνουσα φάση. β. δ. της λανθάνουσας και εκθετικής φάσης ανάπτυξής τους. υποχρεωτικά αερόβιος. μειωμένη συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα. μόνο της στατικής φάσης ανάπτυξής τους. γ. Οι μικροοργανισμοί παράγουν συνήθως χρήσιμα προϊόντα κατά τη διάρκεια … α. αυξάνεται σταθερά. ο πληθυσμός των μικροοργανισμών … Μονάδες 5 α. Πανελλαδικές 2000-2013 Μονάδες 5 68 Β. πολύ υψηλές θερμοκρασίες. μόνο της εκθετικής φάσης ανάπτυξής τους. Σωστό ή Λάθος 5. γ. Οι υποχρεωτικά αναερόβιοι οργανισμοί όπως τα βακτήρια του γένους Clostridium. Μονάδες 2 ΟΜΟΓΕΝΩΝ 4. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 5. υψηλή συγκέντρωση αζώτου. που απαιτεί υψηλή συγκέντρωση οξυγόνου. Μονάδες 5 2005 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 2. αυξάνεται με γρήγορους ρυθμούς. Μονάδες 5 2004 ΟΜΟΓΕΝΩΝ 5. παραμένει σχεδόν σταθερός. χαρακτηρίζεται από αυξομειώσεις. υποχρεωτικά αναερόβιος. β. δ. Δίπλα στο καθένα απ' τα περιεχόμενα της Στήλης Ι γράψτε το αντίστοιχο από τα περιεχόμενα της Στήλης ΙΙ. β. Οι υποχρεωτικά αερόβιοι μικροοργανισμοί απαιτούν για την ανάπτυξή τους α. της εκθετικής και στατικής φάσης ανάπτυξής τους. υψηλή συγκέντρωση οξυγόνου. γ. β. γ. που ζει σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες. 2#2) Μονάδες 10 Στήλη Ι Στήλη ΙΙ αποδιάταξη #1 μεταφασικό χρωμόσωμα ωρίμανση υποχρεωτικά αερόβιοι μικροοργανισμοί πολυσακχαρίτης από φύκη #2 mRNA κεντρομερίδιο κλειστή καλλιέργεια εκθετική φάση ανάπτυξης άγαρ οξυγόνο υποκινητής 2003 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Α.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΑ B.
δ. β. β. πηγή αζώτου για τις κυτταροκαλλιέργειες. Μονάδες 5 2007 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 2. δ. η προσθήκη θρεπτικών συστατικών σε μία καλλιέργεια. Σε μια κλειστή καλλιέργεια οι μικροοργανισμοί διαιρούνται με ταχύ ρυθμό α. Εμβολιασμός είναι α. 4. πρωτεΐνη που προέρχεται από φύκη. φάσης θανάτου Πανελλαδικές 2000-2013 69 Β. πολυσακχαρίτης που προέρχεται από φύκη. ρευστό υλικό σε θερμοκρασίες κάτω από 45οC. γ. γ. δ. δ. για την ανάπτυξή τους απαιτούν χαμηλή συγκέντρωση οξυγόνου. εξαφανίζεται. στη στατική φάση. στην εκθετική φάση. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 5 3. εκθετικής και στατικής φάσης της ανάπτυξής τους β. η προσθήκη μικρής ποσότητας μικροοργανισμών σε θρεπτικό υλικό. ο πληθυσμός α. Μονάδες 3 2008 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 3. γ. Στη στατική φάση μιας κλειστής καλλιέργειας μικροοργανισμών. στη λανθάνουσα φάση. αναπτύσσονται παρουσία οξυγόνου ταχύτερα απ’ ότι χωρίς αυτό. εκθετικής φάσης της ανάπτυξής τους δ.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2006 ΟΜΟΓΕΝΩΝ 3. β. Πιτσιλαδής . στη φάση θανάτου. η αποστείρωση του θρεπτικού υλικού. β. Το άγαρ είναι α. γ. στατικής φάσης της ανάπτυξής τους γ. Σε μια κλειστή καλλιέργεια οι μικροοργανισμοί παράγουν χρήσιμα προϊόντα κατά τη διάρκεια της Μονάδες 5 α. Υποχρεωτικά αερόβιοι είναι οι οργανισμοί που α. Μονάδες 5 2010 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Α5. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 Α. για την ανάπτυξή τους απαιτούν υψηλή συγκέντρωση οξυγόνου. β. γ. δ. το οξυγόνο είναι τοξικό για αυτούς. η απομάκρυνση άχρηστων προϊόντων από μία καλλιέργεια. αυξάνεται. αυξάνεται με ταχύ ρυθμό. δεν αυξάνεται.
πρωτεΐνες β. μικροοργανισμοί Μονάδες 5 ΘΕΜΑ 2ο 2000 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Β. Πότε ένας μικροοργανισμός χαρακτηρίζεται υποχρεωτικά αερόβιος. ο πληθυσμός των μικροοργανισμών α. αντισώματα δ. εμβολιασμός γ. Μονάδες 5 β. 2012 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Α4. Μονάδες 5 Πανελλαδικές 2000-2013 70 Β. δ. Κατά τη λανθάνουσα φάση μιας κλειστής καλλιέργειας ο πληθυσμός των μικροοργανισμών α. αρχικά αυξάνεται και μετά μειώνεται. αυξάνεται εκθετικά. αυξάνεται απότομα. αυξάνεται σταθερά. 1. H προσθήκη μικρής ποσότητας κυττάρων σε θρεπτικό υλικό ονομάζεται α. Πιτσιλαδής . δ. μετασχηματισμός β. Με τον εμβολιασμό προστίθενται στο θρεπτικό υλικό μιας καλλιέργειας α. παραμένει σχεδόν σταθερός. κατά τη λανθάνουσα φάση. Κατά τη λανθάνουσα φάση σε μια κλειστή καλλιέργεια ο πληθυσμός των μικροοργανισμών α. γ. παραμένει σχεδόν σταθερός. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ + ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ Α1. νεκρώνεται. μειώνεται. παραμένει σχεδόν σταθερός. Μονάδες 5 β. Μονάδες 5 β. κλωνοποίηση Μονάδες 5 2013 ΗΜΕΡΗΣΙΑ + ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α4. πλασμίδια γ. 2011 ΗΜΕΡΗΣΙΑ + ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α1. Σε μια κλειστή καλλιέργεια. δ.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΟΜΟΓΕΝΩΝ A4. αφού πρώτα τις διορθώσετε. γ. μειώνεται σταθερά. χαρακτηρίζεται από αυξομειώσεις. ελαττώνεται απότομα. Μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις σωστές όπως είναι και τις λανθασμένες. μικροέγχυση δ. Μονάδες 5 2001 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α. γ.
Μονάδες 10 2003 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Β.1. Να περιγράψετε τι συμβαίνει σε κάθε φάση. Ποιες φάσεις ανάπτυξης παρατηρούνται σε μια κλειστή καλλιέργεια μικροοργανισμών. Μονάδες 8 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 4. 2. Τι εννοούμε με τον όρο ζύμωση (Μονάδες 4) και ποια είναι τα προϊόντα της (Μονάδες 4). Ο βιοαντιδραστήρας και τα θρεπτικά υλικά που χρησιμοποιούνται σε μια καλλιέργεια μικροοργανισμών είναι απαραίτητο να είναι αποστειρωμένα. 3. ΟΜΟΓΕΝΩΝ 2. Μονάδες 8 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Β. Μονάδες 8 2006 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 4. Τι γνωρίζετε για τις φάσεις ανάπτυξης μιας κλειστής καλλιέργειας μικροοργανισμών. Ποια είναι τα θρεπτικά συστατικά που απαιτούνται για την καλλιέργεια ετερότροφων μικροοργανισμών. Να τις περιγράψετε. Ποιες είναι οι φάσεις που παρατηρούνται σε μια κλειστή καλλιέργεια μικροοργανισμών. Μία μικροβιακή καλλιέργεια ξεκινάει με την προσθήκη μικρής ποσότητας κυττάρων στο θρεπτικό υλικό.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 3. Συμπληρώστε τα κενά. Σωστό ή λάθος. Με τον όρο ____ εννοούμε τη διαδικασία ανάπτυξης μικροοργανισμών σε υγρό θρεπτικό υλικό. Σε μεγάλη κλίμακα χρησιμοποιούνται συσκευές (ζυμωτήρες ή ____) που επιτρέπουν τον έλεγχο και τη ρύθμιση των συνθηκών (____. Μονάδες 10 Πανελλαδικές 2000-2013 71 Β. Μονάδες 5 2004 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 3. Ποιοι μικροοργανισμοί χαρακτηρίζονται ως υποχρεωτικά αερόβιοι και ποιοι ως υποχρεωτικά αναερόβιοι. Σε μία συνεχή καλλιέργεια δεν σημειώνονται θάνατοι των μικροοργανισμών. Μονάδες 3 ΟΜΟΓΕΝΩΝ 1. μια διαδικασία που ονομάζεται ____. Μονάδες 5 2002 ΟΜΟΓΕΝΩΝ 2. Σωστό ή Λάθος. Οι μικροοργανισμοί για τους οποίους το οξυγόνο είναι τοξικό χαρακτηρίζονται ως υποχρεωτικά αναερόβιοι. ____ συγκέντρωση Ο2) της καλλιέργειας. 2005 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Β. Πιτσιλαδής . Μονάδες 3 2007 ΕΣΠΕΡΙΝΑ A. Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το ρυθμό ανάπτυξης των μικροοργανισμών σε μια μικροβιακή καλλιέργεια και με ποιο τρόπο.
Τι εννοούμε με τον όρο ζύμωση και ποια τα προϊόντα της. . ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 6 Μονάδες 4 Β2. Μονάδες 6 2009 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 1. Μονάδες 6 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Β4. Πιτσιλαδής . ΟΜΟΓΕΝΩΝ B1.. Μονάδες 5 2010 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Β4. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Β2. Να αναφέρετε τα συστατικά που πρέπει να περιέχονται σε στερεό θρεπτικό υλικό για την ανάπτυξη των μικροοργανισμών. Να αναφέρετε ποια θρεπτικά συστατικά είναι απαραίτητα για να αναπτυχθεί ένας μικροοργανισμός σε μια καλλιέργεια. Μεταξύ των φάσεων που παρατηρούνται σε μια κλειστή καλλιέργεια μικροοργανισμών είναι και η στατική.. Μονάδες 6 2011 ΟΜΟΓΕΝΩΝ B3. Μονάδες 6 2012 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Β4. Τι γνωρίζετε για το άγαρ.. Μονάδες 7 Πανελλαδικές 2000-2013 72 Β. Μονάδες 6 ΟΜΟΓΕΝΩΝ B2. Ποιοι μικροοργανισμοί ονομάζονται υποχρεωτικά αερόβιοι και ποιοι προαιρετικά αερόβιοι. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 4 2..ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2008 ΟΜΟΓΕΝΩΝ 4... Τι είναι ζύμωση. Συμπληρώστε. Να εξηγήσετε τι συμβαίνει στον πληθυσμό των μικροοργανισμών μιας κλειστής καλλιέργειας κατά την εκθετική φάση. Να αναφέρετε ποια θρεπτικά συστατικά είναι απαραίτητα για να αναπτυχθεί ένας μικροοργανισμός σε μια καλλιέργεια. Μονάδες 2 4. Η διαδικασία με την οποία επιτυγχάνεται η ανάπτυξη μικροοργανισμών σε υγρό θρεπτικό υλικό ονομάζεται . Να εξηγήσετε τι συμβαίνει στον πληθυσμό των μικροοργανισμών μιας κλειστής καλλιέργειας κατά τη στατική φάση... Πώς το οξυγόνο επηρεάζει την ανάπτυξη των μικροοργανισμών..
3) φαίνεται η διαβάθμιση της συγκέντρωσης του οξυγόνου και η περιοχή ανάπτυξης τριών ειδών μικροοργανισμών σε υγρό θρεπτικό υλικό. Οι μικροοργανισμοί απεικονίζονται ως μαύρες κουκίδες. Τι γνωρίζετε για τους άλλους παράγοντες που επιδρούν στην ανάπτυξη του μικροοργανισμού. Μονάδες 5 2009 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Πρόκειται να καλλιεργηθεί στο εργαστήριο ένας ετερότροφος μικροοργανισμός. 1. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ Μονάδες 12 Γ2. Σε ποιον από τους τρεις δοκιμαστικούς σωλήνες έχουμε καλλιέργεια: μυκήτων που χρησιμοποιούνται στην αρτοβιομηχανία. Στους παρακάτω δοκιμαστικούς σωλήνες (1. Να αναφέρετε ονομαστικά τα θρεπτικά συστατικά τα οποία πρέπει να προστεθούν στο μέσο καλλιέργειας. Με ποιους τρόπους γίνεται η καλλιέργεια μικροοργανισμών σε μεγάλη κλίμακα. βακτηρίων του γένους Clostridium και βακτηρίων του γένους Mycobacterium (μονάδες 3). Πανελλαδικές 2000-2013 73 Β. Μονάδες 8 2012 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Γ3. Μονάδες 10 2.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ 3ο 2007 ΟΜΟΓΕΝΩΝ Βιοτεχνολογία. ώστε ο μικροοργανισμός αυτός να αναπτυχθεί φυσιολογικά. Με ποιο τρόπο καλλιεργούνται οι μικροοργανισμοί σε μεγάλη κλίμακα (βιομηχανική καλλιέργεια). Πώς μπορούμε να διαπιστώσουμε αν ο μικροοργανισμός αυτός είναι υποχρεωτικά αναερόβιος. 2. Τι εννοούμε με τον όρο ζύμωση και ποια είναι τα προϊόντα της ζύμωσης. Μονάδες 8 2. Να εξηγήσετε πώς η θερμοκρασία επηρεάζει τον ρυθμό ανάπτυξης των μικροοργανισμών. με την ευρεία έννοια. Μονάδες 7 3. 1. Πιτσιλαδής . Μονάδες 10 2011 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Γ3. είναι η χρήση ζωντανών οργανισμών προς όφελος του ανθρώπου και στηρίζεται κυρίως σε τεχνικές καλλιέργειας και ανάπτυξης των μικροοργανισμών και σε τεχνικές ανασυνδυασμένου DNA. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 6).
Ποια είναι τα προϊόντα της ζύμωσης (μονάδες 2). Β. ενώ στο χρονικό διάστημα από t1 έως t2 η συγκέντρωση του οξυγόνου είναι χαμηλή και σταθερή. Αιτιολογήστε την απάντησή σας (μονάδες 2). Γ3. Γ2. Τι εννοούμε σήμερα με τον όρο ζύμωση (μονάδες 3). Πιτσιλαδής . Με βάση τα σχήματα να χαρακτηρίσετε τους μικροοργανισμούς Α. Μονάδες 4 Γ4. Γ1. Β και Γ αντίστοιχα. Με βάση τα σχήματα σε ποια φάση της καλλιέργειας των μικροοργανισμών γίνεται η μεταβολή της συγκέντρωσης του Ο2 στον βιοαντιδραστήρα όπου καλλιεργείται ο μικροοργανισμός Α (μονάδες 2). Στο χρονικό διάστημα από 0 έως t1 η συγκέντρωση του οξυγόνου στους βιοαντιδραστήρες είναι υψηλή και σταθερή. Πανελλαδικές 2000-2013 74 Β. Γ σε σχέση με την εξάρτηση της ανάπτυξής τους από τη συγκέντρωση του οξυγόνου (μονάδες 6). Αιτιολογήστε την απάντησή σας (μονάδες 6). Πώς εξηγείται η εκθετική φάση σε μία κλειστή καλλιέργεια μικροοργανισμών. ΘΕΜΑ 4ο 2004 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Η παρακάτω καμπύλη αποδίδει την ανάπτυξη μικροοργανισμών του είδους Escherichia coli σε κάποια κλειστή καλλιέργεια. Στα παρακάτω διαγράμματα απεικονίζεται ο αριθμός των μικροοργανισμών σε σχέση με το χρόνο.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΑ Σε τρεις διαφορετικούς βιοαντιδραστήρες πραγματοποιείται κλειστή καλλιέργεια τριών διαφορετικών μικροοργανισμών Α.
και ενώ η σταθερή φάση είναι σχεδόν στο μέσον της. Από τις φιάλες αυτές έχει απομακρυνθεί ο αέρας. Μονάδες 5 Β. Τη χρονική στιγμή t1. Πιτσιλαδής .ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ Α. ενώ ο μικροοργανισμός Β τους 45 οC. απομακρύνονται τα πώματα από τις φιάλες των καλλιεργειών και οι μικροοργανισμοί έρχονται σε επαφή με τον ατμοσφαιρικό αέρα. Μονάδες 5 Γ. Με βάση το παραπάνω διάγραμμα. Μονάδες 5 2010 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Δίνονται τα παρακάτω διαγράμματα Α και Β. 1. Η βλάβη αποκαθίσταται ταχύτατα. Πώς ονομάζεται η φάση από τη χρονική στιγμή t0 έως και t1 και τι συμβαίνει με τον πληθυσμό των μικροοργανισμών. α. Ο μικροοργανισμός Α έχει άριστη θερμοκρασία ανάπτυξης τους 35 οC. όπως αυτές περιγράφονται από την καμπύλη ανάπτυξης. Μονάδες 15 2006 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Σε αποστειρωμένο θάλαμο καλλιεργειών όπου η θερμοκρασία έχει ρυθμιστεί στους 35 οC έχουν τοποθετηθεί δύο φιάλες με καλλιέργειες μικροοργανισμών. ποια είναι η αλλαγή που παρατηρείται στους πληθυσμούς των μικροοργανισμών Α και Β. Μονάδες 10 3. Στο Β απεικονίζεται η παραγωγή του προϊόντος από τον μικροοργανισμό. Τη χρονική στιγμή t3. Μονάδες 5 2. β. Πανελλαδικές 2000-2013 75 Β. από βλάβη στο βιοαντιδραστήρα η θερμοκρασία ανεβαίνει απότομα στους 80 0C. Να εξηγήσετε γιατί συμβαίνει η αλλαγή αυτή στον καθένα από τους δύο πληθυσμούς. Ποια θα είναι η επίδραση της αλλαγής αυτής στον πληθυσμό του μικροοργανισμού Α. Πού οφείλεται η αύξηση του αριθμού των μικροοργανισμών που παρατηρείται στο διάστημα από t1 έως t2 και πώς ονομάζεται η φάση αυτή. Στο Α απεικονίζονται οι φάσεις (α. Στη μία φιάλη καλλιεργείται ο μικροοργανισμός Α και στην άλλη ο μικροοργανισμός Β. γ και δ) ανάπτυξης ενός μικροοργανισμού. για το ίδιο χρονικό διάστημα. Ποια θα είναι η επίδραση της αλλαγής αυτής στον πληθυσμό του μικροοργανισμού Β. Να ερμηνεύσετε τις μεταβολές του πληθυσμού των μικροοργανισμών από τη στιγμή t3 και μετά. Μονάδες 5 ο β. Στη χρονική στιγμή t2 η θερμοκρασία του θαλάμου καλλιέργειας αλλάζει στους 45 C. για κάποιο λόγο.
Σε ποια φάση παράγεται η μεγαλύτερη ποσότητα του προϊόντος. Με βάση το διάγραμμα Α να χαρακτηρίσετε τον τύπο της καλλιέργειας ( μονάδες 3) και να ονομάσετε τις φάσεις της. Αν το προϊόν εκκρίνεται από τον μικροοργανισμό. Μονάδες 4 Πανελλαδικές 2000-2013 76 Β. (μονάδες 4) Γ2. Πιτσιλαδής .ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ Γ1. πώς θα το παραλάβουμε από την καλλιέργεια. (μονάδες 6) Γ3. Μονάδες 6 Γ4. Να αναφέρετε τους παράγοντες που επηρεάζουν τον ρυθμό ανάπτυξης του μικροοργανισμού. ( μονάδες 2) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.
Οι ιντερφερόνες είναι Μονάδες 5 α. γ. δ. πρωτεΐνες που προκαλούν σύντηξη των καρκινικών κυττάρων. αντιικές πρωτεΐνες που παράγονται από κύτταρα που έχουν μολυνθεί από ιούς. Οι ιντερφερόνες που χρησιμοποιεί σήμερα ο άνθρωπος είναι δυνατόν να παράγονται σε μεγάλες ποσότητες από … Μονάδες 5 α. β. Πιτσιλαδής .ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΘΕΜΑ 1ο Γράψτε τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις και δίπλα το γράμμα που συμπληρώνει σωστά. δ. β. καρκινικά κύτταρα. Τα μονοκλωνικά αντισώματα παράγονται από α. Σωστό ή Λάθος 3. Μονάδες 5 2004 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 4. γ. Οι ιντερφερόνες είναι πρωτεΐνες οι οποίες παράγονται από κύτταρα α. μόνο φυτικών οργανισμών. δ. γ. ΟΜΟΓΕΝΩΝ 5. γενετικά τροποποιημένα βακτήρια. ερυθρά αιμοσφαίρια. ατόμων με χρωμοσωμικές ανωμαλίες. τη συγκέντρωση των πρωτεϊνών στο αίμα. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 2 1. τη συγκέντρωση των αλάτων στο αίμα. Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που ρυθμίζει α. που μολύνθηκαν από μύκητες. β. κύτταρα ζώων. βακτήρια. δ. κύτταρα ανθρώπου. το μεταβολισμό των υδατανθράκων στο αίμα. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 3. γ. Το πλασμίδιο Ti χρησιμοποιείται στη γονιδιακή θεραπεία της κυστικής ίνωσης. δ. χημικές ενώσεις που προκαλούν αλλαγές στα γονίδια. έναν κλώνο Β-λεμφοκυττάρων. που μολύνθηκαν από ιούς. Μονάδες 5 Πανελλαδικές 2000-2013 77 Β. φυτικά κύτταρα. β. β. το μεταβολισμό της χοληστερόλης. γ. ένζυμα που ελέγχουν το μεταβολισμό των σακχάρων. 2003 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Α. ΕΣΠΕΡΙΝΑ 5.
μεταβιβάζεται πάντοτε στους απογόνους. τροποποιούνται μέσα στον οργανισμό του. νουκλεϊκά οξέα. έχει ως στόχο να διορθώσει μια γενετική βλάβη.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2005 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 3. υδατάνθρακες.λεμφοκύτταρα. δ. Στην ex vivo γονιδιακή θεραπεία τα κύτταρα του ασθενούς α. Κατά την in vivo γονιδιακή θεραπεία α. τα φυσιολογικά γονίδια εισάγονται κατ’ ευθείαν στον οργανισμό. δ. λιπίδια. δ. γ. Πιτσιλαδής . συντήκονται με καρκινικά κύτταρα. β. Ex vivo ονομάζεται η γονιδιακή θεραπεία κατά την οποία … Μονάδες 5 α. φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τύπο κληρονομικότητας. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 Α. Πανελλαδικές 2000-2013 Μονάδες 5 78 Β. β. τα κύτταρα συντήκονται με αντισώματα.4. Η κυστική ίνωση κληρονομείται με α. ΟΜΟΓΕΝΩΝ 4. β. τα κύτταρα τροποποιούνται μέσα στον οργανισμό του ασθενούς. Μονάδες 5 2006 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 4. β. δ. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 5 5. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 3 5. τα κύτταρα πολλαπλασιάζονται στο εργαστήριο. γ. χρησιμοποιούνται ως φορείς βακτήρια ή πρωτόζωα. εφαρμόζεται μόνο στα λεμφοκύτταρα. ιχνηθετούνται με ραδιενεργό φώσφορο. γ. γ. τα κύτταρα τροποποιούνται έξω από τον οργανισμό και εισάγονται πάλι σ’ αυτόν. β. αντικαθιστά πολλά μεταλλαγμένα γονίδια. δ. Η γονιδιακή θεραπεία α. δ. αυτοσωμικό υπολειπόμενο τύπο κληρονομικότητας. τα κύτταρα τροποποιούνται έξω από τον ανθρώπινο οργανισμό. Μονάδες 5 2007 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 5. παράγεται από Β . τροποποιούνται έξω από τον οργανισμό του και εισάγονται πάλι σ’ αυτόν. γ. αυτοσωμικό επικρατή τύπο κληρονομικότητας. γίνεται πλήρης αντικατάσταση του μεταλλαγμένου γονιδίου. β. φυλοσύνδετο επικρατή τύπο κληρονομικότητας. Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που α. γ. πρωτεΐνες. Τα αντισώματα είναι α. ρυθμίζει την παραγωγή αντιικών πρωτεϊνών. ρυθμίζει το μεταβολισμό των υδατανθράκων. γ. παράγεται από πρόδρομα ερυθροκύτταρα. δ. β.
έχουν αντιιική δράση. γ. της αιμοσφαιρίνης. γίνεται αντικατάσταση των μεταλλαγμένων γονιδίων. του συνδρόμου Down. Κατά την in vivo γονιδιακή θεραπεία α. β. β. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 5. γ. δ. Μονάδες 5 2010 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α2. λιπιδίων. γ. παράγονται από υβριδώματα. δ. των υδατανθράκων. Τα υβριδώματα μπορούν να παράγουν μεγάλες ποσότητες α. δ. Πιτσιλαδής . β. Οι ιντερφερόνες είναι πρωτεΐνες που α. ιντερφερονών. Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που ρυθμίζει α. α1 – αντιθρυψίνης. των αλάτων. δ. δ. τον μεταβολισμό των πρωτεϊνών. τα φυσιολογικά γονίδια εισάγονται κατευθείαν στον οργανισμό. β. γ. τη συγκέντρωση της χοληστερόλης στο αίμα. β. δ. χρησιμοποιούνται μεταλλαγμένα βακτήρια ως φορείς.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2008 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 5. παράγονται από τα κύτταρα του παγκρέατος. β. μονοκλωνικών αντισωμάτων. Η γονιδιακή θεραπεία εφαρμόσθηκε για την αντιμετώπιση α. της κυστικής ίνωσης. γ. ινσουλίνης. DNA. μονοκλωνικών αντισωμάτων. RNA. γ. Μονάδες 5 2009 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 4. τον μεταβολισμό των υδατανθράκων στο αίμα. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 2. β. Τα υβριδώματα μπορούν να παράγουν μεγάλες ποσότητες α. της υπερχοληστερολαιμίας. γ. του αλφισμού. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 A2. Η ινσουλίνη είναι μία ορμόνη που ρυθμίζει το μεταβολισμό α. φέρουν γενετικές πληροφορίες. τη συγκέντρωση των αλάτων στα ούρα. Πανελλαδικές 2000-2013 Μονάδες 5 79 Β. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 4. δ. της χοληστερόλης. τα κύτταρα τροποποιούνται έξω από τον ανθρώπινο οργανισμό.
ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2011 ΗΜΕΡΗΣΙΑ + ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α5. ο παράγοντας VIII. ο διαβήτης. η ιντερφερόνη α. η ινσουλίνη. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ + ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ Μονάδες 5 Α2. β. β. Τα υβριδώματα παράγονται ύστερα από α. τη θεραπεία του καρκίνου β. τη θεραπεία του εμφυσήματος γ. χορηγείται α. Μονάδες 5 ΘΕΜΑ 2ο 2001 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 3. Μονάδες 5 2012 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Α2. β-λεμφοκυττάρων με καρκινικά κύτταρα. ινσουλίνη δ. H ασθένεια που χαρακτηρίζεται από έλλειψη ή μείωση ινσουλίνης είναι α. η φαινυλκετονουρία. γ. στη θεραπεία του καρκίνου β. η α1 . σύντηξη Β λεμφοκυττάρων με καρκινικά κύτταρα. σύντηξη βακτηρίων με καρκινικά κύτταρα. υβριδοποίηση δύο μονόκλωνων αλυσίδων DNA. Στα άτομα που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη χορηγείται α. β-λεμφοκυττάρων με ιούς β. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 Μονάδες 5 A1. αυξητική ορμόνη. δ. μονοκλωνικών αντισωμάτων με καρκινικά κύτταρα δ. γ. Πώς ένα μονοκλωνικό αντίσωμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί: α. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 Α3. Α5. Η ινσουλίνη χρησιμοποιείται για α. Σε άτομα που πάσχουν από αιμορροφιλία Α.αντιθρυψίνη. την αντιμετώπιση μολύνσεων από ιούς. ο αλφισμός. β-λεμφοκυττάρων με βακτήρια γ. Πιτσιλαδής . η αιμορροφιλία. στην επιλογή οργάνου συμβατού για μεταμόσχευση. σύντηξη Β λεμφοκυττάρων με ιούς. δ. Μονάδες 7 Πανελλαδικές 2000-2013 80 Β. δ. Τα υβριδώματα παράγονται ύστερα από σύντηξη α. β. παράγοντας ΙΧ γ. τη θεραπεία του διαβήτη δ. α1−αντιθρυψίνη β. γ.
που οφείλεται στην έλλειψη του ενζύμου απαμινάση της αδενοσίνης (ADA).. Τι είναι η μικροέγχυση. που άρχισε να εφαρμόζεται πρόσφατα για την παραγωγή αντιβιοτικών. Τι είναι οι φαρμακευτικές πρωτεΐνες. τι προκαλούν και σε ποιες περιπτώσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπιση ασθενειών.. Πιτσιλαδής ..... Η ινσουλίνη είναι μία (ορμόνη – βιταμίνη) που αποτελείται από 51 (αμινοξέα – νουκλεοτίδια) και παράγεται από ειδικά κύτταρα του (ήπατος – παγκρέατος). Να περιγράψετε πώς τα μονοκλωνικά αντισώματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως θεραπευτικά μέσα. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 7 4.. Μονάδες 12 β...ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΟΜΟΓΕΝΩΝ 3. Η ινσουλίνη είναι μία ορμόνη που αποτελείται από 51 . Να περιγράψετε την τεχνική παραγωγής μονοκλωνικών αντισωμάτων για ένα συγκεκριμένο αντιγόνο........ . Να αναφέρετε τα βήματα που απαιτούνται για την παραγωγή φαρμακευτικής πρωτεΐνης ανθρώπινης προέλευσης από ένα διαγονιδιακό ζώο.... Ρυθμίζει το μεταβολισμό των (υδατανθράκων – πρωτεϊνών) και ειδικότερα το ποσοστό τους (στο αίμα – στα Πανελλαδικές 2000-2013 81 Β. εκτός) Μονάδες 6 3. (Σελ.... Η ορμόνη αυτή ρυθμίζει το μεταβολισμό των . 4. Μονάδες 10 2004 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 3.... Α. Ποια είναι η διαδικασία που ακολουθείται για τη γονιδιακή θεραπεία της ασθένειας.... Σωστό ή λάθος.. α.. Μονάδες 8 ΕΣΠΕΡΙΝΑ A.. Με ποια διαδικασία παράγονται μονοκλωνικά αντισώματα στο εργαστήριο για ένα επιλεγμένο αντιγόνο........ Συμπληρώσετε τα κενά.. 2. . Μονάδες 5 2005 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 3. Ξαναγράψτε τις προτάσεις ώστε να είναι σωστές. και ειδικότερα το ποσοστό της γλυκόζης στο . Τι είναι οι ιντερφερόνες. και παράγεται από ειδικά κύτταρα του .. ΟΜΟΓΕΝΩΝ 1.. Μονάδες 5 3. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 9 Β.122. Μονάδες 6 A. Μονάδες 3 2006 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α. Ποιοι είναι οι στόχοι της τεχνολογίας του ανασυνδυασμένου DNA.. Μονάδες 7 ΟΜΟΓΕΝΩΝ Α.1. Μονάδες 10 2002 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 2.. Ποιος ο ρόλος των μονοκλωνικών αντισωμάτων ως ανοσοδιαγνωστικά. διαγράφοντας όρους από κάθε παρένθεση. Η γονιδιακή θεραπεία στηρίζεται στην εφαρμογή της τεχνολογίας του ανασυνδυασμένου DNA..
ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ούρα). Ένας νέος τομέας της βιοτεχνολογίας που αναπτύσσεται ταχύτατα είναι η γονιδιακή θεραπεία. Ποιος είναι ο στόχος της γονιδιακής θεραπείας. παράγοντας ΙΧ #2 συστήματος #2 ε. Η γονιδιακή θεραπεία στοχεύει να “διορθώσει” τη γενετική βλάβη εισάγοντας στους ασθενείς φυσιολογικά αλληλόμορφα του μεταλλαγμένου γονιδίου. Ποια είναι συνοπτικά τα στάδια παραγωγής ανθρώπινης ινσουλίνης σε καλλιέργεια βακτηρίων. αυξητική ορμόνη 7. Μονάδες 8 2007 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 3. φαινυλαλανίνη 6. Πώς τα μονοκλωνικά αντισώματα χρησιμοποιούνται στη θεραπεία του καρκίνου. Η ασθένεια που οφείλεται στην έλλειψη ή μείωση της ινσουλίνης ονομάζεται (διαβήτης – αναιμία). αιμορροφιλία Β 5. Τι είναι η γονιδιακή θεραπεία και ποιος ο στόχος της. ( μονάδες 6) ΕΣΠΕΡΙΝΑ (Κεφάλαιο 6#1. ινσουλίνη 2008 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 3. Μονάδες 8 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ Β1. α1 -αντιθρυψίνη #1 β. Μονάδες 10 2009 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 2. απαμινάση της αδενοσίνης #2 γ. ιντερφερόνες δ. Μονάδες 5 Πανελλαδικές 2000-2013 82 Β. Μονάδες 10 Στήλη Ι Στήλη ΙΙ (ασθένεια) (φαρμακευτική ουσία που ενδείκνυται) #2 α. Μονάδες 3 ΟΜΟΓΕΝΩΝ 3. κληρονομική ανεπάρκεια ανοσοποιητικού 4. Γράψτε δίπλα στο γράμμα της Στήλης Ι τον σωστό αριθμό της Στήλης ΙΙ. Σωστό ή Λάθος. Πιτσιλαδής . Τι είναι μονοκλωνικά αντισώματα και ως τι χρησιμοποιούνται. 3. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 4 2. (μονάδες 5) Ποια είναι τα πλεονεκτήματά τους σχετικά με άλλες μεθόδους θεραπείας. Μονάδες 7 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 4. (μονάδες 2) Ποια είναι η διαδικασία που εφαρμόστηκε για τη γονιδιακή θεραπεία της κυστικής ίνωσης το 1993. Πώς συμβάλλει η ανάλυση του ανθρώπινου γονιδιώματος στη μελέτη της εξέλιξής του και στη μαζική παραγωγή προϊόντων. Μονάδες 6 Β. ( μονάδες 2) ΕΣΠΕΡΙΝΑ Β. καρκίνος 2. 1. εμφύσημα 3. 8#2) B. Γιατί η “διόρθωση” μιας γενετικής βλάβης που επιτυγχάνεται με τη γονιδιακή θεραπεία δεν μεταβιβάζεται στους απογόνους. διαβήτης 1. Τι είναι και πού οφείλεται η κυστική ίνωση.
. Τα υβριδώματα μπορούν να παράγουν μεγάλες ποσότητες ενός . Να περιγράψετε τη διαδικασία παραγωγής μονοκλωνικών αντισωμάτων για ένα επιλεγμένο αντιγόνο.... Ποια είναι συνοπτικά τα στάδια παραγωγής ανθρώπινης ινσουλίνης σε καλλιέργεια βακτηρίων. πρόληψη και θεραπεία διαφόρων ασθενειών.. 3. η οποία οφείλεται στην έλλειψη του ενζύμου απαμινάση της αδενοσίνης (ADA).. Να περιγράψετε τη διαδικασία που εφαρμόστηκε για πρώτη φορά το 1990 στη γονιδιακή θεραπεία της ανεπάρκειας του ανοσοποιητικού συστήματος.. Μονάδες 4 Β5. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 8 B1. Να περιγράψετε τη διαδικασία παραγωγής των εμβολίων υπομονάδων Μονάδες 7 Πανελλαδικές 2000-2013 83 Β. Από τι αποτελείται η ινσουλίνη και ποιος είναι ο ρόλος της στον ανθρώπινο οργανισμό.. Πιτσιλαδής . Μονάδες 6 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Β1.. Να γράψετε συνοπτικά τα στάδια παραγωγής ινσουλίνης από βακτήρια. Μονάδες 8 2012 ΗΜΕΡΗΣΙΑ + ΕΣΠΕΡΙΝΑ Β1. Πώς μπορεί να συμβάλει η ανάλυση του ανθρώπινου γονιδιώματος στη μελέτη της εξέλιξής του. Πού οφείλεται η έλλειψη του ενζύμου απαμινάση της αδενοσίνης (ADA) και ποιες είναι οι επιπτώσεις της στον οργανισμό... Μονάδες 6 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Β2.. Μονάδες 8 2013 ΗΜΕΡΗΣΙΑ + ΕΣΠΕΡΙΝΑ Β1. Μονάδες 10 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Β3. Α.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2.. Μονάδες 8 ΘΕΜΑ 3ο 2000 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Η Βιοτεχνολογία συμβάλλει αποτελεσματικά στην έγκαιρη διάγνωση.... 2011 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Β1. Να περιγράψετε τη διαδικασία παραγωγής μονοκλωνικών αντισωμάτων για ένα επιλεγμένο αντιγόνο Μονάδες 9 Γ... . Μονάδες 4 1.. Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή της γονιδιακής θεραπείας.. 2.. Πώς χρησιμοποιούνται τα μονοκλωνικά αντισώματα για την επιλογή οργάνων συμβατών στις μεταμοσχεύσεις.. αντισώματος.. Συμπληρώστε. Μονάδες 6 Μονάδες 4 2010 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Β3. Να αναφέρεται ονομαστικά τους τύπους γονιδιακής θεραπείας. Οι ιντερφερόνες παράγονται από κύτταρα που έχουν μολυνθεί από .
Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. 1. Από τι αποτελείται το μόριο της ινσουλίνης..ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2001 ΗΜΕΡΗΣΙΑ #1 (Κεφάλαιο 6) 3.. Να περιγράψετε τη διαδικασία που ακολουθείται στη γονιδιακή θεραπεία της παραπάνω ασθένειας.. μεταξύ των οποίων είναι και η αποτελεσματική θεραπεία ασθενειών. Τι είναι τα μονοκλωνικά αντισώματα. Τμήματα των παραπάνω mRNA είναι: Υγιές άτομο: AUG GAA UUU UGG GGG CGC ACG UCG. Μονάδες 15 ΟΜΟΓΕΝΩΝ Α. #1 α. Μονάδες 10 2005 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Η Βιοτεχνολογία με την παραγωγή μονοκλωνικών αντισωμάτων και τη γονιδιακή θεραπεία έχει συμβάλει αποτελεσματικά στην υλοποίηση των βασικών στόχων της Ιατρικής. 3. Η γονιδιακή θεραπεία εφαρμόστηκε για πρώτη φορά το 1990. Μονάδες 10 2.. Ποια είναι η αιτία της ασθένειας... Πώς λειτουργούν τα μονοκλωνικά αντισώματα ως θεραπευτικά μέσα. Με ποιο τρόπο κληρονομείται αυτή η ασθένεια..... Μονάδες 5 3. Μονάδες 6 Πανελλαδικές 2000-2013 84 Β... Πώς αντιμετωπίζεται η κυστική ίνωση με γονιδιακή θεραπεία. Να γράψετε συνοπτικά τα στάδια παραγωγής της ανθρώπινης ινσουλίνης σε καλλιέργεια βακτηρίων. 2. Άνδρας ο οποίος πάσχει από κυστική ίνωση και υποβλήθηκε σε γονιδιακή θεραπεία για τη νόσο αποκτά παιδιά με φυσιολογική γυναίκα.. Ποιος είναι ο ρόλος της ινσουλίνης στον οργανισμό μας. Μονάδες 2 2002 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α.. 1.. Γιατί η χρήση της γονιδιακής θεραπείας θα είναι περιορισμένη στο άμεσο μέλλον. 1. Άτομο που ασθενεί: AUG GAA UUU UAG GGG CGC ACG UCG. Ποια διαδικασία ακολουθείται στη γονιδιακή θεραπεία της ανεπάρκειας του ανοσοποιητικού συστήματος η οποία οφείλεται στην έλλειψη του ενζύμου απαμινάση της αδενοσίνης (Μονάδες 8) και τι πιθανά προβλήματα αντιμετωπίζουν τα άτομα που πάσχουν από τη συγκεκριμένη ασθένεια (Μονάδες 3).. Μονάδες 5 2. σ’ ένα τετράχρονο κορίτσι που έπασχε από έλλειψη του ενζύμου απαμινάση της αδενοσίνης (ADA). Μία ανωμαλία του γονιδίου που ελέγχει τη σύνθεση του ενζύμου απαμινάση της αδενοσίνης (ADA) προκαλεί μία ασθένεια του ανοσοποιητικού συστήματος... 2. Μονάδες 5 Μονάδες 8 2003 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 1. Τι πιθανότητες υπάρχουν να είναι τα παιδιά τους φυσιολογικά. Μονάδες 6 β. Απομονώθηκε το mRNA του ενζύμου ADA από υγιές άτομο και από άτομο που ασθενεί. Πιτσιλαδής . Μονάδες 15 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Η ινσουλίνη είναι μία ορμόνη απαραίτητη για την καλή λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού. Γιατί τα μονοκλωνικά αντισώματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη θεραπεία του καρκίνου (Μονάδες 6) και ποια είναι τα πλεονεκτήματα που παρουσιάζει η χρήση τους έναντι άλλων μεθόδων θεραπείας του (Μονάδες 2).
Ποιος είναι ο βιολογικός ρόλος της ινσουλίνης και ποια ασθένεια προκαλεί η μείωση ή η έλλειψή της. Η ανθρώπινη ινσουλίνη είναι μία από τις φαρμακευτικές πρωτεΐνες που παράγονται από βακτήρια. Ποιος είναι ο ρόλος του ενζύμου αυτού (μονάδες 3) και ποια τα συμπτώματα που εμφανίζουν τα άτομα με έλλειψη του συγκεκριμένου ενζύμου (μονάδες 6). τα στάδια αυτής της μεθόδου. συνοπτικά. Πιτσιλαδής . 1. Με βάση το διάγραμμα αυτό.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΑ Ο οργανισμός μας είναι ικανός να παράγει αντισώματα εναντίον κάθε ξένου αντιγόνου. Η απεικόνιση της μεταβολής του πληθυσμού του βακτηρίου (Ν) σε σχέση με τον χρόνο (t) έδωσε το παρακάτω διάγραμμα: ΕΣΠΕΡΙΝΑ #1 1. Μονάδες 8 ΟΜΟΓΕΝΩΝ 3. Μονάδες 10 3. να χαρακτηρίσετε τον τύπο της καλλιέργειας και να περιγράψετε #1 τις φάσεις της. Μία από τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή της είναι η παραγωγή του πρόδρομου μορίου της σε μία βακτηριακή καλλιέργεια και η μετατροπή του σε ινσουλίνη με ενζυμική κατεργασία. 2. Να περιγράψετε τη διαδικασία παραγωγής στο εργαστήριο μονοκλωνικών αντισωμάτων για ένα επιλεγμένο αντιγόνο. Μονάδες 5 ΟΜΟΓΕΝΩΝ Για πρώτη φορά η γονιδιακή θεραπεία εφαρμόστηκε σε ένα κορίτσι που είχε έλλειψη του ενζύμου απαμινάση της αδενοσίνης (ADA). Μονάδες 10 Πανελλαδικές 2000-2013 85 Β. Μονάδες 10 2008 (+Κεφάλαιο 7) Για την παραγωγή του προδρόμου μορίου της ινσουλίνης. Πώς παράγονται στο εργαστήριο μεγάλες ποσότητες μονοκλωνικών αντισωμάτων για ένα επιλεγμένο αντιγόνο. Πώς ονομάζεται ο τύπος της γονιδιακής θεραπείας που εφαρμόστηκε ( μονάδες 2) και γιατί (μονάδες 4). Σε ποια συνήθως χρονικά διαστήματα της καλλιέργειας των βακτηρίων αναμένεται να παραχθεί η προϊνσουλίνη. Ποια είναι η διαδικασία που ακολουθείται στη γονιδιακή θεραπεία της παραπάνω ασθένειας. πώς θα την μετατρέψουμε σε ινσουλίνη. Να γράψετε. δηλαδή της προϊνσουλίνης. #1 Αφού παραλάβουμε την προϊνσουλίνη από τον βιοαντιδραστήρα. Μονάδες 10 2. 1. Πώς ο αντιγονικός καθοριστής σχετίζεται με την παραγωγή μονοκλωνικών αντισωμάτων από τον οργανισμό. 3. κατάλληλα μετασχηματισμένα κύτταρα Escherichia coli καλλιεργήθηκαν σε βιοαντιδραστήρα. Μονάδες 10 2. Μονάδες 15 2007 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 2.
ποιος τύπος γονιδιακής θεραπείας θα μπορούσε να εφαρμοστεί για την αντιμετώπιση της β -θαλασσαιμίας και γιατί (Μονάδες 7). χωρίς να ληφθεί υπόψη η β-θαλασσαιμία (Μονάδες 6). #1 Μονάδες 7 2011 ΗΜΕΡΗΣΙΑ #1 (+Κεφάλαιο 2) Γ3. Μία πρωτεΐνη ενός ευκαρυωτικού κυττάρου αποτελείται από μία πολυπεπτιδική αλυσίδα 100 αμινοξέων. Λαμβάνοντας υπόψη ότι τα γονίδια των αιμοσφαιρινών εκφράζονται στα πρόδρομα ερυθροκύτταρα. ενώ η Ελένη δεν παρουσιάζει καμία από τις δύο ασθένειες. Το γονίδιο από το οποίο κωδικοποιήθηκε η πρωτεΐνη αποτελείται από πολύ περισσότερα νουκλεοτίδια από αυτά που κωδικοποιούν τα 100 αμινοξέα. Να αναφέρετε τους #1 λόγους αυτής της διαφοράς. Πρόσφατα ανακοινώθηκε μελέτη για την εφαρμογή της γονιδιακής θεραπείας σε ασθενείς που πάσχουν από β-θαλασσαιμία. να προσδιορίσετε την πιθανότητα να #1 πάσχει μόνο από υπερχοληστερολαιμία. το Γιάννη και την Ελένη.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2010 ΗΜΕΡΗΣΙΑ #1 (+Κεφάλαιο 5) Γ1. τα οποία συνεισφέρουν στον προσδιορισμό των ομάδων αίματος του ανθρώπου. Μονάδες 6 ΘΕΜΑ 4ο 2006 ΗΜΕΡΗΣΙΑ #1 (Κεφάλαιο 5) Μια φυσιολογική γυναίκα παντρεύεται έναν άνδρα και αποκτούν δύο παιδιά. Εάν οι συγκεκριμένοι γονείς αποκτήσουν και τρίτο παιδί. Ο Γιάννης παρουσιάζει οικογενή υπερχοληστερολαιμία και β -θαλασσαιμία. Πιτσιλαδής . Πανελλαδικές 2000-2013 86 Β. Να γράψετε τους πιθανούς γονότυπους των γονέων και των παιδιών ( Μονάδες 6) και να #1 δικαιολογήσετε την απάντησή σας (Μονάδες 6). Να περιγράψετε τις διαδικασίες με τις οποίες μπορούν να παραχθούν μονοκλωνικά αντισώματα.
σύμπλεγμα ριβοσωμάτων με mRNA #2 γ. 2. Γράμμα στήλης Ι δίπλα σε αριθμό στήλης ΙΙ. 2#2) Μονάδες 10 ΙΙ 1. πυρήνας 4. Τ-λεμφοκύτταρα β. κωδικόνιο λήξης (Κεφάλαιο 1#1. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 Μονάδες 5 Β. Μονάδες 2 Μονάδες 3 2002 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Β. μετασχηματισμένα βακτήρια γ. Αποδέσμευση πολυπεπτιδίου 3. Τι είναι τα διαγονιδιακά ζώα. Διαγονιδιακά ζώα. καρκινικά κύτταρα ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 Μονάδες 5 3. Διαγονιδιακά ονομάζονται τα ζώα στα οποία έχει τροποποιηθεί το γενετικό τους υλικό με : α) ακτινοβολία Μονάδες 3 β) προσθήκη γονιδίων γ) διασταυρώσεις δ) υψηλή θερμοκρασία Β. δημιουργίας διαγονιδιακών ζώων β. Για να δημιουργήσουμε διαγονιδιακά φυτά χρησιμοποιούμε: α. ένζυμο 2. το πλασμίδιο Ti. διαγονιδιακά φυτά #2 δ. παραγωγής ινσουλίνης 4.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΘΕΜΑ 1ο Γράψτε τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις και δίπλα το γράμμα που συμπληρώνει σωστά. τη μέθοδο της μικροέγχυσης β. Στη μικροέγχυση χρησιμοποιούνται: α. τη μέθοδο της διαμόλυνσης γ. Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. Ι #1 α. 2000 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 2. γονιμοποιημένα ωάρια ζώων δ. Το πλασμίδιο Ti χρησιμοποιείται στη διαδικασία: α. δημιουργίας διαγονιδιακών φυτών γ. πολύσωμα 2001 ΗΜΕΡΗΣΙΑ Α. παραγωγής ιντερφερόνης δ. Πανελλαδικές 2000-2013 87 Β.1. Να οριστούν οι παρακάτω έννοιες: 3. Πιτσιλαδής . χρωμόσωμα β. αντοχή στα παράσιτα και στα έντομα 5.
Μονάδες 5 Πανελλαδικές 2000-2013 88 Β. παράγοντας ΙΧ. β. παραγωγής διαγονιδιακών ζώων.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2003 ΕΣΠΕΡΙΝΑ 4. γ. παραγωγής διαγονιδιακών φυτών. Σε άτομα που πάσχουν από αιμορροφιλία Β. δ. αυξητική ορμόνη. χρησιμοποιείται στη γενετική τροποποίηση φυτών. β. το βακτήριο Agrobacterium tumefaciens. έχουν υποστεί γενετική αλλαγή με τη χρήση τεχνικών γενετικής μηχανικής. γ. γ. 4. δε δίνουν απογόνους. γ. έχουν υποστεί την επίδραση φυτοφαρμάκων. Πιτσιλαδής . προέκυψαν μετά από χρήση αντιβιοτικών. δ. ο παράγοντας IΧ. Μονάδες 5 Μονάδες 5 2005 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 4. Το πλασμίδιο Ti απομονώνεται από … α. δ. χρησιμοποιείται στη μικροέγχυση. ινσουλίνη. δ. α1 . υπάρχει στο Bacillus thuringiensis. β. Σε άτομα που πάσχουν από αιμορροφιλία Β χορηγείται … α.αντιθρυψίνη. η απαμινάση της αδενοσίνης. παραγωγής μονοκλωνικών αντισωμάτων. Μονάδες 5 2004 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 3. β. γ. Η μικροέγχυση είναι μέθοδος α. β. το βακτήριο Βacillus thuringiensis. η αυξητική ορμόνη. Μονάδες 5 2006 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 1. υπάρχει σε όλα τα βακτήρια. χορηγείται … α. η α1 . εισαγωγής ξένου DNA σε ιούς. δ.αντιθρυψίνη. τα βακτήρια του γένους Lactobacillus. δ. γ. β. τα βακτήρια του γένους Clostridium. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 1. Το πλασμίδιο Ti α. Διαγονιδιακά φυτά ονομάζονται αυτά τα οποία α.
αντιθρυψίνη Πανελλαδικές 2000-2013 Μονάδες 5 89 Β. Στη μέθοδο της μικροέγχυσης χρησιμοποιούνται α. του γένους Lactobacillus. γονιμοποιημένα ωάρια ζώων. γ. β. α1 . ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 3 5. μολύνει τα διαγονιδιακά ζώα. Το πλασμίδιο Τi απομονώνεται από τα βακτήρια α. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 5. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 Α. πολυπλοειδικά δ. εκκρίνει μια χρήσιμη ορμόνη. που έχουν υποστεί γενετική τροποποίηση λέγονται: α. Μονάδες 5 2009 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 3. Β – λεμφοκύτταρα. γ. ενσωματώνεται στο γενετικό υλικό των φυτικών κυττάρων. Πιτσιλαδής . β. Το βακτήριο Bacillus thuringiensis α. γ. πολυγενετικά β. Σε άτομα που πάσχουν από μια μορφή εμφυσήματος χορηγείται α. πολυγονικά ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 3. δ. β. καρκινικά κύτταρα. ινσουλίνη δ. προκαλεί το μετασχηματισμό των κυττάρων. δ. χρησιμοποιείται για τη δημιουργία διαγονιδιακών ζώων. γ. Bacillus thuringiensis. Το βακτήριο Bacillus thuringiensis που ζει στο έδαφος α. Agrobacterium tumefaciens. δ. διαγονιδιακά γ. απομονώνεται από το βακτήριο Bacillus thuringiensis. ενσωματώνεται στο γενετικό υλικό των ζωικών κυττάρων. απομονώνεται από το βακτήριο Escherichia coli. αυξητική ορμόνη γ. παράγοντας ΙΧ β. προκαλεί καρκίνο στα φυτά.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2007 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 4. πλασμίδια. δ. Μονάδες 5 2008 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 5. επιβιώνει για πολύ χρόνο. Τα ζώα. γ. Το πλασμίδιο Ti α. δ. 5. παράγει μια τοξίνη με εντομοκτόνο δράση. β. του γένους Clostridium. β. παράγει μια ισχυρή τοξίνη.
στο Bacillus thuringiensis. μικροβιακής βιομάζας. στις υψηλές θερμοκρασίες. στα οποία έχουν εισαχθεί ορμόνες γ. υβριδοποίηση. ΕΣΠΕΡΙΝΑ Μονάδες 5 1. β. β. προέρχεται από το βακτήριο Escherichia coli. β. Το πλασμίδιο Ti α. β. Μονάδες 5 Μονάδες 5 Πανελλαδικές 2000-2013 90 Β. δ. δ. σακχάρων. κλωνοποίηση. β. υπάρχει σε πολλά είδη βακτηρίων. Τα διαγονιδιακά ζώα χρησιμοποιούνται για την παραγωγή α. τα οποία έχουν εμβολιαστεί με αντιγόνα in vitro δ. γ. στα διάφορα έντομα. μικροέγχυση. γ. βρίσκεται στο βακτήριο Agrobacterium tumefaciens. Πιτσιλαδής . γ. γ. προκαλεί όγκους στα φυτά στα οποία εισέρχεται. νουκλεϊκών οξέων. εισάγεται με μικροέγχυση στα φυτικά κύτταρα. Μονάδες 5 2010 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α3. τα οποία έχουν υποστεί γενετική αλλαγή β. ενσωματώνεται στο γενετικό υλικό των ζωϊκών κυττάρων. Α5.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 4. Διαγονιδιακά είναι φυτά α. γ. H εισαγωγή ξένου DNA σε κύτταρα ζώου επιτυγχάνεται με α. πνευμονιόκοκκος (Diplococcus pneumoniae). δ. Το πλασμίδιο Ti εντοπίζεται στο βακτήριο α. β. Το πλασμίδιο Ti α. γ. δ. δ. Escherichia coli. στο Agrobacterium tumefaciens. A3. αυξητικής ορμόνης. προκαλεί καθυστέρηση στην αύξηση του φυτού. διασταύρωση. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 Μονάδες 5 A1. Οι ποικιλίες Bt του καλαμποκιού είναι ανθεκτικές α. Bacillus thuringiensis. δ. Agrobacterium tumefaciens. απομονώνεται από τους ιούς. στα οποία έχουν εισαχθεί αντιβιοτικά ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Μονάδες 5 5.
Οι ποικιλίες Bt είναι α. γενετικά τροποποιημένα βακτήρια Bacillus thuringiensis. προσλάβει ορμόνες. Μονάδες 10 Πανελλαδικές 2000-2013 91 Β. Μονάδες 5 ΘΕΜΑ 2ο 2000 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α. Τα _________ ζώα μπορούν να δημιουργηθούν με μία μέθοδο που ονομάζεται μικροέγχυση. δημιουργίας διαγονιδιακών φυτών. ΟΜΟΓΕΝΩΝ Μονάδες 5 A3. Μονάδες 3 1. Το πλασμίδιο Ti α. τα οποία έχουν α. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ + ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ Μονάδες 5 Α5. προσλάβει αντιβιοτικά. ποικιλίες βακτηρίων Agrobacterium tumefaciens. γ. γ. 2001 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Β. δ. Συμπλήρωση κενών. γενετικά τροποποιημένα πλασμίδια Ti. δημιουργίας διαγονιδιακών ζώων. Παραγωγή φαρμακευτικών πρωτεϊνών μπορεί να γίνει από διαγονιδιακά ζώα. της μικροέγχυσης. 2002 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 1. δ.3. η παραγωγή φαρμακευτικών πρωτεϊνών μπορεί να γίνει από _______ ζώα. ποικιλίας Bt. Το πλασμίδιο Ti χρησιμοποιείται στη διαδικασία α. β. Με τη Βιοτεχνολογία. β. Μονάδες 5 2012 ΟΜΟΓΕΝΩΝ A5. 5. γενετικά τροποποιημένα φυτά με ανθεκτικότητα σε έντομα. χρησιμοποιείται στη μικροέγχυση. β. υπάρχει στο Bacillus thuringiensis. Συμπληρώστε τα κενά. δ.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2011 ΗΜΕΡΗΣΙΑ + ΕΣΠΕΡΙΝΑ Α3. δ. προκύψει από επιλεγμένες διασταυρώσεις. υποστεί γενετική αλλαγή με τη χρήση των τεχνικών της Γενετικής Μηχανικής. β. Γενετικά τροποποιημένα ονομάζονται τα φυτά. γ. Το βακτήριο Agrobacterium tumefaciens διαθέτει τη φυσική ικανότητα να μολύνει τα φυτικά κύτταρα και να μεταφέρει σ΄ αυτά γενετικό υλικό. Να περιγράψετε τη διαδικασία για την παραγωγή στελέχους καλαμποκιού. Β. χρησιμοποιείται για τη γενετική τροποποίηση ζώων. γ. Μονάδες 2 Β. χρησιμοποιείται για τη γενετική τροποποίηση φυτών. Σωστό ή Λάθος Μονάδες 4 3. παραγωγής υβριδωμάτων. Πιτσιλαδής .
Μονάδες 9 2005 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 1. Τι είναι το πλασμίδιο Ti και πώς χρησιμοποιείται για τη δημιουργία των διαγονιδιακών φυτών. Μονάδες 10 2004 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 2. Μονάδες 3 ΟΜΟΓΕΝΩΝ 2. Ποια διαδικασία ακολούθησαν. κεντρομερίδιο 3. Πιτσιλαδής . ζύμωση Μονάδες 3 Β.ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ 2003 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 2. Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της χρησιμοποίησης διαγονιδιακών ζώων και φυτών για την αύξηση της ζωικής και φυτικής παραγωγής έναντι της κλασικής μεθόδου των διασταυρώσεων. ινσουλίνη #2 #1 #3 #4 Στήλη ΙΙ α. βιοαντιδραστήρας 4. Μονάδες 9 2007 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 4. Ποια διαδικασία ακολούθησαν οι ερευνητές του Ινστιτούτου Roselin της Σκωτίας για τη δημιουργία ενός κλωνοποιημένου προβάτου. υβρίδωμα δ. Μονάδες 10 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Στήλη Ι 1. Ποια ονομάζουμε διαγονιδιακά ζώα και με ποιο τρόπο δημιουργούνται. 2#2. Τι δυνατότητες δίνουν στους αγρότες τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ( Μονάδες 4) και ποια είναι τα κυριότερα φυτά που έχουν τροποποιηθεί γενετικά ( Μονάδες 5). 5. 1. Ποια βήματα απαιτούνται για την παραγωγή μιας φαρμακευτικής πρωτεΐνης ανθρώπινης προέλευσης από ένα διαγονιδιακό ζώο. 8#4) Α. αντικωδικόνιο 2. Το 1997 οι ερευνητές του Ινστιτούτου Roselin της Σκωτίας ανακοίνωσαν ότι κλωνοποίησαν ένα πρόβατο (Dolly). διαγονιδιακά ζώα 5. tRNA ε. Σωστό ή Λάθος. αδελφές χρωματίδες β. 7#3. Οι γενετικά τροποποιημένες τομάτες δημιουργούνται με ελεγχόμενες διασταυρώσεις. Το πλασμίδιο Ti υπάρχει σε όλα τα διαγονιδιακά ζώα. Δίπλα στον αριθμό της Στήλης Ι γράψτε το σωστό γράμμα από τη Στήλης ΙΙ. μικροέγχυση ζ. ΟΜΟΓΕΝΩΝ 2. Μονάδες 9 2006 ΕΣΠΕΡΙΝΑ Β. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ 1. Σωστό ή λάθος. Μονάδες 6 Πανελλαδικές 2000-2013 92 Β. ορμόνη γ. Μονάδες 7 (Κεφάλαιο 1#1. ιντερφερόνη η.
ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ
2008
ΟΜΟΓΕΝΩΝ
3. Ποια ζώα ονομάζονται διαγονιδιακά και που χρησιμοποιούνται.
Μονάδες 6
2009
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
4. Να περιγράψετε τη διαδικασία της κλωνοποίησης με την οποία δημιουργήθηκε το πρόβατο «Dolly». Μονάδες 6
(Κεφάλαιο 1#1, 2#2, 7#3, 8#4) Α. Γράψτε τον αριθμό από τη Στήλη Ι και δίπλα το σωστό γράμμα από τη Στήλη ΙΙ. Μονάδες 10 ΕΣΠΕΡΙΝΑ
Στήλη Ι 1. διαβήτης 2. διαγονιδιακά ζώα 3. κεντρομερίδιο 4. ωρίμανση mRNA 5. βιοαντιδραστήρας
#4
#1 #2 #3
Στήλη ΙΙ α. αδελφές χρωματίδες β. ριβονουκλεοπρωτεϊνικά “σωματίδια” γ. ινσουλίνη δ. μικροέγχυση ε. ιντερφερόνη ζ. ζύμωση η. περιοριστικές ενδονουκλεάσες
ΟΜΟΓΕΝΩΝ
1. Να αναφέρετε τα βήματα που απαιτούνται για την παραγωγή μιας φαρμακευτικής πρωτεΐνης ανθρώπινης προέλευσης από ένα διαγονιδιακό ζώο. Μονάδες 9
2010
ΕΣΠΕΡΙΝΑ
Β2. Συμπληρώστε. Μονάδες 10 3. Η εισαγωγή ξένου DNA σε γονιμοποιημένο ωάριο γίνεται με τη μέθοδο της ..................... .
2011
ΕΣΠΕΡΙΝΑ
Β1. Γράψτε τα γράμματα της Στήλης Ι και δίπλα τον σωστό αριθμό από τη Στήλη ΙΙ. Μονάδες 12 Στήλη Ι Στήλη ΙΙ α. in vivo γονιδιακή θεραπεία 1. μικροέγχυση β. γενετική τροποποίηση ζώων 2. περιοριστική ενδονουκλεάση γ. ημιαυτόνομα οργανίδια 3. ριβοσώματα δ. ένζυμο που συνδέει τμήματα DNA 4. RNA πολυμεράση ε. πλασμίδιο Ti 5. DNA δεσμάση στ. σύνθεση κυτταροπλασματικών πρωτεϊνών 6. μιτοχόνδρια 7. Agrobacterium tumefaciens 8. κυστική ίνωση
2012
ΗΜΕΡΗΣΙΑ + ΕΣΠΕΡΙΝΑ
Β2. Να περιγράψετε τη διαδικασία κλωνοποίησης με την οποία δημιουργήθηκε το πρόβατο Dolly.
Μονάδες 7
2013
ΗΜΕΡΗΣΙΑ + ΕΣΠΕΡΙΝΑ
Β2. Να περιγράψετε τη μέθοδο της μικροέγχυσης.
Μονάδες 7
Πανελλαδικές 2000-2013
93
Β. Πιτσιλαδής
ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ
ΘΕΜΑ 3ο 2000
ΗΜΕΡΗΣΙΑ
Β. Να γράψετε τα βήματα που απαιτούνται για την παραγωγή μιας φαρμακευτικής πρωτεΐνης ανθρώπινης προέλευσης από ένα διαγονιδιακό ζώο Μονάδες 9
2001
ΕΣΠΕΡΙΝΑ
1. Τα έντομα δημιουργούν μεγάλα προβλήματα στη γεωργία και οδηγούν σε σημαντική μείωση της παραγωγής. Γνωρίζετε αν η Βιοτεχνολογία μπορεί να βοηθήσει στην καταπολέμηση των εντόμων και με ποιο τρόπο μπορεί να γίνει αυτό; Μονάδες 10 2. Η ινσουλίνη είναι μία πρωτεΐνη που παράγεται από τον ανθρώπινο οργανισμό όπως και η αντιθρυψίνη (ΑΤΤ). Με ποιο τρόπο θα μπορούσε να παραχθεί η ινσουλίνη αν αξιοποιούσαμε τις δυνατότητες της γενετικής μηχανικής και τις ιδιότητες που έχουν τα διαγονιδιακά ζώα;
Μονάδες 15
2002
ΕΣΠΕΡΙΝΑ
Β. Να περιγράψετε από μία μέθοδο μεταφοράς γονιδίων 1. σε φυτά. 2. σε ζώα.
Μονάδες 12
2003
ΕΣΠΕΡΙΝΑ
Α. Το βακτήριο Bacillus thuringiensis που ζει στο έδαφος, παράγει μια τοξίνη η οποία είναι ισχυρότατο εντομοκτόνο. Ποια είναι τα στάδια της διαδικασίας παραγωγής ενός γενετικά τροποποιημένου φυτού που παρουσιάζει αντοχή στα έντομα αξιοποιώντας την παραπάνω ιδιότητα του βακτηρίου αυτού; Μονάδες 10 Β. Τι είναι τα διαγονιδιακά ζώα; Μονάδες 5 Ποια πλεονεκτήματα έχει η χρήση των ζώων αυτών για την αύξηση της ζωικής παραγωγής έναντι της κλασικής μεθόδου των διασταυρώσεων; Μονάδες 10
2004
ΕΣΠΕΡΙΝΑ
Α. Τι είναι τα διαγονιδιακά ή γενετικά τροποποιημένα φυτά; Μονάδες 5 Β. Να περιγράψετε τη μέθοδο δημιουργίας των διαγονιδιακών φυτών. Μονάδες 15 Γ. Να αναφέρετε δύο δυνατότητες που μπορούν να προσφέρουν στους αγρότες τα γενετικά τροποποιημένα φυτά. Μονάδες 5
2006
ΕΣΠΕΡΙΝΑ
Η παραγωγή μιας φαρμακευτικής πρωτεΐνης ανθρώπινης προέλευσης μπορεί να γίνει και από τα διαγονιδιακά ζώα. 1. Ποια είναι τα βήματα της διαδικασίας που προηγούνται της γέννησης ενός διαγονιδιακού ζώου; Μονάδες 6 2. Εκτός από τα διαγονιδιακά ζώα, από ποιους άλλους οργανισμούς είναι δυνατή η παραγωγή ανθρώπινης φαρμακευτικής πρωτεΐνης και σε ποιο χαρακτηριστικό του γενετικού κώδικα στηρίζεται η δυνατότητα αυτή; Μονάδες 10
Πανελλαδικές 2000-2013
94
Β. Πιτσιλαδής
ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ
3. Γιατί η κλωνοποίηση είναι χρήσιμη για τον πολλαπλασιασμό των διαγονιδιακών ζώων;
Μονάδες 9
2007
ΗΜΕΡΗΣΙΑ
3. Να περιγράψετε τη διαδικασία παραγωγής διαγονιδιακών φυτών, ανθεκτικών στα έντομα, με τη χρήση της τεχνολογίας του ανασυνδυασμένου DNA και του βακτηρίου Bacillus thuringiensis.
Μονάδες 10 ΕΣΠΕΡΙΝΑ
Για τη δημιουργία ενός κλωνοποιημένου προβάτου - όπως ήταν η Dolly - χρησιμοποιούνται τρία πρόβατα Α, Β, Γ. Από το πρόβατο Α απομονώνεται ο πυρήνας από κύτταρο των μαστικών αδένων. Από ένα ωάριο του προβάτου Β αφαιρείται ο πυρήνας και στη θέση του εισάγεται ο πυρήνας του κυττάρου από το πρόβατο Α. Προκύπτει έτσι ένα νέο κύτταρο. Το κύτταρο αυτό υφίσταται λίγες διαιρέσεις και το έμβρυο που προκύπτει εμφυτεύεται στη μήτρα του προβάτου Γ. Μετά από λίγους μήνες γεννιέται το νέο πρόβατο (πρόβατο Δ).
1. Ποιο από τα πρόβατα Α, Β, Γ έχει ταυτόσημο πυρηνικό DNA με το πρόβατο Δ και γιατί;
Μονάδες 8
2. Ποιο από τα πρόβατα Α, Β, Γ έχει ταυτόσημο μιτοχονδριακό DNA με το πρόβατο Δ και γιατί;
Μονάδες 8
3. Με ποιο τρόπο η κλωνοποίηση μπορεί να συνεισφέρει στην προστασία από την εξαφάνιση διαφόρων ζωικών οργανισμών του πλανήτη μας; Μονάδες 9
2010
ΗΜΕΡΗΣΙΑ
#1
(+Κεφάλαιο 5)
Γ2. Να αναφέρετε ποιους τύπους αιμορροφιλίας γνωρίζετε και πού οφείλονται (μονάδες 2). #1 Να περιγράψετε τη διαδικασία αντιμετώπισης μίας εξ αυτών, με βάση τη μέθοδο δημιουργίας διαγονιδιακών ζώων (μονάδες 6).
2011
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ
Γ1. Να αναφέρετε τα βήματα που απαιτούνται για την παραγωγή μιας φαρμακευτικής πρωτεΐνης ανθρώπινης προέλευσης από ένα διαγονιδιακό ζώο. Μονάδες 12
2012
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
Γ4. Με ποιον τρόπο δημιουργούμε διαγονιδιακά φυτά, τα προϊόντα των οποίων έχουν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής σε σχέση με αυτά των μη διαγονιδιακών φυτών; Μονάδες 4
Πανελλαδικές 2000-2013
95
Β. Πιτσιλαδής
ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ 4ο Πανελλαδικές 2000-2013 96 Β. Πιτσιλαδής .