Κεντρικό σημείο στον σχεδιασμό, την χρήση και την
αποτελεσματικότητα της αναλυτικής λογιστικής είναι η έννοια
του Κέντρου Κόστους.
Κέντρο κόστους είναι τα λειτουργικά σημεία της
επιχείρησης, όπου υπάρχει η ευθύνη και η δυνατότητα λήψης
αποφάσεων που επηρεάζουν το κόστος της συγκεκριμένης
λειτουργίας. Βασικό σημείο λοιπόν είναι να μπορούμε να
επέμβουμε, να προγραμματίσουμε, να εξαλείψουμε και γενικά
να επηρεάσουμε θετικά ή αρνητικά το κόστος στο
συγκεκριμένο σημείο.
Επίσης απαραίτητο είναι να διευκρινίσουμε ορισμένα
σημεία, όπως η έννοια των λέξεων έξοδο, δαπάνη και κόστος.
Κόστος είναι η διάθεση ή επένδυση αγοραστικής
δυνάμεως για την απόκτηση υλικών ή άυλων αγαθών και
υπηρεσιών με σκοπό τη χρησιμοποίηση τους για την
πραγματοποίηση εσόδων από πωλήσεις ή την κάλυψη
κοινωνικών αναγκών.
Έξοδο είναι το κόστος που βαρύνει τα έσοδα χρήσεως.
Το κόστος εκπνέει όταν πωλείται το αγαθό που είναι
ενσωματωμένο, τότε το κόστος του αγαθού αυτού,
μετατρέπεται σε έξοδο και βαρύνει το έσοδο που προκύπτει
από την πώληση του.
ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ – ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ – ΚΟΣΤΟΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ
17 / 102
Δαπάνη είναι η διαδικασία, ή η ενέργεια
πραγματοποιήσεως του κόστους ή του εξόδου.
Το κόστος, ως τη στιγμή που θα εκπνεύσει, αποτελεί
στοιχείο του ενεργητικού, ενώ το έξοδο, από τη στιγμή που
θα δημιουργηθεί, αποτελεί στοιχείο διαμορφωτικό των
αποτελεσμάτων
της
χρήσεως
μέσα
στην
οποία
πραγματοποιείται.
Το έξοδο, έστω και στιγμιαία, προϋπάρχει σαν κόστος,
ενώ δεν ισχύει το αντίστροφο.
Το κόστος σαν επένδυση που δημιουργείται, είτε μέσα
σε μία χρήση, είτε μέσα σε περισσότερες, μέχρις ότου
εκπνεύσει, κατά κανόνα αλλάζει μορφές.
Το έξοδο σχηματίζεται από το κόστος που μέσα σε μία
χρήση, εκπνέει και αποτελεί ένα αυτοτελές μέγεθος που
συσχετίζεται με το έσοδο για τον προσδιορισμό του
αποτελέσματος, με βάση την ισότητα :
ΕΣΟΔΑ ΧΡΗΣΕΩΣ – ΕΞΟΔΑ ΧΡΗΣΕΩΣ =
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΕΩΣ (±)
Τα έξοδα της χρήσεως σχηματίζονται από το κόστος
κτήσεως ή παραγωγής των πωλημένων, αυξημένο με το
κόστος
των
λειτουργιών
διοικήσεως,
διαθέσεως,
χρηματοοικονομικής και ερευνών – αναπτύξεως, που δεν έχει
ενσωματωθεί στο κόστος παραγωγής.
ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ – ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ – ΚΟΣΤΟΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ
18 / 102
Η δαπάνη συνδέεται με το κόστος πάγιας ή τρέχουσας
μορφής σαν ενέργεια ή διαδικασία πραγματοποιήσεως του.
Τα κέντρα κόστους σύμφωνα με τις σύγχρονες απόψεις
της κοστολόγησης διακρίνονται σε
1. Λειτουργία Παραγωγής
2. Διοικητική Λειτουργία
3. Λειτουργία Διαθέσεως
4. Χρηματοοικονομική Λειτουργία
5. Λειτουργία έρευνας και ανάπτυξης ( R + D )
Σύμφωνα πάντως με κάποιες απόψεις, η λειτουργία
αποθήκευσης θα πρέπει να αποτελεί και αυτή αυτόνομο κέντρο
κόστους εξαιτίας αφενός μεν των αυξημένων επενδύσεων και
κόστους λειτουργίας των αποθηκών και της διανομής,
αφετέρου δε εξαιτίας των σημαντικών επιπτώσεων που έχει
αυτή η δραστηριότητα στα αποτελέσματα της επιχείρησης.
ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ – ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ – ΚΟΣΤΟΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ
19 / 102