Οι βαθμοί των επιθέτων είναι τρεις: Α) θετικός βαθμός, κατά τον οποίο το επίθετο φανερώνει απλώς την ιδιότητα ή την ποιότητα του προσδιοριζόμενου όρου, χωρίς σύγκριση προς κάποιο άλλο, π.χ. ὁ δ ὁ καιος ὁ ὁ . ν ρ Β) συγκριτικός βαθμός, κατά τον οποίο το επίθετο φανερώνει ότι ο προσδιοριζόμενος όρος έχει μια ιδιότητα ή ποιότητα σε βαθμό ανώτερο συγκριτικά προς έναν άλλο όρο ή και ένα σύνολο, π.χ. ο ὁ ὁ ὁ τ ς στι δικαι ὁ τερος ὁ ὁ κε νου - χρυσ ὁ κρε ὁ ς σσων πολλ ὁ χρημ ὁ ν των . Γ) υπερθετικός βαθμός, κατά τον οποίο το επίθετο φανερώνει ότι ο προσδιοριζόμενος όρος έχει μια ιδιότητα ή ποιότητα σε βαθμό ανώτερο από όλα τα άλλα και διακρίνεται σε: α) σχετικό υπερθετικό, (ο προσδιοριζόμενος όρος έχει μια ιδιότητα ή ποιότητα στον μεγαλύτερο βαθμό συγκριτικά προς όλα τα άλλα του ίδιου είδους μαζί), π.χ. ὁ ριστε ὁ δης ὁ δικαι ὁ ν τατος π ὁ ντων τ ὁ ὁ ν θηνα ὁ . ων β) απόλυτο υπερθετικό, (ο προσδιοριζόμενος όρος έχει μια ιδιότητα ή ποιότητα στον ανώτατο βαθμό, χωρίς να γίνεται σύγκριση προς άλλα), π.χ. οὁτὁς ὁστι δικαιὁτατος. Ο συγκριτικός και ο υπερθετικός βαθμός ενός επιθέτου ονομάζονται παραθετικά του επιθέτου. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΘΕΤΩΝ Τα παραθετικά των επιθέτων σχηματίζονται είτε μονολεκτικά, είτε περιφραστικά. Α. ΚΑΝΟΝΙΚΟΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΟΝΟΛΕΚΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΩΝ Τα μονολεκτικά παραθετικά των επιθέτων σχηματίζονται κανονικά προσθέτοντας στο θέμα του θετικού βαθμού του αρσενικού γένους τις παραθετικές καταλήξεις. Οι πιο συνηθισμένες είναι: για το συγκριτικό βαθμό: για τον υπερθετικό βαθμό: -τερος, -τ ὁ , -τερον ρα -τατος, -τὁτη, -τατον
Σχηματίζουν με τις παραπάνω καταλήξεις τα παραθετικά τους τα παρακάτω επίθετα:
α) δευτερόκλιτα, τριγενή και τρικατάληκτα, π.χ. πτωχὁς-ή-όν/ -πτωχὁ-τερος, πτωχο-τὁρα, πτωχὁ-τερον-/πτωχὁ-τατος, πτωχοτὁτη, πτωχὁ-τατον β) τριτόκλιτα, τριγενή και τρικατάληκτα ή δικατάληκτα, π.χ. βαρ ὁ - ε ὁ - ύ /βαρ ὁ τερος, βαρυ-τ ὁ , βαρ ὁ τερον/βαρ ὁ τατος, βαρυ-τ ὁ , ς α ρα τη βαρὁ-τατον ὁ ληθ ὁ - ὁ - ὁ / ὁληθὁσ-τερος, ὁληθεσ-τὁρα, ὁληθὁσ-τερον/ὁληθὁσ-τατος, ς ς ς ὁληθεσ-τὁτη, ὁληθὁσ-τατον
μὁλας-αινα-αν /μελὁν-τερος, μελαν-τὁρα, μελὁν-τερον/μελὁν-τατος, μελαν-τὁτη, μελὁν-τατον χαρὁεις-εσσα-εν /χαριὁσ-τερος, χαριεσ-τὁρα, χαριὁσ-τερον/χαριὁσ-τατος, χαριεστὁτη, χαριὁσ-τατον Τα δευτερόκλιτα επίθετα σχηματίζουν παραθετικά με χαρακτήρα -ο- ή –ωως εξής: ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΑ σε -ότερος / -ότατος 1. αν προηγείται συλλαβή φύσει μακρόχρονη, δηλαδή μακρόχρονο φωνήεν ή δίφθογγος:η, ω,ου, ει, αι π.χ. ξηρ ὁ , ξηρ ὁ τερος, ξηρ ὁ τατος ς γενναὁος, γενναιὁ-τερος, γενναιὁ-τατος 2. αν προηγείται συλλαβή θέσει μακρόχρονη, δηλαδή βραχύχρονο φωνήεν και ακολουθούν δυο ή περισσότερα σύμφωνα ή ένα διπλό -ξ, -ψ π.χ. θερμὁς, θερμὁ-τερος, θερμὁ-τατος ἔ νδο ξ ος, ὁνδοξὁ-τερος, ὁνδοξὁ-τατος 3. όσα έχουν ως δεύτερο συνθετικό τις λέξεις: θυμός, κ ὁ ρος , λύπη, νίκη, τιμή, κίνδυνος, ψυχή π.χ. ὁγκυρος 4. τα επίθετα: ὁ ιαρός, ὁ ν σχυρός, ψιλός, πρ ὁ , λιτός, φλύαρος ος 3. όσα λήγουν σε: -ακος, -αλος, -αμος, -ανος, -αρος, -ατος, ΠΡΟΣΟΧΗ: εξαιρείται το ὁνιαρός 4. όσα λήγουν σε: -υρος, - χος, π.χ. ὁ συχος ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΑ σε -ώτερος / -ώτατος 1. αν προηγείται συλλαβή βραχύχρονη: π.χ. νέος, νε ὁ τερος, νε ὁ τατος σοφὁς, σοφὁ-τερος, σοφὁ-τατος
2. όσα λήγουν σε: -ιος, -ιμος, -ικος, ινος π.χ. δόκιμος
Β. ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΩΝ Μερικά παραθετικά επιθέτων διαμορφώνονται αναλογικά πρός τα παραθετικά άλλων επιθέτων και λήγουν όπως αυτά: (ὁλαφρὁς -ὁλαφρὁτερος κατά το βαρὁτερος, χοντρὁς -χοντρὁτερος κατά το παχὁτερος, αντί για τα κανονικά ὁλαφρὁτερος, χοντρὁτερος). Έτσι διαμορφώνονται οι ακόλουθες αναλογικές παραθετικές καταλήξεις: α) -ὁ τερος, -ὁ σ στατος
Τα τριτόκλιτα επίθετα σε -ων, -ον (γεν. –ονος): σωφρον-ὁσ-τερος, σωφρον-εσ-τέρα, σωφρον-ὁσ-τερον εὁδαιμον-ὁσ-τερος, εὁδαιμον-εσ-τέρα, εὁδαιμον-ὁσ-τερον σωφρον-ὁσ-τατος, σωφρον-εσ-τάτη, σωφρον-ὁσ-τατον εὁδαιμον-ὁσ-τατος, εὁδαιμον-εσ-τάτη, εὁδαιμον-ὁσ-τατον
σὁφρων, -ων, -ον
ε ὁ ὁ ων , -ων, δα μ -ον
καθώς και τα επίθετα ὁ ρατος (= αυτός που δεν έχει ανακατευτεί με άλλον, κ ανόθευτος), ὁ μενος (= ευχαριστημένος), ὁ σ ρρωμ ὁ νος (= δυνατός) κα ὁ π ὁ νης σχηματίζουν τα παραθετικά τους κατά τα παραθετικά των σιγμόληκτων επιθέτων σε -ης, -ες (ὁληθὁς, ὁληθὁσ-τερος, ὁληθὁσ-τατος) ὁκρατ-ὁσ-τερος, ἔκρατ-εσ-τέρα, ὁκρατ-ὁσ-τερον ὁσμεν-ὁσ-τερος (και ὁσμενὁ-τερος), ἔσμεν-εσ-τέρα (και ἔσμενω-τέρα), ὁσμεν-ὁσ-τερον (και ὁσμενὁ-τερον) ὁρρωμεν-ὁσ-τερος, ἔρρωμεν-εσ-τέρα, ὁρρωμεν-ὁσ-τερον πεν-ὁσ-τερος, πεν-εσ-τέρα, πεν-ὁσ-τερον ὁκρατ-ὁσ-τατος (και ὁκρατὁ-τατος), ὁκρατ-εσ-τάτη (και ὁκρατο-τάτη), ὁκρατ-ὁσ-τατον (και ὁκρατὁ-τατον)
ἔκρατος, -ος, -ον
ἔσμενος,-ος, -ον
ὁσμεν-ὁσ-τατος (και ὁσμενὁ-τατος), ὁσμεν-εσ-τάτη (και ὁσμενω-τάτη), ὁσμεν-ὁσ-τατον (και ὁσμενὁ-τατον)
ὁρρωμὁνος,- η,ον
ὁρρωμεν-ὁσ-τατος, ἔρρωμεν-εσ-τάτη, ὁρρωμεν-ὁσ-τατον
πεν-ὁ - τατος, σ πεν-εσ-τάτη, πεν-ὁσ-τατον
πἔνης
β) –ο ὁ στερος, -ο ὁ στατος Το επίθετο ὁ λο ὁ και τα συνηρημένα επίθετα της β΄ κλίσης με β΄ συνθετικό το π ς όνομα νοὁς σχηματίζουν τα παραθετικά τους σε -οὁστερος, -οὁστατος (κατά τά παραθετικά σε -ὁστερος, -ὁστατος με συναὁρεση):
ὁ λο ὁ , -ὁ ο ὁ π ς ,ν
ὁπλ-οὁστερος, ἔπλ-ουστέρα, ὁπλ-οὁστερον εὁν-οὁστερος, εὁν-ουστέρα, εὁν-οὁστερον
ὁπλ-οὁστατος, ἔπλ-ουστάτη, ὁπλ-οὁστατον
εὁ - οὁ ν στατος, ε ὁ - ουστάτη, ν εὁν-οὁστατον
εὁ νους , -η,-ουν
γ) -ὁ τερος, -ὁ σ στατος Τα μονοκατάληκτα επίθετα ὁ π αξ , βλ ὁ , λ ὁ ρ ξ λος (= φλ ὁ αρος), κλ ὁ της, π πλεον ὁ κτης σχηματίζουν τα παραθετικά τους σε -ὁ στερος , -ὁ στατος (κατ ὁ τ ὁ παραθετικά του ὁχαρις: ὁχαρὁστερος, ὁχαρὁστατος) ὁρπαγ-ὁσ-τερος, ἔρπαγ-ισ-τέρα, ὁρπαγ-ὁσ-τερον βλακ-ὁσ-τερος, βλακ-ισ-τέρα, βλακ-ὁσ-τερον λαλ-ὁσ-τερος, λαλ-ισ-τέρα, λαλ-ὁσ-τερον κλεπτ-ὁσ-τερος, κλεπτ-ισ-τέρα, κλεπτ-ὁσ-τερον πλεονεκτ-ὁσ-τερος, πλεονεκτ-ισ-τέρα, πλεονεκτ-ὁσ-τερον ὁρπαγ-ὁσ-τατος, ἔρπαγ-ισ-τάτη, ὁρπαγ-ὁσ-τατον βλακ-ὁσ-τατος, βλακ-ισ-τάτη, βλακ-ὁσ-τατον λαλ-ὁσ-τατος, λαλ-ισ-τάτη, λαλ-ὁσ-τατον κλεπτ-ὁσ-τατος, κλεπτ-ισ-τάτη, κλεπτ-ὁσ-τατον
πλεονεκτ-ὁ - τατος, σ πλεονεκτ-ισ-τάτη, πλεονεκτ-ὁσ-τατον
ὁρπαξ
βλὁξ
λὁλος
κλὁπτης
πλεονὁκτης
δ) –αὁ τερος, -αὁ τατος
Το επίθετο παλαιὁς σχηματίζει τα παραθετικά του με θέμα το επίρρημα πὁλαι σε -αὁτερος, -αὁτατος: παλαὁ-τερος, παλαι-τέρα, παλαὁ-τερον παλαὁ-τατος, παλαι-τάτη, παλαὁ-τατον
παλαιὁς, -η, -ον
Ανὁλογα προς αυτό σχηματίστηκαν τα παραθετικά: γεραί-τερος, γεραι-τέρα, γεραί-τερον σχολαὁ-τερος, σχολαι-τέρα, σχολαὁ-τερον γεραὁ-τατος, γεραι-τάτη, γεραὁ-τατον σχολαὁ-τατος, σχολαι-τάτη, σχολαὁ-τατον
γεραιὁς, -α, -ον (= γέροντας, σεβαστός)
σχολα ὁ , ὁ -ον ος , (= αργός, αργοκίνητος)
Με την κατάληξη -αὁ τερος, -αὁ τατος, σχηματίζουν τα παραθετικά τους ορισμένα επίθετα σε -ος: Θετικός ἔ σος - η-ον ἔ ψιος (= όψιμος)-η-ον πλησὁος-α-ον πρ ὁ (από το πρ ὁ ος ιος = πρωινός) εὁδιος-α-ον Συγκριτικός ὁ - α ὁ τερος, -α, -ον σ ἔ - αί-τερος, -α, -ον ψι πλησι-αὁ-τερος, -α, -ον πρ ὁ α ὁ τερος, -α, -ον εὁδι-αὁτερος, -α, -ον (και εὁδιὁσ-τερος, -α, -ον) ὁ υχ - α ὁ τερος ,-α, -ον σ (και ὁσυχὁ-τερος, -α, -ον) ὁδι-αὁ-τερος, -α, -ον (και ὁδιὁ-τερος, -α, -ον) φιλ-αὁ-τερος, -α, -ον ὁ φ ὁ - τερος, -α, -ον λ (και φιλ-ὁων, -ιων, -ιον) Υπερθετικός ὁσ-αὁ-τατος ὁψι-αὁ-τατος πλησι-αὁ-τατος, -η, -ον πρὁ-αὁ-τατος, -η, -ον εὁδι-αὁ-τατος , -η, -ον (και εὁδιὁσ-τατος, -η, -ον) ὁσυχ-αὁ-τατος , -η, -ον (και ὁσυχὁ-τατος, -η, -ον) ὁδι-αὁ-τατος, -η, -ον (και ὁδιὁ-τατος, -η, -ον)
φιλ-αὁτατος , -η, -ον φὁλ-τατος, -η, -ον
ἔ συχος –η-ον
ἔδιος-α-ον
φὁλος -η-ον
ΑΝΩΜΑΛΑ ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΑ Τα παραθετικά ορισμένων ορισμένων επιθέτων σχηματίζονται πολλές φορές με διάφορες φθογγικές παθήσεις ή και με θέμα διαφορετικό από το θέμα του θετικού, γι’ αυτό λέγονται ανώμαλα παραθετικά. Τα επίθετα αυτά είναι: Θετικός αὁσχρὁς, -α, -ον Συγκριτικός ὁ,ὁ αὁσχὁων, τὁ αὁσχιον Υπερθετικός αὁσχιστος, -η, -ον
ὁχθρὁς, -α, -ον
ὁ,ὁ ὁχθὁων, τὁ ὁχθιον ἔχθιστος, -η, -ον (καὁ ὁμαλὁ: ὁχθρὁτερος, -α, (καὁ ὁμαλὁ: ὁχθρὁ-ον) τατος, -η, -ον) ὁ, ὁ ὁδὁων, τὁ ὁδιον ὁ, ὁ καλλὁων, τὁ κὁλλιον ὁ, ὁ μεὁζων, τὁ μεὁζον ὁ ὁ ὁ ω ν, τὁ ὁ ο ν , ὁ ὁ ὁ ὁ θὁ , ττων, τ ὁ θ ὁ ττον ὁ, ὁ, ὁ, ὁ , ὁ ὁ ὁ ὁ ὁμεὁνων, τὁ ὁμεινον βελτὁων, τὁ βὁλτιον κρεὁττων, τὁ κρεὁττον λὁ , τὁ λὁ ων ον ἔδιστος, -η, -ον κὁλλιστος, -η, -ον μὁγιστος, -η, -ον ἔἔστος, -η, -ον τὁχιστος, -η, -ον ἔριστος, -η, -ον βὁλτιστος, -η, -ον κρὁτιστος, -η, -ον λὁστος, -η, -ον κὁκιστος, -η, -ον χεὁριστος, -η, -ον μακρὁτατος, -η, -ον μήκιστος, -η, -ον μικρὁτατος, -η, -ον ὁλὁχιστος, -η, -ον ὁπιρρ. ὁκιστα ὁλὁγιστος, -η, -ον πλεὁστος, -η, -ον
ὁδὁς, -εὁα, -ὁ καλὁς, -η, -ον μὁγας - μεγάλη μέγαν ἔ δ ι ος , -α, -ον ἔ ταχὁς, -εὁα, -ὁ
ὁγαθὁς, -η, -ον
κακὁς, -η, -ον
ὁ, ὁ κακὁων, τὁ κὁκιον ὁ, ὁ χεὁρων, τὁ χεὁρον μακρὁτερος, -α, -ον μικρὁτερος, -α, -ον ὁ, ὁ ὁλὁττων, τὁ ὁλαττον ὁ ὁὁ , ττων , τ ὁ ὁ τον τ ὁ, ὁ μεὁων, τὁ μεὁον ὁ, ὁ πλεὁων, τὁ πλὁον
μακρὁς, -α, -ον
μικρὁς, -α, -ον
ὁλὁγος, -η, -ον πολὁς - πολλή - πολύ
ΚΛΙΣΗ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΤΩΝ ΑΝΩΜΑΛΩΝ ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΩΝ Ο συγκριτικός βαθμός των ανωμάλων παραθετικών κλίνεται κατά τα δικατάληκτα επίθετα της γ΄ κλίσης με τρία γένη και κλίνονται κατά το ακόλουθο παράδειγμα: π.χ. ὁ,ὁ βελτίων, τὁ βέλτιον
Ενικός αριθμός Ον. Γεν. Δοτ. Αιτ. ὁ ὁ βελτ ὁ , ων το ὁτ ὁ βελτ ὁ - ος , ς ον τ ὁ τ ὁ βελτ ὁ - ι , ον τόν, τ ὁ βελτ ὁ - α ή ν ον βελτὁω ὁ βὁ λτιον τὁ βὁ λτιον τοὁ βελτὁον-ος τὁ βελτὁον-ι τὁ βὁλτιον Πληθυντικός αριθμός ο ὁ α ὁ βελτ ὁ - ες ή , ον βελτὁους τ ὁ βελτι ὁ - ων ν ν το ὁ , τα ὁ βελτ ὁ (ν) ς ς οσι τούς, τ ὁ βελτ ὁ - ας ή ς ον βελτὁους (ὁ) βελτὁον-ες ή βελτὁους τ ὁ βελτ ὁ - α ή ον βελτὁω τὁν βελτιὁν-ων τοὁς βελτὁοσι(ν) τὁ βελτὁον-α ή βελτὁω (ὁ) βελτὁον-α ή βελτὁω
Κλητ.
ὁ βὁλτιον
ΠΕΡΙΦΡΑΣΤΙΚΑ ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΑ Τα περιφραστικά παραθετικά σχηματίζονται στην αρχαία ελληνική, στο συγκριτικό βαθμό με το επίρρημα μὁλλον και στον υπερθετικό βαθμό με το επίρρημα μάλιστα εμπρός από το θετικό: π.χ. ὁπιμελής, μὁλλον ὁπιμελὁς, μὁλιστα ὁπιμελής. Όλα τα επίθετα που σχηματίζουν μονολεκτικά παραθετικά μπορούν να σχηματίσουν παράλληλα και περιφραστικά παραθετικά. Παρατηρήσεις στα περιφραστικά παραθετικά:Σχηματίζουν τα παραθετικά τους μόνο περιφραστικά οι μετοχές και μερικά μονοκατάληκτα επίθετα που χρησιμοποιούνται και ως ουσιαστικά. μετοχὁ ς: δυνὁμενος – μὁλλον δυνὁμενος – μὁλιστα δυνὁμενος συμφὁρων – μὁλλον συμφὁρων – μὁλιστα συμφὁρων ὁ ελ ὁ – μ ὁ φ ν λλον ὁ ελ ὁ – μ ὁ φ ν λιστα ὁ ελ ὁ . φ ν μονοκατ ὁ ληκτα ὁ ὁ ετα : π θ εὁρων – μὁλλον εὁρων – μὁλιστα εὁρων΄ ὁνδακρυς – μὁλλον ὁνδακρυς – μὁλιστα ὁνδακρυς. Έτσι και τα ε ὁ π ις, κ ὁ , ὁ ελ λαξ βριστ ὁ , φιλ ὁ ς γελως κ.ά.
ΕΛΛΕΙΠΤΙΚΑ ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΑ Μερικά επίθετα δεν έχουν θετικό βαθμό ή και έναν από τους δύο άλλους βαθμούς. Τα παραθετικά των επιθέτων αυτών λέγονται ελλειπτικά παραθετικά. Τα περισσότερα ελλειπτικά παραθετικά παράγονται από επιρρήματα, προθέσεις ή μετοχές: Θετικός (ἔνω) (κὁτω) (πρὁ) (ἔπἔρ) ὁπικρατὁν προτιμὁμενος Συγκριτικός ὁνὁ-τερος κατὁ-τερος πρὁ-τερος ἔπἔρ-τερος ὁπικρατ-ὁστερος προτιμὁ-τερος Υπερθετικός ὁνὁ-τατος κατὁ-τατος πρὁτος (πρὁ-ατος) ἔπἔρ-τατος -
Παρατήρηση στα παραθετικά των επιθέτων: Μερικά επίθετα δεν σχηματίζουν παραθετικά, γιατί φανερώνουν ιδιότητα, ποιότητα ή κατάσταση που δεν παρουσιάζει βαθμούς. Τέτοια επίθετα είναι όσα φανερώνουν: α) ύλη: π.χ. λὁθινος, ὁργυροὁς, γὁινος β) τοπική ή χρονική σχέση: π.χ. χερσαὁος, θαλὁσσιος, θερινὁς, ὁμερὁσιος γ) μέτρο: π.χ. σταδιαὁος, πηχυαὁος δ) καταγωγή ή συγγένεια: π.χ. πατρὁος, μητρικὁς ε) μόνιμη κατάσταση: π.χ. θνητὁς, νεκρὁς στ) μερικά σύνθετα με α΄ συνθετικό το στερητικό ὁ-: π.χ. ὁθὁνατος, ὁυλος, ὁυπνος, ὁψυχος κ.ά. ζ) μερικά συνθετικά με α΄ συνθετικό το επίθετο πὁς ή την πρόθεση ὁπὁρ: π.χ. πὁνσοφος, πὁντιμος, πὁγκαλος , ὁπερμεγὁθης, ὁπὁρλαμπρος ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΑ ΕΠΙΡΡΗΜΑΤΩΝ Πολλά επιρρήματα της αρχαίας επιδέχονται σύγκριση και γι΄ αυτό σχηματίζουν παραθετικά. Σχηματίζουν έτσι παραθετικά στην αρχαία ελληνική: α) επιρρήματα σε -ως που παράγονται από επίθετα. Τα επιρρήματα αυτά στον συγκριτικό έχουν τύπο όμοιο με την ενική αιτιατική του ουδετέρου του συγκριτικού επιθέτου και στον υπερθετικὁ έχουν τύπο όμοιο με την πληθυντική αιτιατική του ουδετέρου του υπερθετικού επιθέτου: (δὁκαιος), δικαὁως, δικαιὁτερον, δικαιὁτατα (σοφὁς), σοφὁς, σοφὁτερον, σοφὁτατα (ὁληθὁς), ὁληθὁς, ὁληθὁστερον, ὁληθὁστατα (σὁφρων), σωφρὁνως, σωφρονὁστερον, σωφρονὁστατα (ὁδὁς), ὁδὁως, ὁδιον, ὁδιστα
(καλὁς), καλὁς, κὁλλιον, κὁλλιστα κ.ά. β) Τα επιρρήματα ε ὁ ( ὁ ὁ τοιχο το ὁ ὁ ιθ ὁ ου ὁ ντ σ π τ γαθ ὁ ), ὁ ὁ ον κα ὁ ς λ γ Θετικός Συγκριτικός ἔμεινον βὁλτιον κρεὁττον μεὁον ἔλαττον ἔττον πλὁον Υπερθετικός ἔριστα βὁλτιστα κρὁτιστα ὁλὁγιστα ὁλὁχιστα ἔκιστα πλεὁστα ή πλεὁστον
εὁ
ὁλὁγον
πολὁ
γ) Το επίρρημα μὁ λα (= πολ ὁ πο ὁ ο ὁ τρε ὁ βαθμο ὁ του ε ὁ : ), ς ναι θετ. μὁλα, συγκρ. μὁλλον, ὁπερθ. μὁλιστα
δ) Μερικὁ τοπικά επιρρήματα που παίρνουν παραθετικές καταλήξεις –τὁρω, -τὁτω: Θετικός ἔνω ἔπωθεν (= μακριὁ) ὁγγὁς (= κοντὁ) ἔξω ὁσω (καὁ εὁσω) κὁτω πἔρρω πἔρα Συγκριτικός ὁνωτὁρω ὁπωτὁρω ὁγγυτὁρω ὁγγὁτερον ἔγγιον ὁξωτὁρω ὁσωτὁρω κατωτὁρω πορρωτὁρω περαιτὁρω Υπερθετικός ὁνωτὁτω ὁπωτὁτω ὁγγυτὁτω ὁγγὁτατα ἔγγιστα ὁξωτὁτω ὁσωτὁτω κατωτὁτω πορρωτὁτω -
ε) Μερικά χρονικά επιρρήματα με παραθετικές καταλήξεις -(αὁ)τερον, -(αὁ)τατα: Θετικός πἔλαι πρωὁ ὁψὁ (= ὁργὁ) Συγκριτικός παλαὁτερον πρωιαὁτερον πρὁαὁτερον ὁψιαὁτερον Υπερθετικός παλαὁτατα πρωιαὁτατα πρὁαὁτατα ὁψιαὁτατα
Παρατήρηση στα παραθετικά των επιρρημάτων: Και τα παραθετικά των επιρρημάτων, όπως και των επιθέτων, εκφέρονται κάποτε περιφραστικά με τα μὁλλον, μὁλιστα και το θετικό. π.χ. σοφὁς, μὁλλον σοφὁς, μάλιστα σοφὁς ὁδὁως, μὁλλον ὁδὁως, μὁλιστα ὁδὁως
