ΔΑΣΚΑΛΑΚΗ ΑΠΟΣ.ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΧΩΡΟΦΥΛΑΚΗΣ ΤΟΜΟΣ 1Β
291 pages
κη μέ ένοπλα τμήματα τοϋ ΕΛΑΣ έπί τών Πιερίων όρέων, Βερμίου καί άλλαχοϋ, έπιδιώκοντα κατ’ έντολήν τής ήγε- σίας των τήν διάλυσίν της. Συγκεκριμένως τήν 4.4.43 καί 3.9.43, έλαβον χώραν είς τήν Μονήν τών ' Αγίων Πάντων-Πιερίων σφοδραί μάχαι μεταξύ Π.Α.Ο. καί τμημάτων τοΟ Ε.Λ.Α.Σ., είς μίαν τών όποιων έτραυματίσθη καί ό ανωτέρω ύπομοίραρχος Τσακάρας Κωνστ. Εις έτέραν συμπλοκήν μετ’ έλασιτών, τόν Σεπτέμβριον 1943, είς χω- ρίον Νησέλλι - Γιδδ έφονεύθη ό χωροφύλαξ Ρώτας Νέ- στωρ καί πολλοί έτεροι όπλΐται άντάρται. Τέλος τό Σώμα τοϋτο, εύρεθέν πρό ύπερτέρων κομμουνιστικών δυνάμεων, ήναγκάσθη νά συμπτυχθή με ήλαττωμένην δύναμιν είς περιοχήν Χαλκιδικής. Είς Χαλκιδική ν καί παρά τό χωρίον Βραστά - Πολυγύρου τήν 3.11.43 συνήψε σφοδράν μάχην κατά τμημάτων τοϋ ΕΛΑΣ, καθ’ ήν έφονεύθησαν πολλοί όπλΐται τοϋ Σώματος, οί δέ ύπόλοιποι, μή δυνάμενοι έλ- λείψει έφοδίων καί όπλισμοϋ νά συνεχίσουν τόν άγώνα, διεπεραιώθησαν είς Τουρκίαν καί έν συνεχείςι είς Μέσην Ανατολήν.Μεταξύ τών άρνηθέντων νά συμμορφωθοΰν εις τήν έντολήν τοϋ κατακτητοϋ καί παραδώσουν τά δπλα καί έξελθόντων είς Πιέρια, μετά τοϋ άνωτέρω ύπομοιράρχου, ή σαν ό άνθυπασπιστής Παπαϊωάννου. Αντώνιος τοϋ Ίω- άννου, φονευθείς ύπό τών .έλασιτών, ό ένωμοτάρχης Κα-λαθδς Γεώργιος τοϋ Δημητρίου, ύπηρετών ήδη ώς μοίραρχος, ό ένωμοτάρχης Κυριακόπουλος Αναστάσιος τοϋ Χρήστου, άποστρατευθείς ώς ανθυπομοίραρχος, οί ύπε- νωμοτάρχαι Χριστοδουλόπουλος Δημήτριος τοϋ Χρήστου, Χριστοφιλόπουλος Γεώργιος τοϋ Περικλέους, Αλεξίας Γεώργιος τοϋ Άριστείδου καί οί χωροφύλακες Σιούτης Αντώνιος τοϋ Φιλίππου, Μανίκας Θεοφάνης του Βαΐου, Βολοτάσιος Γεώργιος τοϋ Στεργίου, 'Υφαντής Παναγιώτης τοϋ Φωτίου, 'Υφαντής Επαμεινώνδας τοϋ Βαΐου, Γκουλιώνης Χρήστος τοϋ Νικολάου, Φραγκάκος Νικόλαος τοϋ Ζαχαρίου, Κομνηνάκος Γεώργιος τοϋ Μιχαήλ, Σιδηρόπουλος Ισαάκ τοϋ Νικολάου, Γκόνης Εύάγγελος τοϋ Ίωάννου, Κολώνιας Ήλίας τοϋ Δημητρίου, Βούλγα- ρης Ιωάννης τοϋ Θωμά, Άναγνωστόπουλος Κωνστ. τοϋ Γεωργίου, Καρφής Στέφανος τοϋ Κωνστ. φονευθείς, Μπούμπας Σωτήριος τοϋ Δημητρίου φονευθείς, Λάζαρης Μάρκος τοϋ Σπυρίδωνος φονευθείς, Ρώτας Νέστωρ φο νευθείς, Σταφυλόπουλος Γεώργιος τοϋ Άνδρέου, κλπ."Οσον άφορφ τούς έν τφ ώς άνω γεγονότι τής έκθέσεως άναφερομένους άξιωματικούς, ήτοι ύπομοίραρχον Βα- λάρην Χρήστον, άνθυπομοίραρχον Μουσούραν Γεώργιον, άνθυπασπιστάς Ρογκοτήν Ίωάννην καί Καργαντήν Αναστάσιον κλπ. τής Διοικήσεως Χωροφυλακής Κοζά νης, οδτοι εϊχον ένταχθή είς έτέρας όμάδας τής Π.Α.Ο. αϊτινες έδρασαν πρός περιοχήν τοϋ νομοϋ Κοζάνης». ;
9. ΕΘΝΙΚΗ ΔΡΑΣΙΣ ΤΗΣ ΧΩΡΟΦΥΛΑΚΗΣ ΕΙΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΝ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΝΣυμφώνως πρός τόν δρον 7, τής συνθήκης παρα- δόσεως τοϋ Ελληνικού Στρατοϋ μετά την προέλασιν τών Γερμανών είς Θράκην καί Μακεδονίαν «Ή Ελληνική Βασιλική Αστυνομία θά διατηρήση τόν δ- πλισμόν της και θά έξακολουθήστ) έκτελοϋσα τά άστυνομικά της καθήκοντα ύπό τήν’Ανωτέραν Γερ- μανικήν Διοίκησιν». Άλλ’οί Γερμανοί δέν ήσαν ειλικρινείς, δταν ύπέγραφον τήν συνθήκην αύτήν, διότι έγνώριζον δτι ό Χίτλερ είχεν ήδη άποφασίσει τήν είς τούς Βουλγάρους παραχώρησιν άπό Στρυ- μόνος μέχρις "Εβρου έλληνικών έδαφών καί υπήρχε σχετική γερμανοβουλγαρική συμφωνία. Έν άρχή οί Γερμανοί άφησαν τάς έλλη νικάς πολιτικάς καί άστυνομικάς άρχάς νά έκτελοϋν τά καθήκοντά των. Άλλ’ άπό τών άρχών Μαΐου 1941 βουλγαρικά στρατιωτικά άποσπάσματα καί έν συνεχείςι συντεταγμένοι στρατιωτικοί βουλγαρικαί δυνάμεις είσήλασαν είς τά έδάφη τής Ανατολικής Μακεδονίας καί Θράκης, κατέλυσαν τάς Έλλη νικάς άρχάς, τάς όποίας αντικατέστησαν διά Βουλγάρων έκ Βουλγαρίας ή εντοπίων βουλγαροφίλων, και άφώπλισαν άξιωματικούς καί όπλίτας τής Ελληνικής Χωροφυλακής, τούς όποιους έξεδίωξαν βιαίως πρός άλλας γερμανοκρατουμένας περιοχάς. Έξηρέθη μόνον τό τρίγωνον Έβρου μετάστενής παραποταμίου λωρίδος άπό Σπαλοϋ μέχρι Δέρμου, δπου κατ’ άπαίτησιν τών Τούρκων δέν είσήλθον Βούλγαροι, άλλ’ ύπό γερμανικήν κατοχήν παρέμειναν αί Έλληνικαί Διοικητικαί καί Αστυ νομικοί Ύπηρεσίαι.Ουτω, μέγα μέρος της Ανατολικής Μακεδονίας καί τής Δυτικής Θράκης παρεδόθη ύπό τών Γερμα νών είς τούς Βουλγάρους, οί όποιοι άμέσως άπεδίω- ξαν έκεΐθεν τά όργανα τής Χωροφυλακής καί έν γένει τής Ελληνικής Διοικήσεως, έγκαθιδρύσαντες ίδια. Οί Ελληνικοί πληθυσμοί τών τεθέντων ύπό βουλγαρικήν κυριαρχίαν έδαφών τής Ανατολικής Μακεδονίας καί Θράκης, παραμείναντες άνευ οίασ- δήποτεπροστασίας είς τήνδιάκρισιντών Βουλγάρων, ύπέστησαν τά πάνδεινα. Περί τάς τρεις χιλιάδας έφο νεύθησαν καί περίπου άλλοι τόσοι έξετοπίσθησαν είς τό έσωτερικόν τής Βουλγαρίας, ώς έπικίνδυνοι ή έπιβουλευόμενοι τήν βουλγαρικήν Διοίκησιν, ένφ άλλοι έξεβιάζοντο πρός όμαδικήν μετανάστευσιν εις Δυτικήν Μακεδονίαν, αί δέ κατοικίαι τών πατριωτών Ελλήνων έλεηλατοϋντο ή έπυρπολοϋντο. Αί συστα- θεΐσαι ομάδες τοϋ ΕΑΜ - ΕΛΑΣ ούδόλως ήνωχλοϋν- το ύπό τών δυνάμεων τής βουλγαρικής άσφαλείας καί Διοικήσεως. "Οταν δέ κατά τό τελευταΐον έτος280
τής κατοχής, έπικειμένης τής γερμανικής καταρρεύ- σεως, συνεστήθησαν άνεμποδίστως και βουλγαρικαί κομμουνιστικά! άνταρτικαί δυνάμεις (κατά τό πλεΐ- στον έπρόκειτο περί αύτών τών Ιδίων τών κομιτατζήδων, αί όποΐαι με την ένίσχυσιν τών φασιστικών βουλγαρικών άρχών εδρών προηγουμένως κατά τόδν Ελλήνων άνά τήν Μακεδονίαν), εν στενή δέ αύται συνεργασία και άδελφική συμπνοίςι μετά των έλασιτών κατεδίωκον τούς έθνικόφρονας Ελληνικούς πληθυσμούς και τά όργανα Χωροφυλακής, τών ύπό γερμανικήν κατοχήν γειτονικών περιφερειών. Έκ τής Ανατολικής Μακεδονίας έξηρέθη τής βουλγαρικής κατοχής ή περιοχή Νιγρίτης, παραμεί- νασα ύπό γερμανικήν κατοχήν. Εις ταύτην δεν διε- λύθησαν αί Ύπηρεσίαι Ελληνικής Χωροφυλακής, ένισχυθεΐσαι και έκ τών έγκαταλειψάντων τάς ύπό βουλγαρικήν κατοχήν περιοχάς. Ούτως έλειτούργη- σαν αί Υποδιοικήσεις Χωροφυλακής Νιγρίτης, Στρυμονικοϋ, Ποροΐων και Δοϊράνης. Και είς αύτάς ή κατάστασις κατέστη κρίσιμος, άφ’ δτου, άπό τών μέσων του 1942, ήρχισε νά δρα τό ΕΑΜ. Τά όργανα τής Χωροφυλακής ύπεστήριζον τάς έθνικάς δμάδας Π.Α.Ο., ή δέ δρδσίς των αύτή, προδιδομένη ύπό κατασκόπων και πρακτόρων, είχε κινήσει τήν μήνιν τόσον τών Γερμανών δσον και τών κομμουνιστών.Κατά τήν μέθοδον τήν όποίαν ήσκησαν πανταχου τής Έλλ^δος κατά τήν διάρκειαν τής κατοχής, οί έλασΐται έπετίθεντο συστηματικώς ούχί έναντίον δυ νάμεων του κατακτητου, άλλ’ έναντίον τών δυνάμεων τής Χωροφυλακής, ιδίως τών Σταθμών έξω τής πό- λεως, τής ύπαίθρου, αί όποΐαι ώς δλιγάριθμοι και άπομεμονωμέναι, ή το δυνατόν εύχερέστερον νά έξον- τωθοϋν. Ούτω, διά τής έξοντώσεως ή τοϋ έξαναγκα- σμοϋ έγκαταλείψεως τών Σταθμών, τό ΕΑΜ καθίστατο κυρίαρχον τής ύπαίθρου και παρεσκεύαζε τήν ■καθολική ν κυριαρχίαν του, εύθύς ώς θά έγκατέλειπον τήν χώραν οί ξένοι κατακτηταί. Αί σφοδραί έπιθέ- σεις κατά τών Σταθμών ήρχισαν, ίδίως άφ’ δτου ό διοικητής τής 'Υποδιοικήσεως Νιγρίτης ύπομοίζ- ραρχος Πατσατσής έφερεν έμπόδια εις τήν έξάπλω- σιν τού ΕΑΜ και διέσπειρεν δργανά του πρός έθνι- κόν διαφωτισμόν τών κατοίκων. Αί έλασιτικαί δυνάμεις, έπιτιθέμεναι αιφνιδιαστικώς κατά τών Σταθμών, έπυρπόλουν τά κτίριά των και έξετέλουν όσους όπλίτας περιέπιπτον εις χεΐράς των. Έδολοφόνουν έπίσης δι’ ένέδρας χωροφύλακας, κυκλοφορουντας εις τά χωρία. Τον Σεπτέμβριον 1943, λόγω τών άπωλειών, διετάχθη ή σύμπτυξις τών Σταθμών Βέργης, Εύκαρπίας και Δάφνης εις Νιγρίταν.Άρχάς Όκτωβρίου 1943, συνελήφθη ύπό τών Γερμανών ολόκληρος ή δύναμις Χωροφυλακής Νιγρί- της, ώς ύποπτος συνεργασίας μέ τήν Π.Α.Ο. Μετε- φέρθη εις Θεσσαλονίκην, όπόθεν, άφου άφωπλίσθη, έπετράπη νά έπιστρέψη είς Νιγρίταν, περιοριζομένη εις άστυνομικά καθήκοντα. Άλλ’ ούτω, μέ τήν άνυ- παρξίαν Σταθμών Χωροφυλακής καί τον άφοπλισμόντών άνδρών τής πόλεως, τό ΕΑΜ έπετύγχανε τον έπιδιωκόμενον σκοπόν του, τήν άνεμπόδιστον δηλαδή άσκησιν τρομοκρατίας πρός έπιβολήν του εις τάς μάζας του πληθυσμού. Κατά Μάρτιον του 1944, έπικειμένης τής άποχωρήσεως τών Γερμανών, όπότε θά είσήρχοντο οί Βούλγαροι καί οί έλασΐται, ή δ£- ναμις τής 'Υποδιοικήσεως Νιγρίτης συνεπτύχθη εις. Θεσσαλονίκην, διά νά προλάβη τήν βεβαίαν έξο- λόθρευσίν της, Ή περιοχή τής 'Υποδιοικήσεως Στρυμονικου εΐ- χεν ιδιαιτέραν σημασίαν, διότι ό ποταμός Στρυμών ήτο δριον τής γερμανοκρατουμένης (δυτικώς) καί τής βουλγαροκρατουμένης (άνατολικώς) Μακεδονίας. Είς έκάστην γέφυραν, ώς καί παρά τό φράγμα Κερκίνη, ίδρύθησαν φυλάκια Χωροφυλακής. Άρχάς 1942 συνεκροτήθησαν δύο μεταβατικά άποσπά- σματα ύπό τον ύπομοίραρχον Μήτσου καί τον ύπα- ξιωματικόν Σαριδάκην, τά όποια ύπό τό πρόσχημα έπιβολής τής τάξεως άντιμετώπισαν προσβολάς τών άπό τής άλλης πλευράς είσδυόντων Βουλγάρων πρακτόρων καί κομιτατζήδων. Συγχρόνως έβάλλοντο καί ύπό έλασιτικών όμάδων, αί όποΐαι έφόνευσαν Γτρεις χωροφύλακας. Ό ύπομοίραρχος Μήτσου, συλλαβών τον έπικίνδυνον κομιτατζή ν καί κατάσκοπον τών Βουλγάρων Καλογιάνωφ, έτραυματίσθη ύπ’αύτοΰ διά μαχαίρας εις τό στήθος.Οί Βούλγαροι ήγωνίζοντο νά λάβουν παρά τών Γερμανών τήν συγκατάθεσιν, δπως καταλάβουν τήν περιοχήν Στρυμονικου καί ύπό διάφορα προσχήματα έδοκίμαζον νά διεισδύσουν. Τά άποσπάσματα καί αί δυνάμεις φυλακίων Χωροφυλακής διεξήγον άποφα- σιστικόν άγώνα πρός άπώθησίν των καί έπανειλημ- μένως συνήφθησαν συμπλοκαί, κατά τήν διάρκειαν τών όποιων έφονεύθησαν τρεις χωροφύλακες.Τον Ιούλιον 1943, μετά την συνθηκολόγησιν τής Ιταλίας, οί Βούλγαροι έπεξετάθησαν καί έντευθεν τοϋ Στρυμόνος μέχρι τοϋ Άξιου. Ούτως έπαυσαν νά λειτουργοΰν αί Ύπηρεσίαι Χωροφυλακής, ή δέ περιοχή περιήλθεν ύπό τον έλεγχον τοϋ ΕΑΜ έκτος τής πόλεως Στρυμονικοϋ, δπου ήδρευε γερμανική φρουρά. Εϊς χωροφύλαξ, καταγγελθείς ύπό πρακτόρων τοϋ ΕΑΜ, δτι μετέδιδε πληροφορίας είς κατασκόπους τών συμμάχων, έτυφεκίσθη ύπό τών Γερμανών.Οί άνδρες τής 'Υποδιοικήσεως Ποροΐων, συλ- ληφθέντες τον Ιούνιον 1941 ύπό είσβαλόντων Βουλγάρων, μετεφέρθησαν είς Ροδόπολιν πρός έκτέλε- σιν. Έσώθησαν μόνον τή έπεμβάσει τών γερμανικών άρχών.Τον Ιούνιον τοϋ 1943 ό διοικητής τής Ύποδιοι- κήσεως Χωροφυλακής Δοϊράνης ύπομοίραρχος Κων. Μήτσου, έσχημάτισε τάς πρώτας έθνικάς άνταρτι- κάς όμάδας, εις τάς όποίας έκτος πολλών πολιτών, προσεχώρησαν όλοκληρωτικώς αί δυνάμεις τής 'Υποδιοικήσεως Δοϊράνης καί τών πέριξ Σταθμών. Ούτως, εύρέθη αρχηγός δυνάμεως έκ 250 άνδρών, οί όποιοι άντιμετώπιζον, τόσον τάς συμμορίας τών281
'Ομάς άνταρτών τής Π.Α.Ο. (Πανελλήνιος Άτιελευθερωτική Όργάνωσις), εις τά όρη Κροδσια τό ετος 1943.
Βουλγάρων, δσον και 2000 άνδρας τού ΕΛΑΣ, δρών- τας εις τάς όρεινάς περιοχάς Κρουσίων-Μπέλες. Κατά τάς συμπλοκάς έφονεύθησαν 35 κομμουνισταί και έτραυματίσθησαν 70, ένφ εκ της όμάδος Μήτσου έφονεύθησαν πέντε.Είς τάς περιοχάς τών Διοικήσεων Χωροφυλακής Δράμας και Καβάλας, δυνάμεις τινές τής Χωροφυλακής παρέμειναν είς τάς θέσεις των και μετά την είσοδον τών Γερμανών, διότι ήλπιζον δτι οϋτω θά ήδύναντο νά βοηθήσουν τούς πληθυσμούς πρός δια- τήρησιν τής έλληνικότητός των και άντιμετώπισιν τών βουλγαρικών έπιβουλών. Άλλά μετά τήν παρα- χώρησιν τών περιοχών αύτών εις τούς Βουλγάρους και τήν βιαίαν έκδίωξιν τών έλληνικών Δημοσίων Υπηρεσιών, τά όργανα τής Χωροφυλακής, περί τά μέσα Μαΐου 1941 κατέφυγον δυτικώς τού Στρυμόνος.'Ως έλέχθη άνωτέρω, εύθύς ώς είσέβαλον οί Γερμανοί, δυνάμεις Χωροφυλακής τής Θράκης, συμφώ- νως πρός διαταγάς τάς όποίας Σλάβον έξ Αθηνών, έγκατέλειψαν τά έδάφη ταύτης, άλλαι άκολουθήσα- σαι τον συμπτυσσόμενον Έλληνικόν Στρατόν, άλ- λαι διαπεραιωθεΐσαι είς τάς νήσους τού ΒΑ Αιγαίου, διαβασαι τά έλληνοτουρκικά σύνορα, ίνα διά Τουρκίας μεταβούν είς Μέσην Ανατολήν. Έξεθέσαμεν άνωτέρω δτι όλίγον μετά τήν κατάλη- ψιν τών έδαφών τής Θράκης οί Γερμοίνοι άπεξένω- σαν τήν Ελλάδα πάσης κυριαρχίας, τήν όποίαν με- τεβίβασαν είς τούς Βουλγάρους, έγκαταστήσαντας όργανα, διοικήσεώς των, έξαιρεθείσης μιας περιοχής κατά μήκος τών τουρκικών συνόρων, ή όποία άπεκλήθη «ούδετέρα ζώνη». Είς αύτήν έπεξετάθη- σαν αί δοθεΐσαι ύπό τού κατακτητοϋ δικαιοδοσίαι είς τήν κατοχικήν Κυβέρνησιν τών Αθηνών. Πάντως ή άπόφασις αύτή ύπήρξε λίαν εύεργετική διά τούς Ελληνικούς πληθυσμούς τής «ούδετέρας ζώνης» τοΟ νομού "Εβρου, διότι αΰτη, μολονότι κατείχετο ύπό Γερμανικού Στρατού, έπροστατεύετο ύπό όργάνων Ελληνικής Διοικήσεώς και Χωροφυλακής, καθ’ δν χρόνον ή ύπόλοιπος Θράκη έστέναζεν ύπό τό πέλμα τών Βουλγάρων, οί όποιοι διά φόνων, έκτοπισμών, πυρπολήσεων και κατασχέσεων περιουσιών ήσκουν μεθοδικώς τακτικήν έξολοθρευτικήν του Ελληνικού πληθυσμού. Είς τήν περιοχήν αύτήν τής έλευθέρας ζώνης (νομού Έβρου) άπό τού Ιουλίου 1941 έλει- τούργησε καθ’ όλην τήν διάρκειαν τής κατοχής, ή Διοίκησις Χωροφυλακής Διδυμοτείχου μετά τών Υποδιοικήσεων Σουφλίου και Όρεστιάδος.Κατά τάς άρχάς 1942 ό διοικητής τής Διοικήσεώς282
FOULIDIS published this
