Αξιολόγηση έργου ανάπτυξης δικτύου διανομής φυσικού αερίου στη Λαμία

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ
ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ
ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ
ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ
ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΓΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ

ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗ ΛΑΜΙΑ
ΕΚΠΟΝΗΣΗ: ΚΑΓΚΑΡΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ

ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΟΛΥΖΟΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ
ΒΟΛΟΣ, 2020
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΓΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗ ΛΑΜΙΑ
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ
ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ
ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ
&ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ
ΘΕΜΑ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΓΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ
ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗ ΛΑΜΙΑ
THESIS: EVALUATION OF A NATURAL GAS DISTRIBUTION
DEVELOPMENT PROJECT IN LAMIA
ΕΚΠΟΝΗΣΗ: ΚΑΓΚΑΡΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ

ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΟΛΥΖΟΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ
ΒΟΛΟΣ, 2020
ΚΑΓΚΑΡΑΣ Α. ΣΕΛΙΔΑ 2
ΔΗΛΩΣΗ
Βεβαιώνω ότι η παρούσα εργασία είναι δική μου, δεν έχει συγγραφεί
από άλλο πρόσωπο με ή χωρίς αμοιβή, δεν έχει αντιγραφεί από
δημοσιευμένη ή αδημοσίευτη εργασία άλλου και δεν έχει
προηγουμένως υποβληθεί για βαθμολόγηση στο Πανεπιστήμιο
Θεσσαλίας ή αλλού. Βεβαιώνω ότι είμαι εν γνώσει των κανόνων περί
λογοκλοπής του Τ.Μ.Χ.Π.Π.Α. και ότι στο πλαίσιο αυτού έχουν
τηρηθεί όλοι οι κανόνες κατά την ακαδημαϊκή δεοντολογία, σχετικά
με αναφορές, βιβλιογραφία, κ.λ.π., τόσο από έντυπες όσο και από
ηλεκτρονικές πηγές. Σε περίπτωση λογοκλοπής αποδεχόμαστε όλες,
ανεξαιρέτως τις ποινές που προβλέπουν οι εκάστοτε Κανονισμοί του
Π.Θ. ή και του Τ.Μ.Χ.Π.Π.Α..
Ημερομηνία: 23/9/2020
Ονοματεπώνυμο: Άγγελος Καγκαράς
Υπογραφή:
Ευχαριστίες,
Αρχικά, θα ήθελα να ευχαριστήσω την οικογένεια μου, τον πατέρα
μου, την μητέρα μου και τις αδερφές μου τόσο για την πολύτιμη
βοήθεια, όσο και για την απεριόριστη υποστήριξη και κατανόησή
τους καθ΄ όλη τη διάρκεια των σπουδών μου.
Επιπλέον, κρίνω απαραίτητο να ευχαριστήσω το επιβλέποντα της

παρούσας διπλωματικής μου, καθηγητή του Τ.Μ.Χ.Π.Π.Α. του Π.Θ. κ.
Σεραφείμ Πολύζο για τη βοήθειά του και τις συμβουλές του σε όλη
την διάρκεια της εκπόνησης της εργασίας.
Βόλος , Σεπτέμβριος 2020
Περιεχόμενα
ΠΕΡΙΛΗΨΗ.......................................................................................... 12
ABSTRACT........................................................................................... 13
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1....................................................................................... 14
ΕΙΣΑΓΩΓΗ ............................................................................................ 14
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2....................................................................................... 17
ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ .......................................................... 17
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3....................................................................................... 24
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ........................................................... 24
3.1 Ιστορική αναδρομή Φυσικού Αερίου ................................................ 24
3.1.1 Προέλευση Φυσικού Αερίου ....................................................... 25
3.2 Χαρακτηριστικά Φυσικού αερίου ...................................................... 26
3.2.1 Εναλλακτικές μορφές Φυσικού Αερίου ....................................... 28
3.2.2 Παγκόσμια Παραγωγή και ζήτηση φυσικού αερίου ................... 29
3.2.3 Πόροι, αποθέματα και Παραγωγή Φυσικού Αερίου ................... 31
3.3 Χρήσεις-Εφαρμογές Φυσικού αερίου ................................................ 34
3.3.1. Οικιακός Τομέας ......................................................................... 35
3.3.2. Βιομηχανικός Τομέας .................................................................. 36
3.3.3 Εμπορικός Τομέας ........................................................................ 37
3.3.4. Χρήση Φυσικού Αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή ...................... 37
3.3.5. Μεταφορικός Τομέας ................................................................. 38
3.4 Ρόλος-Σημασία Φυσικού αερίου ....................................................... 39
3.4.1 Πλεονεκτήματα φυσικού αερίου στις χρήσεις του ..................... 39
3.4.2 Φυσικό Αέριο και Περιβάλλον ..................................................... 41
3.5 Σύστημα μεταφοράς και διανομής Φυσικού αερίου ........................ 44
3.5.1 Η πορεία του Φυσικού Αερίου ....................................................... 45

3.5.2 Σύστημα μεταφοράς Φυσικού Αερίου................................. 47
3.5.3 Ο Τερματικός σταθμός ΥΦΑ Ρεβυθούσας ................................... 48
3.5.4 Δίκτυο Διανομής Φυσικού αερίου στην Ελλάδα ......................... 50
3.6 Έργα Υποδομών Φυσικού Αερίου μείζονος σημασίας για την Ελλάδα
.................................................................................................................. 52
3.6.1. Διαδριατικός Αγωγός (TAP)......................................................... 52
3.6.2 Διασυνδετήριος Αγωγός Ελλάδας- Βουλγαρίας (IGB) ................. 54
3.6.3 Διασυνδετήριος Αγωγός Τουρκίας- Ελλάδας- Ιταλίας (ITGI)-
Poseidon ................................................................................................ 55
3.6.4 Αγωγός Turkish Stream ................................................................ 56
3.6.5 Αγωγός IGI Poseidon .................................................................... 56
3.6.6 Αγωγός East Med ......................................................................... 58
3.7 Η Εταιρία Φυσικού αερίου στην Ελλάδα ........................................... 59
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4....................................................................................... 65
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ
ΜΕΛΕΤΗΣ ............................................................................................ 65
4.1 Βασικοί παράγοντες του έργου ......................................................... 65
4.2 Θεωρητική Προσέγγιση Του Έργου.................................................... 68
4.3 Περιγραφή εργασιών κατά την διάρκεια κατασκευής του έργου ..... 74
4.3.1 Προεργασίες................................................................................. 74
4.3.2 Αφαίρεση – Καθαίρεση των υφιστάμενων επιφανειών ............. 77
4.3.3 Εκσκαφή τάφρων και σκαμμάτων ............................................... 77
4.3.4 Υπόστρωμα Αγωγού ..................................................................... 78
4.3.5 Εγκατάσταση αγωγών πολυαιθυλενίου ...................................... 79
4.3.6 Συγκόλληση αγωγών και εξαρτημάτων πολυαιθυλενίου ........... 80
4.3.7 Επικάλυψη αγωγού, επίχωση και αποκατάσταση
διαμορφωμένων επιφανειών ............................................................... 81
4.3.8 Πνευματικές δοκιμές δικτύου διανομής 4 bar ............................ 82

4.3.9 Διαδικασία ενεργοποίησης της λειτουργίας του δικτύου
διανομής 4bar με φυσικό αέριο ........................................................... 83
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5....................................................................................... 88
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΤΟΥ
ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ............................................ 88
5.1 Υφιστάμενη κατάσταση δικτύου διανομής της Λαμίας..................... 88
5.2 Περιγραφή κατασκευής Δικτύου Διανομής Φυσικού Αερίου ........... 90
5.3 Εκτίμηση κόστους κατασκευής του έργου ......................................... 97
5.3.1 Προβλεπόμενος τρόπος χρηματοδότησης του έργου ................. 99
5.4 Τιμολογιακή Πολιτική....................................................................... 100
5.4.1 Τιμολόγηση του Φυσικού Αερίου .............................................. 100
5.4.2 Κατηγοριοποίηση των Τιμολογίων ............................................ 102
5.5 Εκτίμηση Κατανάλωσης Φυσικού Αερίου........................................ 105
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6..................................................................................... 107
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ............................................................ 107
6.1 Υπολογισμός της καθαρής παρούσας αξίας (ΚΠΑ) .......................... 117
6.2 Ανάλυση ευαισθησίας...................................................................... 120
6.2.1 Μεταβολή στο περιθώριο κέρδους .......................................... 120
6.2.2 Μεταβολή στα έξοδα ................................................................ 128
6.2.3 Μεταβολή στο Κόστος Κατασκευής .......................................... 131
6.2.4 Μεταβολή στο Συντελεστή Απόδοσης (Επιτόκιο) ..................... 134
6.3 Ανάλυση του κινδύνου με τη χρήση σεναρίων................................ 136
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7..................................................................................... 142
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ............................................................................. 142
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ
Αριθμός Περιεχόμενο Σελίδα

Πίνακας 1 Αέριοι και υγροί υδρογονάνθρακες που μπορεί Σελ. 27
να βρίσκονται στο φυσικό αέριο
Πίνακας 2 Παραμείναντες τεχνικά ανακτήσιμοι πόροι Σελ. 34
φυσικού αερίου ανά τύπο και περιοχή, τέλος
του 2016
Πίνακας 3 Επίπεδα εκπομπών ορυκτών καυσίμων - Λίβρες Σελ. 42
ανά δισεκατομμύριο Btu ενέργειας εισόδου
Πίνακας 4 Υφιστάμενα συμβόλαια Εισαγωγής Φυσικού Σελ. 61
Αερίου
Πίνακας 5 Υφιστάμενα και προγραμματισμένα προς Σελ. 90
κατασκευή δίκτυα διανομής
Πίνακας 6 Οδοί του βασικού υφιστάμενου δικτύου της Σελ. 91
περιοχής μελέτης
Πίνακας 7 Μήκος δικτύου προς κατασκευή Σελ.94
Πίνακας 8 Αξία των τμημάτων κατασκευής μέχρι την Σελ. 97
σύνδεση καταναλωτή
Πίνακας 9 Κόστος κατασκευής και εγκατάσταση αγωγών Σελ. 97
του δικτύου
Πίνακας 10 Αριθμός και κόστος συνδέσεων των Σελ. 98
καταναλωτών
Πίνακας 11 Αναλυτικές χρεώσεις των συντελεστών Σελ.103
δυναμικότητας και ενέργειας
Πίνακας 12 Εκτιμώμενη Κατανάλωση Σελ.106
Πίνακας 13 Πηγές Χρηματοδότησης Επένδυσης Σελ.108
Πίνακας 14 Κατάσταση τραπεζικών υποχρεώσεων Σελ.108
Πίνακας 15 Κατάσταση εσόδων από Προμήθεια Φυσικού Σελ.110
Αερίου
Πίνακας 16 Κατάσταση εσόδων από τη Διανομή Φυσικού Σελ.111
Αερίου
Πίνακας 17 Συνολικά Λειτουργικά Έξοδα Σελ.113
Πίνακας 18 Κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσεως Σελ.114
Πίνακας 19 Αποτελέσματα όλων των ταμειακών ροών Σελ.116
Πίνακας 20 Υφιστάμενη Καθαρά Παρούσα Αξία και Σελ.118
Εσωτερικός Βαθμός Απόδοσης
Πίνακας 21 Υπολογισμός χρηματοροών 2ης παραδοχής Σελ.119
Πίνακας 22 Υφιστάμενη Καθαρά Παρούσα Αξία και Σελ.119

Εσωτερικός Βαθμός Απόδοσης (2η παραδοχή)
Πίνακας 23 Καθαρή Παρούσα Αξία και IRR σε μεταβολή Σελ.121
+10% στο περιθώριο κέρδους
Πίνακας 26 Καθαρή Παρούσα Αξία και IRR σε μεταβολή - Σελ.124
10% στο περιθώριο κέρδους
Πίνακας 29 Συνολικές Μεταβολές ΚΠΑ και IRR Σελ.127
Πίνακας 30 ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΤΑ ΕΞΟΔΑ +5% Σελ.128
Πίνακας 33 ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΤΑ ΕΞΟΔΑ -15% Σελ.129
Πίνακας 37 ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ +5% Σελ.131
Πίνακας 40 ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ -5% Σελ.132
Πίνακας 41 ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΚΌΣΤΟΥΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ -10% Σελ.133
Πίνακας 42 ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΚΌΣΤΟΥΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ -15% Σελ.133
Πίνακας 45 Αύξηση 10% στις πωλήσεις Σελ.138
Πίνακας 46 Μείωση 20% στις πωλήσεις Σελ.138
Πίνακας 47 Ανάλυση του κινδύνου με τη χρήση σεναρίων Σελ.139
Πίνακας 48 Υπολογισμοί πιθανοτήτων Σελ.140
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ
Διάγραμμα 1 Παγκόσμια παραγωγή φυσικού αερίου 1973- Σελ.29
2018
Διάγραμμα 2 Παγκόσμια Ζήτηση φυσικού αερίου 1973-2018 Σελ.30
Διάγραμμα 3 Ποσοστά χρήσεων στους τομείς Σελ.35
Διάγραμμα 4 Μέση ετήσια κατανάλωση ενέργειας ανά Σελ.105
νοικοκυριό
Διάγραμμα 5 Ανάλυση ευαισθησίας μεταβλητών Σελ.136
Διάγραμμα 6 Κατανομή πιθανοτήτων Σελ.141
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΧΑΡΤΩΝ

Χάρτης 1 Εθνικό Σύστημα Αγωγών Φυσικού Αερίου Σελ.45
Χάρτης 2 Διαδριατικός Αγωγός (TAP) Σελ.54
Χάρτης 3 Αγωγός IGI Poseidon Σελ.57
Χάρτης 4 Αγωγός East Med Σελ.59
Χάρτης 5 Υφιστάμενο δίκτυο διανομής φυσικού αερίου Σελ.89
Χάρτης 6 Απεικόνιση του προτεινόμενου δικτύου διανομής Σελ.93
στον αστικό ιστό της πόλης της Λαμίας
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΗΜΑΤΩΝ

Σχήμα 1 Οι βασικοί παράγοντες του έργου Σελ.66
Σχήμα 2 Οι σχέσεις των παραγόντων του έργου Σελ.67
Σχήμα 3 Τα στάδια ανάπτυξης του έργου Σελ.68
Σχήμα 4 Προεργασίες για την κατασκευή του έργου Σελ.74
Σχήμα 5 Τυπική τάφρος σε δρόμο με 2 ή 3 ασφαλτικές Σελ.84
στρώσεις
Σχήμα 6 Τυπική τάφρος σε δρόμο με σκυρόδεμα Σελ.85
Σχήμα 7 Τυπική τάφρος σε πεζόδρομο με πλάκες Σελ.86
Σχήμα 8 Τυπική τάφρος σε πεζοδρόμιο με σκυρόδεμα Σελ.87
ΑΡΚΤΙΚΟΛΕΞΑ- ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ
LNG: Liquefied Natural Gas
CNG: Compressed Natural Gas
ΔΕΣΦΑ: Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου
ΔΕΠΑ: Δημόσια Επιχείρηση Αερίου
ΔΕΔΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΑΕΡΙΟΥ
ΕΔΑ: Εταιρεία Διανομής Αερίου
ΟΟΣΑ: Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης
ΚΠΑ: Καθαρά Παρούσα Αξία
IRR ή ΕΒΑ: Εσωτερικός Βαθμός Απόδοσης
ΥΦΑ: Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο
ΣΗΘΥΑ: Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης
ΕΣΜΦΑ: Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου
ΕΛΣΤΑΤ: Ελληνική Στατιστική Αρχή
ΠΔΕ: Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων
ΠΕΠ: Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα
ΤΔΠ: Τεχνικό Δελτίο Πράξης
ΕΣΠΑ: Εταιρικό Σύμφωνο για το Πλαίσιο Ανάπτυξης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το Φυσικό Αέριο αποτελεί μια σημαντική πηγή ενέργειας τόσο για τα
πληθώρα πλεονεκτήματα του στις χρήσεις όσο και στο περιβάλλον,
συγκριτικά με τις αντίστοιχες πηγές ενέργειας. Για τους λόγους
αυτούς, το φυσικό αέριο βρίσκεται σε ένα στάδιο όπου πρόκειται να
αντικαταστήσει το πετρέλαιο το οποίο είναι η κύρια πηγή ενέργειας
στην Ελλάδα.
Ο κεντρικός αγωγός του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού
Αερίου διέρχεται σχετικά κοντά από την πόλη της Λαμίας. Αυτό, σε
συνδυασμό με τις ήδη υφιστάμενες υποδομές δικτύου διανομής
Φυσικού Αερίου καθιστά «ευκαιρία» την δημιουργία και επέκταση
του δικτύου διανομής χαμηλής πίεσης για την κάλυψη των αναγκών
της πόλης.
Συνεπώς, στην παρούσα διπλωματική εργασία, αναλύεται η
ανάπτυξη δικτύου διανομής φυσικού αερίου χαμηλής πίεσης σε μια
οριοθετημένη περιοχή. Με βάση την μεθοδολογία αυτή μπορεί κατ’
επέκταση να γίνει και ανάπτυξη δικτύου διανομής και στην υπόλοιπη
πόλη.
Για την υλοποίηση και λειτουργία του συγκεκριμένου έργου
δημιουργείται μια υποθετική εταιρία η οποία θα είναι υπεύθυνη για
δραστηριότητες προμήθειας και διανομής του Φυσικού Αερίου.
Προκειμένου να διαπιστωθεί, αν η επένδυση αυτή είναι βιώσιμη και
παράγει κάποιο κέρδος, πραγματοποιείται οικονομική αξιολόγηση,
ανάλυση ευαισθησίας μεταβλητών, και ανάλυση κινδύνου με την
χρήση σεναρίων.
Λέξεις κλειδιά: Φυσικό Αέριο, Δίκτυο Διανομής, Δίκτυο Χαμηλής
Πίεσης 4bar, Οικονομική Αξιολόγηση, Ανάλυση Ευαισθησίας, Καθαρά
Παρούσα Αξία, Ανάλυση κινδύνου, Λαμία.
ABSTRACT
Natural gas is an important source of energy both for its many
advantages in uses and in the environment, compared to the
corresponding energy sources. For these reasons, natural gas is at a
stage where it is going to replace oil which is the main source of energy
in Greece.
The main pipeline of the National Gas Transmission System passes
relatively close to the City of Lamia. This, in combination with the
already existing gas distribution network infrastructure, makes it an
"opportunity" to create and expand the low pressure distribution
network to meet the needs of the City.
Therefore, in the present dissertation, is analyzed the development of
a low pressure gas distribution network in a limited area. Based on this
methodology, a distribution network can be developed in the rest of
the city as well.
For the implementation and operation of the specific project, is
created a hypothetical company which will be responsible for natural
gas supply and distribution activities. In order to determine whether
this investment is viable and generates a profit, are performed a
financial evaluation, sensitivity analysis of variables, and risk analysis
using scenarios.
Keywords: Natural Gas, Distribution Network, 4bar Low Pressure
Network, Financial Evaluation, Sensitivity Analysis, Net Present Value,
Risk Analysis, Lamia
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Σκοπός-στόχος της εργασίας
Η παρούσα διπλωματική εργασία εκπονήθηκε στα πλαίσια του
Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών του Τμήματος Μηχανικών
Χωροταξίας Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης του
Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Έχει ως στόχο να παρουσιάσει και να
περιγράψει την μελέτη ανάπτυξης δικτύων διανομής Φυσικού Αερίου
σε επιλεγμένη περιοχή στην πόλη της Λαμίας. Λαμβάνει υπόψιν τα
τεχνικά χαρακτηριστικά και τις προδιαγραφές όπως αυτές ορίζονται
από την ΔΕΔΑ η οποία είναι αρμόδια για την κατασκευή τέτοιου
είδους έργων, προκηρύσσοντας διαγωνισμούς για την αναδοχή των
έργων σε εργολάβους. Επίσης, παραθέτει μια σειρά οικονομικών
στοιχείων που αφορούν τόσο την κατασκευή του έργου όσο και τα
αναμενόμενα προβλεπόμενα έσοδα. Παράλληλα με όλα αυτά,
σκοπός της εργασίας αποτελεί μια σφαιρική και ολοκληρωμένη
πληροφόρηση για το φυσικό αέριο προσπαθώντας να το αναδείξει ως
ένα από τα πιο σημαντικά ορυκτά καύσιμα την σημερινή εποχή.
Δομή της εργασίας
Η συγκεκριμένη εργασία αποτελείται από 6 κεφάλαια και στην
συνέχεια καταλήγει στα ανάλογα συμπεράσματα. Το κεφάλαιο 1
αποτελείται από την εισαγωγή που αναφέρει τον σκοπό-στόχο της
εργασίας αλλά και την δομή της εργασίας. Ακόμη, στο κεφάλαιο 2
γίνεται η ανάλυση των βασικών εννοιών, η οποία εξετάζει και αναλύει
ορισμένες έννοιες που θεωρούνται σημαντικές για την εργασία.
Στη συνέχεια, στο κεφάλαιο 3 περιλαμβάνεται μια
ολοκληρωμένη περιγραφή του Φυσικού Αερίου. Πιο αναλυτικά,
γίνεται μια ιστορική αναδρομή σχετικά με την προέλευση του και τον
τρόπο δημιουργίας του, και μια αναλυτική αναφορά στα
χαρακτηριστικά από τα οποία αποτελείται καθώς και τις εναλλακτικές
μορφές που μπορεί να έχει ανάλογα τη χρήση του και την

επεξεργασία του. Κατόπιν, αναγράφονται οι παγκόσμιες ποσότητες
ζήτησης και παραγωγής αλλά και των διαθέσιμων δυνητικών πόρων
Φυσικού αερίου από μελέτες των παγκόσμιων οργανισμών
ενέργειας. Για την κατανόηση της βαρύτητας που αρχίζει να αποκτάει
ολοένα και περισσότερο το φυσικό αέριο, προσδιορίζονται οι χρήσεις
που έχει σε κάθε τομέα ξεχωριστά και τα πλεονεκτήματα που
προκύπτουν τόσο στους διάφορους τομείς αλλά και στο ήδη
επιβαρυμένο περιβάλλον. Για την πληροφόρηση αναφορικά με την
κατάσταση της Ελλάδας ως προς τις υποδομές φυσικού αερίου που
διαθέτει, γίνεται καταγραφή του Συστήματος μεταφοράς αρχικά και
του Συστήματος Διανομής σε επιμέρους τμήματα στη συνέχεια. Όλα
αυτά , σύμφωνα πάντα με τις Δημόσιες Εταιρίες που είναι υπεύθυνες
για την μεταφορά, διανομή και διαχείριση του Φυσικού Αερίου.
Τέλος, αναδεικνύονται τα μεγάλα έργα υποδομών που είναι
προγραμματισμένα να κατασκευαστούν και να αλλάξουν τον
ενεργειακό χάρτη της Ελλάδας αλλά και της Ευρώπης.
Tο Κεφάλαιο 4 αφορά μια θεωρητική Προσέγγιση έργων
σχετικά με την ανάπτυξη δικτύων διανομής φυσικού αερίου και τη
μεθοδολογία που πρέπει να ακολουθείται για κάθε παρόμοιο έργο
σαν και αυτό. Ακόμα, κρίνεται σκόπιμο να αναφερθούν οι βασικοί
παράγοντες που αλληλοεπιδρούν στην υλοποίηση αντίστοιχων
έργων. Επίσης, στο κεφάλαιο αυτό περιγράφονται αναλυτικά οι
διεργασίες που πρέπει να γίνονται κατά την διάρκεια κατασκευής του
δικτύου διανομής φυσικού αερίου με βάση τις προδιαγραφές που
ορίζονται από το Διαχειριστή Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου
(ΔΕΣΦΑ).
Στο κεφάλαιο 5 γίνεται αναφορά στην περίπτωση μελέτης και
πιο αναλυτικά στην κατασκευή δικτύου διανομής φυσικού αερίου σε
τμήμα της πόλης της Λαμίας. Επιλέγεται το τμήμα του αστικού ιστού
της πόλης όπου θα υλοποιηθεί το έργο και αναφέρονται με ακρίβεια
οι οδοί που θα αποτελέσουν το βασικό περιμετρικό δίκτυο. Έπειτα
από αυτό θα γίνουν οι διακλαδώσεις για την διανομή του αερίου και
στην υπόλοιπη περιοχή. Παράλληλα, πραγματοποιείται καταγραφή
της αξίας και του κόστους των τμημάτων και των συσκευών-
εξαρτημάτων που απαιτούνται για την ολοκλήρωση της κατασκευής
του έργου. Τέλος, παρουσιάζονται αναλυτικά οι κατηγορίες
τιμολόγησης των καταναλωτών και ο τρόπος με τον οποίο γίνονται οι
χρεώσεις του φυσικού αερίου και επομένως και τα αναμενόμενα
έσοδα των εταιριών.
Στο κεφάλαιο 6, πραγματοποιείται η οικονομική αξιολόγηση
της επένδυσης και έπειτα, αξιοποιώντας τα δεδομένα που
προέκυψαν από την οικονομική αξιολόγηση, γίνεται και η ανάλυση
ευαισθησίας. Για μια πιο ολοκληρωμένη ανάλυση όσον αφορά τα
οικονομικά στοιχεία της επένδυσης γίνεται και ανάλυση του κινδύνου
με χρήση ορισμένων σεναρίων. Η οικονομική αξιολόγηση γίνεται με
την χρήση της μεθόδου της Καθαρής Παρούσας Αξίας (ΚΠΑ) κατά
πρώτον και με την μέθοδο του εσωτερικού βαθμού απόδοσης (IRR)
κατά δεύτερον, σε δύο υποθετικές παραδοχές. Από εκεί και έπειτα,
λαμβάνεται πρότυπη παραδοχή η 2η και σε αυτήν γίνεται στη
συνέχεια η ανάλυση ευαισθησίας η οποία εφαρμόζεται σε τέσσερις
παραμέτρους(μεταβλητές). Με αυτόν τον τρόπο, επιτυγχάνεται μια
αναλυτική και ολοκληρωμένη δοκιμή αντοχής και ελαστικότητας της
επένδυσης σε διάφορες μεταβολές οι οποίες είναι πιθανές να
συμβούν μελλοντικά. Τέλος, επειδή καμιά πρόβλεψη ή εκτίμηση δεν
μπορεί να θεωρηθεί απόλυτα σίγουρη, και υπάρχει πάντα το κλίμα
της αβεβαιότητας στις επενδύσεις πραγματοποιείται όπως
αναφέρθηκε και πριν, μια ανάλυση κινδύνου με την χρήση σεναρίων.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ
Στο συγκεκριμένο κεφάλαιο, γίνεται μια ανάλυση ορισμένων βασικών
εννοιών που χρησιμοποιούνται στην διπλωματική εργασία αυτή.
Σκοπός της ενότητας αυτής είναι η κατανόηση των βασικών εννοιών
έτσι ώστε στη συνέχεια να γίνεται κατανοητή και η χρησιμότητα τους
μέσα στην εργασία.
Για ορισμένες βασικές έννοιες όπως είναι το φυσικό αέριο, το
δίκτυο μεταφοράς, το δίκτυο διανομής κλπ. που εντάσσονται πιο
πολύ στο θεωρητικό τμήμα της εργασίας δεν γίνεται κάποια ανάλυση
στο σημείο αυτό εδώ. Η ανάλυση των βασικών εννοιών αυτών γίνεται
διάσπαρτα μέσα στο κείμενο όπου απαιτείται, καθώς υπάρχει η
δυνατότητα λόγου του θεωρητικού περιεχομένου τους. Επίσης, ένας
ακόμη λόγος που γίνεται η διαδικασία αυτή είναι για να αποκτήσει
μια καλύτερη συνοχή το κείμενο της διπλωματικής εργασίας.
Αντίθετα στο πρακτικό σκέλος επειδή υπάρχουν αρκετοί υπολογισμοί
και σύνθετες πράξεις κρίνεται σκόπιμο οι βασικές έννοιες που
περιλαμβάνει να αναλυθούν στο σημείο αυτό.
Η Αξιολόγηση των επενδύσεων
Όλες οι επενδυτικές προτάσεις περιλαμβάνουν οφέλη και κόστη
ή διάθεση χρηματικού κεφαλαίου για την επιχείρηση που θα την
υλοποιήσει. Για τον λόγο αυτόν, πρέπει να γίνει υπολογισμός του
κόστους και των ωφελειών κάθε επενδυτικής πρότασης και συνεπώς
μια συνολική αξιολόγηση της. Κάθε επιχείρηση ή φυσικό πρόσωπο
που δαπανεί το κεφάλαιο του για την πραγματοποίηση μιας
παραγωγικής δραστηριότητας, έχει ως στόχο την μελλοντική
είσπραξη εσόδων. Το εισπρακτέο ποσό αυτό, πρέπει να καλύπτει το
κεφάλαιο που επενδύθηκε και να προσθέτει ένα επιπλέον κέρδος. Για
να γίνει αυτό και η επένδυση να είναι συμφέρουσα, πρέπει το κέρδος
να είναι μεγαλύτερο από την απόδοση του απαιτούμενου κεφαλαίου,
όταν αυτό αποταμιεύεται. Επιπρόσθετα, πρέπει να ληφθεί υπόψιν
πως όλες οι επενδύσεις έχουν κινδύνους εξαιτίας ορισμένων πιθανών

μεταβολών στις εξελίξεις των αναμενόμενων οικονομικών μεγεθών
(Πολύζος, 2018).
Συνεπώς, είναι προφανές πως η διαδικασία της αξιολόγησης και
της λήψης αποφάσεων για την πραγματοποίηση μιας επενδυτικής
πρότασης έχει καθοριστικό ρόλο για την μελλοντική πορεία κάθε
επιχείρησης, λόγω της δέσμευσης κεφαλαίων για μεγάλο χρονικό
διάστημα. Επομένως, χρειάζεται μια σημαντική μελέτη της
παραγωγικότητας και της αποδοτικότητας της επένδυσης και
αξιολόγηση όλων των πιθανών εναλλακτικών επενδυτικών
προτάσεων (Πολύζος, 2018).
Σε γενικό βαθμό, το αδύναμο σημείο της αξιολόγησης μιας
επένδυσης είναι η δυνατότητα πραγματοποίησης σωστών
προβλέψεων, οι οποίες θα επαληθευτούν στη πορεία και θα έχουν
να κάνουν με κόστη, οφέλη και στοιχεία χρηματικών εισροών και
εκροών που θα επέλθουν στη διάρκεια λειτουργίας της επένδυσης
Σε κάθε περίπτωση, μια επενδυτική πρόταση μιας επιχείρησης
εμπεριέχει το στοιχείο του κινδύνου και έτσι η διαδικασία
αξιολόγησης της δεν είναι εύκολο να πραγματοποιηθεί με απόλυτη
βεβαιότητα (Πολύζος, 2018).
Άλλωστε αυτός είναι και ένας από τους λόγους που γίνεται στη
συνέχεια της διπλωματικής εργασίας ανάλυση ευαισθησίας και
ανάλυση του κινδύνου με τη χρήση σεναρίων.
Τέλος, κρίνεται σκόπιμο να αναφερθούν οι κύριοι
προσδιοριστικοί παράγοντες που περιλαμβάνονται στην αξιολόγηση
μιας επένδυσης και είναι αναγκαίο να εκτιμηθούν εκ των προτέρων.
Αυτοί είναι :
 Προϋπολογισμός κόστους επένδυσης
 Χρονική περίοδος υλοποίησης της επένδυσης
 Οικονομικός χρόνος ζωής της επένδυσης
 Απαιτούμενο κεφάλαιο κίνησης
 Υπολειμματική αξία επένδυσης
 Κόστος λειτουργίας και συντήρησης της επένδυσης

 Τα αναμενόμενα έσοδα της επένδυσης
 Ο φόρος εισοδήματος
 Το κόστος ευκαιρίας του κεφαλαίου
Ανάλυση Ευαισθησίας
Στην ενότητα αυτή πραγματοποιείται η ανάλυση ευαισθησίας
ορισμένων μεταβλητών. Η ανάλυση ευαισθησίας γενικά σαν
διαδικασία και μεθοδολογία μπορεί να συμβάλλει έτσι ώστε να :
 Επιλεγούν οι μεταβλητές οι οποίες θεωρούνται κρίσιμες και
των οποίων ορισμένες αλλαγές στις τιμές τους, είτε θετικές
είτε αρνητικές, καταλαμβάνουν την σημαντικότερη επίδραση
στους δείκτες που καθορίζουν την επίδοση του έργου.
 Σαν γενικός κανόνας ισχύει ότι μια μεταβλητή θεωρείται
κρίσιμη ή σημαντική όταν η μεταβολή της κατά 1% έχει σαν
αποτέλεσμα μεταβολή 1% στο IRR ή 5% στην ΚΠΑ.
 Έπειτα από τον προσδιορισμό των κρίσιμων μεταβλητών,
πραγματοποιείται ο υπολογισμός της ελαστικότητας κάθε
μεταβολής (Πολύζος, 2018).
Συνεπώς λοιπόν, με την ανάλυση ευαισθησίας γίνεται εφικτή η
επισήμανση των παραμέτρων-μεταβλητών της κάθε οικονομικής
αξιολόγησης των έργων, οι οποίες επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό τις
αποφάσεις που θα λαμβάνονται. Επίσης, η συγκεκριμένη μέθοδος
έχει την δυνατότητα να εξετάσει αν οι εκτιμήσεις των παραμέτρων
που έγιναν, εκπροσωπούν επαρκώς τις πραγματικές μελλοντικές
συνθήκες. Αν πάλι δεν τις εκπροσωπούν, εξετάζει σε ποιο βαθμό
επηρεάζουν οι αποκλίσεις από τις αρχικές εκτιμήσεις την
προτεινόμενη λύση (Πολύζος, 2018).
Ανάλυση κινδύνου
Στη μελέτη και προγραμματισμό των έργων παίρνονται κάποιες
αποφάσεις, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι πληροφορίες και τα
δεδομένα που λαμβάνονται υπόψιν για τις αποφάσεις αυτές είναι
σίγουρα και αποδεδειγμένα. Αυτό σημαίνει πως ο μελετητής
λαμβάνει τις αποφάσεις αυτές υπό συνθήκες αβεβαιότητας (Πολύζος,

2018).
Σε γενικές γραμμές κρίνεται σκόπιμο η ανάλυση του κινδύνου
στις επιχειρήσεις να αποτελέσει ένα στάδιο με βαρύτητα στη
διαδικασία αξιολόγησης των έργων και επενδύσεων και κυρίως όταν
έχει να κάνει με πάγια στοιχεία. Αυτό που ισχύει είναι ότι όσο πιο
μεγάλος είναι ο κίνδυνος μιας επένδυσης , τόσο πιο μεγάλο είναι το
επιτόκιο απόδοσης που αποσκοπείται από την επένδυση αυτή.
Επίσης, όσο πιο έντονη είναι η αβεβαιότητα για την είσπραξη
μελλοντικών εσόδων από την επένδυση, τόσο μεγαλύτερο είναι το
επιτόκιο προεξόφλησης για την αναγωγή της σε παρούσα αξία
Στα τεχνικά έργα και στις υπόλοιπες επενδύσεις, η αβεβαιότητα
η οποία υπάρχει στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων βασίζεται
κυρίως σε: 1) ύπαρξη τυχαίων γεγονότων και 2) στις περιορισμένες
και ασαφείς πολλές φορές πληροφορίες και δεδομένα που υπάρχουν
στη διαδικασία της σχεδίασης και αξιολόγησης των επενδύσεων. Τα
τυχαία γεγονότα αυτά είναι δύσκολο να επηρεαστούν από τον
μελετητή. Ακόμα, υπάρχει η δυνατότητα παρατήρησης της
συχνότητας εμφάνισης τους και υπολογισμού της πιθανότητας ενός
τυχαίου φαινομένου να εμφανιστεί κατά τη διάρκεια λειτουργίας της
επένδυσης την οποία σχεδιάζει να υλοποιήσει (Πολύζος, 2018).
Η ποιότητα και ποσότητα των πληροφορίων και των δεδομένων
που μπορεί να συγκεντρώσει ο μελετητής μπορούν να επηρεαστούν
από αρκετούς παράγοντες όπως είναι:
 Το μορφωτικό επίπεδο και η εμπειρία του μελετητή

 Το επίπεδο ανάπτυξης της τεχνολογίας
 Ο χρόνος που είναι σε θέση να διαθέσει για την ανάλυση του
προβλήματος και τη συλλογή πληροφοριών και δεδομένων
 Οι πόροι που μπορεί να διαθέσει για την συλλογή αυτή των
πληροφοριών και δεδομένων (Πολύζος, 2018).
Τα στοιχεία του κινδύνου σε ένα έργο, βασίζονται στην

αβεβαιότητα που επικρατεί στις προβλέψεις των καθαρών
χρηματορροών. Ο βαθμός αυτός της αβεβαιότητας των προβλέψεων
μπορεί να αναλυθεί και να μετρηθεί με την βοήθεια της κατανομής
πιθανοτήτων. Δηλαδή, για κάθε πρόβλεψη για ένα έργο ή μια
επένδυση υπάρχει η δυνατότητα να σχηματιστούν ορισμένα πιθανά
σενάρια σε συνδυασμό μαζί με εκτιμήσεις των αντίστοιχων
πιθανοτήτων (Πολύζος, 2018).
Η μέθοδος της Καθαρής Παρούσας Αξίας (ΚΠΑ)
Πρόκειται για μια «ακριβής» μέθοδο, η οποία μπορεί να
χρησιμοποιηθεί για την υλοποίηση οικονομοτεχνικών συγκριτικών
μελετών διάφορων παραδοχών με σκοπό την επίλυση επενδυτικών
ζητημάτων. Στην περίπτωση των αμοιβαίως αποκλειόμενων
επενδύσεων, οικονομικότερη επένδυση θεωρείται αυτή η οποία
παρουσιάζει μεγαλύτερη ΚΠΑ, ενώ συνήθως επενδυτικές προτάσεις
με αρνητική ΚΠΑ δεν γίνονται αποδεκτές (Πολύζος, 2018).
Η Καθαρή Παρούσα Αξία είναι το συνολικό όφελος (κέρδος) του
επενδυτή από την υλοποίηση ενός έργου σε όλη την διάρκεια
λειτουργίας του. Προκύπτει από το άθροισμα των προεξοφλητικών
χρηματορροών για όλα τα έτη μετά την επένδυση (Δαγούμας, 2016).
Η γενική εξίσωση που χρησιμοποιείται για την εφαρμογή της
μεθόδου είναι η εξής:
𝑛
𝐶𝑡 (1)
(𝛫𝛱𝛢) = ∑
(1 + 𝑟)𝑡
𝑡=−𝑚
Κατόπιν, αναφέρονται ορισμένα χαρακτηριστικά τα οποία

μπορεί να είναι είτε πλεονεκτήματα είτε μειονεκτήματα. Πιο
συγκεκριμένα πλεονέκτημα της μεθόδου θεωρείται το γεγονός πως η
παρούσα αξία δίνει μια πλήρη και άμεση αξιολόγηση της κάθε
επένδυσης. Έτσι με αυτόν τον τρόπο, θεωρείται σαν βέλτιστη η
επένδυση με την μεγαλύτερη παρούσα αξία (Πολύζος, 2018).
Από την άλλη μεριά μειονέκτημα της μεθόδου αποτελεί η

αδυναμία εφαρμογής της σε επενδύσεις οι οποίες έχουν διάρκεια
ζωής διαφορετική μεταξύ τους (Πολύζος, 2018).
Η μέθοδος του Εσωτερικού Βαθμού Απόδοσης (IRR)
Ο Εσωτερικός Βαθμός Απόδοσης είναι μία από τις τέσσερις
μεθόδους αξιολόγησης που υπάρχουν. Σε γενικό βαθμό θεωρείται
μια δύσκολη μέθοδος αλλά η χρήση της είναι ευρεία. Η μέθοδος αυτή
δείχνει την απόδοση κεφαλαίου ενός επενδυτικού προγράμματος. Ο
Εσωτερικός Βαθμός Απόδοσης είναι το προεξοφλητικό επιτόκιο το
οποίο εξισώνει την παρούσα αξία των πρόσθετων ετήσιων καθαρών
ταμειακών ροών μετά από φόρους, οι οποίες προέρχονται από το
έργο με το αρχικό κόστος κατασκευής του (Ψαρράς, 2015).
Με λίγα λόγια, ο Εσωτερικός Βαθμός Απόδοσης αφορά το
προεξοφλητικό επιτόκιο το οποίο μηδενίζει την καθαρή παρούσα
αξία του προγράμματος και υπολογίζεται ως εξής:
𝑛
𝐶𝐹𝑡
(𝐼𝑅𝑅) = ∑ (2)
(1 + 𝑟)𝑡
𝑡=1
Η επιχείρηση θέτει ένα ελάχιστο αποδεκτό επιτόκιο για την τιμή
του IRR, κάτω από το οποίο η επένδυση απορρίπτεται. Το επιτόκιο
αυτό ορίζεται ως το κόστος ευκαιρίας της επένδυσης δηλαδή το
επιτόκιο αναγωγής (Ψαρράς, 2015).
Γενικά ισχύει:
Αν IRR > i, τότε η επένδυση είναι αποδεκτή
Αν IRR < i, τότε η επένδυση απορρίπτεται
Στην περίπτωση όπου υπάρχουν δύο εναλλακτικές επενδύσεις
Α και Β επιλέγεται αυτή με το μεγαλύτερο IRR , δηλαδή:
Αν IRR(Α) > IRR(Β), τότε επιλέγεται η επένδυση Α
Όπως και στη περίπτωση της παρούσας αξίας έτσι και εδώ θα
αναφερθούν ορισμένα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Πιο
αναλυτικά, το πλεονέκτημα σε αυτή την περίπτωση αφορά το
επιτόκιο, το οποίο ως στοιχείο απόδοσης μια επενδυτικής πρότασης,
είναι πιο άμεσα κατανοητό σε σύγκριση με την παρούσα αξία

Ωστόσο, το μειονέκτημα της μεθόδου έχει να κάνει με την
αδυναμία της να εφαρμοστεί άμεσα για την αξιολόγηση επενδύσεων.
Αυτό συμβαίνει διότι δεν ισχύει πάντα ο κανόνας ότι κάθε επένδυση
με το μεγαλύτερο IRR είναι και η βέλτιστη. Υπολογίζοντας τον ρυθμό
απόδοσης στην μονάδα του κεφαλαίου δεν συνυπολογίζεται και το
αρχικό ποσό, στο οποίο εφαρμόζεται αυτός ο ρυθμός απόδοσης. Στις
άλλες όμως μεθόδους υπολογίζουν και το κεφάλαιο της επένδυσης
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ
3.1 Ιστορική αναδρομή Φυσικού Αερίου
Στο παρελθόν και συγκεκριμένα από την δεκαετία του 1850 και
έπειτα, χρησιμοποιήθηκαν διάφοροι μέθοδοι εξόρυξης,
επεξεργασίας και εξαγωγής υγρών καυσίμων, τα οποία είναι
παραγόμενα από αργό πετρέλαιο. Παρ όλα αυτά, όλα αυτά τα χρόνια
το φυσικό αέριο δεν αποτελούσε ακόμα ένα περιζήτητο και
σημαντικό καύσιμο. Πριν από τις αρχές του 20ού αιώνα οι
περισσότερες από τις μεθόδους και οι προσπάθειες εξόρυξης δεν
ήταν επιτυχείς με αποτέλεσμα τα κοιτάσματα να εξαερώνονται στην
ατμόσφαιρα. Παράλληλα, η διαθέσιμη τεχνολογία των αγωγών
γενικά επέτρεπε μεταφορές μόνο σε πολύ κοντινή απόσταση (Tobin e
al, 2006).
Ωστόσο, από τις αρχές της δεκαετίας του 1920, η ανάπτυξη
αξιόπιστων τεχνικών συγκόλλησης σωλήνων αλλά και γενικότερα της
τεχνολογίας οδήγησε στην εξόρυξη και επεξεργασία του φυσικού
αερίου. Εκείνη την περίοδο, υπήρχε ένα υποτυπώδες υφιστάμενο
δίκτυο αγωγών φυσικού αερίου το οποίο κάλυπτε σχετικά μεγάλες
αποστάσεις. Τοποθετήθηκε το 1932 και περιλάμβανε και μερικές
μονάδες επεξεργασίας φυσικού αερίου οι οποίες ήταν
εγκατεστημένες στα μεγαλύτερα σημεία παραγωγής. Ο Β’
Παγκόσμιος Πόλεμος και οι αρνητικές συνέπειες του είχαν ως
αποτέλεσμα την επιβράδυνση της αύξησης της ζήτησης φυσικού
αερίου και της ανάγκης για περισσότερες εγκαταστάσεις
επεξεργασίας (Tobin e al, 2006).
Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, και συγκεκριμένα κατά
τη δεκαετία του 1950, ξεκίνησε η ανάπτυξη της αγοράς πλαστικών και
άλλων νέων προϊόντων τα οποία παράγονταν και κατασκευάζονταν
έχοντας ως υλικό κατασκευής το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο.
Παράλληλα, υπήρξαν και άλλες σημαντικές βελτιώσεις στη
τεχνολογία τεχνικών συγκόλλησης σωλήνων και στην κατασκευή

αγωγών. Επιπρόσθετα, την περίοδο εκείνη παρουσιάστηκε και
αυξημένη ζήτηση του φυσικού αερίου για βιομηχανική πρώτη ύλη και
βιομηχανικά καύσιμα. Όλα τα παραπάνω σε συνδυασμό, οδήγησαν
στην ανάπτυξη σημαντικών συστημάτων μεταφοράς φυσικού αερίου,
και συνέβαλαν στη προσπάθεια βελτίωσης της εμπορευσιμότητας και
διαθεσιμότητας φυσικού αερίου για την τροφοδότηση καταναλωτών
οικιακής και εμπορικής χρήσης. Έτσι από τη δεκαετία του 1970 έως
και τη δεκαετία του 1990 οι ποσότητες κατανάλωσης του φυσικού
αερίου σχεδόν τριπλασιάστηκαν και συνεχίζουν ακόμα να αυξάνονται
(Tobin e al, 2006).
3.1.1 Προέλευση Φυσικού Αερίου

Η ανακάλυψη του Φυσικού Αερίου αποτελεί μια δύσκολη διαδικασία,
αφού βρίσκεται ανάμεσα σε πορώδεις βράχους βαθιά κάτω από την
επιφάνεια του εδάφους. Διαχρονικά οι επιστήμονες εφαρμόζουν
διάφορες μεθόδους με σκοπό να ανακαλύψουν τις υπόγειες
δεξαμενές φυσικού αερίου. Αρχικά, μελετούν τους επιφανειακούς
βράχους πάνω από την περιοχή που έχουν εντοπιστεί πιθανότητες
ύπαρξης, προκειμένου να βρουν κάποιες αρχικές ενδείξεις. Στη
συνέχεια οδηγούνται σε άσκηση ελεγχόμενων μικρών εκρήξεων ή
μικρών σεισμικών δονήσεων, με σκοπό να εξετάσουν και να
καταγράψουν με περισσότερη σιγουριά την ύπαρξη φυσικού αερίου
(Καραπάνος, 2008).
Είναι γνωστό, πως οι υπόγειες λεκάνες που περιέχουν φυσικό
αέριο μπορεί να βρίσκονται σε βάθος 1500 μέτρων συνήθως. Αυτές
οι υπόγειες φυσικά διαμορφωμένες δεξαμενές δημιουργήθηκαν από
τον θάνατο μικροσκοπικών θαλάσσιων ζώων και φυτών που
συγκεντρώνονταν στον βυθό των ωκεανών. Έπειτα καλύφθηκαν
σταδιακά από διάφορα στρώματα λάσπης και άμμου και με το
πέρασμα εκατομμύριων ετών βυθίζονταν ακόμα πιο πολύ. Στη
συνέχεια, η μεγάλη θερμότητα και η πίεση που τους ασκείται
δημιουργεί το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο από τα υπολείμματα
που προαναφέρθηκαν. Η εξόρυξη επιτυγχάνεται με γεωτρήσεις.
Μέσω των στρωμάτων της άμμου και των πετρωμάτων αποκτάται η

πρόσβαση στους σχηματισμούς βράχων όπου και περιλαμβάνεται το
φυσικό αέριο και το πετρέλαιο. Τέλος, μετά την εξόρυξη από την
επιφάνεια του εδάφους, διοχετεύεται σε ειδικές εγκαταστάσεις στις
οποίες διαχωρίζεται από τις προσμίξεις του και διακρίνεται στα
διάφορα συστατικά του από τα οποία αποτελείται (Καραπάνος,2008).
3.2 Χαρακτηριστικά Φυσικού αερίου
Το φυσικό αέριο εντοπίζεται σε υπόγειες συσσωρεύσεις αντίστοιχες
με του πετρελαίου. Πιο αναλυτικά, υπάρχουν οι εξής κατηγορίες
συσσωρεύσεων ανάλογα με την κατάσταση στην οποία βρίσκεται το
φυσικό αέριο:
 Μη συνδυασμένο, όπου στην περίπτωση αυτή εντοπίζεται
μόνο το φυσικό αέριο και σε αέρια μορφή
 Συμπυκνωμένο απόθεμα, όταν εντοπίζονται αποθέματα
φυσικού αερίου σε συνδυασμό με υγρούς υδρογονάνθρακες
 Συνδυασμένο απόθεμα, όπου στην προκειμένη περίπτωση το
φυσικό αέριο είναι υπό πίεση διαλυμένο και συμπεριλαμβάνεται στο
φυσικό πετρέλαιο. Σε τέτοιες καταστάσεις η παραγωγή φυσικού
αερίου βρίσκεται σε συνάρτηση με την παραγωγή του πετρελαίου και
καθορίζεται από αυτή.
Το φυσικό αέριο αποτελεί μια από τις κορυφαίες ενεργειακές
πηγές καθώς η θερμογόνος δύναμη του είναι σε υψηλά επίπεδα και
κυμαίνεται από 8.500 έως 9.500 kcal/m3, πολύ μεγαλύτερη σε
σύγκριση με το συνθετικό αέριο το οποίο παράγεται από
γαιάνθρακες. Το γεγονός ότι το ποσοστό της καθαρότητας του είναι
αρκετά υψηλό, σε συνδυασμό της εύκολης καύσης του με λειτουργικό
τρόπο και της σχετικά εύκολης μεταφοράς του με αγωγούς, το
καθιστά ως κατάλληλη ενεργειακή πηγή με ελάχιστη ρύπανση της
ατμόσφαιρας (Γελεγένης & Αξαόπουλος, 2005).
Η σύνθεση του αποτελείται κυρίως από μεθάνιο και
κατώτερους υδρογονάνθρακες κατά 95% και το εναπομείναν 5%
περιλαμβάνει συνήθως Άζωτο (𝛮2 ), Διοξείδιο του άνθρακα (𝐶𝑂2) και
σε ειδικές περιπτώσεις μόνο ελάχιστες ποσότητες Υδρόθειο (H2S).
Επιπρόσθετα, υπάρχει το ενδεχόμενο να περιέχει και αέριο Ήλιο (He).

Σε περιπτώσεις όπου περιέχει και υδρογονάνθρακες που βρίσκονται
σε υγρή μορφή, τότε ονομάζεται και υγρό αέριο. Στη συνέχεια αέριοι
και υγροί υδρογονάνθρακές από τους οποίους μπορεί να αποτελείται
η σύσταση του φυσικού αερίου, παρουσιάζονται στον πίνακα που
ακολουθεί (Γελεγένης & Αξαόπουλος, 2005).
Η μεταφορά του σε μεγάλες αποστάσεις μεταξύ περιοχών
γίνεται με την κατασκευή και αξιοποίηση σωληνογραμμών. Τα πιο
αξιοσημείωτα έργα δικτύου μεταφοράς είναι στις Η.Π.Α, όπου έχουν
συνολικό μήκος 900.000 μιλίων. Αυτά είναι ο υποβρύχιος αγωγός που
μεταφέρει φυσικό αέριο από την Αλγερία όπου βρίσκονται τα
αποθέματα στην Γαλλία και τέλος ο αγωγός μεταφοράς από τα
αποθέματα της Σιβηρίας προς την Ευρώπη με σκοπό την
τροφοδότηση της.
Πίνακας1: Αέριοι και υγροί υδρογονάνθρακες που μπορεί να βρίσκονται
στο φυσικό αέριο
Όνομα Χημικός Τύπος Φυσική κατάσταση
Μεθάνιο CH4 Αέριοι
Αιθάνιο 𝐶2 𝐻6
Προπάνιο 𝐶3 𝐻8
Ισοβουτάνιο 𝐶4 𝐻8
Κ-βουτάνιο 𝐶4 𝐻10
Κ-Πεντάνιο 𝐶5 𝐻12 Υγροί
Ισοπεντάνιο 𝐶5 𝐻12
Εξάνιο 𝐶6 𝐻14
Επτάνιο 𝐶7 𝐻16
Οκτάνιο 𝐶8 𝐻18
Πηγή: Γελεγένης & Αξαόπουλος, 2005
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχουν σημειωθεί και άλλα

σημαντικά έργα στον χώρο του φυσικού αερίου. Στην Ελλάδα ένα
σημαντικό έργο που προορίζεται να πραγματοποιηθεί είναι ο αγωγός
EastMed, όπου θα μεταφέρει φυσικό αέριο από το Ισραήλ στην
Κύπρο, από εκεί στην Ελλάδα και μετά θα συνδέεται με την υπόλοιπη
Ευρώπη μέσω Ιταλίας. Στη συνέχεια της εργασίας γίνεται αναφορά σε
όλα τα σημαντικά έργα φυσικού αερίου στην Ελλάδα (Γελεγένης &
Αξαόπουλος, 2005).
3.2.1 Εναλλακτικές μορφές Φυσικού Αερίου
Όταν δεν υφίσταται αγωγός μεταφοράς, που είναι και η βασική
μέθοδος μεταφοράς του φυσικού αερίου, τότε η μεταφορά του
πραγματοποιείται με δεξαμενόπλοια, τα οποία έχουν αποθηκευμένο
στις δεξαμενές τους φυσικό αέριο σε υγροποιημένη μορφή. Υπό
συνθήκες ατμοσφαιρικής πίεσης ρευστοποιείται σε θερμοκρασία -
160℃ και η μορφή στην οποία έχει μετατραπεί ονομάζεται LNG
(Liquefied Natural Gas ). Ωστόσο, μπορεί να αποκτήσει και άλλη
μορφή ,έτσι ώστε να μπορεί να αποκτήσει και άλλες χρήσεις ,όπως
για παράδειγμα, για οχήματα με διαφορετικούς τρόπους μεταφοράς
και αποθήκευσης. Στην περίπτωση αυτή αποθηκεύεται σε ειδικές
δεξαμενές/δοχεία και μεταφέρεται με ειδικά διαμορφωμένα
βυτιοφόρα, βρίσκεται υπό πίεση συνήθως 200atm και ονομάζεται
CNG (Compressed Natural Gas) (Γελεγένης & Αξαόπουλος, 2005).
Για να πραγματοποιηθεί η υγροποίηση του φυσικού αερίου,
απαιτείται αυτό να υποστεί τη διαδικασία κάθαρσης, προκειμένου να
απομακρυνθεί η υγρασία, το υδρόθειο και το διοξείδιο του άνθρακα.
Το 𝐻2 0 και το 𝐶𝑂2 δημιουργούν αποφρακτικό πάγο στη διάρκεια
ψύξης του αερίου, στην εγκατάσταση όπου γίνεται η υγροποίηση.
Όσον αφορά το 𝐻2 0 έχει σημείο ζέσεως -85.5 ℃, έχει διαβρωτική
ικανότητα και είναι αυτό που στην διάρκεια καύσης του
απελευθερώνει 𝑆𝑂2, το οποίο αποτελεί και τον ατμοσφαιρικό
ρυπαντή. Τέλος τα 𝐻2 0 και 𝐶𝑂2 εξαλείφονται με απορρόφηση από
αμίνη και η υγρασία απομακρύνεται από τις αφυγραντικές ύλες που
δημιουργούνται και τα κατασκευαστικά υλικά όπως το αλουμίνιο
(Γελεγένης & Αξαόπουλος, 2005).
Το φυσικό αέριο ανάλογα τη μορφή στην οποία βρίσκεται έχει

διαφορετικούς τρόπους αποθήκευσης:
1) Όταν είναι σε αέρια κατάσταση αποθηκεύεται συνήθως σε
μεγάλες κοιλότητες, που έχουν σχηματιστεί με φυσικό τρόπο
ή σε ανθρακωρυχεία που δεν είναι εν ενεργεία.
2) Όταν είναι σε υγρή μορφή αποθηκεύεται σε ειδικά
διαμορφωμένες δεξαμενές με καλή μόνωση και εσωτερικές
επενδύσεις από αλουμίνιο ή χάλυβα και βρίσκονται πάνω από
το έδαφος ή και εντός εδάφους (Γελεγένης & Αξαόπουλος,
2005)
3.2.2 Παγκόσμια Παραγωγή και ζήτηση φυσικού αερίου
Διάγραμμα 1: Παγκόσμια παραγωγή φυσικού αερίου 1973-2018

Πηγή:IEA-Natural Gas Information 2019
Σύμφωνα με το σχήμα το 2018 η παγκόσμια παραγωγή

φυσικού αερίου ανέρχεται σε 3937 δισεκατομμύρια κυβικά
μέτρα, ποσότητα η οποία αποτελεί ρεκόρ για τα δεδομένα του
φυσικού αερίου. Σημειώθηκε μάλιστα μια αύξηση 4% του
συνολικού αποθέματος σε σχέση με τις μετρήσεις του 2017. Είναι

αξιοσημείωτο επίσης το γεγονός ότι παρά την παγκόσμια
οικονομική κρίση που ξέσπασε το 2009, από τότε η παραγωγή
φυσικού αερίου αυξάνεται με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης ίσο με
2,8%.
Όπως θα διαπιστωθεί και στη συνέχεια οι παγκόσμιες
ποσότητες παραγωγής φυσικού αερίου με τις ποσότητες της
παγκόσμιας ζήτησης κυμαίνονται σε πολύ κοντινά επίπεδα
,γεγονός που δείχνει ότι το ισοζύγιο παραγωγής-ζήτησης είναι
σχεδόν ισορροπημένο (IEA-Natural Gas Information, 2019).
Διάγραμμα 2: Παγκόσμια Ζήτηση φυσικού αερίου 1973-2018

Πηγή: IEA-Natural Gas Information, 2019
Το 2018 η παγκόσμια ζήτηση φυσικού αερίου αγγίζει τα 3922
δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, παρουσιάζοντας αύξηση μεγέθους
4,9% σε σχέση με το έτος 2017. Ωστόσο, το γεγονός αυτό δεν είναι
πρωτοφανές, καθώς αποτελεί το ένατο στη σειρά έτος αύξησης της
ζήτησης. Πιο ειδικά, οι χώρες του ΟΟΣΑ σημειώνουν αύξηση της
ζήτησης 4,5%, παρά το γεγονός ότι αυτό οφείλονταν στο ότι οι χώρες
μέλη του ΟΟΣΑ ήταν κατευθυνόμενες κυρίως από τις Ηνωμένες
Πολιτείες και τον Καναδά. Όσον αφορά τις χώρες οι οποίες βρίσκονται
εκτός του ΟΟΣΑ εκεί παρατηρείται μια αύξηση μεγέθους 5,3% στη
ζήτηση της αγοράς φυσικού αερίου. Αναφορικά με τον υπόλοιπο
κόσμο, εκεί το ποσοστό του ετήσιου ρυθμού αύξησης της
κατανάλωσης φυσικού αερίου ήταν μεγαλύτερο φτάνοντας το 7,7%,
με την Κίνα να εμφανίζει μεγαλύτερο ποσοστό αύξησης 13,3% (IEA-
Natural Gas Information, 2019).
3.2.3 Πόροι, αποθέματα και Παραγωγή Φυσικού Αερίου
Οι πόροι Φυσικού Αερίου που έχουν απομείνει και δεν έχουν
εξορυχθεί, έχουν την δυνατότητα να καλύψουν επαρκώς τις
εκτιμήσεις που έχουν γίνει για την παγκόσμια αύξηση της ζήτησης
έως το 2040. Τα αποθέματα Φυσικού Αερίου για τα οποία έχει
αποδειχθεί η ύπαρξη τους ανέρχονται στα 216 τρισεκατομμύρια
κυβικά μέτρα (tcm) την περίοδο 2016, τα οποία αναλογούν σε 60 έτη
κατά προσέγγιση παραγωγής με τα τωρινά δεδομένα παραγωγής.
Παρ όλα αυτά οι υπόλοιποι πόροι, οι οποίοι από τεχνικής πλευράς
μπορεί να γίνουν ανακτήσιμοι, συμβάλλουν στην διαμόρφωση ενός
καλύτερου δείκτη όσον αφορά την ποσότητα Φυσικού Αερίου που
δύναται να παραχθεί μακροπρόθεσμα. Συνεπώς, η ανάπτυξη
μοντέλων που δημιουργούν τις τάσεις παραγωγής Φυσικού Αερίου
βασίζονται κυρίως σε εξορίξιμους πόρους και όχι απαραίτητα μόνο
σε αποθεματικά. Σε παγκόσμιο επίπεδο οι πηγές Φυσικού Αερίου με
βάση εκτιμήσεις ανέρχονται κατά προσέγγιση σε 800
τρισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (tcm). Από τις ποσότητες αυτές το
45% αποτελεί αντισυμβατικό φυσικό αέριο, το οποίο με την σειρά του
διακρίνεται σε σφραγισμένο φυσικό αέριο, σχιστολιθικό φυσικό
αέριο και ανθρακούχο μεθάνιο. Η γεωγραφική θέση των κοιλοτήτων
απόθεσης του αντισυμβατικού φυσικού αερίου είναι ευρέως πιο
διαδεδομένες από τους συμβατικούς φυσικούς πόρους (IEA-World
Energy Outlook, 2017).
Οι αντισυμβατικές πηγές Φυσικού Αερίου αντιστοιχούν σε
ποσότητες συνολικά πάνω από το μισό της αυξανόμενης παροχής
αερίου. Πιο ειδικά η παραγωγή σχιστολιθικού Φυσικού Αερίου στη
Βόρεια Αμερική είναι η μεγαλύτερη καθώς συνεισφέρει περίπου 725

δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm) στην παγκόσμια αγορά αερίου.
Στη συνέχεια, έρχεται το ανθρακούχο μεθάνιο του οποίου η
παραγωγή ανέρχεται σε πάνω από 60 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα
(bcm) και τέλος ακολουθεί το στεγανοποιημένο αέριο με παραγωγή
που φτάνει λίγο πάνω από 35 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm)
(IEA-World Energy Outlook, 2017).
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν χωρίς αμφισβήτηση τον πιο
σημαντικό μοχλό ανάπτυξης που αφορά την παγκόσμια παραγωγή
σχιστολιθικού αερίου. Η παραγωγή των ΗΠΑ άγγιξε τα 445
δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm) το 2016 και εκτιμάται αύξηση
της ποσότητας αυτής στα 800 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm)
έως το 2040. Από την μία πλευρά, η αυξανόμενη παραγωγή
σχιστολιθικού αερίου των ΗΠΑ επιβραδύνει την αύξηση παραγωγής
σχιστολιθικού αερίου στον Καναδά. Από την άλλη πλευρά όμως, οι
ποιοτικοί πόροι που διαθέτει σε συνδυασμό με κάποιες θετικές
επιπτώσεις από τις ΗΠΑ οδηγούν σε μια μακροπρόθεσμη αύξηση της
παραγωγής σχιστολιθικού αερίου του Καναδά, που ανέρχεται σε 155
δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα το 2040 (IEA-World Energy Outlook,
2017).
Η Κίνα η οποία εκτιμάται ότι διαθέτει τη μεγαλύτερη πηγή
σχιστολιθικού φυσικού αερίου σύμφωνα με τις προβλέψεις θα
αυξήσει την παραγωγή της σε περίπου 100 δισεκατομμύρια κυβικά
μέτρα (bcm) τo 2040 από τους 8 δισεκατομμύρια τόνους που ήταν η
παραγωγή το 2016. Ωστόσο, η κύρια ανησυχία τόσο για τις πηγές
σχιστολιθικού αερίου της Κίνας όσο και όλων των χωρών με εξαίρεση
τη Βόρεια Αμερική, αποτελεί η εύρεση ποιότητας των πόρων, αλλά
και το αντίτιμο του κόστους προκείμενου να γίνει η παραγωγή (IEA-
World Energy Outlook, 2017).
Στο παιχνίδι του σχιστολιθικού φυσικού αερίου πρόκειται να
ενταχθεί και η Αργεντινή καθώς υπάρχει μια δραστηριότητα
γεωτρήσεων που δείχνει ότι υπάρχουν δυνητικά εκμεταλλεύσιμοι
πόροι. Επιπλέον η Αργεντινή έχει μια καλή υφιστάμενη αγορά
φυσικού αερίου με ικανοποιητικές υποδομές και κανονιστικό και
ρυθμιστικό περιβάλλον, που είναι ευνοϊκό προς το Φυσικό αέριο. Έτσι
λοιπόν προβλέπεται η παραγωγή αργιλικού σχιστολιθικού φυσικού
αερίου να φθάσει κατά προσέγγιση τα 50 δισεκατομμύρια κυβικά

μέτρα (bcm) ή και περισσότερο δεδομένου τους πόρους που διαθέτει
(IEA-World Energy Outlook, 2017).
Το συμβατικό Φυσικό Αέριο είναι αυτό το οποίο κατέχει το
μεγαλύτερο μερίδιο της παγκόσμιας παραγωγής φυσικού αερίου .
Ωστόσο έως το 2040 οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για μείωση του
ποσοστού αυτού σε 70%. Η χώρα με την μεγαλύτερη παραγωγή
συμβατικού Φυσικού Αερίου σήμερα είναι η Ρωσία με τις πηγές που
διαθέτει στα πεδία Φυσικού Αερίου της Δυτικής Σιβηρίας, τα οποία
θα διατηρηθούν και μακροπρόθεσμα για άλλα 25 χρόνια. Μέχρι το
έτος 2040 εκτιμάται ότι η συνολική παραγωγή της Ρωσίας θα αυξηθεί
κατά 20% από την τωρινή και θα φτάσει τα 785 δισεκατομμύρια
κυβικά μέτρα (bcm). Κάποιες άλλες χώρες οι οποίες παράγουν και
διαθέτουν συμβατικούς πόρους αερίου είναι το Κατάρ και το Ιράν.
Αυτές οι χώρες παράγουν μόνο συμβατικό φυσικό αέριο και η
παραγωγή τους πρόκειται να αυξηθεί 55% για το Κατάρ και 80% για
το Ιράν (IEA-World Energy Outlook, 2017).
Οι πόροι του μεθανίου βρίσκονται διασκορπισμένοι σε πολλά
μέρη στον κόσμο, ωστόσο η παραγωγή του εντοπίζεται μόνο στις
ΗΠΑ, την Αυστραλία, τον Καναδά και την Κίνα. Η παγκόσμια
παραγωγή από την περίοδο 2000 έως 2016 αυξήθηκε 100% και
έφτασε τα 70 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm). Αύξηση η οποία
ήταν ήπια σε σύγκριση με την αύξηση της παραγωγής σχιστολιθικού
αερίου, που την ίδια περίοδο αυξήθηκε 20 φόρες και έφτασε τα 460
δισεκατομμύρια κυβικά εκατοστά (bcm). Σύμφωνα με τις προβλέψεις
της Διεθνής Έκθεσης Ενέργειας η παγκόσμια παραγωγή ανθρακικού
μεθανίου πρόκειται να αυξηθεί κατά προσέγγιση σε 130 bcm έως το
2040. Ενδιαφέρον είναι το γεγονός πως στις ΗΠΑ και τον Καναδά, το
μεθάνιο έχει υψηλό κόστος παραγωγής και προσπαθεί να
ανταγωνιστεί το σχιστολιθικό αέριο του οποίου όμως το κόστος
παραγωγής ολοένα και μειώνεται (IEA-World Energy Outlook, 2017).
Όσον αφορά την Αυστραλία, αναπτύσσεται μια τάση αύξησης
της παραγωγής τα τελευταία χρόνια, με σκοπό να τροφοδοτήσει την
παράλληλα ταχεία αναπτυσσόμενη βιομηχανία της εξαγωγής
Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου. Συγκεκριμένα η παραγωγή
μεθανίου πρόκειται να αυξηθεί και να φτάσει τα 55 bcm με
αποτέλεσμα η Αυστραλία να γίνει ο μεγαλύτερος παραγωγός

μεθανίου στο κόσμο. Στην περίπτωση της Κίνας και εκεί έτσι και
αλλιώς υπάρχουν αισιόδοξα σχέδια σχετικά με την αύξηση γενικά της
παραγωγής φυσικού αερίου και ειδικά του ανθρακικού μεθανίου. Το
μεθάνιο αντιστοιχεί σε περίπου 30 δισεκατομμύρια κυβικά εκατοστά
από τα συνολικά 225 δισεκατομμύρια κυβικά εκατοστά παραγωγής
μη συμβατικού φυσικού αερίου στην Κίνα μέχρι το 2040 (IEA-World
Energy Outlook, 2017).
Πίνακας 2: Παραμείναντες τεχνικά ανακτήσιμοι πόροι φυσικού αερίου ανά
τύπο και περιοχή, τέλος του 2016 (tcm)
Αντισυμβατικό Σύνολο
Συμβατικό Σφραγισμένο Σχιστολιθικό Ανθρακούχο Πόροι Αποδεδειγμένα
αέριο αέριο μεθάνιο αποθεματικά
Βόρεια 51 11 61 7 130 12
Αμερική
Κεντρική 28 15 41 - 84 8
και Νότια
Αμερική
Ευρώπη 19 5 18 5 47 5
Αφρική 51 10 40 0 101 17
Μέση 103 9 11 - 123 80
Ανατολή
Ευρασία 134 10 10 17 172 74
Ασία- 45 21 53 21 139 20
Ειρηνικός
Παγκόσμια 432 82 233 50 796 216
Πηγή:IEA databases and analysis.
3.3 Χρήσεις-Εφαρμογές Φυσικού αερίου

Σε παγκόσμια βάση το Φυσικό Αέριο χωρίζεται σε τέσσερις βασικούς
άξονες-τομείς στους οποίους και έχει εφαρμογή. Πιο αναλυτικά, ο
βιομηχανικός τομέας κατέχει το μεγαλύτερο ποσοστό με 52%, ο
οικιακός τομέας το 26%, στη συνέχεια ο εμπορικός τομέας το 15%, και
τέλος το υπολειπόμενο 7% οι άλλες χρήσεις. Όσον αφορά την
Ευρώπη, ο Βιομηχανικός τομέας εξακολουθεί να έχει το υψηλότερο
ποσοστό με 40%, ο οικιακός τομέας 35%, η ηλεκτροπαραγωγή 20%
και τέλος ο εμπορικός τομέας 5%. Ωστόσο, αυτές που αναφέρθηκαν

είναι μόνο οι πιο σημαντικές χρήσεις του Φυσικού Αερίου καθώς
υπάρχουν και άλλες διάφορες χρήσεις που είναι όμως δύσκολο να
αναφερθούν. Σε αυτό το κεφάλαιο θα παραθέσουμε και θα
αναλύσουμε τους σημαντικότερους τομείς εφαρμογής του ορυκτού
αυτού καυσίμου (Παπαδοπούλου, 2006).
Χρήσεις
Άλλο
7%
Εμπόριο
15%
Βιομηχανία
52%
Οικιακά
26%
Βιομηχανία Οικιακά Εμπόριο Άλλο
Διάγραμμα 3:Ποσοστά χρήσεων στους τομείς

Πηγή: ΔΕΠΑ
3.3.1. Οικιακός Τομέας

Στον Οικιακό Τομέα η κυριότερη χρήση αφορά τη θέρμανση χώρων
με λέβητες φυσικού αερίου είτε με ατομικό καυστήρα, είτε με
κεντρικό καυστήρα ,έχοντας υψηλότερα επίπεδα ζήτησης ιδίως τους
χειμερινούς μήνες εξαιτίας των χαμηλότερων θερμοκρασιών.
Κατόπιν, ακολουθεί η κατανάλωση φυσικού αερίου για τη θέρμανση
νερού, αλλά και η χρήση για τη μαγειρική μέσω της λειτουργίας
ηλεκτρονικών κουζινών αλλά και άλλων οικιακών συσκευών
θέρμανσης. Επίσης, εκτός από την θέρμανση των χώρων μπορεί να
πραγματοποιηθεί και η ψύξη των χώρων, μέσω συστημάτων
κλιματισμού που λειτουργούν με φυσικό αέριο (Ρουμανάς, 2017).
Η πίεση στην οποία δουλεύουν οι οικιακές συσκευές είναι 18-
23mbar με συνέπεια να υπάρχει πληθώρα συσκευών και
αυτοματισμών ,ώστε να διατηρείται σταθερή η πίεση αυτή. Ανάλογα

με την προέλευση του φυσικού αερίου μεταβάλλεται και η
θερμογόνος δύναμη του. Έτσι, η θερμογόνος δύναμη του αερίου
μεταβάλλεται ανάλογα μεταξύ των τιμών 7.224 Kcal και 11.266 Kcal
(ΔΕΠΑ, 2019).
Εικόνα 1: Φυσικό αέριο στον οικιακό τομέα

Πηγή:HydrogenEurope,2017
3.3.2. Βιομηχανικός Τομέας

Η Βιομηχανία κατέχει την υψηλότερη κατανάλωση φυσικού αερίου ,
όπως αναφέρθηκε στην αρχή του κεφαλαίου. Σε αυτήν, το φυσικό
αέριο αποτελεί τη δεύτερη σημαντικότερη μορφή ενέργειας που
χρησιμοποιείται, ακολουθώντας την ηλεκτρική ενέργεια που
βρίσκεται στην πρώτη θέση.
Εν συνεχεία οι τρείς βασικές κατηγορίες χρήσης του φυσικού
αερίου στη βιομηχανία διακρίνονται σε:
1. Άμεση θερμική χρήση, από βιομηχανίες παραγωγής
κατασκευαστικών υλικών όπως μετάλλων, τσιμέντου, χάλυβα,
κεραμικών υλικών τα οποία προθερμαίνονται, αλλά και για την
επεξεργασία αποβλήτων.
2. Έμμεση θερμική χρήση, για την κατασκευή διάφορων χημικών

ουσιών, σε βιομηχανίες επεξεργασίας τροφίμων, αλλά και σε
βιομηχανίες χαρτιού και υφαντουργίας.
3. Πρώτη ύλη για την παραγωγή χημικών προϊόντων. Πιο
συγκεκριμένα, μπορεί να αποτελέσει δομικό συστατικό για την
παραγωγή μεθανόλης και αμμωνίας (μέσω της διαδικασίας της
αναμόρφωσης του ατμού), που στη συνέχεια τα προϊόντα αυτά
αποκτούν και άλλες βιομηχανικές εφαρμογές (Μαργέτης &
Λιούλη, 2013).
3.3.3 Εμπορικός Τομέας
Σε αυτή την κατηγορία χρήσεων η κατάσταση είναι παρόμοια με αυτή
στον οικιακό τομέα. Σε αυτόν τον τομέα περιλαμβάνονται όλα τα είδη
των επιχειρήσεων ,είτε είναι δημόσιες ,είτε είναι ιδιωτικές. Εδώ
λοιπόν το φυσικό αέριο χρησιμοποιείται κυρίως για την θέρμανση
των χώρων και του νερού, για μαγείρεμα μέσω ηλεκτρικών κουζινών,
για την ψύξη του χώρου μέσω συσκευών κλιματισμού και τέλος για
την παραγωγή ατμού στις βιοτεχνίες τροφίμων (ΤΕΕ-Ομάδα εργασίας
επιτροπής ενέργειας, 2005). Ωστόσο, με την τεχνολογική πρόοδο που
έχει σημειωθεί εκτός από τις συνηθισμένες αυτές χρήσεις φυσικού
αεριού παρατηρείται και η αύξηση της ενεργειακής απόδοσης των
εμπορικών κτηρίων ,καλύπτοντας τις ενεργειακές τους ανάγκες μέσω
γεννητριών που λειτουργούν με φυσικό αέριο (Παπαδοπούλου,
2006).
3.3.4. Χρήση Φυσικού Αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή
Η χρήση του φυσικού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή
πραγματοποιείται κυρίως μέσω της διαδικασίας Συμπαραγωγής
Ηλεκτρισμού-Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ). Κατά τη
διαδικασία αυτή παράγεται παράλληλα ηλεκτρική και θερμική
ενέργεια έχοντας ως βάση το ίδιο καύσιμο, με σκοπό τη βέλτιστη
απορρόφηση και αξιοποίηση της ενέργειας που περιέχεται.
Αντίστοιχα, η θερμική ενέργεια ψύχεται μέσω του συστήματος
τριπαραγωγής το οποίο χρησιμοποιεί και τις τρεις μορφές ενέργειας
(ηλεκτρική, θερμική, ψύξη). Με αυτόν τον τρόπο, ένας σταθμός
συμπαραγωγής έχει ως τελικό προϊόν θερμό αέρα, θερμό αλλά και
ψυχρό νερό ,τα οποία χρησιμεύουν στην παραγωγική διαδικασία και

φυσικά ηλεκτρική ενέργεια η οποία και μπορεί να πουληθεί ή να
χρησιμοποιηθεί για εσωτερική κατανάλωση. Ο σταθμός
συμπαραγωγής και τα συστήματα που διαθέτει παράγουν τις
απαραίτητες ενεργειακές χρήσεις και έτσι αποτελούν ολοκληρωμένα
ενεργειακά συστήματα (ΔΕΠΑ,ΣΗΘΥΑ, 2019).
Επιπλέον, υπάρχουν και άλλοι τρόποι παραγωγής ηλεκτρικής
ενέργειας με καύσιμο το φυσικό αέριο, όπως είναι οι μονάδες
κατανεμημένης παραγωγής, οι κυψέλες καυσίμου και οι βιομηχανικοί
στρόβιλοι φυσικού αερίου, η λειτουργία των οποίων είναι ίδια με
αυτή των αεριοστρόβιλων των κεντρικών μονάδων παραγωγής
ενέργειας που αναφέρθηκαν πιο πάνω (Παπαδοπούλου, 2006).
3.3.5. Μεταφορικός Τομέας
Γίνεται μια ενθαρρυντική προσπάθεια εδραίωσης του φυσικού
αερίου στο τομέα των μεταφορών και συγκεκριμένα μέσω της χρήσης
φυσικού αερίου κίνησης για τα επιβατικά οχήματα. Ταυτόχρονα, το
φυσικό αέριο κίνησης μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την λειτουργία
των δημόσιων συγκοινωνιών, λεωφορείων, επαγγελματικών
φορτηγών για μεταφορές ακόμα και για απορριμματοφόρα. Ήδη
πλέον γίνονται κάποιες κινήσεις για την επίτευξή αυτής της
προσπάθειας. Θετικό στοιχείο αποτελεί η επέκταση του δικτύου
ανεφοδιασμού μέσω της δημιουργίας πρατηρίων εφοδιασμού
οχημάτων.
Στην Ναυτιλία σε παγκόσμιο επίπεδο το πιο κατάλληλο για
χρήση καύσιμο είναι το Υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), το οποίο
μπορεί να ικανοποιήσει την ζήτηση της αγοράς και μπορεί να διατεθεί
σε ικανό βαθμό λόγο των κατάλληλων εξειδικευμένων
εγκαταστάσεων που δημιουργούνται (ΔΕΠΑ, 2019).
Εικόνα 2: Φυσικό αέριο στον μεταφορικό τομέα

Πηγή: ΔΕΠΑ, 2019
3.4 Ρόλος-Σημασία Φυσικού αερίου

3.4.1 Πλεονεκτήματα φυσικού αερίου στις χρήσεις του
Αναφορικά με τα πλεονεκτήματα που εντοπίζονται κατά την οικιακή
χρήση και κυρίως στη θέρμανση, αυτά οφείλονται στο γεγονός πως ο
κάθε ιδιοκτήτης-καταναλωτής έχει πρόσβαση και τροφοδοτείται από
τον δικό του ατομικό λέβητα. Αυτό σημαίνει αυτομάτως ότι ο
καταναλωτής επιλέγει ποιο χρονικό διάστημα θα ενεργοποιήσει τον
λέβητα και το φυσικό αέριο και πόσο θα διαρκέσει η χρήση του. Έτσι
με αυτόν τον τρόπο, πληρώνει μόνο για τη ποσότητα φυσικού αερίου
που πρόκειται να καταναλώσει και δεν εμπλέκεται με τις ποσότητες
καυσίμου που καταναλώνουν οι υπόλοιποι καταναλωτές
διαμερισμάτων σε περίπτωση κεντρικής θέρμανσης. Η μέθοδος της
χρήσης αυτής είναι πιο πρακτική από αυτή του πετρελαίου και σε
συνδυασμό με την μη ανάγκη προκαταβολής χρημάτων οδηγεί στην
εξοικονόμηση χρημάτων. Παρά το γεγονός, ότι η τιμή του στα
τιμολόγια είναι στα ίδια φθηνά επίπεδα με αυτή του πετρελαίου και
του ηλεκτρικού ρεύματος η μακροπρόθεσμη αυτή εξοικονόμηση
βασίζεται κυρίως στην διαχείριση του (ΡΑΕ, 2020).
Εκτός από την σκοπιά των οικονομικών οφελών, δημιουργείται
εξοικονόμηση χώρου στις κατοικίες, εφόσον δεν χρειάζεται δέσμευση
χώρου για την εγκατάσταση δεξαμενής πετρελαίου, δεδομένου του

μικρού όγκου που καταλαμβάνει ο λέβητας και καυστήρας φυσικού
αερίου. Επίσης, οι τεχνικές προδιαγραφές του σχεδιαστή των
συσκευών δεν προβλέπουν τόσο συχνή συντήρηση των
εγκαταστάσεων όσο του πετρελαίου και η διάρκεια λειτουργίας των
συσκευών και του εξοπλισμού υπολογίζεται μεγαλύτερη. Όπως θα
παρατηρήσουμε και στη συνέχεια σε επόμενη παράγραφο, δεν
προκαλείται κάποια ρύπανση παρά μόνο σε ελάχιστο βαθμό. Τέλος,
συγκριτικό πλεονέκτημα αποτελεί η συνεχής ροή του φυσικού αερίου
που τροφοδοτεί τους καταναλωτές σε σχέση με το πετρέλαιο, όπου
εκεί απαιτούνται συνεχείς παραγγελίες ποσοτήτων για τις δεξαμενές
και αρκετές φορές με την μορφή των προβλέψεων των αποθεμάτων
(ΡΑΕ, 2020).
Ευνοϊκά αποτελέσματα έχει και στο τομέα της βιομηχανίας η
χρήση του φυσικού αερίου, καθώς φαίνεται να αυξάνει την
ενεργειακή απόδοση των μηχανημάτων που έχουν ως καύσιμο το
φυσικό αέριο και λειτουργούν με αυτό , άρα και συνολικά της
βιομηχανικής μονάδας. Ταυτόχρονα, μειώνει το λειτουργικό κόστος
που αφορά τη διαχείριση καυσίμου και βελτιώνει κατά κάποιον
βαθμό την ποιότητα των παραγόμενων προϊόντων. Παράλληλα με
όλα αυτά, συμβάλλει στον περιορισμό της εκπομπής επιβλαβών
ρύπων για το περιβάλλον και κατ’ επέκταση στη ρύπανση του
περιβάλλοντος (ΡΑΕ, 2020).
Εξαιτίας όσων προαναφέρθηκαν, οι επαγγελματίες μικροί και
μεγάλοι ενθαρρύνονται από τα πλεονεκτήματα του φυσικού αερίου,
στη χρήση του ολοένα και περισσότερο. Τα τελευταία χρόνια,
προγραμματίζεται ο σχεδιασμός για μια ευρύτερη χρήση του φυσικού
αερίου στην αυτοκίνηση, η οποία βέβαια έχει ξεκινήσει σιγά σιγά
ήδη, δειλά όμως ακόμα στην Ελλάδα. Η σταδιακή αύξηση της
κατανάλωσης και χρήσης του φυσικού αερίου έχει ως αντίκτυπο τον
περιορισμό της χρήσης του πετρελαίου, η οποία στην Ελλάδα είναι σε
μεγάλο βαθμό ακόμα. Το φαινόμενο αυτό μπορεί να οδηγήσει στη
θ
̏ ετική α̋ λλαγή του ενεργειακού ισοζυγίου της Ελλάδας και τον
περιορισμό της σχέσης εξάρτησης με το πετρέλαιο. Η εξάρτηση αυτή
έχει αρνητικό ρόλο, καθώς εξαιτίας της αύξησης της τιμής του
πετρελαίου το τελευταίο χρονικό διάστημα, επιβαρύνεται σε μεγάλο
βαθμό η εθνική οικονομία, εφόσον έμμεσα αναγκάζεται να το

προμηθεύεται για να καλύψει τις ενεργειακές της ανάγκες (ΡΑΕ,
2020).
Σε κάθε περίπτωση η διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας
και η ύπαρξη μιας δεύτερης πηγής ενέργειας ικανή να καλύψει
μεγάλο ποσοστό των ενεργειακών αναγκών, αποτελεί μια σημαντική
δικλείδα ασφαλείας για τον ενεργειακό εφοδιασμό της χώρας (ΡΑΕ,
2020).
3.4.2 Φυσικό Αέριο και Περιβάλλον
Όπως και στη Χωροταξία όπου στόχος της είναι ο σχεδιασμός του
χώρου και η βιώσιμη ανάπτυξη του παράλληλα με την προστασία του
περιβάλλοντος, έτσι και στην ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής
Ένωσης η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί έναν βασικό
πυλώνα της. Άλλους βασικούς πυλώνες αποτελούν η οικονομική
ανταγωνιστικότητα της ενέργειας και η ασφάλεια εφοδιασμού της.
Αυτούς τους πυλώνες στους οποίους βασίζεται η ενεργειακή πολιτική,
έχει υιοθετήσει και η Ελλάδα.
Το φυσικό αέριο διαθέτει αρκετές ιδιότητες που το καθιστούν
αποδοτικό. Η καύση του είναι σχετικά καθαρή σε σύγκρισή με άλλες
μορφές ενέργειας και αποτελεί μια οικονομική πηγή ενέργειας.
Ωστόσο, η παραγωγή και η χρήση του φυσικού αερίου παρουσιάζουν
κάποια θέματα τα οποία μπορεί να επηρεάσουν την ασφάλεια του
περιβάλλοντος και θα τα εξετάσουμε στη συνέχεια (EIA- Natural Gas
explained,2019).
Το Φυσικό Αέριο είναι ένα σχετικά καθαρό ορυκτό καύσιμο. Η
καύση φυσικού αερίου για τη χρήση του σαν μια μορφή ενέργειας
απελευθερώνει στο περιβάλλον πολύ λιγότερες εκπομπές όλων των
ατμοσφαιρικών ρύπων συμπεριλαμβανομένου και του διοξειδίου του
άνθρακα (𝐶𝑂2 ). Η συσχέτιση του γίνεται με άλλες μορφές ορυκτών
καυσίμων όπως είναι ο άνθρακας και το πετρέλαιο όπου κατά την
καύση τους εκπέμπουν περισσότερους ρύπους από ότι το φυσικό
αέριο. Οι καθαρές ιδιότητες αυτές κατά την διαδικασία καύσης του
φυσικού αερίου έγιναν αρωγοί στη διαμόρφωση της αύξησης της
χρήσης του για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Το ίδιο ισχύει και
για τη χρήση του ως καύσιμο μεταφοράς οχημάτων και πλοίων του
στόλου πιο έντονα στις Ηνωμένες Πολιτείες ,αλλά και λιγότερο έντονα
στον υπόλοιπο κόσμο (EIA- Natural Gas explained,2019).
Πιο αναλυτικά, το φυσικό αέριο αποτελείται κατά κύριο λόγο
από μεθάνιο, με τα βασικά προϊόντα καύσης του να είναι το διοξείδιο
του άνθρακα και οι υδρατμοί που σχηματίζονται. Οι χημικές ενώσεις
είναι αυτές τις οποίες ο ανθρώπινος οργανισμός εισπνέει. Από την
άλλη πλευρά, ο άνθρακας και το πετρέλαιο περιλαμβάνουν πιο
σύνθετα χημικά μόρια με υψηλότερες περιεκτικότητες σε άνθρακα,
άζωτο και θείο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την απελευθέρωση αυτών
των επικίνδυνων και βλαβερών ρύπων, αφού κατά την καύση του
άνθρακα και του πετρελαίου παράγονται οξείδια του αζώτου (NOx)
και διοξείδιο του θείου (𝑆𝑂2) (naturalgas.org, 2013).
Πίνακας 3: Επίπεδα εκπομπών ορυκτών καυσίμων (Λίβρες ανά
δισεκατομμύριο Btu ενέργειας εισόδου).
Είδος Ρύπου Φυσικό Αέριο Πετρέλαιο Κάρβουνο
Διοξείδιο του Άνθρακα 117,000 164,000 208,000
Μονοξείδιο του Άνθρακα 40 33 208

Οξείδια του Αζώτου 92 448 457
Διοξείδιο του Θείου 1 1,122 2,591

Σωματίδια 7 84 2,744
Mercury 0.000 0.007 0.016
Πηγή: EIA – Natural Gas Issues and Trends, 2019
Τα Χημικά στοιχεία αυτά είναι υπεύθυνα για τη δημιουργία του

φαινομένου της όξινης βροχής, η οποία κατ’ επέκταση είναι βλαβερή
για τα δάση και τους βιότοπους. Επίσης, ο άνθρακας και το πετρέλαιο
διοχετεύουν στην ατμόσφαιρα σωματίδια τέφρας, τα οποία δεν
καίγονται, με αποτέλεσμα να συμβάλουν περισσότερο στη ρύπανση
του περιβάλλοντος. Σε αντίθεση η καύση του φυσικού αερίου
απελευθερώνει λιγότερες ποσότητες των επιβλαβών ρύπων που
αναφέρθηκαν πριν. Τέλος, δεν περιλαμβάνει σωματίδια τέφρας και
έχει λιγότερη περιεκτικότητα σε διοξείδιο του άνθρακα, μονοξειδίου

του άνθρακα και άλλων υδρογονανθράκων (naturalgas.org, 2013).
Σύμφωνα με ακριβή νούμερα το φυσικό αέριο για παράδειγμα
εκπέμπει στην ατμόσφαιρα 44% λιγότερο διοξείδιο του άνθρακα
(𝐶𝑂2) σε σχέση με τον άνθρακα, 80% λιγότερο οξείδιο του αζώτου
(NOx) και 99.9% λιγότερο διοξείδιο του θείου (𝑆𝑂2). Σε σύγκριση με
το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο εκπέμπει 30% λιγότερο διοξείδιο του
άνθρακα (𝐶𝑂2 ), 80% λιγότερο οξείδιο του αζώτου (NOx) και 99.9%
λιγότερο διοξείδιο του θείου (𝑆𝑂2) (nexus gas transmission, 2019).
Όπως αναφέρθηκε και στην αρχή της ενότητας, η ίδια η
εξερεύνηση του φυσικού αερίου για ύπαρξη αποθεμάτων και η
διαδικασία παραγωγής του ενδέχεται να επηρεάσουν κατά ένα
βαθμό το περιβάλλον. Ωστόσο, οι επιβαρύνσεις αυτές δεν μπορούν
σε καμία περίπτωση να επισκιάσουν τα πλεονεκτήματα που
προκύπτουν από τη χρήση του φυσικού αερίου προς το περιβάλλον
και όχι μόνο.
Στη διάρκεια των ερευνών για αναζήτηση αποθεμάτων φυσικού
αερίου στο υπέδαφος υπάρχει η πιθανότητα διατάραξης της
βλάστησης και του εδάφους από την λειτουργία των μηχανημάτων
και των οχημάτων. Αυτό έχει σαν συνέπεια οι διεργασίες των
γεωτρήσεων να προκαλούν μια μορφή ήπιας ατμοσφαιρικής
ρύπανσης και μπορεί να οδηγήσουν στη διατάραξη της ζώνης
επιρροής της ανθρώπινης κοινωνίας, της άγριας φύσης και των
υδάτινων πόρων. Στη συνέχεια, η εγκατάσταση των αγωγών για την
μεταφορά φυσικού αερίου υποχρεώνουν την εκκαθάριση του
εδάφους έτσι ώστε, να τοποθετηθούν στα χαντάκια. Αυτό σε
συνδυασμό με τη χρήση μηχανημάτων για τη λειτουργία του
υπόλοιπου εξοπλισμού και συμπιεστών που απαιτούνται, μπορεί με
την σειρά του να οδηγήσει στην εκπομπή κάποιων ατμοσφαιρικών
ρύπων αλλά και σε ηχορύπανση. Τέλος, η παραγωγή φυσικού αερίου
είναι ικανή να δημιουργήσει μόλυνση μεγάλων όγκων νερού, για
αυτό πρέπει να γίνει σωστή διαχείριση. Δηλαδή πρέπει να
αποθηκευτεί ξεχωριστά και να επεξεργαστεί έτσι ώστε, να
αποφευχθεί η περεταίρω μόλυνση των υπόλοιπων υδάτινων πόρων
(EIA- Natural Gas explained, 2019).
Ωστόσο, βρισκόμαστε σε μια εποχή όπου η τεχνολογία

εξελίσσεται συνέχεια και αρχίζει παράλληλα να δημιουργείται μια
μεγαλύτερη τάση προς την προστασία του περιβάλλοντος κυρίως
λόγω της κρισιμότητας της κατάστασής του. Έτσι λοιπόν οι πρόοδοι
στις τεχνολογίες γεώτρησης και παραγωγής φυσικού αερίου θα
συμβάλουν στον περιορισμό των προβλημάτων που αναφέρθηκαν
στην προηγούμενη παράγραφο.
3.5 Σύστημα μεταφοράς και διανομής Φυσικού αερίου
Το σύστημα μεταφοράς και διανομής του Φυσικού Αερίου έχει ως
στόχο την ομαλή και ασφαλή διέλευση του καυσίμου αυτού, ώστε να
εξυπηρετεί τις ανάγκες των καταναλωτών στην χώρα. Η δημιουργία
και η ανάπτυξη αυτού του συνολικού δικτύου χαρακτηρίζεται ως ένα
από τα μεγαλύτερα αναπτυξιακά έργα με πολύ μεγάλη σημασία για
την ενεργειακή πορεία της χώρας. Για την ολοκληρωμένη ανάλυση
και κατανόηση των χαρακτηριστικών του κρίνεται σκόπιμο να
χωριστεί στα εξής αποτελούμενα τμήματα:
 Το δίκτυο μεταφοράς του Φυσικού Αερίου
 Τον τερματικό σταθμό αποθήκευσης Υγροποιημένου Φυσικού
Αερίου (ΥΦΑ) που βρίσκεται στην Ρεβυθούσα.
 Το επιμέρους σύστημα διανομής φυσικού αερίου στους τελικούς
καταναλωτές
Χάρτης 1: Εθνικό Σύστημα Αγωγών Φυσικού Αερίου

Πηγή: ΔΕΣΦΑ
3.5.1 Η πορεία του Φυσικού Αερίου

Η κίνηση και μεταφορά του Φυσικού Αερίου επιτυγχάνεται είτε με
δίκτυο σωληνώσεων, είτε με πλοία μεταφοράς υγροποιημένου
φυσικού αερίου (LNG) (IGU, 2017).
Στην πρώτη περίπτωση υπάρχει ένα εκτεταμένο δίκτυο αγωγών
υψηλής και χαμηλής πίεσης με το οποίο γίνεται η μεταφορά φυσικού
αερίου από την παραγωγή στα σημεία ζήτησης. Το δίκτυο αυτό
αποτελείται από τρείς βασικές κατηγορίες αγωγών κατά τη διάρκεια

της μεταφοράς και είναι οι εξής:
 Το σύστημα συλλογής
 Οι αγωγοί μεταφοράς
 Τα δίκτυα διανομής
Το σύστημα συλλογής αγωγών αποτελείται από αγωγούς
χαμηλής πίεσης και μικρής διαμέτρου, που μεταφέρουν ακατέργαστο
φυσικό αέριο από το εργοστάσιο στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας,
όπου εκεί επεξεργάζεται για να είναι έτοιμο και να μπορεί να
καταναλωθεί (IGU, 2017).
Οι αγωγοί μεταφοράς από την άλλη έχουν μεγάλη διάμετρο,
είναι υψηλής πίεσης και μεταφέρουν μεγάλες ποσότητες φυσικού
αερίου, διανύοντας μεγάλες αποστάσεις για να φτάσουν στα σημεία
κατανάλωσης ή στους κόμβους εξαγωγής (IGU, 2017).
Τα δίκτυα διανομής αποτελούν ένα δίκτυο με αγωγούς
μικρότερης διαμέτρου που τροφοδοτεί με φυσικό αέριο τους
τελικούς καταναλωτές όπως είναι σπίτια και επιχειρήσεις. Ωστόσο,
δεν έχει την δυνατότητα να τροφοδοτεί μεγάλους βιομηχανικούς
χρήστες οι οποίοι συνδέονται κατευθείαν με το σύστημα μεταφοράς
(IGU, 2017).
Στην περίπτωση του Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (ΥΦΑ),
αυτό μπορεί να μεταφερθεί από μεγάλες αποστάσεις ενώ βρίσκεται
σε υγροποιημένη μορφή. Όπως θα αναφερθεί και πιο κάτω, το
φυσικό αέριο προκειμένου να μετατραπεί από αέρια σε υγρή μορφή
ψύχεται στους – 160 βαθμούς Κελσίου σε ατμοσφαιρική πίεση. Έτσι,
με αυτό τον τρόπο, μειώνεται κατά 600 φορές ο όγκος του αερίου με
αποτέλεσμα να μπορεί να μεταφέρεται σε μεγάλες ποσότητες και για
μεγάλες αποστάσεις βρισκόμενο σε ειδικά διαμορφωμένα
δεξαμενόπλοια και φορτηγα πλοία LNG (IGU, 2017).
Από την στιγμή που το ΥΦΑ θα φτάσει στον τερματικό σταθμό
παραλαβής, εκεί θερμαίνεται ξανά και μετατρέπεται σε αέρια μορφή
μέσω της διαδικασίας της επαναεροποίησης η οποία αναφέρεται και
παρακάτω στο σταθμό της Ρεβυθούσας.Τέλος, διοχετεύεται μέσω
αγωγών και του συστήματος μεταφοράς για να τροφοδοτήσει τους

τελικούς καταναλωτές (IGU, 2017).
3.5.2 Σύστημα μεταφοράς Φυσικού Αερίου
Στην Ελλάδα η μεταφορά του φυσικού αερίου πραγματοποιείται από
το Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ), το οποίο
παρέχει και εισάγει φυσικό αέριο από δύο πύλες εισόδου.
Συγκεκριμένα από τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα μέσω της εταιρείας
BULGARYTANSGAS και από τα ελληνοτουρκικά σύνορα μέσω της
εταιρείας BOTAS και στη συνέχεια μεταφέρεται στην υπόλοιπη χώρα.
Είναι ένα σύνθετο σύστημα και διακρίνεται σε πολλά τμήματα τα
οποία είναι:
1. Ο κεντρικός αγωγός μεταφοράς αερίου που από τα
ελληνοβουλγαρικά σύνορα φτάνει έως την Αττική. Είναι
σχεδιασμένος για να μπορεί να αντέχει την υψηλή πίεση 70bar που
απαιτείται και το μήκος του φτάνει τα 512 χλμ. Τέλος, από αυτόν
αρχίζουν σε διάφορα τμήματα του να διαμορφώνονται κλάδοι
μεταφοράς φυσικού αερίου συνολικού μήκους 952 χλμ. με
απώτερο στόχο την κάλυψη των απαιτήσεων των επιμέρους
περιοχών για κατανάλωση φυσικού αερίου και την ασταμάτητη,
χωρίς διακοπές μεταφορά του.
2. Οι Μετρητικοί και Ρυθμιστικοί Σταθμοί Συνόρων που
βρίσκονται στο Σιδηρόκαστρο Σερρών και στους Κήπους Έβρου. Ο
ρόλος που διαδραματίζουν αντιστοιχεί στον αυστηρό έλεγχο της
πίεσης στο εσωτερικό των συστημάτων, στον ακριβή προσδιορισμό
της ποσότητας και ποιότητας του φυσικού αερίου που περιέχεται
πριν αυτό συνεχίσει στο υπόλοιπο σύστημα.
3. Τα κέντρα Λειτουργίας και Συντήρησης των Μετρητικών και
Ρυθμιστικών σταθμών στις διάφορες περιοχές του Συστήματος.
4. Ο Σταθμός Συμπίεσης που τοποθετείται στην περιοχή της
Νέας Μεσημβρίας Θεσσαλονίκης. Σε εκείνο το σημείο η διάμετρος
του κεντρικού αγωγού από 36’’ μετατρέπεται σε 30’’ με αποτέλεσμα
ο σταθμός να πρέπει να προβεί σε περαιτέρω συμπίεση του
φυσικού αερίου, έτσι ώστε η ποσότητα που περνάει από τον αγωγό
να είναι σε ικανό βαθμό επάρκειας για την ζήτηση της αγοράς.
5. Τα Κέντρα Ελέγχου και Κατανομής Φορτίου. Η κύρια

δραστηριότητα των κέντρων αυτών είναι ο αδιάκοπος έλεγχος των
παραμέτρων που απαιτούνται για την σωστή λειτουργία του ΕΣΦΑ
σε συνδυασμό με την συμβολή του Συστήματος Εποπτικού Ελέγχου
και Συλλογής Δεδομένων. Σε περίπτωση σφάλματος έχει γίνει
μέριμνα και υπάρχει εφεδρικό Κέντρο για να μην υπάρξουν
απώλειες.
6. Το Σύστημα Τηλεελέγχου και Τηλεπικοινωνιών που η
λειτουργία του βασίζεται αφενός στην ορθή διοχέτευση φυσικού
αερίου μέσω του συστήματος μεταφοράς ανάλογα τη ζήτηση και
των συγκυριών και αφετέρου την επικοινωνία μεταξύ των σταθμών
και των κέντρων στα διάφορα σημεία και την πληροφόρηση σε
περίπτωση κινδύνου ή σφάλματος, εξασφαλίζοντας την ασφαλή
διεξαγωγή της διαδικασίας (ΔΕΣΦΑ: Εθνικό σύστημα μεταφοράς
Φ.Α, 2018).
Εικόνα 3: Δίκτυο μεταφοράς φυσικού αερίου

Πηγή: Chomatas, desfa, 2019
3.5.3 Ο Τερματικός σταθμός ΥΦΑ Ρεβυθούσας

Το σημαντικό ζήτημα της αποθήκευσης του φυσικού αερίου ιδιαίτερα
τις περιόδους όπου η κατανάλωση βρίσκεται σε χαμηλότερα επίπεδα
έρχεται να λύσει ο σταθμός υγροποιημένου φυσικού αερίου που
χωροθετείται στην Ρεβυθούσα. Χαρακτηρίζεται ως μια πολύ βασική
και σπουδαία εθνική υποδομή στον τομέα της ενέργειας και
τοποθετείται ανάμεσα σε άλλους 13 παρόμοιους σταθμούς ΥΦΑ σε
όλη την Ευρώπη και τη Μεσόγειο. Έχει τη δυνατότητα να

ανταποκριθεί στην ενεργειακή ζήτηση για κατανάλωση φυσικού
αερίου στη χώρα, δίνοντας παράλληλα μια ασφάλεια και μια
ανθεκτικότητα στο εθνικό σύστημα μεταφοράς, καθώς μια
περίπτωση βλάβης στο σύστημα μπορεί να την απορροφήσει πλήρως
ο σταθμός (ΔΕΣΦΑ, 2018).
Εικόνα 4: Τερματικός σταθμός ΥΦΑ Ρεβυθούσας

Πηγή: Chomatas, desfa, 2019
Το Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς φυσικού αερίου(ΕΣΜΦΑ) έχει
ως σημείο εισόδου τον σταθμό ΥΦΑ Ρεβυθούσας ο οποίος υλοποιεί
τις επακόλουθες δραστηριότητες:
1. Εκφόρτωση του φορτίου των πλοίων μεταφοράς LNG
2. Αποθήκευση του φορτίου ΥΦΑ
3. Διαδικασία επαναυγροποίησης του ΥΦΑ λόγω της εξάτμισης
που έχει υποστεί κατά την αποθήκευση του
4. Διαδικασία αεριοποίησης του ΥΦΑ
5. Και τέλος τροφοδότηση του ΕΣΜΦΑ με φυσικό αέριο.
Πιο συγκεκριμένα, το ΥΦΑ έχει θερμοκρασία που αγγίζει τους -
160 βαθμούς Κελσίου όταν βρίσκεται στο στάδιο της αποθήκευσης
και η πίεση του είναι αντίστοιχη με αυτήν της ατμοσφαιρικής. Η
εγκατάσταση έπειτα από αναβάθμιση που πραγματοποιήθηκε το
2018 επέκτεινε την συνολική χωρητικότητα αποθήκευσης σε 225.000
𝑚3 διαθέτοντας πλέον τρείς δεξαμενές αποθήκευσης ΥΦΑ.
Παράλληλα, η ταχύτητα της διαδικασίας της αεριοποίησης αυξήθηκε

κατά 40% με αποτέλεσμα να μπορούν να ελλιμενίζονται περισσότερα
δεξαμενόπλοια LNG με ακόμη μεγαλύτερα φορτία. Τέλος, για τον
σκοπό στης σύνδεσης του ΥΦΑ από τον σταθμό στο ΕΣΜΦΑ υπάρχουν
δυο υποθαλάσσιοι αγωγοί με διάμετρο 24΄΄ μήκους 510μ και 620μ
αντίστοιχα που κατευθύνονται μέχρι το σημείο εισόδου του ΕΣΜΦΑ
στην Αγία Τριάδα (ΔΕΣΦΑ,2018).
Εικόνα 5: Κύκλος ΥΦΑ από την παραγωγή στην κατανάλωση

Πηγή: LNGCANADA,2020
3.5.4 Δίκτυο Διανομής Φυσικού αερίου στην Ελλάδα

Σύμφωνα με τα επίπεδα της πίεσης που βρίσκεται το φυσικό αέριο τα
δίκτυα διανομής του διακρίνονται σε δυο κατηγορίες:
1. Σε δίκτυο Μέσης Πίεσης το οποίο λειτουργεί με πίεση 19bar
και έχει ως μέσο τροφοδότησης μια πύλη εξόδου από το
Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς (ΕΣΦΑ). Σε αυτό το στάδιο η
πίεση του φυσικού αερίου από τον κεντρικό αγωγό από 60bar
θα μετατραπεί σε 19bar μέσω ενός ειδικού Σταθμού έτσι ώστε
να μπορεί να συνεχιστεί η παροχή του στο υπόλοιπο δίκτυο. Η
σύνθεση των δικτύων Μέσης Πίεσης αποτελείται από αγωγό
κατασκευασμένο από χάλυβα υψηλής αντοχής και με μόνωση
και με την ικανότητα να προστατεύεται από την διάβρωση που
μπορεί να προκύψει.
Έχουν διάφορες διαστάσεις που κυμαίνονται από 4΄΄ έως 14΄΄
ανάλογα πάντα σε ποιο σημείο του δικτύου βρίσκονται. Η
λειτουργία και η ύπαρξη των δικτύων Μέσης Πίεσης είναι για
την παροχή φυσικού αερίου στα δίκτυα Χαμηλής Πίεσης 4bar

αλλά και για την κάλυψη των αναγκών φυσικού αερίου
μεγάλων Βιομηχανικών Μονάδων ή ακόμα και για ένα
οργανωμένο σύστημα βιομηχανιών που χωροθετούνται σε
μια ΒΙ.ΠΕ.
2. Σε δίκτυα Χαμηλής Πίεσης που λειτουργεί με πίεση 4bar. Η
παροχή φυσικού αερίου σε αυτά τα δίκτυα πραγματοποιείται
μέσω των δικτύων Μέσης Πίεσης και των Σταθμών διανομής.
Οι δραστηριότητες των σταθμών αυτών ορίζονται στο πλαίσιο
του ελέγχου και μετατροπής της πίεσης 19bar στην είσοδο σε
4 bar στην έξοδο, αλλά και τον έλεγχο της ποιότητας και
ποσότητας του φυσικού αερίου που βρίσκεται στο υπάρχον
δίκτυο.
Δεδομένου της θέσης στην οποία τοποθετούνται στο
σύστημα, τα δίκτυα Χαμηλής Πίεσης έχουν διαστάσεις 160mm
ή 125mm όταν πρόκειται για το κυρίως δίκτυο περιμετρικά της
πόλης (loop) και 63mm για τις διακλαδώσεις (Δένδρα). Στη
συνέχεια 32mm είναι οι αγωγοί οι οποίοι τροφοδοτούν τον
τελικό καταναλωτή. Τέλος, τα δίκτυα Χαμηλής Πίεσης είναι
παρασκευασμένα από πολυαιθυλένιο ή χυτοσίδηρο και
αφορούν γενικά το στάδιο εκείνο που είναι ένα βήμα πριν την
τελική σύνδεση με τους καταναλωτές και μπορούν να
καλύπτουν οικιακές, εμπορικές και βιομηχανικές-βιοτεχνικές
λειτουργίες. (Διονυσόπουλος, 2016; Απόφαση ΡΑΕ υπ' αριθμ.
589-2016)
Δίκτυο Διανομής ΕΔΑ Αττικής

Στην εγχώρια αγορά φυσικού αερίου της Αττικής η ζήτηση
καλύπτεται μέσω της χρήσης δικτύων μέσης και χαμηλής πίεσης
αντίστοιχα. Η ΕΔΑ Αττικής πραγματοποιεί τη διανομή του φυσικού
αερίου χρησιμοποιώντας ένα δίκτυο μέσης πίεσης μήκους 320χλμ.
και ένα δίκτυο χαμηλής πίεσης μήκους 3.090 χλμ. Στο τελευταίο,
περιλαμβάνεται ένα καινούργιο δίκτυο μήκους 2600 χλμ. που
λειτουργεί με πίεση 4bar και ένα πιο παλιό δίκτυο μήκους 500χλμ.
που λειτουργεί με πίεση 23mbar για το οποίο όμως γίνονται έργα για
την αποκατάσταση του. Συνολικά έχει δημιουργήσει ένα δίκτυο 3.350
χλμ. αγωγών χαμηλής και υψηλής πίεσης μαζί τροφοδοτώντας με

φυσικό αέριο 65 Δήμους στην Αττική (ΕΔΑ Αττικής , 2019).
Δίκτυο διανομής ΕΔΑ ΘΕΣΣ

Αναφορικά με το δίκτυο της εταιρίας ΕΔΑ ΘΕΣΣ, αυτό καλύπτει
και τροφοδοτεί 13 Καλλικρατικούς Δήμους στο Νομό Θεσσαλονίκης
και 9 Καλλικρατικούς Δήμους σε ολόκληρη την περιφέρεια
Θεσσαλίας. Οι καταναλωτές που βρίσκονται σε αυτές τις περιοχές
συνδέονται στο ήδη ενεργοποιημένο υφιστάμενο δίκτυο αγωγών το
οποίο συνεχώς αναπτύσσεται, έχοντας ως βάση την ασφάλεια των
καταναλωτών και την προστασία του περιβάλλοντος. Το έργο της
εταιρίας είναι ουσιαστικά η διανομή και διοχέτευση Φυσικού Αερίου
μέσω αγωγών, με πίεση έως 19bar, για την εξυπηρέτηση των
καταναλωτών αξιοποιώντας τα Δίκτυα Διανομής για τα οποία είναι
και υπεύθυνη για την διαχείριση τους. Συνολικά διαθέτει και
διαχειρίζεται Δίκτυο Χαμηλής Πίεσης (4bar) μήκους 2.082km και
Δίκτυο Μέσης Πίεσης (19bar) μήκους 241 km (ΙΕΝΕ,2019).
3.6 Έργα Υποδομών Φυσικού Αερίου μείζονος σημασίας για
την Ελλάδα
Τα μεγάλα έργα υποδομών φυσικού αερίου όπως είναι οι αγωγοί TAP,
IGI POSEIDON και o EASTMED που λαμβάνουν χώρα κυρίως στην
έκταση της Ελληνικής επικράτειας δίνουν έναν χαρακτήρα μιας
ευρύτερης διάστασης, Ευρωπαϊκής και όχι μόνο Ελληνικής. Με λίγα
λόγια πρόκειται για έργα και της ΕΕ τα οποία συμβάλουν στην
επίτευξη των στόχων για διαφοροποίηση και ανταγωνιστικότητα της
Ευρώπης. Αυτό σημαίνει μια ασφαλή και ολοκληρωμένη αγορά
ενέργειας που περιορίζει την εξάρτηση της Ευρώπης από την
τροφοδότηση της από την Ρωσία.
3.6.1. Διαδριατικός Αγωγός (TAP)
Ο Διαδριατικός Αγωγός (Trans Adriatic Pipeline) αποτελεί ένα έργο
κατασκευής αγωγού φυσικού αερίου, με σκοπό να μεταφέρει φυσικό
αέριο στην Ευρώπη από την Κασπία. Στη συνέχεια, για το σκοπό
αυτόν, πρόκειται να διασυνδεθεί με τον αγωγό μεταφοράς φυσικού
αερίου TANAP (Trans Anatolian Pipeline) στο σημείο όπου ενώνονται

τα ελληνοτουρκικά σύνορα. Θα διασχίζει ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα,
ένα μέρος της Αλβανίας και την Αδριατική Θάλασσα μέχρι να
καταλήξει στα παράλια της Νότιας Ιταλίας για να συνδεθεί εκεί με το
Ιταλικό δίκτυο φυσικού αερίου και να συνεχίσει η μεταφορά του στην
υπόλοιπη Ευρώπη (ΙΕΝΕ, 2019).
Με την ολοκλήρωση της κατασκευής του και την έναρξη
λειτουργίας του ο TAP θα συμβάλει στην δημιουργία μιας άμεσης,
αποδοτικής, λειτουργικής και οικονομικής οδού μεταφοράς φυσικού
αερίου αποτελώντας τμήμα του Νότιου Διαδρόμου φυσικού αερίου
προς την Ευρώπη με συνολικό μήκος 4.000 χλμ. Πιο συγκεκριμένα θα
καταλαμβάνει έκταση 878 χλμ. διαπερνώντας και μεγάλα υψόμετρα
όπως στα αλβανικά όρη και θαλάσσια έκταση αυτής της Αδριατικής
Θάλασσας (ΙΕΝΕ, 2019).
Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της αξίας του έργου αυτού,
έχει την ικανότητα να καλύψει τις ανάγκες ενέργειας που απαιτούνται
για κατανάλωση 7.000.000 νοικοκυριών, έχοντας την δυνατότητα να
μεταφέρει ποσότητες μεγέθους 10 δις. Κυβικών μέτρων φυσικού
αερίου τον χρόνο. Ωστόσο, μελλοντικά υπάρχει η πιθανότητα να
μπορεί να αυξηθεί η μεταφορική δυναμικότητα του αγωγού,
προσθέτοντας δύο επιπλέον σταθμούς συμπίεσης, αγγίζοντας έτσι
ποσότητες 20 δις. Κυβικών μέτρων τον χρόνο. Σημαντικό
χαρακτηριστικό που διαθέτει ο αγωγός αυτός αποτελεί η ικανότητα
της αντίστροφης ροής σε ενδεχόμενο που απαιτηθεί, όπως για
παράδειγμα κάποια διακοπή της ροής ή για μεγαλύτερη ανάγκη
μεταφοράς για την τροφοδότηση μιας περιοχής (ΙΕΝΕ, 2019).
Στο μετοχικό κεφάλαιο του TAP, εμπλέκονται εταιρείες που
είναι παγκόσμιοι κολοσσοί στον τομέα της ενέργειας, δηλαδή η BP,
SOCAR, Snam, Fluxys, Enagas και Axpo. Σε όλη αυτή την προσπάθεια
έχει συμβάλει και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και
Ανάπτυξης, εγκρίνοντας δάνειο ύψους 500 εκατ. € (ΙΕΝΕ, 2019).
Χάρτης 2: Διαδριατικός Αγωγός (TAP)

Πηγή: ΙΕΝΕ, 2019
3.6.2 Διασυνδετήριος Αγωγός Ελλάδας- Βουλγαρίας (IGB)

Το έργο αυτό είναι υψηλής στρατηγικής σημασίας και αποτελείται
από έναν αγωγό συνολικού μήκους περίπου 182 χλμ. από αυτά τα
οποία 31 χλμ. ανήκουν στην ελληνική επικράτεια. Περιλαμβάνει
ακόμα και τις απαραίτητες υποστηρικτικές εγκαταστάσεις όπως είναι
μετρητικοί σταθμοί , βανοστάσια και κέντρα λειτουργίας (ΙΕΝΕ, 2019).
Επιπλέον έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει ποσότητες φυσικού
αερίου μεγέθους 3 δις. Κυβικών. Μέτρων ετησίως με την ικανότητα
οι ποσότητες αυτές να αυξηθούν και να φτάσουν τα 5 δις. Κυβικά
μέτρα με την επιπλέον κατασκευή ενός σταθμού συμπίεσης. Διαθέτει
και την ικανότητα της αντίστροφης ροής (ΙΕΝΕ, 2019).
Το έργο αυτό υποστηρίζεται τόσο από την Ελλάδα όσο και από
την Βουλγαρία και το έχουν θέσει ως έργο εθνικής σημασίας. Οι
μέτοχοι στο έργο αυτό είναι η Βουλγαρική εταιρεία Bulgarian Energy
Holding (50%) και το υπόλοιπο 50% ανήκει στη ελληνική εταιρεία IGI
Poseidon η οποία με τη σειρά της αποτελείται ισομερώς από την ΔΕΠΑ
και την Ιταλική εταιρεία Edison. Για την υλοποίηση του συγκεκριμένου
έργου έχει προηγηθεί προέγκριση χρηματοδότησης ύψους 45 εκατ. €

μέσω της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του προγράμματος του
Ευρωπαϊκού Σχεδίου Οικονομικής Ανάκαμψης όσον αφορά τον τομέα
της ενέργειας (EEPR). Πέρα από αυτό το πρόγραμμα υπάρχει το
ενδεχόμενο και άλλης χρηματοδότησης από τα διαρθρωτικά ταμεία
για το πλαίσιο ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας του έργου (ΙΕΝΕ,
2019).
3.6.3 Διασυνδετήριος Αγωγός Τουρκίας- Ελλάδας- Ιταλίας (ITGI)-

Poseidon
Η έναρξη της κατασκευής του αγωγού που θα μεταφέρει φυσικό
αέριο μέσω Ελλάδας και Ιταλίας έγινε τον Φεβρουάριο του 2016 και
θα δημιουργήσει μια νότια οδό με σκοπό την παροχή φυσικού αερίου
από την Ρωσία στην Ευρώπη (ΙΕΝΕ, 2019).
Ένα ερώτημα το οποίο δεν έχει διευκρινιστεί ακόμα για τον ITGI
Poseidon είναι αν ο αγωγός αυτός είναι ανταγωνιστής του αγωγού
TAP έχοντας ως απώτερο σκοπό και οι δύο αγωγοί την μεταφορά
αζέρικου φυσικού αερίου ή αν θα αποτελέσει μια επιπλέον διαδρομή
για τη μεταφορά του ρωσικού αερίου (ΙΕΝΕ, 2019).
Στη συνέχεια, τον Ιούνιο του 2017 σύμφωνα με το προσύμφωνο
συνεργασίας που υπογράφθηκε ανάμεσα σε ΔΕΠΑ, Edison και
Gazprom έγινε η έναρξη για την ολοκλήρωση των απαραίτητων
περιβαλλοντικών, τεχνικών και χρηματοοικονομικών προβλέψεων,
που αποσκοπούν στην κατασκευή του αγωγού και οι οποίες θα
οδηγήσουν το έργο στο τελικό στάδιο λήψης της επενδυτικής
απόφασης (ΙΕΝΕ, 2019).
Όσον αφορά την Ελλάδα τον Σεπτέμβριο του 2017 η Τουρκία και
το υπουργικό της συμβούλιο επικύρωσε την συμφωνία συνεργασίας
με την Ελλάδα για την κατασκευή του συγκεκριμένου έργου (ΙΕΝΕ,
2019).
3.6.4 Αγωγός Turkish Stream

Ο συγκεκριμένος αγωγός φυσικού αερίου βρίσκεται σε στάδιο
υλοποίησης και έχει ως στόχο την σύνδεση της Ρωσίας με την Τουρκία
μέσω της Μαύρης Θάλασσας. Το έργο θα έχει ως σημείο τερματισμού
τα ελληνοτουρκικά σύνορα και προβλέπεται να τροφοδοτεί φυσικό
αέριο σε ποσότητες που φθάνουν τα 31,5 δις. Κυβικά μέτρα ετησίως
(ΙΕΝΕ, 2019).
Ωστόσο ένα ερώτημα που έχει δημιουργηθεί είναι ποια
διαδρομή θα ακολουθήσει το Ευρωπαϊκό τμήμα του αγωγού Turkish
Stream για την τροφοδοσία της ΝΑ Ευρώπης αλλά και των Βαλκανίων.
Αυτό βασίζεται κυρίως στο γεγονός πως η Gazprom θα τερματίσει την
τροφοδοσία της ευρύτερης περιοχής μέσω του αγωγού trans Balkan
pipeline, ο οποίος διασχίζει την Ουκρανία. Υπάρχει και η περίπτωση
της κατασκευής ενός διαφορετικού αγωγού, ο οποίος θα διέρχεται
από την Βόρεια Ελλάδα μέχρι τις ακτές της Ηπείρου όπου και θα
ενωθεί με τον IGI Poseidon (ΙΕΝΕ, 2019).
Παρατηρείται ένας ανταγωνισμός μεταξύ Ελλάδας και
Βουλγαρίας για τη μεταφορά ρωσικού φυσικού αερίου που
προέρχεται από τον αγωγό Turkish Stream και προορίζεται για τη
Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Όμως το προβάδισμα φαίνεται
να το διαθέτει η Βουλγαρία, εξαιτίας κάποιων πρόσφατων
στρατηγικών κινήσεων της Σόφιας για κατασκευή αγωγών φυσικού
αερίου, που θα διασχίζουν την χώρα μαζί με κάποιες αναβαθμίσεις
των υποδομών και σε συνδυασμό με μια σχετική αδράνεια της
Ελλάδας πάνω στο θέμα αυτό (ΙΕΝΕ, 2019).
3.6.5 Αγωγός IGI Poseidon
Ο αγωγός Poseidon αποτελεί έναν διασυνδετήριο αγωγό μεταφοράς
φυσικού αερίου και επεκτείνεται από τα σύνορα Ελλάδας-Τουρκίας
μέχρι την Ιταλία. Έχει ως κύριο στόχο, να αποκτήσουν πρόσβαση οι
Ευρωπαϊκές Αγορές σε καινούργιες πηγές αερίου μέσω πολλαπλών
διαδρομών (IGI Poseidon S.A., 2019).
Διαθέτει ικανότητα χωρητικότητας μεγέθους 15 δις. Κυβικών
μέτρων τον χρόνο, με δυνατότητα αύξησης όμως της χωρητικότητας
έως τα 20 δις. Κυβικά μέτρα τον χρόνο. Ουσιαστικά συνδέει το

Ελληνικό σύστημα φυσικού αερίου με το Βουλγαρικό( μέσω του IGB),
με το Ιταλικό και από εκεί μετά με το υπόλοιπο Ευρωπαϊκό σύστημα.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η Ευρώπη να αποκτήσει πρόσβαση σε
ακόμη περισσότερες υποδομές φυσικού αερίου και διαθέσιμες πηγές
μέσω των συνόρων της Ελλάδας και των συνδέσεων με άλλους
αγωγούς που αναφέρονται σε αυτή την υποενότητα. Με αυτόν τον
τρόπο η Ευρώπη εξασφαλίζει έμμεσα κατά έναν βαθμό την ενίσχυση
της ενεργειακής της ασφάλειας (IGI Poseidon S.A., 2019).
Ο αγωγός Poseidon θα έχει μήκος 760 χιλιομέτρων κατά μήκος
της Ελλάδας και συγκεκριμένα από τα σύνορα μεταξύ Ελλάδας-
Τουρκίας στην Κίπια έως το Φλωροβούνι όπου και εκεί τελειώνει το
τμήμα της ξηράς. Από εκεί και έπειτα φτάνει στην Ιταλία και στον
σταθμό Otranto για να συνδεθεί με το Ιταλικό σύστημα μεταφοράς
μέσω ενός υποθαλάσσιου αγωγού μήκους 216 χιλιομέτρων
διασχίζοντας το Ιόνιο πέλαγος. Τέλος με την ολοκλήρωση του έργου,
δημιουργεί μια πύλη πρόσβασης σε φυσικό αέριο από την Λεκάνη της
Κασπίας, την Κεντρική Ασία, την ανατολική Μεσόγειο (μέσω EastMed)
και την μέση ανατολή σε Ελλάδα και Ευρώπη (IGI Poseidon S.A., 2019).
Χάρτης 3: Αγωγός IGI Poseidon

Πηγή:IGI Poseidon S.A., 2019
Είναι ενθαρρυντικό το γεγονός ότι ο αγωγός Poseidon,

συγκαταλέγεται σε μια λίστα έργων τα οποία θα συμπεριληφθούν στο
Σχέδιο Ανάπτυξης Δέκα Χρόνων (TYNDP) του Ευρωπαϊκού Διαχειριστή
Συστημάτων Μεταφοράς Αερίου (ENTSOG). Το σχέδιο αυτό
αποσκοπεί στην στήριξη των στόχων της ΕΕ για την δημιουργία μίας
ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου και σε ένα αξιόπιστο και
ασφαλές δίκτυο μεταφοράς φυσικού αερίου για τις ενεργειακές
απαιτήσεις της Ευρώπης (IGI Poseidon S.A., 2019).
3.6.6 Αγωγός East Med
O αγωγός αυτός έχει ως έργο την μεταφορά ποσοτήτων φυσικού
αερίου από τα κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου και του Ισραήλ,
διασχίζοντας της Κύπρο, την Ελλάδα και φτάνοντας στην Ιταλία και
από εκεί στην υπόλοιπη Ευρώπη. Έχει μεταφορική ικανότητα περίπου
15 δις. Κυβικών μέτρων φυσικού αερίου από τα κοιτάσματα Ισραήλ
και Κύπρου, συμπεριλαμβάνοντας τα δυνητικά αποθέματα που
βρίσκονται στο ελληνικό σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου όπως
και στο ιταλικό με την βοήθεια του αγωγού IGI Poseidon με βάση την
ΔΕΠΑ. Αυτός που έχει αναλάβει το έργο είναι η εταιρεία IGI-Poseidon
ΑΕ, η οποία αποτελείται από την ελληνική ΔΕΠΑ και την ιταλική Edison
(ΙΕΝΕ, 2019).
Οι τρείς χώρες στις οποίες διαδραματίζεται το έργο, δηλαδή το
Ισραήλ, η Κύπρος και η Ελλάδα υπέγραψαν τους όρους της
Διακρατικής Συμφωνίας το 2020. Το έργο του αγωγού East Med
αποτελείται από τα εξής τμήματα κατά προσέγγιση: (ΙΕΝΕ, 2019)
 150 χλμ. υπεράκτιου αγωγού από τα κοιτάσματα του Ισραήλ
προς την Κύπρο
 650 χλμ. υπεράκτιου αγωγού από την Κύπρο στην Κρήτη
 400 χλμ. υπεράκτιου αγωγού από την Κρήτη στο χερσαίο
τμήμα της Ελλάδας, στην Πελοπόννησο
 500 χλμ. χερσαίου αγωγού κατά μήκος της Ελλάδας έως το
σημείο συνάντησης του με τον αγωγό IGI Poseidon στην
ευρύτερη περιοχή της Θεσπρωτίας.
Η πρόσφατη έναρξη ερευνών και γεωτρήσεων στην Κυπριακή
ΑΟΖ και η ανακάλυψη των κοιτασμάτων στην περιοχή αυτή, είχε ως
αποτέλεσμα την λύση ενός σημαντικού προβλήματος που στέκονταν
εμπόδιο στην πραγματοποίηση του έργου. Αυτό ήταν η εξασφάλιση

των αναγκαίών ποσοτήτων φυσικού αερίου για εξαγωγές προς την
Ευρώπη. Βέβαια, με βάση την τωρινή αλλά και μελλοντική πρόβλεψη
της ζήτησης φυσικού αερίου της Ευρώπης, οι ποσότητες φυσικού
αερίου του East Med καλύπτουν περίπου ένα 3-4%, χωρίς αυτό να
σημαίνει ότι δεν παραμένει ένα σημαντικό έργο κυρίως για την
Ελλάδα. Επιπλέον, ένα ζήτημα που απασχολεί την δυνατότητα
δημιουργίας του έργου είναι οι τεχνικές και κατασκευαστικές
προκλήσεις, όπως ένα κομμάτι στο Αιγαίο όπου το βάθος της
θάλασσας είναι πολύ μεγάλο. Ωστόσο, υπάρχει η δυνατότητα
προσπέρασης αυτού του ζητήματος με την υιοθέτηση και εισαγωγή
τεχνογνωσίας από άλλα αντίστοιχα δύσκολα έργα όπως είναι ο
αγωγός Medgaz που μεταφέρει φυσικό αέριο από την Αλγερία στην
Ισπανία (ΙΕΝΕ, 2019).
Χάρτης 4: Αγωγός East Med

Πηγή: ΙΕΝΕ, 2019
3.7 Η Εταιρία Φυσικού αερίου στην Ελλάδα

Η Εταιρία που κατέχει το μερίδιο της Ελληνικής Αγοράς του φυσικού
Αερίου είναι η Δ.Ε.Π.Α. Ιδρύθηκε το 1988 από την Δημόσια Επιχείρηση
Πετρέλαιου αποτελώντας μια θυγατρική εταιρία της. Ωστόσο σήμερα
στη Δ.Ε.Π.Α το 65% των μετοχών της κατέχει το ελληνικό δημόσιο και
το 35% τα «Ελληνικά Πετρέλαια».
Σύμφωνα με τον Νόμο 2364/1995 «Σύσταση του Σώματος
Ενεργειακού Ελέγχου και Σχεδιασμού, Εισαγωγή, μεταφορά, εμπορία
και διανομή φυσικού αερίου και άλλες διατάξεις » η Δ.Ε.Π.Α. αποκτά
το προνόμιο αγοράς εισαγωγής, εξαγωγής, μεταφοράς,
αποθήκευσης, επεξεργασίας, πώλησης, διανομής και γενικά
εμπορίας του Φυσικού Αερίου. Παράλληλα η Δ.Ε.Π.Α κατέχει το
νόμιμο δικαίωμα πώλησης του Φυσικού Αερίου στα εξής:
 Σε Εταιρίες Διανομής και στις Εταιρείες Παροχής Αερίου
 Σε Βιομηχανικούς και άλλους καταναλωτές φυσικού αερίου
χωρίς κάποιο όριο κατανάλωσης
 Σε μεγάλους Καταναλωτές
 Για την κίνηση των Οχημάτων
Επίσης στην Δ.Ε.Π.Α όπως και στις Ε.Δ.Α επιτρέπεται η δυνατότητα :
1. Χρήσης του συστήματος Διανομής Αερίου προς όφελος της
στον χώρο όπου ενεργούν καθώς και τις προβλεπόμενες
διαδικασίες Προγραμματισμού, μελέτης, σχεδιασμού και
κατασκευής .
2. Πώλησης φυσικού αερίου σε μια ειδική κατηγορία
καταναλωτών, οι οποίοι έχουν έναν όγκο ετήσιας
κατανάλωσης του μεγέθους εκατό (100) γιγαβατωρών
Ανώτερης Θερμογόνου Δύναμης (GWh) ή 9000000 𝑁𝑚3
Σε γενικό πλαίσιο η Προμήθεια του Φυσικού Αερίου στην
Ελλάδα γίνεται με την εισαγωγή από:
 Τη Ρωσία και συγκεκριμένα από την εταιρία (Gazexport) η
οποία είναι θυγατρική της εταιρίας Gazprom. Η εισαγωγή
πραγματοποιείται μέσω αγωγών μεταφοράς με σημείο
εισόδου στην χώρα τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα.
 Την Αλγερία, που όμως βρίσκεται σε υγροποιημένη μορφή
(LNG). Η μεταφορά γίνεται μέσω ειδικών διαμορφωμένων
δεξαμενόπλοιων και αποθηκεύεται στις εγκαταστάσεις που
βρίσκονται στην Ρεβυθούσα.
 Την Τουρκία μέσω της συμφωνίας με την τουρκική BOTAS η
οποία περιλαμβάνει την προμήθεια της Ελλάδας με φυσικό
αέριο μέχρι το 2021. Η μεταφορά των ποσοτήτων φυσικού
αερίου γίνεται με τον υφιστάμενο Ελληνοτουρκικό αγωγό

Karacabey-Κομοτηνή και από εκεί στην εισαγωγή του στο
Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ). Οι ποσότητες που
έχουν συμφωνηθεί αντιστοιχούν σε 0,75 δις κ.μ. αζερικού
φυσικού αερίου.
Η υπολογιζόμενη ποσότητα συνολικής προμήθειας φυσικού
αερίου είναι 3 ,08 δις κ.μ ετησίως και συγκεκριμένα 2,8 δις κ.μ. από
την Ρωσία, 0,68 δις κ.μ. από την Αλγερία και 0,75 δις κ.μ από την
Τουρκία. Εκτιμάται ότι η ποσότητα αυτή είναι ικανή να καλύψει όλες
τις ενεργειακές ανάγκες της χώρας και της εγχώριας αγοράς
(ΡΑΕ,2020; ΔΕΠΑ, 2019; ΙΕΝΕ,2019).
Πίνακας 4: Υφιστάμενα συμβόλαια Εισαγωγής Φυσικού Αερίου
Προμηθεύτρια Χώρα Λήξη Ποσότητα
Εταιρεία Συμβολαίου (δις κ.μ.)
GAZPROM Ρωσία 2026 2,8
Sonatrach(LNG) Αλγερία 2021 0,68
BOTAS Τουρκία 2021 0,75
Πηγή: ΔΕΠΑ,2019
ΔΕΣΦΑ Α.Ε.
Με βάση το προεδρικό διάταγμα του N.
3428/2005, που ισχύει για την
Απελευθέρωση Αγοράς Φυσικού Αερίου,
προτείνεται η δημιουργία της ανώνυμης
εταιρίας «Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος
Φυσικού Αερίου Α.Ε.». Η Εταιρία ΔΕΣΦΑ Α.Ε
ιδρύθηκε στις 30/3/2007 από την ΔΕΠΑ και
αποτελεί 100% θυγατρική της εταιρία. Είναι
υπεύθυνη για την διαχείριση , συντήρηση και
την επέκταση του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ) με
σκοπό την κάλυψη των αναγκών με ασφάλεια και αποδοτικό τρόπο
αντίστοιχα για την εταιρία.
ΕΠΑ Αττικής
Στην Εταιρεία Παροχής Αερίου Αττικής το 51%

των μετοχών ανήκει στον όμιλο ΔΕΠΑ/ΕΔΑ και το
υπόλοιπο 49% στην εταιρεία Attiki Denmark η
οποία αποτελεί έναν σημαντικό επενδυτή με
βασικό μέτοχο την Shell Gas.Την διαχείριση της
εταιρείας την έχει αναλάβει η Attiki Denmark
παρ’ όλο του μικρότερου ποσοστού μετοχών της.
Σκοπός της ΕΠΑ είναι η παροχή φυσικού αερίου
στους καταναλωτές που βρίσκονται στην Αττική
και χρησιμοποιούν δίκτυα μέσης και χαμηλής πίεσης.
ΕΠΑ Θεσσαλονίκης Α.Ε
Στην ΕΠΑ Θεσσαλονίκης το 51% των μετοχών
καταλαμβάνει ο όμιλος της ΕΔΑ/ΔΕΠΑ, ενώ το
υπολειπόμενο 49% κατέχει η εταιρεία ENI
Hellas spa στην οποία έχει διατεθεί και η
διοίκηση της ΕΠΑ Θεσσαλονίκης. Το έργο της
εταιρείας είναι αντίστοιχο με αυτό της ΕΠΑ
Αττικής, δηλαδή η εξυπηρέτηση των
καταναλωτών της Θεσσαλονίκης μέσω της
διάθεσης φυσικού αερίου με τα δίκτυα μέσης
και χαμηλής πίεσης.
ΕΠΑ Θεσσαλίας
Στην ΕΠΑ Θεσσαλίας η κατάσταση των

μετοχών είναι παρόμοια, δηλαδή πάλι το
51% κατέχει η ΕΔΑ/ΔΕΠΑ και το 49% η
εταιρεία ENI Hellas spa, η οποία έχει οριστεί
υπεύθυνη για την διοίκηση της εταιρείας.
Στόχος της αποτελεί η ομαλή διανομή του
φυσικού αερίου στους πελάτες της
Θεσσαλίας μέσω των δικτύων μέσης και
χαμηλής πίεσης.
ΕΔΑ Α.Ε
Η ΕΔΑ (Εταιρεία Διανομής Αερίου) αποτελεί μια 100% θυγατρική
εταιρεία της ΔΕΠΑ και αναπτύχθηκε με σκοπό να απορροφήσει τις
ΕΠΑ Αττικής , ΕΠΑ Θεσσαλονίκης και ΕΠΑ Θεσσαλίας. Έτσι σήμερα
έχουν δημιουργηθεί δύο Εταιρείες Διανομής Αερίου και αυτές είναι η
ΕΔΑ Αττικής και η ΕΔΑ ΘΕΣΣ η οποία περιλαμβάνει τις περιοχές που
καλύπταν οι ΕΠΑ Θεσσαλονίκης και ΕΠΑ Θεσσαλίας.
ΕΔΑ Αττικής Α.Ε.

Η Εταιρεία Διανομής Αερίου Αττικής
ξεκίνησε να λειτουργεί στις 2
Ιανουαρίου 2017 και εκτελεί τα
καθήκοντα του Διαχειριστή του
Δικτύου Διανομής Φυσικού Αερίου
στην εγχώρια περιοχή της Αττικής.
Βασίζεται στις διατάξεις του
νομοθετικού πλαισίου Ν.4001/2011
που αφορά τη λειτουργία της
αγοράς του φυσικού αερίου. Οι
σημαντικότερες ενέργειες της ΕΔΑ Αττικής σχετίζονται με την
λειτουργία, συντήρηση και επέκταση του δικτύου διανομής Αττικής
όπου κρίνεται σκόπιμο. Επιπλέον, η ομαλή και ασφαλή σύνδεση των
καταναλωτών σε συνδυασμό με αποδοτικό τρόπο αποτελεί κύριο
στόχο για την ΕΔΑ Αττικής. Τέλος η εταιρεία έχει πετύχει την
εξασφάλιση λειτουργίας ενός προηγμένου συστήματος δικτύου
αγωγών χαμηλής και μέσης πίεσης συνολικού μήκους 3.400km με
αποτέλεσμα την διανομή φυσικού αερίου με υψηλά επίπεδα
κάλυψης (ΕΔΑ Αττικής, 2016).
ΕΔΑ ΘΕΣΣ.
Η Εταιρεία Διανομής Αερίου Θεσσαλονίκης-
Θεσσαλίας δημιουργήθηκε το 2017 και είναι
υπεύθυνη για την Διαχείριση του Δικτύου
Διανομής Φυσικού Αερίου του Νομού
Θεσσαλονίκης αλλά και της Περιφέρειας
Θεσσαλίας σύμφωνα με το (ΦΕΚ Β'
5922/31.12.2018) για την Άδεια Διανομής
Φυσικού Αερίου και το (ΦΕΚ Β'
5916/31.12.2018) που σχετίζεται με την Άδεια Διαχείρισης Δικτύου
Διανομής Φυσικού Αερίου. Σε αυτήν συμμετέχει με ποσοστό 51% η
ΔΕΠΑ και με ποσοστό 49% η επενδυτική Εταιρεία Eni Gas e Luce η
οποία έχει αναλάβει και την διοίκηση. Οι βασικότερες
δραστηριότητες της ΕΔΑ ΘΕΣΣ. αφορούν την μεταφορά και διανομή
φυσικού αερίου αξιοποιώντας το δίκτυο αγωγών πίεσης έως 19bar
για την τροφοδότηση των καταναλωτών της περιοχής. Αυτές
ορίζονται από το Ν 4336/2015 (ΦΕΚ Α' 94/14.08.2015) που καθορίζει
τις διαδικασίες και τις προϋποθέσεις για την πλήρη απελευθέρωση
της αγοράς φυσικού αερίου αλλά και τους νόμους που αναφέρθηκαν
στην αρχή της παραγράφου. Τέλος η ΕΔΑ ΘΕΣΣ. έχει ως στρατηγικό
στόχο την ισόρροπη διαχείριση και ανάπτυξη των δικτύων διανομής
στις περιοχές που έχει δικαιοδοσία, επιτυγχάνοντας μεγέθυνση της
διείσδυσης του φυσικού αερίου που τώρα έχει φτάσει να καλύπτει το
60% του πληθυσμού (ΕΔΑ ΘΕΣΣ, 2020).
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ
ΣΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ
4.1 Βασικοί παράγοντες του έργου
Στο υποκεφάλαιο αυτό περιγράφονται οι βασικοί παράγοντες που
διακρίνονται στο τεχνικό αυτό έργο, από το αρχικό στάδιο της
σύλληψης της αρχικής επενδυτικής ιδέας έως την ολοκλήρωση της
κατασκευής του και την έναρξη της λειτουργίας του (Πολύζος, 2018).
 Ο ιδιοκτήτης ή κύριος του έργου (ΚτΕ) από τον οποίο έχει

ξεκινήσει η αρχική ιδέα ή την ανάγκη των υπηρεσιών που θα
παρέχονται από το έργο και τη λειτουργία του. Συνήθως ο
κύριος του έργου μπορεί να είναι το Δημόσιο που εκτελεί και
χρησιμοποιεί το έργο προς Δημόσιο συμφέρον, ένας ιδιώτης,
μια επιχείρηση ή ακόμα και σύμπραξη Δημοσίου με ιδιώτες.
Τέλος, ο ιδιοκτήτης ορίζεται και ως ο εργοδότης και διαθέτει
και διαχειρίζεται τους οικονομικούς πόρους που χρειάζονται
για την υλοποίηση του έργου (Πολύζος, 2018).
 Ο μελετητής του έργου από τον οποίο γίνεται ο σχεδιασμός
του έργου με τέτοιον τρόπο ώστε να καλύψει τις απαιτήσεις
του ιδιοκτήτη. Επειδή ο χαρακτήρας του έργου είναι
απαιτητικός, απαιτείται η συμμετοχή μελετητικών ομάδων
διαφορετικών ιδιοτήτων, όπως είναι μηχανικοί,
οικονομολόγοι κ.λ.π. Η ανάθεση των μελετών
πραγματοποιείται με συγκεκριμένες διαδικασίες και
λαμβάνονται υπόψιν μητρώα αναφορικά με τις ικανότητες
του κάθε μελετητή (Πολύζος, 2018).
 Ο κατασκευαστής του έργου (ανάδοχος ή εργολήπτης) που
αναλαμβάνει να φέρει εις πέρας την κατασκευή του έργου, με
βάση τις προδιαγραφές που έχουν θέσει οι μελετητές. Ο
κατασκευαστής του τεχνικού έργου αυτού αποτελεί εταιρεία
αντίστοιχης οργάνωσης. Πιο ειδικά για τέτοια αντίστοιχα έργα

ή για έργα του δημοσίου υπάρχουν θεσμοθετημένες διατάξεις
αναφορικά με τους όρους, τις διαδικασίες και τις
προϋποθέσεις πρόσληψής τους. Παράλληλα τηρούνται
μητρώα με σκοπό την σωστή ενημέρωση για την εμπειρία και
την κατασκευαστική ικανότητα του κάθε εργολήπτη (Πολύζος,
2018).
Ιδιοκτήτης
Κατασκευαστής Σύμβουλος
Μελετητής
Σχήμα 1: Οι βασικοί παράγοντες του έργου

Πηγή: Πολύζος, 2018
 Εξαιτίας της φύσης του έργου, την κλίμακα του και τις πιθανές
δυσκολίες που μπορεί να προκύψουν, κρίνεται σκόπιμο η
συνεισφορά ενός ειδικού συμβούλου στα ζητήματα μελέτης
και κατασκευής. Έτσι για παράδειγμα στο έργο αυτό μπορεί να
χρειαστεί η ανάμειξη μιας δημόσιας υπηρεσίας για την
έγκριση και χορήγηση μιας άδειας ή μια τράπεζα η οποία θα
συμβάλλει στον τρόπο χρηματοδότησης του έργου. Παρ’ όλα
αυτά οι σύμβουλοι αυτού του είδους δεν σχετίζονται τελείως
άμεσα με το έργο και τον οργανισμό που δημιουργείται για
την υλοποίηση του έργου (Πολύζος, 2018).
( Ιδέα, ανάγκη)
Μελετητής
(Σχεδιασμός, μελέτη)
Σύμβουλος
Κατασκευαστής
(Υλοποίηση του έργου)
(Χρήση, λειτουργία)
Σχήμα 2: Οι σχέσεις των παραγόντων του έργου

Στο Σχήμα 1 και 2 φαίνονται οι σχέσεις που υπάρχουν μεταξύ

των τριών παραγόντων που αναλύθηκαν πριν, και ο χρονικός
προσδιορισμός του καθένα στη διάρκεια υλοποίησης του έργου
(Πολύζος, 2018). Στο σχήμα 3 παρουσιάζονται τα πιο σημαντικά και
σύνηθες στάδια που περιλαμβάνονται στο έργο αυτό αλλά και γενικά
σε αντίστοιχα έργα. Η διάρκεια των βημάτων αυτών είναι ανάλογη με
τη φύση και το είδος του έργου και των χαρακτηριστικών του. Στα
βασικά βήματα αυτά, ο διευθυντής του έργου (project manager)
συμμετέχει στα κυριότερα από αυτά όπως φαίνεται και από το σχήμα.
Τέλος, παρατηρείται ότι με την πάροδο του χρόνου και των σταδίων,
από ένα σημείο και μετά δεν υπάρχει επιστροφή από την υλοποίηση
του έργου, διότι μία πιθανή ματαίωση των εργασιών του έργου για
την ολοκλήρωση του στοιχίζει ολοένα και περισσότερο από ότι στην
αρχή (Πολύζος, 2018).
Καθορισμός
Ορισμός
Προετιμασία Σημείο χωρίς επιστροφή
Εκτέλεση
Έναρξη
λειτουργίας
Πλήρης
λειτουργία
Σχήμα 3: Τα στάδια ανάπτυξης του έργου

4.2 Θεωρητική Προσέγγιση Του Έργου

Γενικά το Δίκτυο διανομής χαμηλής Πίεσης κατασκευάζεται σύμφωνα
με τον εθνικό κανονισμό δικτύων διανομής που λειτουργούν με πίεση
έως 4 bar και υπάγεται στο (ΦΕΚ 1530/19.10.2006).
Το φυσικό αέριο για να είναι σε θέση να μπορεί να διανεμηθεί
χρειάζεται αρχικά να μειώσουμε την πίεση του. Η διαδικασία αυτή
πραγματοποιείται σε ειδικούς σταθμούς και από την πίεση των 60 bar
μετατρέπεται σε 19 bar και στην συνέχεια γίνεται η παροχή στους
βρόγχους-δακτύλους κατανομής. Η μορφολογία του δικτύου
διανομής καθορίζεται από τα γεωγραφικά και λειτουργικά
χαρακτηριστικά , από την περιοχή τροφοδοσίας, αν πρόκειται δηλαδή
για αστική η βιομηχανική περιοχή, από την ροή του φυσικού αερίου,
τις πιέσεις λειτουργίας του και τέλος από τον σχεδιασμό των
δακτυλίων κατανομής. Με την σειρά τους οι δακτύλιοι αυτοί οδηγούν
σε λειτουργικούς τομείς διανομής.
Ο Λειτουργικός Τομέας αποτελείται από τουλάχιστον δύο
ανεξάρτητους Σταθμούς Διανομής Φυσικού αερίου που τον
τροφοδοτούν, με αποτέλεσμα να χαρακτηρίζεται ως μια
οριοθετημένη γεωγραφικά περιοχή, όπου η διανομή του φυσικού
αεριού γίνεται αυτόνομα και ανεξάρτητα, χωρίς να επηρεάζει ή να

επηρεάζεται από κάποιον άλλον λειτουργικό τομέα και από κάποια
ενδεχόμενη βλάβη. Ο ρόλος των σταθμών διανομής φυσικού αερίου
είναι η μείωση της πίεσης εισόδου από 19 bar σε πίεση εξόδου 4 bar
και η μέτρηση της τροφοδοσίας της ροής του φυσικού αερίου. Ο κάθε
τομέας επιτρέπει μέγιστη κατανάλωση σε ώρα αιχμής 10.000 𝑁𝑚3 /h-
- 15.000 𝑁𝑚3 /h. Στη συνέχεια η διανομή εσωτερικά των τομέων
αυτών πραγματοποιείται από δένδρα, τα οποία παρέχουν φυσικό
αέριο στους καταναλωτές, αξιοποιώντας τους παροχετευτικούς
αγωγούς, οι οποίοι και μειώνουν την πίεση του αερίου στα κατάλληλα
επίπεδα με την χρήση συσκευών ρύθμισης/ μέτρησης (ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ
ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 1317/2018; Λαγουδάκης, Ν., 2014).
Σε γενικές γραμμές μια μελέτη κατασκευής δικτύου διανομής
πρέπει να εξασφαλίζει τις ποσότητες τροφοδότησης και κατανάλωσης
που είναι αναγκαίες για την εξυπηρέτηση των τελικών καταναλωτών
υπό ορισμένες συνθήκες. Οι συνθήκες αυτές απαιτούν πιέσεις
τροφοδοσίας που κυμαίνονται από 18 mbar έως 25mbar υπερπίεση,
που σημαίνει ότι πρέπει να είναι σε αυτά τα επίπεδα μετά το
ρυθμιστή πτώσεως πίεσης και πάντα σύμφωνα με διεθνείς
προδιαγραφές (ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 1317/2018).
Βρόγχοι
Προκειμένου να χτιστεί το δίκτυο διανομής Φυσικού Αερίου,
δημιουργήθηκαν βρόγχοι – δακτύλιοι σε όλους τους Λειτουργικούς
Τομείς. Ο βρόγχος – δακτύλιος είναι μια κλειστή διαδρομή μέσω του
οποίου το Φυσικό Αέριο τροφοδοτείται και από τους δύο Σταθμούς
Διανομής Φυσικού Αερίου του Λειτουργικού Τομέα. Στους βρόγχους
τοποθετείται αγωγός αυξημένης διατομής. Στους βρόγχους και τα
συνδεδεμένα σε αυτούς δέντρα γίνεται χρήση σωλήνων
πολυαιθυλενίου (PE) με χαρακτηριστικά σχεδιασμού παρόμοια με
όσα ακολουθεί η Γαλλική πρακτική (ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ.
1317/2018).
Ο βρόγχος – δακτύλιος κατανέμει το Φυσικό Αέριο σε όλα τα
επιθυμητά σημεία του Λειτουργικού Τομέα, μέσω των συνδεδεμένων
σε αυτόν διαδρομών – δένδρων που διατάσσονται κατάλληλα.
Δένδρα
Τα δένδρα μεταφέρουν Φυσικό Αέριο στους τελικούς
καταναλωτές, δεν δημιουργούν κλειστή διαδρομή (βρόγχο),
τροφοδοτούνται μόνο από τη μία πλευρά του βρόγχου και δεν
συνδέονται μεταξύ τους.
Κατά μήκος της όδευσης του δένδρου, οι μεγάλοι καταναλωτές
συνδέονται με τον κεντρικό του κορμό και όχι με τους κλάδους του.
Οι μεγάλοι εμπορικοί καταναλωτές μπορούν να συνδεθούν
απευθείας με το βρόγχο, αλλά αυτό εξαρτάται από την προβλεπόμενη
κατανάλωσή τους (ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 1317/2018).
Τα δένδρα μπορεί να βρίσκονται εντός ή εκτός του βρόγχου,
ώστε να καλύψουν τις ανάγκες όλων των καταναλωτών του
Λειτουργικού Τομέα. Ο σχεδιασμός κάθε δένδρου βασίζεται στην
υπόθεση ότι η μέγιστη κατανάλωση ανά οικογένεια είναι περίπου 1,0
– 1,2 𝑚3 /h και ότι ένα δένδρο μπορεί να τροφοδοτήσει περίπου 300-
500 οικογένειες. Εκτιμάται, λοιπόν, ότι ένας βρόγχος με 20–25 δένδρα
μπορεί να τροφοδοτήσει τη συνολική κατανάλωση ενός Λειτουργικού
Τομέα της τάξεως των 10.000 𝑚3 /h (ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ.
1317/2018).
Γίνεται προσπάθεια στα δένδρα να γίνεται χρήση σωλήνα
πολυαιθυλενίου (PE) με διατομή Φ63. Τα δένδρα υπολογίζονται ότι
έχουν μήκος περίπου 2χλμ. αγωγού, αλλά μπορεί να είναι
μεγαλύτερα ή μικρότερα ανάλογα με τις προβλέψεις κατανάλωσης
Φυσικού Αερίου. Τα δένδρα τροφοδοτούνται από τον βρόγχο –
δακτύλιο και συνδέουν τους τελικούς καταναλωτές Φυσικού Αερίου
μέσω του παροχετευτικού αγωγού (ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ.
1317/2018).
Παροχετευτικός Αγωγός
Τα κλαδιά συνδέονται με τους τελικούς καταναλωτές μέσω του
παροχετευτικού αγωγού. Παροχετευτικός αγωγός ονομάζεται το
τμήμα της σωλήνωσης από τον κεντρικό αγωγό (δέντρο - κλαδί) έως
και την έξοδο του μετρητή. Είναι τοποθετημένοι, έτσι ώστε να
ακολουθούν μια κάθετη διαδρομή προς τον αγωγό του δικτύου
διανομής και να οδεύουν προς τον τελικό καταναλωτή. Γενικά η
κατασκευή του παροχετευτικού αγωγού γίνεται σύμφωνα με τον
εθνικό κανονισμό εγκατάστασης παροχετευτικών αγωγών και

μετρητών Φυσικού Αερίου με ονομαστική πίεση λειτουργίας έως 4
BAR (ΦΕΚ 1810/12.12.2006). Όσον αφορά τα υλικά από τα οποία
αποτελείται, είναι κατασκευασμένα από κίτρινο πολυαιθυλένιο
(MDPE) και με τις παροχετευτικές σέλλες πραγματοποιείται η
σύνδεση με το σωλήνα του δικτύου διανομής, το οποίο διέρχεται από
τον δρόμο. Στη συνέχεια σε κάθε παροχετευτικό αγωγό τοποθετείται
εξοπλισμός “gas stop” στην σέλλα παροχής. Ουσιαστικά πρόκειται για
μια βαλβίδα υπερβολικής ροής, η οποία ενεργοποιείται και
σταματάει την παροχή αερίου προς τον τελικό καταναλωτή σε
περίπτωση θραύσης της παροχής ή όταν η ροή ξεπεράσει κάποιο όριο
(Εταιρία Παροχής Αερίου Στερεάς Ελλάδας & Εύβοιας- ΔΕΠΑ,2011;
Λαγουδάκης, Ν., 2014)
Η κατασκευή και συντήρηση του παροχετευτικού αγωγού και
του ρυθμιστή/μετρητή είναι αρμοδιότητα του Φορέα Διαχείρισης
Αερίου. Το σημείο μεταβίβασης της ιδιοκτησίας του Φυσικού Αερίου
από το Φορέα Διαχείρισης Αερίου στον καταναλωτή, είναι το ρακόρ
εξόδου του μετρητή. Το τμήμα της σωλήνωσης από το σημείο
σύνδεσης έως και τις συσκευές αερίου ονομάζεται εσωτερική
εγκατάσταση. Την ευθύνη της λειτουργίας και της συντήρησης της
εσωτερικής εγκατάστασης την έχει ο καταναλωτής (ΦΕΚ
1810/12.12.2006).
Το πεδίο ευθύνης του Φορέα Διανομής Αερίου στη σύνδεση του
κεντρικού αγωγού έως την ιδιοκτησία του καταναλωτή είναι:
• ο κεντρικός αγωγός που διέρχεται στο δρόμο μπροστά από τα κτίρια
και διανέμει το αέριο,
• το παροχετευτικό εξάρτημα που συνδέει τον κεντρικό αγωγό
διανομής με τον παροχετευτικό αγωγό (συνήθως σέλλα παροχής με
flow limitor),
• το τμήμα του παροχετευτικού αγωγού από πολυαιθυλένιο (PE) από
τον κεντρικό αγωγό έως το ρυθμιστή,
• η κύρια βάνα απομόνωσης παροχής αερίου,
• η διάταξη ρύθμισης πίεσης,
• το τμήμα του παροχετευτικού αγωγού από το ρυθμιστή έως το
μετρητή και
• η μετρητική διάταξη (μετρητής).
Η πίεση λειτουργίας των σωληνώσεων μετά το ρυθμιστή πίεσης δεν

επιτρέπεται να υπερβαίνει τα παρακάτω όρια:
• οικιακή χρήση, επαγγελματικά μαγειρεία, εκπαιδευτικά εργαστήρια
25mbar
• λεβητοστάσια κεντρικής θέρμανσης 100mbar
• λεβητοστάσια επαγγελματικής χρήσης 300mbar
•λεβητοστάσια μεγάλων κτιρίων με συνολική παροχή < 300 𝑁𝑚3 /h 1
bar (ΦΕΚ 1810/12.12.2006).
Ρυθμιστής Πίεσης
Μετά το τέλος του παροχετευτικού αγωγού τοποθετείται ο
μηχανισμός του Ρυθμιστή πίεσης ο οποίος αποσυμπιέζει το φυσικό
αέριο από την πίεση που βρίσκεται (4bar) στο δίκτυο διανομής στα
0,025 bar έως 1 bar πού είναι και η πίεση λειτουργίας του τελικού
πελάτη. Η θέση του εντοπίζεται είτε υπόγεια κάτω από τον δρόμο ή
πεζοδρόμιο σε ένα ειδικά διαμορφωμένο πλαίσιο, είτε υπέργεια
μέσα στα όρια της ιδιοκτησίας, όχι όμως εσωτερικά του κτηρίου.
Περιλαμβάνουν αυτοματοποιημένους μηχανισμούς ασφαλείας που
ενεργοποιούνται σταματώντας την ροή του αερίου σε ενδεχόμενα
υπερπίεσης ή υποπίεσης. Οι υπόγειοι Ρυθμιστές Πίεσης είναι
κατασκευασμένοι από πολυαιθυλένιο και οι συνδέσεις των σωλήνων
μεταξύ τους πραγματοποιούνται με την διαδικασία της
ηλεκτροσύντηξης. Οι υπέργειοι Ρυθμιστές πίεσης έχουν ως υλικό
κατασκευής χαλύβδινους γαλβανιζέ σωλήνες ή σωλήνες από χαλκό
ενώ οι συνδέσεις μεταξύ τους είναι κοχλιωτές ή συγκολλητές. Τέλος,
γίνεται και μια σειρά πνευματικών δοκιμών για την αντοχή και
στεγανότητα του (Εταιρία Παροχής Αερίου Στερεάς Ελλάδας &
Εύβοιας- ΔΕΠΑ, 2011).
Μετρητές Πελατών
Είναι συσκευές που μετρούν την κατανάλωση των τελικών
πελατών και κατανέμονται σε διάφορες κατηγορίες, οι οποίες
εξαρτώνται από την ποσότητα κατανάλωσης. Η τοποθέτηση τους
γίνεται σε συνάρτηση των τεχνικών προδιαγραφών του πελάτη και
έπειτα από συνεννόηση με την αντίστοιχη ΕΔΑ. Συχνά όμως
βρίσκονται στη ρυμοτομική γραμμή του κτηρίου ή αλλιώς σε
απόσταση το μέγιστο 3 μέτρων από την ρυμοτομική γραμμή και προς
την οικοδομική γραμμή. Υπάρχει η δυνατότητα τοποθέτησης των
μετρητών και στα μπαλκόνια με την μέθοδο της ανυψωτικής στήλης

Riser , όταν είναι δύσκολη η τοποθέτηση των μετρητών στα σημεία
που αναφέρθηκαν προηγουμένως (Εταιρία Παροχής Αερίου Στερεάς
Ελλάδας & Εύβοιας- ΔΕΠΑ, 2011).
Εικόνα 6: Ρυθμιστής πίεσης

Πηγή: Λαγουδάκης, ΕΠΑ ΑΤΤΙΚΗΣ
4.3 Περιγραφή εργασιών κατά την διάρκεια κατασκευής

του έργου
4.3.1 Προεργασίες
Προεργασίες
Εργασίες επαλήθευσης όδευσης
Αξιολόγηση εμποδίων
Δοκιμαστικές τομές
Τεχνική πρόταση εργολάβου
Επαφές με αρχές- έκδοση αδειών

εκσαφήςς-κυκλοφοριακές
ρυθμίσεις
Σχήμα 4: Προεργασίες για την κατασκευή του έργου

Εργασίες επαλήθευσης όδευσης

Ο εργολάβος οφείλει πριν ακόμα γίνει η έναρξη των εργασιών
εκσκαφής, να πραγματοποιήσει επαλήθευση της όδευσης που
ακολουθούν τα σχέδια της μελέτης. Οι ενέργειες που ακολουθούνται
είναι οι εξής:
 Υιοθέτηση χαρτών που περιέχουν τα σημεία των υπόγειων

δικτύων των δρόμων από Οργανισμούς Κοινής Ωφέλειας από
όπου προβλέπεται να τοποθετηθούν οι αγωγοί του έργου.
 Έλεγχος και παρατήρηση της όδευσης των αγωγών σύμφωνα
με τα σχέδια, έτσι ώστε να βρεθούν τα πιθανά επιφανειακά
εμπόδια.
 Προσδιορισμός και επαλήθευση των σημείων των υπόγειων
δικτύων, όπως αυτοί εντοπίζονται στους χάρτες που
αναφέρθηκαν προηγουμένως, μέσω μηχανημάτων
εντοπισμού υπόγειων σωλήνων και καλωδίων. Στη συνέχεια,
γίνεται σημείωση της θέσης τους στο σύστημα με χρώμα πάνω
στο οδόστρωμα.
 Έλεγχος της σύστασης του εδάφους για τον εντοπισμό
ενδεχόμενων εδαφολογικών προβλημάτων.
Αξιολόγηση εμποδίων
Οι πληροφορίες που συλλέγονται σχετικά με πιθανά εμπόδια
επεξεργάζονται για το μέγεθος της δυσκολίας που μπορούν να
δημιουργήσουν κατά την διάρκεια των εργασιών εκσκαφής. Επίσης,
εμπόδια δεν αποτελούν οι διασταυρώσεις με δρόμους,
σιδηροδρομικές γραμμές, ποταμοί, γέφυρες κλπ. όταν αυτά
προβλέπονται και στη μελέτη που προηγήθηκε (ΔΕΔΑ Τεχνική
Προδιαγραφή Προεργασιών, 2018).
Δοκιμαστικές τομές
Οι δοκιμαστικές δεν γίνονται πάντα παρά μόνο σε περιπτώσεις όταν:
 Η ευθύγραμμη τοποθέτηση των αγωγών και το βάθος της
τοποθέτησης επηρεάζεται εξαιτίας κάποιων εμποδίων
 Η εύρεση των υπόγειων εμποδίων είναι δύσκολη
 Χρειάζεται η αξιολόγηση της σύστασης του υπεδάφους
Ωστόσο, για να γίνουν οι δοκιμαστικές τομές πρέπει να
εγκριθούν οι Άδειες Διενέργειας Δοκιμαστικών Τομών. Για να γίνει
κάτι τέτοιο ο εργολάβος πρέπει να κάνει γνωστή την πρόθεση του στις
αρμόδιες υπηρεσίες, όπως είναι οι Δήμοι και το ΥΠΕΧΩΔΕ και έπειτα

μπορεί να πάρει τις άδειες που απαιτούνται (ΔΕΔΑ Τεχνική
Τεχνική πρόταση εργολάβου

Το στάδιο αυτό αποτελεί την τελευταία δυνατότητα για κάποια
αλλαγή στην όδευση των αγωγών που μπορεί να προκύψει έπειτα
από όλα τα στάδια που αναλύθηκαν πιο πάνω. Η αλλαγή αυτή θα
συνοδεύεται από τοπογραφικό σχέδιο με κλίμακα 1:500 από τον
εργολάβο, περιλαμβάνοντας τις θέσεις όπου πρόκειται να γίνει η
αλλαγή (ΔΕΔΑ Τεχνική Προδιαγραφή Προεργασιών, 2018).
Από εκεί και έπειτα η τεχνική πρόταση μπαίνει σε ένα στάδιο
οριστικοποίησης και σχηματίζει μια τελική μορφή της όδευσης και
υποβάλλεται προς έγκριση. Όταν γίνει η έγκριση της πρότασης της
μελέτης, δεν υπάρχει η δυνατότητα για κάποια μετατροπή στα σχέδια
χάραξης (ΔΕΔΑ Τεχνική Προδιαγραφή Προεργασιών, 2018).
Επαφές με αρχές- έκδοση αδειών εκσκαφής-κυκλοφοριακές
ρυθμίσεις
Αρχικά, πρέπει να οριστεί ένας εκπρόσωπος από τον εργολάβο
έτσι ώστε να έρχεται σε επαφή με τις Αρμόδιες Αρχές, τους
Οργανισμούς Κοινής Ωφέλειας και τις Δημόσιες Υπηρεσίες για
λογαριασμό της ΔΕΠΑ (ΔΕΔΑ Τεχνική Προδιαγραφή Προεργασιών,
2018).
Σε επόμενο στάδιο ο εργολάβος δηλώνει τις εργασίες εκσκαφής
στις αρμόδιες αρχές, προκειμένου να πάρει την άδεια, αλλά και για
να ενημερώσει σχετικά για τις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις που πρέπει
να γίνουν για την ευκολότερη διεξαγωγή των εργασιών (ΔΕΔΑ Τεχνική
Τέλος, για να ληφθεί η άδεια εγκατάστασης για τις διάφορες
χρήσεις που απαιτούνται για την διεκπεραίωση των εργασιών και για
την υλοποίηση του έργου ο εργολάβος πρέπει να απευθυνθεί στις
αρμόδιες αρχές (ΔΕΔΑ Τεχνική Προδιαγραφή Προεργασιών, 2018).
4.3.2 Αφαίρεση – Καθαίρεση των υφιστάμενων επιφανειών

Η διαδικασία αυτή αποτελείται από την αποξήλωση όλων των
μορφών επιφανειών όπως είναι το κατάστρωμα , το υπόστρωμα, το
πεζοδρόμιο ή ακόμα και μία ολόκληρη οδός. Όλα αυτά συνήθως
αποτελούνται από υλικά όπως είναι ο ασφαλτικός τάπητας,
σκυρόδεμα, πλάκες κλπ. Γενικά όμως, η διαδικασία αυτή
περιλαμβάνει και άλλες εργασίες, όπως είναι ο καθαρισμός του
υποστρώματος και η τοποθέτηση των απαραίτητων υλικών που
απαιτούνται για την κατασκευή (ΔΕΔΑ Τεχνική Προδιαγραφή για
χωματουργικά, 2018).
Ο σχεδιασμός του αγωγού κρίνεται σκόπιμο να χαράσσεται
παράλληλα με το ευθύγραμμο τμήμα της επιφάνειας της οδού και να
γίνεται πρόβλεψη των εμποδίων που μπορεί να προκύψουν, έτσι
ώστε να μην χρειάζεται η αλλαγή της κατεύθυνσής του αρχικού
σχεδιασμού (ΔΕΔΑ Τεχνική Προδιαγραφή για χωματουργικά, 2018).
Ωστόσο για την αποφυγή κινδύνων, την σωστή διεκπεραίωση
του έργου και την ασφάλεια των ανθρώπων, πρέπει να λαμβάνονται
προληπτικά μέτρα και μέτρα ασφαλείας. Ορισμένα από αυτά είναι
κιγκλιδώματα, φράχτες , σημάνσεις για πεζούς, πινακίδες , σήματα
κυκλοφορίας για οχήματα και φωτεινοί σηματοδότες (ΔΕΔΑ Τεχνική
Προδιαγραφή για χωματουργικά, 2018).
4.3.3 Εκσκαφή τάφρων και σκαμμάτων
Σε όλες τις περιπτώσεις, όποια και να είναι η σύσταση του εδάφους
και τα υλικά που θα γίνει η εκσκαφή πραγματοποιούνται οι
συγκεκριμένες διεργασίες:
 Ερευνητικές τομές
 Αφαίρεση – Καθαίρεση των υφιστάμενων διαμορφωμένων
επιφανειών
 Εκσκαφή τάφρου
 Αντλήσεις των υδάτων που βρίσκονται κάτω από την
επιφάνεια του εδάφους
 Ανάρτηση και υποστήριξη των υπόγειων εγκαταστάσεων
 Ενέργειες αντιστήριξης και υποθεμελίωσης με την βοήθεια
διάφορων κατασκευών στήριξης
 Καθαρισμός της περιοχής που έχει γίνει η εκσκαφή

 Περεταίρω διεύρυνση των εκσκαφών τάφρου σε περίπτωση
που χρειάζεται για την εγκατάσταση και σύνδεση του δικτύου
πολυαιθυλενίου
 Μεταφορά σε ειδικούς χώρους σύμφωνα με τους αρμόδιους
,των υλικών που δεν προορίζονται για κάποια άλλη χρήση.
(ΔΕΔΑ Τεχνική Προδιαγραφή για χωματουργικά, 2018).
Οι εργασίες της εκσκαφής και στην συνέχεια της τοποθέτησης
και της επικάλυψης του αγωγού και η φύλαξη του, οφείλουν να
γίνονται αδιάλειπτα, χωρίς όμως να εμποδίζουν την κυκλοφοριακή
λειτουργία της περιοχής και χωρίς να προκαλούν όχληση στο
περιβάλλον. Το μέγιστο επιτρεπόμενο διάστημα που μπορούν να
γίνονται εργασίες σε ένα ανοιχτό χαντάκι ορίζεται στο διάστημα των
3 ημερών. Τέλος , το συνολικό επιτρεπόμενο μήκος ανοιχτής τάφρου
δεν επιτρέπεται να υπερβεί τα 300μ, με το δικαίωμα μείωσης του
μήκους μόνο σε περιπτώσεις που το απαιτούν (ΔΕΔΑ Τεχνική
Προδιαγραφή για χωματουργικά, 2018).
Το πλάτος της τάφρου ορίζεται από το άθροισμα της
εξωτερικής διαμέτρου του σωλήνα και άλλα 10cm από την κάθε
πλευρά του αγωγού.
4.3.4 Υπόστρωμα Αγωγού
Αρχικά, πρέπει να γίνει μια διαδικασία προετοιμασίας της
κατάστασης της τάφρου. Απαιτείται μια ομαλή επιφάνεια του
πυθμένα, της βάσης δηλαδή της τάφρου, κάτι που μπορεί να
επιτευχθεί με την απομάκρυνση πετρών, ριζών, κεραμικών υλικών και
οτιδήποτε άλλο δύναται να προκαλέσει βλάβη στους αγωγούς του
δικτύου κατά την τοποθέτηση τους (ΔΕΔΑ Τεχνική Προδιαγραφή για
Σε περιπτώσεις όπου το βάθος της τάφρου δεν είναι το
προβλεπόμενο που ορίζεται για οποιονδήποτε παράγοντα, κρίνεται
σκόπιμο η συμπλήρωση των κενών που δημιουργούνται είτε με το
ίδιο το υλικό του υποστρώματος, είτε με ειδική επίχωση από αδρανή
υλικά (ΔΕΔΑ Τεχνική Προδιαγραφή για χωματουργικά, 2018).
Τα υλικά από τα οποία αποτελείται το υπόστρωμα καλούνται να
είναι αδρανή και σταθερά και απαλλαγμένα από προσμίξεις που
μπορούν να επιδράσουν αρνητικά την υλική σύσταση των αγωγών. Το

υλικό το οποίο ενδείκνυται σε τέτοιες περιπτώσεις είναι η άμμος η
οποία παράλληλα πραγματοποιεί και την συμπύκνωση της τάφρου
εφόσον έχοντας αποκτήσει τα κατάλληλα ποσοστά υγρασίας της
τάξεως 95%. Τέλος, το πάχος την συμπυκνωμένης στρώσης ορίζεται
στα 100mm.
Οι εργασίες που αφορούν το υπόστρωμα του αγωγού είναι οι εξής:
 Καθαρισμός της κλίνης της τάφρου και εναποθέτηση του
υλικού υποστρώματος σε δύο στρώσεις
 Στην πρώτη στρώση διαχέεται και σκορπίζεται με προσοχή το
υλικό σε ολόκληρη την επιφάνεια
 Στην δεύτερη στρώση γίνεται μια μορφή συμπύκνωσης του
υλικού με δονητή και παράλληλη διαβροχή του υλικού με
νερό μέχρι τα κατάλληλα επίπεδα υγρασίας που
αναφέρθηκαν προηγουμένως
 Η τοποθέτηση του αγωγού γίνεται εφόσον ολοκληρωθούν οι
παραπάνω εργασίες.
4.3.5 Εγκατάσταση αγωγών πολυαιθυλενίου
Η συγκεκριμένη κατηγορία εργασίας περιλαμβάνει την περιγραφή
της εγκατάστασης των δικτύων αγωγών πολυαιθυλενίου (PE), οι
οποίοι αγωγοί μπορεί να είναι σε στροφείο, σε κουλούρα η ακόμα και
ευθύγραμμοι (ΔΕΔΑ Τεχνική Προδιαγραφή για εγκατάσταση αγωγών
Πολυαιθυλενίου, 2018).
Στην διάρκεια εγκατάστασης των αγωγών αναγκαία συνθήκη
αποτελεί η μείωση σε μεγάλο βαθμό των τάσεων που αναπτύσσονται
τόσο μεταξύ των σωλήνων όσο και μεταξύ των εξαρτημάτων. Για τον
σκοπό αυτό λαμβάνονται τα ακόλουθα μέτρα:
 Η εφαρμογή της αλλαγής της κατεύθυνσης του σωληναγωγού
πρέπει να γίνει με την χρήση των κατάλληλων εξαρτημάτων ή
αξιοποιώντας την κλίση του σωλήνα σύμφωνα με την
επιτρεπόμενη ελάχιστη ακτίνα καμπυλότητας του αγωγού.
 Αν ο αγωγός PE εγκατασταθεί σε κάποιο χιτώνιο προστασίας
από PVC, τότε οι άκρες και οι γωνίες του χιτωνίου πρέπει να
είναι διαμορφωμένες με τέτοιον τρόπο έτσι ώστε να
αποφευχθεί τυχόν βλάβη του σωλήνα.
 Οι βάνες του δικτύου πρέπει να εγκατασταθούν με τέτοιον

τρόπο, έτσι ώστε να μην αναπτυχθούν υψηλές τάσεις στην
διάρκεια τοποθέτησης τους και λειτουργίας τους. Ωστόσο οι
θέσεις των βανών οφείλουν να βρίσκονται σε σημεία
μειωμένης κυκλοφοριακής συμφόρησης.
 Τέλος η επίχωση του σωλήνα απαιτεί συμπίεση της άμμου,
χωρίς όμως να επηρεαστεί η κατάσταση του σωλήνα. Για αυτό
τον λόγο χρησιμοποιείται ως υλικό η άμμος και όχι άλλα υλικά
εκσκαφής (ΔΕΔΑ Τεχνική Προδιαγραφή για εγκατάσταση
αγωγών Πολυαιθυλενίου, 2018).
Σε κάθε περίπτωση για τους ευθύγραμμους αγωγούς
πολυαιθυλενίου PE και τους αγωγούς σε κουλούρα μετά την
τοποθέτηση τους στην τάφρο πρέπει να ακολουθείται άμεση
επίχωση με άμμο πάχους 25-30 cm ανάλογα με την μορφολογία και
την ποιότητα της διαμορφωμένης επιφάνειας (ΔΕΔΑ Τεχνική
Προδιαγραφή για εγκατάσταση αγωγών Πολυαιθυλενίου, 2018).
4.3.6 Συγκόλληση αγωγών και εξαρτημάτων πολυαιθυλενίου
Οι συνδέσεις των αγωγών πολυαιθυλενίου (PE) και των εξαρτημάτων
πραγματοποιούνται με την συγκόλληση μεταξύ τους. Πιο
συγκεκριμένα, η συγκόλληση των αγωγών και εξαρτημάτων
επιτυγχάνεται με την χρήση της μεθόδου της ηλεκτροσύντηξης. Είναι
μια μέθοδος της οποίας η χρήση μπορεί να γίνει σε όλες τις
κατηγορίες διαμέτρων αγωγών πολυαιθυλενίου και εξαρτημάτων
(ΔΕΔΑ Τεχνική Προδιαγραφή Συγκόλλησης Αγωγών & εξαρτημάτων
Πολυαιθυλενίου, 2018).
Η διαδικασία της ηλεκτροσύντηξης είναι απαραίτητο να γίνεται
με το κατάλληλο μηχάνημα, που θα τηρεί όλες τις απαραίτητες
προδιαγραφές και η χρήση του και λειτουργία του να γίνεται από
εξειδικευμένο προσωπικό (ΔΕΔΑ Τεχνική Προδιαγραφή Συγκόλλησης
Αγωγών & εξαρτημάτων Πολυαιθυλενίου, 2018).
Η σύνδεση με ηλεκτροσύντηξη διακρίνεται στα εξής βήματα:
 Τρίψιμο και καθάρισμα του αγωγού με ειδικό διαλυτικό υγρό
 Εύρεση της κατάλληλης θέσης για την τοποθέτηση του
ηλεκτροσυνδέσμου
 Ευθυγράμμιση των αγωγών και έλεγχος για την τελική

τοποθέτηση του ηλεκτροσυνδέσμου
 Εφαρμογή της ηλεκτροσύντηξης και έλεγχος προκειμένου το
υλικό να μην έχει ξεπεράσει τα όρια του εξαρτήματος.
 Ψύξη
Σε περιπτώσεις όπου ο έλεγχος και η επίβλεψη κρίνουν
απαραίτητο θα πραγματοποιούνται καταστροφικές δοκιμές των
συγκολλήσεων των αγωγών, έχοντας ως κύριο στόχο τον έλεγχο
της ποιότητας και της αντοχής της ηλεκτροσύντηξης μεταξύ του
ηλεκτροσυνδέσμου και του αγωγού (ΔΕΔΑ Τεχνική Προδιαγραφή
Συγκόλλησης Αγωγών & εξαρτημάτων Πολυαιθυλενίου, 2018).
Έτσι λοιπόν η ποιότητα της ηλεκτροσύνδεσης εξαρτάται από:
 Την αυστηρή ακολουθία των οδηγιών της εγκεκριμένης
διαδικασίας ηλεκτροσύντηξης
 Την σωστή συντήρηση του εξοπλισμού με βάση τις
προδιαγραφές
 Τις οδηγίες-πληροφορίες των κατασκευαστών και την
υψηλή κατάρτιση των χειριστών και εργατών.
Τέλος, εφόσον έχει προηγηθεί η εγκατάσταση του σωλήνα και
πριν γίνει η επίχωση της τάφρου, πρέπει να καταγραφούν σε πίνακες
και σχέδια στοιχεία για τις ηλεκτροσυντήξεις, σχετικά με το που
βρίσκονται οι θέσεις τους στους σωλήνες και τα εξαρτήματα καθώς
και οι κωδικοί αναγνώρισής τους (ΔΕΔΑ Τεχνική Προδιαγραφή
Συγκόλλησης Αγωγών & εξαρτημάτων Πολυαιθυλενίου, 2018).
4.3.7 Επικάλυψη αγωγού, επίχωση και αποκατάσταση
διαμορφωμένων επιφανειών
Το στρώμα της επικάλυψης αποτελείται από άμμο και αφορά ένα ίδιο
υλικό όπως αυτό που χρησιμοποιείται για το υπόστρωμα, με τα ίδια
συστατικά και προδιαγραφές. Στη συνέχεια, η συμπύκνωση της
επικάλυψης γίνεται όπως και στο υπόστρωμα και κατά συνέπεια
διακρίνεται σε δύο στρώσεις άμμου. Η πρώτη στρώση αγγίζει τα
100mm επικάλυψης του αγωγού, ενώ η δεύτερη φτάνει τα 200mm
πάχους πάνω από τον αγωγό (ΔΕΔΑ Τεχνική Προδιαγραφή για
Έπειτα από το στρώμα της επίχωσης παίρνει θέση η τοποθέτηση

του πλέγματος. Ο ρόλος του αφορά την επισήμανση της ύπαρξης του
αγωγού με σκοπό την διαφύλαξη του (ΔΕΔΑ Τεχνική Προδιαγραφή για
Τέλος, με την ολοκλήρωση όλων των ενεργειών που έχουν
αναφερθεί, ο ανάδοχος που έχει αναλάβει το έργο οφείλει να
αποκαταστήσει την διαμορφωμένη κατάσταση, όπως ήταν αρχικά
πριν την έναρξη των εργασιών. Πιο αναλυτικά, ο εργολάβος που έχει
αναλάβει το έργο πρέπει να προβεί σε ενέργειες, έτσι ώστε να φέρει
την επιφάνεια, την στάθμη της, την μορφή της και την
λειτουργικότητα της όπως είναι οι διπλανές επιφάνειες εκτός έργου
(ΔΕΔΑ Τεχνική Προδιαγραφή για χωματουργικά, 2018).
4.3.8 Πνευματικές δοκιμές δικτύου διανομής 4 bar
Στην αρχή των δοκιμών, είναι απαραίτητη η υποβολή ενημερωτικού
δελτίου σχετικά με το πρόγραμμα δοκιμών που θα ακολουθηθεί.
Μέσα σε αυτό πρέπει να εντάσσεται το κομμάτι του δικτύου, πάνω
στο οποίο θα γίνει η εν λόγω δοκιμή, τα τεχνικά χαρακτηριστικά του
αγωγού και η αναφορά στα μηχανήματα-όργανα που απαιτούνται για
χρήση (ΔΕΔΑ Τεχνική Προδιαγραφή Πνευματικών Δοκιμών Δικτύου
Διανομής, 2018).
Κατά την διάρκεια των δοκιμών, οφείλεται να γίνει αυστηρή
ακολουθία των νόμων και κανονισμών που διέπουν την διαδικασία
και είναι απαραίτητοι για την ασφάλεια και την αποτροπή
ατυχημάτων. Εκτός από την προστασία του έργου πρέπει να ληφθούν
και όλα τα απαραίτητα μέτρα με σκοπό και την προστασία των
εργαζομένων που θα αναλάβουν την δοκιμή. Έπειτα από αυτά και στο
τελευταίο στάδιο πριν την έναρξη της δοκιμής, πρέπει να
εγκατασταθούν στα κατάλληλα σημεία προειδοποιητικές πινακίδες
και σημάνσεις (ΔΕΔΑ Τεχνική Προδιαγραφή Πνευματικών Δοκιμών
Δικτύου Διανομής, 2018).
Η διαδικασία της πνευματικής δοκιμής διακρίνεται σε:
 Πνευματική δοκιμή αντοχής του δικτύου κάτω υπό την πίεση
των 6bar διάρκειας 2 ωρών , παρά το γεγονός πώς το δίκτυο
έχει ονοματική πίεση 4bar.
 Πνευματική δοκιμή στεγανότητας με πίεση ανάμεσα σε 0,5 και

1 bar η οποία θα κρατάει το ελάχιστο 48 ώρες και θα γίνεται
εφόσον έχει προηγηθεί και ολοκληρωθεί η δοκιμή αντοχής.
4.3.9 Διαδικασία ενεργοποίησης της λειτουργίας του δικτύου
διανομής 4bar με φυσικό αέριο
Έπειτα από το πέρας της επιτυχούς ολοκλήρωσης των πνευματικών
δοκιμών, οι αγωγοί του δικτύου συμπιέζονται με αέρα προσωρινά
έως ότου γίνει πλήρωση με φυσικό αέριο. Στα πλαίσια του
σχεδιασμού για την λειτουργία του δικτύου, αρχικά, πρέπει να
διαπιστωθεί με σιγουριά η ολοκλήρωση της κατασκευής του έργου
από την μηχανική πλευρά σύμφωνα πάντα με τις προδιαγραφές.
Επιπλέον, σημαντικό θεωρείται να έχει γίνει επαλήθευση της
ικανότητας του δικτύου, να μπορεί να πληρωθεί με φυσικό αέριο με
την μέγιστη ονομαστική πίεση 4 bar (ΔΕΔΑ Τεχνική Προδιαγραφή
Διαδικασίας Έκπλυσης & Πλήρωσης του Δικτύου με Φυσικό Αέριο,
2018).
Αναφορικά με το πρόγραμμα εργασιών που πρέπει να κινηθούν
για την πλήρωση του δικτύου, προβλέπεται η υποβολή του
προγράμματος προς έγκριση στον Φορέα Επίβλεψης. Από εκεί και
έπειτα ο λόγος πάει στην ΔΕΠΑ, η οποία με την σειρά της εκτός από
την έγκριση του προγράμματος οφείλει να τροφοδοτήσει το δίκτυο
διανομής με φυσικό αέριο σε πίεση και ροή που θα ζητηθεί δίχως να
προβεί σε χρεώσεις. Το πρόγραμμα εργασίας για την λειτουργία του
δικτύου απαιτεί την παρακολούθηση από τον φορέα επίβλεψης, αλλά
και από την ΔΕΠΑ. Επίσης, πρέπει οπωσδήποτε να ελεγχθεί αν οι
βάνες ανοίγουν σωστά, όπως στις οδηγίες του κατασκευαστή.
Παράλληλα, πραγματοποιείται έλεγχος για την ορθή λειτουργία των
οργάνων μέτρησης και ρύθμισης αλλά και του εξοπλισμού (ΔΕΔΑ
Τεχνική Προδιαγραφή Διαδικασίας Έκπλυσης & Πλήρωσης του
Δικτύου με Φυσικό Αέριο, 2018).
Σαφώς πάντα, μέριμνα και προτεραιότητα όλων αποτελεί η
ασφάλεια των ανθρώπων και του εργατικού δυναμικού. Για τον λόγο
αυτό είναι ωφέλιμη η ενημέρωση της αρμόδιας αστυνομικής αρχής,
η αυστηρή τήρηση των νόμων και των κανονισμών που διέπουν την
προστασία του εργατικού δυναμικού και η τοποθέτηση
προστατευτικών πινακίδων σε θέσεις που απαιτούνται (ΔΕΔΑ Τεχνική

Προδιαγραφή Διαδικασίας Έκπλυσης & Πλήρωσης του Δικτύου με
Φυσικό Αέριο, 2018).
Σχήμα 5 : Τυπική τάφρος σε δρόμο με 2 ή 3 ασφαλτικές στρώσεις

Πηγή: ΔΕΔΑ προδιαγραφές εργασιών χαμηλής πίεσης, 2018
Όπως φαίνεται από τα σχήματα, μπορεί να γίνει αντιληπτό πως
ανεξάρτητα από τις διαστάσεις του αγωγού και από την ποιότητα του
εδάφους και της επιφάνειας , οι διαστάσεις και οι αποστάσεις
παραμένουν σχετικά ίδιες και σταθερές. Πιο αναλυτικά, το ύψος
(βάθος) της τάφρου ορίζεται στο 1 μέτρο για αγωγούς που
προορίζονται για δίκτυο χαμηλής πίεσης 4 bar. Στη συνέχεια ,το
τυπικό πλάτος του χαντακιού είναι 0,50 μέτρα από την μία άκρη έως
την άλλη. Η απόσταση από τον αγωγό έως την άκρη της τάφρου
λαμβάνει την τιμή του 0,10 μέτρου από την μία πλευρά και το ίδιο
από την άλλη αντίστοιχη πλευρά.
Σχήμα 6 : Τυπική τάφρος σε δρόμο με σκυρόδεμα

Σχήμα 7: Τυπική τάφρος σε πεζόδρομο με πλάκες

Το μόνο στοιχείο που παρουσιάζει μια μικρή διαφοροποίηση

είναι η διάσταση του ίδιου του σωλήνα, η οποία αλλάζει ανάλογα με
την ονομαστική διάμετρο και έχει εύρος από 0,07 έως 0,16 μέτρα.
Τώρα, στο στρώμα της επικάλυψης του αγωγού και η απόσταση από
το πάνω μέρος του σωλήνα μέχρι το πλέγμα σήμανσης πρέπει να είναι
0,30 μέτρα. Επιπλέον ο αγωγός, συμπεριλαμβάνοντας το στρώμα της
επικάλυψης , της επίχωσης και της συμπίεσης της τάφρου με υλικό
κυρίως την άμμο, πρέπει να απέχει συνολικά από την επιφάνεια του
εδάφους 0,80 μέτρα. Δηλαδή, μέσα σε αυτούς τους πόντους
εντάσσονται όλα τα υλικά και οι διαδικασίες προκειμένου να

συμπληρωθεί και να ολοκληρωθεί η τάφρος μέχρι την διαμορφωμένη
επιφάνεια.
Σχήμα 8: Τυπική τάφρος σε πεζοδρόμιο με σκυρόδεμα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ
ΑΕΡΙΟΥ
Σε μία μελέτη κατασκευής ενός έργου ένα από τα βασικά στοιχεία που
πρέπει να συμπεριληφθούν και να αναλυθούν είναι οι επενδύσεις,
που απαιτούνται για να καλυφθεί το αναμενόμενο κόστος
κατασκευής του έργου. Στο κεφάλαιο αυτό, περιλαμβάνονται όλα τα
έργα υποδομής που χρειάζονται για την κατασκευή του επιμέρους
δικτύου διανομής φυσικού αερίου του λειτουργικού τομέα, που έχει
επιλεχθεί και αναλυθεί σε προηγούμενο κεφάλαιο. Συνεπώς, λοιπόν,
κρίνεται σκόπιμο να γίνει αναλυτική περιγραφή της αξίας και του
κόστους ανά μέτρο δικτύου που θα κατασκευαστεί.
Όσον αφορά τις εξωτερικές εγκαταστάσεις που απαιτούνται
για την διανομή του φυσικού αερίου στους τελικούς καταναλωτές,
δηλαδή οι παροχετευτικοί αγωγοί, μετρητές και οι ρυθμιστές, εκεί το
κόστος θα μετρηθεί ανά τεμάχιο αντικειμένου. Για τον προσδιορισμό
όλων όσων προαναφέρθηκαν θα πρέπει να οριστεί κατά προσέγγιση
το συνολικό μήκος του δικτύου προς κατασκευή.
Στην μελέτη περίπτωσης όπως έχει αναφερθεί και στο κεφάλαιο
4 έχει επιλεγεί ένα σύνολο οδών από τις οποίες διέρχεται ένα
υφιστάμενο δίκτυο χαμηλής πίεσης 4 bar, με σκοπό να γίνει η
επιμέρους διακλάδωση που απαιτείται για την λειτουργία του
δικτύου και την τροφοδότηση των καταναλωτών.
5.1 Υφιστάμενη κατάσταση δικτύου διανομής της Λαμίας
Στην περιοχή της Λαμίας βρίσκεται ένα υπάρχον κατασκευασμένο
δίκτυο διανομής και χωρίζεται σε δίκτυο Μέσης και Χαμηλής πίεσης:
 Το Δίκτυο Μέσης Πίεσης που απεικονίζεται με κόκκινο χρώμα
εκτείνεται συνολικά σε απόσταση 18.380 m, εξυπηρετεί τη
βιομηχανική περιοχή (ΒΙΠΕ) της Λαμίας με σταθμό διανομής
19/4. Η τροφοδότηση του γίνεται από το ΕΣΦΑ στο οποίο
βρίσκεται ένας σταθμός υψηλής πίεσης σαν σημείο εξόδου.

Ακόμη, το δίκτυο Μέσης Πίεσης τροφοδοτεί το υπόλοιπο
δίκτυο Χαμηλής Πίεσης, αξιοποιώντας την λειτουργία του
Σταθμού διανομής 19/4 .
 Το δίκτυο Χαμηλής Πίεσης έχει συνολικό μήκος 19.763 m και
αποτελεί το μόνο βασικό δίκτυο της Πόλης (LOOP), εφόσον
καλύπτει μόνο ορισμένες βασικές οδούς οι οποίες βρίσκονται
κυρίως περιμετρικά της πόλης της Λαμίας .
Χάρτης 5: Υφιστάμενο δίκτυο διανομής φυσικού αερίου

Πηγή: Esri, 2019
Στη συνέχεια, στον παρακάτω πίνακα αναφέρονται τα
υφιστάμενα δίκτυα και υποδομές, αλλά και το νέο δίκτυο προς
κατασκευή μαζί με τις υποδομές του, προκειμένου να εξυπηρετηθεί
ένα μεγάλο τμήμα της πόλης της Λαμίας.
Πίνακας 5: Υφιστάμενα και προγραμματισμένα προς κατασκευή δίκτυα

διανομής
Δίκτυα διανομής Φ.Α και Υποδομές της Λαμίας

Μέση Χαμηλή Μετρητικοί
πίεση(19bar) πίεση(4bar) σταθμοί
Υφιστάμενο
18 (χλμ.) 20 (χλμ.) 2 (Τεμ.)
δίκτυο
Δίκτυο προς
0 95 (χλμ.) 2 (Τεμ.)
κατασκευή
Πηγή: (Εταιρία Παροχής Αερίου Στερεάς Ελλάδας & Εύβοιας- ΔΕΠΑ, 2011)
Από όσο γίνεται αντιληπτό από τον πίνακα το μεγαλύτερο

τμήμα του δικτύου χαμηλής πίεσης δεν έχει κατασκευαστεί ακόμα και
έτσι το υφιστάμενο δίκτυο δεν έχει την δυνατότητα να καλύψει τις
ανάγκες για φυσικό αέριο της πόλης. Συγκεκριμένα, κρίνεται σκόπιμη
η ανάπτυξη και κατασκευή branches (δένδρων), αφού υπάρχει ήδη
υφιστάμενο δίκτυο χαμηλής πίεσης περιμετρικά της πόλης,
προκειμένου να καλυφθεί ένα μέρος του αστικού ιστού της πόλης και
να γίνει η διανομή του φυσικού αερίου. Στη συνέχεια, για τον
προγραμματισμό της κατασκευής των δένδρων λαμβάνονται ως
κριτήριο οι δυνητικές καταναλώσεις που παρατηρούνται σε κάθε
δένδρο, αλλά και η εκδήλωση ενδιαφέροντος των πελατών των
διάφορων κατηγοριών που αφορά την σύνδεση και τροφοδότηση
τους από το δίκτυο διανομής φυσικού αερίου (ΤΔΠ-2.0-1. ΕΣΠΑ 2014-
2020).
5.2 Περιγραφή κατασκευής Δικτύου Διανομής Φυσικού

Αερίου
Με σκοπό την καλύτερη και πιο λεπτομερή ανάλυση της διαδικασίας
ανάπτυξης και κατασκευής του δικτύου διανομής φυσικού αεριού θα
επιλέξουμε την μελέτη μιας συγκεκριμένης γεωγραφικής και
πολεοδομικής περιοχής της πόλης της Λαμίας. Η περιοχή αυτή
ορίζεται από τις οδούς που καταγράφονται στον παρακάτω πίνακα:
Πίνακας 6: Οδοί του βασικού υφιστάμενου δικτύου της περιοχής μελέτης

ΟΝΟΜΑ ΟΔΟΥ ΜΗΚΟΣ (μ) ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΚΑΘΕΤΩΝ
Καλυβίων 1330 Κύπρου Ψηλορείτη/Μάνου

Κατράκη
Μάνου Κατράκη 363 Καλυβίων Ν. Πλαστήρα
Μητροπολίτου 829 Μάνου Φραντζή

Δαμασκηνού Κατράκη
Ναυπάκτου 859 Φραντζή Αμφικτυόνων
Αμφικτυόνων 611 Κύπρου Ναυπάκτου/Καβάφη
Κύπρου 580 Αμφικτυόνων Γεωργ. Πλατή
Γεωργ. Πλατή 140 Κύπρου −
Πηγή: Ίδια επεξεργασία
Οι μόνοι οδοί οι οποίοι δεν αποτελούν υφιστάμενο τμήμα του

δικτύου και επιλέχθηκαν για την ανάγκη της μελέτης να
κατασκευαστεί σε αυτούς δίκτυο χαμηλής πίεσης, είναι η Κύπρου και
η Γεωργ. Πλατή.
Οι οδοί που αναφέρονται στον παραπάνω πίνακα αποτελούν
τμήματα του υφιστάμενου βασικού δικτύου (LOOP) και από αυτά τα
τμήματα οδών διέρχονται υφιστάμενα υπόγεια δίκτυα διανομής
φυσικού αερίου χαμηλής πίεσης 4bar. Για αυτό και ακριβώς τον λόγο
επιλέχθηκαν, έτσι ώστε να αποτελέσουν τις βάσεις για την
δημιουργία ενός λειτουργικού τομέα που θα εξυπηρετεί την περιοχή
μελέτης μας. Αξιοποιώντας όλες τις προεργασίες και διαδικασίες που
έχουν γίνει για την κατασκευή των υφιστάμενων δικτύων διανομής
,των σταθμών διανομής, αλλά και όλων των απαραίτητων υποδομών,
προκύπτει η ανάγκη κατασκευής των εξής έργων για την περίπτωση
μελέτης:
 Βρόγχος –δακτύλιος-λειτουργικός τομέας.
 Δένδρα (branches).
 Παροχετευτικοί Αγωγοί.
Η παραπάνω διαπίστωση προκύπτει από το γεγονός πως

υφίστανται ήδη η Πύλη διανομής από τον κεντρικό αγωγό του ΕΣΦΑ,
το χαλύβδινο δίκτυο μέσης πίεσης 19 bar και οι σταθμοί διανομής
(19/4 bar) που τροφοδοτούν το υπάρχον δίκτυο χαμηλής πίεσης. Από
όλα αυτά, επαληθεύεται η ανάγκη κατασκευής κυρίως των τριών
έργων που αναφέρθηκαν προηγουμένως (ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ.
1317/2018).
Στον χάρτη που απεικονίζεται παρακάτω, έχει δημιουργηθεί με
την βοήθεια του σχεδιαστικού προγράμματος AutoCAD το
προτεινόμενο προς κατασκευή δίκτυο διανομής φυσικού αερίου,
λαμβάνοντας υπόψιν όσα έχουν αναφερθεί παραπάνω, αλλά και στα
προηγούμενα κεφάλαια αναλογικά, αντίστοιχα έργα κατασκευής
ίδιας κατηγορίας. Με πράσινο χρώμα στο χάρτη απεικονίζεται το
υφιστάμενο δίκτυο διανομής, που είναι περιμετρικά της πόλης
(Loop), ενώ με μπλε χρώμα είναι το δίκτυο που πρόκειται να
κατασκευαστεί. Επίσης, υιοθετήθηκε μια μεθοδολογία για την
δημιουργία του χάρτη, η οποία αφορά την εύρεση του υπόβαθρου
του πολεοδομικού ιστού της πόλης της Λαμίας, μαζί με τα οικοδομικά
τετράγωνα και το οδικό δίκτυο. Η βάση δεδομένων αυτή λοιπόν,
αντλήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση της πολεοδομίας (e-
πολεοδομία) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Στη
συνέχεια, μέσω του προγράμματος AutoCAD, παράλληλα με τον
σχεδιασμό των γραμμών του δικτύου γίνεται και μέτρηση
αποστάσεων και μήκους του αγωγού, έτσι ώστε το σύνολο να
συμπίπτει με αυτό στον πίνακα με το μήκος δικτύου προς κατασκευή.
Χάρτης 6: Απεικόνιση του προτεινόμενου δικτύου διανομής στον αστικό ιστό της πόλης της Λαμίας
Πηγή: gis.epoleodomia.gov.gr., 2019, ίδια επεξεργασία
Στην πόλη της Λαμίας , το συνολικό υφιστάμενο δίκτυο χαμηλής

πίεσης ορίζεται στα 20 χλμ. και το προγραμματισμένο δίκτυο προς
κατασκευή είναι 95χλμ., σύμφωνα με την ΔΕΔΑ και το Τεχνικό Δελτίο
Πράξης του ΕΣΠΑ που αφορά την Ανάπτυξη δικτύων Διανομής
Φυσικού Αερίου Μέσης και Χαμηλής Πίεσης στη Στερεά Ελλάδα. Οι
οδοί που έχουν επιλεχθεί για την δημιουργία του λειτουργικού τομέα
στην περίπτωση μελέτης έχουν συνολικό μήκος 4,712 χλμ. Με την
υπόθεση πως στα 20χλμ. υφιστάμενου δικτύου είναι
προγραμματισμένα να κατασκευαστούν 95χλμ. ,αναλογικά στα 4,712
χλμ. επιλεγμένα υφιστάμενα δίκτυα εκτιμάται να γίνει η κατασκευή
21,316 χλμ. δικτύου. Έτσι λοιπόν, λαμβάνεται η εκτίμηση για την
επιλογή κατασκευής 15,523 χλμ. δικτύου διανομής στον λειτουργικό
τομέα, προκειμένου να καλυφθεί ένα μεγάλο μέρος των
καταναλωτών που βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή.
Πίνακας 7: Μήκος δικτύου προς κατασκευή
Δίκτυο Λαμίας Δίκτυο Περιοχής Μελέτης
Υφιστάμενο δίκτυο
20 (χλμ) 4,712 (χλμ)
Δίκτυο προς κατασκευή
95( χλμ) 21,316 (χλμ)
Τελικό επιλεγμένο Δίκτυο
προς κατασκευή − 15,523 (χλμ)

Για τον υπολογισμό της αξίας του έργου χρησιμοποιούνται
πληροφορίες από το ιστορικό προηγούμενων αντίστοιχων μελετών
που έχουν εκπονηθεί. Έτσι λοιπόν, με αυτόν τον τρόπο, θα
προσδιοριστεί το κόστος κατασκευής των αγωγών για το δίκτυο
διανομής φυσικού αερίου στην περιοχή μελέτης. Το συνολικό κόστος
κατασκευής για ένα δίκτυο διανομής που αποτελείται από αγωγούς
πολυαιθυλενίου με πίεση λειτουργίας 4 bar διακρίνεται σε άμεσο και
έμμεσο κόστος. Το άμεσο κόστος αφορά την αξία αγοράς των υλικών
και εξαρτημάτων και το κόστος όλων των απαραίτητων ενεργειών για
την εγκατάσταση τους. Το έμμεσο κόστος περιέχει τις εργασίες
επιθεώρησης των έργων εγκατάστασης, το κόστος ελέγχου της
ποιότητας και αντοχής της κατασκευής των αγωγών, καθώς και το

κόστος προσωπικού που απαιτείται για όλες αυτές τις ενέργειες.
Σύμφωνα με τις μελέτες των προγραμμάτων ανάπτυξης δικτύου
διανομής της ΕΔΑ Αττικής και της ΕΔΑ Θεσσαλονίκης-Θεσσαλίας για
την προγραμματική περίοδο 2019-2023, θεωρείται πως το μέσο
κόστος για την κατασκευή δικτύου διανομής Χαμηλής Πίεσης 4 bar
ορίζεται στην τιμή των 65€ ανά μέτρο δικτύου. Αυτή θα είναι και η
τιμή του κόστους που θα χρησιμοποιηθεί για τις ανάγκες της
παρούσας μελέτης. Τέλος, αν κριθεί σκόπιμο, είναι απαραίτητο να
κατασκευαστεί και ένας σταθμός διανομής.
Έπειτα από τον προσδιορισμό του κόστους κατασκευής του
δικτύου, πρέπει να προσδιοριστεί το κόστος κατασκευής
παροχετευτικού αγωγού, που συνδέει την εγκατάσταση του
καταναλωτή με το δίκτυο διανομής Φυσικού Αερίου. Οι συνδέσεις
αυτές ανάλογα με τα επίπεδα πίεσης που λειτουργεί η εσωτερική
εγκατάσταση χωρίζονται σε δύο κυρίως κατηγορίες. Η πρώτη
κατηγορία αφορά την περίπτωση που ο καταναλωτής τροφοδοτείται
από δίκτυο χαμηλής πίεσης και η πίεση λειτουργίας της εσωτερικής
εγκατάστασης είναι έως 25mbar. Η δεύτερη κατηγορία αφορά την
περίπτωση των καταναλωτών όπου η πίεση λειτουργίας της
εσωτερικής εγκατάστασης τους ξεπερνά τα 25 mbar. Στην κατηγορία
αυτή εντάσσονται κυρίως βιομηχανικές μονάδες και μεγάλοι
εμπορικοί καταναλωτές. Δεδομένου ότι η περιοχή μελέτης βρίσκεται
μέσα σε αστικό ιστό και οι χρήσεις γης σε αυτήν αφορούν κυρίως
κατοικίες η κατάλληλη κατηγορία συνδέσεων είναι η πρώτη (ΦΕΚ
963/15.7.2003; ΦΕΚ 1810/12.12.2006).
Στην κατηγορία αυτή των συνδέσεων με πίεση λειτουργίας
25mbar υπάρχει το σταθερό και το μεταβλητό κόστος. Το σταθερό
κόστος περιλαμβάνει την κατασκευή του παροχετευτικού αγωγού
μαζί με το εξάρτημα που τον συνδέει με το υπόλοιπο δίκτυο και τον
ρυθμιστή πίεσης. Είναι γεγονός, ότι υπάρχουν πολλές κατηγορίες
παροχετευτικών αγωγών, με την κυριότερη διάκριση τους να αφορά
το μήκος της απόστασης μεταξύ του Δικτύου Διανομής από
πολυαιθυλένιο και του ρυθμιστή. Ωστόσο, για ευνόητους λόγους θα
επιλεχθεί μια συγκεκριμένη κατηγορία παροχετευτικού αγωγού με
επιτοίχιο ρυθμιστή, με μετρητές τύπου G4, G6 και απόστασης μεταξύ
του Δικτύου Διανομής από πολυαιθυλένιο και του ρυθμιστή έως και
6,0 m και ρυθμιστή - μετρητή έως και 3,0 m (ΦΕΚ 963/15.7.2003; ΦΕΚ
1810/12.12.2006).
Ο ρόλος του ρυθμιστή αφορά την διαδικασία μείωσης της
ονομαστικής πίεσης, από τα 4bar που λειτουργούν τα δίκτυα Χαμηλής
Πίεσης σε 25mbar που λειτουργούν οι εσωτερικές εγκαταστάσεις των
καταναλωτών. Το μεταβλητό κόστος αφορά το κόστος αγοράς και
εγκατάστασης των μετρητών φυσικού αερίου, οι οποίοι
τοποθετούνται ανάμεσα στο τέλος του παροχετευτικού αγωγού και
στην αρχή της εσωτερικής εγκατάστασης. Υπάρχουν διάφορα μεγέθη
δυναμικότητας μετρητών φυσικού αερίου και η αξία τους αλλάζει
ανάλογα με την μέγιστη ικανότητα μέτρησης.
Όπως προαναφέρθηκε σε προηγούμενη παράγραφο, κατά
κύριο λόγο η χρήση γης της περιοχής μελέτης αφορά κυρίως
κατοικίες, με αποτέλεσμα για τον λόγο αυτό να υποθέσουμε την
χρήση 2 ειδών μετρητών Φυσικού Αερίου. Οι μετρητές αυτοί είναι
γνωστοί για την εφαρμογή τους σε περιπτώσεις συνδέσεων δικτύων
Χαμηλής Πίεσης. Διακρίνονται σε Μετρητή G4, ο οποίος
χρησιμοποιείται κυρίως για αυτόνομη θέρμανση και σε Μετρητή G6,
ο οποίος χρησιμοποιείται κυρίως για κεντρική θέρμανση (ΦΕΚ
963/15.7.2003; ΦΕΚ 1810/12.12.2006).
Σε περιπτώσεις όπου οι συνδέσεις περιλαμβάνουν την
τροφοδοσία καταναλωτών που βρίσκονται σε διαμερίσματα
πολυκατοικιών και απαιτείται η σύνδεση να πραγματοποιηθεί σε
όροφο, τότε γίνεται η χρήση της «ανυψωτικής στήλης riser». Το
κόστος στις περιπτώσεις αυτές είναι η εγκατάσταση Φυσικού Αερίου,
όπου γίνεται σύνδεση του ρυθμιστή με τον Μετρητή ο οποίος
βρίσκεται υποχρεωτικά τοποθετημένος σε εξωτερικό και αεριζόμενο
χώρο. Έτσι, με αυτήν την μέθοδο χρειάζεται μόνο η λειτουργία
ατομικού λέβητα για την τροφοδοσία του καταναλωτή και όχι
ολόκληρη εσωτερική εγκατάσταση.
Τέλος, το κόστος προμήθειας και κατασκευής είτε της
εσωτερικής εγκατάστασης είτε του ατομικού λέβητα – καυστήρα το
αναλαμβάνει ο καταναλωτής εξ ολοκλήρου. Επίσης, ο καταναλωτής
επωμίζεται και το κόστος εξωτερικής εγκατάστασης εξ ολοκλήρου.
Όμως υπάρχει η δυνατότητα χρηματοδότησης ενός μέρους της
επένδυσης, που δίνεται από την αντίστοιχη ΕΔΑ με ειδικούς όρους και
προϋποθέσεις.
Στον πίνακα που ακολουθεί περιγράφονται αναλυτικά τα κόστη
του δικτύου διανομής, του παροχετευτικού αγωγού και συνδέσεων
και των μετρητών.
Πίνακας 8: Αξία των τμημάτων κατασκευής μέχρι την σύνδεση καταναλωτή
Σύνδεση καταναλωτών Κόστος σε €
Παροχετευτικός Αγωγός 750 € / τεμ.
Ανυψωτική στήλη (riser) 60 € / μ
Μετρητής G4 140 €/ τεμ.
Μετρητής G6 180 € / τεμ.
5.3 Εκτίμηση κόστους κατασκευής του έργου

Στο πρόγραμμα κατασκευής του Δικτύου Διανομής της ΔΕΔΑ, σχετικά
με το δίκτυο της Λαμίας, εντάσσονται οι εκτιμήσεις αναφορικά με το
κόστος εγκατάστασης των αγωγών του δικτύου. Παράλληλα,
περιλαμβάνεται και το κόστος των συνδέσεων των οικιακών και
εμπορικών καταναλωτών που προβλέπεται να συνδεθούν στο δίκτυο
κατά την έναρξη της λειτουργίας του.
Πίνακας 9: Κόστος κατασκευής και εγκατάσταση αγωγών του δικτύου
Μήκος δικτύου Κόστος εγκατάστασης Συνολικό κόστος
Χαμηλή πίεση (χλμ) ανά μέτρο €
15,523 65 1.008.995
Πίνακας 10: Αριθμός και κόστος συνδέσεων των καταναλωτών

Τύπος Οικιακή Εμπορική Βιομηχανική Κόστος Σύνδεσης
Σύνδεσης Σε €
(1150) (1200)
2021 1400 70 0 1.610.000 84.000
2022 1540 77 0 1.771.000 92.400
2023 1694 84 0 1.948.050 100.800
2024 1863 93 0 2.142.450 111.600
2025 2049 102 0 2.356.350 122.400
Για την εκτίμηση του προσδιορισμού του αριθμού συνδέσεων

των οικιακών και εμπορικών καταναλωτών, προηγήθηκε η εξής
μεθοδολογία. Σύμφωνα με άλλα προγράμματα ανάπτυξης δικτύων
διανομής φυσικού αερίου από Εταιρείες Διανομής Αερίου,
επιδιώκεται ένας βαθμός διείσδυσης στην αγορά ύψους 40-60% του
συνόλου των καταναλωτών κατά το πρώτο έτος λειτουργίας και από
εκεί και έπειτα το ποσοστό αυτό αυξάνεται σταδιακά με την πάροδο
των χρόνων και με την είσοδο περισσότερων καταναλωτών στο
δίκτυο, μέχρι το 5ο έτος και από εκεί και έπειτα παραμένει σταθερό.
Με βάση το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο της Λαμίας (Β1 Φάση),
στο οποίο περιλαμβάνονται οι πολεοδομικές ενότητες- συνοικίες της
πόλης μαζί με τα όρια τους και με τον πληθυσμό τους ξεχωριστά η
κάθε μία, γίνεται ο προσδιορισμός του πληθυσμού της περιοχής
μελέτης που θα καλύπτει το δίκτυο διανομής φυσικού αερίου που θα
κατασκευαστεί. Ο πληθυσμός αυτός ανέρχεται κατά προσέγγιση
περίπου στους 10.000 κατοίκους. Συνεπώς λοιπόν, το ποσοστό του
βαθμού διείσδυσης θα εφαρμόζεται στον πληθυσμό της περιοχής
μελέτης και σε συνδυασμό με το γεγονός ότι από μία σύνδεση δεν
εξυπηρετείται μόνο ένας κάτοικος, αλλά κατά μέσο όρο 3 έως 4,
προκύπτει η τελική εκτίμηση για τον αριθμό συνδέσεων των
καταναλωτών.
Με σκοπό την πρόβλεψη του αριθμού και της αναλογίας
οικιακών και εμπορικών καταναλωτών, προηγήθηκε επιτόπια έρευνα
στην περιοχή μελέτης. Πιο συγκεκριμένα επιλέχθηκαν για δείγμα, και

κεντρικοί οδοί αυξημένης σημασίας και μικρότεροι οδοί μειωμένης
βαρύτητας. Σύμφωνα με αυτήν την έρευνα, προέκυψε το αποτέλεσμα
πως η αναλογία των εν δυνάμει οικιακών καταναλωτών και
εμπορικών καταναλωτών είναι κατά προσέγγιση περίπου 20 προς 1
(20/1). Σχετικά με το επιλεγόμενο ως πρότυπο κόστος εγκατάστασης
των συνδέσεων, αυτό αναλύεται σε επιμέρους μέρη όπως είναι το
κόστος του παροχετευτικού αγωγού, το κόστος της ανυψωτικής
στήλης τύπου riser στις περιπτώσεις όπου απαιτείται και τέλος το
κόστος του ανάλογου μετρητή φυσικού αερίου.
Είναι γνωστό το γεγονός, πως σε αντίστοιχα έργα το πιο συχνό
που παρατηρείται είναι ότι το Κόστος Σύνδεσης το επιβαρύνεται ο
ίδιος ο καταναλωτής και για αυτόν τον λόγο δεν υπολογίζεται στον
συνολικό προϋπολογισμό του Κόστους Κατασκευής του έργου.
5.3.1 Προβλεπόμενος τρόπος χρηματοδότησης του έργου
Όπως στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης Δικτύου Διανομής της Δημόσιας
Επιχείρησης Δικτύων Διανομής Αερίου Α.Ε. για την περίοδο 2020-
2024, έτσι και εδώ το συνολικό κόστος κατασκευής του έργου θα
καλυφθεί από κεφάλαια τα οποία με την σειρά τους προκύπτουν ως
εξής:
 50% κατά προσέγγιση μέσω του ΕΣΠΑ 2014-2020 στο οποίο
είχε ενταχθεί το έργο και πιο συγκεκριμένα από τα
Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα (ΠΕΠ) της
Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας ή από το Πρόγραμμα Δημοσίων
Επενδύσεων (Π.Δ.Ε)
 Το ποσοστό που απομένει δηλαδή το άλλο 50% μέσω των
ίδιων κεφαλαίων της εταιρίας. Τα κεφάλαια αυτά που θα
δοθούν από την εταιρία, μπορεί να προκύψουν είτε από την
λήψη δανείου από επενδυτικές-εμπορικές τράπεζες και
πιστωτικά ιδρύματα, είτε από αύξηση του μετοχικού
κεφαλαίου της εταιρίας. Τέλος, δεν αποκλείεται η δυνατότητα
του συνδυασμού αυτών των δύο επιλογών.
5.4 Τιμολογιακή Πολιτική

5.4.1 Τιμολόγηση του Φυσικού Αερίου
Ο τρόπος υπολογισμού της τιμής του φυσικού αερίου από τις
αντίστοιχες ΕΔΑ, βασίζεται και καθορίζεται σύμφωνα με τον ν.
2364/1995, την Άδεια Διανομής Φυσικού Αερίου και τις αποφάσεις
της ΡΑΕ. Πιο αναλυτικά οι ΕΔΑ ελέγχονται από την ΡΑΕ με σκοπό :
 Τα τιμολόγια που θα επιλέγονται για χρήση, να διέπονται από
τις αρχές της διαφάνειας και να ανακοινώνονται επίσημα, να
στηρίζονται αποκλειστικά στη σχέση μεταξύ κόστους και τιμής
των υποκατάστατων πηγών καυσίμων εκτός φυσικού αερίου
 Να μην υφίστανται διακρίσεις μεταξύ των καταναλωτών, αλλά
να αντιμετωπίζονται όλοι με τον ίδιο τρόπο, εκτός ορισμένων
εξαιρέσεων, όπου δύναται η επιλογή ειδικών όρων
τροφοδότησης καταναλωτών με ετήσια κατανάλωση που
ξεπερνά τις 0,1 GWh ή αλλιώς τα 9.000.000 Nm3
 Το σύνολο των ετήσιων εσόδων από τα τιμολόγια παροχής
αερίου να μην ξεπερνάει το όριο που ορίζει η Άδεια Διανομής
τους, με αποτέλεσμα να υπάρχουν περεταίρω επιβαρύνσεις
στους καταναλωτές με σκοπό την επιδίωξη περισσότερου
κέρδους
 Τήρηση όλων των παραπάνω και σωστή εφαρμογή των
τιμολογίων από την πλευρά των ΕΔΑ.
Αναφορικά με την διαμόρφωση της τιμής του φυσικού αερίου
από το οποίο τροφοδοτείται η Ελλάδα, αυτή γίνεται με βάση τα
επίπεδα τιμών των υπόλοιπων μορφών πετρελαϊκών καυσίμων και
κινείται αντίστοιχα. Αυτό το γεγονός, αποτελεί και τον κύριο
παράγοντα κόστους στην διαμόρφωση και κανονισμό της
τιμολόγησης. Η μέθοδος αυτή ονομάζεται «oil indexed pricing» και
είναι γνωστή για την χρήση της στην Ευρώπη σε περιπτώσεις
μακροχρόνιων και σταθερών συμβολαίων προμήθειας φυσικού
αερίου «long-term contracts».
Στη συνέχεια, γίνεται κατηγοριοποίηση της χρήσης που
επρόκειτο να εφαρμοστεί το φυσικό αέριο σε οικιακή,
επαγγελματική, βιομηχανική και η τιμή προσδιορίζεται με βάση την

αντίστοιχη κατηγορία. Έτσι λοιπόν, όσον αφορά το οικιακό τιμολόγιο

που έχει και την μεγαλύτερη βαρύτητα στην περίπτωση μελέτης,
αφορά τη χρήση του φυσικού αερίου για θέρμανση – μαγείρεμα και
ζεστό νερό. Η τιμή του οικιακού τιμολογίου διαμορφώνεται κάθε
μήνα σύμφωνα με τα επίπεδα τιμών του πετρελαίου θέρμανσης.
Αυτή με τη σειρά της ορίζεται ως η μέση τιμή των τελικών τιμών
καταναλωτή, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις τιμών διυλιστηρίου από
το υπουργείο εμπορίου και προστασίας καταναλωτή, συνήθως κάθε
εβδομάδα. Σε κάθε περίπτωση ο προσδιορισμός της τελικής τιμής
χρέωσης του φυσικού αερίου πρέπει να αφήνει περιθώρια περίπου
20% φθηνότερης τιμής από την τελική τιμή του πετρελαίου
θέρμανσης.
Οι ΕΔΑ Αττικής και ΕΔΑ ΘΕΣΣ έχουν παρόμοια προσέγγιση
διαμόρφωσης τιμολογίων, που ωστόσο οδηγεί σε έκβαση λίγο
διαφορετικών τιμών, εφόσον βέβαια το επιτρέπει και ο ν. 2364/95.
Αυτό οφείλεται στον τύπο που βασίζεται ο προσδιορισμός τιμής και
είναι :
Tn = Pg n-1 + Md + Φόροι (3)
Όπου:
Pg = η τιμή προμήθειας φυσικού αερίου από την ΔΕΠΑ κάθε
μήνα
Md = το περιθώριο διανομής που η διαμόρφωση του
εξαρτάται από τις ΕΔΑ και είναι αυτό που κυρίως
δημιουργεί τις διαφορές στην τιμολόγηση
Φόροι = διαμορφώνουν την τιμή χρέωσης φυσικού αερίου
Πιο αναλυτικά στον παραπάνω τύπο, στην τιμή προμήθειας φυσικού
αερίου συμπεριλαμβάνεται το κόστος μεταφοράς φυσικού αερίου,
μέσω της χρήσης του συστήματος μεταφοράς του Διαχειριστή ΕΣΦΑ
και το κόστος χρέωσης για τη χρήση Δικτύου Διανομής της οικείας
ΕΔΑ. Τέλος, γίνεται πιο λεπτομερής περιγραφή των φόρων που
διαμορφώνουν την τιμή χρέωσης φυσικού αερίου σε επομένη
παράγραφο. Έτσι, ο τελικός τύπος έπειτα από την έγκριση
μεθοδολογίας διαμόρφωσης Τιμολογίων Προμήθειας με βάση το
ΦΕΚ 498/20.02.2017 είναι :

Τιμή Πώλησης Φυσικού Αερίου = Κόστος Προμήθειας

Φυσικού Αερίου + Χρέωση Μεταφοράς + Χρέωση (4)
Διανομής + Μικτό Περιθώριο Προμήθειας + ΕΦΚ + Λοιπά
τέλη + ΦΠΑ
Σε κάθε περίπτωση, η Άδεια Διανομής των ΕΔΑ σχετικά με τον
καθορισμό των Τιμολογίων Παροχής αναφέρει πως για να είναι
δυνατή η σύγκριση τιμών δυο μορφών καυσίμου θα πρέπει αυτές να
είναι εκφρασμένες σε kWh. Έτσι για παράδειγμα, 1lt πετρελαίου
θέρμανσης αποδίδει 10,52 kWh. Αντίστοιχα η θερμογόνος δύναμη
του φυσικού αερίου διακρίνεται στην Ανωτέρα Θερμογόνο Δύναμη
(ΑΔΘ) και στην Κατωτέρα Θερμογόνο Δύναμη (ΚΔΘ). Η διαφορά
μεταξύ τους είναι ότι στην ΑΔΘ το νερό που βρίσκεται στα προϊόντα
καύσης βρίσκεται σε υγρή μορφή, ενώ στην ΚΔΘ βρίσκεται σε αέρια
κατάσταση σε μορφή υδρατμών δηλαδή. Η μέση τιμή της ΑΘΔ είναι
11,6 kWh/ Nm3, ενώ η μέση τιμή της ΚΘΔ είναι 10,4 kWh/ Nm3.
Ωστόσο, η θερμογόνος δύναμη του φυσικού αερίου μπορεί να
μεταβληθεί ανάλογα με την ποιότητα προέλευσης του και σύστασης
του. Τέλος, η μέτρηση της θερμογόνου δύναμης γίνεται στους
μετρητικούς σταθμούς που είναι τοποθετημένοι σε εισόδους των
δικτύων διανομής των ΕΔΑ, με βάση τις προδιαγραφές και
κανονισμούς του ΕΣΦΑ.
5.4.2 Κατηγοριοποίηση των Τιμολογίων
Ανάλογα με την χρήση που προορίζεται το φυσικό αέριο και την
συνολική κατανάλωση που προκύπτει στο τέλος κάθε έτους, έχουν
σχηματιστεί 5 κατηγορίες Τιμολογίων σύμφωνα με το ΦΕΚ
498/20.02.2017 :
 Τ1: Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται οι οικιακοί ή
επαγγελματικοί απλοί καταναλωτές, που χρησιμοποιούν το
φυσικό αέριο για μαγείρεμα και ζεστό νερό . Η κατανάλωση
αντιστοιχεί στο εύρος 0-7,18 MWh ετησίως.
 Τ2: Στην κατηγορία αυτήν περιλαμβάνονται οι οικιακοί ή
επαγγελματικοί καταναλωτές, που έχουν αυτόνομη θέρμανση
για το μαγείρεμα και ζεστό νερό. Η κατανάλωση αντιστοιχεί
στο εύρος 7,18-33,145 MWh ετησίως.

 Τ3: Στην κατηγορία αυτή βρίσκονται οι καταναλωτές που

έχουν εγκαταστάσεις κεντρικής θέρμανσης για ζεστό νερό με
σκοπό την εμπορική – επαγγελματική χρήση αλλά και μικρή
βιομηχανική χρήση. Η κατανάλωση αφορά για 33,145 MWh
έως 2,2 GWh ετησίως.
Ωστόσο, υπάρχουν και άλλες κατηγορίες τιμολογίων, που
αναφέρονται σε πιο ειδικές ομάδες καταναλωτών. Μια από αυτές
είναι το T3C, το οποίο αφορά καταναλωτές για χρήση φυσικού αερίου
για συμπαραγωγή με καταναλώσεις που ανέρχονται σε 2,2 GWh και
άνω ετησίως. Άλλη μια ειδική κατηγορία αποτελεί το Τιμολόγιο T3D,
στο οποίο περιλαμβάνονται καταναλωτές που προορίζουν το φυσικό
αέριο για χρήση κλιματισμού ή ψύξης και εγκρίθηκε από την ΡΑΕ με
βάση την Απόφαση ΡΑΕ 23/2017 (ΦΕΚ 498/20.02.2017). Τέλος, σε
διαφορετική κατηγορία ανήκουν οι βιομηχανικοί πελάτες στους
οποίους παρατηρούνται πολύ μεγάλες καταναλώσεις και σε αυτήν
την περίπτωση υπάρχει μια λίγο διαφορετική αντιμετώπιση
τιμολόγησης με ορισμένες «ελαφρύνσεις» και κίνητρα.
Πίνακας 11: Αναλυτικές χρεώσεις των συντελεστών δυναμικότητας και
ενέργειας
2019 2019 2020 2020

Κατηγορία Συντελεστής Συντελεστής Συντελεστής Συντελεστής
Περιοχή Πελάτη Χρέωσης Χρέωσης Χρέωσης Χρέωσης
Δυναμικότητας Ενέργειας Δυναμικότητας Ενέργειας
(€/MWh/έτος) (€/ΜWh) (€/MWh/έτος) (€/ΜWh)
ΣΤΕΡΕΑ
Οικιακός 1.236,75 13,5230 1.239,22 13,5501
ΕΛΛΑΔΑ
ΣΤΕΡΕΑ
Εμπορικός 1.248,14 11,4100 1.250,64 11,4328
ΕΛΛΑΔΑ
ΣΤΕΡΕΑ
Βιομηχανικός 7.322,79 0,5662 7.337,44 0,5673
ΕΛΛΑΔΑ
Πηγή: EFA Energy αναλυτικές χρεώσεις
Η χρέωση Δικτύου Διανομής για τους Τελικούς Πελάτες σε ένα

συγκεκριμένο σημείο Παράδοσης φυσικού αερίου που βρίσκεται στο

Δίκτυο Διανομής από το οποίο τροφοδοτείται ο Τελικός Πελάτης

προσδιορίζεται από τον τύπο:
ΧΔΔ = (ΣΔ × C) + (ΣΕ × Q) (5)
Όπου:
ΣΔ = Ο Συντελεστής Χρέωσης Δυναμικότητας της αντίστοιχης
Κατηγορίας πελατών που εντάσσεται ο Τελικός Πελάτης,
που τροφοδοτείται από το Σημείο Παράδοσης σε €/( KW/h
ΑΘΔ/ Ώρα)
ΣΕ = Ο Συντελεστής Χρέωσης Ενέργειας της αντίστοιχης
Κατηγορίας πελατών που εντάσσεται ο Τελικός Πελάτης,
που τροφοδοτείται από το Σημείο Παράδοσης σε €/KW/h
ΑΘΔ
C = Η Δεσμευμένη Ωριαία Δυναμικότητα στο Σημείο
Παράδοσης που τροφοδοτείται ο Χρήστης Διανομής
Q = Η ποσότητα Φυσικού Αερίου που διοχετεύεται στο Σημείο
Παράδοσης κατά την διάρκεια του έτους τιμολόγησης σε
KW/h ΑΘΔ/ Έτος
Στη συνέχεια, έχουμε την μεθοδολογία διαμόρφωσης της
Τιμολόγησης της Βασικής Δραστηριότητας του Δικτύου Διανομής:
 Η χρέωση Δυναμικότητας προσδιορίζεται και τιμολογείται για
τον κάθε Χρήστη Διανομής που τροφοδοτεί το Σημείο
Παράδοσης, δεδομένου της Δυναμικότητας που Δεσμεύει σε
συνδυασμό με το σύνολο των ημερών του μήνα όπου είναι
ενεργό το Σημείο παράδοσης.
 Η χρέωση Ενέργειας προσδιορίζεται και τιμολογείται για τον
κάθε Χρήστη Διανομής που τροφοδοτεί το Σημείο Παράδοσης
ανά μήνα , σύμφωνα με την ποσότητα Φυσικού Αερίου που
διοχετεύτηκε στο Σημείο Παράδοσης στη διάρκεια ενός μήνα.
Στη τελική διαμόρφωση των τιμών χρέωσης του φυσικού αερίου
προστίθενται ορισμένοι φόροι και λοιπά τέλη. Αυτά είναι:
 Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (Ε.Φ.Κ) που επιβάλλεται από
την αντίστοιχη ΕΔΑ σύμφωνα με τους νόμους Ν.3986/2011 και
Ν4389/2016 με σκοπό να τον συγκεντρώνει μέσω των
εκκαθαριστικών λογαριασμών φυσικού αερίου και να τον
απονέμει στο κράτος .

 Το ειδικό τέλος (5‰) σύμφωνα με τον νόμο Ν. 2093/92 άρθρο

9 (παρ. 5,6,7) που περιλαμβάνεται για όλα τα πάγια χρεώσεων
Προμήθειας , Διανομής , Μεταφοράς, ΕΦΚ και Τέλους
Ασφάλειας Εφοδιασμού (ΤΑΕ).
 Το Τέλος Ασφάλειας Εφοδιασμού (Τ.Α.Ε) που καλείται να
λαμβάνει η ΕΔΑ μέσω των εκκαθαριστικών λογαριασμών
φυσικού αερίου και να το απονέμει στον Διαχειριστή ΕΣΦΑ με
βάση το Ν. 4001/2011 , Άρθρο 73 και την απόφαση της Ρ.Α.Ε.
(ΦΕΚ Β΄2536/23.09.14).
 Το Φ.Π.Α. 13% το οποίο πρέπει συμπεριλαμβάνεται σε όλες
τις προαναφερόμενες χρεώσεις με εξαίρεση μόνο το ειδικό
τέλος.
5.5 Εκτίμηση Κατανάλωσης Φυσικού Αερίου

Σύμφωνα με την Ελληνική Στατιστική Αρχή και την Έρευνα
Κατανάλωσης που πραγματοποιήθηκε το χρονικό διάστημα 2011-
2012 και τα αποτελέσματα της, η μέση ετήσια κατανάλωση ενός
νοικοκυριού της χώρας ανέρχεται στα 13.994 KW/h, προκειμένου να
καλύψει τις ενεργειακές του ανάγκες. Στη συνέχεια της έρευνας,
γίνεται ανάλυση των στοιχείων θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας,
που τα νοικοκυριά καταναλώνουν στην διάρκεια ενός έτους και τα
αποτελέσματα που προκύπτουν δείχνουν την κατανομή της μέσης
ετήσιας συνολικής ενέργειας που καταναλώθηκε κατά είδος χρήσης.
Διάγραμμα 4: Μέση ετήσια κατανάλωση ενέργειας ανά νοικοκυριό

Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ, 2013

Θερμική ενέργεια
Η σχετική κατανάλωση που αφορά την θερμική ενέργεια
υπολογίστηκε σύμφωνα με τα έξοδα των καταναλωτών για θέρμανση,
παραγωγή ζεστού νερού και μαγείρεμα τα οποία καταγράφηκαν στα
αντίστοιχα ερωτηματολόγια. Με βάση τα συμπεράσματα της έρευνας
που προέκυψαν, η Μέση ετήσια κατανάλωση θερμικής ενέργειας για
κάθε νοικοκυριό ήταν 10.244 KW/h. Από αυτά το 85,9% αφορά την
κατανάλωση για την θέρμανση χώρου των κατοικιών, το 4,4% για
παραγωγή ζεστού νερού και το 9,7% για μαγείρεμα.
Ηλεκτρική Ενέργεια
Για την πρόβλεψη της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας
υπολογίστηκαν οι δαπάνες των νοικοκυριών για ηλεκτρική ενέργεια
που καταγράφηκαν. Από τα συμπεράσματα της έρευνας, προκύπτει
ότι η Μέση ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας ανά νοικοκυριό
ανέρχεται στις 3.750 KW/h
Έτσι λοιπόν, σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν στις
προηγούμενες παραγράφους, στην περίπτωση μελέτης θα
ενσωματωθούν οι υπολογισμοί μόνο της θερμικής ενέργειας, καθώς
ο τύπος καυσίμου, το φυσικό αέριο δηλαδή, αφορά αυτό το είδος
ενέργειας. Έχοντας σαν βάση την Μέση ετήσια κατανάλωση θερμικής
ενέργειας ανά νοικοκυριό 10.244 (kW/h) ή αλλιώς 10,244 (MW/h) και
πολλαπλασιάζοντας με τον αριθμό των συνδέσεων για κάθε τύπου
καταναλωτών, προκύπτει η εκτιμώμενη κατανάλωση.
Πίνακας 12: Εκτιμώμενη Κατανάλωση
Έτος οικιακοί εμπορικοί βιομηχανικοί
Κατανάλωση σε (MWh/y)
2021 14.341 2.555 0

2022 15.775 2.810 0
2023 17.353 3.066 0
2024 19.088 3.354 0
2025 20.997 3.723 0

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
Για την ανάγκη κατασκευής του έργου κρίνεται σκόπιμο να
δημιουργηθεί μια εταιρία διανομής αερίου και μια εταιρία παροχής
αερίου, όπου γενικά θα καλύπτει μελλοντικά τις ανάγκες και άλλων
αντίστοιχων έργων στην ευρύτερη περιοχή, νομό, περιφέρεια. Στη
συγκεκριμένη περίπτωση, για τις ανάγκες της μελέτης της εργασίας
δημιουργείται μια εταιρία, η οποία θα λαμβάνει τις αποδοχές των
εσόδων και από την διανομή του φυσικού αερίου αλλά και από την
παροχή αερίου.
Προκειμένου να γίνει η οικονομική αξιολόγηση του συνολικού
έργου, κρίνεται σκόπιμο να χρησιμοποιηθούν ορισμένες υποθέσεις,
παραδοχές και μεταβλητές με σκοπό να βρεθούν οικονομικά
δεδομένα που αφορούν τα έσοδα, τα λειτουργικά έξοδα, τα κόστη, το
δάνειο που θα ληφθεί μαζί με τις δόσεις του και άλλα πολλά που θα
αναλυθούν με λεπτομέρεια στη συνέχεια. Όλα αυτά τα δεδομένα θα
αξιοποιηθούν για τον υπολογισμό της Καθαρής Παρούσας Αξίας
(ΚΠΑ), η οποία εκτός από την συμβολή της στην οικονομική
αξιολόγηση του έργου, θα συμβάλλει στην μελέτη που θα γίνει για
την ανάλυση ευαισθησίας μεταβλητών. Τέλος, γίνονται δυο
παραδοχές στην οικονομική αξιολόγηση και τον υπολογισμό της ΚΠΑ,
μία υπολογίζοντας όλο το κόστος της επένδυσης για την εύρεση της
ΚΠΑ και μία λαμβάνοντας υπόψιν μόνο τα κεφάλαια του επενδυτή.
Δεδομένα
Από τον πίνακα 9 προκύπτει το συνολικό κόστος κατασκευής
του έργου το οποίο ανέρχεται σε 1.008.995 ευρώ. Για το ποσό αυτό
προβλέπεται η παρουσίαση των πηγών χρηματοδότησης του έργου
όπως φαίνεται και στον Πίνακα 13. Αναλυτικά σύμφωνα με
προηγούμενη παράγραφο όπου έχει αναλυθεί ο τρόπος
χρηματοδότησης σε αντίστοιχα έργα, έτσι και εδώ το 50% του
συνολικού ποσού θα καλυφθεί από το ΕΣΠΑ και από τα Περιφερειακά
Επιχειρησιακά Προγράμματα (ΠΕΠ) της Περιφέρειας Στερεάς
Ελλάδας, στα οποία εντάσσεται το έργο, ή από το Πρόγραμμα
Δημοσίων Επενδύσεων (Π.Δ.Ε.) (ΔΕΔΑ, 2019).Το ποσό που απομένει
θα καλυφθεί με συνδυασμό επιλογών και συγκεκριμένα με δάνειο

που θα ληφθεί, ύψους 25% του συνολικού έργου και με ίδια

συμμετοχή αντίστοιχα.
Πίνακας 13: Πηγές Χρηματοδότησης Επένδυσης
ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ &
ΠΗΓΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΕΠΕΝΔΥΣΗΣ
Πηγές Χρηματοδότησης Ποσά σε € Ποσοστό
Επιχορήγηση 500.000,00 49,6%
Δανειακά Κεφάλαια 250.000,00 24,8%
Ίδια Συμμετοχή 258.995,00 25,7%
Σύνολο Επένδυσης 1.008.995,00 100%

Στη συνέχεια, μετά την λήψη του Δανείου το οποίο ανέρχεται
σε 250.000 ευρώ και με ετήσιο επιτόκιο δανεισμού 5% πρέπει να
υπολογιστεί με ακρίβεια το ποσό της συνολικής δόσης που θα πρέπει
να πληρώνεται κάθε χρόνο έως τη εξόφληση του. Σαν χρονική
διάρκεια αναφοράς έχουν οριστεί τα 10 έτη, με μηδενική περίοδο
χάριτος. Όπως διακρίνεται και στον πίνακα 14 ο Τόκος έχει
υπολογιστεί και ξεχωριστά, ωστόσο για ευνόητους λόγους στη
συνέχεια της οικονομικής αξιολόγησης για τον υπολογισμό της ΚΠΑ
θα συνυπολογιστεί στα έξοδα ολόκληρη η δόση του δανείου.
Πίνακας14: Κατάσταση τραπεζικών υποχρεώσεων
ΤΡΑΠΕΖΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ
Σύνολο Δανεισμού προς ρύθμιση
2021 2022 2023 2024 2025 …… 2030
(ποσά σε €)
Ετήσιο Επιτόκιο Δανεισμού: 5,0%

Δόσεις/ Έτος: 1
Έτη 10
Συνολικές Δόσεις: 10
Περίοδος Χάριτος (έτη): 0
Πληρωμή Τόκων (εταιρική δαπάνη
12.500,00 11.506,19 10.462,70 9.367,02 8.216,57 1.541,72
αποπληρωμής τόκων)
Αποπληρωμή Κεφαλαίου 19.876,14 20.869,95 21.913,45 23.009,12 24.159,58 30.834,42
Συνολική Δόση 32.376,14 32.376,14 32.376,14 32.376,14 32.376,14 32.376,10
Υπόλοιπο Δανεισμού 250.000,00 230.123,86 209.253,91 187.340,46 164.331,34 140.171,76 0,00

Οι Ν. 4336/2015 (ΦΕΚ Α’ 94/14.8.2015), Ν. 4337/2015 (ΦΕΚ Α’

129/17.10.2015), καθώς και ο Ν.4414/2016(ΦΕΚ Α’ 149/09.08.2016),
το άρθρο 55 του Ν. 4423/2016(ΦΕΚ Α’ 182/27.09.2016) και το άρθρο
15 του Ν. 4425/2016 (ΦΕΚ Α’ 185/30.09.2016), τροποποίησαν τον Ν.
4001/2011. Αυτό συνέβη, με σκοπό την επιπλέον απελευθέρωση της
αγοράς φυσικού αερίου στην Ελλάδα και τον νομικό και λειτουργικό
διαχωρισμό των δραστηριοτήτων Διαχείρισης Δικτύων Διανομής από
τις δραστηριότητες προμήθειας φυσικού αερίου.
Παρ’ όλα αυτά η Εταιρεία ή ο επενδυτής που θα αναλάβει την
κατασκευή και διαχείριση-αξιοποίηση του έργου, για τις ανάγκες της
μελέτης στα πλαίσια της εκπόνησης της διπλωματικής εργασίας θα
πρέπει να λαμβάνει τις αποδοχές των εσόδων που προκύπτουν και
από την διανομή, αλλά και από την προμήθεια του φυσικού αερίου.
Οι παραδοχές εσόδων προμήθειας φυσικού αερίου διαμορφώνονται
από τα αντίστοιχα έσοδα που προκύπτουν από τις οικιακές και
εμπορικές συνδέσεις, όπως φαίνονται και στον Πίνακα 15.
Στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης της επένδυσης και της
επιχείρησης, αλλά και λαμβάνοντας υπόψιν την διείσδυση στην
αγορά, ορίζεται η προϋπόθεση της σταθερής αύξησης κατά 10% των
εσόδων κάθε χρόνο. Επίσης, αφού έγινε η οικονομική αξιολόγηση του
έργου και κρίθηκε ότι η επένδυση είναι συμφέρουσα με δεδομένα
που τέθηκαν σαν προϋπόθεση, για την αντιμετώπιση του
ανταγωνισμού της αγοράς και ως συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι
άλλων αντίστοιχων επιχειρήσεων, επιλέχθηκε το πάγιο του
λογαριασμού να το κάνει δώρο η εταιρεία στους καταναλωτές.
Με την σειρά τους τα έσοδα από τις καταναλώσεις προκύπτουν
από το γινόμενο της κατανάλωσης κιλοβατώρων (KW/h) του Πίνακα
12 και της Μέσης Τιμής Πώλησης φυσικού αερίου για οικιακή
σύνδεση. Η Μέση Τιμή Πώλησης φυσικού αερίου έχει ορισθεί με
βάση την τιμή προμήθειας αερίου της εταιρείας ΖΕΝΙΘ, από
παράδειγμα χρέωσης οικιακού καταναλωτή στην περιοχή της Αθήνας
από τη χρονική περίοδο του Απριλίου 2019 έως τον Φεβρουάριο του
2020 και ανέρχεται σε 0,0245 KW/h. Με τον ίδιο τρόπο αντίστοιχα και
το ίδιο γινόμενο προκύπτουν τα έσοδα από τις εμπορικές
καταναλώσεις. Η Μέση Τιμή Πώλησης φυσικού αερίου ορίζεται με

την ίδια μεθοδολογία όπως προηγουμένως, αλλά για εμπορικό

καταναλωτή και ανέρχεται σε 0,0267 KW/h.
Πίνακας15: Κατάσταση εσόδων από Προμήθεια Φυσικού Αερίου
ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ
ΕΣΟΔΩΝ
ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ Φ.Α.
(ποσά σε €)
1 2 3 4 5
Έτος 1 Έτος 2 Έτος 3 Έτος 4 Έτος 5
Έσοδα από προμήθεια
φυσικού αερίου 2021 2022 2023 2024 2025
ΟΙΚΙΑΚΟ
φυσικού αερίου 351.330,00 386.463,00 425.109,30 467.620,23 514.382,25
ΟΙΚΙΑΚΟ
% επί των συνολικών
0,84 0,84 0,84 0,84 0,84
εσόδων από πωλήσεις
% Αύξηση 0,10 0,10 0,10 0,10
Συνολικά Έσοδα από
προμήθεια φυσικού 351.330,00 386.463,00 425.109,30 467.620,23 514.382,25
αερίου ΟΙΚΙΑΚΟ

φυσικού αερίου Έτος 1 Έτος 2 Έτος 3 Έτος 4 Έτος 5
ΕΜΠΟΡΙΚΟ
2021 2022 2023 2024 2025
φυσικού αερίου 68.218,00 75.027,00 81.862,00 90.619,00 99.404,00
ΕΜΠΟΡΙΚΟ
0,16 0,16 0,16 0,16 0,16
% Αύξηση 0,10 0,09 0,11 0,10
αερίου ΕΜΠΟΡΙΚΟ

αερίου
% ετήσια μεταβολή 0,10 0,10 0,10 0,10
Με παρόμοιο τρόπο όπως αναλύθηκε και για τον Πίνακα 15
υπολογίζονται και εδώ οι παραδοχές εσόδων διανομής φυσικού
αερίου και παρουσιάζονται αναλυτικά στον Πίνακα 16 .

Πίνακας16: Κατάσταση εσόδων από τη Διανομή Φυσικού Αερίου
ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ
ΕΣΟΔΩΝ
ΔΙΑΝΟΜΗΣ Φ.Α.
(ποσά σε €)
1,00 2,00 3,00 4,00 5,00
Έσοδα από διανομή

φυσικού αερίου 2021 2022 2023 2024 2025
ΟΙΚΙΑΚΟ
φυσικού αερίου 186.420,00 205.062,00 225.568,20 248.125,02 272.937,52
ΟΙΚΙΑΚΟ
0,85 0,85 0,85 0,85 0,85
% Αύξηση 0,10 0,10 0,10 0,10
Συνολικά Έσοδα
από διανομή
186.420,00 205.062,00 225.568,20 248.125,02 272.937,52
φυσικού αερίου
ΟΙΚΙΑΚΟ

φυσικού αερίου Έτος 1 Έτος 2 Έτος 3 Έτος 4 Έτος 5
ΕΜΠΟΡΙΚΟ
2021 2022 2023 2024 2025
φυσικού αερίου 33.215,00 36.530,00 39.858,00 44.122,00 48.399,00
ΕΜΠΟΡΙΚΟ
0,15 0,15 0,15 0,15 0,15
% Αύξηση 0,10 0,09 0,11 0,10
από διανομή
33.215,00 36.530,00 39.858,00 44.122,00 48.399,00
ΕΜΠΟΡΙΚΟ
από διανομή 219.635,00 241.592,00 265.426,20 292.247,02 321.336,52
% ετήσια μεταβολή 0,10 0,10 0,10 0,10
Ακολουθείται η ίδια μεθοδολογία και η ίδια πράξη γινομένου,

μόνο που εδώ χρησιμοποιείται η Μέση Τιμή Διανομής. Αυτή η τιμή
προκύπτει με βάση την Μέση Τιμή Χρέωσης Διανομής της Εταιρείας

ΖΕΝΙΘ για παράδειγμα χρέωσης οικιακής σύνδεσης για τη χρονική

περίοδο Απρίλιος του 2019 έως τον Φεβρουάριο του 2020 και
ανέρχεται σε 0,013 KW/h. Η Τιμή αυτή αντιστοιχεί το ίδιο και για τους
εμπορικούς καταναλωτές.
Στον Πίνακα 17 παρουσιάζονται αναλυτικά τα λειτουργικά
έξοδα για την διανομή και προμήθεια φυσικού αερίου. Οι αμοιβές
προσωπικού αφορούν τις μισθοδοσίες των εργαζομένων και
αναλύονται σε έναν μέσο μισθό των 800 ευρώ. Σε κάθε έτος υπάρχει
μια αύξηση του αριθμού των εργαζομένων κατά έναν, προκειμένου
να καλυφθούν οι ανάγκες παροχής υπηρεσιών λόγω της
προβλεπόμενης αύξησης των συνδέσεων των καταναλωτών. Οι
αμοιβές και τα έξοδα τρίτων αφορούν δαπάνες για παράδειγμα
λογιστών και δικηγόρων. Παροχές τρίτων αναφέρονται σε έξοδα,
όπως για παράδειγμα είναι το ρεύμα της επιχείρησης, οι τηλεφωνικές
υπηρεσίες και άρα αντιστοιχούν σε έξοδα προς ΔΕΗ, ΟΤΕ, ενοίκια και
άλλα. Στη συνέχεια, ακολουθούν τα Γενικά έξοδα τα οποία αφορούν
έξοδα για καύσιμα των οχημάτων και μηχανημάτων, για διαφημίσεις
της εταιρείας με σκοπό την ανάδειξη της και την αύξηση της
ανταγωνιστικότητας της, για εκτυπώσεις αναλώσιμων έντυπων
φυλλαδίων και άλλα διάφορα.
Επίσης, περιλαμβάνονται και οι αποσβέσεις του έργου, με τον
Συντελεστή Απόσβεσης να είναι 5% επί του συνολικού ποσού δηλαδή
50.000 από τα 1.000.000 και είναι με χρονικό ορίζοντα 20 ετών μέχρι
να εξοφληθεί όλο το κόστος κατασκευής. Συνήθως βέβαια, σε
αντίστοιχες επενδύσεις το ποσοστό απόσβεσης είναι πιο υψηλό
περίπου 10%, αλλά για τις ανάγκες βιωσιμότητας του έργου έγινε η
παραδοχή του ποσοστού απόσβεσης 5%. Τέλος, στα συνολικά έξοδα
προστίθενται και οι δαπάνες για τις δόσεις του δανείου, οι οποίες
έχουν οριστεί από τον πίνακα 14 σε 32.376,14 ευρώ ετησίως.

Πίνακας17: Συνολικά Λειτουργικά Έξοδα
ΕΞΟΔΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
(ποσά σε €)
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΕΞΟΔΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ-ΔΙΑΝΟΜΗΣ Φ.Α. 2021 2022 2023 2024 2025
Αμοιβες Προσωπικού 70.000,00 82.000,00 94.000,00 106.000,00 118.000,00
ως % των Συνολικών Δαπανών 0,36 0,38 0,40 0,42 0,43
% αύξηση 0,00 0,17 0,15 0,13 0,11
Αμοιβές & Έξοδα Τρίτων 20.000,00 22.000,00 24.000,00 26.000,00 28.000,00
% Αύξηση 0,00 0,10 0,09 0,08 0,08
Παροχές Τρίτων 10.000,00 12.000,00 14.000,00 16.000,00 18.000,00
% αύξηση 0,00 0,20 0,17 0,14 0,13
Γενικά έξοδα 10.000,00 15.000,00 20.000,00 25.000,00 30.000,00
Αποσβέσεις παγίων 50.000,00 50.000,00 50.000,00 50.000,00 50.000,00
% αύξηση 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
Δόσεις δανείου 32.376,14 32.376,14 32.376,14 32.376,14 32.376,14
Συνολικές Δαπάνες 192.376,14 213.376,14 234.376,14 255.376,14 276.376,14
% ετήσια μεταβολή 0,11 0,10 0,09 0,08
Σε αυτό το σημείο αξίζει να τονιστεί το γεγονός, πως το

περιθώριο κέρδους από την συνολική αξιοποίηση του φυσικού
αερίου, δηλαδή την μεταφορά του, τη διανομή του και την προμήθεια
του από τις αντίστοιχες εταιρείες ΔΕΠΑ, ΔΕΣΦΑ, ΕΔΑ κλπ. ανέρχεται
από 10-20% (παλαιότερα έφτανε το 30%). Τα ποσοστά αυτά
κυμαίνονται αναλογικά με τις τιμές που ανακοινώνει η ΔΕΠΑ στη ΡΑΕ
που αγοράζει και την τιμή πώλησης που ανακοινώνει για παράδειγμα
η ΖΕΝΙΘ. Έτσι λοιπόν, διαμορφώνεται κατά προσέγγιση το περιθώριο
κέρδους της ΖΕΝΙΘ η οποία ουσιαστικά κάνει την προμήθεια του
φυσικού αερίου, το οποίο όμως παραμένει άγνωστο. Αυτό συμβαίνει
διότι για λόγους διασφάλισης του εμπορικού απορρήτου των
εταιρειών, δεν είναι δυνατή η δημόσια ανακοίνωση των περιθωρίων
κέρδους που εγκρίνονται. Έτσι όλες οι ΕΔΑ θα ανακοινώνουν κάθε
μήνα τα τιμολόγια κατηγορίας τελικών καταναλωτών που ισχύουν και
η ΡΑΕ θα τα ελέγχει και θα κρίνει αν η εφαρμογή τους είναι σωστή και
έπειτα θα τα εγκρίνουν. Από την άλλη πλευρά τα έσοδα διανομής δεν
έχουν περιθώρια κέρδους (ΡΑΕ, 2017).

Πίνακας18: Κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσεως

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ
(ποσά σε €) 2021 2022 2023 2024 2025
Ι. Αποτελέσματα Εκμεταλλεύσεως
Κύκλος Εργασιών (Πωλήσεις) 639.183,00 703.101,30 773.411,43 850.752,57 935.827,83

% αύξηση των εσόδων 0,10 0,10 0,10 0,10
Μείον: Κόστος πωλήσεων 398.570,60 438.427,66 482.270,43 530.497,47 583.547,22
Έξοδα Διοικητικής Λειτουργίας
ως % του Συνόλου Εξόδων Διοίκησης και Διάθεσης 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
Έξοδα Λειτουργίας Διαθέσεως 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
ως % του Συνόλου Εξόδων Διοίκησης και Διάθεσης 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
Μικτά κέρδη 240.612,40 264.673,64 291.141,00 320.255,10 352.280,61
ως % του κύκλου εργασιών 0,38 0,38 0,38 0,38 0,38
Σύνολο Λειτουργικών Εξόδων 192.376,14 213.376,14 234.376,14 255.376,14 276.376,14
Μερικά Αποτελέσματα (Κέρδη ή Ζημιές) Εκμεταλλεύσεως 48.236,26 51.297,50 56.764,86 64.878,96 75.904,47
Πλέον:
1. Έσοδα Συμμετοχών 0,00 0,00 0,00
2. Έσοδα Χρεογράφων 0,00 0,00 0,00
3. Κέρδη Πωλήσεως συμμετοχών & χρεογράφων 0,00 0,00 0,00
4. Πιστωτικοί Τόκοι & συναφή Έσοδα
Επιτόκιο Καταθέσεων 0,02 0,02 0,02 0,02 0,02
Μείον:
1. Προβλέψεις Υποτιμήσεως Συμμετοχών 0,00 0,00 0,00
2. Έξοδα & Ζημίες συμμετοχών & χρεογράφων 0,00 0,00 0,00
3. Χρεωστικοί Τόκοι & συναφή Έξοδα 12.500,00 11.506,19 10.462,70 9.367,02 8.216,57
Ολικά Αποτελέσματα (Κέρδη ή Ζημιές) Εκμεταλέυσεως 35.736,26 39.791,31 46.302,16 55.511,94 67.687,90
ΙΙ. Έκτακτα Αποτελέσματα
Πλέον:
1. Έκτακτα & Ανόργανα Έσοδα
2. Έκτακτα Κέρδη
3. Έσοδα Προηγούμενων Χρήσεων
4. Έσοδα από Προβλέψεις προηγούμενων χρήσεων
Σύνολο: 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
Μείον:
1. Έκτακτα & Ανόργανα Έξοδα 0,00 0,00 0,00 1,00 2,00
2. Έκτακτες Ζημίες
3. Έξοδα Προηγούμενων Χρήσεων
4. Προβλέψεις για Έκτακτους Κινδύνους
Σύνολο: 0,00 0,00 0,00 1,00 2,00
Οργανικά & Έκτακτα Αποτελέσματα (Κέρδη ή Ζημιές) 35.736,26 39.791,31 46.302,16 55.510,94 67.685,90
Μείον:
Σύνολο Αποσβέσεων Παγίων Στοιχείων 50.000,00 50.000,00 50.000,00 50.000,00 50.000,00
Μείον: Οι απο αυτές ενσωματωμένες στο λειτουργικό κόστος 50.000,00 50.000,00 50.000,00 50.000,00 50.000,00
Καθαρά Κέρδη ή ζημίες Χρήσεως προ Φόρων 35.736,26 39.791,31 46.302,16 55.510,94 67.685,90
Tax Shield
Κέρδη Προ Φόρων, Τόκων & Αποσβέσεων (EBITDA) 98.236,26 101.297,50 106.764,86 114.878,96 125.904,47

Έτσι λοιπόν στον Πίνακα 18 έχουμε μια πιο ολοκληρωμένη

εικόνα της κατάστασης των αποτελεσμάτων που προκύπτουν από
τους προηγούμενους Πίνακες. Από τον κύκλο εργασιών που είναι το
σύνολο των εσόδων προμήθειας και διανομής αφαιρούμε το κόστος
των πωλήσεων. Αυτό με τη σειρά του διαμορφώνεται ως το σύνολο
των εσόδων προμήθειας επί 5% (περιθώριο κέρδους προμήθειας).
Από τον πίνακα κάνουμε αποφορολόγηση του 5% περιθωρίου
κέρδους μόνο από τα έσοδα προμήθειας και όχι από τα έσοδα
διανομής, γιατί για αυτά δεν έχει οριστεί κάτι τέτοιο στη μελέτη. Στη
συνέχεια, από τα Μικτά κέρδη που θα προκύψουν αφαιρούμε το
σύνολο των λειτουργικών εξόδων που βρήκαμε από τον προηγούμενο
Πίνακα 17 και έτσι βρίσκουμε τα κέρδη. Από αυτά αφαιρείται και ο
Χρεωστικός Τόκος για να μείνουν τα Ολικά κέρδη. Τέλος, αυτά
αποτελούν τα Καθαρά κέρδη προ φόρων, ενώ για τα κέρδη EBITDA
προσθέτουμε στα Καθαρά Κέρδη προ φόρων τους τόκους και τις
αποσβέσεις.
Στον πίνακα 19 της κατάστασης ταμειακών ροών για να βρούμε
τις Ακαθάριστες Ταμειακές Ροές προσθέτουμε τα κέρδη προ φόρων
και τις αποσβέσεις μείον το φόρο εισοδήματος. Ο συντελεστής φόρου
εισοδήματος νομικών προσώπων (Α.Ε.) από το έτος 2021 και έπειτα
προβλέπεται να μειωθεί από το 28% σε 20% για αυτό και στην
συγκεκριμένη μελέτη έχει χρησιμοποιηθεί το 20%. Το κεφάλαιο
κίνησης ορίζεται 50.000 ευρώ και έτσι για τις καθαρές λειτουργικές
αφαιρούμε τη μεταβολή αυτή των κεφαλαίων κίνησης.
Σε γενικό βαθμό οι τόκοι που καταβάλλουν οι επιχειρήσεις για
την αποπληρωμή του χρέους τους αφορούν τα κεφάλαια που
δανείσθηκαν για τη χρηματοδότηση της επένδυσης και δεν πρέπει να
λαμβάνονται υπόψη, διότι η επίδραση τους έχει αντίκτυπο μέσα στη
διαδικασία αξιολόγησης. Έτσι λοιπόν αν ληφθούν υπόψη και ως
Ταμειακή Εκροή, τότε ουσιαστικά θα είναι σαν να έχουν υπολογισθεί
παραπάνω από μία φορά με αποτέλεσμα την επιπρόσθετη μείωση
της ΚΠΑ και γενικά της αξίας της επένδυσης. Με λίγα λόγια η έμμεση
ή άμεση επίδραση των τόκων δεν θα πρέπει να περιλαμβάνεται στη
διαδικασία υπολογισμού των καθαρών ταμειακών ροών που
χρησιμοποιούνται στην αξιολόγηση επενδυτικών προτάσεων
(Δράκος, 2020).

Πίνακας 19: Αποτελέσματα όλων των ταμειακών ροών
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ
2021 2022 2023 2024 2025

Ταμειακές Ροές από Λειτουργικές Δραστηριότητες
Κέρδη προ Φόρων και Τόκων 48.236,26 51.297,50 56.764,86 64.878,96 75.904,47
Πλέον: Αποσβέσεις 50.000,00 50.000,00 50.000,00 50.000,00 50.000,00
Μείον: Φόρος Εισοδήματος 9.647,25 10.259,50 11.352,97 12.975,79 15.180,89
Ακαθάριστες Ταμειακές Ροές 88.589,01 91.038,00 95.411,89 101.903,17 110.723,58
Κεφάλαιο Κίνησης 50.000,00 52.000,00 54.000,00 56.000,00 58.000,00
ως % επί του συνολικού 7,82 7,40 7,00 6,58 6,20
Μεταβολή Κεφαλαίου Κίνησης 2.000,00 2.000,00 2.000,00 2.000,00
ΚΑΘΑΡΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ 88.589,01 89.038,00 93.411,89 99.903,17 108.723,58
% Mεταβολή 0,005 0,05 0,07 0,09
Ταμειακές Ροές από Επενδύσεις

Μεταβολή Παγίου Ενεργητικού 1.008.995,00 0,00 0,00 0,00 0,00
ΚΑΘΑΡΕΣ ΤΑΜΕΙΑΚΕΣ ΡΟΕΣ 1.008.995,00 0 0,00 0,00
ΕΛΕΥΘΕΡΕΣ ΤΑΜΕΙΑΚΕΣ ΡΟΕΣ -920.405,99 89.038,00 93.411,89 99.903,17 108.723,58

% Mεταβολή -1,10 0,05 0,07 0,09
Ταμειακές Ροές από Χρηματοδότηση
Ίδια Συμμετοχή 258.995,00 0,00 0,00 0,00 0,00
Πλέον: Κρατική Επιδότηση κατά 50% 500.000,00
Βραχυπρόθεσμες Τραπεζικές Χρηματοδοτήσεις
Μακροπρόθεσμες Τραπεζικές Χρηματοδοτήσεις
Πιστωτικοί Τόκοι
Μείον: Μερίσματα / Επιχειρηματική Αμοιβή 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
Δάνειο 10ετη/επιτόκιο 5% 250.000,00 0,00 0,00 0,00 0,00
Μείον: Αποπληρωμή Μακρ. Τραπεζικού Δανεισμού
Μείον: Χρεωστικοί Τόκοι & Αποπληρωμή Κεφαλαίου 32.376,14 32.376,14 32.376,14 32.376,14 32.376,14
ΚΑΘΑΡΕΣ ΤΑΜΕΙΑΚΕΣ ΡΟΕΣ 976.618,86 -32.376,14 -32.376,14 -32.376,14 -32.376,14
ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΑΜΕΙΟΥ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΔΙΑΘΕΣΙΜΩΝ

Ρευστά Διαθέσιμα που αφορούν την συγκεκριμένη χρήση 56.212,87 56.661,86 61.035,75 67.527,03 76.347,44
Ταμείο Αρχής Περιόδου 0,00 56.212,87 112.874,73 173.910,48 241.437,51
Αθροιστικά Ρευστά Διαθέσιμα 56.212,87 112.874,73 173.910,48 241.437,51 317.784,95

Όσον αφορά τις ταμειακές ροές από επενδύσεις, εκεί οι

ελεύθερες ταμειακές ροές ισούνται με τις καθαρές Λειτουργικές,
μείον τις καθαρές ταμειακές ροές. Για να βρούμε τις ταμειακές ροές
από χρηματοδότηση προσθέτουμε την ίδια συμμετοχή, την
επιχορήγηση από το ΕΣΠΑ και το δάνειο που θα ληφθεί και
αφαιρούμε τους Χρεωστικούς τόκους (αποπληρωμή κεφαλαίου) και
προκύπτουν οι καθαρές ταμειακές ροές (Δράκος, 2020).
Τέλος, για να εξετάσουμε τις μεταβολές του ταμειακού
αποθέματος, η ρευστότητα κάθε έτους προκύπτει από τις καθαρές
Λειτουργικές, μείον τις καθαρές ταμειακές ροές από επενδύσεις και
προσθέτοντας τις καθαρές ταμειακές ροές από χρηματοδότηση. Το
ταμείο στην αρχή κάθε έτους θα αυξάνεται συνέχεια, διότι θα
προστίθεται κάθε φορά η ρευστότητα που θα προέρχεται από το
προηγούμενο έτος (Δράκος, 2020).
6.1 Υπολογισμός της καθαρής παρούσας αξίας (ΚΠΑ)
Στη συνέχεια, όπως αναφέρθηκε και στην αρχή του κεφαλαίου, θα
υπολογιστεί με βάση όλα τα δεδομένα που υπολογίστηκαν η Καθαρά
Παρούσα Αξία (ΚΠΑ) με βάση τις δύο παραδοχές, έτσι ώστε να γίνει
μια ολοκληρωμένη οικονομική αξιολόγηση.
Σε αυτό το σημείο, ξεκινώντας με την πρώτη παραδοχή
χρειάζεται να αξιοποιήσουμε και να χρησιμοποιήσουμε τις ελεύθερες
ταμειακές ροές κάθε έτους. Αυτές ισούνται σύμφωνα με τον Πίνακα
19 με τις καθαρές λειτουργικές, μείον τις καθαρές ταμειακές ροές.
Στις ελεύθερες ταμειακές ροές δεν περιλαμβάνονται οι ταμειακές
ροές από χρηματοδότηση (Δράκος, 2020).
Συνεπώς, λοιπόν, επιλέχθηκαν οι ελεύθερες ταμειακές ροές,
διότι ο λόγος που γίνεται η διαδικασία αυτή είναι προκειμένου να
υπολογιστεί η απόδοση στα κεφάλαια που πρόκειται να επενδυθούν
συνολικά για την κατασκευή του έργου και για αυτό και
υπολογίζονται ξεχωριστά από τι άλλες μορφές χρηματοδότησης,
όπως είναι το δάνειο ή η επιχορήγηση. Έτσι λοιπόν με τη χρήση του
Excel και των κατάλληλων συναρτήσεων για τον υπολογισμό της ΚΠΑ
και του Εσωτερικού Βαθμού Απόδοσης (IRR) προκύπτουν τα κάτωθι
αποτελέσματα:

Πίνακας 20: Υφιστάμενη Καθαρά Παρούσα Αξία και Εσωτερικός Βαθμός

Απόδοσης (1η παραδοχή)
ΕΠΙΤΟΚΙΟ 10%
ΕΤΗ ΕΛΕΥΘ. ΤΑΜ. ΡΟΕΣ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΞΙΑ

1 -920405,99 -836732,72
2 89038,00 73585,12
3 93411,89 70181,74
4 99903,17 68235,21
5 108723,58 67508,79
6 108723,58 61371,63
7 108723,58 55792,39
8 108723,58 50720,35
9 108723,58 46109,41
10 108723,58 41917,65
11 141099,72 49454,59
12 141099,72 44958,72
13 141099,72 40871,56
14 141099,72 37155,97
15 141099,72 33778,15
ΚΠΑ -95091,45
IRR 8,04%
Στην δεύτερη παραδοχή γίνεται η οικονομική αξιολόγηση από

την πλευρά καθαρά του επενδυτή, στοχεύοντας κυρίως στα κεφάλαια
του επενδυτή, λαμβάνοντας υπόψιν δηλαδή και το δάνειο και την
χρηματοδότηση και όχι όλο το κόστος της επένδυσης συνολικά.
Είναι λογικό η ΚΠΑ και το IRR να έχουν μεγαλύτερες τιμές,
καθώς οι καθαρές ταμειακές ροές του πρώτου έτους είναι μικρότερες,
δεδομένου ότι υπολογίζουμε ουσιαστικά μόνο την ίδια συμμετοχή
του επενδυτή σαν αρνητική χρηματορροή, καθώς το δάνειο και η
επιχορήγηση έχουν θετικό πρόσημο. Συνεπώς, λοιπόν, πάλι με τη
χρήση του Excel και των κατάλληλων συναρτήσεων για τον
υπολογισμό της ΚΠΑ και του Εσωτερικού Βαθμού Απόδοσης (IRR)
προκύπτουν τα κάτωθι αποτελέσματα:

Πίνακας 21: Υπολογισμός χρηματοροών 2ης παραδοχής

2021 2022 2023 2024 2025
ΚΟΣΤΟΣ
-1008995,00
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ
ΔΑΝΕΙΟ 250000,00
ΕΠΙΧΟΡΉΓΗΣΗ 500000,00
ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 258995,00

88589,008 89038,00 93411,89 99903,17 108723,58
ΚΑΘΑΡΕΣ -170405,99
ΤΑΜΕΙΑΚΕΣ 89038,00 93411,89 99903,17 108723,58
ΡΟΕΣ
Πίνακας 22: Υφιστάμενη Καθαρά Παρούσα Αξία και Εσωτερικός

Βαθμός Απόδοσης (2η παραδοχή)
ΕΤΗ ΚΑΘ. ΤΑΜ. ΡΟΕΣ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΞΙΑ

1 -170405,99 -154.914,54
2 89038,00 73.585,12
3 93411,89 70.181,74
4 99903,17 68.235,21
5 108723,58 67.508,79
6 108723,58 61.371,63
7 108723,58 55.792,39
8 108723,58 50.720,35
9 108723,58 46.109,41
10 108723,58 41.917,65
11 141099,72 49.454,59
12 141099,72 44.958,72
13 141099,72 40.871,56
14 141099,72 37.155,97
15 141099,72 33.778,15
ΚΠΑ 586.726,74
IRR 56,95%
Μετά το πέρας των 10 ετών, όπου και τελειώνει η πληρωμή των
δόσεων του δανείου οι ταμειακές ροές αναδιαμορφώνονται.

6.2 Ανάλυση ευαισθησίας

Μετά την ολοκλήρωση της οικονομικής αξιολόγησης της επένδυσης,
επικρατεί η σκέψη πως πολλές από τις τιμές των παραμέτρων
αφορούν εκτιμήσεις ή προβλέψεις. Αυτές όμως, είναι δυνατόν να
επηρεάζονται από τις διάφορες συνθήκες που επικρατούν ή από το
οικονομικό περιβάλλον μέσα στο οποίο πρόκειται να λειτουργήσει
και να αξιοποιηθεί η επένδυση. Έτσι λοιπόν, το περιβάλλον στο οποίο
θα εντάσσεται το έργο δεν μπορεί να είναι στάσιμο, αλλά
παρουσιάζει μια δυναμική συμπεριφορά. Για τον λόγο αυτόν, τα
δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν στην οικονομική αξιολόγηση
πολλές φορές μεταβάλλονται σε μικρό ή μεγάλο βαθμό καθώς
επηρεάζονται από διάφορους παράγοντες (Πολύζος, 2018).
Για την υλοποίηση της ανάλυσης ευαισθησίας επιλέγεται ως
πρότυπη παραδοχή η δεύτερη, στην οποία δεν υπολογίζεται ως
χρηματορροή όλο το κόστος επένδυσης συνολικά, αλλά μόνο τα ίδια
κεφάλαια του επενδυτή. Σε αυτή την περίπτωση χρησιμοποιούμε τις
καθαρές ταμειακές ροές. Αυτό προκύπτει από το γεγονός πως η
παραδοχή αυτή αφορά μια πιο ρεαλιστική περίπτωση σε σύγκριση με
την άλλη, με αποτέλεσμα να κρίνεται σκόπιμο η ανάλυση
ευαισθησίας να πραγματοποιηθεί σε αυτήν την παραδοχή για να γίνει
δοκιμή στα κεφάλαια του επενδυτή μόνο, καθώς δεν μας ενδιαφέρει
η προέλευση των άλλων κεφαλαίων από την στιγμή που δεν τα βάζει
ο επενδυτής (Πολύζος, 2018).
6.2.1 Μεταβολή στο περιθώριο κέρδους
Για την ανάγκη της διαδικασίας ανάλυσης ευαισθησίας θα
εξετάσουμε τον αντίκτυπο που θα έχουν οι μεταβολές των ποσοστών
στο περιθώριο κέρδους της εταιρείας που έχει οριστεί στα 5%, στον
εσωτερικό βαθμό απόδοσης (IRR) και στην Καθαρά Παρούσα Αξία
(ΚΠΑ). Αυτό αφορά την τιμή προμήθειας αερίου και όχι την τιμή
διανομής και γενικά τα έσοδα τους, διότι εκεί το περιθώριο κέρδους
ανήκει αποκλειστικά ολόκληρο στην εταιρεία.

Πίνακας23: Καθαρή Παρούσα Αξία και IRR σε μεταβολή +10% στο

περιθώριο κέρδους
Π.Θ + 10%
1 -168727,80 -153.388,91
2 90884,01 75.110,75
3 95442,50 71.707,37
4 102136,85 69.760,84
5 111180,62 69.034,42
6 111180,62 62.758,56
7 111180,62 57.053,24
8 111180,62 51.866,58
9 111180,62 47.151,44
10 111180,62 42.864,94
11 143556,76 50.315,77
12 143556,76 45.741,61
13 143556,76 41.583,28
14 143556,76 37.802,98
15 143556,76 34.366,35
ΚΠΑ 603.729,21
IRR 58,65%
Σύμφωνα με τον πίνακα 23 παρατηρούμε πως μια ενδεχόμενη

αύξηση κατά 10% στο περιθώριο κέρδους της εταιρείας στην τιμή
προμήθειας θα έχει ως αποτέλεσμα να υπάρξει ένα νέο ΚΠΑ το οποίο
θα είναι αυξημένο κατά 3%. Η μικρή αύξηση αυτή οφείλεται πιθανώς
στο γεγονός πως το περιθώριο κέρδους αφορά ένα πολύ μικρό
ποσοστό-μέρος των συνολικών εσόδων, οπότε μια μικρή μεταβολή
του ήδη μικρού ποσοστού μας οδηγεί σε αυτό το αποτέλεσμα.
Μεταβολή θα υπάρξει και στο IRR το οποίο θα γνωρίσει μια αύξηση
της τάξεως του 3%. Παρατηρείται μια σχετικά μικρή ευαισθησία του
μοντέλου στη μεταβολή του περιθωρίου κέρδους της εταιρείας, χωρίς
αυτό να σημαίνει απόλυτα πως η μεταβλητή αυτή δεν είναι κρίσιμη ή
σημαντική για το μοντέλο.

Πίνακας24: : Καθαρή Παρούσα Αξία και IRR σε μεταβολή +20% στο

Π.Θ + 20%

1 -167049,61 -151.863,28
2 92730,02 76.636,38
3 97473,12 73.232,99
4 104370,52 71.286,47
5 113637,66 70.560,05
6 113637,66 64.145,50
7 113637,66 58.314,09
8 113637,66 53.012,81
9 113637,66 48.193,46
10 113637,66 43.812,24
11 146013,80 51.176,95
12 146013,80 46.524,50
13 146013,80 42.295,00
14 146013,80 38.450,00
15 146013,80 34.954,54
ΚΠΑ 620.731,69
IRR 60,39%
Σύμφωνα με τον Πίνακα 24, έχει αυξηθεί και άλλο το ποσοστό

της μεταβολής του περιθωρίου κέρδους και η αύξηση αυτή φτάνει το
20%. Η μεταβολή αυτή της αύξησης επιφέρει μια αύξηση στη ΚΠΑ
όπως και στον εσωτερικό βαθμό απόδοσης IRR αντίστοιχα. Ωστόσο,
αυτό που παρατηρείται είναι πως η μεταβολή από το αρχικό ΚΠΑ
είναι +6% και από το αρχικό IRR είναι +6%. Αυτό δείχνει πως ο ρυθμός
μεταβολής αύξησης του ΚΠΑ και του IRR έχει μια τάση να μειωθεί λίγο
σε σχέση με το ποσοστό της μεταβολής του περιθωρίου κέρδους.
Παρ’ όλα αυτά επιβεβαιώνει την παραδοχή που έγινε πριν σχετικά με
την μικρή ευαισθησία του μοντέλου στις μεταβολές του περιθωρίου
κέρδους, χωρίς αυτό να σημαίνει ακόμα ότι πρόκειται απόλυτα για
μια μη κρίσιμη μεταβλητή.

Πίνακας25: : Καθαρή Παρούσα Αξία και IRR σε μεταβολή +50% στο

Π.Θ + 50%

1 -162015,03 -147.286,39
2 98268,06 81.213,27
3 103564,95 77.809,88
4 111071,54 75.863,36
5 121008,78 75.136,93
6 121008,78 68.306,30
7 121008,78 62.096,64
8 121008,78 56.451,49
9 121008,78 51.319,54
10 121008,78 46.654,12
11 153384,92 53.760,48
12 153384,92 48.873,16
13 153384,92 44.430,15
14 153384,92 40.391,04
15 153384,92 36.719,13
ΚΠΑ 671.739,12
IRR 65,79%
Με βάση τον πίνακα 25, εκφράζεται η τελευταία και

μεγαλύτερη μεταβολή στο περιθώριο κέρδους και συγκεκριμένα
αύξηση 50%. Διαπιστώνεται το γεγονός πως, η μείωση αυτή του
ρυθμού μεταβολής που είχε παρατηρηθεί στον προηγούμενο πίνακα
συνεχίζεται και εδώ. Στη συγκεκριμένη περίπτωση για μεταβολή στο
περιθώριο κέρδους +50% προκύπτει μεταβολή +14% στο ΚΠΑ και
μεταβολή +16 % στον Εσωτερικό Βαθμό Απόδοσης IRR.
Εφόσον εξετάστηκε το σενάριο της θετικής μεταβολής του
περιθωρίου κέρδους, στη συνέχεια θα εξεταστούν και οι αρνητικές
μεταβολές στο περιθώριο κέρδους για να διαπιστωθεί η αντίδραση
του μοντέλου.

Πίνακας26: Καθαρή Παρούσα Αξία και IRR σε μεταβολή -10% στο

Π.Θ -10%

1 -172084,18 -156.440,17
2 87191,99 72.059,49
3 91381,28 68.656,11
4 97669,50 66.709,58
5 106266,54 65.983,16
6 106266,54 59.984,69
7 106266,54 54.531,54
8 106266,54 49.574,12
9 106266,54 45.067,39
10 106266,54 40.970,35
11 138642,68 48.593,41
12 138642,68 44.175,83
13 138642,68 40.159,85
14 138642,68 36.508,95
15 138642,68 33.189,96
ΚΠΑ 569.724,26
IRR 55,27%
Στον Πίνακα 26, παρατηρείται ότι η μείωση του περιθωρίου

κέρδους κατά 10% έχει ως αποτέλεσμα τη μεταβολή του IRR -3% και
της ΚΠΑ -3%. Από την μία, υφίσταται ναι μεν κάποια μεταβολή, από
την άλλη όμως τα ποσοστά αυτά είναι ίδια με την αντίστοιχη
μεταβολή +10% στο περιθώριο κέρδους. Η σύμπτωση αυτή μόνο
τυχαία δεν είναι. Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, το ποσοστό
κέρδους είναι πολύ μικρό (5%) και όσο και να το μεταβάλεις είτε
θετικά, είτε αρνητικά, δεν μπορεί να παράγει πολύ διαφορετικά
αποτελέσματα.
Συνεχίζοντας την μείωση της μεταβολής στο περιθώριο κέρδους
και φτάνοντας στο -20%, στον πίνακα 27, παρατηρείται πως τα
ποσοστά της μεταβολής του IRR και της ΚΠΑ εξακολουθούν να μην
εναρμονίζονται σε κοντινό βαθμό με τα ποσοστά της μεταβολής του

περιθωρίου κέρδους. Αυτό όμως δεν συνέβαινε και με τα ποσοστά

των θετικών μεταβολών, όπου εκεί υπήρχε μια κοντινή ακολουθία και
αντιστοιχία των ποσοστών μεταβολής.
Πίνακας 27: : Καθαρή Παρούσα Αξία και IRR σε μεταβολή -20% στο
Π.Θ -20%

1 -173762,376 -157.965,80
2 85345,9776 70.533,87
3 89350,66656 67.130,48
4 95435,82442 65.183,95
5 103809,4981 64.457,53
6 103809,4981 58.597,76
7 103809,4981 53.270,69
8 103809,4981 48.427,90
9 103809,4981 44.025,36
10 103809,4981 40.023,06
11 136185,6381 47.732,24
12 136185,6381 43.392,94
13 136185,6381 39.448,13
14 136185,6381 35.861,93
15 136185,6381 32.601,76
ΚΠΑ 552.721,78
IRR 53,63%

Πίνακας 28: : Καθαρή Παρούσα Αξία και IRR σε μεταβολή -50% στο
Π.Θ -50%

1 -178796,95 -162.542,68
2 79807,94 65.956,98
3 83258,83 62.553,59
4 88734,80 60.607,06
5 96438,38 59.880,64
6 96438,38 54.436,95
7 96438,38 49.488,14
8 96438,38 44.989,21
9 96438,38 40.899,29
10 96438,38 37.181,17
11 128814,52 45.148,70
12 128814,52 41.044,27
13 128814,52 37.312,98
14 128814,52 33.920,89
15 128814,52 30.837,17
ΚΠΑ 501.714,36
IRR 48,85%
Αναφορικά με τον τελευταίο πίνακα 28, που απεικονίζει την

μεγαλύτερη αρνητική μεταβολή στο περιθώριο κέρδους κατά 50%,
παρατηρείται μια μεταβολή του ποσοστού του IRR -16% και της ΚΠΑ
-14%. Είναι ξεκάθαρο πλέον, πως ο ρυθμός μείωσης της ΚΠΑ
συνεχίζεται σταδιακά. Σε αυτό το σημείο κρίνεται σκόπιμο να
αναφερθεί το γεγονός, πως παρά την μεγαλύτερη αρνητική μεταβολή
του περιθωρίου κέρδους η ΚΠΑ συνεχίζει να έχει θετικές τιμές
μεγαλύτερες του μηδενός.
Σαν αποτέλεσμα της ανάλυσης αυτής προκύπτει πως γενικά η
εταιρεία έχει ένα όφελος σε περίπτωση αύξησης του περιθωρίου
κέρδους της, καθώς θα επιφέρει αύξηση των οικονομικών
αποτελεσμάτων της εταιρείας και η ενδεχόμενη παράλληλη αύξηση
των τιμών δεν θα είναι μεγάλη και έντονα αντιληπτή στους τελικούς

καταναλωτές. Στη συνέχεια, η ανάλυση αυτή δείχνει την ευελιξία που

υπάρχει στις τιμές και στα περιθώρια κέρδους, με αποτέλεσμα η
εταιρεία να μπορεί να ανταποκριθεί σχετικά σε τέτοιες μεταβολές
που μπορεί να οφείλονται σε εξωγενείς παράγοντες και ανταγωνισμό.
Τέλος, η στήλη με τις μεταβολές έπειτα από τις μεταβολές των
παραμέτρων, έχει υπολογιστεί με τον τύπο μεταβολής:
[ (P2-P1) / P1 ] x 100 (6)
Όπου:
P1 = Το αρχικό ποσοστό
P2 = Το ποσοστό μετά από την μεταβολή της παραμέτρου
Πίνακας 29: Συνολικές Μεταβολές ΚΠΑ και IRR
IRR IRR ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΚΠΑ ΚΠΑ ΜΕΤΑΒΟΛΗ
ΑΡΧΙΚΟ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ 1 ΑΡΧΙΚΟ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ 2
65,79% 16% 671739,12 14%
56,95% 60,39% 6% 586726,74 620731,69 6%
58,65% 3% 603729,21 3%
55,27% -3% 569724,26 -3%
53,63% -6% 552721,78 -6%
48,85% -14% 501714,36 -14%
Για παράδειγμα, αν η εταιρεία αυξήσει το περιθώριο κέρδους
της όσο κρίνεται απαραίτητο στα πλαίσια του ανταγωνισμού και η
τιμή εισαγωγής του αερίου στην Ελλάδα μειωθεί, άρα και κατ’
επέκταση και η τιμή αγοράς από την ΔΕΠΑ , τότε η εταιρεία με την
χρήση ενός τέτοιου αντίστοιχου μοντέλου θα μπορέσει να
προσαρμόσει και πάλι το περιθώριο κέρδους της και τις τιμές της έτσι
ώστε να είναι στα πλαίσια του ανταγωνισμού.
Τέλος, μια επιπλέον διαπίστωση που προκύπτει είναι πως στις
αρνητικές μεταβολές του περιθωρίου ακόμα και κατά 50%, η ΚΠΑ
μεταβάλλεται αρνητικά, όμως διατηρεί ακόμα θετικές τιμές στο
σύνολο της. Το ίδιο συμβαίνει και στον εσωτερικό βαθμό απόδοσης
IRR. Αυτό, οφείλεται ενδεχομένως στο γεγονός πως στην ΚΠΑ και
γενικά στις ροές και τα έσοδα της εταιρείας, έχουν συνυπολογιστεί
και τα έσοδα από τη διανομή φυσικού αερίου, που δεν
μεταβάλλονται και δεν επηρεάζονται από το περιθώριο κέρδους και
τα οποία συμβάλουν και αυτά σε σημαντικό βαθμό στην αύξηση της
ΚΠΑ και του IRR και στην διατήρηση τους σε θετικές τιμές.

6.2.2 Μεταβολή στα έξοδα
Πίνακας 30: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΤΑ ΕΞΟΔΑ Πίνακας 31: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΤΑ ΕΞΟΔΑ
+5% +10%
ΕΠΙΤΟΚΙΟ 10% ΕΠΙΤΟΚΙΟ 10%
ΕΤΗ ΚΑΘ.ΤΑΜ.ΡΟΕΣ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΞΙΑ ΠΑΡΟΥΣΑ

1 -178101,04 -161910,03 ΕΤΗ ΚΑΘ.ΤΑΜ.ΡΟΕΣ ΑΞΙΑ
2 80502,95 66531,37 1 -185796,08 -168905,53
3 84036,85 63138,13 2 71967,91 59477,61
4 89688,13 61258,20 3 74661,80 56094,52
5 97668,53 60644,48 4 79473,08 54281,18
6 97668,53 55131,34 5 86613,49 53780,16
6 86613,49 48891,06
7 97668,53 50119,40
7 86613,49 44446,41
8 97668,53 45563,09
8 86613,49 40405,83
9 97668,53 41420,99
9 86613,49 36732,57
10 97668,53 37655,45
10 86613,49 33393,25
11 130044,67 45579,86
11 118989,63 41705,14
12 130044,67 41436,24
12 118989,63 37913,76
13 130044,67 37669,31 13 118989,63 34467,06
14 130044,67 34244,83 14 118989,63 31333,69
15 130044,67 31131,66 15 118989,63 28485,17
ΚΠΑ 509614,31 ΚΠΑ 432501,89

IRR 49,51% IRR 42,62%
Πηγή: Ίδια επεξεργασία Πηγή: Ίδια επεξεργασία
Για να γίνει πιο ακριβής η ανάλυση ευαισθησίας, και πιο αξιόπιστη ως

προς τα αποτελέσματα της απαιτείται να εξεταστούν αλλαγές και σε
άλλες μεταβλητές όπως είναι τα λειτουργικά έξοδα.
Οι εκτιμήσεις που έχουν οριστεί ως βάση για τον υπολογισμό
των λειτουργικών εξόδων ενδέχεται να μεταβάλλονται ως ένα βαθμό
με την πάροδο των ετών καθώς μπορεί να επηρεάζονται από
διάφορους εξωτερικούς παράγοντες. Για αυτό τον λόγο, κρίνεται
σκόπιμο να παρατηρηθούν οι οικονομικές επιπτώσεις που θα
επιφέρουν στη ΚΠΑ τυχόν μεταβολές των λειτουργικών εξόδων. Στην
αρχή, η ανάλυση ξεκινάει με θετικές τιμές μεταβολής ύψους +5% και
+10% αντίστοιχα, υποδηλώνοντας μια αύξηση στα λειτουργικά έξοδα.

Παρατηρείται, λοιπόν, από τους πίνακες 30,31 πως τυχόν αυξήσεις

γενικά των λειτουργικών εξόδων επηρεάζουν την ΚΠΑ με αποτέλεσμα
αυτή να μειώνεται αισθητά περίπου κατά -13% και -26% αντίστοιχα.
Πίνακας 32: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΤΑ Πίνακας 33: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΤΑ

ΕΞΟΔΑ +15% ΕΞΟΔΑ -15%
ΠΑΡΟΥΣΑ ΠΑΡΟΥΣΑ
ΕΤΗ ΚΑΘ.ΤΑΜ.ΡΟΕΣ ΑΞΙΑ ΕΤΗ ΚΑΘ.ΤΑΜ.ΡΟΕΣ ΑΞΙΑ
2 63432,86 52423,85 1 -146628,5752 -133298,70
3 65286,75 49050,90 2 114643,1368 94746,39
4 69258,03 47304,17 3 121537,028 91312,57
5 75558,44 46915,85 4 130548,3083 89166,25
6 75558,44 42650,77 5 141888,7167 88101,73
7 75558,44 38773,43 6 141888,7167 80092,48
8 75558,44 35248,57 7 141888,7167 72811,35
8 141888,7167 66192,13
9 75558,44 32044,16
9 141888,7167 60174,67
10 75558,44 29131,05
10 141888,7167 54704,24
11 107934,58 37830,41
11 174264,8567 61078,77
12 107934,58 34391,28
12 174264,8567 55526,15
13 107934,58 31264,80
13 174264,8567 50478,32
14 107934,58 28422,55 14 174264,8567 45889,38
15 107934,58 25838,68 15 174264,8567 41717,62
ΚΠΑ 356018,81 ΚΠΑ 818693,36

IRR 36,31% IRR 83,87%
Στη συνέχεια, εξετάζεται μια πιο μεγάλη μεταβολή μεγέθους

+15%, όπου εκεί παρατηρείται μια μείωση -39% στην τιμή της ΚΠΑ.
Κατόπιν, εξετάζεται και η μείωση των εξόδων και συγκεκριμένα
παρατηρείται σύμφωνα με τον πίνακα 33 πως μια μεταβολή των
εξόδων -15% έχει ως αποτέλεσμα μια αύξηση της τιμής της ΚΠΑ
+40%. Παρατηρείται μια διαφορά στα ποσοστά μεταβολής της ΚΠΑ
των δύο μέγιστων θετικών και αρνητικών μεταβολών των
παραμέτρων.

Πίνακας 34: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΤΑ Πίνακας 35: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΤΑ

ΕΞΟΔΑ -10% ΕΞΟΔΑ -5%
1 -155015,90 -140923,55 1 -162710,95 -147919,04
2 106108,09 87692,64 2 97573,05 80638,88
3 112161,98 84268,96 3 102786,94 77225,35
4 120333,26 82189,24 4 110118,22 75212,22
5 130833,67 81237,42 5 119778,63 74373,10
6 130833,67 73852,20 6 119778,63 67611,91
7 130833,67 67138,36 7 119778,63 61465,37
8 130833,67 61034,87 8 119778,63 55877,61
9 130833,67 55486,25 9 119778,63 50797,83
10 130833,67 50442,04 10 119778,63 46179,85
11 163209,81 57204,04 11 152154,77 53329,32
12 163209,81 52003,68 12 152154,77 48481,20
13 163209,81 47276,07 13 152154,77 44073,82
14 163209,81 42978,24 14 152154,77 40067,11
15 163209,81 39071,13 15 152154,77 36424,64
ΚΠΑ 740951,59 ΚΠΑ 663839,16

IRR 73,83% IRR 65,02%
Τέλος, εξετάζονται και μικρότερες αρνητικές μεταβολές

αντίστοιχες με τις θετικές, μεγέθους -5% και -10%. Παρατηρείται από
τους πίνακες 34 και 35 πως υπάρχουν σημαντικές μεταβολές της ΚΠΑ
13% και 26% αντίστοιχα, παρά τις μικρές σχετικές μεταβολές των
εξόδων με αποτέλεσμα η μεταβολή εξόδων και ΚΠΑ να είναι σχεδόν
ανάλογη.
Σύμφωνα με όλες τις παραπάνω αναλύσεις, καταλήγουμε στο
συμπέρασμα πως τα έξοδα αποτελούν μια σημαντική και κρίσιμη
μεταβλητή για το μοντέλο καθώς μια μικρή μεταβολή τους αντιστοιχεί
σε μεγάλες μεταβολές της ΚΠΑ καθώς και στο IRR. Πιο συγκεκριμένα,
σημαίνει πως τυχόν μειώσεις των εξόδων έχουν θετικές επιπτώσεις
στα οικονομικά στοιχεία της επένδυσης, ενώ τυχόν αυξήσεις έχουν ως

αποτέλεσμα αρνητικές επιπτώσεις. Έτσι λοιπόν, κρίνεται σκόπιμος ο

περιορισμός και ο έλεγχος των εξόδων στη συγκεκριμένη επένδυση.
Πίνακας 36 : Συνολικές Μεταβολές ΚΠΑ και IRR
IRR IRR ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΚΠΑ ΚΠΑ ΜΕΤΑΒΟΛΗ
ΑΡΧΙΚΟ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ 1 ΑΡΧΙΚΟ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ 2
36,31% -36% 356018,81 -39%
56,95% 42,62% -25% 586726,74 432501,89 -26%
49,51% -13% 509614,31 -13%
65,02% 14% 663839,16 13%
73,83% 30% 740951,59 26%
83,87% 47% 818693,36 40%
6.2.3 Μεταβολή στο Κόστος Κατασκευής

Πίνακας 37: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΚΌΣΤΟΥΣ Πίνακας 38: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΚΌΣΤΟΥΣ
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ +5% ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ +10%
1 -195371,15 -177610,13 1 -220797,82 -200725,29
2 89038,00 73585,12 2 89038,00 73585,12
3 93411,89 70181,74 3 93411,89 70181,74
4 99903,17 68235,21 4 99903,17 68235,21
5 108723,58 67508,79 5 108723,58 67508,79
6 108723,58 61371,63 6 108723,58 61371,63
7 108723,58 55792,39 7 108723,58 55792,39
8 108723,58 50720,35 8 108723,58 50720,35
9 108723,58 46109,41 9 108723,58 46109,41
10 108723,58 41917,65 10 108723,58 41917,65
11 141099,72 49454,59 11 141099,72 49454,59
12 141099,72 44958,72 12 141099,72 44958,72
13 141099,72 40871,56 13 141099,72 40871,56
14 141099,72 37155,97 14 141099,72 37155,97
15 141099,72 33778,15 15 141099,72 33778,15
ΚΠΑ 564031,14 ΚΠΑ 540915,98

IRR 50,06% IRR 44,59%

Στην κατασκευή των έργων και γενικά στη συγκεκριμένη επένδυση, το

κατασκευαστικό κόστος αποτελεί μια σημαντική παράμετρο και για
αυτόν τον λόγο η παράμετρος αυτή τίθεται προς εξέταση.
Σύμφωνα με τους παραπάνω πίνακες 37,38, παρατηρείται πως
με μία αύξηση στο κόστος κατασκευής κατά 5% και 10%, η ΚΠΑ
μεταβάλλεται αρνητικά -4% και -8% αντίστοιχα. Βέβαια, σε αυτό το
παράδειγμα παραμέτρου που είναι προς εξέταση, στις μεταβολές που
γίνονται, μεταβάλλεται και το ποσό της επιδότησης αντίστοιχα. Έτσι,
με αυτόν τον τρόπο στις καθαρές ταμειακές ροές του 1 ου έτους
συνεκτιμάται και το ποσό της επιδότησης το οποίο θα είναι αυτό
αυξημένο ή μειωμένο αντίστοιχα.
Πίνακας 39: ΜΕΤΑΒΟΛΗ Πίνακας 40: ΜΕΤΑΒΟΛΗ
ΚΟΣΤΟΥΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ +15% ΚΟΣΤΟΥΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ -5%
1 -246224,49 -223840,45 1 -144517,80 -131379,82
2 89038,00 73585,12 2 89038,00 73585,12
3 93411,89 70181,74 3 93411,89 70181,74
4 99903,17 68235,21 4 99903,17 68235,21
5 108723,58 67508,79 5 108723,58 67508,79
6 108723,58 61371,63 6 108723,58 61371,63
7 108723,58 55792,39 7 108723,58 55792,39
8 108723,58 50720,35 8 108723,58 50720,35
9 108723,58 46109,41 9 108723,58 46109,41
10 108723,58 41917,65 10 108723,58 41917,65
11 141099,72 49454,59 11 141099,72 49454,59
12 141099,72 44958,72 12 141099,72 44958,72
13 141099,72 40871,56 13 141099,72 40871,56
14 141099,72 37155,97 14 141099,72 37155,97
15 141099,72 33778,15 15 141099,72 33778,15
ΚΠΑ 517800,83 ΚΠΑ 610261,4582

IRR 40,19% IRR 66,52%

Στη συνέχεια, στους επόμενους πίνακες 39,40 εξετάζεται η

μεγαλύτερη θετική μεταβολή +15% στο κόστος κατασκευής αλλά και
μια μικρή αρνητική μεταβολή μεγέθους -5%. Παρατηρείται πως, η
μεγάλη αυτή αύξηση του κατασκευαστικού κόστους έχει ως
αποτέλεσμα να μεταβάλλει και να μειώσει την ΚΠΑ κατά -12% η οποία
παρ’ όλα αυτά παραμένει θετική ακόμα, και συμφέρουσα. Με μια
μικρή μείωση του κόστους κατασκευής, η ΚΠΑ αρχίζει να
μεταβάλλεται θετικά +4%, γεγονός το οποίο είναι λογικό καθώς
μειώνονται οι καθαρές ταμειακές ροές του 1ου έτους.
Πίνακας 41: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΚΌΣΤΟΥΣ Πίνακας 42: ΜΕΤΑΒΟΛΗ
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ -10% ΚΌΣΤΟΥΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ -15%
1 -119091,12 -108264,66 1 -93664,45 -85149,50
2 89038,00 73585,12 2 89038,00 73585,12
3 93411,89 70181,74 3 93411,89 70181,74
4 99903,17 68235,21 4 99903,17 68235,21
5 108723,58 67508,79 5 108723,58 67508,79
6 108723,58 61371,63 6 108723,58 61371,63
7 108723,58 55792,39 7 108723,58 55792,39
8 108723,58 50720,35 8 108723,58 50720,35
9 108723,58 46109,41 9 108723,58 46109,41
10 108723,58 41917,65 10 108723,58 41917,65
11 141099,72 49454,59 11 141099,72 49454,59
12 141099,72 44958,72 12 141099,72 44958,72
13 141099,72 40871,56 13 141099,72 40871,56
14 141099,72 37155,97 14 141099,72 37155,97
15 141099,72 33778,15 15 141099,72 33778,15
ΚΠΑ 633376,62 ΚΠΑ 656491,77

IRR 79,87% IRR 100,35%
Αν ληφθούν υπόψιν, πιο αισιόδοξες προβλέψεις και το κόστος

κατασκευής μειωθεί ακόμη περισσότερο, δηλαδή -10% και -15%

αντίστοιχα, τότε παρατηρούνται μεταβολές με σχεδόν αναλογικές

αυξήσεις, όπως στο προηγούμενο παράδειγμα δηλαδή +8% και +12%
αντίστοιχα.
IRR IRR ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΚΠΑ ΚΠΑ ΜΕΤΑΒΟΛΗ 2
ΑΡΧΙΚΟ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ 1 ΑΡΧΙΚΟ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ
40,19% -29% 517800,83 -12%
56,95% 44,59% -22% 586726,74 540915,98 -8%
50,06% -12% 564031,14 -4%
66,52% 17% 610261,46 4%
79,87% 40% 633376,62 8%
100,35% 76% 656491,77 12%
Σύμφωνα με την ανάλυση που έγινε στους παραπάνω πίνακες,

θα πρέπει να υπάρξει ιδιαίτερη μέριμνα στην επένδυση όσον αφορά
τον προσδιορισμό του κατασκευαστικού κόστους, έτσι ώστε, να μην
προκύψουν τυχόν αποκλίσεις καθώς παρατηρείται μια ευαισθησία
του μοντέλου σε τέτοιου είδους μεταβολές. Αυτό άλλωστε,
επαληθεύεται από το γεγονός πως οι μεταβολές παίρνουν πολύ
μεγάλες τιμές, και αρνητικές και θετικές, δείχνει ότι το συγκεκριμένο
μοντέλο δεν έχει αντοχές και είναι ευάλωτο σε μεγάλες μεταβολές
του κατασκευαστικού κόστους.
6.2.4 Μεταβολή στο Συντελεστή Απόδοσης (Επιτόκιο)
Η τελευταία παράμετρος που θα εξετάσουμε, είναι ο Βαθμός
Απόδοσης ή αλλιώς το επιτόκιο της επενδυτικής πρότασης. Η
ανάλυση αυτή γίνεται διότι το αρχικό επιτόκιο που είναι ίσο με 10%,
μπορεί να μην εκπροσωπεί πλήρως τις πιθανές μελλοντικές
μεταβολές στα γενικά οικονομικά δεδομένα που θα επικρατήσουν.
Δηλαδή, μια αλλαγή του πληθωρισμού, μεταβολές στο κόστος
δανεισμού , οι αποδόσεις των ομολόγων κ.λ.π. μπορεί να
μεταβάλλουν τον βαθμό αποδοτικότητας του έργου. Στην περίπτωση

μελέτης θα μεταβάλλουμε το επιτόκιο από 10% σε 12%, 14%, 16% και

8%, 6%, 4% αντίστοιχα (Πολύζος, 2018).
IRR IRR ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΚΠΑ ΚΠΑ ΜΕΤΑΒΟΛΗ 2
ΑΡΧΙΚΟ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ 1 ΑΡΧΙΚΟ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ
56,95% 0 360274,54 -38,60%
56,95% 56,95% 0 586726,74 422225,23 -28,04%
56,95% 0 496658,52 -15,35%
56,95% 0 696524,82 18,71%
56,95% 0 831411,94 41,70%
56,95% 0 998455,85 70,17%
Από τον Πίνακα 44, μπορούμε να διαπιστώσουμε πως το IRR δεν
μεταβάλλεται καθόλου. Αυτό συμβαίνει, διότι το IRR είναι ουσιαστικά
το άθροισμα της παρούσας αξίας των ταμειακών ροών της επένδυσης
που ισούται με την αρχική του δαπάνη. Στη συνέχεια, παρατηρούμε
ότι όσο πιο μικρό είναι το απαιτούμενο επιτόκιο, τόσο μεγαλύτερη
είναι και η τιμή που παίρνει η ΚΠΑ.
Στο Διάγραμμα 5, απεικονίζονται οι παράμετροι οι οποίοι
αντιστοιχούν σε μια γραμμή και αντιπροσωπεύουν τις ποσοστιαίες %
μεταβολές της Καθαρής Παρούσας Αξίας (ΚΠΑ). Αυτές προκύπτουν,
από τη μεταβολή της εξεταζόμενης παραμέτρου υπό την προϋπόθεση
ότι οι υπόλοιπες παράμετροι διατηρούνται σταθερές (Πολύζος,
2018).
Κάθε μια γραμμή του διαγράμματος αντιστοιχεί στις
εκατοστιαίες μεταβολές των τιμών της Καθαρής Παρούσας Αξίας
(ΚΠΑ). Αυτές προκύπτουν από τη μεταβολή της παραμέτρου που
εξετάζεται με παράλληλη όμως σταθερή διατήρηση των τιμών των
υπόλοιπων παραμέτρων. Όταν μια γραμμή έχει μεγάλη κλίση, τότε
στην περίπτωση αυτή η ΚΠΑ παρουσιάζει μεγάλη ευαισθησία στην
μεταβολή της αντίστοιχης παραμέτρου. Το αντίθετο ισχύει όταν μια
γραμμή έχει μικρή κλίση (Πολύζος, 2018).

ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ

80%
60%
40%
ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΚΠΑ %
20%
0%
-20%
-40%
-60%
ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ
ΚΕΡΔΟΣ ΕΞΟΔΑ ΚΟΣΤΟΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ Συντ. Αποδ
Διάγραμμα 5: Ανάλυση ευαισθησίας μεταβλητών

Από το διάγραμμα και από τις κλίσεις των γραμμών
συμπεραίνεται πως, η ΚΠΑ εμφανίζει μεγάλη ευαισθησία κυρίως στις
μεταβολές των εξόδων και του Συντελεστή Απόδοσης. Επομένως, οι
παράμετροι αυτοί είναι πιο καθοριστικοί συγκριτικά με τις υπόλοιπες,
στη διαδικασία λήψης αποφάσεων που αφορούν την επένδυση.
Βέβαια, το γεγονός αυτό οφείλεται στο ότι το οικονομικό μοντέλο της
επένδυσης δοκιμάστηκε από μεταβολές μεγάλου εύρους και
επιλέχθηκε για την ανάλυση ευαισθησίας, η 2η παραδοχή
οικονομικής αξιολόγησης που όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω
αποτελεί μια πιο ρεαλιστική περίπτωση (Πολύζος, 2018).
6.3 Ανάλυση του κινδύνου με τη χρήση σεναρίων
Στη συγκεκριμένη επένδυση κατασκευής του δικτύου διανομής
φυσικού αερίου διαμορφώνονται τα τρία εναλλακτικά σενάρια, οι
πιθανότητες πραγματοποίησης τους καθώς και η ΚΠΑ των

εναλλακτικών περιπτώσεων. Το πιο ευνοϊκό σενάριο το οποίο και

αντιστοιχεί στις αισιόδοξες εκτιμήσεις όσον αφορά την εξέλιξη των
καθαρών χρηματορροών, πρόκειται για αποτέλεσμα πολύ καλών
οικονομικών συνθηκών. Στη συνέχεια, το μέσο ή πιθανό σενάριο
αντιστοιχεί στις κανονικές και πιο πιθανές εκτιμήσεις που αφορούν
την εξέλιξη των καθαρών χρηματορροών. Τέλος, το απαισιόδοξο
σενάριο που κατά κύριο λόγο προκύπτει από μια οικονομική ύφεση,
προβλέπει τη χειρότερη πορεία εξέλιξης των καθαρών χρηματορροών
της εταιρείας (Πολύζος, 2018).
Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως το ευνοϊκό σενάριο
επειδή αντιστοιχεί στο αποτέλεσμα επικράτησης πολύ καλών
οικονομικών συνθηκών, αυτό θα έχει ως συνέπεια με βάση τη λογική,
την αύξηση των συνδέσεων οικιακών και εμπορικών καταναλωτών
όπως και μια ενδεχόμενη αύξηση στη κατανάλωση τους εξαιτίας της
επικράτησης καλών οικονομικών συγκυριών. Έτσι λοιπόν, με μια
αύξηση 10% στο σύνολο των πωλήσεων των συνδέσεων και
καταναλώσεων η ΚΠΑ θα ανέλθει σε 1.631.164,088 όπως
αποδεικνύεται και από τον πίνακα 45. Το μέσο ή πιθανό σενάριο είναι
αυτό το οποίο έχει χρησιμοποιηθεί ως πρότυπο για υλοποίηση για το
οποίο έχουν γίνει ήδη υπολογισμοί της ΚΠΑ σε προηγούμενη ενότητα.
Τέλος, στο απαισιόδοξο σενάριο εξαιτίας της οικονομικής ύφεσης που
μπορεί να επικρατήσει μελλοντικά, είναι λογικό ο αριθμός των
συνδέσεων οικιακών και εμπορικών καταναλωτών να μειωθεί
αισθητά όπως και το σύνολο της κατανάλωσης. Έτσι λοιπόν, με μία
μείωση 20% στις πωλήσεις συνολικά δηλαδή σε καταναλώσεις και
συνδέσεις, η ΚΠΑ θα πάρει για πρώτη φορά αρνητικές τιμές
φτάνοντας τις -531.156,98 όπως φαίνεται και από τον Πίνακα 46.

Πίνακας 45: Αύξηση 10% στις Πίνακας 46: Μείωση 20% στις
πωλήσεις πωλήσεις
ΚΑΘ. ΤΑΜ. ΚΑΘ. ΤΑΜ. ΠΑΡΟΥΣΑ

ΕΤΗ
ΕΤΗ ΡΟΕΣ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΞΙΑ ΡΟΕΣ ΑΞΙΑ
-119271,352 -113591,7638 1 -272675,3 -259690,74
1
145286,104 131778,7791 2 -23458,21 -21277,286
2
155284,806 134140,8536 -30333,94 -26203,596
3 3
167963,377 138183,8862 -36217,24 -29796,013
4 4
183589,806 143847,4171 -41008,87 -32131,525
5 5
183589,806 136997,5401 -41008,87 -30601,452
6 6
183589,806 130473,8477 -41008,87 -29144,24
7 7
183589,806 124260,8074
8 8 -41008,87 -27756,419
183589,806 118343,6261
9 9 -41008,87 -26434,685
183589,806 112708,2153
10 10 -41008,87 -25175,891
215965,946 126270,8159
11 11 -8632,733 -5047,3802
215965,946 120257,9199
12 -8632,733 -4807,0287
12
215965,946 114531,3523
13 -8632,733 -4578,1226
13
215965,946 109077,4784
14 -8632,733 -4360,1168
14
215965,946 103883,3128
15 -8632,733 -4152,4922
15
ΚΠΑ 1631164,088
Πηγή: Ίδια επεξεργασία ΚΠΑ -531156,98

Πίνακας 47 : Ανάλυση του κινδύνου με τη χρήση σεναρίων

Εναλλακτικά Χαρακτηρισμός Πιθανότητα Καθαρά
σενάρια εκτιμήσεων πραγματοποίησης Παρούσα Αξία
εξέλιξης Pi (ΚΠΑ)i
οικονομικών
συνθηκών
1)Πολύ καλές Αισιόδοξες 0.30 1.631.164

2)Κανονικές Πιο πιθανές 0.60 586.726
3)Κακές Απαισιόδοξες 0.10 -531.156
Πηγή: Ίδια εξεργασία
Η μέση αναμενόμενη τιμή της (ΚΠΑ) που συμβολίζεται με Ε(ΚΠΑ) και

η μέση απόκλιση τετραγώνου (τυπική απόκλιση) σκπα θα υπολογίζεται
ως εξής:
3
𝛦(𝛫𝛱𝛢) = ∑ 𝑃𝑗(𝛫𝛱𝛢) (7)

𝐽=1
Στη συνέχεια κάνοντας αντικατάσταση στην εξίσωση (7) = (0.3)*(
1.631.164)+(0.6)*(586.726)+(0.1)*(-531.156)=489.349+352.035-
53.115 = 788.269
3
2
𝜎𝛫𝛱𝛢 = ∑ 𝑃𝑖[(𝛫𝛱𝛢)𝑗 − 𝛦(𝛫𝛱𝛢)]2 (8)
𝑗=1
Από την εξίσωση (8) προκύπτει: εξίσωση (8) =0.30*(1.631.164-

788.269)2+0.60*(586.726-788.269)2+0.10*(-531.156-788.269)2=
213.141.594.307+24.371.748.509+174.088.233.062=411.601.575.878
2
Και άρα 𝜎𝛫𝛱𝛢 = √𝜎𝛫𝛱𝛢 =641.561

Πίνακας 48 : Υπολογισμοί πιθανοτήτων
Εναλλακτικά Πιθανότητα Καθαρά Pj(ΚΠΑ) pi[(KΠΑ)i-

σενάρια πραγματοποίησης Παρούσα (Ε(KΠΑ))]2
εξέλιξης Pj Αξία (ΚΠΑ)i
οικονομικών
συνθηκών
1)Πολύ 0.30 1.631.164 489.349 213.141.594.307

καλές
2)Κανονικές 0.60 586.726 352.035 24.371.748.509
3)Κακές 0.10 -531.156 -53.115 174.088.233.062
σ2ΚΠΑ=
Ε(ΚΠΑ)= 788.269 =411.601.575.878
σΚΠΑ=641.561
Με την προϋπόθεση πως η κατανομή πιθανοτήτων είναι συνεχής και

κανονική όπως εμφανίζεται στο σχήμα. Στη συνέχεια θα
υπολογισθούν οι πιθανότητες να αποκτά η ΚΠΑ ορισμένες τιμές.
1)Για ΚΠΑ>0, τότε θα έχουμε :
𝛫𝛱𝛢 − 𝛦(𝛫𝛱𝛢) 0 − 788.269 (9)
𝑡= = = −1.23
𝜎𝜅𝜋𝛼 641.561
Σύμφωνα με τον πίνακα τιμών κανονικής κατανομής έχουμε: Φ(-

1.23)=1-Φ(1.23)=1-0.8907=0.1093
Αυτό δηλαδή σημαίνει πως η πιθανότητα να είναι η (ΚΠΑ)<0=10,93%
ή η πιθανότητα να είναι (ΚΠΑ)>0=100-10,93=89,07%
2)Η πιθανότητα να είναι 400.000<ΚΠΑ<1.200.000 θα υπολογίζεται ως
400.000−788.269 1.200.000−788.269
εξής : 𝑡1 = = −0.60 και 𝑡2 = = 0.64
641.561 641.561
Στη συνέχεια όπως και παραπάνω Φ(-0.60)=1-Φ(0.60)=1-

0.7258=0.2742 και Φ(0.64)= 0.7389
Έτσι λοιπόν η πιθανότητα για 400.000<ΚΠΑ<1.200.000 ισούται:

Φ(0.64)-Φ(-0.60)=0.4647
Η πιθανότητα να είναι (ΚΠΑ)>1.200.000 είναι: 1-0.7389=26,11%
Και η πιθανότητα να είναι (ΚΠΑ)>400.000 είναι: 0.4647 +
0.2611=72.58%
p
0.8
0.7
0.6
0.5
0.4
0.3
0.2
0.1
ΚΠΑ
0
0 200000 400000 600000 800000 1000000 1200000 1400000
Διάγραμμα 6: Κατανομή πιθανοτήτων


ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Έπειτα από την ολοκλήρωση της παρούσας μελέτης αναφορικά με την
αξιολόγηση ανάπτυξης δικτύου διανομής φυσικού αερίου στην πόλη
της Λαμίας, κρίνεται σκόπιμο να αναφερθούν σε αυτό το σημείο
ορισμένα βασικά στοιχεία.
Αρχικά, διαπιστώθηκε πως το φυσικό αέριο, είναι μια μορφή
ενέργειας με αρκετά πλεονεκτήματα, τόσο για αυτούς που το
χρησιμοποιούν για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών τους, όσο
και για το περιβάλλον. Για τον λόγο αυτό, η υλοποίηση του έργου
αυτού βρίσκεται στην ίδια κατεύθυνση με αυτή των Ευρωπαϊκών
αποφάσεων για την προστασία του περιβάλλοντος και ταυτόχρονα
συμβάλει στη βελτίωση της οικονομίας της ευρύτερης περιοχής.
Αυτές οι δύο επιδιώξεις επιτυγχάνονται, η μία αφενός από την
μείωση κυρίως των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στην
ατμόσφαιρα, και η άλλη μέσω της δημιουργίας άμεσων και έμμεσων
θέσεων εργασίας για την κατασκευή του έργου. Τέλος, η ύπαρξη
υποδομών όπως αυτή σε μια πόλη, αυξάνει το βιοτικό επίπεδο των
κατοίκων της, δίνει μια μεγαλύτερη αξία στα ακίνητα, και συνεπώς
πιο γενικά αναβαθμίζει την περιοχή κατά ένα βαθμό.
Κατόπιν, γίνεται πλέον αντιληπτό, πως πριν από μια μελέτη για
ανάπτυξη δικτύου διανομής σε μια πόλη, πρέπει να οριοθετηθεί και
να προσδιοριστεί η κατάλληλη περιοχή στον αστικό και πολεοδομικό
ιστό όπου θα γίνει η ανάπτυξη του δικτύου. Αυτό πρέπει να γίνει με
γνώμονα την ομαλή τροφοδοσία των καταναλωτών, αλλά και την
κάλυψη της προβλεπόμενης ζήτησης που θα έχει εκτιμηθεί. Η ορθή
πρόβλεψη των καταναλώσεων είναι κρίσιμη, διότι σύμφωνα με αυτό
το στοιχείο θα υπολογιστούν οι ποσότητες φυσικού αερίου που θα
πρέπει να τροφοδοτήσουν το δίκτυο διανομής. Επίσης, με βάση τις
προβλέψεις των συνδέσεων και των καταναλώσεων υπολογίζονται οι
απαραίτητες επενδύσεις και το κόστος κατασκευής του έργου καθώς
και οι απαιτούμενες παραδοχές εσόδων προκειμένου η επένδυση να
είναι συμφέρουσα.

Άλλοι βασικοί παράγοντες που συμμετέχουν και επηρεάζουν

την διαμόρφωση της επένδυσης, είναι ο υπολογισμός των τιμολογίων
διανομής- προμήθειας που αναλύεται στο αντίστοιχο κεφάλαιο και τα
περιθώρια κέρδους του επενδυτή από την διανομή και προμήθεια.
Όμως, επειδή αυτά ορίζονται έπειτα από αποφάσεις, εγκρίσεις της
ΡΑΕ και από αποφάσεις νόμων, δεν είναι εύκολο να υπάρξει κάποια
παρέκκλιση σε μεγάλο βαθμό από αυτά που έχουν ορισθεί. Αντίθετα,
στην περίπτωση της εκτίμησης της κατανάλωσης η κατάσταση είναι
διαφορετική. Για παράδειγμα, τους οικιακούς καταναλωτές μπορεί να
μην τους συμφέρει τόσο πολύ η επένδυση για εγκατάσταση φυσικού
αερίου όσο τους εμπορικούς ή βιομηχανικούς καταναλωτές. Αυτό
συμβαίνει, διότι η κατανάλωση των οικιακών καταναλωτών είναι
μικρή και έτσι δεν γίνεται τόσο εύκολα και γρήγορα η απόσβεση της
επένδυσης που θα κάνουν από τα πλεονεκτήματα του φυσικού
αερίου έναντι άλλων μορφών ενέργειας.
Ωστόσο, παρά το γεγονός πως ο προσδιορισμός της διείσδυσης
του Φυσικού Αερίου στην αγορά είναι δύσκολος, οι εκτιμήσεις στην
παρούσα εργασία δεν έχουν γίνει καθόλου τυχαία. Βασίζονται σε μια
αντιστοιχία και αναλογία ποσοστών διείσδυσης και κατανάλωσης
όπως ορίζονται από το μελλοντικό πρόγραμμα ανάπτυξης δικτύου
διανομής της ΔΕΔΑ για την πόλη της Λαμίας. Με την ίδια μεθοδολογία
από αντίστοιχες άλλες εταιρείες ή έργα, έχουν προσδιοριστεί και
άλλα βασικά στοιχεία όπως είναι το κόστος κατασκευής, οι βασικές
εργασίες για την κατασκευή του έργου και τέλος ο τρόπος με τον
οποίο προκύπτουν τα έσοδα. Συνεπώς, ναι μεν πάντα υπάρχει το
ενδεχόμενο της αβεβαιότητας για τον ακριβή προσδιορισμό των
αριθμών αυτών, αλλά υπάρχει μια ικανοποιητική βαρύτητα των
αποφάσεων που έχουν ληφθεί για την δημιουργία όλων αυτών των
παραδοχών.
Στη συνέχεια, προκειμένου να γίνει μια πιο ολοκληρωμένη
ανάλυση και περιγραφή του έργου, πραγματοποιείται η οικονομική
αξιολόγηση της επένδυσης. Σε αυτήν περιλαμβάνονται οικονομικά
στοιχεία και δεδομένα με σκοπό να υπάρξει μια πλήρης εικόνα
αναφορικά με την κατασκευή, λειτουργία και κερδοφορία της

επένδυσης. Επίσης, η οικονομική αξιολόγηση αποτελεί την βάση για

την ανάλυση ευαισθησίας. Τέλος, γενικά, κάθε αξιολόγηση έργου και
επένδυσης για να είναι ολοκληρωμένη απαιτεί την ύπαρξη μίας
οικονομοτεχνικής μελέτης.
Εκτός από τα στοιχεία αυτά, υπάρχουν και αρκετοί άλλοι
παράγοντες αβεβαιότητας που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την
αποδοτικότητα και συνεπώς την βιωσιμότητα του έργου. Έτσι για τον
λόγο αυτό, δημιουργήθηκε η ανάγκη υλοποίησης της ανάλυσης
ευαισθησίας και της ανάλυσης κινδύνου με τη χρήση σεναρίων.
Εξετάστηκαν αρκετοί παράμετροι όπως είναι το περιθώριο κέρδους,
τα έξοδα, το κατασκευαστικό κόστος, σε διάφορες μεταβολές, θετικές
και αρνητικές. Στην ανάλυση κινδύνου εξετάστηκαν διάφορα
σενάρια, με αισιόδοξες και απαισιόδοξες προβλέψεις όσον αφορά τα
έσοδα και γενικά την οικονομική αποτελεσματικότητα της επένδυσης.
Όλα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα την δημιουργία ενός αξιόπιστου και
ευέλικτου οικονομικού μοντέλου επένδυσης το οποίο φαίνεται να
μπορεί να ανταπεξέλθει σε τυχόν παρεκκλίσεις από τις αρχικές
εκτιμήσεις που έχουν γίνει.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Ελληνόγλωσση
Chomatas, I. (2017), DESFA NATIONAL NATURAL GAS SYSTEM

DRAFT DEVELOPMENT PLAN.
deda.gr, (2019), [online]. Διαθέσιμο στο: <https://deda.gr/
Διακήρυξη Συνδέσεων: Λαμία/Χαλκίδα (09/12/2019)>
deda.gr, (2020), [online]. Διαθέσιμο στο: <https://deda.gr/
Edaattikis.gr, (2016), [online]. Διαθέσιμο στο: https://edaattikis.gr
Edathess.gr, (2020), [online]. Διαθέσιμο στο:
https://www.edathess.gr
gis.epoleodomia.gov.gr, (2019), Γεωγραφική Αναζήτηση
Πληροφοριών. [online] Διαθέσιμο στο:
http://gis.epoleodomia.gov.gr/v11/#/23.2086/38.5954/7
Rae.gr, (2020), ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. [online]. Διαθέσιμο
στο:
http://www.rae.gr/site/categories_new/consumers/know_about/gas
/usages.csp
Rae.gr, (2020), ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. [online]. Διαθέσιμο
στο:
http://www.rae.gr/site/categories_new/consumers/know_about/gas
/priceAnalysis.csp
Γελεγένης, Ι. Ι.,& Αξαόπουλος, Π. (2005), Πηγές Ενέργειας:
Συμβατικές και Ανανεώσιμες. Σύγχρονη -Εκδοτική: Αθήνα.
Δαγούμας, Α. (2016), Βασικές έννοιες για αξία χρήματος και
επενδύσεις. Διάλεξη, Πανεπιστήμιο Πειραιώς.
ΔΕΔΑ, (2018), Προδιαγραφές εργασιών χαμηλής πίεσης:
Προεργασίες δικτύου διανομής από πολυαιθυλένιο.
ΔΕΔΑ, (2018), Τεχνικές Προδιαγραφές εργασιών χαμηλής πίεσης:
Χωματουργικά, Εγκατάσταση αγωγών πολυαιθυλενίου, Συγκόλληση
αγωγών και εξαρτημάτων, Πνευματικές δοκιμές δικτύου διανομής,
Διαδικασία πλήρωσης του δικτύου με φυσικό αέριο.
ΔΕΔΑ, (2019), Πρόγραμμα Ανάπτυξης Δικτύου Διανομής της
Δημόσιας Επιχείρησης Δικτύων Διανομής Αερίου Α.Ε. για την περίοδο
2020-2024.

ΔΕΠΑ, (2019), Φυσικό Αέριο - ΔΕΠΑ. [online]. Διαθέσιμο στο:

https://www.depa.gr/fysiko-aerio/.gr
ΔΕΣΦΑ, (2018), Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Φ.Α. [online].
Διαθέσιμο στο: https://www.desfa.gr/national-natural-gas-
system/transmission.gr
Δήμος Λαμιέων, (2007), Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο Δήμου
Λαμιέων Β1 φάση.
Διονυσόπουλος, Κ. (2016), Μεθοδολογία Ανάπτυξης Δικτύων
Διανομής Φυσικού Αερίου στις Περιφέρειες της Ελλάδας
(Μεταπτυχιακή εργασία). Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Πειραιάς.
Δράκος, Α. (2020), Σημειώσεις στη Χρηματοδοτική διοίκηση 1.
Διάλεξη, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
ΕΔΑ ΑΤΤΙΚΗΣ, (2018), Πενταετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης Δικτύου
Διανομής 2019-2023, [online]. Διαθέσιμο στο:
https://media.edaattikis.gr/company/network/network-
development/distribution-network-development-plan-2019-
2023?version=1586142613170
ΕΔΑ ΘΕΣΣ., (2019), Πρόγραμμα Ανάπτυξης Δικτύου Διανομής
Θεσσαλονίκης και Δικτύου Διανομής Θεσσαλίας για την περίοδο
2019-2023 [online]. Διαθέσιμο στο:
http://www.rae.gr/site/file/categories_new/about_rae/activity/glob
al_consultation/current/1904?p=file&i=0
Ελληνική Στατιστική Αρχή, (2013), ∆ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ
ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΑ, 2011-2012, Πειραιάς.
Εταιρία Παροχής Αερίου Στερεάς Ελλάδας & Εύβοιας- ΔΕΠΑ,
(2011), [online]. Διαθέσιμο στο:
http://www.teetas.gr/sites/default/files/seminaria/new_epa_broch_
st.ellada_28.11_terzopoyloy.pdf
Καραπάνος, Α. (2008), Τεχνολογία Φυσικού Αερίου. Εκδόσεις Ίων,
Αθήνα.
Λαγουδάκης, Ν. (2014), Διανομή Του Φυσικού Αερίου Στα Δίκτυα
Πόλεως. [online]. Διαθέσιμο στο:
http://users.sch.gr/gkapsalis/_Files_HMERIDA_FISIKOAERIO_2014_ILI
ON/epaatikis.pdf

Λόης, Ε. (2016), Η Πολιτική Της Ελλάδας Για Το Φυσικό Αέριο Και

Τα Πετρελαιοειδή. Διάλεξη, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Σχολή
Χημικών Μηχανικών.
Μαργέτης, Ν., & Λιούλη, Α. (2013), Ανάλυση και σχεδίαση δικτύου
διανομής φυσικού αερίου λειτουργίας 4bar σε βιομηχανία (πτυχιακή
εργασία). ΤΕΙ Πειραιά, Αθήνα.
Παπαδοπούλου, Α. (2006), Ανάπτυξη και αξιοποίηση φυσικού
αερίου στην Ελλάδα (πτυχιακή εργασία). Πολυτεχνείο Κρήτης, Χανιά.
Πολύζος, Σ. (2017), Προγραμματισμός και Οργάνωση των Έργων
(Μέθοδοι και τεχνικές), 2η έκδοση, Εκδόσεις Τζιόλα, Θεσσαλονίκη.
Πολύζος, Σ. (2018), Διοίκηση και διαχείριση των έργων (Μέθοδοι
και τεχνικές), 3η έκδοση, Εκδόσεις Κριτική, Αθήνα.
Ρουμανάς, Α. (2017), Η Ελλάδα ενεργειακός κόμβος της
Μεσογείου (Μεταπτυχιακή εργασία). Πανεπιστήμιο Πειραιώς,
Αθήνα.
Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, Ομάδα Εργασίας Επιτροπής
Ενέργειας, (2005), Εκτίμηση υπάρχουσας κατάστασης των
εγκαταστάσεων φυσικού αερίου στην αστική κατανάλωση.
Ψαρράς, Ι. (2015), Χρηματοοικονομική ανάλυση & αριθμοδείκτες.
Διάλεξη, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Ηλεκτρολόγων
Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών.
ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 1317/2018, «Για τη χορήγηση Άδειας

Διαχείρισης Δικτύου Διανομής Φυσικού Αερίου στην εταιρεία με την
επωνυμία «Εταιρεία Διανομής Αερίου Αττικής ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ»
και τον διακριτικό τίτλο «ΔΙΑΝΟΜΗ ΑΕΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ Α.Ε.».
ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 328/2016, (ΦΕΚ Β 3067/26.09.2016),
«Έγκριση Κανονισμού Τιμολόγησης Βασικής Δραστηριότητας
Διανομής Φυσικού Αερίου των δικτύων διανομής Αττικής ,
Θεσσαλονίκης , Θεσσαλίας και λοιπής Ελλάδας».
ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ 589/2016, (ΦΕΚ 487/Β/20-2-2017),
«Έγκριση Κώδικα Διαχείρισης Δικτύου Διανομής Φυσικού Αερίου
σύμφωνα με το άρθρο 80 παρ. 8 του ν. 4001/2011».

ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ 22/2017, (ΦΕΚ Β'/498/20.02.2017), «Ρυθμιζόμενα

Τιμολόγια Προμήθειας σε μη επιλέγοντες Πελάτες της ΕΠΑ Αττικής».
Αριθμ. απόφ. 1314/2018, (ΦΕΚ Β' 5922/31.12.2018), «Για τη
χορήγηση Άδειας Διανομής Φυσικού Αερίου στην εταιρεία με την
επωνυμία «Εταιρεία Διανομής Αερίου Θεσσαλονίκης-Θεσσαλίας
ΑΝΩΝΥΜOΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και τον διακριτικό τίτλο «ΕΔΑ ΘΕΣΣ».
Αριθμ. απόφ. 1315/2018, (ΦΕΚ Β' 5916/31.12.2018), «Για τη
χορήγηση Άδειας Διανομής Φυσικού Αερίου στην εταιρεία με την
επωνυμία «Εταιρεία Διανομής Αερίου Θεσσαλονίκης-Θεσσαλίας
ΑΝΩΝΥΜOΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και τον διακριτικό τίτλο «ΕΔΑ ΘΕΣΣ».
Αριθμ. απόφ. Δ3/Α/11346, (ΦΕΚ 963/15.7.2003), «Κανονισμός
εσωτερικών εγκαταστάσεων φυσικού αερίου με πίεση λειτουργίας
έως και 1 bar».
δικτύων πολυαιθυλενίου διανομής φυσικού αερίου με μέγιστη πίεση
λειτουργίας 4 bar».
εγκατάστασης παροχετευτικών αγωγών και μετρητών φυσικού
αερίου με πίεση λειτουργίας έως και 4 bar».
Αριθμ. απόφ. 784/2017, (ΦΕΚ Β'487/2017), «Έγκριση Καταλόγου
Επικουρικών και Τιμολογούμενων Υπηρεσιών του Δικτύου Διανομής
Αττικής και των μοναδιαίων τιμών αυτών σύμφωνα με τις διατάξεις
του άρθρου 13 του Κώδικα Διαχείρισης Δικτύου Διανομής Φυσικού
Αερίου».
Νόμος Yπ’ αριθ. 2364/1995, ( ΦΕΚ 252/Α/6-12-1995), «Σύσταση
του Σώματος Ενεργειακού Ελέγχου και Σχεδιασμού. Εισαγωγή,
μεταφορά, εμπορία και διανομή φυσικού αερίου και άλλες
διατάξεις».
Nόμος Yπ’ αριθ. 3428/2005, (ΦΕΚ 313/Α/ 27-12-2005), «Ως
τροποποιηθείς ισχύει Απελευθέρωση Αγοράς Φυσικού Αερίου».
Νόμος Yπ’ αριθ. 4001/2011, (ΦΕΚ Α' 179/22.08.2011), «Για τη
λειτουργία Ενεργειακών Αγορών Ηλεκτρισμού και Φυσικού Αερίου,
για Έρευνα, Παραγωγή και δίκτυα μεταφοράς Υδρογονανθράκων και
άλλες ρυθμίσεις».

Νόμος Yπ’ αριθ. 4336/2015, (ΦΕΚ Α' 94/14.08.2015), «Καθόρισε

τις διαδικασίες και τις προϋποθέσεις για την πλήρη απελευθέρωση
της αγοράς φυσικού αερίου στην Ελλάδα».
Νόμος Yπ’ αριθ. 3986/2011, (ΦΕΚ Α' 152/1-7-2011), «Επείγοντα
Μέτρα Εφαρμογής Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής
Στρατηγικής 2012».
Νόμος Yπ’ αριθ. 4389/2016, (ΦΕΚ Α΄ 94/27.5.2016), «Επείγουσες
διατάξεις για την εφαρμογή της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων
και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και άλλες διατάξεις».
Νόμος Yπ’ αριθ. 2093/1992, (ΦΕΚ 181/Α/25-11-1992),
«Διαρρυθμίσεις στην έμμεση φορολογία και άλλες διατάξεις».
Νόμος Yπ’ αριθ. 4414/2016, (ΦΕΚ 149/Α/9-8-2016), «Νέο
καθεστώς στήριξης των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας
από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού
και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης - Διατάξεις για το νομικό και
λειτουργικό διαχωρισμό των κλάδων προμήθειας».
Νόμος Yπ’ αριθ. 4425/2016, (ΦΕΚ 185/Α/30-9-2016), «Επείγουσες
ρυθμίσεις των Υπουργείων Οικονομικών, Περιβάλλοντος και
Ενέργειας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων και Εργασίας,
Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης για την
εφαρμογή της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων».
Νόμος Yπ’ αριθ. 4337/2015, (ΦΕΚ 129/Α/17-10-2015), «Μέτρα
για την εφαρμογή της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και
διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων».
Νόμος Yπ’ αριθ. 4423/2016, (ΦΕΚ 182/Α/27-9-2016), «Δασικές
Συνεταιριστικές Οργανώσεις και άλλες διατάξεις».
ΤΔΠ-2.0-1. ΕΣΠΑ 2014-2020, (2018), Ένταξη Πράξης ̏Ανάπτυξη
Δικτύων Διανομής Φυσικού Αερίου Μέσης και Χαμηλής Πίεσης ̋.
Ξενόγλωσση
Eia.gov, (2019), Natural Gas And The Environment - U.S. Energy

Information Administration (EIA). [online]. Διαθέσιμο στο:
https://www.eia.gov/energyexplained/natural-gas/natural-gas-and-
the-environment.php

Esri, (2019), GIS Mapping Software, Location Intelligence & Spatial

analytics technology. [online]. Διαθέσιμο στο:
https://www.esri.com/en-us/home
HydrogenEurope, (2017), Hydrogen in buildings. [online].
Διαθέσιμο στο: https://www.hydrogeneurope.eu/hydrogen-buildings
OECD/IEA, (2018), Energy Outlook 2017, outlook for Natural gas.
IEA, (2019), Natural Gas Information 2019 – Analysis - IEA. [online].
Διαθέσιμο στο: https://www.iea.org/reports/natural-gas-
information-2019.
IENE, (2019), O Ελληνικός Ενεργειακός Τομέας. Αθήνα: Institute of
Energy for SE Europe (IENE).
IGI Poseidon, (2019), IGI Poseidon. Contributing To European
Security Of Gas Supply. [online]. Διαθέσιμο στο: http://igi-
poseidon.com/
International Gas Union, (2017), Movement of Natural Gas.
[online]. Διαθέσιμο στο: https://igu.org/
Naturalgas.org, (2018), Natural Gas And The Environment
Naturalgas.Org. [online]. Διαθέσιμο στο:
<http://naturalgas.org/environment/naturalgas/>
Nexusgastransmission.com, (2018), Environmental Benefits - Natural
Gas | Nexus Gas Transmission. [online]. Διαθέσιμο στο:
https://www.nexusgastransmission.com/why-natural-
gas/environmental-benefits
Tobin J., Shambaugh P. and Mastrangelo E., (2006), Natural gas
processing: the crucial link between natural gas production and its
transportation to market, Energy information administration, Office of
Oil and Gas, σσ. 1-3.
LNGCANADA, (2020), [online]. Διαθέσιμο στο:
http://LNGcanada.ca/faq-items/what-is-the-process-of-getting-
natural-gas-fromthe-ground-to-the-end-customer

Dec	JAN	Feb
	20
2024	2025	2026

Αξιολόγηση έργου ανάπτυξης δικτύου διανομής φυσικού αερίου στη Λαμία

Uploaded by

Copyright:

Available Formats

Αξιολόγηση έργου ανάπτυξης δικτύου διανομής φυσικού αερίου στη Λαμία

Uploaded by

Document Information

Copyright

Available Formats

Share this document

Share or Embed Document

Sharing Options

Did you find this document useful?

Is this content inappropriate?

Copyright:

Available Formats

Αξιολόγηση έργου ανάπτυξης δικτύου διανομής φυσικού αερίου στη Λαμία

Uploaded by

Copyright:

Available Formats

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΓΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ

ΕΚΠΟΝΗΣΗ: ΚΑΓΚΑΡΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ

ΕΚΠΟΝΗΣΗ: ΚΑΓΚΑΡΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ

Ονοματεπώνυμο: Άγγελος Καγκαράς

Επιπλέον, κρίνω απαραίτητο να ευχαριστήσω το επιβλέποντα της

3.5.1 Η πορεία του Φυσικού Αερίου ....................................................... 45

4.3.8 Πνευματικές δοκιμές δικτύου διανομής 4 bar ............................ 82

Αριθμός Περιεχόμενο Σελίδα

Πίνακας 22 Υφιστάμενη Καθαρά Παρούσα Αξία και Σελ.119

Αριθμός Περιεχόμενο Σελίδα

Αριθμός Περιεχόμενο Σελίδα

μορφές που μπορεί να έχει ανάλογα τη χρήση του και την

πως όλες οι επενδύσεις έχουν κινδύνους εξαιτίας ορισμένων πιθανών

 Κόστος λειτουργίας και συντήρησης της επένδυσης

λαμβάνει τις αποφάσεις αυτές υπό συνθήκες αβεβαιότητας (Πολύζος,

 Το μορφωτικό επίπεδο και η εμπειρία του μελετητή

Τα στοιχεία του κινδύνου σε ένα έργο, βασίζονται στην

Κατόπιν, αναφέρονται ορισμένα χαρακτηριστικά τα οποία

Από την άλλη μεριά μειονέκτημα της μεθόδου αποτελεί η

είναι πιο άμεσα κατανοητό σε σύγκριση με την παρούσα αξία

τεχνολογία τεχνικών συγκόλλησης σωλήνων και στην κατασκευή

3.1.1 Προέλευση Φυσικού Αερίου

Μέσω των στρωμάτων της άμμου και των πετρωμάτων αποκτάται η

Επιπρόσθετα, υπάρχει το ενδεχόμενο να περιέχει και αέριο Ήλιο (He).

Μεθάνιο CH4 Αέριοι

Κ-Πεντάνιο 𝐶5 𝐻12 Υγροί

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχουν σημειωθεί και άλλα

Το φυσικό αέριο ανάλογα τη μορφή στην οποία βρίσκεται έχει

3.2.2 Παγκόσμια Παραγωγή και ζήτηση φυσικού αερίου

Διάγραμμα 1: Παγκόσμια παραγωγή φυσικού αερίου 1973-2018

Σύμφωνα με το σχήμα το 2018 η παγκόσμια παραγωγή

συνολικού αποθέματος σε σχέση με τις μετρήσεις του 2017. Είναι

Διάγραμμα 2: Παγκόσμια Ζήτηση φυσικού αερίου 1973-2018

Βόρεια Αμερική είναι η μεγαλύτερη καθώς συνεισφέρει περίπου 725

αερίου να φθάσει κατά προσέγγιση τα 50 δισεκατομμύρια κυβικά

αποτέλεσμα η Αυστραλία να γίνει ο μεγαλύτερος παραγωγός

Πηγή:IEA databases and analysis.

3.3 Χρήσεις-Εφαρμογές Φυσικού αερίου

και τέλος ο εμπορικός τομέας 5%. Ωστόσο, αυτές που αναφέρθηκαν

Βιομηχανία Οικιακά Εμπόριο Άλλο

Διάγραμμα 3:Ποσοστά χρήσεων στους τομείς

3.3.1. Οικιακός Τομέας

αυτοματισμών ,ώστε να διατηρείται σταθερή η πίεση αυτή. Ανάλογα

Εικόνα 1: Φυσικό αέριο στον οικιακό τομέα

3.3.2. Βιομηχανικός Τομέας

2. Έμμεση θερμική χρήση, για την κατασκευή διάφορων χημικών

ψυχρό νερό ,τα οποία χρησιμεύουν στην παραγωγική διαδικασία και

Εικόνα 2: Φυσικό αέριο στον μεταφορικό τομέα

3.4 Ρόλος-Σημασία Φυσικού αερίου

χώρου για την εγκατάσταση δεξαμενής πετρελαίου, δεδομένου του

βαθμό η εθνική οικονομία, εφόσον έμμεσα αναγκάζεται να το

Διοξείδιο του Άνθρακα 117,000 164,000 208,000

Μονοξείδιο του Άνθρακα 40 33 208

Διοξείδιο του Θείου 1 1,122 2,591

Τα Χημικά στοιχεία αυτά είναι υπεύθυνα για τη δημιουργία του

έχει λιγότερη περιεκτικότητα σε διοξείδιο του άνθρακα, μονοξειδίου

Ωστόσο, βρισκόμαστε σε μια εποχή όπου η τεχνολογία

Χάρτης 1: Εθνικό Σύστημα Αγωγών Φυσικού Αερίου

3.5.1 Η πορεία του Φυσικού Αερίου