Ασφάλεια και Υγιεινή στην Εργασία

Κ. Γεωργακάς

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

Μέτρα προστασίας από υψηλές κλιματικές

Θερμοκρασίες

Α. Οργανωτικά μέτρα

1. Δημιουργία διαλειμμάτων κατάλληλης διάρκειας για τη μείωση της

θερμικής καταπόνησης.
2. Διαμόρφωση κατάλληλων κλιματιζόμενων χώρων για την ανάπαυση
των εργαζομένων.
3. Διάθεση δροσερού νερού στους εργαζόμενους.
4. Προγραμματισμός των εργασιών που καταπονούν θερμικά, εκτός
θερμοκρασιακών αιχμών.
Β. Τεχνικά μέτρα

1. Επαρκής γενικός εξαερισμός με εγκατάσταση ανεμιστήρων στα

υψηλά σημεία των αιθουσών και αερισμός ζωνών εργασίας με
φυγοκεντρικούς ανεμιστήρες.

2. Επαρκής ανανέωση του αέρα του εργασιακού χώρου με νωπό αέρα.

3. Απαγωγή των ρύπων και του θερμού αέρα από το σημείο
δημιουργίας.
4. Επιθυμητή είναι η ύπαρξη κλιματιστικών στους χώρους εργασίας.
5. Θερμομόνωση, βάψιμο με λευκό, βρέξιμο της πλάκας.
6. Κατασκευή σκιάστρων και μόνωση των κλιματιστικών

Γ. Ομάδες υψηλού κινδύνου

Κατά τους θερινούς μήνες και σε περιόδους καύσωνα, οι εργαζόμενοι

που με τη γνωμάτευση του Γ.Ε. Ανήκουν σε κάποια από τις
παρακάτω κατηγορίες υψηλού κινδύνου, συνιστάται να απέχουν
από την εργασία.
• Καρδιοπαθείς με στεφανιαία νόσο, βαλβιδοπάθειες,
μυοκαρδιοπάθειες.
• Πνευμονοπαθείς με αναπνευστική ανεπάρκεια, πνευμονικό
εμφύσημα, άσθμα.
• Εγκυμονούσες.
• Εργαζόμενοι που παίρνουν φάρμακα: διουρητικά, αναστολείς
ιόντων ασβεστίου, αντιχοληνεργικά, ψυχοφάρμακα, αντιεπιληπτικά,
αντιδιαβητικά, ορμόνες.
• Εργαζόμενοι με: σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια,
διαταραχές της ηπατικής λειτουργίας, του θυρεοειδούς και της
αρτηριακής πίεσης, αναιμία, ψυχικά νοσήματα, δερματοπάθειες,
παχυσαρκία.
 Αντιμετώπιση της θερμικής καταπόνησης

Α. Τεχνικά μέτρα

1. Παρεμβάσεις στα δομικά στοιχεία των κτιρίων

2. Παρεμβάσεις σε τμήματα της παραγωγικής διαδικασίας (εξάλειψη
διαρροών θερμότητας ή ατμού, βελτίωση ή αντικατάσταση
ενεργοβόρων συσκευών κ.α.).
3. Παρεμβάσεις στο μικροκλίμα του εργασιακού χώρου.
4. Μείωση της φυσικής προσπάθειας (περισσότερα μηχανικά
συστήματα, αυτόματα εργαλεία κ.α.).

Β. Οργανωτικά μέτρα

1. Διαλείμματα εργασίας.
2. Χώροι διαλειμμάτων.
3. Προγραμματισμός εργασιών.
4. Σύνταξη σχεδίου αντιμετώπισης θερμικής καταπόνησης.

Γ. Ατομική πρακτική και προστασία εργαζομένων

1. Ισορροπία υγρών και αλάτων – διατροφή.

2. Ενδυμασία (ελαφριά και άνετα ρούχα από πορώδη υφάσματα. Σε
περιπτώσεις που υπάρχουν ακτινοβολούμενα θερμικά φορτία η εκτεθειμένη
επιφάνεια του σώματος πρέπει να μειώνεται. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις –
ανακλαστικές στολές ή μονωμένες ή με ψύξη).
3. Εγκλιματισμός (σταδιακή επαφή του εργαζόμενου – συνήθως 2 ή 3
ημερών).
 Υπαίθριες εργασίες
1. Κατασκευή στεγάστρων εργασίας.
2. Κατασκευή στεγάστρων διαλείμματος.
3. Χρήση καπέλου.
4. Χορήγηση δροσερού νερού.
5. Προγραμματισμό των εργασιών.

Παροχή πρώτων βοηθειών

Πρώιμα συμπτώματα – δυσφορία, πονοκέφαλος, ίλιγγος κ.α.

Σε περίπτωση θερμοπληξίας έως να έρθει γιατρός πρέπει να
ακολουθούνται τα παρακάτω.
•Κατάκλιση κάτω από δροσερό μέρος.
•Αφαίρεση ρούχων.
•Ψύξη του σώματος με κρύο νερό ή περιτυλίξεις με βρεγμένα
υφάσματα.
•Χορήγηση δροσερών υγρών και αλατισμένου νερού (μισή
κουτ./ποτήρι).
•Ελαφρές εντριβές στα κάτω άκρα με κινήσεις προς την καρδιά.

Μέτρα ενεργητικής πυροπροστασίας

Πριν από την έναρξη οποιασδήποτε επιχειρηματικής δραστηριότητας
επιβάλλεται υποχρεωτικά η κατάθεση μελέτης πυροπροστασίας και η
έκδοση πιστοποιητικού πυροπροστασίας.

Γενικά, τα μέτρα πυροπροστασίας διακρίνονται σε δύο κατηγορίες:

• Την παθητική πυροπροστασία, που αναφερθήκαμε νωρίτερα. Αφορά σε
μέτρα πρόληψης πυρκαγιάς, που έχουν να κάνουν με τη δομική κατασκευή
του κτηρίου (υλικά, οδοί διαφυγής, πυράντοχα χωρίσματα μεταξύ χώρων
κ.α.).
• Την ενεργητική πυροπροστασία, δηλαδή τη λήψη μέτρων για την
πρόληψη, την πυρανίχνευση, το συναγερμό και την κατάσβεση της
πυρκαγιάς.
Στη διάλεξη αυτή θα αναφερθούμε σε μέτρα πυροπροστασίας σε εμπορικά
καταστήματα. Αυτά είναι καταστήματα που χρησιμοποιούνται για την
έκθεση, την εμπορία, πώληση και αποθήκευση εμπορευμάτων.
Προληπτικά μέτρα
1. Ανάρτηση πινακίδων, σε εμφανή σημεία, με οδηγίες πρόληψης
πυρκαγιάς και οδηγίες για τις ενέργειες του προσωπικού σε περίπτωση
έναρξης πυρκαγιάς.
2. Σήμανση θέσης πυροσβεστικών υλικών μέσων.
3. Σήμανση χώρων επικίνδυνων υλικών.
4. Κατάλληλη διευθέτηση του χώρου επικίνδυνων υλικών.
5. Τήρηση διόδων μεταξύ των αποθηκευμένων υλικών.
6. Η αποθήκευση των υλικών γίνεται έτσι ώστε να απέχουν από την οροφή
τουλάχιστον 50 εκατοστά.
7. Απομάκρυνση των εύφλεκτων υλικών από χώρους που
πραγματοποιούνται εργασίες με φλόγα, σπινθήρες και γενικά από πηγές
θερμότητας.
8. Συνεχής καθαρισμός των χώρων και άμεση απομάκρυνση των στοιχείων
που μπορούν να αναφλεγούν. Επίσης, αποψίλωση εξωτερικών χώρων.

9. Κατάλληλη περίφραξη υπαίθριων και ημιυπαίθριων χώρων

καταστημάτων, με μαντρότοιχο ή πλέγμα τουλάχιστον 2 μέτρων.
10. Η αποθήκευση υλικών υπαίθριων και ημιυπαίθριων χώρων πρέπει να
απέχει τουλάχιστον 3 μέτρα από τα γειτονικά κτήρια.
11. Δημιουργία προϋποθέσεων για την αποφυγή της ανάμιξης υλικών, που
μπορούν αν αναμιχθούν να προκαλέσουν εξώθερμη αντίδραση.
12. Επιμελής συντήρηση, τακτική επιθεώρηση και έλεγχος των ηλεκτρικών
εγκαταστάσεων σύμφωνα με τους σχετικούς κανονισμούς.
13. Επαρκής και συχνός αερισμός των χώρων αποθήκευσης υλικών του
καταστήματος.
14. Ανοίγματα υπόγειων χώρων καταστημάτων να προστατεύονται με ειδικά
συρμάτινα πλέγματα.
15. Επιθεώρηση όλων των χώρων του καταστήματος, από υπεύθυνο
υπάλληλο, για την εξάλειψη κινδύνου πυρκαγιάς.
Δεν επιτρέπεται
1. Η τοποθέτηση υλικών (έστω και για λίγο), κοντά σε διαδρόμους και
θύρες διαφυγής.
2. Η κατασκευή κλιμακοστασίων, εξόδων διαφυγής κ.λ.π. από υλικά που
δεν είναι ανθεκτικά στην πυρκαγιά.
3. Η εγκατάσταση προβολέων με μεγάλη θερμική ακτινοβολία, οι οποίοι θα
μπορούν να προκαλέσουν πυρκαγιά σε εύφλεκτα υλικά, χωρίς τη λήψη
προστατευτικών μέτρων.
4. Η διακόσμηση, η επένδυση τοίχων δαπέδων και οροφών, όπου
υπάρχουν εύφλεκτα υλικά. Επίσης, απαγορεύεται η χρήση μπαλονιών με
εύφλεκτα αέρια όπου συχνάζει το κοινό.
5. Το κάπνισμα και η χρήση γυμνής φλόγας, σε επικίνδυνους χώρους.

Ενεργητικά μέτρα
1. Χειροκίνητο σύστημα συναγερμού:
- Απαιτείται σε καταστήματα κατηγορίας Ζ2 με συνολική στεγάσιμη επιφάνεια 1000 τ.μ.
- Στα καταστήματα κατηγορίας Ζ3 με συνολική στεγάσιμη επιφάνεια 500 τ.μ.

2. Αυτόματο σύστημα πυρανίχνευσης:

- Απαιτείται σε καταστήματα κατηγορίας Ζ2 με συνολικό εμβαδόν 1000 τ.μ.
- Στα καταστήματα κατηγορίας Ζ3 με συνολικό εμβαδόν 500 τ.μ.
- Καταστήματα κατηγορίας Ζ1 με συνολικό εμβαδόν 500 τ.μ., κατηγορίας Ζ2 με
συνολικό εμβαδόν 250 τ.μ. και όλα της κατηγορίας Ζ3, τα οποία είναι στεγασμένα
σε κτήρια των οποίων οι υπερκείμενοι όροφοι στεγάζουν κάτι άλλο.

3. Φορητά μέσα πυρόσβεσης:

Σε όλα τα εμπορικά καταστήματα, επιβάλλεται η ύπαρξη φορητών πυροσβεστήρων
ανάλογου βάρους και κατάλληλης γόμωσης. Ο απαιτούμενος αριθμός υπολογίζεται από
τη διαίρεση του μεικτού εμβαδού της στεγασμένης επιφάνειας προς έναν αριθμό: α) Ζ0,
250 τ.μ., β) Ζ1, 150 τ.μ., γ) Ζ2, 100 τ.μ. Και δ) Ζ3, 75 τ.μ.
Αν ο αριθμός που προκύπτει είναι δεκαδικός, στρογγυλοποιούμε στον κοντινότερο
ακέραιο. Σε κάθε περίπτωση ο ελάχιστος αριθμός είναι 2 ανά όροφο.
3. Φορητά μέσα πυρόσβεσης:
Οι πυροσβεστήρες, τοποθετούνται σε προσιτά σημεία, κατά προτίμηση
κοντά στις σκάλες και στις εξόδους και σε τέτοιες θέσεις ώστε κανένα σημείο
να μην απέχει περισσότερο από: α) Ζ0, 25 μέτρα, β) Ζ1, 20 μέτρα, γ) Ζ2, 15
μέτρα και δ) Ζ3, 10 μέτρα.

4. Μόνιμο υδροδοτικό πυροσβεστικό δίκτυο:

- Επιβάλλεται σε εμπορικά καταστήματα της κατηγορίας: α) Ζ2, που έχουν
συνολική στεγασμένη επιφάνεια μεγαλύτερη από 1500 τ.μ. και β) της
κατηγορίας Ζ3 για > 1000 τ.μ. Αυτό πρέπει να καλύπτει και τυχόν
υπαίθριους χώρους που χρησιμοποιούνται από την επιχείρηση.
- Τα υπόλοιπα εμπορικά καταστήματα είναι υποχρεωμένα να έχουν μόνιμο
υδροδοτικό σύστημα με υδροληψίες και εύκαμπτο σωλήνα με ακροφύσιο
μέσα σε ερμάριο και να καλύπτει όλους τους χώρους.

5. Αυτόματο σύστημα κατάσβεσης:

- Εμπορικά καταστήματα που στεγάζονται σε κτίρια με υπερκείμενους
ορόφους οι οποίοι χρησιμοποιούνται, υποχρεούνται να έχουν αυτόματο
σύστημα κατάσβεσης όταν ανήκουν στην κατηγορία Ζ2, με μεικτό
εμβαδόν > 1000 τ.μ. ή Ζ3, με μεικτό εμβαδόν > 500 τ.μ.
- Η εγκατάσταση αυτόματου συστήματος κατάσβεσης απαλλάσσεται από
αυτόματο σύστημα πυρανίχνευσης.
- Όπου υπάρχει αυτόματο σύστημα καταιονισμού ύδατος, επιτρέπεται να
συνδεθεί απευθείας με το σύστημα υδροδότησης του κτηρίου, εφόσον
εξυπηρετεί ως 6 καταιονητήρες και υπό την προϋπόθεση ότι, θα μπορεί
να παρέχει 6 λίτρα ύδατος ανά τετραγωνικό μέτρο ανά πρώτο λεπτό.
Μεταξύ του υδραυλικού συστήματος των καταιονητήρων και του δικτύου
υδροδότησης πρέπει να υπάρχει βάνα η οποία είναι κλειδωμένη στην
ανοιχτή θέση.
6. Αυτόματο σύστημα κατάσβεσης τοπικής εφαρμογής στις κατηγορίες Ζ1,
Ζ2 και Ζ3 όπου υπάρχει: α) αύξηση της θερμοκρασίας (κουζίνες με λάδια
λίπη κ.λ.π.) και β) απαγωγή καπνών.
Υπαίθρια – ημιυπαίθρια εμπορικά καταστήματα
- Υποχρεούνται να διαθέτουν ειδικά στεγασμένο χώρο, το σταθμό
εργαλείων και μέσων, στον οποίο θα υπάρχουν 2 φορητοί
πυροσβεστήρες, 1 δοχείο με άμμο, 2 φτυάρια και μια σκαπάνη, α) για
την κατηγορία Ζ1, 1 σταθμός ανά 2000 τ.μ., β) για την κατηγορία Ζ2, 1
σταθμός ανά 1500 τ.μ. και γ) για την κατηγορία Ζ2, 1 σταθμός ανά 1000
τ.μ.
- Οφείλουν να έχουν μόνιμο υδροδοτικό σύστημα με υδροληψίες και
εύκαμπτο σωλήνα με ακροφύσιο μέσα σε ερμάριο και να καλύπτει όλους
τους χώρους. Αν δεν υπάρχει μόνιμο υδροδοτικό σύστημα
απαλλάσσονται, όμως υποχρεούνται να έχουν τροχήλατο πυροσβεστήρα
ξηράς σκόνης 25 κιλών.

Ασφαλής Χρήση Εξοπλισμού Εργασίας

Γενικές υποχρεώσεις εργοδοτών

- Ο εργοδότης λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα ώστε ο εξοπλισμός να είναι
εργονομικά κατάλληλος για την ασφάλεια και την υγιεινή. Αυτό λαμβάνεται
υπόψη, είτε κατά την επιλογή του εξοπλισμού, είτε αργότερα κατά τη
χρήση.

- Ο εξοπλισμός εργασίας, η ασφάλεια του οποίου επηρεάζεται από τις

συνθήκες εγκατάστασης, να υποβάλλεται σε αρχικό έλεγχο πριν τη χρήση
ή την αλλαγή θέσης. Αν είναι αναγκαίο ακόμη και από αναγνωρισμένους
φορείς ή πανεπιστήμια.

- Αν στον εξοπλισμό προκαλείται φθορά από τη χρήση, πρέπει να

συντηρείται σύμφωνα με τις προδιαγραφές συντήρησης. Οι εργασίες
συντήρησης να καταγράφονται στο βιβλίο συντήρησης.
- Ο εργοδότης πρέπει να εξασφαλίζει την εκπαίδευση του προσωπικού για
τη χρήση, τον έλεγχο και τη συντήρηση του εξοπλισμού εργασίας.

- Ο εξοπλισμός εργασίας πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο από τους

εργαζόμενους στους οποίους έχει ανατεθεί η χρήση του. Επίσης, πρέπει
να πραγματοποιούνται από καθορισμένα άτομα από τον εργοδότη, οι
εργασίες συντήρησης, μετατροπής, επισκευής και προληπτικού έλέγχου.

Ελάχιστες προδιαγραφές που ισχύουν για τον

εξοπλισμό εργασίας
- Τα συστήματα χειρισμού και τα όργανα ελέγχου που επηρεάζουν την
ασφάλεια πρέπει να φέρουν κατάλληλη σήμανση.

- Τα συστήματα χειρισμού και τα όργανα ελέγχου πρέπει να είναι

τοποθετημένα έξω από επικίνδυνες ζώνες.

- Ο χειριστής πρέπει να μπορεί να βεβαιώνεται ότι δεν υπάρχουν άτομα

εκτεθειμένα στις επικίνδυνες ζώνες και να προειδοποιεί με ηχητικό ή
οπτικό προειδοποιητικό σήμα.

- Σε περίπτωση διακοπής ή βλάβης των συστημάτων χειρισμού, δεν

πρέπει να δημιουργούνται επικίνδυνες καταστάσεις.

- Η έναρξη λειτουργίας ενός εξοπλισμού πρέπει να μπορεί να

πραγματοποιηθεί μόνο με τον εκούσιο χειρισμό.

- Κάθε θέση εργασίας πρέπει να είναι εξοπλισμένη με σύστημα χειρισμού

που να επιτρέπει τη διακοπή της λειτουργίας του, είτε ολόκληρου του
εξοπλισμού, είτε μέρους αυτού.

- Η διακοπή της λειτουργίας του εξοπλισμού πρέπει να γίνεται με ασφαλή

τρόπο.

- Ο εξοπλισμός εργασίας που δημιουργεί κινδύνους από πτώση ή

εκτόξευση αντικειμένων πρέπει να είναι εφοδιασμένος με κατάλληλες
διατάξεις ασφαλείας που αντιστοιχούν στους κινδύνους αυτούς.

- Ο εξοπλισμός εργασίας που δημιουργεί κινδύνους από αναθυμιάσεις

αερίων, ατμών, υγρών ή από εκπομπές σκόνης πρέπει να είναι
εφοδιασμένος με κατάλληλες διατάξεις κατακράτησης ή απαγωγής κοντά
στην πηγή.
- Η ευστάθεια του εξοπλισμού εργασίας πρέπει να εξασφαλίζεται με
πάκτωση ή με άλλα μέσα.

- Εάν υπάρχουν κίνδυνοι λόγω επαφής με κινούμενα μηχανικά μέρη,

πρέπει αυτά να είναι εφοδιασμένα με προφυλακτήρες ή με συστήματα
που να εμποδίζουν την πρόσβαση στις επικίνδυνες ζώνες ή να
σταματούν τη λειτουργία όταν κάποιος εισέρχεται σ’ αυτές.

- Οι προφυλακτήρες και τα συστήματα προστασίας πρέπει: α) να είναι

ανθεκτικά, β) να μην προκαλούν κινδύνους, γ) να μην αφαιρούνται
εύκολα, δ) να μην εμποδίζουν την παρακολούθηση των φάσεων εργασίας
και στ) να επιτρέπουν τη συντήρηση.

- Οι περιοχές που πραγματοποιείται εργασία ή συντήρηση του εξοπλισμού

εργασίας πρέπει να φωτίζονται κατάλληλα.

- Τα μέρη του εξοπλισμού εργασίας που βρίσκονται σε πολύ υψηλή ή

χαμηλή θερμοκρασία πρέπει να προστατεύονται από επαφή από τον
άνθρωπο.

- Τα συστήματα συναγερμού του εξοπλισμού εργασίας πρέπει να είναι

εύληπτα και κατανοητά.

- Ο εξοπλισμός εργασίας δεν μπορεί να χρησιμοποιείται παρά μόνο για

εργασίες και υπό συνθήκες που είναι κατάλληλος.

- Οι εργασίες συντήρησης πρέπει να πραγματοποιούνται μόνο όταν δεν

είναι σε λειτουργία ο εξοπλισμός εργασίας. Αν αυτό είναι αδύνατον
πρέπει να έχουν ληφθεί τα κατάλληλα προστατευτικά μέτρα.

- Το βιβλίο προληπτικού ελέγχου και συντήρησης πρέπει να τηρείται

ενημερωμένο.

- Ο εξοπλισμός εργασίας πρέπει να μπορεί να απομονωθεί από τις πηγές

παροχής ενέργειας.

- Ο εξοπλισμός εργασίας πρέπει να φέρει τις απαραίτητες προειδοποιήσεις

και σημάνσεις.

- Κάθε εξοπλισμός εργασίας πρέπει να είναι κατάλληλος ώστε να

προλαμβάνονται οι κίνδυνοι από έκρηξη ή ανάφλεξη.

- Ο εξοπλισμός εργασίας πρέπει να είναι κατάλληλος ώστε να προστατεύει

από το ηλεκτρικό ρεύμα.
- Κινητοί εξοπλισμοί εργασίας, αυτοκινούμενοι ή μη πρέπει να είναι: α)
διαρρυθμισμένοι έτσι ώστε να μειώνονται οι κίνδυνοι εργαζομένων κατά
τη μετακίνηση, β) εφοδιασμένοι με συστήματα αποφυγής ανατροπής ή
παγίδευσης των εργαζομένων, γ) εφοδιασμένοι με θάλαμο οδήγησης και
ζώνη ασφαλείας ή ισοδύναμο σύστημα συγκράτησης του οδηγού, δ)
πλήρεις μετά συστημάτων πέδησης, φωτισμού, ορατότητας και
περιορισμού καυσαερίων.

- Ανυψωτικοί εξοπλισμοί φορτίων οφείλουν να διαθέτουν: α) ενδείξεις

ονομαστικού φορτίου, β) σταθερότητα και ευστάθεια κατά τους
χειρισμούς, γ) ρητές οδηγίες κίνησης και χειρισμών, δ) όρια λειτουργίας
(υπό συνήθεις ατμοσφαιρικές και μετεωρολογικές συνθήκες).

- Εξοπλισμοί εργασίας που χαρακτηρίζονται και κατατάσσονται ως

μηχανήματα έργων πρέπει να διαθέτουν: α) άδεια κυκλοφορίας,
πινακίδες και πιστοποιητικό καταλληλότητας, β) αποδεικτικά πληρωμής
τελών κυκλοφορίας και ασφάλισης και γ) αδειούχο μηχανοδηγό-χειριστή
κατά τη κίνησή τους.

Βιβλιογραφικές πηγές
Υγιεινή και Ασφάλεια, Ευστάθιος Αθ. Ζωγόπουλος, Εκδώσεις Κλειδάριθμος, 2004.
Οδηγός Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας, Νίκος Σαραφόπουλος, Εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ,
2002.
Υγιεινή & Ασφάλεια στους χώρους εργασίας ,1992 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ
ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (μετάφραση και προσαρμογή στα Ελληνικά
δεδομένα του βιβλίου "SAFETY AND HEALTH AT WORK" που εξέδωσε το Διεθνές Γραφείο
Εργασίας με τη συνεργασία του Συμβουλίου Βιομηχανικής Ασφάλειας
της Σουηδίας).
https://www.google.gr/search?q=building+regulations&rlz=1C2SKPL_enGR437GR473&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=jtAeU6HmI4bJhAefsYCA
CQ&ved=0CAcQ_AUoAQ&biw=1600&bih=837#facrc=_&imgdii=tZsC2gCrzjJ42M%3A%3BmxrHlX9wn1C9rM%3BtZsC2gCrzjJ42M%3A&imgrc=tZs
C2gCrzjJ42M%253A%3BI5wlfx_K8VbpfM%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.graysbrookdesign.com%252Fattachments%252FImage%252Fbuilding
regs.gif%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.graysbrookdesign.com%252Fpage6.php%3B500%3B287
https://www.google.gr/search?q=%CE%B1%CF%85%CF%84%CF%8C%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%85+%CF%83%CF%85%CF
%83%CF%84%CE%AE%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%82+%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC%CF%83%CE%B2%CE%B5%C
F%83%CE%B7%CF%82&rlz=1C2SKPL_enGR437GR473&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=xOc2U7SaN4eS7AbxqIGgCQ&ved=0CAYQ_AUoAQ
&biw=1600&bih=837#facrc=_&imgdii=_&imgrc=JjrqJ6qZNtlRXM%253A%3BEIE_IjDGSRhXfM%3Bhttp%253A%252F%252F4.bp.blogspot.com%25
2F-kSNlFE3B-5E%252FT8cr6d7Rq7I%252FAAAAAAAAAPQ%252FkeZxzMt-1-
Y%252Fs760%252FDIAGRAMMA%25252BEGKATASTASHS%25252BCOOKSAFER%25252BTOTAL.JPG%3Bhttp%253A%252F%252Fcooksafer
-total.blogspot.com%252F%3B709%3B486
https://www.google.gr/search?q=%CE%B1%CF%83%CF%86%CE%AC%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CE%B1+%CE%BC%CE%B7%CF%87%C
E%B1%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AC%CF%84%CF%89%CE%BD+%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B3%CF%89%CE%B3%
CE%AE%CF%82&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=Y9Y3U4ndIcaxtAbk3IAY&ved=0CAYQ_AUoAQ&biw=1600&bih=837#facrc=_&imgdii=_&imgrc
=qTZj_2V_psYIcM%253A%3Bp8qnz-K9Ambh3M%3Bhttp%253A%252F%252Fpierdoor.gr%252Fwp-
content%252Fuploads%252F2012%252F09%252Fphantomatic-
T4star_big.jpg%3Bhttp%253A%252F%252Fpierdoor.gr%252F%2525CE%2525B1%2525CE%2525B3%2525CE%2525BF%2525CF%252581%252
5CE%2525AC-
%2525CF%252583%2525CF%25258D%2525CE%2525B3%2525CF%252587%2525CF%252581%2525CE%2525BF%2525CE%2525BD%2525C
E%2525BF%2525CF%252585-
%2525CE%2525BC%2525CE%2525B7%2525CF%252587%2525CE%2525B1%2525CE%2525BD%2525CE%2525AE%2525CE%2525BC%2525
CE%2525B1%2525CF%252584%2525CE%2525BF%2525CF%252582%252F%3B810%3B450
http://www.teethrakis.gr/drastiriotites/seminaria/eisigiseis_loukidis.pdf
http://users.uoi.gr/deapi/index.files/Page1730.htm
 Ασφαλής Κατασκευή και Κυκλοφορία Εξοπλισμού
Εργασίας

1. Διάθεση στην Αγορά

Οι μηχανές και τα εξαρτήματα ασφαλείας που φέρουν τη σήμανση CE και

συνοδεύονται από τη δήλωση πιστότητας ΕΚ (δήλωση συμμόρφωσης) για
τις μηχανές.

2. Διαδικασία και περιεχόμενο πιστοποίησης

- Για την πιστοποίηση συμμόρφωσης των μηχανών και των εξαρτημάτων
ασφαλείας προς τις διατάξεις, ο κατασκευαστής οφείλει για κάθε μία
μηχανή ή εξάρτημα ασφαλείας να καταρτίσει δήλωση πιστότητας ΕΚ και
να επιθέσει σήμανση CE.
- Για να καταρτίσει τέτοια δήλωση πρέπει να ετοιμάσει φάκελο με τους
κανονισμούς που ακολουθήθηκαν κατά την κατασκευή του προϊόντος
(της μηχανής ή του εξαρτήματος) και για την εναρμόνιση του σύμφωνα με
τις διατάξεις της Ε.Ε.
- Αυτός ο φάκελος κατατίθεται σε έγκυρο οργανισμό στον οποίο
φυλάσσεται ή αξιολογείται.
- Εκεί καταγράφονται με ακρίβεια οι κατασκευαστικές λεπτομέρειες,
δοκιμές και οι μετρήσεις που έγιναν ώστε να ισχύουν οι κανονισμοί
σχετικά με την ασφάλεια και την υγιεινή του προϊόντος.
- Αυτός ο φάκελος έχει ισχύ τουλάχιστον 10 έτη.
- Η πιστοποίηση συμμόρφωσης CE ή η δήλωση πιστότητας ΕΚ δεν
πιστοποιούν την ποιότητα του προϊόντος αλλά ότι ισχύουν οι κανόνες
ασφαλείας της ΕΕ.
3. Σήμανση μηχανής

Κάθε μηχανή πρέπει να φέρει τουλάχιστον τις ακόλουθες ενδείξεις:

- Το όνομα και τη διεύθυνση του κατασκευαστή.
- Τη σήμανση CE (σε συγκεκριμένες διαστάσεις).
- Περιγραφή της σειράς ή του τύπου.
- Το έτος κατασκευής.
- Δυνατότητα λειτουργίας σε ειδικές συνθήκες (π.χ. εκρηκτικό περιβάλλον).
- Χαρακτηριστικά λειτουργίας (π.χ. μέγιστη ταχύτητα).
Κάθε μηχανή πρέπει να συνοδεύεται από γραπτές οδηγίες ασφαλούς
χρήσης (εγκατάστασης, συναρμολόγησης, θέση σε λειτουργία και
κίνησης, ανάλυσης των προστατευτικών συστημάτων).

Ασφαλής Χρήση Μέσων Ατομικής Προστασίας

1. Γενικές υποχρεώσεις των εργοδοτών

Ο εργοδότης, κατά την προμήθεια των μέσων ατομικής προστασίας οφείλει

να διασφαλίζει ότι αυτά πρέπει να:
-Σχεδιάζονται και να κατασκευάζονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.
-Να είναι κατάλληλα για τους κινδύνους που πρέπει να προλαμβάνονται και
η χρήση τους να μη συνεπάγεται νέους κινδύνους.
-Να επιλέγονται κάθε φορά σύμφωνα με τις εκάστοτε συνθήκες, να
προσαρμόζονται και να είναι συμβατά στο χρήστη.
Ο εργοδότης, κατά τη διάθεση και χρήση των μέσων ατομικής προστασίας
πρέπει να εξασφαλίζει τα εξής:
-Να χρησιμοποιούνται μόνο για τις προβλεπόμενες χρήσεις και σύμφωνα με
τις οδηγίες του κατασκευαστή.
-Να συνοδεύονται με σαφείς οδηγίες χρήσης.
-Να ενημερώνονται και να εκπαιδεύονται για τη χρήση τους οι εργαζόμενοι.
-Να συντηρούνται να καθαρίζονται και να επισκευάζονται τακτικά.
-Να αντικαθιστώνται όταν έχουν φθαρθεί ή όταν έχει περάσει η ημερομηνία
λήξης.
-Να φυλάσσονται σε ειδικές θέσεις σε χώρους καθαρούς.
-Να χορηγούνται από τον εργοδότη και να είναι ατομικά.

2. Αξιολόγηση των μέσων ατομικής προστασίας

Πριν από την επιλογή και τη χρήση τους ο εργοδότης, δια του τεχνικού
ασφαλείας και του γιατρού εργασίας, υποχρεούται να:
-Καταγράφονται αναλυτικά και εκτιμούνται οι κίνδυνοι που δεν μπορούν να
αποφευχθούν με άλλα μέτρα.
-Καθορίζονται τα χαρακτηριστικά που πρέπει να πληρούν.
-Εκτιμούνται τα χαρακτηριστικά των διαθέσιμων μέσων σε σχέση μ’ αυτά
που απαιτούνται.
Τα μέσα προστασίας αναφέρονται σε προστατευτικά μέσα: κεφαλιού,
ακοής, οφθαλμών και προσώπου, αναπνευστικών οδών, χεριών και
βραχίονα, ποδιών, δέρματος, κορμού και κοιλιάς, ολόκληρου του σώματος,
από τις κακοκαιρίες, από πτώσεις, κ.λ.π.
 Ασφαλής Κατασκευή και Κυκλοφορία Μέσων
Ατομικής Προστασίας

1. Διάθεση στην Αγορά

Θεωρούνται ότι είναι σύμφωνα με τις διατάξεις τα: α) απλά ατομικά μέσα
προστασίας που φέρουν τη σήμανση CE και ο κατασκευαστής μπορεί να
διαθέτει δήλωση πιστότητας ΕΚ και β) τα λοιπά ατομικά μέσα που εκτός CE
και ΕΚ διαθέτουν και βεβαίωση κοινοποιημένου (διαπιστευμένου) φορέα.

2. Διαδικασία πιστοποίησης
Πριν ένα μοντέλο μέσου ατομικής προστασίας διατεθεί στην αγορά, ο
κατασκευαστής οφείλει να διαθέτει τα εξής έγγραφα:

- Πλήρη τεχνικό φάκελο όπου περιέχονται:

• Τα γενικά και τα σχέδια λεπτομερειών των μέσων, με υπολογισμούς και
αποτελέσματα δοκιμών.
• Κατάλογος των απαιτήσεων ασφαλείας.

- Περιγραφή των μέσων ελέγχου και δοκιμών, που θα χρησιμοποιηθούν

στο εργοστάσιο του κατασκευαστή.
- Ενημερωτικό σημείωμα που περιλαμβάνει:
• Στοιχεία και διεύθυνση του κατασκευαστή.
• Οδηγίες αποθήκευσης, χρήσης, καθαρισμού, συντήρησης.
• Επιδόσεις των μέσων, κατά τις τεχνικές δοκιμές προσδιορισμού του
επιπέδου ασφαλείας.
• Πρόσθετα εξαρτήματα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν.
 • Προσδιορισμός της προστασίας ανάλογα με την κατηγορία κινδύνων
και τα όρια εκτός των οποίων αντενδείκνυται η χρήση τους.
• Ημερομηνία απόσυρσης ή διάρκεια χρήσης.
• Κατάλληλο είδος συσκευασίας για τη μεταφορά.

- Πριν από την παραγωγή των μέσων, ο κατασκευαστής οφείλει να

υποβάλλει ένα πρότυπο προϊόν για εξέταση τύπου ΕΚ.
- Από την εξέταση αυτή εξαιρούνται τα απλά μέσα.
- Η εξέταση ΕΚ περιλαμβάνει αίτηση του κατασκευαστή και κατάθεση του
τεχνικού φακέλου προς τον αρμόδιο φορέα. Ο αρμόδιος φορέας
εξετάζει τον τεχνικό φάκελο και αν το πρωτότυπο προϊόν έχει
κατασκευαστεί σύμφωνα με τον τεχνικό φάκελο. Αν όλα είναι εντάξει,
τότε εκδίδεται ΕΚ.

3. Έλεγχος των παραγόμενων μέσων ατομικής προστασίας

Μια διαδικασία ελέγχων και γραφειοκρατικών διαδικασιών ώστε τελικά να
έχει δικαίωμα και υποχρέωση να επισημάνει το μέσο ασφαλείας με την
ένδειξη CE.

4. Βασικές απαιτήσεις υγιεινής και ασφάλειας των μέσων

ατομικής προστασίας
- Εργονομικές αρχές σχεδίασης.
- Απουσία αυτογενών κινδύνων και διασφάλιση άνεσης και
αποτελεσματικής προστασίας.
- Εναρμόνιση προς το περιεχόμενο των προτύπων της ευρωπαϊκής
επιτροπής τυποποίησης CEN ή και του ελληνικού οργανισμού
τυποποίησης ΕΛΟΤ.
 Βιβλιογραφικές πηγές
Υγιεινή και Ασφάλεια, Ευστάθιος Αθ. Ζωγόπουλος, Εκδώσεις Κλειδάριθμος, 2004.
Οδηγός Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας, Νίκος Σαραφόπουλος, Εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ,
2002.
Υγιεινή & Ασφάλεια στους χώρους εργασίας ,1992 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ
ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (μετάφραση και προσαρμογή στα Ελληνικά
δεδομένα του βιβλίου "SAFETY AND HEALTH AT WORK" που εξέδωσε το Διεθνές Γραφείο
Εργασίας με τη συνεργασία του Συμβουλίου Βιομηχανικής Ασφάλειας
της Σουηδίας).
https://www.google.gr/search?q=building+regulations&rlz=1C2SKPL_enGR437GR473&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=jtAeU6HmI4bJhAefsYCA
CQ&ved=0CAcQ_AUoAQ&biw=1600&bih=837#facrc=_&imgdii=tZsC2gCrzjJ42M%3A%3BmxrHlX9wn1C9rM%3BtZsC2gCrzjJ42M%3A&imgrc=tZs
C2gCrzjJ42M%253A%3BI5wlfx_K8VbpfM%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.graysbrookdesign.com%252Fattachments%252FImage%252Fbuilding
regs.gif%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.graysbrookdesign.com%252Fpage6.php%3B500%3B287
https://www.google.gr/search?q=%CE%B1%CF%85%CF%84%CF%8C%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%85+%CF%83%CF%85%CF
%83%CF%84%CE%AE%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%82+%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC%CF%83%CE%B2%CE%B5%C
F%83%CE%B7%CF%82&rlz=1C2SKPL_enGR437GR473&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=xOc2U7SaN4eS7AbxqIGgCQ&ved=0CAYQ_AUoAQ
&biw=1600&bih=837#facrc=_&imgdii=_&imgrc=JjrqJ6qZNtlRXM%253A%3BEIE_IjDGSRhXfM%3Bhttp%253A%252F%252F4.bp.blogspot.com%25
2F-kSNlFE3B-5E%252FT8cr6d7Rq7I%252FAAAAAAAAAPQ%252FkeZxzMt-1-
Y%252Fs760%252FDIAGRAMMA%25252BEGKATASTASHS%25252BCOOKSAFER%25252BTOTAL.JPG%3Bhttp%253A%252F%252Fcooksafer
-total.blogspot.com%252F%3B709%3B486
https://www.google.gr/search?q=%CE%B1%CF%83%CF%86%CE%AC%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CE%B1+%CE%BC%CE%B7%CF%87%C
E%B1%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AC%CF%84%CF%89%CE%BD+%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B3%CF%89%CE%B3%
CE%AE%CF%82&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=Y9Y3U4ndIcaxtAbk3IAY&ved=0CAYQ_AUoAQ&biw=1600&bih=837#facrc=_&imgdii=_&imgrc
=qTZj_2V_psYIcM%253A%3Bp8qnz-K9Ambh3M%3Bhttp%253A%252F%252Fpierdoor.gr%252Fwp-
content%252Fuploads%252F2012%252F09%252Fphantomatic-
T4star_big.jpg%3Bhttp%253A%252F%252Fpierdoor.gr%252F%2525CE%2525B1%2525CE%2525B3%2525CE%2525BF%2525CF%252581%252
5CE%2525AC-
%2525CF%252583%2525CF%25258D%2525CE%2525B3%2525CF%252587%2525CF%252581%2525CE%2525BF%2525CE%2525BD%2525C
E%2525BF%2525CF%252585-
%2525CE%2525BC%2525CE%2525B7%2525CF%252587%2525CE%2525B1%2525CE%2525BD%2525CE%2525AE%2525CE%2525BC%2525
CE%2525B1%2525CF%252584%2525CE%2525BF%2525CF%252582%252F%3B810%3B450
http://www.teethrakis.gr/drastiriotites/seminaria/eisigiseis_loukidis.pdf
http://users.uoi.gr/deapi/index.files/Page1730.htm

Ασφαλής Διαχείριση Χημικών Ουσιών

1. Ορισμοί

Οριακή τιμή έκθεσης σε χημικό παράγοντα: Η τιμή την οποία δεν

επιτρέπεται να ξεπερνά η 8ωρη έκθεση του εργαζομένου στο χημικό
παράγοντα ή η 40ωρη την εβδομάδα.
Ανώτατη οριακή τιμή έκθεσης σε χημικό παράγοντα: Η τιμή την οποία
δεν πρέπει να ξεπερνά η δεκαπεντάλεπτη έκθεση του εργαζόμενου στο
χημικό παράγοντα.
Καρκινογόνοι παράγοντες: Οι περισσότερες αυτών που μπορούν να
προκαλέσουν καρκίνο συμβολίζονται με την ένδειξη R45. Υπάρχουν όμως
και κάποιες επιπλέον ουσίες ή ενώσεις που ονομάζονται στους καταλόγους.
2. Καθορισμός και εκτίμηση κινδύνου των επιβλαβών χημικών
παραγόντων

- Ο εργοδότης οφείλει να αξιολογεί αν στο χώρο υπάρχουν επιβλαβείς

χημικοί παράγοντες και να εκτιμά κάθε κίνδυνο, λαμβάνοντας υπόψη τα
εξής:
• τις επιβλαβείς ιδιότητές τους,
• τις πληροφορίες περί ασφάλειας και υγείας, από τον προμηθευτή,
• το επίπεδο, τον τύπο και τη διάρκεια έκθεσης,
• τις περιστάσεις της εργασίας όπου υπεισέρχονται τέτοιοι
παράγοντες, περιλαμβανομένης της ποσότητάς τους,
• τις οριακές τιμές έκθεσης, σύμφωνα με την νομοθεσία,
• τα αποτελέσματα των προληπτικών μέτρων,
• τα πορίσματα της επίβλεψης της υγείας, εφόσον υπάρχουν.
- Ο εργοδότης οφείλει να λαμβάνει συμπληρωματικές πληροφορίες για την
εκτίμηση του κινδύνου και να ενημερώνει τα μέτρα σύμφωνα με τις νέες
αποφάσεις.

- Ο εργοδότης πρέπει να έχει στη διάθεσή του μια γραπτή εκτίμηση των
υφιστάμενων κινδύνων από χημικούς παράγοντες, κατά την εργασία,
σύμφωνα με το άρθρο 8 του Π.Δ. 17/96. - Αυτή η εκτίμηση πρέπει να
προσδιορίζει τα μέτρα που έχουν ληφθεί και την εκτίμηση του εργοδότη
ότι δεν απαιτούνται περισσότερα μέτρα. – Η εκτίμηση κινδύνου πρέπει να
ενημερώνεται σύμφωνα με νέες διατάξεις.
- Στην εκτίμηση κινδύνου πρέπει να περιλαμβάνονται κάποιες
δραστηριότητες όπως η συντήρηση σε μηχανήματα ή γενικότερα χώρους
χημικών παραγόντων.
- Στην περίπτωση δραστηριοτήτων που συνεπάγεται την έκθεση σε
πολλούς χημικούς παράγοντες, ο κίνδυνος εκτιμάται για το συνδυασμό
όλων αυτών.
- Στην περίπτωση νέας δραστηριότητας που περιλαμβάνει νέο χημικό
παράγοντα, η εργασία μπορεί να ξεκινήσει μόνο όταν έχει γίνει εκτίμηση
και του νέου αυτού παράγοντα.
3. Γενικές αρχές για την πρόληψη των κινδύνων που
συνδέονται με επιβλαβείς χημικούς παράγοντες

- Οι κίνδυνοι για την υγεία και την ασφάλεια κατά την εργασία, όπου
υπεισέρχονται χημικοί παράγοντες, πρέπει να εξαλείφονται στο ελάχιστο
με:
• το σχεδιασμό και την οργάνωση εργασίας στο χώρο εργασίας,
• την πρόβλεψη κατάλληλου εξοπλισμού για την εργασία με χημικούς
παράγοντες και διαδικασιών συντήρησης που διασφαλίζουν την
υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων κατά την εργασία,
• τη μείωση στο ελάχιστο του αριθμού των εργαζομένων που
υφίστανται ή είναι πιθανόν να υποστούν έκθεση,
• τον περιορισμό στο ελάχιστο της διάρκειας και της έντασης της
έκθεσης,
• κατάλληλα μέτρα υγιεινής,
• περιορισμό της ποσότητας των χημικών παραγόντων, για τον
συγκεκριμένο τύπο της εργασίας,

• κατάλληλες διαδικασίες εργασίας που περιλαμβάνουν ρυθμίσεις για

τον ασφαλή χειρισμό και αποθήκευση και μεταφορά, εντός του
χώρου εργασίας, των επιβλαβών χημικών παραγόντων.
- Όταν το αποτέλεσμα της εκτίμησης κινδύνου καταδεικνύουν ότι υπάρχει
κίνδυνος για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζόμενων, εφαρμόζονται
ειδικά μέτρα προστασίας πρόληψης και παρακολούθησης.

4. Ειδικά προστατευτικά προληπτικά μέτρα

- Ο εργοδότης διασφαλίζει ότι ο κίνδυνος από επιβλαβή χημικό παράγοντα

εξαλείφεται ή μειώνεται.
- Για την εφαρμογή του παραπάνω, προτιμάται η αντικατάσταση χημικών
παραγόντων με λιγότερο επιβλαβείς.
- Αν αυτό δεν γίνεται τότε πρέπει να λάβει μέτρα όπως:
• Το σχεδιασμό κατάλληλων εργασιακών διαδικασιών και μηχανικών
ελέγχων όπως και τη χρησιμοποίηση κατάλληλου εξοπλισμού και
υλικών ώστε να εξαλείφεται ή να ελαχιστοποιείται η έκλυση
επιβλαβών χημικών παραγόντων.
 • Τη λήψη μέτρων στην πηγή του κινδύνου, όπως κατάλληλο αερισμό.
• Όταν η έκθεση είναι αδύνατον να αποφευχθεί με άλλα μέσα τότε,
επιβάλλεται η χρήση κατάλληλου ατομικού εξοπλισμού.
- Ο εργοδότης πραγματοποιεί τακτικά μετρήσεις για τους χημικούς
παράγοντες όταν αυτοί υπάρχουν. Οι μετρήσεις αυτές είναι
συγκεκριμένες και αναφέρονται σε νόμο.
- Η καταχώριση των αποτελεσμάτων των ελέγχων θα περιλαμβάνει τα
εξής: α) την ημερομηνία τον αριθμό και τη θέση, β) τον τύπο του
οργάνου, γ) το αποτέλεσμα της μέτρησης και το εκτιμώμενο επίπεδο
έκθεσης.
- Επίσης, πρέπει να λαμβάνει μέτρα προστασίας από την έκλυση χημικών
παραγόντων σε ακραίες συνθήκες, όπως στην περίπτωση πυρκαγιάς
και την μείωση των επιπτώσεων όταν επέλθουν οι συνθήκες αυτές.
- Ο εργασιακός εξοπλισμός και τα προστατευτικά συστήματα που
παρέχονται από τον εργοδότη πρέπει να συμμορφώνονται σύμφωνα με
τις ισχύουσες διατάξεις περί σχεδιασμού και διακίνησης.

5. Ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση ατυχημάτων, συμβάντων και

καταστάσεων έκτακτης ανάγκης
- Ο εργοδότης, για να προστατεύει τους εργαζόμενους από συμβάντα που
έχουν να κάνουν με χημικούς παράγοντες, καθορίζει εκ’ των προτέρων
διαδικασίες (σχέδια δράσης). Έτσι, γίνονται ασκήσεις ώστε οι
εργαζόμενοι να βρίσκονται σε ετοιμότητα και σε περίπτωση έκλυσης
χημικών ουσιών να βρίσκονται σε ετοιμότητα. Επίσης, φροντίζει να είναι
ενημερωμένοι οι εργαζόμενοι για τα επιβλαβή χημικά στοιχεία και τους
κινδύνους.
- Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, ο εργοδότης λαμβάνει αμέσως μέτρα
για να μετριάσει τις επιπτώσεις. Μόνο οι εργαζόμενοι που είναι
απαραίτητοι για τη διενέργεια των επισκευών και άλλων αναγκαίων
εργασιών πρέπει να εργάζονται στην προσβεβλημένη ζώνη.
- Οι εργαζόμενοι οι οποίοι επιτρέπεται να εργάζονται στην προσβεβλημένη
ζώνη πρέπει να έχουν τον κατάλληλο ιματισμό, εξοπλισμό ατομικής
προστασίας, ειδικό εξοπλισμό και εγκαταστάσεις ασφαλείας. Τα μη
προστατευμένα πρόσωπα δεν επιτρέπεται να παραμένουν στην
προσβεβλημένη ζώνη.
- Ο εργοδότης λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για την ειδοποίηση από
τέτοιους κινδύνους.
6. Ενημέρωση και κατάρτιση των εργαζομένων

7. Απαγορεύσεις

- Απαγορεύεται η έκθεση των εργαζομένων σε κίνδυνους για την υγεία του

από χημικούς παράγοντες.
- Παρεκκλίσεις επιτρέπονται στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) αποκλειστικά
για σκοπούς επιστημονικής έρευνας και δοκιμών και β) για δραστη-
ριότητες που αποσκοπούν στην εξάλειψη των χημικών παραγόντων που
υπάρχουν υπό μορφή υποπροϊόντων ή απορριμμάτων.

8. Επίβλεψη της υγείας

- Εάν τα αποτελέσματα της εκτίμησης κινδύνου καταδεικνύουν κίνδυνο για
την υγεία των εργαζομένων, διενεργείται επίβλεψη της υγείας των
εργαζομένων.
- Τα αποτελέσματα αυτά πρέπει να συνεκτιμούνται κατά την εφαρμογή
προληπτικών μέτρων.

- Η επίβλεψη της υγείας των εργαζομένων πραγματοποιείται όταν από τον

συγκεκριμένο χημικό παράγοντα: α) γίνεται διάγνωση κάποιας ασθένειας
εργαζομένου ή β) υπάρχει πιθανότητα να επέλθει κάποια ασθένεια.
- Όταν έχει καθορισθεί δεσμευτική οριακή τιμή η επίβλεψη της υγείας είναι
απαραίτητη και οι εργαζόμενοι πρέπει να έχουν ενημερωθεί για την
επικινδυνότητα της έκθεσής τους στον παράγοντα αυτό.
- Για κάθε εργαζόμενο ο οποίος υποβάλλεται σε επίβλεψη της υγείας,
τηρούνται ατομικοί ιατρικοί φάκελοι.

- Ο ιατρικός φάκελος περιλαμβάνει τα εξής τουλάχιστον στοιχεία: α) το

ονοματεπώνυμο και το είδος της εργασίας, β) τους λόγους για τους
οποίους ασκείται η ιατρική επίβλεψη, γ) τις ημερομηνίες διενέργειας των
ιατρικών εξετάσεων, δ) τα αποτελέσματα των κλινικών εξετάσεων, ε) τα
αποτελέσματα των βιολογικών εξετάσεων και την ημερομηνία διενέργειάς
τους, στ) την ερμηνεία τους, ζ) τα αποτελέσματα των ελέγχων στο χημικό
παράγοντα του περιβάλλοντος εργασίας του εργαζόμενου, η) τα στοιχεία
από το ιατρικό και επαγγελματικό ιστορικό του εργαζόμενου, θ) τα μέτρα
που λήφθηκαν με βάση τα αποτελέσματα των εξετάσεων.
Τα παραπάνω στοιχεία καταχωρούνται μέσα σε 15 ημέρες και τηρούνται
για 20 τουλάχιστον χρόνια.
9. Επιδράσεις των χημικών ουσιών και επαγγελματικές
ασθένειες

- Οδοί διείσδυσης των επικίνδυνων προϊόντων στον οργανισμό. Η

απορρόφηση από τον οργανισμό πραγματοποιείται βασικά με ένα από
τους παρακάτω τρόπους: την πέψη, το δέρμα και την εισπνοή. Η μορφή
του προϊόντος παίζει σημαντικό ρόλο. Η απορρόφηση διευκολύνεται
ανάλογα με το βαθμό κατακερματισμού. Έτσι, όσο πιο λεπτά τόσο πιο
επικίνδυνα, π.χ. το σπρέι υγρών ή η σκόνη. Πάρα πολλοί παράγοντες
καθορίζουν την ποσότητα της απορρόφησης, μεταξύ αυτών το ποσοστό
κατακερματισμού, η συγκέντρωση, η διάρκεια της έκθεσης, η
χρησιμοποίηση προστατευτικών μέσων, η λιποδιαλυτότητα του προϊόντος
κ.λ.π.
• Διείσδυση από το στόμα (πεπτική οδός)
Τα χημικά προϊόντα δεν τα καταπίνουμε εκούσια αλλά τις
περισσότερες φορές κατά λάθος ή από απερισκεψία π.χ. όταν ένα
προϊόν τοποθετηθεί σε δοχείο φαγητού ή όταν φάμε κάτι που έχει
πέσει χημικό στοιχείο από εμάς ή από κάποιον άλλο ή ακόμη και αν
σκουπιστούμε αφού έχουμε πιάσει χημικό παράγοντα.

• Διείσδυση από το δέρμα. Ορισμένα προϊόντα όπως τα ερεθιστικά

και τα διαβρωτικά, επενεργούν τοπικά στο σημείο της επαφής τους με
το δέρμα, τα μάτια, τις βλεννογόνους μεμβράνες. Π.χ. Το βενζόλιο
επενεργεί στο μυελό των οστών. Έτσι, δεν πρέπει να πλένουμε τα
χέρια μας για να καθαρίσουν. Επίσης, τα ανοιχτά τραύματα είναι
δίοδος για να εισέλθουν στο σώμα επικίνδυνες ουσίες.
• Διείσδυση από τους πνεύμονες. Αυτό συμβαίνει κατά τη διάρκεια
χειρισμού διαλυτών, χρωμάτων ή κολλών, της αφαίρεσης
μολυβδούχου σκουριάς με φυσητήρα ή ακόμη και με συγκόλληση.
- Επαγγελματικές ασθένειες αναπνευστικού συστήματος. Η επίπτωση
που έχουν στην υγεία των εργαζόμενων οι διάφορες εισπνεόμενες σκόνες
εξαρτάται από: α) την ποσότητά τους (συγκέντρωσή τους, χρόνο έκθεσης,
συχνότητα και βάθος αναπνευστικών κινήσεων), β) τις αλλεργικές ή τις
τοξικές τους ιδιότητες και γ) το μέγεθος της σκόνης. Έτσι, τα σωματίδια
15-20 μm αποτίθενται κυρίως στη μύτη, 7-15 μm στους βρόγχους και τις
διακλαδώσεις και 0,5-5 μm στις κυψελίδες και τα αναπνευστικά
βρογχιόλια (όπου γίνεται η ανταλλαγή αερίων μεταξύ αίματος και αέρα
πνευμόνων).
 Η απόθεση σωματιδίων σκόνης (κυρίως φυτικής ή ζωικής προέλευσης)
έως και τα τελικά βρογχιόλια μπορεί να προκαλέσει ορισμένες ασθένειες
όπως π.χ. βυσσίνωση (στην κλωστοποίηση βάμβακος), βαγάσσωση
(εισπνοή σωματιδίων ζαχαροκάλαμου), πνεύμων των αγροτών –
πτηνοτρόφων (συναντιέται στη μεταφορά σιταριού, ξυλείας, χόρτου
χάρτου, απεκκρίσεων πτηνών και επίσης σ’ αυτούς που επεξεργάζονται
φτερά πούπουλα ή δέρμα). Η ασθένεια πνεύμων των αγροτών επιφέρει
βρογχικό άσθμα και βρογχίτιδα. Επίσης παρατηρείται σε εργαζόμενους
βιομηχανιών, απορρυπαντικών με ένζυμα, παραγωγής μονωτικών
υλικών πολυουρεθάνης, ελαστικών κ.λ.π.
Η συσσώρευση στερεών σωματιδίων (μη ζωικής προέλευσης) στους
πνεύμονες είναι υπεύθυνη για πολλές ασθένειες (από διοξείδιο του
πυριτίου σε μεταλλεία και άνθρακα) και καρκίνο (πολύ επικίνδυνος ο
αμίαντος και κάποιες σκόνες μεταλλείων, χρώμιο, νικέλιο και
ραδιενεργών ορυκτών).
Ακόμη ατμοί και αέρια (διοξείδιο του αζώτου, υδρόθειο) μπορούν να
προκαλέσουν πνευμονικό οίδημα.

- Επαγγελματικές ασθένειες δέρματος. Οι παράγοντες που προσβάλουν

το δέρμα είναι οι χημικές ουσίες οι οποίες είτε δημιουργούν εγκαύματα
είτε αλλεργικές ευαισθησίες. Όμως, από το δέρμα εισέρχονται επιβλαβή
στοιχεία για άλλα όργανα.
- Επαγγελματικές ασθένειες του ουροποιητικού. Η έκταση της νεφρικής
βλάβης συνήθως εξαρτάται από τη συγκέντρωση και τη διάρκεια έκθεσης.
Ανόργανες όπως φώσφορος, μόλυβδος, υδράργυρος. Οργανικές όπως
ενώσεις αιθυλενίου, μεθυλική αλκοόλη, χλωροφόρμιο.
- Επαγγελματικές ασθένειες αίματος. Πολλές ουσίες όπως, μονοξείδιο
του άνθρακα, μόλυβδος, αρσενικό, ψευδάργυρος, αλλά και η ακτινοβολία
μπορεί να προκαλέσει λευχαιμία.
- Επαγγελματικές ασθένειες νευρικού συστήματος. Ο τραυματισμός και
η έλλειψη οξυγόνου είναι οι προφανείς αιτίες τέτοιων ασθενειών
Υπάρχουν όμως και αρκετά χημικά στοιχεία που προκαλούν τέτοιες
ασθένειες (κετόνες, μόλυβδος, υδράργυρος, μονοξείδιο του άνθρακα
κ.α.).
Οι γενικές ρυθμίσεις ασφαλείας αναφέρουν όλα τα επιβλαβή
στοιχεία και το τι προκαλούν.
 Ταξινόμηση,
Συσκευασία και
Επισήμανση των
Επικίνδυνων
Ουσιών

1. Σύμβολα

2. Διάθεση στην αγορά

Η διάθεση στην αγορά των επικίνδυνων ουσιών επιτρέπεται μόνο εφόσον η

συσκευασία τους πληροί τους εξής όρους:
- Οι συσκευασίες πρέπει να κατασκευάζονται με τέτοιο τρόπο ώστε να
εμποδίζεται η διαφυγή του περιεχομένου.
- Τα υλικά που είναι κατασκευασμένη η συσκευασία, να μην
προσβάλλονται, ούτε να αντιδρούν από το περιεχόμενο.
- Οι συσκευασίες να ανοίγουν και να κλείνουν επανειλημμένα χωρίς
απώλεια του περιεχομένου. Επίσης, εφόσον ανοίξουν και
ξανακλείσουν, να είναι ασφαλή για την μεταφορά των επικίνδυνων
ουσιών που περιέχουν.
 - Επιπλέον πρέπει:
• Οι συσκευασίες να κλείνονται αρχικά με σφραγίδα κατά τρόπο ώστε
αυτή να καταστρέφεται ανεπανόρθωτα κατά το άνοιγμά της.
• Οι συσκευασίες επικίνδυνων ουσιών που προορίζονται για οικιακή
χρήση, να κατασκευάζονται με σύστημα ασφαλείας για τα παιδιά.
• Οι συσκευασίες υγρών λίαν τοξικών ή διαβρωτικών να φέρουν
προειδοποίηση κινδύνου αντιληπτή με την αφή.
‒ Η διάθεση επικίνδυνων ουσιών στην αγορά επιτρέπεται μόνο εφόσον
υπάρχει επισήμανση επί της συσκευασίας που να πληροί τα εξής
(ευανάγνωστα και ανεξίτηλα):
• Την εμπορική ονομασία και τις χημικές ονομασίες των ουσιών.
• Το όνομα την πλήρη διεύθυνση και το τηλέφωνο του υπεύθυνου για τη
διάθεση του προϊόντος στην αγορά.
• Σύμβολα και ενδείξεις των κινδύνων.
• Τυποποιημένες εκφράσεις που δίνουν οδηγίες προφύλαξης κατά τη
χρήση της ουσίας.

• Τυποποιημένες φράσεις ή σύμβολα που να δηλώνουν τον κίνδυνο

(π.χ. R = risk, R5, R45, R23/24 κ.λ.π.)
• Φράσεις για να αμβλυνθεί ο κίνδυνος (π.χ. S = safety, S26 – σε
περίπτωση επαφής με τα μάτια πλύνετε καλά με άφθονο νερό και
απευθυνθείτε σε γιατρό, S30 – ποτέ μην προσθέσετε νερό στο προϊόν
κ.λ.π.).
• Ο υπεύθυνος για τη διάθεση του προϊόντος στην Ελλάδα, παρέχει
δελτίο δεδομένων ασφαλείας, το οποίο περιέχει πληροφορίες που
αναφέρονται παρακάτω.
• Οι πληροφορίες αυτές παρέχονται δωρεάν το αργότερο κατά την
παράδοση και μετά από κάθε αναθεώρηση. Η νέα αναθεώρηση
διατίθεται δωρεάν σε όλους τους αποδέκτες των προηγούμενων 12
μηνών.
• Το δελτίο δεδομένων ασφαλείας δεν είναι αναγκαίο όταν τα αναγκαία
στοιχεία αναγράφονται στη συσκευασία. Αλλά είναι υποχρεωτικό να
δίνονται όταν ζητηθεί από τον επαγγελματία.
 3. Δελτίο δεδομένων ασφαλείας
• Στοιχεία της ουσίας/παρασκευάσματος και της
επιχείρησης.
• Σύσταση για τα συστατικά.
• Προσδιορισμός των κινδύνων.
• Πρώτες βοήθειες.
• Μέτρα για την καταπολέμηση της πυρκαγιάς.
• Μέτρα για την αντιμετώπιση τυχαίας έκκλησης.
• Χειρισμός και αποθήκευση.
• Έλεγχος της έκθεσης στο προϊόν/ατομική
προστασία.
• Φυσικές και χημικές ιδιότητες.
• Σταθερότητα και δραστικότητα.
•Στοιχεία σχετικά με τη μεταφορά.
• Τοξικολογικά στοιχεία.
•Στοιχεία σχετικά με κανονιστικές διατάξεις.
• Οικολογικά στοιχεία.

Βιβλιογραφικές πηγές
Υγιεινή και Ασφάλεια, Ευστάθιος Αθ. Ζωγόπουλος, Εκδώσεις Κλειδάριθμος, 2004.
Οδηγός Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας, Νίκος Σαραφόπουλος, Εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ,
2002.
Υγιεινή & Ασφάλεια στους χώρους εργασίας ,1992 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ
ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (μετάφραση και προσαρμογή στα Ελληνικά
δεδομένα του βιβλίου "SAFETY AND HEALTH AT WORK" που εξέδωσε το Διεθνές Γραφείο
Εργασίας με τη συνεργασία του Συμβουλίου Βιομηχανικής Ασφάλειας
της Σουηδίας).
https://www.google.gr/search?q=building+regulations&rlz=1C2SKPL_enGR437GR473&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=jtAeU6HmI4bJhAefsYCA
CQ&ved=0CAcQ_AUoAQ&biw=1600&bih=837#facrc=_&imgdii=tZsC2gCrzjJ42M%3A%3BmxrHlX9wn1C9rM%3BtZsC2gCrzjJ42M%3A&imgrc=tZs
C2gCrzjJ42M%253A%3BI5wlfx_K8VbpfM%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.graysbrookdesign.com%252Fattachments%252FImage%252Fbuilding
regs.gif%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.graysbrookdesign.com%252Fpage6.php%3B500%3B287
https://www.google.gr/search?q=%CE%B1%CF%85%CF%84%CF%8C%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%85+%CF%83%CF%85%CF
%83%CF%84%CE%AE%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%82+%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC%CF%83%CE%B2%CE%B5%C
F%83%CE%B7%CF%82&rlz=1C2SKPL_enGR437GR473&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=xOc2U7SaN4eS7AbxqIGgCQ&ved=0CAYQ_AUoAQ
&biw=1600&bih=837#facrc=_&imgdii=_&imgrc=JjrqJ6qZNtlRXM%253A%3BEIE_IjDGSRhXfM%3Bhttp%253A%252F%252F4.bp.blogspot.com%25
2F-kSNlFE3B-5E%252FT8cr6d7Rq7I%252FAAAAAAAAAPQ%252FkeZxzMt-1-
Y%252Fs760%252FDIAGRAMMA%25252BEGKATASTASHS%25252BCOOKSAFER%25252BTOTAL.JPG%3Bhttp%253A%252F%252Fcooksafer
-total.blogspot.com%252F%3B709%3B486
https://www.google.gr/search?q=%CE%B1%CF%83%CF%86%CE%AC%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CE%B1+%CE%BC%CE%B7%CF%87%C
E%B1%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AC%CF%84%CF%89%CE%BD+%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B3%CF%89%CE%B3%
CE%AE%CF%82&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=Y9Y3U4ndIcaxtAbk3IAY&ved=0CAYQ_AUoAQ&biw=1600&bih=837#facrc=_&imgdii=_&imgrc
=qTZj_2V_psYIcM%253A%3Bp8qnz-K9Ambh3M%3Bhttp%253A%252F%252Fpierdoor.gr%252Fwp-
content%252Fuploads%252F2012%252F09%252Fphantomatic-
T4star_big.jpg%3Bhttp%253A%252F%252Fpierdoor.gr%252F%2525CE%2525B1%2525CE%2525B3%2525CE%2525BF%2525CF%252581%252
5CE%2525AC-
%2525CF%252583%2525CF%25258D%2525CE%2525B3%2525CF%252587%2525CF%252581%2525CE%2525BF%2525CE%2525BD%2525C
E%2525BF%2525CF%252585-
%2525CE%2525BC%2525CE%2525B7%2525CF%252587%2525CE%2525B1%2525CE%2525BD%2525CE%2525AE%2525CE%2525BC%2525
CE%2525B1%2525CF%252584%2525CE%2525BF%2525CF%252582%252F%3B810%3B450
http://www.teethrakis.gr/drastiriotites/seminaria/eisigiseis_loukidis.pdf
http://users.uoi.gr/deapi/index.files/Page1730.htm
 Προστασία από τον επαγγελματικό θόρυβο

1. Παθήσεις που προκαλούνται από το θόρυβο

• Επίδραση στο ακουστικό σύστημα. (ακουστική κόπωση, περίοδος

εγκατάστασης - πρόβλημα στις υψηλές συχνότητες, κώφωση/αναπηρία –
απώλεια της ακοή όσον αφορά το φάσμα της ομιλίας).
• Αύξηση της αρτηριακής πίεσης και του ρυθμού λειτουργίας της καρδιάς.
• Επιτάχυνση της αναπνοής.
• Συσπάσεις των μυών.
• Βλάβες στο κεντρικό νευρικό σύστημα.
• Πεπτικές διαταραχές.
• Ορμονικές διαταραχές.
• Δημιουργία κόπωσης.
•Συνολική επίδραση στην ισορροπία του οργανισμού.
• Άμεση διέγερση του εμβρύου και επίδραση στην κανονική του ανάπτυξη
κ.α.

2. Αντιμετώπιση του θορύβου στους βιομηχανικούς χώρους

Τα όρια έκθεσης στους επαγγελματικούς χώρους είναι 85 db και η ηχητική
πίεση 200 Pa. Για τη μείωση του θορύβου πρέπει να λαμβάνονται μέτρα,
ανάλογα με την αιτία και το είδος του.

• Απευθείας θόρυβος. Αντιμετωπίζεται με απομόνωση της πηγής με

ηχητική μόνωση. Επίσης, με απαγόρευση της προσέγγισης της πηγής του
θορύβου. Τέλος, με ατομικά μέσα προστασίας.
• Θόρυβος μέσω του εδάφους. Αντιμετωπίζεται με μόνωση από
ταλαντώσεις της πηγής του θορύβου ή του πατώματος. Επίσης, με
απαγόρευση της προσέγγισης της πηγής του θορύβου.
• Θόρυβος από ανάκλαση. Αντιμετωπίζεται με την κατασκευή τοίχων και
οροφών από υλικά τα οποία απορροφούν τους ήχους. Επίσης, με
απαγόρευση της προσέγγισης της πηγής του θορύβου.
 3. Θόρυβος στα μεταλλεία και τα λατομεία

Επιτρεπόμενα όρια θορύβου σε μεταλλεία

Διάρκεια ημερήσιας έκθεσης σε Ηχοστάθμη σε db
ώρες
8 90
6 92
4 95
3 97
2 100
1,5 102
1 105
0,5 110
<0,25 115

• Πρέπει να επιλέγονται μηχανήματα και όργανα τα οποία να μην

προκαλούν θόρυβο μεγαλύτερο από τον επιτρεπόμενο.
• Να χρησιμοποιούνται σιγαστήρες σε μηχανήματα εισαγωγής ή εξαγωγής
αέρα.
• Να ηχομονώνονται τα θορυβώδη μηχανήματα. Ο χειρισμός τους να
γίνεται από απόσταση (τηλεχειρισμός).
• Να γίνεται τακτική συντήρηση των θορυβωδών μηχανημάτων.
• Όταν παρά τη λειψή προληπτικών και επανορθωτικών μέτρων συνεχίζει
να υφίσταται υψηλού επιπέδου θόρυβος τότε, πρέπει να
χρησιμοποιούνται Μ.Α.Π. για τον ήχο (π.χ. ωτοασπίδες).
• Ο έλεγχος της εφαρμογής των μέτρων πραγματοποιείται από την
Επιθεώρηση Μεταλλείων και Λατομείων του Υπουργείου Ενέργειας.
 Ασφαλείς Συγκολλήσεις

1. Φιάλες αερίων υπό πίεση

• Οι φιάλες αερίων υπό πίεση πρέπει να διατηρούνται σε πολύ καλή
κατάσταση και να έχουν τα εξής διακριτικά:
- Χρωματική ταινία που να δείχνει το αέριο που περιέχει.
- Αριθμό μητρώου βάρος και χωρητικότητα των κενών φιαλών.
- Τις ημερομηνίες που υποβλήθηκαν οι φιάλες σε ειδική δοκιμή και
έλεγχο από την επιχείρηση που τις διαθέτει.
- Τη μέγιστη τιμή της επιτρεπόμενης πίεσης του αερίου.
- Στοιχεία του εργοστασίου κατασκευής των φιαλών.
• Η μεταφορά των φιαλών πρέπει να γίνεται με τρόπο απόλυτα ασφαλή.
Απαγορεύεται η χρήση μαγνητογερανών. Η μεταφορά με χειράμαξα
επιτρέπεται εφόσον αυτή είναι εφοδιασμένη με αλυσίδα ή χαλύβδινο
κολάρο για τη συγκράτηση των φιαλών.
• Κατά τη χρησιμοποίηση ή αποθήκευση φιαλών, αυτές πρέπει να είναι
δεμένες σταθερά, για να αποφευχθεί η μετατόπιση ή η πτώση τους.

• Οι φιάλες που περιέχουν διαφορετικά αέρια πρέπει να αποθηκεύονται

ξεχωριστά και όχι με άλλα εύφλεκτα υλικά. Απαγορεύεται η οριζόντια
τοποθέτηση φιαλών ακετυλενίου. Οι αποθηκευμένες φιάλες πρέπει να
έχουν βιδωτά καλύμματα από σίδηρο για την προστασία των κρουνών.
• Απαγορεύεται η τοποθέτηση φιαλών αερίων υπό πίεση σε εστίες
θερμότητας. Πρέπει επίσης να προστατεύονται από τον ήλιο και τις
κρούσεις.
• Τα στόμια των κρουνών, στα οποία βιδώνονται οι μανοεκτονωτές, πρέπει
να έχουν κοχλίωση δεξιά για το οξυγόνο και αριστερά για το υδρογόνο και
το ακετυλένιο.
• Απαγορεύεται η φιάλη κάποιου αερίου να γεμίσει με άλλο ή το γέμισμα να
γίνει έξω από τις εγκαταστάσεις της επιχείρησης που τις διαθέτει.
 2. Παρελκόμενα φιαλών οξυγονοκόλλησης
• Τα παρελκόμενα των φιαλών οξυγονοκόλλησης δηλαδή, μανοεκτονωτές,
αγωγοί αερίων, καυστήρες κ.λ.π., πρέπει να πληρούν τις προϋποθέσεις
αντοχής σύμφωνα με τις προδιαγραφές και να συντηρούνται τακτικά από
τον ειδικό τεχνίτη.
• Η προσαρμογή των μόνιμων ή ελαστικών αγωγών στις υποδοχές του
μανοεκτονωτικού πρέπει να γίνεται με τέτοιο τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται
η απόλυτη στεγανότητα.
• Επιβάλλεται να παρεμβάλλεται μεταξύ του μανοεκτονωτή και του
καυστήρα βαλβίδα για την αποφυγή της επιστροφής της φλόγας.
• Οι υποδοχές οξυγόνου και αερίου των καυστήρων στις οποίες
προσαρμόζεται ο ελαστικός αγωγός, πρέπει να έχουν γραμμένο το
γράμμα Ο ή Α αντίστοιχα.
• Απαγορεύεται η λίπανση των παρελκόμενων ή των κρουνών των φιαλών
οξυγονοκόλλησης όπως και ο έλεγχος διαρροής με φλόγα.
• Οι αγωγοί επιβάλλεται να έχουν χρώμα, ανάλογα με το αέριο που
χρησιμοποιούν.

3. Συσκευές ηλεκτροσυγκόλλησης

• Οι συγκεκριμένες συσκευές πρέπει να βρίσκονται σε πάρα πολύ καλή

κατάσταση να ελέγχονται καθημερινά και να συντηρούνται τακτικά από
ειδικευμένο τεχνίτη.
• Πρέπει να γειώνονται κατάλληλα. Το τροφοδοτικό καλώδιο πρέπει να είναι
μονωμένο με ενισχυμένη μόνωση. Τα ίδια ισχύουν και για τη μόνωση
όλων των ηλεκτρικών στοιχείων ή των παρελκόμενων κάθε συσκευής.
• Όλα τα στοιχεία των συσκευών ηλεκτροσυγκόλλησης θεωρούνται
επικίνδυνα για ηλεκτροπληξία και πρέπει να λαμβάνονται τα απαραίτητα
μέτρα για αποφυγή ηλεκτροπληξίας.
 4. Θέσεις εργασίας συγκολλήσεων

• Τα δάπεδα εργασίας πρέπει να διατηρούνται καθαρά και να έχουν τέτοια

διάταξη και κλίση, ώστε να μη λιμνάζουν νερά και να πληρούν τις
αναγκαίες προϋποθέσεις από άποψη αντοχής, αντιολισθηρότητας και
πυρασφάλειας.
• Πρέπει να εξασφαλίζεται πλήρης και κανονικός αερισμός και άμεση
απαγωγή των παραγόμενων κατά τις συγκολλήσεις αερίων έτσι, ώστε να
αποκλείεται η εισπνοή ή η δημιουργία εκρηκτικών συνθηκών.
• ΟΙ θέσεις εργασίας συγκολλήσεων πρέπει να καλύπτονται με ειδικό
αδιαφανές παραπέτασμα ώστε να μην ενοχλούνται οι υπόλοιποί
εργαζόμενοι.
• Πρέπει να υπάρχουν επαρκή μέσα πυρόσβεσης.

5. Ατομικά μέσα προστασίας - Υποχρεώσεις

• Αυτοί που απασχολούνται σε εργασίες συγκολλήσεων πρέπει να
εφοδιάζονται από τον εργοδότη με κατάλληλα μέσα προστασίας όπως,
σκούρα γυαλιά για οξυγονοκολλήσεις, κατάλληλο προστατευτικό
προσώπου με ειδικό γυαλί για την απορρόφηση των επικίνδυνων
ακτινοβολιών από τα μάτια, δερμάτινων προστατευτικών για το σώμα
(π.χ. ποδιές), προστατευτικών από το κάψιμο για το κεφάλι κ.α. Αυτά
πρέπει να παρέχονται υποχρεωτικά και προς τους βοηθούς και τους
εκπαιδευόμενους.
• Πρέπει για τα συγκεκριμένα είδη να παρέχονται ξεχωριστά ερμάρια από τα
ενδύματα πόλης.
• Απαγορεύεται η επέμβαση, για εκτέλεση εργασιών πύρωσης,
συγκόλλησης ή οξυγονοκοπής, σε κενά δοχεία που περιείχαν έστω και
ίχνη εύφλεκτων ή εκρηκτικών υλικών, εκτός αν καθαρίσθηκαν επιμελώς
και γεμίστηκαν με νερό.
• Σε περίπτωση συγκόλλησης κραμάτων ψευδαργύρου, μολύβδου, καδμίου
κ.λ.π. που επιδρούν τοξικά στο αναπνευστικό σύστημα, πρέπει να
χρησιμοποιούνται προστατευτικά μέσα όπως αντιασφυκτικές μάσκες.
• Προτού αρχίσουν οι εργασίες συγκολλήσεων ή στο τέλος, πρέπει να
γίνεται έλεγχος από τους χειριστές για βλάβες, φθορές και διαρροές.
• Η εκτέλεση τέτοιων εργασιών πρέπει να ανατίθεται σε εργαζόμενους με
σχετική άδεια.
 Ασφαλής Χειρονακτική Διακίνηση Φορτίων

1. Γενικές υποχρεώσεις των εργοδοτών

• Να αποφεύγεται η ανάγκη χειρονακτικής διακίνησης φορτίων.

• Όταν δεν είναι δυνατόν να να αποφευχθεί η χειρονακτική διακίνηση
φορτίων, πρέπει να λαμβάνονται τα κατάλληλα οργανωτικά μέτρα και
μέσα προστασίας ώστε να αποφεύγεται ο κίνδυνος τραυματισμού.
• Μέριμνα κυρίως για τη ράχη και την οσφυϊκή χώρα των εργαζομένων.
• Σε χειρονακτικές εργασίες λαμβάνονται σημαντικά υπόψη οι ρυθμίσεις
που έχουν να κάνουν με εργαζόμενους που υπάγονται σε ομάδες υψηλού
κινδύνου ή με ιδιαιτερότητες στην υγεία τους.
• Πρέπει να υποδεικνύουν στους εργαζόμενους το βάρος αλλά και το κέντρο
βάρους ενός φορτίου.
• Να ενημερώνει και να καταρτίζει τους εργαζόμενους σχετικά με την ορθή
διακίνηση φορτίων αλλά και τη σωστή χρήση των μ.α.π.

2. Παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τη

χειρονακτική διακίνηση φορτίων για την αποτροπή βλάβης της
ράχης και της οσφυϊκής χώρας

• Χαρακτηριστικά φορτίου (όγκος, πιάσιμο, κέντρο βάρους, βάρος, κ.α.).

• Ειδική σωματική προσπάθεια (απαιτείται στρίψιμο, είναι υγρό και
μετακινείται ακόμη και όταν σταματήσουμε, πρέπει να περπατήσει ο
εργαζόμενος κουβαλώντας το κ.λ.π.).
• Χαρακτηριστικά του εργασιακού περιβάλλοντος (ολισθηρό πάτωμα,
φωτισμός, στενότητα, θέση από όπου παίρνουμε το φορτίο, θέση που το
αφήνουμε, σκαλοπάτια που το μετακινούμε, κλιματολογικές συνθήκες,
δυνατότητα στήριξης κ.α.).
 3. Προσωπικοί παράγοντες κινδύνου
Κίνδυνος όταν ο εργαζόμενος :
• έχει ασύμβατη η ακατάλληλη σωματική διάπλαση για το συγκεκριμένο
έργο (π.χ. ψηλός σε χαμηλού ύψους οροφή, αδύναμος για μεγάλα βάρη
κ.α.).
• φοράει ακατάλληλα ενδύματα ή υποδήματα.
• Δε διαθέτει επαρκείς γνώσεις ή δεν έχει εκπαιδευτεί κατάλληλα.

4. Ειδικές δράσεις
Οι επιστημονικές εκθέσεις έδειξαν την ύπαρξη συσχετισμού μεταξύ
ορισμένων μυοσκελετικών καταπονήσεων και της εργασίας που
περιλαμβάνει:
• Επίπονες στάσεις.
• Χειρονακτικές εργασίες που απαιτούν δύναμη.
• Δονήσεις.
• Άμεση μηχανική πίεση στους ιστούς του σώματος.
• Ψυχρά περιβάλλοντα εργασίας αλλά και πως αντιλαμβάνονται τις
συνθήκες οι εργαζόμενοι.

Προστασία κατά την εργασία με οθόνες

1. Εκτίμηση κινδύνων στις θέσεις εργασίας

• Κάθε εργοδότης υποχρεούται να έχει στη διάθεσή του γραπτή έκθεση για
την εκτίμηση κινδύνων στην εργασία με οθόνες και ειδικότερο όσον
αφορά:
-Τη θέση εργασίας (γραφείο, κάθισμα, υποπόδιο κ.α.).
-Το χώρο εργασίας (φωτισμός, εξαερισμός, χωροταξία, θόρυβος κ.α.)
-Την οργάνωση εργασίας (περιεχόμενο, ρυθμός, διαλείμματα, βάρδιες
κ.α.).
-Τον εξοπλισμό.
• Μετά την παραπάνω εκτίμηση ο εργοδότης:
-Λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για την ελαχιστοποίηση των κινδύνων.
-Ενημερώνει τους εργαζόμενους για τους κινδύνους και τα μέτρα που
πάρθηκαν.
-Εκπαιδεύει τους εργαζόμενους για τον τρόπο χρήσης των οθονών.
-Ζητάει τη γνώμη των εργαζόμενων.
• Ο εργοδότης έχει επίσης υποχρέωση να παρέχει υπηρεσίες προστασίας
της υγείας των εργαζομένων με:
-Ιατρικές εξετάσεις, α) πριν από την πρόσληψη, β) μία φορά το χρόνο
και γ) όταν οι εργαζόμενοι αισθάνονται ενοχλήσεις.
-Τη χορήγηση κατάλληλων προστατευτικών μέσων, εφόσον απαιτούνται.
-Αντιμετώπιση περιπτώσεων ψυχολογικών ή νευρολογικών επιπτώσεων
της χρήσης οθονών.
-Εργονομικές διευθετήσεις.

2. Υποχρεώσεις κατασκευαστών και προμηθευτών οθονών

Οι κατασκευαστές, οι εισαγωγείς και οι κάθε είδους προμηθευτές οθονών
υποχρεούνται να:
• Διαθέτουν στην αγορά οθόνες κατασκευασμένες σύμφωνα με τις
απαραίτητες προδιαγραφές.
• Γραπτές πληροφορίες για τους κινδύνους της χρήσης τους.

3. Ελάχιστές τεχνικές προδιαγραφές

• Οθόνες
- Να έχουν ευκρινείς χαρακτήρες και σταθερή εικόνα.
- Να έχουν δυνατότητα ρύθμισης της φωτεινότητας και της αντίθεσης.
- Να έχουν δυνατότητα περιστροφής και ρύθμισης της κλίσης.
• Πληκτρολόγιο
- Να είναι ρυθμιζόμενης κλήσης.
- Να έχει ευκρινή και ευανάγνωστα σύμβολα.
• Γραφείο εργασίας
- Να έχει χαμηλή ανακλαστικότητα.
- Το ύψος να είναι ρυθμιζόμενο.
- Να έχει επαρκή επιφάνεια.
- Να έχει χρώμα ενδιάμεσης φωτεινότητας, αποφεύγοντας το πολύ
σκούρο ή το πολύ ανοιχτό.
• Κάθισμα εργασίας
- Να παρέχει ευστάθεια
- Να είναι περιστρεφόμενο.
- Το ύψος του και η κλίση της πλάτης να είναι ρυθμιζόμενα.
• Περιβάλλον
- Ο ελεύθερος χώρος γύρο από τη θέση εργασίας να είναι επαρκής.
- Ο φωτισμός να μη δημιουργεί θάμβωση ή ανακλάσεις.
- Οι κλιματικές συνθήκες να είναι άνετες.
- Ο θόρυβος που προέρχεται από μηχανήματα να είναι όσο το δυνατόν
χαμηλότερος.
- Να αποφεύγεται η δημιουργία ηλεκτροστατικού πεδίου μεταξύ της
οθόνης και του χρήστη.
• Λογισμικό
Πρέπει να είναι προσαρμοσμένο στην εργασία.
• Καθημερινή εργασία
Πρέπει να διακόπτεται με διάλειμμα.

Βιβλιογραφικές πηγές
Υγιεινή και Ασφάλεια, Ευστάθιος Αθ. Ζωγόπουλος, Εκδώσεις Κλειδάριθμος, 2004.
Οδηγός Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας, Νίκος Σαραφόπουλος, Εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ,
2002.
Υγιεινή & Ασφάλεια στους χώρους εργασίας ,1992 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ
ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (μετάφραση και προσαρμογή στα Ελληνικά
δεδομένα του βιβλίου "SAFETY AND HEALTH AT WORK" που εξέδωσε το Διεθνές Γραφείο
Εργασίας με τη συνεργασία του Συμβουλίου Βιομηχανικής Ασφάλειας
της Σουηδίας).
https://www.google.gr/search?q=building+regulations&rlz=1C2SKPL_enGR437GR473&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=jtAeU6HmI4bJhAefsYCA
CQ&ved=0CAcQ_AUoAQ&biw=1600&bih=837#facrc=_&imgdii=tZsC2gCrzjJ42M%3A%3BmxrHlX9wn1C9rM%3BtZsC2gCrzjJ42M%3A&imgrc=tZs
C2gCrzjJ42M%253A%3BI5wlfx_K8VbpfM%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.graysbrookdesign.com%252Fattachments%252FImage%252Fbuilding
regs.gif%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.graysbrookdesign.com%252Fpage6.php%3B500%3B287
https://www.google.gr/search?q=%CE%B1%CF%85%CF%84%CF%8C%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%85+%CF%83%CF%85%CF
%83%CF%84%CE%AE%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%82+%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC%CF%83%CE%B2%CE%B5%C
F%83%CE%B7%CF%82&rlz=1C2SKPL_enGR437GR473&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=xOc2U7SaN4eS7AbxqIGgCQ&ved=0CAYQ_AUoAQ
&biw=1600&bih=837#facrc=_&imgdii=_&imgrc=JjrqJ6qZNtlRXM%253A%3BEIE_IjDGSRhXfM%3Bhttp%253A%252F%252F4.bp.blogspot.com%25
2F-kSNlFE3B-5E%252FT8cr6d7Rq7I%252FAAAAAAAAAPQ%252FkeZxzMt-1-
Y%252Fs760%252FDIAGRAMMA%25252BEGKATASTASHS%25252BCOOKSAFER%25252BTOTAL.JPG%3Bhttp%253A%252F%252Fcooksafer
-total.blogspot.com%252F%3B709%3B486
https://www.google.gr/search?q=%CE%B1%CF%83%CF%86%CE%AC%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CE%B1+%CE%BC%CE%B7%CF%87%C
E%B1%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AC%CF%84%CF%89%CE%BD+%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B3%CF%89%CE%B3%
CE%AE%CF%82&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=Y9Y3U4ndIcaxtAbk3IAY&ved=0CAYQ_AUoAQ&biw=1600&bih=837#facrc=_&imgdii=_&imgrc
=qTZj_2V_psYIcM%253A%3Bp8qnz-K9Ambh3M%3Bhttp%253A%252F%252Fpierdoor.gr%252Fwp-
content%252Fuploads%252F2012%252F09%252Fphantomatic-
T4star_big.jpg%3Bhttp%253A%252F%252Fpierdoor.gr%252F%2525CE%2525B1%2525CE%2525B3%2525CE%2525BF%2525CF%252581%252
5CE%2525AC-
%2525CF%252583%2525CF%25258D%2525CE%2525B3%2525CF%252587%2525CF%252581%2525CE%2525BF%2525CE%2525BD%2525C
E%2525BF%2525CF%252585-
%2525CE%2525BC%2525CE%2525B7%2525CF%252587%2525CE%2525B1%2525CE%2525BD%2525CE%2525AE%2525CE%2525BC%2525
CE%2525B1%2525CF%252584%2525CE%2525BF%2525CF%252582%252F%3B810%3B450
http://www.teethrakis.gr/drastiriotites/seminaria/eisigiseis_loukidis.pdf
http://users.uoi.gr/deapi/index.files/Page1730.htm
 Μέτρα Ασφαλείας και Υγιεινής της Εργασίας στα
Οικοδομικά και στα Τεχνικά Έργα

1. Βασικά μέτρα ασφαλούς εργασίας σε οικοδομικά έργα

• Κατεδαφίσεις
- Να χρησιμοποιούνται εργαζόμενοι με επαρκή γνώση και εμπειρία.
- Πριν από τις κατεδαφίσεις, να αφαιρούνται υλικά που μπορούν να
θρυμματιστούν και να εκτοξευθούν (τζάμια, κάγκελα, κουφώματα κ.α.).
- Οι κατεδαφίσεις πρέπει να γίνονται με τη χρήση κατάλληλων και
δοκιμασμένων μηχανημάτων και τεχνικών.
- Απαγορεύεται οι εργαζόμενοι να εργάζονται συγχρόνως σε επίπεδα
διαφορετικού ύψους.
- Τα ανοίγματα προς το κενό να φράζονται προσωρινά, αλλά με
ασφάλεια.
- Στους χώρους που πέφτουν υλικά πρέπει να απαγορεύεται αυστηρά η
διέλευση ή η παραμονή εργαζομένων ή διερχόμένων.
- Η κατεδάφιση ειδικών έργων απαιτεί μελέτη διπλωματούχου
μηχανικού.
- Επιβάλλεται η διαβροχή των κατεδαφιζόμενων τμημάτων με άφθονο
νερό, για να μη δημιουργούνται σκόνες.

• Εκσκαφές
- Πριν από την έναρξη των εργασιών πρέπει να ερευνάται η ύπαρξη
στο χώρο του εργοταξίου υπογείων δικτύων (ηλεκτρικού, τηλεφώνου,
νερού υπονόμων).
- Οι εκσκαφές πρέπει να γίνονται με μηχανικά μέσα και να λαμβάνεται
πρόνοια αντιστήριξης είτε πρόκειται για ελεύθερο περιβάλλον, είτε για
κτήρια και οδούς.
- Μπορούν να χειρίζονται και να κινούν μηχανήματα τεχνικών έργων
μόνο αδειούχοι μηχανοδηγοί χειριστές αντίστοιχης ομάδας και τάξης.
- Για εκσκαφή σε νερά πρέπει αυτά πρώτα να αντλούνται και να
διοχετεύονται σε στόμια υπονόμων. Οι εργαζόμενοι να είναι
εφοδιασμένοι με ειδικά αδιάβροχα υποδήματα.
- Η αντιστήριξη για βάθη πάνω από 2 μέτρα είναι υποχρεωτική.
Απαγορεύεται η κάθοδος εργαζομένων πριν ληφθούν όλα τα
απαραίτητα μέτρα.
- Τα πρανή ορυγμάτων και οι παρειές φρεάτων πρέπει να
επιθεωρούνται από τον επιβλέποντα μηχανικό και να δίνονται οι
σχετικές οδηγίες εγγράφως.
- Οι εκσκαφές πρέπει να φυλάγονται περιμετρικά με ειδικά
προφυλακτικά κάγκελα, που αποκλείουν την είσοδο σε όσους δεν
έχουν καμιά εργασία.
• Κυρίως οικοδομικές εργασίες
- Πριν από την έναρξη των εργασιών σε σταθερά ικριώματα
(σκαλωσιές) πρέπει να βεβαιώνει εγγράφως ο κατασκευαστής και ο
επιβλέπων μηχανικός ότι αυτά έγιναν σύμφωνα με τις διατάξεις του
αντίστοιχου Π.Δ. (778/1980). Πάνω από ύψος 10 μέτρων, οι
σκαλωσιές πρέπει να είναι μεταλλικές. Τα δάπεδα πρέπει να είναι
πλάτους τουλάχιστον 60 cm και πάχους τουλάχιστον 5 cm. Τα μαδέρια
να ελέγχονται για την αντοχή τους πριν από τη χρήση. Σε ύψος 1 m
πρέπει να τοποθετείται χειρολισθήρας (κουπαστή) και ενδιάμεσα
προστατευτικό μεσοδιαστήματος.
- Στο ύψος του πρώτου ορόφου της οικοδομής, να κατασκευάζεται
ανθεκτικό προστέγασμα (σανίδωμα – σκάφη) πλάτους ίσο με το
πλάτος των σκαλωσιών και όχι μικρότερο του 1,3 m και στη συνέχεια
αυτού, άλλο τμήμα (αντένα), κεκλιμένο (με κλίση ½) με ύψος 80 cm.
- Πρέπει να απαγορεύεται η διέλευση κάτω από τις σκαλωσιές και να
περιφράσσεται με συρματόπλεγμα ο χώρος του εργοταξίου.
- Καταπακτές δαπέδων και άλλα χάσματα πρέπει να προστατεύονται με
στηθαίο με κάγκελο (χειρολισθήρα – κουπαστή) στο 1 m, σανίδες
μεσοδιαστήματος και σοβατεπί.
- Τα ανυψωτικά μηχανήματα πρέπει να έχουν σημειωμένα τα φορτία
ασφαλείας, να τοποθετούνται σε ασφαλή στήριξη και να τα χειρίζονται
έμπειροι ειδικευμένοι εργάτες.

- Η χρήση κρανών που χορηγούνται από τον κατασκευαστή της

οικοδομής είναι υποχρεωτική. Επίσης, να χρησιμοποιούνται τα
ατομικά μέσα ασφαλείας.
- Εάν στην οικοδομή περνούν αγωγοί της ΔΕΗ, πρέπει να ειδοποιείται
εγγράφως η ΔΕΗ. Τα μέτρα ασφαλείας αποφασίζονται από κοινού από
τη ΔΕΗ, τον κατασκευαστή και τον επιβλέποντα μηχανικό. Επίσης, όλα
τα παρελκόμενα (μηχανήματα που θα χρησιμοποιηθούν ή προσθήκες
κ.α.) πρέπει να απέχουν από το δίκτυο της ΔΕΗ.
- Ο ηλεκτρικός πίνακας πρέπει να είναι μεταλλικός, στεγανού τύπου, να
κλειδώνει και να αντέχει στις μηχανικές καταπονήσεις. Επίσης, να έχει
τις κατάλληλες ασφάλειες και ρελέ διαφυγής.
• Υγιεινή εργαζομένων
- Για την αλλαγή ρούχων και τη φύλαξή τους, πρέπει να διατίθενται
επαρκείς και κατάλληλοι χώροι.
- Για WC, νιπτήρες και πόσιμο νερό να εφαρμόζονται οι υγειονομικές
διατάξεις.
- Συνιστάται η διάθεση χώρου για τη διατήρηση του φαγητού των
εργαζομένων.
- Σε κάθε εργοτάξιο πρέπει να υπάρχει φαρμακείο με το κατάλληλο
ιατροφαρμακευτικό υλικό και σε προσιτή θέση με την επίβλεψη
κάποιου που γνωρίζει την παροχή πρώτων βοηθειών.
• Εποπτεία εφαρμογής
- Ο εργοδότης ή εκπρόσωπός του.
- Πρέπει να τηρείται ημερολόγιο μέτρων ασφαλείας από τον εργοδότη
και τον επιβλέποντα μηχανικό. Εκεί καταγράφονται τα συμβάντα και οι
παρατηρήσεις.
- Κάθε εργαζόμενος οφείλει να εφαρμόζει τα μέτρα προστασίας και τις
προφυλάξεις που επιβάλλονται.

2. Σχεδιασμός μέτρων ασφαλείας και υγιεινής στα τεχνικά έργα

• Εισαγωγικά
Ο κλάδος των οικοδομών και των τεχνικών έργων αντιπροσωπεύει το 7%
των απασχολούμενων στην Ευρώπη, αλλά αντιπροσωπεύει το 15% των
εργατικών ατυχημάτων και το 30% των θανάτων. Το 35% των
ατυχημάτων οφείλεται σε πτώση από ύψος, το 28% από μεταξύ τους
συμβάντα και το 37% σε ελλιπή κατάρτιση, παραβίαση κανονισμών, μη
χρήση μέτρων ατομικής προστασίας κ.α.
• Γενικές υποχρεώσεις.
Σύμφωνα με Π.Δ. για τα προσωρινά ή τα κινητά εργοτάξια απαιτούνται τα
εξής:

- Πριν από την έναρξη λειτουργίας κάθε εργοταξίου, ο εργολάβος

ολόκληρου του έργου και αν δεν υπάρχει, ο κύριος του έργου μεριμνά
για την εκπόνηση σχεδίου και την κατάρτιση φακέλου ασφαλείας
και υγείας. Αν πρόκειται για δημόσια έργα που δεν απαιτείται
οικοδομική άδεια, το σχέδιο και ο φάκελος ασφαλείας και υγείας
αποτελούν τμήμα της τεχνικής μελέτης.
- Υποχρέωση εκπόνησης σχεδίου ασφαλείας και υγείας υπάρχει όταν:
· απασχολούνται περισσότερα από ένα συνεργεία
· εκτελούνται εργασίες με ιδιαίτερους κινδύνους
· Το έργο υπερβαίνει τις 30 εργάσιμες ημέρες και απασχολούνται
περισσότεροι από 20 εργαζόμενοι ή ο προβλεπόμενος όγκος
εργασίας υπερβαίνει τα 500 ημερομίσθια.
- Για κάθε εργοτάξιο που εργάζονται πολλά συνεργεία ορίζονται:
· Συντονιστής για θέματα ασφαλείας και υγείας κατά την εκπόνηση
της μελέτης του έργου.
· Συντονιστής για θέματα ασφαλείας και υγείας κατά την εκτέλεση
του έργου.
Τα προσόντα των συντονιστών είναι αυτά που, σύμφωνα με τις
ισχύουσες διατάξεις παρέχουν δικαίωμα υπογραφής της
συγκεκριμένης μελέτης ή προβλέπονται για τους Τ.Α.
 - Επιπλέον στα εργοτάξια που αναφερθήκαμε νωρίτερα επιβάλλεται να
τηρούν Ημερολόγιο Μέτρων Ασφαλείας.
- Για εργοτάξιο που απασχολεί περισσότερους από 50 εργαζόμενους, ο
εργολάβος υποχρεούται να ορίζει Τ.Α. και Γ.Ε. Οι οποίοι θα τηρούν
κοινά βιβλία παρατηρήσεων και συμβουλών.

3. Σχέδιο ασφαλείας και υγείας (ΣΑΥ)

Ενδεικτικά με βάση το άρθρο πρέπει να περιλαμβάνει τα εξής:
-Γενικά:
• Είδος έργου και χρήση αυτού.
• Σύντομη περιγραφή του έργου.
• Ακριβής διεύθυνση έργου.
• Στοιχεία του κυρίου του έργου.
• Στοιχεία του υπόχρεου για την εκπόνηση του ΣΑΥ, των συντονιστών
μέτρων ασφαλείας και υγείας, του Τ.Α. και του Γ.Ε..
• Περιγραφή των φάσεων εκτέλεσης του έργου και των εφαρμοσθέντων
μεθόδων εργασίας κατά φάση.

- Κίνδυνοι που ενδέχεται να παρουσιασθούν κατά την εκτέλεση του έργου

• Από αστοχία του εδάφους.
• Από εργοταξιακά οχήματα.
• Πτώση από ύψος.
• Από πτώση υλικών.
• Από εκρήξεις.
• Από πυρκαγιά.
• Από έκθεση σε βλαβερούς παράγοντες.
• Από κίνηση και λειτουργία μηχανημάτων έργων.
- Μέτρα για την πρόληψη και την αποτροπή κινδύνων και γενικά για την
ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων. ............................................
- Πρόσθετα στοιχεία
• Προσπέλαση στο εργοτάξιο, πρόσβαση στις θέσεις εργασίας.
• Κυκλοφορία πεζών και οχημάτων ενός εργοταξίου.
• Σήμανση και σηματοδότηση εργασιών.
• Χώρος αποθήκευσης υλικών και τρόπος αποκομιδής απορριμμάτων.
• Συνθήκες αποκομιδής επικίνδυνων υλικών.
• Χώροι υγιεινής.
 • Πιστοποίηση εξοπλισμών και καταλληλότητας Ανυψωτικών
Μηχανημάτων Έργων.
• Πιστοποίησης μέσων ατομικής προστασίας.
• Εφαρμογή προτύπων (κανόνες πιστοποίησης ΕΛΟΤ/CEN).
- Επίσης, στο τμήμα αυτό παρουσιάζεται και η μελέτη για την κατασκευή
ικριωμάτων για την τέλεση των εργασιών.
- Εργασία επί πλοίων, πλωτών ναυπηγημάτων, λιμενικά έργα
• Ανάλυση πορείας και μεθόδων επικίνδυνων εργασιών.
• Ανάλυση μεθόδων μεταφοράς και στήριξης ογκωδών τεμαχίων,
εκσκαφών, εμπήξεων κ.λ.π.
• Χάραξη διαδρόμων κυκλοφορίας εργαζομένων και διακίνησης υλικών.
• Σχέδιο αντιμετώπισης καταστάσεων ανάγκης και καθορισμός οδών
διαφυγής και εξόδων κινδύνου.
• Καθορισμός των χώρων αποθήκευσης εύφλεκτων υλικών και μέτρα
πυρασφάλειας.
• Πιστοποιήσεις ανυψωτικών μηχανημάτων και ειδικών ικριωμάτων.
• Ασφαλείς προσβάσεις στα πλοία και πρόληψη εργατικών ατυχημάτων
επ’ αυτών.

• Χώρους υγιεινής και διαλειμμάτων, φαρμακεία, ιατρική περίθαλψη στα

προληπτικές εξετάσεις σε ναυπηγοεπισκευαστικές εργασίες.
• Διασφάλιση του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
- Σήραγγες και υπόγεια τεχνικά έργα επιπρόσθετα απαιτείται Μελέτη
Μέτρων Υγιεινής και Ασφάλειας η οποία περιλαμβάνει:
• Ανάλυση της πορείας κατασκευής του έργου (τεχνικά στοιχεία).
• Ανάλυση μεθόδων εργασίας, ανά φάση εργασιών.
• Ανάλυση τεχνικών διάνοιξης, υποστύλωσης και αντιστηρίξεων.
• Πρόβλεψη των διαδρόμων κυκλοφορίας και προσπέλασης οχημάτων
και εργατών.
• Χάραξη οδών διαφυγής, εξόδων κινδύνου και σήμανση εργασιών.
• Μελέτη αερισμού και φωτισμού.
• Χωροθέτηση εύφλεκτων ή εκρηκτικών και πυροπροστασία.
• Ηλεκτρική ασφάλεια, εφεδρική πηγή ηλεκτρισμού.
• Πρόληψη κινδύνων από θόρυβο, σκόνες κ.λ.π.
• Πρόβλεψη αντιμετώπισης καταστάσεων ανάγκης.
• Αντίγραφα των συμβάσεων ανάθεσης καθηκόντων σε Τ.Α. και Γ.Ε.
• Καθορισμός των ανά μήνα συντονιστικών συσκέψεων για την
επανεξέταση των μέτρων, με τήρηση πρακτικών.
 • Επιθεωρήσεις θέσεων μια φορά ανά βάρδια, με τους επικεφαλείς
διπλωματούχους μηχανικούς.
• Επιθεωρήσεις των μηχανικών διάτρησης πριν από την ανάληψη
εργασίας κάθε βάρδιας.
• Υποχρεώσεις, εργαζομένων, εκπαίδευσή τους, χρήση μέσων ατομικής
προστασίας, διασφάλιση χώρων υγιεινής – εστίασης και πρώτων
βοηθειών.
• Πρόβλεψη προληπτικών ιατρικών εξετάσεων.

4. Φάκελος ασφάλειας και υγείας (ΦΑΥ)

Αποσκοπεί στην πρόληψη των κινδύνων κατά τις ενδεχόμενα μεταγενέστε-
ρες εργασίες καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του έργου (εργασίες
συντήρησης, μετατροπών κ.α.). Ενδεικτικά, περιλαμβάνει τα εξής:
• Γενικά
· Είδος έργου και χρήση αυτού.
· Ακριβής διεύθυνση του έργου.
· Αριθμός εγκριτικής άδειας.
· Στοιχεία των κυρίων του έργου.
· Στοιχεία του συντάκτη του ΦΑΥ.

• Μητρώο του έργου

· Τεχνική περιγραφή του έργου.
· Παραδοχές μελέτης.
· Σχέδια του έργου.
• Επισημάνσεις που αναφέρονται στα εξής:
∙ σε οδούς διαφυγής και εξόδους κινδύνου,
∙ σε ιδιαιτερότητες στη στατική δομή, ευστάθεια και αντοχή του έργου,
∙ σε θέσεις δικτύων,
∙ σε σημεία κεντρικών διακοπτών,
∙ σε χώρους με υπερπίεση ή υποπίεση,
∙ σε θέσεις υλικών που έχουν ειδικούς κινδύνους,
∙ σε διάφορες άλλες θέσεις κινδύνου.
∙ Οδηγίες και χρήσιμα στοιχεία. Καταγράφονται οι οδηγίες και τα
χρήσιμα στοιχεία για μελλοντικές εργασίες στο έργο όπως οι εξής
εργασίες: α) σε στέγη, β) σε εξωτερικές όψεις και φωταγωγούς, γ) σε
ύψος στο εξωτερικό του έργου, δ) σε φρεάτια και τάφρους, ε) υπόγειες
και υποθαλάσσιες εργασίες και στ) εργασίες σε περιβάλλον με κίνδυνο
έκρηξης ή πυρκαγιάς.
 Βιβλιογραφικές πηγές
Υγιεινή και Ασφάλεια, Ευστάθιος Αθ. Ζωγόπουλος, Εκδώσεις Κλειδάριθμος, 2004.
Οδηγός Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας, Νίκος Σαραφόπουλος, Εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ,
2002.
Υγιεινή & Ασφάλεια στους χώρους εργασίας ,1992 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ
ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (μετάφραση και προσαρμογή στα Ελληνικά
δεδομένα του βιβλίου "SAFETY AND HEALTH AT WORK" που εξέδωσε το Διεθνές Γραφείο
Εργασίας με τη συνεργασία του Συμβουλίου Βιομηχανικής Ασφάλειας
της Σουηδίας).
https://www.google.gr/search?q=building+regulations&rlz=1C2SKPL_enGR437GR473&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=jtAeU6HmI4bJhAefsYCA
CQ&ved=0CAcQ_AUoAQ&biw=1600&bih=837#facrc=_&imgdii=tZsC2gCrzjJ42M%3A%3BmxrHlX9wn1C9rM%3BtZsC2gCrzjJ42M%3A&imgrc=tZs
C2gCrzjJ42M%253A%3BI5wlfx_K8VbpfM%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.graysbrookdesign.com%252Fattachments%252FImage%252Fbuilding
regs.gif%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.graysbrookdesign.com%252Fpage6.php%3B500%3B287
https://www.google.gr/search?q=%CE%B1%CF%85%CF%84%CF%8C%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%85+%CF%83%CF%85%CF
%83%CF%84%CE%AE%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%82+%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC%CF%83%CE%B2%CE%B5%C
F%83%CE%B7%CF%82&rlz=1C2SKPL_enGR437GR473&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=xOc2U7SaN4eS7AbxqIGgCQ&ved=0CAYQ_AUoAQ
&biw=1600&bih=837#facrc=_&imgdii=_&imgrc=JjrqJ6qZNtlRXM%253A%3BEIE_IjDGSRhXfM%3Bhttp%253A%252F%252F4.bp.blogspot.com%25
2F-kSNlFE3B-5E%252FT8cr6d7Rq7I%252FAAAAAAAAAPQ%252FkeZxzMt-1-
Y%252Fs760%252FDIAGRAMMA%25252BEGKATASTASHS%25252BCOOKSAFER%25252BTOTAL.JPG%3Bhttp%253A%252F%252Fcooksafer
-total.blogspot.com%252F%3B709%3B486
https://www.google.gr/search?q=%CE%B1%CF%83%CF%86%CE%AC%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CE%B1+%CE%BC%CE%B7%CF%87%C
E%B1%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AC%CF%84%CF%89%CE%BD+%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B3%CF%89%CE%B3%
CE%AE%CF%82&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=Y9Y3U4ndIcaxtAbk3IAY&ved=0CAYQ_AUoAQ&biw=1600&bih=837#facrc=_&imgdii=_&imgrc
=qTZj_2V_psYIcM%253A%3Bp8qnz-K9Ambh3M%3Bhttp%253A%252F%252Fpierdoor.gr%252Fwp-
content%252Fuploads%252F2012%252F09%252Fphantomatic-
T4star_big.jpg%3Bhttp%253A%252F%252Fpierdoor.gr%252F%2525CE%2525B1%2525CE%2525B3%2525CE%2525BF%2525CF%252581%252
5CE%2525AC-
%2525CF%252583%2525CF%25258D%2525CE%2525B3%2525CF%252587%2525CF%252581%2525CE%2525BF%2525CE%2525BD%2525C
E%2525BF%2525CF%252585-
%2525CE%2525BC%2525CE%2525B7%2525CF%252587%2525CE%2525B1%2525CE%2525BD%2525CE%2525AE%2525CE%2525BC%2525
CE%2525B1%2525CF%252584%2525CE%2525BF%2525CF%252582%252F%3B810%3B450
http://www.teethrakis.gr/drastiriotites/seminaria/eisigiseis_loukidis.pdf
http://users.uoi.gr/deapi/index.files/Page1730.htm

Σήμανση Ασφαλείας και Υγείας στην Εργασία

1. Γενικοί κανόνες

• Ο εργοδότης πρέπει να προβλέπει και να εξασφαλίζει την ύπαρξη

σήμανσης.
• Η σηματοδότηση των χώρων εργασίας σε καμία περίπτωση δεν
αντικαθιστά τη λήψη μέτρων.
• Για την επιλογή της κατάλληλης σήμανσης, ο εργοδότης οφείλει να
λαμβάνει υπόψη τη γραπτή εκτίμηση κινδύνου.
• Η σήμανση που εφαρμόζεται σε οδική, σιδηροδρομική, εναέρια,
θαλάσσια, ποτάμια κυκλοφορία πρέπει να χρησιμοποιείται, αν χρειάζεται,
και για την κυκλοφορία στο εσωτερικό επιχειρήσεων.
• Η σήμανση ασφαλείας και υγείας που χρησιμοποιείται σε μια επιχείρηση
πρέπει να απεικονίζεται με επεξηγήσεις σε συμπληρωματικό πίνακα.
• Οι πίνακες αυτοί πρέπει να βρίσκονται αναρτημένοι σε προσιτά σημεία.
2. Ελάχιστες γενικές προδιαγραφές σχετικά με τη σήμανση
ασφαλείας και υγείας στον τόπο εργασίας
• Τρόποι σήμανσης
-Μόνιμη σήμανση. α) Η σήμανση που σχετίζεται με απαγόρευση,
προειδοποίηση, και υποχρέωση, καθώς και εκείνη που αφορά τον
εντοπισμό και την αναγνώριση των μέσων διάσωσης ή βοήθειας.
Συγκεκριμένα ή σήμανση που αφορά την αναγνώριση των υλικών και
εξοπλισμών καταπολέμησης πυρκαγιάς γίνεται με πινακίδες ή/και χρώμα
ασφαλείας. β) Η σήμανση πιθανών κινδύνων κρούσεων, πτώσεων,
γίνεται με χρώμα ασφαλείας ή με πινακίδες. γ) Η σήμανση των οδών
κυκλοφορίας γίνεται με σήμανση χρώματος ασφαλείας.
-Περιστασιακή σήμανση. α) Η επισήμανση επικίνδυνων συμβάντων,
καθώς και η επείγουσα απομάκρυνση ατόμων γίνονται κατά
περιστασιακό τρόπο, με φωτεινό σήμα, ηχητικό σήμα ή και προφορική
ανακοίνωση. β) Η καθοδήγηση ατόμων που εκτελούν χειρισμούς οι
οποίοι ενέχουν υπαρκτό ή πιθανό κίνδυνο γίνεται κατά τρόπο
περιστασιακό, με σήματα δια χειρονομιών ή και προφορική ανακοίνωση.
-Εναλλαξιμότητα και συμπληρωματικότητα των σημάνσεων.
Αναφέρεται στη χρήση χρώματος ή πινακίδας ή και των δύο. Αντίστοιχα
και/ή ηχητικά σήματα και ανακοινώσεις.

• Το χρώμα καθορίζει τι είδους είναι η σημασία ή ο σκοπός της σήμανσης.

• Αποτελεσματικότητα μιας σήμανσης. Δεν πρέπει να μειώνεται η
σημασία μιας σήμανσης με τη χρήση κάποιας άλλης. Δεν πρέπει να
χρησιμοποιούνται πολλές σημάνσεις σε κοντινό χώρο. Δεν πρέπει μια
σήμανση να κρύβει κάποια άλλη. Δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται
συγχρόνως δύο φωτεινά σήματα. Δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται
ηχητικά σήματα σε θορυβώδες περιβάλλον.
• Τα μέσα και τα συστήματα σήμανσης πρέπει να συντηρούνται και να
αντικαθιστώνται αν είναι αναγκαίο ώστε, να διατηρούν τις αρχικές τους
ιδιότητες.
• Για τις σημάνσεις που απαιτούν πηγή τροφοδοσίας, είναι απαραίτητη
εφεδρική πηγή.
• Η καλή λειτουργία και η αποτελεσματικότητα των ηχητικών και φωτεινών
σημάτων, πρέπει να ελέγχεται και να δοκιμάζεται συχνά.
• Οι χώροι που χρησιμοποιούνται για να αποθηκεύονται οι επικίνδυνες
ουσίες, πρέπει να επισημαίνονται με κατάλληλη προειδοποιητική
πινακίδα.
3. Ελάχιστες γενικές προδιαγραφές σχετικά με τις πινακίδες
σήμανσης
• Εγγενή χαρακτηριστικά. Η μορφή και το χρώμα των πινακίδων ορίζονται
με το σκοπό τους. Τα σύμβολα πρέπει να είναι απλά και κατανοητά. Τα
υλικά που πρέπει να είναι κατασκευασμένες οι πινακίδες πρέπει να
αντέχουν στο χρόνο, στις κρούσεις και στις συνθήκες περιβάλλοντος. Να
είναι τέτοιου μεγέθους ώστε να φαίνονται καθαρά και υπό οποιαδήποτε
περίσταση.
• Συνθήκες χρήσης. Οι πινακίδες τοποθετούνται σε κατάλληλο ύψος και
γωνία, ώστε να είναι ορατές. Σε περίπτωση κακού φωτισμού θα πρέπει να
χρησιμοποιούνται πινακίδες φωσφορίζουσες ή τεχνητά φωτιζόμενες. Η
πινακίδα πρέπει να αφαιρείται όταν ο λόγος που υπήρχε δεν υφίσταται
πλέον.
• Είδος πινακίδων.
∙ Απαγορευτικές. Κυκλικό σχήμα, Μαύρη εικόνα σε λευκό φόντο με
κόκκινο περίγραμμα και διαγώνια γραμμή.
∙ Προειδοποιητικές. Τριγωνικό σχήμα, Μαύρο σύμβολο σε κίτρινο φόντο,
σε μαύρο περίγραμμα.
∙ Υποχρέωσης. Κυκλικό σχήμα, Λευκό σύμβολο, σε μπλε φόντο.

∙ Διάσωσης ή βοήθειας. Ορθογώνιο ή τετράγωνο, Λευκό σύμβολο σε

πράσινο φόντο.
∙ Πυροσβεστικού υλικού ή εξοπλισμού. Ορθογώνιο ή τετράγωνο, Λευκό
σύμβολο σε κόκκινο φόντο.
4. Ελάχιστες προδιαγραφές σχετικά με την επισήμανση
δοχείων και σωληνώσεων
• Στα χρησιμοποιούμενα στην εργασία δοχεία ή σωληνώσεις που
μεταφέρουν επικίνδυνες ουσίες, πρέπει να υπάρχει ετικέτα με
εικονοσύμβολο ή σύμβολο σε έγχρωμο φόντο όπως προβλέπεται από τις
σχετικές διατάξεις.
• Η σήμανση αυτή πρέπει να τοποθετείται υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
∙ Στην ορατή πλευρά.
∙ Με μορφή άκαμπτης πινακίδας, αυτοκόλλητου σήματος ή
ζωγραφισμένης ένδειξης.
• Οι ετικέτες που χρησιμοποιούνται στις σωληνώσεις πρέπει να
τοποθετούνται εμφανώς και πλησίον χώρων που παρουσιάζουν το
μεγαλύτερο κίνδυνο, όπως σημεία σύνδεσης. Αυτές πρέπει να
επαναλαμβάνονται.
• Οι χώροι, αίθουσες ή περίβολοι που χρησιμοποιούνται για να
αποθηκεύονται οι επικίνδυνες ουσίες ή παρασκευάσματα σε ικανές
ποσότητες πρέπει να επισημαίνονται με κατάλληλη προειδοποιητική
πινακίδα.
• Η αποθήκευση ορισμένων επικίνδυνων ουσιών μπορεί να επισημαίνεται με
την πινακίδα «γενικός κίνδυνος».
• Οι πινακίδες ή οι ετικέτες που αναφέρονται ανωτέρω πρέπει να
τοποθετούνται κοντά στην ουσία ή στην είσοδο του χώρου.

5. Ελάχιστες προδιαγραφές σχετικά με την αναγνώριση και τον

εντοπισμό του πυροσβεστικού εξοπλισμού
• Ο πυροσβεστικός εξοπλισμός πρέπει να εντοπίζεται μέσω του χρώματός
του ή μέσω του χρώματος της θέσης του ή μέσω των πινακίδων του ή
συνδυασμό αυτών.
• Το χρώμα αναγνώρισης αυτών των υλικών είναι κόκκινο με επαρκή
επιφάνεια.
• Οι πινακίδες που προβλέπονται πρέπει να χρησιμοποιούνται ανάλογα με
τις θέσεις των εξοπλισμών αυτών.

6. Ελάχιστες προδιαγραφές σχετικά με την σήμανση εμποδίων

και επικίνδυνων σημείων και την οριζόντια σήμανση των
οδών κυκλοφορίας
• Σήμανση εμποδίων και επικίνδυνων σημείων
∙ Η σήμανση των κινδύνων από πτώση αντικειμένων, από πρόσκρουση ή
πτώση ατόμων επισημαίνεται με διαδοχικά κίτρινη και μαύρη ή κόκκινη
και λευκή λωρίδα.
∙ Αυτές πρέπει να έχουν κλίση περίπου 45˚ και να έχουν διαστάσεις
περίπου ίσες.
∙ Οι διαστάσεις τους εξαρτώνται από το μέγεθος του εμποδίου ή
επικίνδυνου σημείου.
• Οριζόντια σήμανση των οδών κυκλοφορίας
∙ Οι οδοί που προορίζονται για την κυκλοφορία οχημάτων και ενδέχεται να
χρησιμοποιηθούν από τους εργαζόμενους πρέπει να έχουν διαγράμμιση
με συνεχόμενη λωρίδα (λευκή ή κίτρινη) ανάλογα με το χρώμα του
δρόμου.
∙ Πρέπει να τηρούνται επαρκείς αποστάσεις από το δρόμο των οχημάτων
και να λαμβάνεται υπόψη η περίπτωση στάσεις οχημάτων ή τοποθέτηση
αντικειμένων ή μηχανημάτων.
∙ Οι μόνιμες οδοί (μέσα στους χώρους εργασίας) πρέπει επίσης να
επισημαίνονται εκτός αν είναι περιφραγμένες ή πλακόστρωτες.

7. Ελάχιστες προδιαγραφές σχετικά με τα φωτεινά σήματα

• Χαρακτηριστικά χρωμάτων και ένταση
∙ Το φως που εκπέμπεται από ένα σήμα πρέπει να δημιουργεί κατάλληλη
φωτεινή αντίθεση στο περιβάλλον του, χωρίς να προκαλεί θάμπωμα.
∙ Η φωτεινή επιφάνεια που εκπέμπει ένα σήμα μπορεί να είναι ενιαίου
χρώματος ή να περιέχει εικονοσύμβολο σε καθορισμένο φόντο.
∙ Το ενιαίο χρώμα πρέπει να είναι σύμφωνο με τον πίνακα σημασίας
χρωμάτων.
∙ Όταν ένα σήμα περιλαμβάνει εικονοσύμβολο θα πρέπει να είναι
σύμφωνο με τους κανόνες που το αφορούν.
• Ειδικοί κανόνες χρήσης
∙ Αν ένα σύστημα μπορεί να εκπέμπει και συνεχές και διακεκομμένο σήμα,
τότε το διακεκομμένο σήμα πρέπει να υποδεικνύει το υψηλότερο επίπεδο
κινδύνου.
∙ Η διάρκεια κάθε λάμψης και η συχνότητα διακεκομμένου φωτεινού
σήματος πρέπει να είναι τέτοια ώστε να αποφεύγεται η σύγχυση με ένα
συνεχές σήμα.
∙ Επίσης, να είναι ξεκάθαρη η σημασία του φωτεινού σήματος και να
υπάρχει εφεδρική φωτεινή ειδοποίηση.
8. Ελάχιστες προδιαγραφές σχετικά με τα ηχητικά σήματα
• Ένα ηχητικό σήμα πρέπει:
∙ να έχει ηχητικό επίπεδο ανώτερο των θορύβων εργασίας και των διάχυτων
θορύβων
∙ να διαχωρίζεται εύκολα από άλλα ηχητικά σήματα
∙ αν μπορεί να είναι διακεκομμένο τότε με αυτό τον τρόπο πρέπει να
δηλώνει υψηλότερο επίπεδο κινδύνου
∙ ο ήχος εκκένωσης πρέπει να είναι συνεχής.

9. Ελάχιστες προδιαγραφές σχετικά με την προφορική

ανακοίνωση
• Τα προφορικά μηνύματα είναι όσο το δυνατόν σύντομα απλά και σαφή.
• Η προφορικά ικανότητα του ομιλητή και η δυνατότητες του ακροατή πρέπει
να είναι επαρκείς.
• Τα άτομα που απευθύνεται το σήμα πρέπει να γνωρίζουν τη γλώσσα της
ανακοίνωσης και να μπορούν να επαναλάβουν τη σημασία αυτής.
• Αν η προφορική ανακοίνωση χρησιμοποιείται στη θέση ή σε συνδυασμό με
χειρονομίες τότε πρέπει να χρησιμοποιούνται κωδικοποιημένες λέξεις
όπως: έναρξη, στοπ, τέλος, βίρα, μάινα, κίνδυνος, γρήγορα, προχώρησε
αριστερά.

10. Ελάχιστες προδιαγραφές σχετικά με τα σήματα με

χειρονομίες
• Ένα σήμα με χειρονομίες πρέπει να είναι συγκεκριμένο και κατανοητό.
• Η χρησιμοποίηση ταυτόχρονα των δύο χεριών πρέπει να γίνεται με τρόπο
συμμετρικό και να προσδιορίζουν μία ενέργεια.
• Μπορεί να διαφέρουν λίγο από τις συγκεκριμένες βάση κώδικα κινήσεις
αλλά να είναι σαφής και να μην συγχέονται με άλλες.
• Το άτομο που δίνει το σήμα ονομάζεται σηματωρός, ενώ αυτός που εκτελεί
ονομάζεται χειριστής.
• Ο σηματωρός πρέπει να ακολουθεί με τα μάτια το σύνολο της εργασίας
χωρίς να διατρέχει κίνδυνο. Αν αυτό είναι αδύνατον τότε τοποθετείται και
βοηθός.
• Ο σηματωρός πρέπει να διακόπτει την εργασία όταν προκύπτουν λόγοι
ασφαλείας.
• Πρέπει να ξεχωρίζει (π.χ. σακάκι, κράνος, ρακέτες κ.α.) και να είναι έντονα
τα χρώματα που φοράει για να ξεχωρίζει.
Βιβλιογραφικές πηγές
Υγιεινή και Ασφάλεια, Ευστάθιος Αθ. Ζωγόπουλος, Εκδώσεις Κλειδάριθμος, 2004.
Οδηγός Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας, Νίκος Σαραφόπουλος, Εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ,
2002.
Υγιεινή & Ασφάλεια στους χώρους εργασίας ,1992 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ
ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (μετάφραση και προσαρμογή στα Ελληνικά
δεδομένα του βιβλίου "SAFETY AND HEALTH AT WORK" που εξέδωσε το Διεθνές Γραφείο
Εργασίας με τη συνεργασία του Συμβουλίου Βιομηχανικής Ασφάλειας
της Σουηδίας).
https://www.google.gr/search?q=building+regulations&rlz=1C2SKPL_enGR437GR473&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=jtAeU6HmI4bJhAefsYCA
CQ&ved=0CAcQ_AUoAQ&biw=1600&bih=837#facrc=_&imgdii=tZsC2gCrzjJ42M%3A%3BmxrHlX9wn1C9rM%3BtZsC2gCrzjJ42M%3A&imgrc=tZs
C2gCrzjJ42M%253A%3BI5wlfx_K8VbpfM%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.graysbrookdesign.com%252Fattachments%252FImage%252Fbuilding
regs.gif%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.graysbrookdesign.com%252Fpage6.php%3B500%3B287
https://www.google.gr/search?q=%CE%B1%CF%85%CF%84%CF%8C%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%85+%CF%83%CF%85%CF
%83%CF%84%CE%AE%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%82+%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC%CF%83%CE%B2%CE%B5%C
F%83%CE%B7%CF%82&rlz=1C2SKPL_enGR437GR473&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=xOc2U7SaN4eS7AbxqIGgCQ&ved=0CAYQ_AUoAQ
&biw=1600&bih=837#facrc=_&imgdii=_&imgrc=JjrqJ6qZNtlRXM%253A%3BEIE_IjDGSRhXfM%3Bhttp%253A%252F%252F4.bp.blogspot.com%25
2F-kSNlFE3B-5E%252FT8cr6d7Rq7I%252FAAAAAAAAAPQ%252FkeZxzMt-1-
Y%252Fs760%252FDIAGRAMMA%25252BEGKATASTASHS%25252BCOOKSAFER%25252BTOTAL.JPG%3Bhttp%253A%252F%252Fcooksafer
-total.blogspot.com%252F%3B709%3B486
https://www.google.gr/search?q=%CE%B1%CF%83%CF%86%CE%AC%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CE%B1+%CE%BC%CE%B7%CF%87%C
E%B1%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AC%CF%84%CF%89%CE%BD+%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B3%CF%89%CE%B3%
CE%AE%CF%82&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=Y9Y3U4ndIcaxtAbk3IAY&ved=0CAYQ_AUoAQ&biw=1600&bih=837#facrc=_&imgdii=_&imgrc
=qTZj_2V_psYIcM%253A%3Bp8qnz-K9Ambh3M%3Bhttp%253A%252F%252Fpierdoor.gr%252Fwp-
content%252Fuploads%252F2012%252F09%252Fphantomatic-
T4star_big.jpg%3Bhttp%253A%252F%252Fpierdoor.gr%252F%2525CE%2525B1%2525CE%2525B3%2525CE%2525BF%2525CF%252581%252
5CE%2525AC-
%2525CF%252583%2525CF%25258D%2525CE%2525B3%2525CF%252587%2525CF%252581%2525CE%2525BF%2525CE%2525BD%2525C
E%2525BF%2525CF%252585-
%2525CE%2525BC%2525CE%2525B7%2525CF%252587%2525CE%2525B1%2525CE%2525BD%2525CE%2525AE%2525CE%2525BC%2525
CE%2525B1%2525CF%252584%2525CE%2525BF%2525CF%252582%252F%3B810%3B450
http://www.teethrakis.gr/drastiriotites/seminaria/eisigiseis_loukidis.pdf
http://users.uoi.gr/deapi/index.files/Page1730.htm

Γάντια, Κόβει σε
λάθος ύψος με
κίνδυνο να μην
ελέγξει το εργαλείο-το
σωλήνα όταν φτάσει
στο τέλος.
 Δεν έχει κάγκελα

Δεν είναι πιασμένα μεταξύ

τους

Δεν είναι δεμένα

Δεν έχει κάγκελο και το πλάτος δεν είναι κατάλληλο.

Επίσης, εκεί που ενώνονται δεν έχει αρκετό χώρο
(πλατύσκαλο)
Δεν υπάρχει
προστατευτικό

Και φυσικά δεν υπάρχει σήμανση κινδύνου

 Δεν υπάρχουν
κάγκελα

Δεν υπάρχει σήμανση.

Υπάρχουν υλικά στην
είσοδο που εμποδίζουν

Κίνδυνος
τραυματισμού
 Δεν είναι πιασμένη η
σκάλα

Μ.Α.Π.

Δεν έχει κάγκελα με

κατάλληλο ύψος και
προστασία.

Πρέπει να έχει πάρει

άδεια από την ΔΕΗ

Έχει περίφραξη και

κάποια σήμανση
 Τι χρώμα πρέπει να έχει η σήμανση

Τι λείπει από το
συγκεκριμένο
μηχάνημα

https://www.google.gr/search?q=%CF%86%CF%89%CF%84%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%AF%CE%B5%CF%82+%CE%
A5%CE%B3%CE%B9%CE%B5%CE%B9%CE%BD%CE%AE+%CE%BA%CE%B1%CE%B9+%CE%91%CF%83%CF%86%CE%AC%CE%BB%C
E%B5%CE%B9%CE%B1&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=D-
GKU66OHouO7QbpnYDICw&ved=0CAYQ_AUoAQ&biw=1600&bih=837#facrc=_&imgdii=_&imgrc=1dxOBijJfZXPhM%253A%3Bw8716c9Wt3hPCM
%3Bhttp%253A%252F%252Fcontent-
mcdn.ethnos.gr%252Ffilesystem%252Fimages%252F20090523%252Flow%252Fassets_LARGE_t_420_3789178.JPG%3Bhttp%253A%252F%252F
www.ethnos.gr%252Farticle.asp%253Fcatid%253D22768%2526subid%253D2%2526pubid%253D3828774%3B907%3B672

http://diocles.civil.duth.gr/links/home/periodiko/issue6/is06ar08.html
 Κόστος ανασφάλειας
- Δαπάνες σε ημερομίσθια
- Αύξηση δαπανών διαχείρισης προσωπικού
- Υλικές δαπάνες
- Άλλες δαπάνες

Κοινή ευρωπαϊκή νομοθεσία πρόληψης (όλοι οι κανονισμοί και άρθρα Π.Δ. που αφορούν στην Υ.κ.Α.
βασίζονται σε κάποια εναρμόνιση με οδηγία της Ε.Ε.).
Προσπάθειες για την Υ.κ.Α. από τα τέλη της δεκαετίας του 80.
17.11.93 – Σύνταξη του Πράσινου Βιβλίου σχετικά με την κοινωνική πολιτική της Ε.Ε. Εκεί
περιλαμβάνονται και θέματα Υ.κ.Α.
Η σημαντικότερη βάση για τις κοινές προσπάθειες στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας κατά την
εργασία είναι το άρθρο 118Α του 1988.

Οικονομική επιβάρυνση στις εισφορές του εργοδότη είναι το 1%.

Το ΕΣΥ στην Ελλάδα στηρίζεται υπερβολικά στη χρήση νοσοκομειακών ιατρικών υπηρεσιών.

Μακροσκοπικά η πρόληψη κοστίζει λιγότερο από τη θεραπεία. Άρα ο κρατικός μηχανισμός είναι
υποχρεωμένος να επιβάλει την προστασία για οικονομικούς λόγους αλλά κυρίως για κοινωνικούς.

Σ’ αυτό το πλαίσιο επιβάλλεται η επίβλεψη της Α.κ.Υ. από το άρθρο 14 του Π.Δ. 17/96 που βασίζεται
σε άρθρο οδηγίας της Ε.Ο.Κ. (Ε.Ο.Κ./391/89).
 ΒΑΣΙΚΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ
ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ
ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΚΥΝΔΥΝΟΥ
Ν. 1568/85, Π.Δ. 294/88, Ν. 2224/94 και Π.Δ. 17/96 εναρμόνιση με οδηγία 89/391/ ΕΟΚ

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΡΓΟΔΟΤΩΝ

Αρχή Ευθύνης Εργοδότη

1. Ο εργοδότης είναι υπεύθυνος για την Ασφάλεια και Υγεία (Α.κ.Υ.) των εργαζομένων στην επιχείρησή
του και δεν απαλλάσσεται από την ευθύνη του ούτε όταν οι εργαζόμενοι δεν τηρούν τα μέτρα Α.κ.Υ., ούτε
όταν αναθέτει καθήκοντα σε Τεχνικό Ασφαλείας (Τ.Α.) και Γιατρό Εργασίας (Γ.Ε.).
2. Γενικά ο εργοδότης έχει υποχρέωση να παρέχει υπηρεσίες προστασίας και πρόληψης ανεξαρτήτως
Δημόσιου ή Ιδιωτικού φορέα.
3. Υποχρεούται να έχει Τ.Α. όπου υπάρχει έστω και ένας υπάλληλος. Ενώ Γ.Ε. υποχρεούται να έχει για την
περίπτωση 50 υπαλλήλων και άνω ή όπου χρησιμοποιούν Μόλυβδο, Αμίαντο, Καρκινογόνες ουσίες και
Βιολογικούς παράγοντες.
4. Οι υπηρεσίες προστασίας και πρόληψης υλοποιούνται και ελέγχονται από: α) άτομα της επιχείρησης, β)
άτομα εκτός επιχείρησης και γ) Εξωτερικές Υπηρεσίας Προστασίας και Πρόληψης (ΕΞ.Υ.Π.Π.).

Αρμοδιότητες Τεχνικού Ασφαλείας (Τ.Α.)

1. Ο Τ.Α. παρέχει στον εργοδότη υποδείξεις και συμβουλές γραπτά και προφορικά, σε θέματα σχετικά με
την υγιεινή και την ασφάλεια της εργασίας και την πρόληψη εργατικών ατυχημάτων.

2. Ειδικότερα ο Τ.Α.:
Συμβουλεύει σε θέματα:
α. Σχεδιασμού, προγραμματισμού, κατασκευής και συντήρησης των εγκαταστάσεων.
β. Εισαγωγής νέων παραγωγικών διαδικασιών.
γ. Προμήθειας μέσων και εξοπλισμού.
δ. Επιλογής και ελέγχου της αποτελεσματικότητας των ατομικών μέσων προστασίας.
ε. Διαμόρφωσης και διευθέτησης των θέσεων και του περιβάλλοντος εργασίας.
στ. Οργάνωσης της παραγωγικής διαδικασίας.
2.2. Ελέγχει την ασφάλεια:
α. Των εγκαταστάσεων και των τεχνικών μέσων, πριν από τη λειτουργία τους.
β. Των παραγωγικών διαδικασιών και μεθόδων εργασίας, πριν από την εφαρμογή τους.
2.3. Επιβλέπει την εφαρμογή των μέτρων υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας και πρόληψης των
ατυχημάτων.
2.4. Ενημερώνει σχετικά τους αρμόδιους προϊστάμενους των τμημάτων ή τη διεύθυνση της επιχείρησης.
3. Για την επίβλεψη των συνθηκών εργασίας ο Τ.Α. έχει υποχρέωση:
3.1. Να επιθεωρεί.
3.2. Να επιβλέπει την ορθή χρήση των ατομικών μέσων προστασίας.
3.3. Να ερευνά τα αίτια εργατικών ατυχημάτων, να αναλύει και να αξιολογεί τα αποτελέσματα των
ερευνών του και να προτείνει μέτρα για την αποτροπή παρόμοιων ατυχημάτων.
3.4. Να εποπτεύει την εκτέλεση ασκήσεων πυρασφάλειας και συναγερμού, για τη διαπίστωση
ετοιμότητας προς αντιμετώπιση ατυχημάτων.

4. Για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας στην επιχείρηση ο Τ.Α. έχει υποχρέωση να συμμετέχει στην
κατάρτιση και εφαρμογή των προγραμμάτων εκπαίδευσης των εργαζομένων σε θέματα υγιεινής και
ασφάλειας της εργασίας.

5. Τις γραπτές υποδείξεις ο Τ.Α. καταχωρεί σε ειδικό βιβλίο της επιχείρησης, το οποίο σελιδομετρείται
και θεωρείται από το Κέντρο Επαγγελματικού Κινδύνου της Επιθεώρησης Εργασίας. Ο εργοδότης έχει
υποχρέωση να λαμβάνει γνώση ενυπογράφως των υποδείξεων που καταχωρούνται στο βιβλίο αυτό.

6. Η άσκηση του έργου του Τ.Α. δεν αποκλείει την ανάθεση σε αυτόν, από τον εργοδότη και άλλων
καθηκόντων πέρα από το ελάχιστο όριο ωρών απασχόλησης του ως Τ.Α.

7. Κατά την άσκηση του έργου του ο Τ.Α. έχει ηθική ανεξαρτησία απέναντι στον εργοδότη του. Τυχόν
διαφωνία του σχετικά με θέματα των αρμοδιοτήτων του δεν μπορεί να αποτελέσει λόγο καταγγελίας της
σύμβασής του. Η απόλυσή του πρέπει να είναι αιτιολογημένη.

8. Ο Τ.Α. έχει υποχρέωση να τηρεί το επιχειρησιακό απόρρητο.

Αρμοδιότητες Γιατρού Εργασίας (Γ.Ε.)

Οι αρμοδιότητες του Γιατρού εργασίας αφορούν στην ασφάλεια των εργαζομένων κατά την εργασία τους
από υγειονομική σκοπιά. Διαφέρει από τα καθήκοντα του Τ.Α., στην εποπτεία των ιατρικών εξετάσεων των
εργαζομένων, στην υγειονομική αξιολόγηση υλικών και συσκευών επί των εργαζομένων. Η επιχείρηση
υποχρεούται να προσλάβει Γιατρό Εργασίας όταν ο αριθμός των εργαζομένων σ’ αυτή υπερβαίνει τα 50
άτομα ή όπου χρησιμοποιούν μόλυβδο, αμίαντο, καρκινογόνες ουσίες και βιολογικούς παράγοντες.

Ελάχιστος χρόνος απασχόλησης Τ.Α. και Γ.Ε.

Σε κάθε περίπτωση ο ελάχιστος χρόνος απασχόλησης είναι:

Αριθμός Εργαζομένων Ελάχιστος χρόνος απασχόλησης

Έως 20 25 ώρες ετησίως

21 έως 50 50 ώρες ετησίως
51 και άνω 75 ώρες ετησίως
Ποιο συγκεκριμένα ισχύει:

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ Ώρες ετήσιας απασχόλησης Ώρες ετήσιας απασχόλησης

ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ανά εργαζόμενο Τ.Α. ανά εργαζόμενο Γ.Ε.

Α Έως 500 3,5 0,8

501-1000 3,0 0,8
1001-5000 2,5 0,8
5001 και άνω 2,0 0,8
Β Έως 1000 2,5 0,6
1001-5000 1,5 0,6
5001και άνω 1,0 0,6
Γ 0,4 0,4

Σύμφωνα με το άρθρο 2 του Π.Δ. 294/88, οι επιχειρήσεις κατατάσσονται σε 3 κατηγορίες: Α, Β και Γ.

Προσόντα Τ.Α.
Κατηγορία Αρ. Εργαζ. (Ε) Επίπεδο γνώσεων Τ.Α.

Α Ε>50 1ος ΑΕΙ

2ος ΑΕΙ ή ΤΕΙ
ος
3 ΑΕΙ, ΤΕΙ ή ΜΕ
Α Ε<50 ΑΕΙ ή ΤΕΙ

Β Ε>650 1ος ΑΕΙ

ος
2 ΑΕΙ ή ΤΕΙ
3ος ΑΕΙ, ΤΕΙ ή ΜΕ
Β 50<Ε<650 ΑΕΙ ή ΤΕΙ

Β Ε<50 ΑΕΙ ή ΤΕΙ ή ΜΕ με πλήρη απασχόληση και κατάλληλη

επιμόρφωση
Γ Ε>50 1 και 2ος ΑΕΙ ή ΤΕΙ
ος

3ος και πάνω ΑΕΙ, ΤΕΙ ή ΜΕ

Γ Ε<50 ΑΕΙ ή ΤΕΙ ή ΜΕ με πλήρη απασχόληση και κατάλληλη

επιμόρφωση ή ο ίδιος ο εργοδότης με κατάλληλη επιμόρφωση

Για αποφοίτους ΤΕΙ απαιτείται 5 έτη εμπειρίας από την κτήση του Πτυχίου Ν.1568/1985 άρθρο 5 - Υγιεινή
και ασφάλεια των εργαζομένων ή 2 έτηεφόσον έχετε παρακολουθήσει κάποιο εγκεκριμένο πρόγραμμα
κατάρτισης σχετικό με την υγιεινή και ασφάλεια τουλάχιστον 100 ωρών (Ν.3144/2003 άρθρο 9).
Επιπλέον, όπως φαίνεται και στον παραπάνω πίνακα, απαιτούνται κάποιες προϋποθέσεις που σχετίζονται
με την ειδικότητα σας και τις εταιρείες στις οποίες μπορείτε να παρέχετε υπηρεσίες ως Τεχνικός
Ασφαλείας (κατηγορία επικινδυνότητας, κλάδος δραστηριότητας, αριθμός εργαζομένων κ.λ.π) σύμφωνα με
το Π.Δ294/88.
 Προσόντα Γ.Ε.
Γενικά για τα προσόντα του Γ.Ε. ισχύουν τα εξής: Εκτός από την άδεια άσκησης επαγγέλματος πρέπει να
διαθέτει και την Ειδικότητα της Ιατρικής της Εργασίας. Ιατροί με την ειδικότητα της Ιατρικής Εργασίας
της αλλοδαπής. Ιατροί παθολόγοι με σεμινάριο στην Ιατρική Εργασία ή διαθέτουν διετή τουλάχιστον
εμπειρία σε επιχείρηση. Όσοι έχουν ασκήσει καθήκοντα Ιατρού Εργασίας του Υπουργείου Εργασίας για 5
τουλάχιστον έτη και εφ’ όσον έχουν παραιτηθεί από την υπηρεσία. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει Ιατρός
αυτής της ειδικότητας, τότε μπορεί οποιασδήποτε ειδικότητας.

Εξωτερικές Υπηρεσίες Προστασίας και Πρόληψης (ΕΞΥΠΠ) – Π.Δ. 95/1999

Οι υπηρεσίες Τ.Α. και Γ.Ε. μπορούν να παρέχονται και από επιχειρήσεις ή νομικά πρόσωπα έξω από την
επιχείρηση που ονομάζονται ΕΞΥΠΠ. Οι υποχρεώσεις είναι περισσότερο αυστηρές και τυπικές από αυτές
που περιγράφονται για τον Τ.Α.

Ανάθεση καθηκόντων Τ.Α. και Γ.Ε.

1. Ο εργοδότης πριν από την επιλογή ανάθεσης καθηκόντων Τ.Α. ή Γ.Ε., έχει καθήκον να γνωστοποιεί στην
αρμόδια επιθεώρηση εργασίας τα εξής:

1.1. Τα προσόντα τους.

1.2. Το χρόνο απασχόλησης τους με τα καθήκοντα του Τ.Α.
1.3. Τα στοιχεία με το είδος της επιχείρησης.
1.4. Τον αριθμό των εργαζομένων.
1.5. Τον ελάχιστο προβλεπόμενο χρόνο απασχόλησης Τ.Α. ή Γ.Ε.
1.6. Το χρόνο απασχόλησης σύμφωνα με τους πίνακες που προβλέπεται από τη νομοθεσία.

2. Σε περίπτωση ανάθεσης των καθηκόντων σε ΕΞΥΠΠ, ο εργοδότης έχει υποχρέωση να γνωστοποιεί στην
αρμόδια επιθεώρηση εργασίας τη γραπτή σύμβαση με την ΕΞΥΠΠ στην οποία αναγράφονται:
2.1. Το νομικό καθεστώς της ΕΞΥΠΠ.
2.2. Ο νόμιμος εκπρόσωπος της.
2.3. Η έδρα της.
2.4. Το είδος των προαναφερόμενων υπηρεσιών.
2.5. Τα προσόντα των ατόμων Τ.Α. ή Γ.Ε. που έχουν ορισθεί για την επιχείρηση.
2.6. Ο χρόνος απασχόλησης των ατόμων αυτών στην επιχείρηση.
2.7. Τα στοιχεία για το είδος και την οργάνωση της επιχείρησης.
2.8. Ο αριθμός των εργαζομένων στην επιχείρηση.
2.9. Ο ελάχιστος προβλεπόμενος χρόνος απασχόλησης Τ.Α. ή Γ.Ε.
3. Η αρμόδια επιθεώρηση εργασίας ελέγχει το νομότυπο των αναθέσεων. Ειδικά για το Γ.Ε. είναι
υποχρεωτικό να προσκομίζεται και η βεβαίωση άσκησης της ειδικότητας από τον εκάστοτε ιατρικό
σύλλογο.
 Γραπτή Εκτίμηση των Κινδύνων
(άρθρα:8, Π.Δ. 17/96 και 2, Π.Δ. 159/99)
Ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να εκτιμά τους κινδύνους για την ασφάλεια και την υγεία των
εργαζομένων. Η εκτίμηση η οποία είναι γραπτή και πραγματοποιείται από τον Τ.Α., το Γ.Ε. ή ΕΞΥΠΠ.
Η εκτίμηση αφορά α) την επιλογή του εξοπλισμού εργασίας, β) την επιλογή χημικών και βιολογικών
παραγόντων ή παρασκευασμάτων, γ) τη διαρρύθμιση των χώρων εργασίας και δ) τους κινδύνους σχετικά
με την παραγωγική διαδικασία.
Μετά την εκτίμηση αυτή είναι υποχρεωμένος να λάβει τα μέτρα του για την κάλυψη των κενών.

Έντυπο επιχείρησης για τη ανάθεση και την ανάληψη καθηκόντων Τ.Α. και Γ.Ε.

Υποχρέωση για λήψη μέτρων

Ο εργοδότης υποχρεούται να εξασφαλίσει την ασφάλεια και την υγεία και εκτός από τη λήψη μέτρων και
εξασφάλιση εξοπλισμού υποχρεούται να ενημερώνει και να καταρτίζει τους εργαζομένους σχετικά με
παρόμοια θέματα. Επίσης, είναι υποχρεωμένος να ελέγχει τη λειτουργικότητα του εξοπλισμού και τη
τήρηση και λειτουργία αυτών των μέτρων.

Συνεργασία Εργοδοτών
Την ευθύνη έχει αυτός ο εργοδότης στον οποίο ανήκει ο χώρος που εκτελούνται οι εργασίες.

Ειδικές υποχρεώσεις των εργοδοτών

Ο εργοδότης οφείλει:
1. Να αναγγέλλει το ατύχημα στις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Εργασίας και του ασφαλιστικού
οργανισμού στον οποίο υπάγεται ο εργαζόμενος. Ειδικά σε περίπτωση σοβαρού τραυματισμού ή θανάτου
πρέπει να τηρεί αμετάβλητα τα στοιχεία για τα αίτια του ατυχήματος.
2. Να τηρεί ειδικό βιβλίο ατυχημάτων, στο οποίο να αναγράφονται τα αίτια και η περιγραφή του
ατυχήματος.
3. Να τηρεί ειδικό βιβλίο καταχώρισης των υποδείξεων του Τ.Α. και του Γ.Ε. Ο εργοδότης έχει την
υποχρέωση να λαμβάνει ενυπόγραφη γνώση των υποδείξεων και των συμβάντων.
4. Να τηρεί ειδικό βιβλίο με τις μετρήσεις και αποτελέσματα ελέγχων του εργασιακού περιβάλλοντος.
5. Να τηρεί κατάλογο των εργατικών ατυχημάτων που είχαν σαν αποτέλεσμα την απουσία του εργαζόμενου
μεγαλύτερη των τριών ημερών.
6. Να εφαρμόζει τις υποδείξεις των Τ.Α., Γ.Ε., ΕΞΥΠΠ, αλλά και των επιθεωρητών.

Διαβούλευση και Συμμετοχή των Εργαζομένων

Ενημέρωση των εργαζομένων

 Εκπαίδευση των Εργαζομένων

Πρώτες Βοήθειες, Πυρασφάλεια, Εκκένωση των Χώρων

Ο εργοδότης οφείλει: α) να λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα, β) να οργανώνει την κατάλληλη υποδομή και
διασυνδέσεις με τις αρμόδιες εξωτερικές υπηρεσίες, γ) να ελέγχει τις εγκαταστάσεις και τα μέσα παροχής
πρώτων βοηθειών, όσον αφορά την πληρότητα και την ικανότητα χρησιμοποίησής τους, και δ) να ορίζει
τους εργαζόμενους που είναι υπεύθυνοι για τη εφαρμογή των μέτρων που αφορούν τις πρώτες βοήθειες, την
πυρασφάλεια και την εκκένωση των χώρων. Αυτοί οι εργαζόμενοι πρέπει να έχουν λάβει κατάλληλη
επιμόρφωση, να είναι επαρκείς σε αριθμό και να τίθεται στη διάθεσή τους το κατάλληλο υλικό.

Ενέργειες σε Περίπτωση Άμεσου και Σοβαρού Κινδύνου

1. Αν από ελλείψεις που έχουν σχέση με την Υγεία και Ασφάλεια (Υ. κ Α.) προκαλείται άμεσος κίνδυνος,
πρέπει να διακόπτεται άμεσα η εργασία μέχρι την αποκατάστασή τους.
2. Ο εργοδότης οφείλει: α) να ενημερώνει άμεσα τους εργαζόμενους που εκτίθενται ή πρόκειται να
εκτεθούν σε κίνδυνο, β) να λαμβάνει μέτρα και να δίνει οδηγίες στους εργαζόμενους σε περίπτωση
κινδύνου έτσι ώστε να διακόπτουν ή να εγκαταλείπουν την εργασία και να μεταβαίνουν σε ασφαλή χώρο,
γ) να μην προβεί σε καμία δυσμενή ενέργεια προς τους εργαζόμενους που απομακρύνονται από τη θέση
εργασίας τους για λόγους κινδύνου, δ) να εξασφαλίζει οι εργαζόμενοι να αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο και
να αποφασίζουν την απομάκρυνσή τους από τη θέση εργασίας τους, σε περίπτωση κινδύνου.

Προστασία από Φυσικούς, Χημικούς και Βιολογικούς Παράγοντες

Για τέτοιους παράγοντες ο εργοδότης οφείλει:
1. Να λαμβάνει Τεχνικά και Οργανωτικά Μέτρα.
2. Να εξασφαλίζει Ιατρικό Έλεγχο των εργαζομένων.
3. Να κάνει Εκτίμηση των Κινδύνων.
4. Να προβαίνει σε ενημέρωση των εργαζομένων.

Ιατρικός Έλεγχος των εργαζομένων

1. Εφόσον από τις ισχύουσες διατάξεις προβλέπεται ιατρική παρακολούθηση της υγείας των εργαζομένων,
ο εργοδότης οφείλει να παραπέμπει για ιατρικό έλεγχο κάθε εργαζόμενο στις εξής περιπτώσεις. α) Μετά
την πρόσληψή του. β) Σε τακτά χρονικά διαστήματα. γ) Κατά την αλλαγή θέσης εργασίας. δ) Πριν από την
τοποθέτησή του σε εργασία που συνεπάγεται έκθεση σε επιβλαβείς παράγοντες.

2. Ο εργοδότης επίσης μεριμνά να τηρούνται και να ενημερώνονται: α) το βιβλίο καταχώρησης των

συλλογικών ανώνυμων αποτελεσμάτων των βιολογικών εξετάσεων (όταν προβλέπονται τέτοιες εξετάσεις),
β) Ατομικός ιατρικός φάκελος των εργαζομένων που εκτίθενται στους επιβλαβείς παράγοντες. Ο φάκελος
τηρείται από τον Γ.Ε. που είναι υπεύθυνος για τη διαφύλαξη του ιατρικού απορρήτου.
3. Κανείς εργαζόμενος δεν επιτρέπεται να απασχολείται σε εργασία που συνεπάγεται έκθεση στους
επιβλαβείς παράγοντες αν αυτή είναι αντίθετη με τα πορίσματα του ιατρικού ελέγχου.

4. Ο εργαζόμενος μπορεί να προσφύγει στην επιθεώρηση εργασίας κατά των πορισμάτων του ιατρικού
ελέγχου.

5. Μπορεί να επιβληθεί εξέταση της υγείας των εργαζομένων και λήψη άμεσων μέτρων.

Υποχρεώσεις των Εργαζομένων

Εκπρόσωποι των Εργαζομένων
1. Στις επιχειρήσεις που απασχολούν πάνω από 20 άτομα, οι εργαζόμενοι έχουν δικαίωμα να εκλέγουν
εκπροσώπους με ειδική αρμοδιότητα σε θέματα προστασίας της ασφαλείας και υγιεινής.
2. Στις επιχειρήσεις που απασχολούν κάτω από 20 άτομα, οι εργαζόμενοι έχουν δικαίωμα να
διαβουλεύονται μεταξύ τους και να επιλέγουν με πλειοψηφία, εκπρόσωπό τους για την υγιεινή και την
ασφάλεια.
3. Ο εργοδότης οφείλει να θέτει στη διάθεση των εκπροσώπων των εργαζομένων επαρκή απαλλαγή από την
εργασία χωρίς απώλεια αποδοχών, καθώς και τα αναγκαία μέσα προκειμένου να μπορούν να εκπληρώσουν
τις υποχρεώσεις τους.
4. Ο χρόνος απαλλαγής από την εργασία, συνολικά για όλους τους εκπρόσωπους των εργαζομένων, δεν
μπορεί να είναι λιγότερο από το 1/3 του ελάχιστου χρόνου απασχόλησης του Τ.Α. Στο χρόνο αυτό δεν
προσμετράται ο χρόνος των υποχρεωτικών συνεδριάσεων που γίνονται με τον εργοδότη κάθε τρίμηνο.

Αρμοδιότητες των Εκπροσώπων των Εργαζομένων

...............
.....
Ενημερώνεται για την εισαγωγή νέων παραγωγικών διαδικασιών και μηχανημάτων.
Μπορεί να ζητάει τη συνδρομή εμπειρογνωμόνων.
Σε περίπτωση άμεσου σοβαρού κινδύνου, καλεί τον εργοδότη να λάβει ενδεικτικά μέτρα, χωρίς να
αποκλείεται και η διακοπή λειτουργίας μηχανήματος ή εγκατάστασης ή παραγωγικής διαδικασίας.

Υποχρεώσεις των εργαζομένων

Να εφαρμόζουν τους κανόνες Υ.κ.Α. και να εκπαιδεύεται και να ακολουθεί τις υποδείξεις του εργοδότη.
Να χρησιμοποιούν σωστά τις μηχανές κ.α. Να χρησιμοποιούν σωστά τον ατομικό εξοπλισμό. Να μη θέτουν
εκτός λειτουργίας και να μην αλλάζουν τους μηχανισμού ασφαλείας των μηχανημάτων. Να αναφέρουν
θέματα που τυχόν έχουν να κάνουν με την Υ.κ.Α. Να βοηθούν τον εργοδότη και τους Τ.Α. – Γ.Ε. στην
αποκατάσταση προβλημάτων που έχουν να κάνουν με την Υ.κ.Α.
Οι εργαζόμενοι έχουν υποχρέωση να ακολουθούν σεμινάρια Υ.κ.Α.

Επίβλεψη της Υγείας

Εργοδοτική Υποχρέωση
1. Ο Γ.Ε. έχει υποχρέωση να παραπέμπει τους εργαζόμενους για συμπληρωματικές εξετάσεις, όταν κρίνει
ότι είναι απαραίτητο. Αυτές πραγματοποιούνται είτε στο ΕΣΥ είτε εξωτερικά. Τηρείται ο φάκελος
σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν και επίσης ατομικό βιβλιάριο επαγγελματικού κινδύνου. Αυτά μπορούν να
επιθεωρούνται από το Υπουργείο Εργασίας.
2. Σε κάθε περίπτωση παύσης της σχέσης εργασίας, το βιβλιάριο παραδίδεται στον εργαζόμενο.
3. Οι προαναφερόμενες δαπάνες επιβαρύνουν τον εργοδότη.

Υποχρεώσεις του Κράτους και της Πολιτείας

Ο εργαζόμενος που έχει υποστεί βλάβη της υγείας του, μπορεί να προσφύγει στο ΕΣΥ. Σε περίπτωση που η
μονάδα υγείας διαγνώσει πρόβλημα που ίσως προέρχεται από το χώρο εργασίας, η επιθεώρηση εργασίας
είναι υποχρεωμένη να ενημερώσει την επιχείρηση. Δαπάνες τέτοιων διαδικασιών δεν επιβαρύνουν τον
εργαζόμενο.
- Στο Υπουργείο Εργασίας λειτουργεί το Συμβούλιο Υ.κ.Α. της Εργασίας, αρμόδιο να γνωμοδοτεί.
- Σε κάθε Νομαρχία λειτουργεί Νομαρχιακή Επιτροπή Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας.
Σε κάθε διοικητική Περιφέρεια συνιστάται Περιφεριακή Επιτροπή Κοινωνικού Ελέγχου Επιθεώρησης
Εργασίας.

Όργανα Ελέγχου
Ο έλεγχος της εφαρμογής γίνεται από τους τεχνικούς και υγειονομικούς επιθεωρητές εργασίας του Κέντρου
Πρόληψης Επαγγελματικού Κινδύνου (ΚΕ.Π.Ε.Κ.)

Διοικητικές Κυρώσεις (άρθρα: 24, Ν.2224/94 και 16, Ν. 2639/98).

Ποινικές Κυρώσεις (άρθρα: 25, Ν. 224/94 και 17, Ν. 2639/98)

Βιβλιογραφικές πηγές
Υγιεινή και Ασφάλεια, Ευστάθιος Αθ. Ζωγόπουλος, Εκδώσεις Κλειδάριθμος, 2004.

Οδηγός Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας, Νίκος Σαραφόπουλος, Εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ, 2002.

Υγιεινή & Ασφάλεια στους χώρους εργασίας ,1992 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ
ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (μετάφραση και προσαρμογή στα Ελληνικά δεδομένα του βιβλίου
"SAFETY AND HEALTH AT WORK" που εξέδωσε το Διεθνές Γραφείο Εργασίας με τη συνεργασία του
Συμβουλίου Βιομηχανικής Ασφάλειας
της Σουηδίας).

https://www.google.gr/search?q=building+regulations&rlz=1C2SKPL_enGR437GR473&source=lnms&tb
m=isch&sa=X&ei=jtAeU6HmI4bJhAefsYCACQ&ved=0CAcQ_AUoAQ&biw=1600&bih=837#facrc=_&i
mgdii=tZsC2gCrzjJ42M%3A%3BmxrHlX9wn1C9rM%3BtZsC2gCrzjJ42M%3A&imgrc=tZsC2gCrzjJ42M
%253A%3BI5wlfx_K8VbpfM%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.graysbrookdesign.com%252Fattachmen
ts%252FImage%252Fbuildingregs.gif%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.graysbrookdesign.com%252Fpa
ge6.php%3B500%3B287

https://www.google.gr/search?q=%CE%B1%CF%85%CF%84%CF%8C%CE%BC%CE%B1%CF%84%C
E%BF%CF%85+%CF%83%CF%85%CF%83%CF%84%CE%AE%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF
%CF%82+%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC%CF%83%CE%B2%CE%B5%CF%83%CE%B7%CF
%82&rlz=1C2SKPL_enGR437GR473&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=xOc2U7SaN4eS7AbxqIGgCQ
&ved=0CAYQ_AUoAQ&biw=1600&bih=837#facrc=_&imgdii=_&imgrc=JjrqJ6qZNtlRXM%253A%3BE
IE_IjDGSRhXfM%3Bhttp%253A%252F%252F4.bp.blogspot.com%252F-kSNlFE3B-
5E%252FT8cr6d7Rq7I%252FAAAAAAAAAPQ%252FkeZxzMt-1-
Y%252Fs760%252FDIAGRAMMA%25252BEGKATASTASHS%25252BCOOKSAFER%25252BTOTA
L.JPG%3Bhttp%253A%252F%252Fcooksafer-total.blogspot.com%252F%3B709%3B486

https://www.google.gr/search?q=%CE%B1%CF%83%CF%86%CE%AC%CE%BB%CE%B5%CE%B9%
CE%B1+%CE%BC%CE%B7%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AC%CF%84%CF
%89%CE%BD+%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B3%CF%89%CE%B3%CE%AE%CF%82
&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=Y9Y3U4ndIcaxtAbk3IAY&ved=0CAYQ_AUoAQ&biw=1600&bih=
837#facrc=_&imgdii=_&imgrc=qTZj_2V_psYIcM%253A%3Bp8qnz-
K9Ambh3M%3Bhttp%253A%252F%252Fpierdoor.gr%252Fwp-
content%252Fuploads%252F2012%252F09%252Fphantomatic-
T4star_big.jpg%3Bhttp%253A%252F%252Fpierdoor.gr%252F%2525CE%2525B1%2525CE%2525B3%2
525CE%2525BF%2525CF%252581%2525CE%2525AC-
%2525CF%252583%2525CF%25258D%2525CE%2525B3%2525CF%252587%2525CF%252581%2525C
E%2525BF%2525CE%2525BD%2525CE%2525BF%2525CF%252585-
%2525CE%2525BC%2525CE%2525B7%2525CF%252587%2525CE%2525B1%2525CE%2525BD%252
5CE%2525AE%2525CE%2525BC%2525CE%2525B1%2525CF%252584%2525CE%2525BF%2525CF%
252582%252F%3B810%3B450

http://www.teethrakis.gr/drastiriotites/seminaria/eisigiseis_loukidis.pdf

http://users.uoi.gr/deapi/index.files/Page1730.htm
 ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΧΩΡΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1. Αναπόσπαστο τμήμα των δικαιολογητικών που υποβάλλονται στην πολεοδομία, για την
έκδοση ή αναθεώρηση οικοδομικής άδειας, θα αποτελεί και η βεβαίωση του μελετητή ότι,
έλαβε υπόψη του τις ελάχιστες προδιαγραφές υγιεινής και ασφάλειας. Αυτό ισχύει στην
περίπτωση των κτιρίων που ενδέχεται να έχουν χώρους εργασίας.

2. Στην περίπτωση των δημοσίων έργων και εφόσον δεν απαιτείται οικοδομική άδεια, η
δήλωση του μελετητή αποτελεί τμήμα της τεχνικής μελέτης που υποβάλλεται για έγκριση.
3. Πριν την έναρξη της λειτουργίας της επιχείρησης σε χώρο εργασίας που χρησιμοποιείται
για πρώτη φορά ή σε χώρους που υπέστησαν μεταβολές, επεκτάσεις ή μετατροπές, ο
εργοδότης πρέπει να μεταβιβάσει στην αρμόδια επιθεώρηση εργασίας σχετική
γνωστοποίηση που θα αναφέρονται τα εξής:
- Η επωνυμία της επιχείρησης.
- Τα στοιχεία του εργοδότη.
- Η διεύθυνση της επιχείρησης.
- Ο αριθμός των εργαζομένων.
- Ο προβλεπόμενος χρόνος έναρξης της επιχείρησης στο χώρο αυτό.

Ελάχιστες Προδιαγραφές Ασφάλειας και Υγείας (Α.κ.Υ.) για τους Χώρους Εργασίας
1. Προκαταρκτική παρατήρηση

2. Σταθερότητα, στερεότητα, αντοχή και ευστάθεια

3. Ηλεκτρική εγκατάσταση
3.1. Ηλεκτρική εγκατάσταση σύμφωνη με τον Κανονισμό Εσωτερικών Εγκαταστάσεων.
3.2. Η εκτέλεση, η επίβλεψη και η συντήρηση των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων πρέπει να γίνεται από
πρόσωπα με απαραίτητα προσόντα σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις περί «Εκτελέσεως, Επίβλεψης
και συντήρησης ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων».

4. Οδοί διαφυγής και έξοδοι κινδύνου

4.1. Ν. 1568/85, άρθρο 18 και Π.Δ. 71/88.
4.2. α) Οι οδοί διαφυγής και οι έξοδοι κινδύνου πρέπει να διατηρούνται ελεύθερες και να οδηγούν το
συντομότερο σε ασφαλές μέρος. β) Οι θέσεις εργασίας να μπορούν να εκκενώνονται γρήγορα και με
ασφάλεια. γ) Ο αριθμός η κατανομή και οι διαστάσεις των εξόδων κινδύνου εξαρτώνται από τον
εξοπλισμό, τις διαστάσεις των χώρων και τον μέγιστο αριθμό των εργαζομένων που μπορεί να βρίσκονται
στο χώρο αυτό. δ) Οι θύρες κινδύνου πρέπει να ανοίγουν προς τα έξω και να μπορεί να ανοίγουν εύκολα
από οποιονδήποτε. Ειδικά απαγορεύεται να χρησιμοποιούνται σα θύρες ασφαλείας οι συρόμενες ή οι
περιστρεφόμενες. ε) Είναι υποχρεωτικό να υπάρχει σήμανση για τις οδούς διαφυγής και τις θύρες
κινδύνου. στ) Οι θύρες κινδύνου δεν πρέπει να κλειδώνονται. ζ) Σε περίπτωση βλάβης του φωτισμού
πρέπει οι θύρες και οι έξοδοι κινδύνου καθώς και οι οδοί διαφυγής να διαθέτουν εφεδρικό φωτισμό.

5. Πυρανίχνευση και πυρόσβεση

5.1. Ο κατάλληλος εξοπλισμός κατάσβεσης πυρκαγιάς και όπου είναι αναγκαίο πυρανίχνευσης και
συναγερμού εξαρτάται από, τη χρήση των κτηρίων τον υπάρχοντα εξοπλισμό και τα φυσικά και χημικά
συστατικά ουσιών που χρησιμοποιούνται.
5.2. Ο χειροκίνητος εξοπλισμός πυρόσβεσης πρέπει να είναι ευπρόσιτος και εύχρηστος.
5.3. Πρέπει να υπάρχει έντονη σήμανση σε πολλά σημεία (Π.Δ. 105/95).

6. Αερισμός κλειστών χώρων εργασίας

6.1. Στους κλειστούς χώρους εργασίας, πρέπει να υπάρχει επαρκής νωπός αέρας σύμφωνα με τις
απαραίτητα ελάχιστες τιμές που φαίνονται στον παρακάτω πίνακα.

Είδος Εργασίας Αέρας σε m3 /ώρα και εργαζόμενο

Καθιστική 20 ως 40
Ελαφρά σωματική 40 ως 60
Βαριά σωματική Πάνω από 65
6.2.Η ποιότητα του αέρα πρέπει να διασφαλίζεται με βάση τις αρχές υγιεινής.
6.3. Σε περίπτωση που η ανανέωση του αέρα επιτυγχάνεται με τεχνητά μέσα, τότε πρέπει: α) να
λειτουργούν συνέχεια, β) να είναι σε καλή κατάσταση λειτουργίας, γ) κάθε βλάβη του συστήματος να
επισημαίνεται κατάλληλα από αυτόματη διάταξη.
6.4. Αν χρησιμοποιείται μηχανική εγκατάσταση εξαερισμού ή κλιματισμού πρέπει να αποφεύγεται η
έκθεση των εργαζομένων στα ρεύματα. Στις προαναφερόμενες περιπτώσεις πρέπει να εξασφαλίζεται η
καθαρότητα του αέρα.

7. Απαγωγή παραγόντων
7.1. Οι σκόνες οι ατμοί και τα αέρια που δημιουργούνται στους χώρους εργασίας πρέπει να
κατακρατόνται ή να απάγονται από το σημείο παραγωγής τους. Τα μέσα αυτά πρέπει να λειτουργούν
σωστά.
 7.2. Οι επιβλαβείς παράγοντες, πριν εκδιωχθούν στο περιβάλλον πρέπει να επεξεργάζονται και να
κατακρατόνται, ώστε να καθαρίζονται και να απορρίπτονται μόνο καθαρά στοιχεία.

8. Θερμοκρασία χώρων
8.1. Οι χώροι εργασίας, σε όλη τη διάρκεια του ωραρίου εργασίας, πρέπει να έχουν θερμοκρασία ανάλογη
με τη φύση της εργασίας και τη σωματική προσπάθεια που απαιτείται. Για ειδικές περιπτώσεις όπου
θερμαίνεται τοπικά ένας χώρος, πρέπει να ψύχεται σε ανεκτή θερμοκρασία ακόμη και το σημείο με το
πρόβλημα.
8.2. Για τους χώρους ανάπαυσης, υγιεινής, εστιατορίων, παροχής πρώτων βοηθειών και των φυλακίων
υπάρχουν ειδικές τιμές.
8.3. Στους χώρους εργασίας που υπάρχουν παράθυρα και γυάλινα τοιχώματα, πρέπει να λαμβάνονται
μέτρα ώστε να αποφεύγεται η υπερβολική έκθεση στον ήλιο.
8.4. Σε περίπτωση καύσωνα, εφαρμόζονται τα ειδικά μέτρα που προβλέπονται από τις ισχύουσες
διατάξεις και εγκυκλίους.

9. Φωτισμός
9.1. Οι χώροι εργασίας διαλείμματος και πρώτων βοηθειών πρέπει να έχουν άμεση οπτική επαφή με
εξωτερικό χώρο, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά από ειδική διάταξη. Εξαιρούνται οι χώροι εργασίας: α)
στους οποίους τεχνικοί λόγοι παραγωγής δεν επιτρέπουν άμεση οπτική επαφή με τον εξωτερικό χώρο, β)
με επιφάνεια κάτοψης πάνω από 2000 τ.μ. εφ’ όσον υπάρχουν επαρκή διαφανή ανοίγματα στην οροφή.
9.2. Οι εγκαταστάσεις φωτισμού των χώρων εργασίας και των διαδρόμων κυκλοφορίας πρέπει να μη
δημιουργούν κινδύνους στην ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων.
9.3. Ο τεχνητός φωτισμός πρέπει:
α. Να είναι ανάλογος με τη φύση και το είδος της εργασίας.
β. Να έχει χαρακτηριστικά φάσματος παραπλήσια του φυσικού φωτισμού.
γ. Να ελαχιστοποιεί τη θάμβωση.
δ. Να μη δημιουργεί υπερβολικές αντιθέσεις και εναλλαγές φωτεινότητας.
ε. Να διαχέεται, κατευθύνεται και κατανέμεται σωστά.
9.4. Οι ανάγκες σε φωτισμό και η ένταση του φωτισμού εξαρτώνται από το είδος και τη φύση της
εργασίας και την οπτική προσπάθεια που απαιτεί.
9.5. Αν από τη διακοπή του φωτισμού υπάρχει κίνδυνος να προκύψουν ατυχήματα τότε πρέπει να υπάρχει
εφεδρικός φωτισμός ασφαλείας. Η ένταση αυτού πρέπει να είναι μεγαλύτερη του 1/100 και σε κάθε
περίπτωση > 1 λουξ (LUX).
9.6. Οι διακόπτες του τεχνητού φωτισμού πρέπει να είναι εύκολα προσιτοί ακόμη και στο σκοτάδι και να
είναι τοποθετημένοι κοντά στις εισόδους και τις εξόδους, καθώς και κατά μήκος των διαδρόμων.

10. Δάπεδα, τοίχοι, οροφές και στέγες χώρων

10.1. Οι χώροι εργασίας στους οποίους υπάρχουν θέσεις εργασίας πρέπει να διαθέτουν επαρκή
θερμομόνωση.
10.2. Οι επιφάνειες των δαπέδων, των τοίχων και των οροφών πρέπει να μπορούν να καθαρισθούν σε
βάθος.
10.3. ΔΑΠΕΔΑ:
10.3.1. Τα δάπεδα των χώρων εργασίας πρέπει να πληρούν τους παρακάτω γενικούς όρους:
α. Να είναι σταθερά και στέρεα.
β. Να μην παρουσιάζουν επικίνδυνες κλήσεις.
γ. Να μην παρουσιάζουν κίνδυνους ολίσθησης.
δ. Να είναι ομαλά.
ε. Να αντέχουν στις κρούσεις, στις τριβές και στα φορτία (δυναμικά και στατικά).
στ. Να μη δημιουργούν σκόνη λόγω φθοράς.
10.3.2. Κίνδυνοι από την παραγωγική διαδικασία, τις εγκαταστάσεις, την χρήση και αποθήκευση
υλικών.
α. Να διαθέτουν κατάλληλο σύστημα αποχέτευσης, εφ΄ όσον πρέπει να πλένονται με άφθονο
νερό ή υπάρχουν νερά λόγω της παραγωγικής διαδικασίας.
β. Να έχουν επαρκή αντοχή όπου υπάρχει κίνδυνος από καυστικές ή διαβρωτικές ουσίες.
γ. Να μη διαποτίζονται όπου το απαιτούν λόγοι υγιεινής.
δ. Να αντέχουν τη θερμοκρασία όπου υπάρχει κίνδυνος σπινθηρισμών και πυρκαγιάς ή όπου
χρησιμοποιείται φλόγα.
ε. Όπου υπάρχει κίνδυνος πυρκαγιάς ή όπου υπάρχου εκρηκτικά υλικά να είναι
κατασκευασμένα από αντιστατικά υλικά ώστε, να μην υπάρχει κίνδυνος σπινθηρισμών.
στ. Να συμβάλουν στην απόσβεση των κραδασμών και όσο είναι δυνατόν στην απόσβεση των
θορύβων.
ζ. Να είναι ηλεκτρομονωτικά σε μονωμένες θέσεις εργασίας που υπάρχει κίνδυνος
ηλεκτροπληξίας.
10.3.3. Να τηρείται το μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος, το οποίο είναι περιορισμένο σε περίπτωση που
από κάτω υπάρχουν χώροι εργασίας.
10.3.4. Τα καλύμματα των δαπέδων πρέπει να είναι επαρκούς αντοχής και να μην υπάρχει περίπτωση
πρόσκρουσης.
10.3.5. Όταν τα καλύμματα των δαπέδων αφαιρούνται για εργασίες, πρέπει να διασφαλίζονται οι
εργαζόμενοι από τον κίνδυνο πτώσης.
10.3.6. Τα δάπεδα πρέπει να διατηρούνται καθαρά και ελεύθερα εμποδίων.
10.4. ΤΟΙΧΟΙ: α) Τα διαφανή ή διαφώτιστα τοιχώματα πρέπει να επισημαίνονται, να είναι
κατασκευασμένα από υλικά ασφαλείας ή να μη είναι επικίνδυνα για θραύση και πτώση των εργαζόμενων
καθώς και τραυματισμό τους από τη θραύση τους, β) οι τοίχοι πρέπει να είναι λείοι και αδιαπότιστοι
τουλάχιστον μέχρι ύψους 1,5 μέτρου, οπού το απαιτούν λόγω υγιεινής ή όπου πρέπει να πλένονται, γ) σε
χώρους με άμεσο κίνδυνο φωτιάς, λόγω δημιουργίας σπινθήρων ή χρήσης φλόγας, οι τοίχοι και τα
διαχωριστικά στοιχεία πρέπει να είναι πυράντοχα.
10.5. ΟΡΟΦΕΣ – ΣΤΕΓΕΣ:
α. Πρέπει να εξασφαλίζουν στεγανότητα και αντοχή σε στατικά και δυναμικά φορτία.
β. Η ανάρτηση φορτίων επιτρέπεται μόνο εφ΄ όσον είναι υπολογισμένα για τα φορτία αυτά. Αν
πρόκειται για ξύλινα, αυτά πρέπει να ελέγχονται και αν χρειάζεται να αντικαθίστανται.
γ. Η πρόσβαση σε στέγες κατασκευασμένες από υλικά ανεπαρκούς αντοχής, καθώς και αν δεν έχουν
κατασκευαστεί για να είναι βατές επιτρέπεται μόνο εφόσον υφίστανται κατάλληλες εγκαταστάσεις ή
παρέχεται κατάλληλος εξοπλισμός.
δ. Υαλόφρακτα τμήματα πρέπει να φέρουν μέτρα προστασίας για εργαζόμενους κάτω από αυτά.
ε. Εφ’ όσον υφίστανται προβλήματα από την ηλιακή θερμότητα και το ψύχος πρέπει να
θερμομονώνονται.
στ. Τα υαλόφρακτα τμήματα των στεγών πρέπει να προστατεύονται από την άμεση ηλιακή
ακτινοβολία.
11. Παράθυρα και φεγγίτες
Να μπορούν να ανοίγουν και να στερεώνονται. Να μην εμποδίζουν και να μην αποτελούν κίνδυνο για τους
εργαζόμενους. Σε περίπτωση που δεν ανοίγουν να υφίσταται επαρκής εξαερισμός από άλλα παράθυρα.

12. Θύρες και πύλες.

12.1. Η θέση, ο αριθμός τα υλικά κατασκευής και οι διατάσεις καθορίζονται με βάση τη φύση και τη
χρήση των εσωτερικών και εξωτερικών χώρων.
12.2. Πρέπει να τοποθετείται επισήμανση στο ύψος των ματιών στις διαφανείς θύρες.
12.3. Θύρες και πύλες που ανοίγουν και προς τις δύο κατευθύνσεις πρέπει να είναι διαφανείς ή να έχει
προβλεφθεί άλλος τρόπος ώστε να φαίνεται τι υπάρχει από πίσω.
12.4. Εφόσον οι διαφανείς επιφάνειες των θυρών δεν είναι κατασκευασμένες από υλικά ασφαλείας και
υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού από θραύσματα οι παραπάνω επιφάνειες πρέπει να προστατεύονται από
κρούσεις.
12.5. Το δάπεδο εκατέρωθεν των θυρών πρέπει να είναι ομαλό χωρίς εμπόδια.
12.6. Οι συρόμενες πόρτες πρέπει να διαθέτουν σύστημα ασφαλείας, το οποίο να εμποδίζει να βγαίνουν
από τις τροχιές τους και να πέφτουν
12.7. Θύρες όπου διέρχονται εργαζόμενοι πρέπει να ανοίγουν και να κλείνουν με ασφάλεια και ευκολία.
12.8. Οι θύρες που ανοίγουν προς τα επάνω πρέπει να είναι εφοδιασμένες με σύστημα ασφαλείας το
οποίο να τις εμποδίζει να πέφτουν.
12.9. Οι θύρες που βρίσκονται στις οδούς διαφυγής πρέπει να επισημαίνονται κατάλληλα και να ανοίγουν
από οποιονδήποτε εύκολα και χωρίς βοήθεια.
12.10. Πολύ κοντά σε θύρες που προορίζονται κυρίως για την κυκλοφορία οχημάτων πρέπει να υπάρχουν
θύρες για τη διέλευση πεζών οι οποίες να επισημαίνονται και να είναι διαρκώς ελεύθερες. Αυτό ισχύει
όπου η διέλευση πεζών δεν είναι ασφαλής.
12.11. Οι μηχανοκίνητες θύρες πρέπει να λειτουργούν χωρίς κίνδυνο ατυχημάτων για τους εργαζόμενους.
Πρέπει να είναι εφοδιασμένες με σύστημα επείγουσας ακινητοποίησης. Πρέπει να ανοίγουν εύκολα
χειροκίνητα εκτός αν ανοίγουν αυτόματα σε περίπτωση διακοπής του ρεύματος.

13. Διάδρομοι κυκλοφορίας

13.1. Οι διάδρομοι κυκλοφορίας στους οποίους περιλαμβάνονται και τα κλιμακοστάσια, οι μόνιμες

σκάλες, οι αποβάθρες και οι εξέδρες φόρτωσης πρέπει να είναι σε τέτοια κατάσταση ώστε οι πεζοί ή τα
οχήματα να μπορούν να τους χρησιμοποιούν με ασφάλεια.
13.2. Ο υπολογισμός των διαστάσεων και του αριθμού των διαδρόμων γίνεται με βάση τον αριθμό
χρηστών και το είδος της επιχείρησης. Εφόσον χρησιμοποιούνται μεταφορικά μέσα τότε πρέπει να
υπάρχουν πεζοδρόμια.
13.3. Οι οδοί κυκλοφορίας οχημάτων πρέπει να βρίσκονται σε αρκετή απόσταση από διαδρόμους,
κλιμακοστάσια και θύρες.
13.4. Εφόσον η χρήση και ο εξοπλισμός το απαιτούν, πρέπει να τοποθετείται σε εμφανές σημείο
σχεδιάγραμμα με τους διαδρόμους κυκλοφορίας.
14. Προστασία από πτώση αντικειμένων

14.1. Κάθε επίπεδο που έχει ύψος άνω των 75 εκατοστών, πρέπει να έχει κάγκελο, ή στηθαίο. Αυτό δεν
πρέπει να επιτρέπει εύκολα να περνάει κάποιος από μέσα του. Επίσης, κάγκελο πρέπει να τοποθετείται
σε: α) ανοίγματα χωρίς κάλυμμα β) σε δοχεία ή δεξαμενές με ύψος στομίου μικρότερο του ενός μέτρου
και γ) σε διαβάσεις πάνω από επικίνδυνες ζώνες (π.χ. μεταφορικές ταινίες).
14.2. Σε περιπτώσεις που ενδέχεται η πτώση αντικειμένων πρέπει να λαμβάνονται κατάλληλα
προστατευτικά μέτρα για την αποφυγή του κινδύνου τραυματισμού των εργαζομένων.
14.3. Εφόσον σε έναν χώρο υπάρχει κίνδυνος από πτώση αντικειμένων ή πτώση εργαζομένων πρέπει να
αποφεύγεται η είσοδος σε όποιους δεν έχουν εργασία.
14.4. Πρέπει να λαμβάνονται κατάλληλα μέτρα για την προστασία των εργαζομένων που είναι
εξουσιοδοτημένοι να εισέρχονται στις επικίνδυνες ζώνες.
14.5. Οι επικίνδυνες ζώνες πρέπει να επισημαίνονται ευκρινώς.

15. Ειδικά μέτρα για τις κυλιόμενες σκάλες και τους κυλιόμενους διαδρόμους

Πρέπει να λειτουργούν με ασφάλεια και να είναι εξοπλισμένα με τα συστήματα ασφαλείας. Επίσης, να

είναι εξοπλισμένα με συστήματα ακινητοποίησης σε εμφανές σημείο.

16. Αποβάθρες και εξέδρες φόρτωσης

16.1. Πρέπει να έχουν κατάλληλες διαστάσεις ανάλογα με τα φορτία και τουλάχιστον 80 εκατοστά
πλάτος.
16.2. Όσο είναι δυνατόν να έχουν στέγαστρο κατάλληλων διαστάσεων.
16.3. Εφόσον είναι μεγαλύτερες των 20 μέτρων πρέπει να έχουν τουλάχιστον μία έξοδο για κάθε άκρο. Οι
έξοδοι αυτές μπορεί να είναι και μόνιμα κεκλιμένα επίπεδα ή σκάλες.
16.4. Εφόσον βρίσκονται δίπλα σε σιδηροτροχιές και έχουν ύψος μεγαλύτερο των 80 εκατοστών ή μήκος
μεγαλύτερο των 10 μέτρων πρέπει να κατασκευάζονται έτσι ώστε να υπάρχει προστασία κάτω από αυτές.

17. Διαστάσεις και όγκος αέρα χώρων – Χώρος για την ελευθερία κινήσεων στη θέση εργασίας

17.1. Πρέπει να επιτρέπουν στους εργαζόμενους να εκτελούν την εργασία τους χωρίς κίνδυνο για την
ασφάλεια, την υγεία και την ευεξία τους.
17.2. Οι διαστάσεις της ελεύθερης επιφάνειας της θέσης εργασίας πρέπει να υπολογίζεται έτσι, ώστε οι
εργαζόμενοι να έχουν αρκετή ελευθερία κίνησης.
17.3. Η ελάχιστη επιτρεπόμενη θέση εργασίας πρέπει να είναι μεγαλύτερη του 1,5 τ.μ. και να μην είναι
μικρότερου πλάτους από 70 εκ.
17.4. Αν τα δύο προηγούμενα δεν μπορούν να τηρηθούν πρέπει να έχει προβλεφθεί ελεύθερος χώρος ή
άλλη επαρκή επιφάνεια κίνησης.
17.5. Στους χώρους εργασίας για κάθε διαρκώς παρευρισκόμενο εργαζόμενο πρέπει να υπάρχει ελάχιστος
χώρος, α) 12 κ.μ. για καθιστική εργασία, β) 15 κ.μ. για ελαφρά σωματική εργασία και γ) 18 κ.μ. για βαριά
 σωματική απασχόληση. Αν υπάρχουν και μη μόνιμα παρευρισκόμενοι εργαζόμενοι ο όγκος αυξάνεται
περαιτέρω. Για ύψος μεγαλύτερο των 4 μέτρων το ύψος του όγκου λαμβάνεται 4 μέτρα.

18. Χώροι ανάπαυσης

18.1. Εφόσον το προσωπικό υπερβαίνει τα 50 άτομα πρέπει να υπάρχει χώρος ανάπαυσης. Αυτό δεν
ισχύει για γραφεία ή παρόμοιους χώρους όπου το διάλειμμα μπορεί να γίνει στη θέση εργασίας.
18.2. Οι χώροι ανάπαυσης πρέπει να έχουν επαρκείς διαστάσεις ανάλογες με το προσωπικό και να έχουν
τραπέζια και καρέκλες με πλάτη.
18.3. Απαγορεύεται το κάπνισμα σε εσωτερικούς χώρους.
18.4. Πρέπει να έχουν οπτική επαφή με το εξωτερικό περιβάλλον και να φωτίζονται και να αερίζονται
επαρκώς.
18.5. Να έχουν πόσιμο νερό, δοχεία απορριμμάτων, να θερμαίνονται και να ψύχονται κατάλληλα. Επίσης,
να είναι καθαροί.
18.6. Χώρος ανάπαυσης μπορεί να θεωρηθεί και το εστιατόριο επιχείρησης.
18.7. Εφόσον ή φύση της εργασίας επιβάλει τακτικές και συχνές διακοπές και δεν υπάρχουν χώροι
ανάπαυσης, πρέπει να διαθέτονται άλλοι χώροι της επιχείρησης εφοδιασμένοι με επαρκή αριθμό
καθισμάτων.
18.8. Εφόσον επιβάλλεται εργασία ορθοστασίας, πρέπει να παρέχεται δυνατότητα ολιγόλεπτης
ανάπαυσης με κάθισμα στη θέση εργασίας.

19. Έγκυες και γαλουχούσες μητέρες πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να κατακλίνονται προς ανάπαυση σε
κατάλληλες συνθήκες.

20. Εξοπλισμός υγιεινής

20.1. Αποδυτήρια και ιματιοφυλάκια για την ενδυμασία.

20.1.1. Όταν ο αριθμός των εργαζομένων ξεπερνά τους 50 ή όταν υπάρχει ειδική ενδυμασία πρέπει να
υπάρχουν αποδυτήρια ξεχωριστά για άντρες και γυναίκες.
20.1.2. Στον πιο πάνω αριθμό δεν περιλαμβάνονται οι υπάλληλοι γραφείου.
20.1.3. Η πρόσβαση στα αποδυτήρια πρέπει να είναι εύκολη και να είναι ο χώρος επαρκής και
εφοδιασμένος με καθίσματα.
20.1.4. Τα αποδυτήρια πρέπει να είναι επαρκών διαστάσεων και να διαθέτουν ατομικά ερμάρια, τα
οποία θα επιτρέπουν σε κάθε εργαζόμενο να κλειδώνει τα ενδύματά του. Αν οι συνθήκες το απαιτούν
(επικίνδυνες ουσίες, ρύποι, υγρασία), πρέπει να υπάρχουν ξεχωριστά ερμάρια για τον ιματισμό
εργασίας και για την προσωπική ενδυμασία. Αν δεν απαιτούνται αποδυτήρια τότε πρέπει να υπάρχουν
μέσα για την εναπόθεση των ενδυμάτων του.

20.2. Λουτρά (ντους), νιπτήρες

20.2.1. Εφόσον επιβάλλεται από τη φύση της εργασίας, πρέπει να υπάρχουν επαρκή και κατάλληλα
λουτρά (ντους), χωριστά για τους άντρες και τις γυναίκες. Με κατάλληλες διαστάσεις και τρεχούμενο
ζεστό και κρύο νερό.
 20.2.2. Εφόσον δεν απαιτούνται λουτρά, πρέπει να τοποθετούνται κοντά στις θέσεις εργασίας και στα
αποδυτήρια επαρκής αριθμός νιπτήρων με τρεχούμενο κρύο και ζεστό νερό.
20.2.3. Αν οι χώροι λουτρών και τα αποδυτήρια είναι χωριστά τότε, πρέπει να επικοινωνούν μεταξύ
τους.

20.3. Οι εργαζόμενοι πρέπει να έχουν κοντά στις θέσεις εργασίας και στους χώρους ανάπαυσης και
λουτρών ή νιπτήρων, αποχωρητήρια, σύμφωνα με τις ισχύουσες υγειονομικές διατάξεις.

21. Χώροι πρώτων βοηθειών

21.1. Στους χώρους εργασίας που ο αριθμός των εργαζομένων ξεπερνά τους 100 ή όπου η όπου λόγω της
φύσης της εργασίας συμβαίνουν συχνά ατυχήματα, προβλέπεται ένας ή περισσότερος χώρος πρώτων
βοηθειών.
21.2. Οι χώροι αυτοί πρέπει να είναι εξοπλισμένοι με εγκαταστάσεις και υλικά πρώτων βοηθειών, να
διαθέτουν τρεχούμενο νερό, να εξυπηρετούνται από τουλάχιστον ένα εντεταλμένο άτομο ειδικά
εκπαιδευμένο και να επιτρέπουν την εύκολη είσοδο τραυματιοφορέων και φορείων.
21.3. Τα ελάχιστα απαιτούμενα υλικά πρώτων βοηθειών είναι:

21.4. Οι ποσότητες των υλικών αυτών καθορίζονται ανάλογα με τον αριθμό των εργαζομένων. Η
συμπλήρωση με άλλα είδη καθορίζεται από τον Γ.Ε.
21.5. Οι χώροι πρώτων βοηθειών πρέπει να επισημαίνονται κατάλληλα.
21.6. Υλικά πρώτων βοηθειών πρέπει να διατίθενται επίσης στους χώρους που απαιτείται λόγω των
συνθηκών εργασίας. Τότε πρέπει να έχει κατάλληλη σήμανση και να είναι εύκολα προσβάσιμο.
21.7. Πίνακας με οδηγίες για τις πρώτες βοήθειας αν είναι δυνατόν και με σχήματα πρέπει να αναρτάται
σε εμφανή σημεία των χώρων εργασίας.

22. Εργαζόμενοι με ειδικές ανάγκες

Ο σχεδιασμός των κτιρίων πρέπει να είναι κατάλληλος. Επίσης, Οι χώροι εργασίας πρέπει να είναι
κατάλληλα διαρρυθμισμένοι.

23. Εξωτερικοί χώροι εργασίας

23.1 Πρέπει να είναι έτσι σχεδιασμένοι ώστε η κίνηση των πεζών και των οχημάτων να γίνεται με
ασφάλεια. Ισχύει είτε για τους εργαζόμενους εκεί, είτε για τους περαστικούς.
23.2. Οι εξωτερικοί χώροι εργασίας πρέπει να φωτίζονται κατάλληλα.
23.3. Οι εργαζόμενοι που εργάζονται σε εξωτερικές εργασίες πρέπει: α) να προστατεύονται από τις
ατμοσφαιρικές επιδράσεις, β) από την πτώση αντικειμένων, γ) από τη ρύπανση, δ) θα πρέπει να μπορούν
να απομακρύνονται εύκολα και γρήγορα σε περίπτωση κινδύνου.
Βιβλιογραφικές πηγές
Υγιεινή και Ασφάλεια, Ευστάθιος Αθ. Ζωγόπουλος, Εκδώσεις Κλειδάριθμος, 2004.

Οδηγός Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας, Νίκος Σαραφόπουλος, Εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ, 2002.

Υγιεινή & Ασφάλεια στους χώρους εργασίας ,1992 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ
ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (μετάφραση και προσαρμογή στα Ελληνικά δεδομένα του βιβλίου
"SAFETY AND HEALTH AT WORK" που εξέδωσε το Διεθνές Γραφείο Εργασίας με τη συνεργασία του
Συμβουλίου Βιομηχανικής Ασφάλειας
της Σουηδίας).

https://www.google.gr/search?q=building+regulations&rlz=1C2SKPL_enGR437GR473&source=lnms&tb
m=isch&sa=X&ei=jtAeU6HmI4bJhAefsYCACQ&ved=0CAcQ_AUoAQ&biw=1600&bih=837#facrc=_&i
mgdii=tZsC2gCrzjJ42M%3A%3BmxrHlX9wn1C9rM%3BtZsC2gCrzjJ42M%3A&imgrc=tZsC2gCrzjJ42M
%253A%3BI5wlfx_K8VbpfM%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.graysbrookdesign.com%252Fattachmen
ts%252FImage%252Fbuildingregs.gif%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.graysbrookdesign.com%252Fpa
ge6.php%3B500%3B287

https://www.google.gr/search?q=%CE%B1%CF%85%CF%84%CF%8C%CE%BC%CE%B1%CF%84%C
E%BF%CF%85+%CF%83%CF%85%CF%83%CF%84%CE%AE%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF
%CF%82+%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC%CF%83%CE%B2%CE%B5%CF%83%CE%B7%CF
%82&rlz=1C2SKPL_enGR437GR473&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=xOc2U7SaN4eS7AbxqIGgCQ
&ved=0CAYQ_AUoAQ&biw=1600&bih=837#facrc=_&imgdii=_&imgrc=JjrqJ6qZNtlRXM%253A%3BE
IE_IjDGSRhXfM%3Bhttp%253A%252F%252F4.bp.blogspot.com%252F-kSNlFE3B-
5E%252FT8cr6d7Rq7I%252FAAAAAAAAAPQ%252FkeZxzMt-1-
Y%252Fs760%252FDIAGRAMMA%25252BEGKATASTASHS%25252BCOOKSAFER%25252BTOTA
L.JPG%3Bhttp%253A%252F%252Fcooksafer-total.blogspot.com%252F%3B709%3B486

https://www.google.gr/search?q=%CE%B1%CF%83%CF%86%CE%AC%CE%BB%CE%B5%CE%B9%
CE%B1+%CE%BC%CE%B7%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AC%CF%84%CF
%89%CE%BD+%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B3%CF%89%CE%B3%CE%AE%CF%82
&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=Y9Y3U4ndIcaxtAbk3IAY&ved=0CAYQ_AUoAQ&biw=1600&bih=
837#facrc=_&imgdii=_&imgrc=qTZj_2V_psYIcM%253A%3Bp8qnz-
K9Ambh3M%3Bhttp%253A%252F%252Fpierdoor.gr%252Fwp-
content%252Fuploads%252F2012%252F09%252Fphantomatic-
T4star_big.jpg%3Bhttp%253A%252F%252Fpierdoor.gr%252F%2525CE%2525B1%2525CE%2525B3%2
525CE%2525BF%2525CF%252581%2525CE%2525AC-
%2525CF%252583%2525CF%25258D%2525CE%2525B3%2525CF%252587%2525CF%252581%2525C
E%2525BF%2525CE%2525BD%2525CE%2525BF%2525CF%252585-
%2525CE%2525BC%2525CE%2525B7%2525CF%252587%2525CE%2525B1%2525CE%2525BD%252
5CE%2525AE%2525CE%2525BC%2525CE%2525B1%2525CF%252584%2525CE%2525BF%2525CF%
252582%252F%3B810%3B450

http://www.teethrakis.gr/drastiriotites/seminaria/eisigiseis_loukidis.pdf

http://users.uoi.gr/deapi/index.files/Page1730.htm