Luciano Berio
Luciano Berio Luciano Berio
(Fornaci di Rosignano, Italia, 1925eko urriaren 24a – Roma, 2003ko maiatzaren 27a) italiar konpositore eta musika garaikideko figura garrantzitsua izan zen XX. mendeko musikaren arloan. Berio bereziki ezaguna da ahotsaren erabilera berritzaileagatik, elektronikarako musikaren esperimentazioagatik eta instrumentu tradizionaletan teknika berriak aplikatzeagatik. Bere obra orkestra, kamara, ahots eta elektronikarako musikaz osatuta dago.
Biografia:
Luciano Berio Fornaci di Rosignano-n jaio zen, Livornoko probintzian, musikarekiko interesa zuen familian. Florentziako Luigi Cherubini Kontserbatorioan klarinetea eta konposizioa ikasi zuen, eta gero Milango Luigi Dallapiccola-ren ikaslea izan zen, bere garapenean eragin handia izan zuena. Gainera, New Yorkeko Columbia Unibertsitatean musika elektronikoa ikasi zuen eta Milango Studio di Fonologia Musicale-rekin lankidetzan aritu zen.
Ibilbidea eta obra:
Berio bere hasierako lanean serialismoaren eragina erakutsi zuen, baina laster estilo propioa garatu zuen, soinuaren esperimentazioan eta Italiako musika tradizioaren elementuen integrazioan oinarrituta. Bere lanez ahotsaren erabilera nabarmendu da, hala nola Sequenza III ahots femeninoarentzat, Sequenza V tronpetarentzat, eta Sequenze seriea, instrumentu desberdinetarako sortuak, bakoitza teknika eta adierazpen aukerak probatzeko.
1960ko hamarkadan, Berio musika elektronikoan interesa hartu zuen eta Milango Studio di Fonologia Musicale-rekin lan egin zuen, grabaketa teknika eta soinu manipulazioan esperimentatuz. Visage (1961) bezalako obrek ahotsa eta prozesu elektronikoak modu integratuan uztartzeko gaitasuna erakusten dute.
Bere obrarik ezagunen artean daude Sinfonia (1968–1969), Samuel Beckett-en testuak oinarri hartuta, eta Folk Songs(1964), kultura eta tradizio ezberdinetako abesti herrikoien moldaketak biltzen dituena. Ahotsaren eta literaturaren erabilera bere obra garaikideko erreferente bihurtzen du.
Luciano Berio irakasle eta mentore ere izan zen, hala nola Juilliard School (New York) eta Tanglewood Music Center-en, eta musikari eta konpositore gazteen belaunaldiei eragin handia izan zien, estilo irekia eta esperimentazioa sustatuz.
Sariak eta aitorpenak:
Bere bizitzan zehar, Berio sari eta aitorpen ugari jaso zituen, nazioarteko konposizio sariak eta ohore akademikoak barne. XX. mendeko musikan eragina handia izan zuen, tradizioa eta aurrerapena, musikaren forma instrumental eta ahotsa, eta teknika elektronikoak eta akustikoak modu integratuan uztartzeagatik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
