Σιδηροδρομικός Σταθμός Μεγαπλατάνου
 Megaplatanos Railway Station Σιδηροδρομικός Σταθμός | |
|---|---|
| Γενικές πληροφορίες | |
| Είδος σταθμού | Σιδηροδρομικός σταθμός |
| Λειτουργία | |
| Κατάσταση | Σε αναστολή λειτουργίας (άλλη χρήση) |
| Έναρξη λειτουργίας | 1918 |
| Παύση λειτουργίας | 1936 |
| Κτιριακή υποδομή | |
| Ημ. έναρξης κατασκευής | 1918 |
| Ημ. ολοκλήρωσης κατασκευής | 1918 |
| Είδος κτιρίου | Στο έδαφος |
| Επίπεδα | 1 |
Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Μεγαπλατάνου αποτέλεσε την σιδηροδρομική υποδομή που εξυπηρετούσε τον οικισμό του Μεγαπλατάνου στον Νομό Πέλλας και βρισκόταν επί της σιδηροδρομικής διακλάδωσης Αψάλου - Όρμα, η οποία αποτελούσε τμήμα της στενού εύρους σιδηροδρομική γραμμή Σκύδρας - Αριδαίας - Προμάχων.[1]
Ο σταθμός και οι βοηθητικές του υποδομές διατηρούνται μέχρι σήμερα.[2]
Ιστορικό
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Α' Παγκόσμιος Πόλεμος (1914-1918)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, η ανάγκη για ταχύ και ασφαλή ανεφοδιασμό των μετώπων κατέστησε τα μέσα σταθερής τροχιάς, όπως οι ελαφριοί σιδηρόδρομοι στενού εύρους (τύπου Decauville), κρίσιμα για τη μεταφορά στρατιωτικού υλικού και προσωπικού. Χωρίς η περιοχή της Πέλλας να αποτελέσει την εξαίρεση, το 1916, αποφασίστηκε η κατασκευή μιας στενού εύρους σιδηροδρομικής γραμμής που θα συνέδεε τη Σκύδρα με την Αριδαία, ενσωματώνοντας το δίκτυο στην υφιστάμενη σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης - Φλώρινας. Η Αριδαία, ως το μεγαλύτερο αστικό κέντρο της Αλμωπίας εκείνης της εποχής, αποτέλεσε τον κύριο προορισμό της νέας γραμμής, διευκολύνοντας τόσο τις στρατιωτικές επιχειρήσεις όσο και την ανάπτυξη της περιοχής.[1]
Υλοποίηση διακλάδωση και κατασκευή σταθμού (1918)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι εργασίες για την κατασκευή της γραμμής ξεκίνησαν το 1915 και ολοκληρώθηκαν το 1916, με τη νέα υποδομή να αποδεικνύεται ιδιαίτερα χρήσιμη για τις πολεμικές ανάγκες από τους πρώτους μήνες λειτουργίας της. Λίγο αργότερα, κρίθηκε αναγκαία η δημιουργία μιας συμπληρωματικήςδιακλάδωσης από την Άψαλο προς την Όρμα, καθώς εκεί βρίσκονταν τα περισσότερα στρατιωτικά νοσοκομεία της περιοχής.[3]
Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Μεγαπλατάνου κατασκευάστηκε και ολοκληρώθηκε το 1918 μαζί με την διακλάδωση και συνδέθηκε με τους οικισμούς του Πολυκαρπίου, της Όρμας και της Αψάλου. Οι τακτικές δρομολογήσεις αμαξοστοιχιών προς αυτά τα σημεία συνέβαλαν καθοριστικά στον ανεφοδιασμό των στρατευμάτων και στη μεταφορά τραυματιών, καθιστώντας τον σταθμό αναπόσπαστο μέρος της πολεμικής στρατηγικής της εποχής.[2]
Μεσοπόλεμος και αναστολή Λειτουργίας (1919-1936)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Μετά το τέλος του πολέμου, η διαχείριση του σιδηροδρομικού δικτύου πέρασε από τους συμμαχικούς στρατούς στο ελληνικό κράτος. Το 1924, η διαχείριση ανατέθηκε στην εταιρεία Τοπικοί Σιδηρόδρομοι Μακεδονίας, η οποία επιχείρησε να εκμεταλλευτεί εμπορικά και επιβατικά τη γραμμή μέχρι το 1929. Ωστόσο, λόγω οικονομικών προβλημάτων, η εταιρεία πτώχευσε, με αποτέλεσμα τη μεταφορά της διαχείρισης στους Σιδηροδρόμους Ελληνικού Κράτους (ΣΕΚ).[4]
Οι ΣΕΚ συνέχισαν να εκτελούν επιβατικά και εμπορικά δρομολόγια, εξυπηρετώντας και τον Σταθμό Μεγαπλατάνου, έως το 1936, όταν αποφασίστηκε η οριστική αναστολή λειτουργίας της γραμμής. Οι υποδομές του σταθμού διασώζονται έως και σήμερα.[1]
Δομή Σταθμού
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στον παρακάτω πίνακα απεικονίζεται διαγραμματικά η οργάνωση του χώρου και των αντίστοιχων σιδηροδρομικών ανταποκρίσεων.[5]
| Επίπεδο
Ε1 |
||
| Αποβάθρα 1Α | προς Άψαλο (Πολυκάρπι) ← | |
| Αποβάθρα 1Β | προς Όρμα (Τερματικός) → | |
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 Παπαδημητρίου, Δημήτριος Ι. (2005). Οι Σιδηρόδρομοι στον Βορειοελλαδικό Χώρο. Θεσσαλονίκη: Μουσείο Φωτογραφίας "Χρήστος Καλεμκέρης" Δήμου Καλαμαριάς. σελ. 120-124. ISBN 960-87946-2-5.
- 1 2 «Σιδηροδρομική Γραμμή Σκύδρας - Αριδαίας». www.greekrailtickets.gr. Ανακτήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 2024.
- ↑ «Ελληνικός Ορειβατικός Σύλλογος Αριδαίας: Το τρένο της Καρατζόβας». Ελληνικός Ορειβατικός Σύλλογος Αριδαίας. Ανακτήθηκε στις 19 Ιουνίου 2024.
- ↑ Unknown (2015). «Τοπικοί Σιδηρόδρομοι Μακεδονίας (Local Railways of Macedonia) | Hellenic Railway Heritage». Τοπικοί Σιδηρόδρομοι Μακεδονίας (Local Railways of Macedonia) | Hellenic Railway Heritage. Ανακτήθηκε στις 30 Ιανουαρίου 2025.
- ↑ Ogdoo.gr. «Η ιστορία του τρένου της Καρατζόβας: Μια άγνωστη πτυχή της ελληνικής σιδηροδρομικής ιστορίας». Ogdoo.gr.
