صفحهٔ اصلی

دانشنامه‌ای آزاد که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند؛
با ۸٬۳۲۴ کاربر فعال و ۱٬۱۰۰٬۴۹۶ مقاله به زبان فارسی

مقالهٔ برگزیده

کیک یا گتو گونه‌ای شیرینی است که خاستگاه اروپایی دارد. واژهٔ فارسی کیک (مستقیماً) از واژهٔ انگلیسی cake است و آن هم احتمالاً برگرفته از نروژی باستان kaka و آن هم از ژرمنی غربی kokon است. زمان ظاهر شدن این واژه در زبان انگلیسی از سال ۱۳۰۰ میلادی بوده است. اگرچه به باور باستان‌شناسان این خوراک از زمان‌های باستان وجود داشته است، اما تصوری که از کیک امروزی وجود دارد و سه ویژگیِ شیرین بودن، سبکی و بافت اسفنجی را در ذهن مجسم می‌کند، نوعی شیرینی است که از میانهٔ سدهٔ هجدهم به وجود آمده است. آرد، شکر، تخم مرغ و کره چهار ماده‌ای هستند که بیش از مواد دیگر در کیک به کار برده می‌شوند. کیک‌ها به‌طور کلی به دو گروه بزرگ غیرچرب یا کیک‌های اسفنجی و چرب یا کیک‌های کره‌ای تقسیم می‌شوند. تفاوت کیک‌های کره‌ای با کیک‌های اسفنجی در اینست که برخلاف کیک‌های اسفنجی حباب داخل این نوع کیک در اثر وارد کردن هوا توسط به‌هم‌زدن شکر و تخم مرغ به وجود نیامده است بلکه عامل اصلی در به وجود آمدن حباب در این نوع کیک‌ها، ایجاد گاز در داخل کیک، بخاطر استفاده از یک عامل ورآورنده نظیر بیکینگ پودر است. همچنین کیک کره‌ای از نظر وزنی سنگین است درصورتی‌که سبک بودن، از ویژگی‌های یک کیک اسفنجی است. کیک از موادی است که در اثر تماس با هوا خشک می‌شود و به همین علت در روش‌های تزیینی معمول است که سطح کیک به‌طور کامل با مواد پوشانده شود. بدین وسیله سدی در برابر عبور هوا به وجود آمده و باعث دوام بیشتر کیک خواهد شد. کیک‌ها ممکن است با توجه مناسبتی که برای آن‌ها در نظر گرفته شده طبقه‌بندی شود. به عنوان مثال، کیک عروسی و کیک تولد از جمله کیک‌هایی هستند که در درجه اول با توجه به جشنی که برای آن‌ها در نظر گرفته شده، شناخته می‌شوند.

ادامه… مقاله‌های برگزیده – مقالهٔ امروز

آیا می‌دانستید که …؟

… از گیاه پوماتو می‌توان هم سیب‌زمینی و هم گوجه‌فرنگی برداشت کرد؟ (در تصویر)
… ارنو روبیک برای حل کردن مکعب روبیک، مکعبی که خودش اختراع کرده بود، بیش از یک ماه وقت صرف کرد؟
… نام مستعار لوسی در همان شبی که این فسیل کشف شد، از ترانهٔ لوسی در آسمان با الماس‌ها گروه بیتلز گرفته شد و نام اتیوپیایی او در زبان امهری به معنی «تو شگفت‌انگیزی» است؟
… برپایهٔ برآوردهای بعدی مقام‌های سیا، پروازهای شناسایی لاکهید یو-۲ و ای-۱۲ در اواخر دههٔ ۱۹۵۰ و دههٔ ۱۹۶۰ بیش از نیمی از گزارش‌های شیء ناشناس پرنده را تشکیل می‌دادند؟
… تجارت الماس‌های خونین که به تأمین مالی جنگ‌های داخلی در آفریقا کمک می‌کرد، به شکل‌گیری نظام گواهی‌نامه فرایند کیمبرلی و ایجاد یک نظام بین‌المللی صدور گواهی برای الماس‌های خام انجامید؟
… راینولد مسنر نخستین کوهنوردی است که توانسته است همه ۱۴ قله بالای ۸۰۰۰ متر را فتح کند؟

بیشتر… – پیشنهاد یک مقاله

دربارهٔ ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای اینترنتی با بیش از ۳۲۹ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقاله‌های آن را ویرایش کند. هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی‌مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌کتاب، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌خبر، ویکی‌دانشگاه، ویکی‌سفر، ویکی‌داده و ویکی‌گونه را پدیدآوردند.

ویکی‌پدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب می‌شود. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۱۰ آبان ۱۴۰۵ خورشیدی) ۱٬۱۰۰٬۴۹۶ نوشتار دارد.

ادامه… ویکی‌پدیا، بدون نیاز به اینترنت

از میان خبرها

پاتریک استوارت در ۱۹۹۹

پاتریک استوارت (در تصویر)، بازیگر بریتانیایی، در ۸۶ سالگی درگذشت.
لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا بار دیگر به‌عنوان رئیس‌جمهور برزیل انتخاب شد.
در انتخابات پارلمانی صربستان، فهرست دانشجویی با شکست الکساندر ووچیچ، رئیس‌جمهور پیشین، اکثریت کرسی‌ها را به دست آورد.
در اردن، تیراندازی در یک کلیسا نه کشته بر جای گذاشت.
دو آسیب‌پذیری امنیتی با شدت بالا در پی‌اچ‌پی خدمات برخط بسیاری را مختل کرد.

یادبودها

امروز: یکشنبه، ۱ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی برابر ۱۰ آبان ۱۴۰۵ هجری خورشیدی و ۲۰ جمادی‌الاول ۱۴۴۸ هجری قمری (UTC)

در ایران: جشن آبانگان

رویدادها

۱۶۰۴ - ویلیام شکسپیر نمایشنامه «اُتلو» را برای نخستین بار در کاخ «وایت هال» لندن به روی صحنه آورد.
۱۷۵۵ - با وقوع یک زلزله شدید در لیسبون پایتخت پرتغال، بیش از ۹٬۰۰۰ خانه ویران شده و ۳۰٬۰۰۰ نفر جان باختند.
۱۹۲۲ - هیئت قانونگذاری ترکیه با فرمان مصطفی کمال آتاتورک (در تصویر)، به الغای نظام سلطنتی در این کشور، رای مثبت داد. یکسال بعد، نظام «جمهوری» در ترکیه اعلام شد.
۱۹۸۱ - جزایر آنتیگوا و باربودا در شرق دریای کارائیب، از بریتانیا استقلال یافتند.

زادروزها

۸۴۶ - زادروز لویی کندزبان پادشاه فرانسه
۱۸۸۰ - زادروز آلفرد وگنر دانشمند، زمین‌شناس و هواشناس آلمانی
۱۹۲۴ - زادروز سلیمان دمیرل رئیس‌جمهور ترکیه از سال ۱۹۹۳ تا ۲۰۰۰
۱۹۳۵ - زادروز ادوارد سعید نظریه‌پرداز ادبی، منتقد فرهنگی و فعال سیاسی فلسطینی-آمریکایی
۱۹۴۴ - زادروز رفیق حریری سیاستمدار و فعال اقتصادی لبنانی، دو دوره نخست‌وزیر لبنان
۱۹۵۰ - زادروز رابرت لافلین فیزیکدان آمریکایی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک
۱۹۷۳ - زادروز آیشواریا رای بازیگر هندی و دوشیزه دنیا سال ۱۹۹۴
۱۹۹۴ - زادروز پابلو ویتار خواننده، ترانه‌سرا برزیلی

درگذشت‌ها

۲۵۱ - درگذشت هوستیلیان امپراتور روم
۱۸۱۸ - درگذشت ماری-گابریل کاپت نقاش فرانسوی
۱۸۹۴ - درگذشت الکساندر سوم تزار روسیه از ۱۳ مارس ۱۸۸۱ تا هنگام مرگش
۱۹۰۳ - درگذشت تئودور مومسن تاریخ‌دان، واژه‌شناس و نویسنده آلمانی، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۰۲
۱۹۵۵ - درگذشت دیل کارنگی نویسنده و سخنران آمریکایی
۱۹۵۶ - درگذشت مارشال پیترو بادوگیلیو بیست و هشتمین نخست‌وزیر پادشاهی ایتالیا
۱۹۷۲ - درگذشت ازرا پاوند شاعر آمریکایی

→ روز قبل – روز بعد ←
یادبودهای نوامبر – یادبودهای بیشتر…