Và al contegnud

Pagina principala

De Wikipedia
Benrivad in su la Wikipedia in lengua lombarda
L'enciclopedia libera che tucc poden dà una man a scriver
con 80 332 vos

Acess segur
Version standard

Clica chì per vardà l'indes di pagine Varda l'indes   ImageVarda la Guida esenziala   Image Pagina principala in Scriver Lombard   ImageDervì un cunt   Image Wikisource in Lombard  Image Wikizzionari in Lombard

Image
Image

Vos in vedrina

Image
Henri Lehmann, Cristina Trivulzio di Belgiojoso.

La Cristina Trivolza de Belgiojos (Milan, 28 giugn 1808 - Milan, 5 luj 1871) a l'è stada ona patriota taliana che l'ha partecipaa ativament al Risorgiment. A l'è stada editora de giornaj rivoluzionari, scritora e giornalista.

I sò nomm de batesem a eren (in italian): Maria Beatrice Teresa Barbara Clotilde Melchiora Camilla Giulia Margherita Laura Trivulzio.

La Cristina, tosa del Girolom Trivolz (1778-1812) - discendent de vuna di famej storegh de la nobiltaa milanesa e del famos Gian Giacom Trivolz - e de la Vitoria di Marchesi Gherardini (1790-1836), a l'è nassuda a on quart ai vundes de la matinna, el 28 de giugn 1808 in del palazz de la fameja. L'att de batesem a l'è staa matricolaa indela parocchia de la gesa de San Lissander: indel ducument el nomm matricolaa a l'è Cristina Trivulzi. I variant del sò cognomm eren tant, da Trivulzi a Triulzi putost che Triulzio, e lee istessa, de tosa, la se firmava 'me Cristina Trivulzia. Despoeu la sò mort, la se imponarà la version Trivulzio.

La Cristina a l'è restada indree de pader a l'età de quattr'agn. La mader la s'è sposada anmò cont el Lissander Viscont d'Aragona e la gh'ha avuu on bagaj e tre tosann. La Cristina a l'era tacada comè ai sò fradej e sorej (l'Alberto, la Virginia "Valentina", la Giulia e la Teresa). Se sa pocch de la vita de la Cristina de tosetta. I pocch informazion che se gh'hann a hinn traa de ona lettera del 1842 indè che lee la se descriv a la sò amisa Ernesta Bisi, andand contra ai paroj de on frenologh che 'l diseva de cognoss i personn domà da la forma del corp e 'l credeva che la Trivolz la fudess stada, da tosetta, ganivella e estroversa: «Seri ona tosetta malinconega, seria, introversa, inscì timida che me sucedeva despess de scobbià in sajotter in de la sala de mè mader perchè credevi de dassen che on quajvun l'era dree a vardamm o che 'l me voeureva fà parlà».

(Va innanz)

Image
Image

Te 'l savevet che ...

Image
Pollice Verso del Jean-Léon Gérôme, vun di quader pussee cognossud in su la lota di gladiator

El gladiator (istess in latin) a l'era un lotador de l'Antiga Roma, che 'l ciapa el so nom del gladius, spada di legionari roman che doperaven anca lor. Per i so spetacoi, ciamad munera, a l'è stada desvilupada la strutura de l'anfiteater.

La figura la gh'havaria la soa origin in del munus (al plural munera, de chi el nom del spetacol), o ben la tradizzion di familie sciore de Roma de dàgh onor ai so mort con di combatiment de omen armad, denanz a un arbiter, tradizzion che forsi ghe staven sgiamò adree i etrusch e, 'me tant alter element de la soa coltura, l'è stada ciapada di roman. In principi, 'sti munera chi eren vert al publegh ma spartid di Ludi, o ben i sgioeugh finanziad del Stat. De combatiment in tra gladiator ghe n'è notizzia di rit funerari del secol quell de III prima del Signor, al temp di guerre puneghe, e cont el temp inn deventad un element propi important de la vita e de la coltura romana, a perder la soa carateristega de rit per i mort inscì de deventà di spetacoi per el publegh, finanziad di omen propi sciori o anca de l'Imperator midem, inscì de volzà el so consens o de tegnì el popol bon, in la tatega ciamada panem et circenses. 'Sti spetacoi chi, voramai part del tut di Ludi, podeven vesser ordinari, fad in ocasion di festività, o straordinari, fad per di ocasion speciai, e inn andad inanz per la storia de Roma per circa set secoi, cont el so splendor pussee grand in tra el prim e 'l segond secol, quand che in del 404 el Flavi Onori l'ha ordinad che fussen tolt via e, in del 438, el Valentinian III i ha fornid in manera definitiva.

(Va inanz)

Image
Image

In di olter lengov

I des Wikipedie con pussee de articoi: Ingles, Cebuan, Todesch, Svedes, Frances, Olandes, Russ, Spagnoeul, Italian, Arab Egizzian

Alter lengov minoritari e piscinine: Bieloruss classegh, Breton, Giavanes, Veneto, Napolitan, Sundanes, Curd, Frison, Chines Wu, Scot

Image
Image

Un proverbi a cas

"Braghe onte palanche pronte"
Schiscia chi per atualizà la pagina
Image
Image

Ocio!

  1. La lengua lombarda la gh'ha mia un standard parlad o scrit, donca in su la Wikipedia se doperen pussee de ortografie: l'è consiliad doperàn vuna in tra la la Noeuva Ortografia Lombarda e la Scriver Lombard, ma gh'è anca di grafie locai; per savénn pussee, varda i ortografie acetade.
  2. La Wikipedia la garantiss mia i so contegnud e l'è nanca censurada per i fiolin
Image
Image

Wikipedia

Wikipedia l'è un'enciclopedia libera e portada inanz apena de utent volontari. El so obietiv l'è de menà la cognossenza libera a tucc e in pussee lengov che se po.

I nost Cinch Pilaster inn:

  1. La Wikipedia l'è 'n enciclopedia e mia un regoeujer de informazzion senza controll
  2. La Wikipedia la gh'ha un pont de vista neutral e i informazzion i gh'han de vesser verificabil
  3. La Wikipedia l'è libera: tucc poden dà una man a scriver e la gh'ha la licenza dobia CC BY-SA e GDFL
  4. La Wikipedia la gh'ha un codes de comportament e tucc i gh'ha de rispetàss
  5. La Wikipedia la gh'ha mia di regole fisse foeura di 5 pilaster.
Image
Image

Una vos de scriver

Image
Image

Cossa se po fà?