Idi na sadržaj

Abraham Maslow

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Abraham Maslow
Image
Rođenje (1908-04-01) 1. april 1908.
Brooklyn, New York, SAD
Smrt (1970-06-08) 8. juni 1970.
Menlo Park, Kalifornija, SAD
PrebivališteSAD
DržavljanstvoAmeričko
PoljePsihologija (Humanistička psihologija)
Institucija
Alma mater
Akademski mentorHarry Harlow
Utjecali na njega / nju
Poznat(a) poMaslowljeva hijerarhija potreba; Samoaktualizacija
Istaknute nagradeHumanista godine (1967)
Supruga: Bertha Goodman Maslow (vjenčani 1928); Djeca: 2

Abraham Harold Maslow (1. april 1908 – 8. juni 1970) bio je američki psiholog najpoznatiji po uspostavljanju Maslowljeve hijerarhije potreba, teorije psihološkog zdravlja zasnovane na zadovoljenju urođenih ljudskih potreba prema hijerarhijskom redoslijedu, čiji je najviši stepen samoaktualizacija.[1]

Maslow je bio profesor psihologije na Univerzitetu Cornell, Brooklyn Collegeu, Univerzitetu Brandeis i Univerzitetu Columbia. U svom radu naglašavao je značaj usmjeravanja pažnje na pozitivne osobine čovjeka, nasuprot pristupu koji pojedinca posmatra isključivo kroz njegove psihološke poteškoće ili simptome.[2] Prema istraživanju objavljenom 2002. u časopisu Review of General Psychology, Maslow je svrstan na deseto mjesto među najcitiranijim psiholozima 20. vijeka.[3]

Biografija

[uredi | uredi izvor]

Rane godine

[uredi | uredi izvor]

Rođen je 1908. i odrastao je u Brooklynu kao najstarije od sedmero djece u porodici. Roditelji su mu bili jevrejski imigranti prve generacije iz Kijeva, koji je tada bio dio Ruske Imperije (danas Ukrajina), a početkom 20. vijeka emigrirali su u Sjedinjene Američke Države bježeći od progona i antisemitizma u carskoj Rusiji.[4][5]

Maslow je u svojim kasnijim autobiografskim osvrtima djetinjstvo opisivao kao teško i emocionalno zahtjevno. Navodio je da je njegov otac često bio odsutan zbog poslovnih obaveza, dok je odnos s majkom opisivao kao emocionalno distanciran i opterećen sukobima. Na seminaru održanom 1960. godine Maslow je izjavio:

Bio sam izuzetno nesretan dječak... Moja porodica je bila nesretna porodica, a moja majka užasno biće... Odrastao sam u bibliotekama i među knjigama, bez prijatelja. S takvim djetinjstvom pravo je čudo da nisam postao psihotičan.

– Abraham Maslow[2]

U ranom životnom periodu razvio je i kritički odnos prema religiji. Iako je porodica njegove majke bila religioznija od očeve, Maslow je religijske prakse smatrao nedosljednim u odnosu na svakodnevni život.[2] Tokom obreda Bar Mitzvah, u dobi od trinaest godina, doživio je snažnu emocionalnu reakciju, nakon čega se postepeno udaljio od religijske prakse.[2]

Godine 1922. započeo je srednjoškolsko školovanje u Boys High School u Brooklynu, gdje se istakao u radu školskih akademskih klubova i uredničkim poslovima. Bio je urednik školskog latinskog časopisa, a jedno vrijeme i školskog lista iz fizike Principia.[2] Tokom tog perioda razvio je snažno interesovanje za književnost, muziku i društvena pitanja, posebno pod utjecajem Uptona Sinclaira, čija su ga djela usmjerila ka razmišljanju o društvenim nejednakostima i socijalnoj pravdi.[4]

U mladosti je pokazivao interes i za političke i društvene ideje, uključujući demokratski socijalizam, razvijajući kritički odnos prema materijalizmu i potrošačkom društvu.[2] Istovremeno se bavio fizičkim vježbanjem i dizanjem tegova, smatrajući fizičku snagu važnim dijelom ličnog identiteta.[6]

Univerzitetsko obrazovanje

[uredi | uredi izvor]

Nakon završetka srednje škole Maslow upisao je City College u New Yorku, a 1926. pohađao je i večernje kurseve prava, od kojih je ubrzo odustao. Godine 1927. nastavio je studij na Univerzitetu Cornell, ali ga je napustio nakon jednog semestra zbog zbog slabijeg akademskog uspjeha i visokih troškova studiranja.[2]

Godine 1928. oženio se svojom rođakom Berthom Goodman, s kojom se poznavao još iz djetinjstva provedenog u Brooklynu.[2]

Iste godine upisao je Univerzitet u Wisconsin-Madison, gdje se trajno usmjerio ka studiju psihologije. U to vrijeme Odsjek za psihologiju na Univerzitetu u Wisconsinu bio je jedno od značajnijih središta psiholoških istraživanja u Sjedinjenim Američkim Državama i važno uporište biheviorizma.[7]

Pod utjecajem tada dominantnog eksperimentalnog biheviorizma, Maslow je započeo istraživanja iz oblasti ponašanja primata, dominacije i seksualnosti, što je obilježilo njegov rani naučni rad.[2] Na preporuku profesora Hulseyja Casona izradio je magistarski rad pod naslovom Learning, Retention and Reproduction of Verbal Material, koji je završio 1931, stekavši zvanje magistra psihologije.[2]

Iako je kasnije taj rad smatrao metodološki ograničenim, njegov mentor smatrao ga je dovoljno vrijednim za objavljivanje, pa su rezultati istraživanja kasnije objavljeni u obliku dva naučna članka.[2]

Pod mentorstvom Harryja F. Harlowa Maslow je nastavio doktorski studij i 1934. stekao doktorat iz psihologije.[7] Nakon završetka doktorskog studija ostao je na Univerzitetu u Wisconsinu još jednu akademsku godinu (1934–1935) kao asistent u nastavi na Odsjeku za psihologiju.[7]

Akademska karijera

[uredi | uredi izvor]

Nakon završetka angažmana na Univerzitetu u Wisconsinu, Maslow je nastavio istraživački rad na srodnim temama na Univerzitetu Columbia, gdje je ostvario kontakt s Alfredom Adlerom, jednim od ranih saradnika Sigmunda Freuda, koji je imao značajan utjecaj na njegovo dalje teorijsko usmjerenje.[2]

Od 1937. do 1951. bio je član nastavnog osoblja Brooklyn Collegea, gdje je razvio veliki dio svojih ranih teorijskih ideja iz oblasti psihologije ličnosti i motivacije. U tom periodu njegovo porodično iskustvo i profesionalni rad značajno su utjecali na oblikovanje njegovih psiholoških stavova.

Nakon Drugog svjetskog rata, Maslow je počeo kritički preispitivati dominantne pristupe u psihologiji, posebno način na koji su psiholozi donosili zaključke o ljudskom ponašanju i mentalnim procesima. Iako nije u potpunosti odbacio tadašnje teorijske pravce, razvio je vlastiti pristup razumijevanju ljudske psihe, koji je kasnije postao poznat kao humanistička psihologija.[8]

Tokom ratnog perioda Maslow je razvio snažno interesovanje za pitanja mira, ljudskog razvoja i psihološkog blagostanja. To ga je usmjerilo ka istraživanjima fenomena samoaktualizacije, koja su postala centralni dio njegovog teorijskog rada. U tim istraživanjima poseban utjecaj na njega imali su antropologinja Ruth Benedict i geštalt psiholog Max Wertheimer, koje je smatrao primjerima psihološki zdravih i ostvarenih ličnosti.[2] Posmatranja njihovih osobina, ponašanja i životnih obrazaca predstavljala su osnovu za Maslowljeva kasnija istraživanja mentalnog zdravlja, ljudskog potencijala i razvoja teorije hijerarhije potreba.[2]

Maslow je tokom svoje akademske karijere proširio područje istraživanja ljudske motivacije i razvoja ličnosti, integrišući ideje drugih psihologa i razvijajući vlastite teorijske koncepte, među kojima su hijerarhija potreba, metapotrebe, metamotivacija, samoaktualizacija i vrhunska iskustva. Ovi koncepti postali su temelj njegovog doprinosa humanističkoj psihologiji i imali značajan utjecaj na razvoj savremenih teorija motivacije i psihološkog razvoja.[2]

Od 1951. do 1969. radio je kao profesor psihologije na Univerzitetu Brandeis, gdje je razvio najveći dio svojih najpoznatijih teorijskih radova. Nakon toga postao je rezidentni istraživač na Laughlin institutu u Kaliforniji, gdje je nastavio naučni rad i pisanje.[2]

Maslow je zagovarao model rukovođenja zasnovan na nenametljivom vođenju i podršci autonomnom razvoju pojedinaca i grupa. U skladu s tim stavovima, 1963. odbio je kandidaturu za predsjednika Udruženja za humanističku psihologiju, smatrajući da organizacija treba razvijati intelektualni pokret bez oslanjanja na centralizirano vodstvo.[9]

Smrt

[uredi | uredi izvor]

Maslow je 1967. pretrpio težak infarkt miokarda, koji je doživio tokom trčanja. Preminuo je 8. juna 1970. u dobi od 62 godine u Menlo Parku, u Kaliforniji.[10][11] Sahranjen je na groblju Mount Auburn.

Reference

[uredi | uredi izvor]
  1. ↑ Mustofa, Ahmad Zainal (2022). "Hierarchy of Human Needs: A Humanistic Psychology Approach of Abraham Maslow". Kawanua International Journal of Multicultural Studies (jezik: engleski). 3 (2): 30–35. doi:10.30984/KIJMS.v3i2.282. Arhivirano s originala, 29. 4. 2026. Pristupljeno 28. 4. 2026.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Hoffmann, Edward (1988). The Right to be Human: A Biography of Abraham Maslow (jezik: engleski). New York: St. Martin's Press. ISBN 978-0-87477-461-0. Pristupljeno 28. 4. 2026.
  3. ↑ American Psychological Association (2002). "The 100 most eminent psychologists of the 20th century". apa.org (jezik: engleski). Pristupljeno 28. 4. 2026.
  4. 1 2 Mercado, Juan Andrés (2022). "Abraham Maslow: Biographical and Intellectual Profile" (jezik: engleski). Human Flourishing. Pristupljeno 28. 4. 2026.
  5. ↑ Wilson, Colin (2004). Dreaming To Some Purpose (jezik: engleski). London: Arrow Books. ISBN 978-0099471479. Pristupljeno 28. 4. 2026.
  6. ↑ Nicholson, Ian A. M. (2001). "Giving Up Maleness: Abraham Maslow, Masculinity, and the Boundaries of Psychology". History of Psychology. 4 (1): 79–91. doi:10.1037/1093-4510.4.1.79.
  7. 1 2 3 Lowry, Richard J. (1973). A. H. Maslow: An Intellectual Portrait. Monterey, California: Brooks/Cole Publishing Company. ISBN 0-8185-0083-2.
  8. ↑ Berger, Kathleen Stassen (1983). The Developing Person through the Life Span (jezik: engleski). New York: Worth Publishers. ISBN 978-0879012052. Pristupljeno 29. 4. 2026.
  9. ↑ Vich, Miles (2008). "Maslow's Leadership Legacy". Journal of Humanistic Psychology. 48 (4): 444–445. doi:10.1177/0022167808320540.
  10. ↑ "Dr. Abraham Maslow, Founder Of Humanistic Psychology, Dies". The New York Times (jezik: engleski). 1970. Pristupljeno 29. 4. 2026.
  11. ↑ "Abraham Maslow (1908–1970)". Muskingum University (jezik: engleski). 1997. Arhivirano s originala, 20. 12. 2015. Pristupljeno 29. 4. 2026.

Vanjski linkovi

[uredi | uredi izvor]
Preuzeto iz "https://bs.wikipedia.org/w/index.php?title=Abraham_Maslow&oldid=3936219"