Edukira joan

Grañón

Wikipedia, Entziklopedia askea
Grañón
Errioxako udalerria
Image
Image Irudi gehiago
Image
Administrazioa
Estatu burujabeImage Espainia
AutonomiaImage Errioxa
AlkateaJosé Ignacio Castro Miguel
Izen ofizialaGrañón
Posta kodea26259
INEk ezarritako kodea26069
HerriburuaGrañón
Geografia
Koordenatuak42°27′01″N 3°01′35″W / 42.450277777778°N 3.0263888888889°W / 42.450277777778; -3.0263888888889
Mapa
Image
Azalera31,01 km²
Altitudea723 m
MugakideakRedecilla del Camino, Ibrillos, Tormantos, Leiva, Herramélluri, Villalobar de Rioja, Santo Domingo de la Calzada, Corporales, Santurde de Rioja eta Villarta-Quintana
Demografia
Biztanleria209 (2025)
alt_left 90 (%42,9) (%57,1) 120 alt_right
Dentsitatea7 bizt/km²
MatrikulaLO
granon.org

Grañón Errioxako udalerria da. Azken erroldaren arabera 209 biztanle zituen 31 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Redecilla del Camino, Ibrillos, Tormantos, Leiva, Herramélluri, Villalobar de Rioja, Santo Domingo de la Calzada, Corporales, Santurde de Rioja eta Villarta-Quintana.

Mapa
Grañón eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea200250300350400450200020052010201520202025GrañónBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 120 gizon, 90 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.83
 
95-99
 
2.22
1.67
 
90-94
 
13.33
2.50
 
85-89
 
7.78
9.17
 
80-84
 
11.11
13.33
 
75-79
 
6.67
9.17
 
70-74
 
10.00
5.83
 
65-69
 
8.89
9.17
 
60-64
 
2.22
6.67
 
55-59
 
5.56
10.00
 
50-54
 
7.78
4.17
 
45-49
 
8.89
8.33
 
40-44
 
2.22
5.00
 
35-39
 
4.44
0.00
 
30-34
 
4.44
5.00
 
25-29
 
1.11
2.50
 
20-24
 
0.00
4.17
 
15-19
 
2.22
0.83
 
10-14
 
0.00
0.83
 
5-9
 
1.11
0.83
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 54,3 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 43,6) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 15,2 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 4,8 —probintzian % 18,8—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Image Errioxako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 54,3Probintzia berean · % 25,7Beste erkidegoa · % 15,2Estatutik kanpo · % 4,8
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 10 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 40)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Errumania, Kuba dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 20Europa · % 40Afrika · % 40
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
3
Maroko
1
0
Errumania
2
1
Italia
0
0
Kuba
1
1
Peru
0
0
Portugal
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 369 etxebizitza zeuden: 125 (% 33,9) nagusiak eta 244 (% 66,1) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 16 plazarekin (16 plaza etxebizitzako).[5]

369etxebizitza
125etxegune
1etxebizitza turistiko (2026)Image Errioxako mapa

Etxebizitza multzoa Image Errioxako mapa

125
244
Etxebizitza nagusia (125)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (244)

Guztira 125 etxegune zeuden, eta horietatik 55 (% 44,0) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 155
2 pertsona38
3 pertsona17
4 pertsona11
5 edo gehiago4

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 211 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 19,4 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 16,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 33,6; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 30,8.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 16,7 zen 2021ean eta % 19,4 2024an; beraz, 2,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 34,8 izatetik % 30,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 18,8 ziren, eta gizonen artean % 20,0; 1,3 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 37,5 eta gizonen % 25,2 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

211biztanle 15 urte edo +, 2024
% 19,4goi-mailako ikasketak+2,7 puntu 2021etikImage mapa
% 30,8lehen hezkuntza edo gutxiago−4,0 puntu 2021etikImage mapa
% 30,8
% 33,6
% 16,1
% 19,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 30,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 33,6Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 16,1Goi-mailako ikasketak · % 19,4
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Image Errioxako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Grañón, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak41% 19,423% 20,018% 18,8
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa34% 16,120% 17,414% 14,6
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)71% 33,643% 37,428% 29,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago65% 30,829% 25,236% 37,5
Guztira211% 100,0115% 100,096% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Grañón, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 16,7% 15,5% 33,0% 34,8233
2022% 17,2% 16,8% 33,6% 32,4238
2023% 18,5% 17,1% 33,3% 31,1222
2024% 19,4% 16,1% 33,6% 30,8211
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.767 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 28.718 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.830 euro) parean dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 18.900 euro zen. Errenta gordina 18.272 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 35,3[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 36,2), beste diru-sarrerak (% 27,2), langabezia-prestazioak (% 0,2), beste prestazioak (% 1,1).

35%
36%
27%
Soldata · % 35,3Pentsioak · % 36,2Langabezia · % 0,2Beste prestazioak · % 1,1Beste sarrerak · % 27,2
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 28,3 da, probintziakoaren (29,6; Image Errioxako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,3 da, probintziakoaren (2,5; Image Errioxako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Grañón udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 92 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 43,8; gainerako % 56,2 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 4,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 47,4 zen eta emakumezkoena % 39,6; langabezia-tasa, aldiz, % 1,9 eta % 7,9 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 89 zen 2023ean, 2021eko 86etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 39,3 osatzen dute, eta gizonek % 60,7.

89okupatu, 2023+% 3,5 2021etik
% 39,3emakumeak okupatuen artean
% 43,8jarduera-tasa, 2024
% 4,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 41,9
% 56,2
Okupatuak · % 41,9Langabeak · % 1,9Inaktiboak · % 56,2
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Grañón, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak88% 41,953% 46,535% 36,5
Langabeak4% 1,91% 0,93% 3,1
Inaktiboak118% 56,260% 52,658% 60,4
Guztira210% 100,0114% 100,096% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 56,2), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 24,7), industria (% 10,1) eta eraikuntza (% 7,9).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Image Errioxako mapa
% 24,7
% 10,1
% 56,2
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 24,7Industria · % 10,1Eraikuntza · % 7,9Zerbitzuak · % 56,2

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 60,7; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 21,3), eta oinarrizko okupazioak % 5,6.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 63,0 eta emakumeen % 57,1).

% 21,3
% 60,7
% 12,4
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 21,3Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 60,7Oinarrizko okupazioak · % 5,6Ez dago jasota · % 12,4
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Grañón, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak19% 21,38% 14,811% 31,4
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak54% 60,734% 63,020% 57,1
Oinarrizko okupazioak5% 5,65% 9,30% 0,0
Ez dago jasota11% 12,47% 13,04% 11,4
Guztira89% 100,054% 100,035% 100,0

Okupatuen % 51,7 besteren konturako langileak dira, eta % 48,3 norberaren konturakoak.[14]

% 48,3
% 51,7
Norberaren kontura · % 48,3Besteren kontura eta beste egoera bat · % 51,7
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Grañón, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura43% 48,323% 42,620% 57,1
Besteren kontura46% 51,731% 57,415% 42,9
Guztira89% 100,054% 100,035% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 66 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.693 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 31 km² denez, NAE lurraldearen % 86,9 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 98,4 lur goldagarria (2.650 ha, 66 ustiategitan), % 1,4 larre iraunkorrak (38,4 ha, 2 ustiategitan), % 0,2 arbolak (5,3 ha, 2 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,17 ha, 6 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
87%
13%
NAE · 2.693 ha (% 86,9)Gainerako azalera · 408 ha (% 13,1)
NAE, lur-erabileraren arabera
98%
Lur goldagarria · 2.650 ha (% 98,4)Larre iraunkorrak · 38,4 ha (% 1,4)Arbolak · 5,3 ha (% 0,2)Baratzeak · 0,17 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 134 gidari zeuden erroldatuta: 96 gizon (% 71,6) eta 38 emakume (% 28,4)[17]. Biztanleen % 63,8 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 239 ibilgailuk osatzen zuten: 146 turismo, 27 kamioi, 25 furgoneta, 12 motozikleta eta 12 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 695 turismokoa zen, probintziako (492) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,8 urtekoa zen; turismoen % 4,8k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 25,3k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 64,2 diesel zen eta % 35,3 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,4; probintzian % 0,8). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,7k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 44k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
24%
30%
44%
0 etiketa · 1 (% 0,4)ECO · 3 (% 1,3)C etiketa · 56 (% 24,1)B etiketa · 70 (% 30,2)Etiketarik gabe · 102 (% 44)
Turismoak, adinaren arabera
12%
19%
39%
25%
< 4 urte · 7 (% 4,8)4–8 urte · 17 (% 11,6)8–15 urte · 28 (% 19,2)15–25 urte · 57 (% 39)≥ 25 urte · 37 (% 25,3)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Image
Carrasquedoko baseliza.

2020ko abuztuaren 1ean, nekropoli baten aurkikuntzaren berri eman zen herrigunetik 200 metrora. 35 hilobi azaleratu zituzten, baina 90 bide daude, helduena zein haurrena. Hilobiratze kristaua dute.[18] Beste hauexek ditu kultur ondasun eraikiak:

  • Juduen baseliza bitxia, Villarta-Quintanarako bidean. Lau ertzetako bakoitzean ostiko bana du.
  • Libia izeneko nekropolia, Herramélluriren lurretatik gertu, udalerriaren ipar-ekialdera.
  • Donibane eliza, herrigunearen erdian.
  • Carrasquedoko baseliza.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Errioxa.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Errioxa.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Errioxa.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Errioxa.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Errioxa.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q177714.
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Errioxa.tab (Wikimedia Commons).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Hallan una necrópolis de la Edad Media en La Rioja durante las obras de una autovía» LaSexta 2020-07-31 (kontsulta data: 2020-08-01).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Errioxako Autonomia Erkidegoa
 Artikulu hau Errioxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Grañón&oldid=11786118"(e)tik eskuratuta