Edukira joan

Huertahernando

Huertahernando
Espainiako udalerria
Image
Administrazioa
Estatu burujabeImage Espainia
AutonomiaImage Gaztela-Mantxa
ProbintziaGuadalajarako probintzia
AlkateaLorenzo Abanades Martínez (en) Itzuli
Izen ofizialaHuertahernando
Posta kodea19...
INEk ezarritako kodea19148
HerriburuaHuertahernando
Geografia
Koordenatuak40°49′28″N 2°17′08″W / 40.824444444444°N 2.2855555555556°W / 40.824444444444; -2.2855555555556
Mapa
Image
Azalera51,32 km²
Altitudea1.154 m
MugakideakAblanque, Olmeda de Cobeta, Zaorejas, Armallones, Sacecorbo, Esplegares eta Riba de Saelices
Demografia
Biztanleria51 (2025)
alt_left 17 (%32,7) (%67,3) 35 alt_right
Dentsitatea1 bizt/km²
MatrikulaGU

Huertahernando Guadalajarako udalerria da, Señorío de Molina - Alto Tajo eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 51 biztanle zituen 51,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ablanque, Olmeda de Cobeta, Zaorejas, Armallones, Sacecorbo, Esplegares eta Riba de Saelices.

Biztanleriaren tamainaUrtea505560657075200020052010201520202025HuertahernandoBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 35 gizon, 17 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
5.71
 
90-94
 
0.00
5.71
 
85-89
 
11.76
5.71
 
80-84
 
17.65
8.57
 
75-79
 
0.00
2.86
 
70-74
 
11.76
0.00
 
65-69
 
0.00
8.57
 
60-64
 
5.88
5.71
 
55-59
 
17.65
20.00
 
50-54
 
11.76
5.71
 
45-49
 
5.88
22.86
 
40-44
 
5.88
5.71
 
35-39
 
11.76
2.86
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 21,2 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 27,8) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 28,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 21,2 —probintzian % 21,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Image Guadalajarako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 21,2Probintzia berean · % 28,8Beste erkidegoa · % 28,8Estatutik kanpo · % 21,2
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 11 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 63,6)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Alemania, Ekuador dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 18,2Europa · % 18,2Afrika · % 63,6
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 147 etxebizitza zeuden: 31 (% 21,1) nagusiak eta 116 (% 78,9) ez-nagusiak.[4]

147etxebizitza
31etxegune

Etxebizitza multzoa Image Guadalajarako mapa

31
116
Etxebizitza nagusia (31)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (116)

Guztira 31 etxegune zeuden, eta horietatik 17 (% 54,8) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 117
2 pertsona8
3 pertsona2
4 pertsona3
5 edo gehiago1

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 57 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 22,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 19,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 36,8.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 15,1 zen 2021ean eta % 22,8 2024an; beraz, 7,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 43,4 izatetik % 36,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 22,2 ziren, eta gizonen artean % 23,1; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 55,6 eta gizonen % 28,2 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

57biztanle 15 urte edo +, 2024
% 22,8goi-mailako ikasketak+7,7 puntu 2021etikImage mapa
% 36,8lehen hezkuntza edo gutxiago−6,6 puntu 2021etikImage mapa
% 36,8
% 19,3
% 21,1
% 22,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 36,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 19,3Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 21,1Goi-mailako ikasketak · % 22,8
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Image Guadalajarako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Huertahernando, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak13% 22,89% 23,14% 22,2
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa12% 21,110% 25,62% 11,1
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)11% 19,39% 23,12% 11,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago21% 36,811% 28,210% 55,6
Guztira57% 100,039% 100,018% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Huertahernando, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 15,1% 15,1% 26,4% 43,453
2022% 18,5% 18,5% 24,1% 38,954
2023% 21,8% 21,8% 21,8% 34,555
2024% 22,8% 21,1% 19,3% 36,857
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 17.690 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 30.860 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.467 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) — zen. Errenta gordina 21.374 euro-koa izan zen pertsonako.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[8][oh 1].

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Huertahernando udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 30 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 52,6; gainerako % 47,4 inaktibo zeuden.[9] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 3,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 53,8 zen eta emakumezkoena % 50,0; langabezia-tasa, aldiz, % 0,0 eta % 11,1 zen, hurrenez hurren.[9]

Okupatuen kopurua 28 zen 2023ean, 2021eko 25etik gora.[10] Emakumeek okupatuen % 21,4 osatzen dute, eta gizonek % 78,6.

28okupatu, 2023+% 12,0 2021etik
% 21,4emakumeak okupatuen artean
% 52,6jarduera-tasa, 2024
% 3,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 50,9
% 47,4
Okupatuak · % 50,9Langabeak · % 1,8Inaktiboak · % 47,4
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Huertahernando, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak29% 50,921% 53,88% 44,4
Langabeak1% 1,80% 0,01% 5,6
Inaktiboak27% 47,418% 46,29% 50,0
Guztira57% 100,039% 100,018% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 46,4), eraikuntza (% 17,9), industria (% 17,9) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 17,9).[10]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Image Guadalajarako mapa
% 17,9
% 17,9
% 17,9
% 46,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 17,9Industria · % 17,9Eraikuntza · % 17,9Zerbitzuak · % 46,4

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 46,4; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 21,4), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 21,4.[11] Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 50,0), eta emakumeen artean oinarrizko okup. (% 50,0).

% 21,4
% 46,4
% 21,4
% 10,7
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 21,4Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 46,4Oinarrizko okupazioak · % 21,4Ez dago jasota · % 10,7
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Huertahernando, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak6% 21,46% 27,30% 0,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak13% 46,411% 50,02% 33,3
Oinarrizko okupazioak6% 21,43% 13,63% 50,0
Ez dago jasota3% 10,72% 9,11% 16,7
Guztira28% 100,022% 100,06% 100,0

Okupatuen % 64,3 besteren konturako langileak dira, eta % 35,7 norberaren konturakoak.[12]

% 35,7
% 64,3
Norberaren kontura · % 35,7Besteren kontura eta beste egoera bat · % 64,3
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Huertahernando, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura10% 35,79% 40,91% 16,7
Besteren kontura18% 64,313% 59,15% 83,3
Guztira28% 100,022% 100,06% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 23 gidari zeuden erroldatuta: 17 gizon (% 73,9) eta 6 emakume (% 26,1)[13]. Biztanleen % 44,2 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 85 ibilgailuk osatzen zuten: 43 turismo, 19 furgoneta, 7 kamioi, 7 motozikleta eta 3 ziklomotor[13]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 827 turismokoa zen, probintziako (582) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 12,7 urtekoa zen; turismoen % 7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 27,9k 25 urte baino gehiago[13]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 73,8 diesel zen eta % 25 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,6k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 58,3k ez zuen etiketarik[oh 2].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
20%
18%
58%
ECO · 3 (% 3,6)C etiketa · 17 (% 20,2)B etiketa · 15 (% 17,9)Etiketarik gabe · 49 (% 58,3)
Turismoak, adinaren arabera
16%
16%
33%
28%
< 4 urte · 3 (% 7)4–8 urte · 7 (% 16,3)8–15 urte · 7 (% 16,3)15–25 urte · 14 (% 32,6)≥ 25 urte · 12 (% 27,9)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Guadalajara.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Guadalajara.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Guadalajara.tab.
  8. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.