Henri B. Kagan
 Henri B. Kagan | ||||
|---|---|---|---|---|
.jpg) | ||||
| Persoonlijke gegevens | ||||
| Geboortedatum | 15 december 1930 | |||
| Geboorteplaats | Boulogne-Billancourt[1][2][3] | |||
| Academische achtergrond | ||||
| Alma mater | Wetenschapsfaculteit van de Universiteit van Parijs École nationale supérieure de chimie de Paris | |||
| Promotor | Jean Jacques | |||
| Wetenschappelijk werk | ||||
| Vakgebied | Asymmetrische synthese, scheikunde,[4] organische chemie,[4] spectrometrie[4] | |||
| Nobelprijs voor Scheikunde | ||||
| Jaar | 2026 | |||
| Reden | Voor de ontdekking van niet-lineaire effecten en autokatalyse in asymmetrische organische synthese | |||
| Samen met | Kensō Soai | |||
| Voorganger(s) | Susumu Kitagawa Richard Robson Omar M. Yaghi | |||
| ||||
Henri Boris Kagan (Boulogne-Billancourt, 15 december 1930) is een Frans scheikundige en sinds 1999 emeritus professor aan de Universiteit Parijs-Saclay. Hij is bekend als hoogleraar op gebied van de asymmetrische synthese.
In 2026 werd hij samen met de Japanner Kensō Soai onderscheiden met de Nobelprijs voor Scheikunde voor zijn ontdekking van niet-lineaire effecten in asymmetrische katalyse.[5]
Biografie
[bewerken | brontekst bewerken]Kagan werd geboren in Boulogne-Billancourt als zoon van de ingenieur Alexander Kagan en Adeline Kagan Celniker. Hij studeerde aan de Sorbonne en École nationale supérieure de chimie de Paris. Aansluitend voltooide hij in 1960 zijn promotie onder Jean Jacques aan de Collège de France.
In 1968 werd hij docent aan de Universiteit Parijs-Zuid in Orsay en directeur van het laboratorium voor stereoselectieve synthese. Van 1963 tot aan zijn emeritaat in 1999 was hij hoogleraar scheikunde aan de Universiteit Parijs-Sacley.
Werk
[bewerken | brontekst bewerken]Kagan werkte op het gebied van de stereochemie, de organometaalchemie en organische synthese. In 1986 nam hij voor het eerst de niet-lineaire effecten waar in asymmetrische katalyse en ontwikkelde hij de wiskundige modellen om het gedrag hiervan te beschrijven.[6] Dit was een belangrijke ontdekking omdat het inzicht gaf in het begrijpen van moleculaire processen. Tevens werd hiermee aangetoond dat de chirale zuiverheid van een katalysator niet lineair hoeft te correleren met de enantiomere overmaat van het produkt. Het was voor dit werk dat hij de Nobelprijs won.
- ↑ Henri B. Kagan; "Victor Grignard and Paul Sabatier: Two Showcase Laureates of the Nobel Prize for Chemistry"; DOI: 10.1002/ANIE.201201849; datum van uitgave: 27 juni 2012.
- ↑ Henri B. Kagan; "Victor Grignard and Paul Sabatier: Two Showcase Laureates of the Nobel Prize for Chemistry"; DOI: 10.1002/ANIE.201201849; datum van uitgave: 27 juni 2012.
- ↑ Who's Who in France.
- 1 2 3 Nationaal Normbestand van Tsjechië; geraadpleegd op: 15 oktober 2026; NKC-identificatiecode: jo20261311569.
- ↑ (en) Press release Nobel Prize in Chemistry 2026. nobelprize.org. Geraadpleegd op 14 oktober 2026.
- ↑ (en) Puchot, C., Samuel, O., Dunach, E., Zhao, S., Agami, C., Kagan, H. B. (1986). Nonlinear effects in asymmetric synthesis. Examples in asymmetric oxidations and aldolization reactions. Journal of the American Chemical Society 108 (9): 2353–2357. ISSN: 0002-7863. PMID 22175583. DOI: 10.1021/ja00269a036.
· 
· 
