58. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes

58. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes odbył się w dniach 11–22 maja 2005 roku. Imprezę otworzył pokaz francuskiego filmu Leming w reżyserii Dominika Molla^[1]. W konkursie głównym zaprezentowanych zostało 21 filmów pochodzących z 14 różnych krajów.

Jury pod przewodnictwem serbskiego reżysera Emira Kusturicy przyznało nagrodę główną festiwalu, Złotą Palmę, belgijskiemu filmowi Dziecko w reżyserii braci Dardenne. Drugą nagrodę w konkursie głównym, Grand Prix, przyznano amerykańskiemu obrazowi Broken Flowers w reżyserii Jima Jarmuscha^[2].

Oficjalny plakat promocyjny festiwalu przedstawiał oryginalną ilustrację schodów prowadzących do rozgwieżdżonego nieba autorstwa Frédérica Menanta i Tima Garcii^[3]. Galę otwarcia i zamknięcia festiwalu prowadziła belgijska aktorka Cécile de France^[4].

Członkowie jury

Konkurs główny

Emir Kusturica, serbski reżyser – przewodniczący jury^[5]
Fatih Akın, niemiecki reżyser
Javier Bardem, hiszpański aktor
Nandita Das, indyjska aktorka
Salma Hayek, meksykańska aktorka
Benoît Jacquot, francuski reżyser
Toni Morrison, amerykańska pisarka
Agnès Varda, francuska reżyserka
John Woo, hongkoński reżyser

Sekcja „Un Certain Regard”

Alexander Payne, amerykański reżyser – przewodniczący jury
Eduardo Antin, argentyński krytyk filmowy
Betsy Blair, amerykańska aktorka
Katia Chapoutier, kanadyjska dziennikarka
Sandra Den Hamer, dyrektorka MFF w Rotterdamie
Gilles Marchand, francuski scenarzysta
Geneviève Welcomme, francuska dziennikarka

Cinéfondation i filmy krótkometrażowe

Edward Yang, tajwański reżyser – przewodniczący jury
Chantal Akerman, belgijska reżyserka
Colin MacCabe, irlandzki krytyk filmowy
Yousry Nasrallah, egipski reżyser
Sylvie Testud, francuska aktorka

Złota Kamera – debiuty reżyserskie

Abbas Kiarostami, irański reżyser – przewodniczący jury
Yves Allion, francuski krytyk filmowy
Patrick Chamoiseau, francuski pisarz
Malik Chibane, francuski reżyser
Scott Foundas, amerykański krytyk filmowy
Laura Meyer, francuska filmoznawczyni
Luc Pourrinet, francuski kierownik produkcji
Roberto Turigliatto, dyrektor MFF w Turynie
Romain Winding, francuski operator filmowy

Selekcja oficjalna

Otwarcie i zamknięcie festiwalu

	Tytuł	Reżyseria	Kraj produkcji
Otwierający	Leming	Dominik Moll	Francja
Zamykający	Chromofobia	Martha Fiennes	Wielka Brytania

Konkurs główny

Następujące filmy zostały wyselekcjonowane do udziału w konkursie głównym o Złotą Palmę^[6]:

Tytuł polski	Tytuł oryginalny	Reżyseria	Kraj produkcji
Bashing	バッシング Basshingu	Masahiro Kobayashi	Japonia
Bitwa w niebie	Batalla en el cielo	Carlos Reygadas	Meksyk
Broken Flowers	Broken Flowers	Jim Jarmusch	Stany Zjednoczone
Ukryte	Caché	Michael Haneke	Francja
Nie wracaj w te strony	Don’t Come Knocking	Wim Wenders	Stany Zjednoczone
Dziecko	L’enfant	Jean-Pierre i Luc Dardenne	Belgia
Free Zone	Free Zone	Amos Gitai	Izrael
Tale of Cinema	극장전 Geuk jang jeon	Hong Sang-soo	Korea Południowa
Wybór mafii	黑社會 Hak se wui	Johnnie To	Hongkong
Historia przemocy	A History of Violence	David Cronenberg	Kanada
Zerowy kilometr	Kilomètre zéro	Hiner Saleem	Irak
Ostatnie dni	Last Days	Gus Van Sant	Stany Zjednoczone
Leming	Lemming	Dominik Moll	Francja
Manderlay	Manderlay	Lars von Trier	Dania
Malować albo kochać	Peindre ou faire l’amour	Arnaud Larrieu i Jean-Marie Larrieu	Francja
Szanghajskie sny	青红 Qing hong	Wang Xiaoshuai	Chiny
Chłopiec za burtą	Quando sei nato non puoi più nasconderti	Marco Tullio Giordana	Włochy
Sin City: Miasto grzechu	Sin City	Frank Miller i Robert Rodriguez	Stany Zjednoczone
Trzy pogrzeby Melquiadesa Estrady	The Three Burials of Melquiades Estrada	Tommy Lee Jones	Stany Zjednoczone
Gdzie leży prawda	Where the Truth Lies	Atom Egoyan	Kanada
Trzy miłości	最好的時光 Zui hao de shi guang	Hou Hsiao-hsien	Tajwan

Pokazy pozakonkursowe

Następujące filmy zostały wyświetlone na festiwalu w ramach pokazów pozakonkursowych:

Tytuł polski	Tytuł oryginalny	Reżyseria	Kraj produkcji
Artyści ze spalonego teatru	Les artistes du Théâtre Brûlé	Rithy Panh	Kambodża
C'est pas tout à fait la vie dont j'avais rêvé	C’est pas tout à fait la vie dont j’avais rêvé	Michel Piccoli	Francja
Chromofobia	Chromophobia	Martha Fiennes	Wielka Brytania
Cindy: The Doll Is Mine (film krótkometrażowy)	Cindy: The Doll Is Mine	Bertrand Bonello	Francja
Życie jest muzyką	Crossing the Bridge: The Sound of Istanbul	Fatih Akın	Niemcy
Słodko-gorzkie życie	달콤한 인생 Dalkomhan insaeng	Kim Jee-woon	Korea Południowa
Darshan	Darshan – L’étreinte	Jan Kounen	Francja
Boże Narodzenie	Joyeux Noël	Christian Carion	Francja
Kirikou i dzikie bestie	Kirikou et les bêtes sauvages	Michel Ocelot i Bénédicte Galup	Francja
Kiss Kiss Bang Bang	Kiss Kiss Bang Bang	Shane Black	Stany Zjednoczone
Wszystko gra	Match Point	Woody Allen	Stany Zjednoczone
Seanse o północy	Midnight Movies: From the Margin to the Mainstream	Stuart Samuels	Stany Zjednoczone
Niech pomszczę choć jedno z mych oczu	נקם אחת משתי עיני Nekam Achat Mishtey Eynay	Avi Mograbi	Izrael
Princess Raccoon	オペレッタ狸御殿 Operetta tanuki goten	Seijun Suzuki	Japonia
Siła koszmarów: Powstanie polityki strachu (miniserial)	The Power of Nightmares: The Rise of the Politics of Fear	Adam Curtis	Wielka Brytania
Gwiezdne wojny: część III – Zemsta Sithów	Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith	George Lucas	Stany Zjednoczone

Sekcja „Un Certain Regard”

Następujące filmy zostały wyświetlone na festiwalu w ramach sekcji „Un Certain Regard”^[7]:

Tytuł polski	Tytuł oryginalny	Reżyseria	Kraj produkcji
Cidade Baixa	Cidade Baixa	Sérgio Machado	Brazylia
Kino, aspiryna i sępy	Cinema, Aspirinas e Urubus	Marcelo Gomes	Brazylia
Delwende – pożeraczki dusz	Delwende	S. Pierre Yaméogo	Burkina Faso
Dolina iluzji	Down in the Valley	David Jacobson	Stany Zjednoczone
Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił?	エリ・エリ・レマ・サバクタニ Eri Eri rema sabakutani	Shinji Aoyama	Japonia
Fałszywe zgłoszenie	Falscher Bekenner	Christoph Hochhäusler	Niemcy
Filmowiec	Le filmeur	Alain Cavalier	Francja
Habana Blues	Habana Blues	Benito Zambrano	Hiszpania
Łuk	활 Hwal	Kim Ki-duk	Korea Południowa
Jewboy	Jewboy	Tony Krawitz	Australia
Joanna	Johanna	Kornél Mundruczó	Węgry
Król	The King	James Marsh	Stany Zjednoczone
Marock	Marock	Laïla Marrakchi	Maroko
Śmierć pana Lăzărescu	Moartea domnului Lăzărescu	Cristi Puiu	Rumunia
Północny wschód	Nordeste	Juan Diego Solanas	Argentyna
Krew	Sangre	Amat Escalante	Meksyk
Śpioch	Schläfer	Benjamin Heisenberg	Niemcy
Zapomniany kraj	සුළඟ එනු පිණිස Sulanga Enu Pinisa	Vimukthi Jayasundara	Sri Lanka
Czas, który pozostał	Le temps qui reste	François Ozon	Francja
Zakochani widzą słonie	Voksne mennesker	Dagur Kári	Dania
Pewnej nocy	یک شب Yek shab	Niki Karimi	Iran
Yellow Fella (film krótkometrażowy)	Yellow Fella	Ivan Sen	Australia
Zim i spółka	Zim and Co.	Pierre Jolivet	Francja

Laureaci nagród

Konkurs główny

Złota Palma

Dziecko, reż. Jean-Pierre i Luc Dardenne

Grand Prix

Broken Flowers, reż. Jim Jarmusch

Nagroda Jury

Szanghajskie sny, reż. Wang Xiaoshuai

Najlepsza reżyseria

Michael Haneke – Ukryte

Najlepsza aktorka

Hanna Laslo – Free Zone

Najlepszy aktor

Tommy Lee Jones – Trzy pogrzeby Melquiadesa Estrady

Najlepszy scenariusz

Guillermo Arriaga – Trzy pogrzeby Melquiadesa Estrady

Sekcja „Un Certain Regard”

Nagroda Główna

Śmierć pana Lăzărescu, reż. Cristi Puiu

Nagroda za intymność przekazu

Filmowiec, reż. Alain Cavalier

Nagroda dla twórcy obiecującego na przyszłość

Delwende – pożeraczki dusz, reż. S. Pierre Yaméogo

Konkurs filmów krótkometrażowych

Złota Palma dla najlepszego filmu krótkometrażowego

Wędrowcy, reż. Ihor Strembitskyi

Wyróżnienie Specjalne

Clara, reż. Van Sowerwine

Nagroda Cinéfondation dla najlepszej etiudy studenckiej

I miejsce: Buy It Now, reż. Antonio Campos
II miejsce: Bikur Holim, reż. Maya Dreifuss / Wdwojom, reż. Nikołaj Chomieriki
III miejsce: Be Quiet, reż. Sameh Zoabi / La plaine, reż. Roland Edzard

Nagroda Kodaka dla najlepszego filmu krótkometrażowego

Hu xi, reż. Wi Ding Ho

Wybrane pozostałe nagrody

Złota Kamera za najlepszy debiut reżyserski

Ty i ja, i wszyscy, których znamy, reż. Miranda July
Zapomniany kraj, reż. Vimukthi Jayasundara

Nagroda Główna w sekcji „Międzynarodowy Tydzień Krytyki”

Ty i ja, i wszyscy, których znamy, reż. Miranda July

Nagroda Główna w sekcji „Quinzaine des Réalisateurs” – CICAE Award

Siostry, reż. Florence Ayisi i Kim Longinotto

Nagroda FIPRESCI

Konkurs główny: Ukryte, reż. Michael Haneke
Sekcja „Un Certain Regard”: Krew, reż. Amat Escalante
Sekcja „Quinzaine des Réalisateurs”: Płacząca pięść, reż. Ryoo Seung-wan

Nagroda Jury Ekumenicznego

Ukryte, reż. Michael Haneke
- Wyróżnienie: Delwende – pożeraczki dusz, reż. S. Pierre Yaméogo

Nagroda Vulcan dla artysty technicznego

Robert Rodriguez za stronę wizualną filmu Sin City: Miasto grzechu
Leslie Shatz za dźwięk do filmu Ostatnie dni

Nagroda Młodych

Cidade Baixa, reż. Sérgio Machado

Nagroda im. François Chalais dla filmu propagującego znaczenie dziennikarstwa

Chłopiec za burtą, reż. Marco Tullio Giordana

Psia Palma dla najlepszego psiego występu na festiwalu

Jaskinia żółtego psa, reż. Byambasuren Davaa

Honorowa Złota Palma za całokształt twórczości

Catherine Deneuve

Przypisy

↑ Cannes 2005: Festival opens with a treat. „The Daily Telegraph”. [dostęp 2019-08-26]. (ang.).
↑ Two Belgians Win Top Prize at Cannes for Second Time. „The New York Times”. [dostęp 2019-08-26]. (ang.).
↑ Cannes: iconic artworks. Stylist. [dostęp 2019-08-26]. (ang.).
↑ Cécile de France. „Independent Film Quarterly”. [dostęp 2019-08-26]. (ang.).
↑ 2005 Members of the Feature Film Jury. Festival de Cannes. [dostęp 2019-08-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-08-11)]. (ang.).
↑ 2005 Selection: Competition. Festival de Cannes. [dostęp 2019-08-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-08-30)]. (ang.).
↑ 2005 Selection: Un Certain Regard. Festival de Cannes. [dostęp 2020-06-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-06-25)]. (ang.).

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona festiwalu (ang.)

[1] Cannes 2005: Festival opens with a treat. „The Daily Telegraph”. [dostęp 2019-08-26]. (ang.).

[2] Two Belgians Win Top Prize at Cannes for Second Time. „The New York Times”. [dostęp 2019-08-26]. (ang.).

[3] Cannes: iconic artworks. Stylist. [dostęp 2019-08-26]. (ang.).

[4] Cécile de France. „Independent Film Quarterly”. [dostęp 2019-08-26]. (ang.).

[5] 2005 Members of the Feature Film Jury. Festival de Cannes. [dostęp 2019-08-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-08-11)]. (ang.).

[6] 2005 Selection: Competition. Festival de Cannes. [dostęp 2019-08-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-08-30)]. (ang.).

[7] 2005 Selection: Un Certain Regard. Festival de Cannes. [dostęp 2020-06-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-06-25)]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

Nagrody w konkursie głównym	Złota Palma Grand Prix Nagroda Jury Najlepszy reżyser Najlepsza aktorka Najlepszy aktor Najlepszy scenariusz
Nagrody w pozostałych sekcjach	Złota Kamera Un Certain Regard Złote Oko Najlepszy film krótkometrażowy
Nagrody pozaregulaminowe	Nagroda FIPRESCI Nagroda Jury Ekumenicznego Wielka Nagroda Techniczna Queerowa Palma Psia Palma
Jury	Przewodniczący jury
Edycje	1946 (1) 1947 (2) 1949 (3) 1951 (4) 1952 (5) 1953 (6) 1954 (7) 1955 (8) 1956 (9) 1957 (10) 1958 (11) 1959 (12) 1960 (13) 1961 (14) 1962 (15) 1963 (16) 1964 (17) 1965 (18) 1966 (19) 1967 (20) 1968 (21) 1969 (22) 1970 (23) 1971 (24) 1972 (25) 1973 (26) 1974 (27) 1975 (28) 1976 (29) 1977 (30) 1978 (31) 1979 (32) 1980 (33) 1981 (34) 1982 (35) 1983 (36) 1984 (37) 1985 (38) 1986 (39) 1987 (40) 1988 (41) 1989 (42) 1990 (43) 1991 (44) 1992 (45) 1993 (46) 1994 (47) 1995 (48) 1996 (49) 1997 (50) 1998 (51) 1999 (52) 2000 (53) 2001 (54) 2002 (55) 2003 (56) 2004 (57) 2005 (58) 2006 (59) 2007 (60) 2008 (61) 2009 (62) 2010 (63) 2011 (64) 2012 (65) 2013 (66) 2014 (67) 2015 (68) 2016 (69) 2017 (70) 2018 (71) 2019 (72) 2020 (73) 2021 (74) 2022 (75) 2023 (76) 2024 (77) 2025 (78) 2026 (79)