شب سمور

شب سمور

روی جلد
نویسنده(ها)	بهرام بیضایی
کشور	تهران
زبان	فارسی
گونه(های) ادبی	فیلم‌نامه
ناشر	انتشاراتِ عکس معاصر
تاریخ نشر	۱۳۶۶
شمار صفحات	۸۴
رده‌بندی دیوئی	۷۹۱
کتابخانه کنگره	‏‫‬‭PN۱۹۹۷ /ش۲۲‏‫‬‭ ۱۳۶۶
کتابخانه ملی ایران	‭م۶۷-۳۲۶

شب سمور فیلم‌نامه‌ای از بهرام بیضایی است از سالِ ۱۳۵۹. بر اساسِ این فیلم‌نامه فیلمِ خط قرمز (۱۳۶۰) ساخته شده است.

متن

شب سمور به سالِ ۱۳۵۹ نگاشته شد و نخستین بار در نیمهٔ دوّمِ ۱۳۶۰ در شمارهٔ یکُمِ کتاب چراغ منتشر شد. سپس‌تر، سالِ ۱۳۶۶، متنِ بازنگری‌شده‌ای از کار به صورتِ کتابی توسّطِ انتشاراتِ عکس معاصر طبع شد.

داستان

داستان یک جشنِ عروسی و شبِ پس از آن را در پاییزِ ۱۳۵۵ نشان می‌دهد.

خلاصه

جشنِ عروسیِ لاله است با آقای امانی: جشنی کوچک با شرکای امانی و همسرانشان و خواهر و شوهرخواهرش و نیز پدر و مادر و پسرداییِ لاله و دوستش و همسرِ او. در جریانِ جشن تلفن بارها به صدا درمی‌آید و کسی از پشتِ خط امانی را می‌خواهد. پس از مهمانی، امانی لاله را در خانه تنها می‌گذارد و به بهانهٔ کارِ شبانه بیرون می‌زند. تا برگردد، لاله با چیزهایی که از خانه پیدا می‌کند، کم‌کم گمان می‌برد که امانی مأمورِ ساواک است و شرکا همکارانش. پس از بازگشتِ امانی شبِ سمور آغاز می‌شود: شبِ عروسیِ لاله شبِ شکنجه و کشتار می‌شود. ولی، در پایان، او که زنده می‌ماند لاله است.

فیلم

مقالهٔ اصلی: خط قرمز (فیلم)

سالِ ۱۳۵۹ بیضایی کوشید تا با امکاناتِ محدود این فیلم‌نامه را – که کمابیش از آغاز تا پایان در خانه‌ای می‌گذرد – به فیلم درآورد. ولی نشد.

سالِ بعد مسعود کیمیایی فیلمِ خط قرمز را با پروانهٔ نویسنده با اقتباس از شب سمور ساخت؛ که، به قولِ خسرو دهقان، «تا آنجا که به فیلمنامه بهرام بیضائی مربوط می‌شود خط و ربط استواری دارد».

جستارهای وابسته

• جاسوسِ سه‌جانبه
• مرگ و دوشیزه (نمایشنامه)
• ضدِّمسیح (فیلم)
• سگ و زمستان بلند
• آماده باشی یا نه

منابع

• − (اسفند ۱۳۶۱). «خط قرمز». فیلم (۳): ۷۹−۸۲.
• «نقد کیمیایی بر منتقدانش». شرق: ۸. ۷ خرداد ۱۳۹۳.
• اخوّت، محمدرحیم (بهار ۱۳۷۳). «عیّاروار در شب سمور». زنده‌رود (۶ و ۷): ۳۲۵–۳۳۳.
• بیضایی، بهرام (آذر و دی ۱۳۸۵). «سالشمار زندگی و آثار بهرام بیضایی». بخارا (۵۷): ۲۴.
• کوبان، سیما (۱۳۶۰). چراغ. تهران.

پیوند به بیرون

• شب سمور در کتابخانه باز