ΕΚΘΕΣΗ ΑΡΧΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΕΤΟΣ 2007
C M Y CM MY CY CMY K
Composite
ARXH PROSTASIAS 07_FINAL.indd 2 8/7/08 1:36:16 PM
¶ôèóéá ¶ëõåóè 2007
°õèîá 2008
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ-ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 39
Α) ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ 51
1) ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ 51
2) ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ 51
3) ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ 53
4) ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΥ 54
5) ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΡΧΕΙΩΝ 56
6) ΕΥΑΙΣΘΗΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ 56
7) ΜΕΤΡΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ 57
8) ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ 57
9) ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ 57
10) ΚΥΡΩΣΕΙΣ 58
11) ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ 60
12) ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ 60
13) ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ 61
14) SIS – ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΕΝΓΚΕΝ 61
B) ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 61
Γ) Η ΑΡΧH ΠΡΟΣΤΑΣIΑΣ ΔΕΔΟΜEΝΩΝ ΩΣ ΑΡΧH ΕΛEΓΧΟΥ
ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟY ΤΜHΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤHΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ
ΣΕΝΓΚΕΝ 63
1) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 63
2) ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΕΩΝ 64
3) ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ 65
4) ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 66
Δ. ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΔΕΙΩΝ 83
Ε. ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΑΡΧΕΙΩΝ 85
ΣΤ. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 88
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 107
12
ται στις διεθνείς εξελίξεις: στις εργασίες των βασικών αρχών της προστασίας της
της Ομάδας του άρθρου 29 της οδηγίας ιδιωτικής ζωής. Συγκεκριμένα, η Αρχή
95/46/ΕΚ, της Κοινής Αρχής Ελέγχου ασχολήθηκε με καταγγελίες πολιτών
Σένγκεν και της Κοινής Εποπτικής Αρ- που αφορούσαν τους τομείς: Διωκτικών
χής Ευρωπόλ, στη Διεθνή Σύνοδο Επι- Αρχών και Δημόσιας Τάξης, Εργασια-
τρόπων των Αρχών Προστασίας Δεδο- κών Σχέσεων, Ηλεκτρονικών Επικοι-
μένων 2007 που πραγματοποιήθηκε στο νωνιών, Χρηματοπιστωτικό, Δημόσιας
Μόντρεαλ του Καναδά και στην Εαρι- Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης, Υγείας,
νή Σύνοδο των Επιτρόπων των Αρχών Ιδιωτικής Οικονομίας, Μέσων Μαζικής
Προστασίας Δεδομένων έτους 2007 που Ενημέρωσης, Ασφαλιστικό, Παιδείας και
πραγματοποιήθηκε στη Λάρνακα της Έρευνας, Εθνικής Άμυνας, Φορολογικό
Κύπρου. και Πληροφοριακό Σύστημα Σένγκεν. Η
Στο παράρτημα παρατίθενται οι πιο αξι- Αρχή εξέδωσε εξήντα πέντε (65) αποφά-
όλογες αποφάσεις της Αρχής που εκδό- σεις και μία (1) γνωμοδότηση. Επίσης, η
θηκαν κατά το έτος 2007 καθώς και ο Ν. Αρχή ασχολήθηκε με μια σειρά ιδιαίτερα
3625/2007. σημαντικών θεμάτων που άπτονται της
αρμοδιότητάς της, ανάλυση των οποί-
Β. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ων παρατίθεται στο δεύτερο κεφάλαιο.
ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ Συγκεκριμένα αφορούν α) τους Δε-
σμευτικούς Εταιρικούς Κανόνες (Bind-
Στο πλαίσιο του ελεγκτικού της ρόλου, ing Corporate Rules) που προβλέπονται
η Αρχή προέβη στη διενέργεια δέκα εν- στο άρθρο 26 της Οδηγίας 95/46/ΕΚ, β)
νέα (19) διοικητικών ελέγχων αρχείων τα στοιχεία επιβατών αεροπορικών εται-
και επεξεργασιών σε 17 υπευθύνους ρειών (PNRs), γ) την υπηρεσία SWIFT,
επεξεργασίας (13 νομικά πρόσωπα δη- η οποία είναι μια παγκόσμια υπηρεσία
μόσιου και ιδιωτικού δικαίου και 4 ιδιω- ανταλλαγής χρηματοπιστωτικών μη-
τικές κατοικίες). Οι επιλεγέντες φορείς νυμάτων με σκοπό τη διευκόλυνση των
αφορούσαν 1 υπουργείο, 1 ίδρυμα επο- διεθνών μεταφορών χρημάτων, δ) το
πτευόμενο από υπουργείο, 1 Φίλαθλο Πληροφοριακό σύστημα διοικητικής συ-
Ομοσπονδία, 1 νοσοκομείο, 1 θεραπευ- νεργασίας και ανταλλαγής πληροφορι-
τήριο, 1 τράπεζα, τη ΓΣΕΕ και λοιπά ών (Internal Market Information – IMI)
νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (6), στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης
καθώς και 4 ιδιωτικά κτίρια. Επίσης, η , ε) τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Δικτύωσης
Αρχή διενήργησε 3 ελέγχους της Ελλη- (social networks), στ) τις ιδιωτικές ασφα-
νικής Αστυνομίας. Στο δεύτερο κεφά- λίσεις ιατρικής περίθαλψης – υγείας, ζ) το
λαιο παρατίθενται τα βασικά συμπερά- spam, η) παραβάσεις του Ν. 2472/1997
σματα των ελέγχων αυτών. που αφορούν ανηλίκους και θ) την προ-
Το 2007 η Αρχή επιλήφθηκε 3.559 προ- στασία δεδομένων στον Τρίτο Πυλώνα
σφυγών και αιτήσεων (συμπεριλαμβα- της Ε.Ε.
νομένων των απορρήτων) σχετικών με Το 2007 υποβλήθηκαν στην Αρχή 84
την τήρηση αρχείων και την επεξεργασία αιτήσεις πρόσβασης και αντίρρησης
προσωπικών δεδομένων. Επίσης, μετά σχετικά με το Σύστημα Πληροφοριών
από αιτήματα υπευθύνων επεξεργασίας Σένγκεν. Οι προσφεύγοντες κατάγονται
που ανήκουν είτε στο δημόσιο είτε στον από 11 διαφορετικές χώρες, στην πλει-
ιδιωτικό τομέα, αλλά και με δική της οψηφία τους όμως είναι Ρώσοι και Αλ-
πρωτοβουλία, η Αρχή εξέδωσε γνωμοδο- βανοί. Από τις 84 προσφυγές του 2007
τήσεις που αναφέρονταν στην εφαρμογή διεκπεραιώθηκαν οι 44. Από αυτές, δια-
13
γράφηκαν με απόφαση της Αρχής οι 34, που απορρέουν από αυτήν, καθώς και
σε 3 περιπτώσεις το Υπουργείο Δημόσι- την ανάπτυξη διαφόρων ζητημάτων που
ας Τάξης προέβη στη διαγραφή ύστερα αντιμετώπισε η Αρχή και την πληρο-
από σχετική επιστολή της Αρχής και σε φόρηση σχετικά με τους κινδύνους που
7 περιπτώσεις οι αιτούντες ενημερώ- προέρχονται από την παράνομη επεξερ-
θηκαν σχετικά με την καταχώρηση που γασία των προσωπικών τους δεδομένων
τους αφορούσε. και τη μη τήρηση των βασικών αρχών
Στο πλαίσιο της διαδικασίας έκδοσης που διέπουν τη νόμιμη επεξεργασία.
αδειών λειτουργίας αρχείων με ευαίσθη-
τα δεδομένα, η Αρχή ολοκλήρωσε κατά Γ. ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ
το έτος 2007 την εξέταση 39 αιτήσεων
και 3 αιτήσεων χορήγησης άδειας δια- Πρόεδρος και μέλη της Αρχής κατά το
βίβασης δεδομένων σε χώρες εκτός Ε.Ε. 2007 και μέχρι την 22/2/2008 διετέλε-
Από τις αιτήσεις αυτές, 34 κατέληξαν στη σαν οι κάτωθι:
χορήγηση άδειας, ενώ 5 από αυτές εκκρε- Δημήτριος Γουργουράκης, Αντιπρόε-
μούν, είτε γιατί δόθηκε εντολή ελέγχου, δρος του Αρείου Πάγου ε.τ., Πρόεδρος
είτε γιατί ζητήθηκαν περισσότερες διευ- με αναπληρωτή του τον Χρήστο Παληο-
κρινίσεις από τον υπεύθυνο επεξεργασί- κώστα, Επίτιμο Αρεοπαγίτη.
ας. Επίσης, η Αρχή δέχθηκε 70 αιτήσεις Λεωνίδας Κοτσαλής, Καθηγητής του
ανανέωσης αδειών, από τις οποίες μέχρι Νομικού Τμήματος του Πανεπιστημίου
σήμερα έχουν εγκριθεί οι 62. Αθηνών, τακτικό μέλος από 14.11.2005,
Από επικοινωνιακής πλευράς, η Αρχή με αναπληρωτή του τον Ιωάννη Γιαννί-
συνέχισε τις δραστηριότητές της με δη, Αναπληρωτή Καθηγητή του Νομι-
στόχο την παροχή συμβουλών και δι- κού Τμήματος του Πανεπιστημίου Αθη-
ευκρινίσεων σε φυσικά πρόσωπα και νών, αναπληρωματικό μέλος επίσης από
υπευθύνους επεξεργασίας για τη σωστή 14.11.2005.
εφαρμογή της νομοθεσίας που αφορά Φίλιππος Δωρής, Καθηγητής του Νο-
την προστασία των προσωπικών δεδο- μικού Τμήματος του Πανεπιστημίου
μένων. Επίσης, εκπρόσωποι της Αρχής Αθηνών, τακτικό μέλος από 14.11.2005
συμμετείχαν ως ομιλητές ή συντονιστές με αναπληρώτρια του την Πηνελόπη
σε συνέδρια και ημερίδες. Εξάλλου, Φουντεδάκη, Καθηγήτρια του Παντείου
στην ιστοσελίδα της Αρχής www.dpa.gr Πανεπιστημίου, της οποίας η θητεία ως
αναρτήθηκαν οι σημαντικές αποφάσεις αναπληρωματικού μέλους ανανεώθηκε
της Αρχής, ανακοινώσεις και άλλο χρή- από 14.11.2005.
σιμο υλικό. Ανδρέας Πομπόρτσης, Καθηγητής Πλη-
Με την ευκαιρία της θέσπισης από το ροφορικής του Αριστοτελείου Πανεπι-
Συμβούλιο της Ευρώπης της 28ης Ια- στημίου Θεσσαλονίκης με αναπληρώτριά
νουαρίου ως Ευρωπαϊκής Ημέρας Προ- του την Γραμματή Πάντζιου, Καθηγή-
στασίας Δεδομένων, η Αρχή διοργάνω- τρια ΤΕΙ Αθηνών.
σε στα γραφεία της Συνέντευξη Τύπου Αγάπιος Παπανεοφύτου, Επίκουρος Κα-
στις 26.1.2007 και πραγματοποίησε ενη- θηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου,
μερωτικά σεμινάρια, κατά το χρονικό δι- αναπληρωματικό μέλος έως 14.11.2005
άστημα από 29 έως 31 Ιανουαρίου 2007, και έκτοτε τακτικό με αναπληρωτή του
με στόχο την ενημέρωση των πολιτών τον Ιωάννη Τζιώνα, Επίκουρο Καθηγη-
σχετικά με τη νομοθεσία που διέπει την τή του Πανεπιστημίου Μακεδονίας ανα-
προστασία δεδομένων, όπως και σχετικά πληρωματικό μέλος από 14.11.2005.
με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις Στυλιανός Σαρηβαλάσης, Επίτιμος Σύμ-
14
Μετά τις από 19/11/2007 παραιτή- Στις 19 Νοεμβρίου 2007, ο τέως Πρόε-
σεις του Προέδρου και μελών της Αρ- δρος της Αρχής Προστασίας Δεδομέ-
χής (δείτε το κατωτέρω κείμενο), με νων Προσωπικού Χαρακτήρα, Δημή-
την υπ. αριθμ. 29828/18.03.2008 (ΦΕΚ τριος Γουργουράκης, ο αναπληρωτής
ΥΟΔΔ/125/20.03.2008) απόφαση του Πρόεδρος, Χρήστος Παληοκώστας, και
Υπουργού Δικαιοσύνης κ. Σωτ.Χατζηγά- πέντε μέλη της Αρχής –τα τακτικά μέλη
κη, η παρούσα σύνθεση της Αρχής Προ- Φίλιππος Δωρής, Νικόλαος Φραγκάκης,
στασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρα- και Αγάπιος Παπανεοφύτου, καθώς και
κτήρα έχει ως ακολούθως: τα αναπληρωματικά μέλη Γραμματή Πά-
ντζιου και Χρήστος Πολίτης– υπέβαλαν
Χρίστος Γεραρής, Επίτιμος Πρόεδρος προς τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελ-
του ΣτΕ, Πρόεδρος, με αναπληρωτή του λήνων και κοινοποίησαν στον Υπουργό
τον Χρήστο Παληοκώστα, Επίτιμο Αρε- Δικαιοσύνης παραίτηση από τις θέσεις
οπαγίτη. τους, για τους ακόλουθους λόγους:
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προ-
Τακτικά και αναπληρωματικά μέλη, έως σωπικού Χαρακτήρα έχει εκδώσει την
13.10.2009, είναι: υπ’ αριθμ. 58/2005 Απόφαση, με την
οποία επέτρεψε τη λειτουργία του συ-
Ανδρέας Πομπόρτσης, Καθηγητής Πλη- στήματος κλειστού κυκλώματος τη-
ροφορικής του Αριστοτελείου Πανεπι- λεοράσεως C4I, αποκλειστικώς για τη
στημίου Θεσσαλονίκης, με αναπληρώτριά διαχείριση της κυκλοφορίας. Με την
του την Γραμματή Πάντζιου, Καθηγήτρια απόφαση αυτή δεν επετράπη η λειτουρ-
ΤΕΙ Αθηνών. γία των καμερών, που είναι εγκατε-
Λεωνίδας Κοτσαλής, Καθηγητής Πανε- στημένες σε διασταυρώσεις ή οδικούς
πιστημίου, με αναπληρωτή του τον Ιωάν- άξονες όταν σε αυτούς έχει διακοπεί η
νη Γιαννίδη, Καθηγητή Πανεπιστημίου. κυκλοφορία των οχημάτων, όπως κατά
Αγάπιος Παπανεοφύτου, Επίκουρος Κα- τη διάρκεια εκδηλώσεων, διαδηλώσεων,
θηγητής Πανεπιστημίου, με αναπληρωτή κλπ. Κατά της απόφασης αυτής ο Υπουρ-
του τον Ιωάννη Τζιώνα, Αναπληρωτή γός Δημόσιας Τάξεως άσκησε κατά το
Καθηγητή Πανεπιστημίου. νόμο αίτηση ακυρώσεως, η οποία τελι-
Αναστάσιος Πράσσος, Επίτιμος Αρεο- κά συζητήθηκε την 12-01-2007. Κατά
παγίτης, με αναπληρωτή του τον Ιωάννη τη διάρκεια της εκκρεμοδικίας εκδό-
Δαβίλλα, Επίτιμο Αρεοπαγίτη. θηκε, μετά από ερώτημα που υπέβαλε
Αναστάσιος – Ιωάννης Μεταξάς, Καθη- το Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομί-
γητής Πανεπιστημίου, με αναπληρωτή ας, η υπ’ αριθμ. 14/2007 Γνωμοδότηση
του τον Γρηγόριο Λαζαράκο, Δικηγόρο, του Εισαγγελέως του Αρείου Πάγου,
Διδάκτορα Νομικής. με την οποία κρίθηκε θεμιτή η υπό την
Αντώνιος Ρουπακιώτης, Δικηγόρος, εποπτεία Εισαγγελικού λειτουργού λει-
τέως Πρόεδρος Δικηγορικού Συλλόγου τουργία του επίμαχου συστήματος κλει-
Αθηνών, με αναπληρώτριά του την Πη- στού κυκλώματος τηλεόρασης σε κάθε
15
περίπτωση, ακόμη και όταν δεν υπάρχει λών της Ελληνικής Αρχής Προστασίας
ή έχει απαγορευθεί η κυκλοφορία οχη- Δεδομένων. Οι Επίτροποι Προστασίας
μάτων και κατά τη διάρκεια, δηλαδή, Δεδομένων της Ε.Ε υπογραμμίζουν τη
συγκεντρώσεων, διαδηλώσεων κλπ., με σημασία να υπάρχει ανεξάρτητη επο-
λήψη και καταγραφή των εικόνων για πτεία όπως προβλέπεται από την Οδηγία
τη βεβαίωση τέλεσης αξιόποινων πρά- 95/46/ΕΚ. Η τρέχουσα κατάσταση πρέ-
ξεων. Η Αρχή μετά τη γνωμοδότηση πει να θεραπευθεί αμέσως με σκοπό να
αυτή, γνωστοποίησε –με δελτίο Τύπου, αποκατασταθεί μια λειτουργικά ανεξάρ-
που εξέδωσε την 01/11/2007– ότι η υπ’ τητη Αρχή Προστασίας Δεδομένων στην
αριθμ. 58/2005 Απόφασή της, εφόσον Ελλάδα (…)». Εξάλλου, επιστολές με
δεν έχει ακυρωθεί από το Συμβούλιο της ανάλογο περιεχόμενο απέστειλε –στο
Επικρατείας, περιβάλλεται με το τεκμή- πλαίσιο της άσκησης των αρμοδιοτήτων
ριο της νομιμότητας και είναι, επομέ- του– προς τον Πρωθυπουργό της Ελ-
νως, απόλυτα ισχυρή και δεσμευτική. Εν ληνικής Δημοκρατίας, τον Πρόεδρο της
συνεχεία, το επίμαχο κλειστό σύστημα Βουλής των Ελλήνων και τον Υπουργό
τηλεόρασης λειτούργησε υπό την επο- Δικαιοσύνης ο Ευρωπαίος Επόπτης για
πτεία εισαγγελικών λειτουργών. Ειδικό- την Προστασία Δεδομένων Προσωπι-
τερα, λαμβάνονταν και καταγράφονταν κού Χαρακτήρα (EDPS – CEPD).
εικόνες από τις συγκεντρώσεις και την Ακολούθως, ο Υπουργός Δικαιοσύνης
πορεία, που πραγματοποιήθηκαν την εισήγαγε τροπολογία σε εκκρεμές νο-
17/11/2007 (ημέρα του Πολυτεχνείου), μοσχέδιο, η οποία ψηφίστηκε και απο-
κατά τη διάρκεια των οποίων η κυ- τέλεσε το άρθρο 8 του Ν. 3625/2007 που
κλοφορία των οχημάτων στην περιοχή δημοσιεύθηκε στις 24 Δεκεμβρίου 2007,
των εκδηλώσεων είχε απαγορευθεί. Το περιορίζοντας το πεδίο εφαρμογής του
γεγονός αυτό διαπιστώθηκε κατά τον Ν. 2472/1997. Ειδικότερα, με την τροπο-
έλεγχο που πραγματοποίησε κλιμάκιο λογία αυτή –που εισήχθη χωρίς να έχει
ελεγκτών, όπως άλλωστε προκύπτει και προηγουμένως γνωμοδοτήσει σχετικά η
από το σχετικό πόρισμα ελέγχου. Κατά Αρχή σύμφωνα με τα οριζόμενα από τη
την υποβολή της παραίτησής τους, ο διάταξη του άρθρου 19 § 1 στοιχ. (θ΄)
Πρόεδρος και τα μέλη της Αρχής δήλω- του Ν. 2472/1997– τροποποιήθηκε το
σαν ότι με τον παραπάνω τρόπο παρα- άρθρο 3 του Ν. 2472/1997, ώστε να απο-
βιάστηκαν ευθέως οι οικείες διατάξεις κλειστεί η εφαρμογή των διατάξεων του
του Ν. 2472/1997 και οι Αποφάσεις της νόμου αυτού σε επεξεργασία δεδομένων,
Αρχής, επλήγη η συνταγματικώς κατο- η οποία πραγματοποιείται «από τις δικα-
χυρωμένη ανεξαρτησία της και μειώθη- στικές εισαγγελικές αρχές και τις υπηρε-
κε το κύρος της. σίες που ενεργούν υπό την άμεση επο-
Μετά την εξέλιξη αυτή, η Ομάδα Εργα- πτεία τους στο πλαίσιο της απονομής της
σίας του Άρθρου 29 της Οδηγίας 95/46/ δικαιοσύνης ή για την εξυπηρέτηση των
ΕΚ κατά την τακτική της συνάντηση αναγκών της λειτουργίας τους με σκοπό
στις Βρυξέλλες στις 5.12.2007 αποφάσι- τη βεβαίωση εγκλημάτων, που τιμωρού-
σε και εξέδωσε δελτίο Τύπου, το οποίο νται ως κακουργήματα ή πλημμελήματα
έχει ως εξής: «Βρυξέλλες 6 Δεκεμβρίου με δόλο και ιδίως εγκλημάτων κατά της
2007, (…) Προστασία Δεδομένων στην ζωής, κατά της γενετήσιας ελευθερίας,
Ελλάδα: Η Ομάδα Εργασίας του Άρθρου της οικονομικής εκμετάλλευσης της γε-
29 ανησυχεί βαθύτατα για τις εξελίξεις νετήσιας ζωής, κατά της προσωπικής
που λαμβάνουν χώρα στην Ελλάδα μετά ελευθερίας, κατά της ιδιοκτησίας, κατά
την παραίτηση του Προέδρου και 5 με- των περιουσιακών δικαιωμάτων, παρα-
16
βάσεων της νομοθεσίας περί ναρκω- Ενδεικτικά, στο τμήμα αυτό ανήκει η δι-
τικών, επιβουλής της δημόσιας τάξης, ενέργεια διοικητικών ελέγχων σε κάθε
ως και τελουμένων σε βάρος ανηλίκων αρχείο, η προπαρασκευή της έκδοσης
θυμάτων. Ως προς τα ανωτέρω εφαρ- κανονιστικών πράξεων για τη ρύθμιση
μόζονται οι ισχύουσες ουσιαστικές και ειδικών, τεχνικών και λεπτομερειακών
δικονομικές ποινικές διατάξεις. Στις πε- θεμάτων που εντάσσονται στο νομοθε-
ριπτώσεις άσκησης από τους πολίτες του τικό πλαίσιο της προστασίας του ατό-
δικαιώματος του συνέρχεσθαι κατά το μου από την επεξεργασία δεδομένων
άρθρο 11 του Συντάγματος επιτρέπεται η προσωπικού χαρακτήρα, η προπαρα-
απλή λειτουργία συσκευών καταγραφής σκευή για την έκδοση οδηγιών με σκο-
ήχου ή εικόνας ή άλλων ειδικών τεχνικών πό την ενιαία εφαρμογή της προστατευ-
μέσων με σκοπό την καταγραφή, εφόσον τικής του ατόμου νομοθεσίας, η εξέταση
συντρέχουν οι προϋποθέσεις του επόμε- προσφυγών και καταγγελιών, η σύνταξη
νου εδαφίου. Η καταγραφή ήχου ή εικό- εισηγήσεων και η έκδοση των σχετικών
νας με οποιασδήποτε τεχνικής μορφής αποφάσεων. Εξάλλου, το τμήμα Ελε-
συσκευές με σκοπό τη βεβαίωση τέλεσης γκτών αφιερώνει σημαντικό χρόνο στην
των παραπάνω εγκλημάτων γίνεται μό- εξέταση αιτήσεων και τη διαδικασία χο-
νον κατόπιν εντολής εκπροσώπου της ρήγησης αδειών τήρησης και επεξεργα-
εισαγγελικής αρχής και εφόσον επίκειται σίας αρχείων προσωπικών δεδομένων.
σοβαρός κίνδυνος για τη δημόσια τάξη Επίσης, οι Ελεγκτές υποβοηθούν κατη-
και ασφάλεια. Σκοπός της καταγραφής γορίες υπευθύνων επεξεργασίας στην
αυτής είναι μόνον η χρησιμοποίηση του κατάρτιση κωδίκων δεοντολογίας και
βεβαιούντος την τέλεση των εγκλημά- υποστηρίζουν την ενημέρωσή τους σε
των υλικού ως αποδεικτικού στοιχείου θέματα προστασίας προσωπικών δεδο-
ενώπιον οποιασδήποτε ανακριτικής, ει- μένων με εισηγήσεις σε συνέδρια και
σαγγελικής αρχής και δικαστηρίου. Η ημερίδες. Ακόμη, στελέχη του τμήματος
επεξεργασία κάθε άλλου υλικού που δεν Ελεγκτών εκπροσωπούν την Αρχή σε
είναι αναγκαίο προς εξυπηρέτηση του όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς
παραπάνω σκοπού για τη βεβαίωση των επίσης και σε διεθνείς ομάδες εργασίας
εγκλημάτων απαγορεύεται, το δε σχε- και συνέδρια. Τέλος, στις αρμοδιότη-
τικό υλικό καταστρέφεται με πράξη του τες του τμήματος υπάγεται η προετοι-
αρμόδιου Εισαγγελέα». μασία φακέλων, η εκπόνηση μελετών,
η υποβολή εισηγήσεων και η εν γένει
Δ. ΥΠΟΔΟΜΗ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ συνδρομή της Αρχής κατά την άσκηση
των αρμοδιοτήτων της. Το τμήμα στε-
Α) ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ λεχώνεται από ειδικούς επιστήμονες
του κλάδου των επιστημών Νομικής και
Η Αρχή επικουρείται στο έργο της από Πληροφορικής.
τη Γραμματεία που λειτουργεί σε επί- Από το Τμήμα Ελεγκτών, παραιτήθηκαν
πεδο Διεύθυνσης και συγκροτείται από το τελευταίο τρίμηνο του 2007, δύο Ελε-
τρία τμήματα: αα) το τμήμα Ελεγκτών, γκτές Πληροφορικοί και μία Ελέγκτρια
ββ) το τμήμα Επικοινωνίας και Νομικός, ενώ, στις αρχές του 2008, προ-
γγ) το τμήμα Διοικητικών και Οικονο- σελήφθηκαν τρεις Ελεγκτές Νομικοί και
μικών Υποθέσεων. ένας Ελεγκτής Πληροφορικός.
αα) Το τμήμα Ελεγκτών έχει αρμοδιό- Το τμήμα Ελεγκτών έχει, προς πλήρω-
τητες καθοριστικού χαρακτήρα για την ση, τρεις ακόμη κενές οργανικές θέσεις.
εκπλήρωση της αποστολής της Αρχής. ββ) Το τμήμα Επικοινωνίας στελεχώ-
17
18
19
Μέσα από τη νέα Διαδικτυακή πύλη ο • Οδηγίες για την ασφάλεια των προ-
επισκέπτης μπορεί να πληροφορηθεί για σωπικών δεδομένων
μια σειρά θεμάτων που αφορούν το πλαί- • Αναζήτηση ελεύθερου κειμένου
σιο της προστασίας προσωπικών δεδο- • Ηλεκτρονικό μητρώο γνωστοποιή-
μένων στην Ελλάδα. Πιο συγκεκριμένα σεων και αδειών
η πληροφορία που είναι άμεσα διαθέσιμη Εκτός από τις παραπάνω πληροφορίες,
αφορά στα εξής θέματα: η νέα Διαδικτυακή πύλη παρέχει τη δυ-
• Ρόλος και οργάνωση της Αρχής νατότητα on-line υποβολής ηλεκτρονι-
Προστασίας Δεδομένων. κών αιτήσεων και αιτημάτων. Το κοινό
• Νομοθεσία (εθνική και ευρωπαϊκή) έχει πλέον τη δυνατότητα να απευθύνε-
• Ετήσιες εκθέσεις της Αρχής Προ- ται ηλεκτρονικά στην Αρχή Προστασίας
στασίας Δεδομένων Δεδομένων. Ειδικότερα, οι πολίτες και
• Δελτία τύπου – Νέα οι υπεύθυνοι επεξεργασίας μπορούν να
• Πρακτικές οδηγίες προς πολίτες & υποβάλλουν υποθέσεις, να ενημερώνο-
υπεύθυνους επεξεργασίας νται για τα στάδια εξέλιξης των υποθέσε-
• Δημοσιοποιημένες Αποφάσεις της ων που τους αφορούν, καθώς και να στέλ-
Αρχής Προστασίας Δεδομένων (με νουν ή/και να λαμβάνουν όλα τα σχετικά
δυνατότητα αναζήτησης ανά έτος έγγραφα στο δικό τους προσωπικό χώρο
και θεματική ενότητα) στη Διαδικτυακή πύλη της Αρχής. Για τη
• Πληροφορία για την προστασία χρήση των υπηρεσιών αυτών απαιτείται η
προσωπικών δεδομένων ανά θεμα- προηγούμενη εγγραφή ως μέλος στη Δι-
τικές ενότητες αδικτυακή πύλη της Αρχής. Για το σύνο-
• Μικροί πολίτες: πληροφορίες για λο των ηλεκτρονικών υπηρεσιών, η Αρχή
προσωπικά δεδομένα που απευθύ- Προστασίας Δεδομένων έχει λάβει τα
νεται σε παιδιά και εφήβους απαιτούμενα μέτρα ασφάλειας
20
21
22
23
24
25
26
Αρχή υπέβαλε τις απόψεις της ήδη 3587/2007. Η Αρχή συνέστησε την
κατά το έτος 2006 (βλ. Ετήσια Έκθε- τροποποίηση της εν λόγω διατύπω-
ση 2006, σελ. 25). Κατά το έτος 2007 σης ώστε να αποφευχθούν ερμηνευ-
η Αρχή απέστειλε προς τη Γενική τικά προβλήματα.
Γραμματεία Καταναλωτή συμπλη-
ρωματικές παρατηρήσεις ως προς το B) ¶ðÝ åòöôèíÀôöî ðïù ùðÛâáìáî
άρθρο 5 παρ. 7 Ν. 3587/2007 κατόπιν ùðåàõùîïé åðåêåòçáóÝá÷ óøåôéëÀ
ερωτημάτων που δέχθηκε από προ- íå ôèî åæáòíïçÜ ôöî äéáôÀêåöî
μηθευτές, υπευθύνους επεξεργασί- çéá ôèî ðòïóôáóÝá ôöî ðòïóöðéëñî
ας. Το συγκεκριμένο άρθρο αντικα- äåäïíÛîöî
θιστά την περίπτωση β) της παρ. 3
του άρθρου 4α Ν. 2251/94 και ορίζει Ένας σημαντικός όγκος του ετήσιου έρ-
ότι «στην περίπτωση τηλεφωνικών γου της Αρχής αποτελεί η υποβοήθηση
επικοινωνιών, οι οποίες ηχογραφού- των υπεύθυνων επεξεργασίας σε ζητή-
νται υποχρεωτικά, τηρουμένων των ματα που αφορούν στην επεξεργασία
διατάξεων του ν. 3340/2005 (ΦΕΚ των προσωπικών δεδομένων. Ειδικότε-
112 Α) και του ν. 3471/2006, όπως ρα, η Αρχή απαντά σε σειρά ερωτημά-
εκάστοτε ισχύουν, πρέπει να δηλώνε- των με τα οποία οι υπεύθυνοι επεξεργα-
ται σαφώς, στην αρχή οποιασδήποτε σίας θέτουν συγκεκριμένα ζητήματα και
συνομιλίας με τον καταναλωτή, ότι ζητούν τις απόψεις της Αρχής επί της
αυτή μαγνητοφωνείται, η ταυτότητα νομιμότητας συγκεκριμένης ενέργειας
του προμηθευτή και ο εμπορικός σκο- ή της διαμόρφωσης συγκεκριμένης δρά-
πός του τηλεφωνήματός του. Επιπρό- σης έτσι ώστε να συνάδει με την ισχύ-
σθετα, εφόσον συγκατατίθεται ρητά ουσα νομοθεσία για την προστασία των
ο καταναλωτής, είναι υποχρεωτική προσωπικών δεδομένων. Ενδεικτικώς
η παροχή σε αυτόν των ακόλουθων αναφέρουμε τα εξής:
πληροφοριών …». Η Αρχή επεσή- α) Διεύθυνση Ελληνικού Γυμνασίου
μανε ότι η ηχογράφηση επιτρέπεται στη Γερμανία υπέβαλε ερώτημα
εφόσον πρώτον προβλέπεται από τις μέσω του Συνηγόρου του Πολίτη
ειδικές διατάξεις του Ν. 3340/2005 εάν επιτρέπεται η χορήγηση όλων
και δεύτερον χωρίς συγκατάθεση των εγγράφων στα οποία βασίσθη-
των μερών αλλά με προηγούμενη κε η επιβολή πειθαρχικής ποινής σε
ενημέρωση του καταναλωτή (βλ. και μαθητή από τη Διεύθυνση του σχο-
την ερμηνεία του άρθρου 4 παρ. 3 Ν. λείου, συμπεριλαμβανομένων των
3471/2006 στην Ετήσια Έκθεση 2006, μαρτυρικών καταθέσεων συμμαθη-
σελ. 78). Επιπλέον, παρατήρησε ότι τών και διδασκόντων. Ειδικότερα, ο
η προϋπόθεση ρητής συγκατάθε- υπεύθυνος επεξεργασίας εξέφρασε
σης για την παροχή συγκεκριμένων αμφιβολίες ως προς το αν επιτρέ-
πληροφοριών είναι αυτονόητη διότι πεται ή όχι, με βάση την ισχύουσα
ο καταναλωτής μπορεί να δηλώσει νομοθεσία για την προστασία των
ότι δεν επιθυμεί τη συνέχιση της προσωπικών δεδομένων, να χορη-
επικοινωνίας. Αντιθέτως, δεν τρο- γηθούν τα ονοματεπώνυμα αυτών
ποποιεί τις ισχύουσες διατάξεις του που κατέθεσαν ως μάρτυρες. Ο Συ-
άρθρου 11 Ν. 3471/2006 για τις ανε- νήγορος του Πολίτη εξέφρασε την
πιθύμητες ηλεκτρονικές επικοινωνί- άποψη ότι η χορήγηση επιτρέπεται
ες όπως προκύπτει και από τη ρητή για την υλοποίηση του δικαιώματος
παραπομπή του άρθρου 5 παρ. 19 Ν. πρόσβασης σε δημόσια έγγραφα και
27
28
32
33
εσωτερικά στο χώρο λειτουργίας των επεξεργασίας, δεν προέβη ούτε σε ενημέ-
καμερών σχετικά με τη λειτουργία του ρωση των ενδιαφερομένων υποκειμένων
κλειστού κυκλώματος, στ) θα ενημερώ- για την παρακολούθηση και την κατα-
νονται τα άτομα που έχουν τη γονική γραφή της δραστηριότητάς τους, κατά
μέριμνα ή επιτροπεία των παιδιών που παράβαση των διατάξεων του άρθρου 11
περιθάλπονται στο θεραπευτήριο για τη του Ν. 2472/1997, που ρητά θεσπίζουν σε
λειτουργία του κλειστού κυκλώματος βάρος του υπευθύνου επεξεργασίας υπο-
και τους λόγους τήρησης των δεδομέ- χρέωση ενημέρωσης του υποκειμένου. Οι
νων και ζ) θα κατατεθεί στην Αρχή από παραλείψεις αυτές καθιστούν παράνομες
τον υπεύθυνο επεξεργασίας κώδικας δε- την κρίσιμη συλλογή και επεξεργασία δε-
οντολογίας για τους χειριστές του κλει- δομένων προσωπικού χαρακτήρα, καθώς
στού κυκλώματος τηλεόρασης. και τη σύσταση και λειτουργία του σχε-
Η Αρχή διενήργησε ειδικό έκτακτο έλεγ- τικού αρχείου. Για τους λόγους αυτούς, η
χο στην Ελληνική Φίλαθλο Ομοσπονδία Αρχή: 1) επέβάλε στην ΕΦΟΤ, ως υπεύθυ-
Τοξοβολίας (ΕΦΟΤ), μετά από καταγ- νο επεξεργασίας, πρόστιμο ποσού πέντε
γελίες του προέδρου και υπαλλήλων χιλιάδων (5.000) Ευρώ, και 2) απεφάνθη
της ΕΦΟΤ, σύμφωνα με τις οποίες στην ότι πρέπει να διαβιβαστεί ο φάκελος της
έδρα της ΕΦΟΤ –και, ειδικότερα, στους κρινόμενης υπόθεσης στην αρμόδια ει-
χώρους τεσσάρων από τα γραφεία της– σαγγελία, προκειμένου να ασκήσει, κατά
εντοπίσθηκαν τέσσερις κρυφές κάμερες. την κρίση της, τις εκ του νόμου αρμοδιό-
Διαπιστώθηκε πράγματι η εγκατάσταση τητές της. Η σχετική απόφαση της Αρχής
και λειτουργία σε χώρους γραφείων της (12/2008) έχει αναρτηθεί στον ιστοχώρο
ΕΦΟΤ κρυφού κλειστού κυκλώματος http://www.dpa.gr.
τηλεόρασης. Κατά την εξέταση του σχε- Μετά από αυτεπάγγελτο διοικητικό
τικού πορίσματος ελέγχου και μετά από έλεγχο στις εγκαταστάσεις του Οργα-
ακρόαση των εκπροσώπων του υπευ- νισμού Προγνωστικών Αγώνων Ποδο-
θύνου επεξεργασίας, η Αρχή απεφάνθη σφαίρου, διαπιστώθηκε η λειτουργία
ότι η εγκατάσταση και λειτουργία στους συστήματος κλειστού κυκλώματος τη-
χώρους των γραφείων της ΕΦΟΤ, ως λεόρασης αποτελούμενου από 82 κά-
υπευθύνου επεξεργασίας, του επίμαχου μερες, τοποθετημένες στο εξωτερικό
κλειστού κυκλώματος τηλεόρασης, που και το εσωτερικό του κτιρίου. Επίσης,
λειτουργούσε ως κρυφή κάμερα, συνιστά διαπιστώθηκε η αποθήκευση των δε-
παραβίαση περισσότερων ρυθμίσεων, που δομένων για χρονικό διάστημα μεγα-
αφορούν την προστασία του ατόμου από λύτερο των 15 ημερών, σε αντίθεση με
την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού τη σχετική δήλωση της γνωστοποίησης
χαρακτήρα και με την τήρηση των οποί- που υπεβλήθη στην Αρχή, η λειτουργία
ων έχει επιφορτιστεί η Αρχή, σύμφωνα με του συστήματος και εκτός των δηλωμέ-
τα οριζόμενα στα άρθρα 1, 15 παρ. 1 και νων ωρών, η λήψη εικόνας και από τον
21 παρ. 1 του Ν. 2472/1997. Ειδικότερα, περιβάλλοντα χώρο μέσω των εξωτερι-
η ΕΦΟΤ, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, κών καμερών, συμπεριλαμβανομένων
καταρχάς, ιδίως παρέλειψε να γνωστο- γειτονικών κατοικιών, δρόμων, πάρκων
ποιήσει στην Αρχή την εγκατάσταση του και σταθμευμένων αυτοκινήτων, καθώς
επίμαχου κυκλώματος και την έναρξη και η λήψη εικόνας από γραφεία εργα-
της επεξεργασίας, σύμφωνα με το άρθρο ζομένων. Το σχετικό πόρισμα ελέγχου
6 του Ν. 2472/1997, κατά παράβαση των συζητήθηκε σε συνεδρίαση της Αρχής,
διατάξεων της οδηγίας 1122/2002 της η λήψη απόφασης όμως αναβλήθηκε για
Αρχής. Επιπλέον, η ΕΦΟΤ ως υπεύθυνος το 2008, αφού προηγουμένως μελετηθεί
34
υπόμνημα που στο μεταξύ υπέβαλε ο Μέγαρα. Σε 1 από τις περιπτώσεις αυτές,
υπεύθυνος επεξεργασίας. οι εγκαταστημένες κάμερες ανέρχονταν
Ο έλεγχος του κλειστού κυκλώματος σε 18, με δυνατότητα λήψης εκτός των
τηλεόρασης που εγκαταστάθηκε στα κοινοχρήστων χώρων και των εισόδων
γραφεία της εταιρίας Medisana Hellas ορισμένων εκ των διαμερισμάτων της
πραγματοποιήθηκε μετά από καταγγε- πολυκατοικίας. Διαπιστώθηκε η ύπαρξη
λία εργαζομένου. Το σχετικό πόρισμα εξωτερικής κάμερας με δυνατότητα κα-
δεν έχει εκδοθεί ακόμα. ταγραφής ήχου και η τοποθέτηση των
Μετά από καταγγελία εργαζομένων της μονάδων ελέγχου των κυκλωμάτων σε
εταιρείας ‘Στρούμσας Ιωνάς Α.Ε.’, η οποία διαμέρισμα ενοίκου. Η επεξεργασία που
λειτουργεί ως φαρμακαποθήκη, για την πραγματοποιείται με το σύστημα αυτό
εγκατάσταση και λειτουργία κλειστού αξιολογήθηκε ως υπερβαίνουσα τις αρ-
κυκλώματος τηλεόρασης στους χώρους χές της αναγκαιότητας και αναλογικό-
εργασίας, καθώς και για την εγκατάστα- τητας και για το λόγο αυτό απευθύνθηκε
ση και χρήση βιομετρικού συστήματος σύσταση για την αφαίρεση των εσωτερι-
ελέγχου της εισόδου και εξόδου των ερ- κών καμερών, της δυνατότητας καταγρα-
γαζομένων που βασίζεται στην ανάλυ- φής ήχου και τη μεταφορά των μονάδων
ση δακτυλικών αποτυπωμάτων, η Αρχή ελέγχου των εξωτερικών καμερών σε κοι-
πραγματοποίησε έλεγχο, αφού προη- νόχρηστο χώρο. Σε 1 περίπτωση, διαπι-
γουμένως είχε καλέσει εκπροσώπους της στώθηκε η εγκατάσταση και λειτουργία
εταιρείας σε ακρόαση. Διαπιστώθηκε η κάμερας στο εξωτερικό εμπορικού κα-
εγκατάσταση και λειτουργία καμερών ταστήματος στο ισόγειο πολυκατοικίας,
στους χώρους εργασίας και του λογισμι- με δυνατότητα όμως λήψης εικόνας και
κού παρακολούθησης σε υπολογιστές από το πεζοδρόμιο. Στην περίπτωση, η
της διεύθυνσης της εταιρείας, χωρίς να σύσταση αφορούσε τη ρύθμιση της κά-
έχει προηγηθεί επαρκής ενημέρωση των μερας για τον περιορισμό της εμβέλειας
εργαζομένων. Επίσης, διαπιστώθηκε και λήψης εικόνας και τη γνωστοποίησή της
η χρήση του βιομετρικού συστήματος. στην Αρχή. Σε 1 άλλη περίπτωση, δια-
Για την παράνομη λειτουργία των προα- πιστώθηκε η εγκατάσταση μη λειτουρ-
ναφερθέντων συστημάτων, η Αρχή επέ- γούσας κάμερας στον εξωτερικό χώρο
βαλε πρόστιμο στον υπεύθυνο επεξεργα- οικίας, με γωνία όμως λήψης εικόνας και
σίας (απόφαση 62/2007). από κοινόχρηστους χώρους με παρακεί-
Μετά από καταγγελία, πραγματοποι- μενη οικία. Στην περίπτωση αυτή, η κά-
ήθηκε έλεγχος στο σύστημα κλειστού μερα αφαιρέθηκε αυτοβούλως από τον
κυκλώματος τηλεόρασης που έχει εγκα- ιδιοκτήτη κατά τη διάρκεια του ελέγχου.
τασταθεί σε κτίριο του Υπουργείου Πε- Τέλος, εγκαταστημένο κλειστό κύκλωμα
ριβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων τηλεόρασης σε οικία και αγρόκτημα ήταν
Έργων, στην οδό Χαριλάου Τρικούπη. εκτός λειτουργίας, όπως προέκυψε κατά
Εκκρεμεί η ολοκλήρωση της σύνταξης τον σχετικό έλεγχο. Η Αρχή πρόκειται
του πορίσματος και η λήψη σχετικής να αποφανθεί οριστικά επί του θέματος
απόφασης από την Αρχή. αυτού, αφού προηγουμένως η Ε.Ε.Τ.Τ.
Κατά την εξέταση καταγγελιών σχετι- απαντήσει επί της αίτησης χορήγησης
κά με την εγκατάσταση και λειτουργία άδειας για τη λειτουργία ασύρματου πο-
κλειστού κυκλώματος τηλεόρασης σε μποδέκτη και ο υπεύθυνος του συστήμα-
ιδιωτικές κτίρια, η Αρχή πραγματοποίησε τος στείλει στην Αρχή συμπληρωματικά
ελέγχους σε 4 περιπτώσεις, στην Αθήνα, στοιχεία, συμπεριλαμβανομένου δείγμα-
το Κερατσίνι, την Άνοιξη Αττικής και τα τος δεδομένων καταγραφής.
35
36
οι προϋποθέσεις, που έχουν τεθεί από την κόνες των τελευταίων εμφανίζονταν σε
Απόφαση 58/2005 της Αρχής. Ελέγχθηκε οθόνες της ανωτέρω αίθουσας. Στις βα-
το ΘΕΠΕΚ και οι λοιπές εγκαταστάσεις σικές διαπιστώσεις του ελέγχου περιλαμ-
της ΕΛΑΣ, επί της Λ. Αλεξάνδρας (στο βάνονταν οι εξής:
κτίριο της ΓΑΔΑ) και διαπιστώθηκε και 1. Έγινε χρήση των καμερών κατά το
πάλι ότι οι εικόνες, που μπορούσαν να ανωτέρω χρονικό διάστημα, κατά
προβληθούν μέσω της εφαρμογής, αφο- το οποίο έλαβε χώρα και η πορεία.
ρούσαν και την εξέλιξη της πορείας των Ορισμένες από τις κάμερες λάμβα-
φοιτητών, που λάμβανε χώρα κατά το ναν εικόνες της πορείας.
χρονικό διάστημα εκείνο. 2. Η αυτόματη καταγραφή των λαμ-
Στις 17/11 πραγματοποιήθηκε ο τελευ- βανομένων σημάτων από τις 49 κά-
ταίος έλεγχος στις εγκαταστάσεις της μερες, τις χαρακτηριζόμενες και ως
Ελληνικής Αστυνομίας – Γενικής Αστυ- Legacy κάμερες, ήταν απενεργοποι-
νομικής Διεύθυνσης Αττικής (ΓΑΔΑ), στο ημένη.
κτίριο της Λ. Αλεξάνδρας. Στην έναρξη 3. Αντίθετα, η αυτόματη καταγραφή
του ελέγχου αυτού, οι ελεγκτές ενημε- των λαμβανομένων σημάτων από
ρώθηκαν από τον Αρχηγό της Ελληνικής τις υπόλοιπες κάμερες του C4I, τις
Αστυνομίας ότι μετά από παραγγελία ευρισκόμενες ακόμα σε λειτουρ-
του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου θα γί- γία, ήταν ενεργοποιημένη. Έτσι, για
νει χρήση των καμερών για την παρακο- παράδειγμα, η εικόνα της εγκατα-
λούθηση της κυκλοφορίας οχημάτων και στημένης επί της Λεωφόρου Βασ.
πεζών, χωρίς όμως αυτόματη καταγρα- Σοφίας και της οδού Παπαδιαμα-
φή. Η αυτόματη καταγραφή δεδομένων ντοπούλου κάμερας, η οποία περι-
επρόκειτο να ενεργοποιηθεί εφόσον οι ελάμβανε και μέρος της πορείας,
παριστάμενοι Εισαγγελείς έδιναν εντο- καταγραφόταν αυτόματα.
λή για τη συλλογή αναγκαίου –κατά την
εκτίμησή τους– αποδεικτικού υλικού. Σε Για τους ανωτέρω λόγους, ο Πρόεδρος
αντίθεση με προηγούμενους ελέγχους, και πέντε (5) μέλη της Αρχής υπέβαλαν
δεν επετράπη η παρουσία ελεγκτών της τις παραιτήσεις τους προς τον Πρόεδρο
Αρχής στην αίθουσα Διεύθυνσης Μέ- της Βουλής, την 20/11/2007 (δείτε σχε-
τρων Τάξης, όπου βρίσκονται οθόνες τικό κείμενο στο κεφάλαιο 1). Αναλυτι-
στις οποίες εμφανίζονται οι εικόνες που κό προσχέδιο του πορίσματος διοικητι-
λαμβάνονται από τις κάμερες και όπου κού ελέγχου της 17/11/2007 κατατέθηκε
συσκέπτεται το Επιτελείο της Αστυνομί- από τον Πρόεδρο της Αρχής στην Επι-
ας, παρουσία εισαγγελικών λειτουργών. τροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βου-
Ωστόσο, με τη βοήθεια εκπροσώπου της λής, κατά την ακρόαση του Προέδρου
Αστυνομίας και της ειδικής εφαρμογής και μελών της Αρχής από την εν λόγω
λογισμικού Secure-M, οι ελεγκτές είχαν Επιτροπή, την 20/11/2007.
τη δυνατότητα αφενός μεν να παρακο-
λουθήσουν τις εικόνες που εμφανίζονταν ΛΟΙΠΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ
στις οθόνες της ανωτέρω αίθουσας και
λαμβάνονταν από τις 49 κάμερες, τις Η Αρχή πληροφορήθηκε για την ύπαρξη
χαρακτηριζόμενες και ως Legacy κάμε- αφύλακτων αρχείων με προσωπικά δεδο-
ρες, και αφετέρου να δοκιμάσουν τη λει- μένα στο χώρο όπου μέχρι το 1997 στεγα-
τουργία καμερών από τις υπόλοιπες του ζόταν το Ίδρυμα Αγωγής Ανηλίκων Θηλέ-
συστήματος C4I, χωρίς όμως να είναι σε ων Παπάγου (πρώην Αναμορφωτήριο).
θέση να διαπιστώσουν αν πράγματι οι ει- Κατά τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι ένας
37
μεγάλος αριθμός εγγράφων με προσωπι- νων καθώς και του τηρούμενου αρχείου
κά και ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα που περιλαμβάνει τα στοιχεία αυτά στο
ανηλίκων, πρώην τροφίμων, παραμένει κτίριο της ΓΣΕΕ και του ΚΕΠΕΑ. Δια-
μέσα στα κτίρια του ιδρύματος. Επίσης, πιστώθηκε το αβάσιμο της καταγγελίας,
διαπιστώθηκε ότι τα μέτρα ασφαλείας για καθώς τα νομίμως τηρούμενα στοιχεία
τη φύλαξη του χώρου του πρώην ιδρύ- δεν είναι εκτεθειμένα, αλλά αντίθετα φυ-
ματος ήταν ελλιπή. Το θέμα συζητήθηκε λάσσονται κατά το συνήθη τρόπο. Δεν
από την Αρχή και κατέληξε στην επιβολή προέκυψε παραβίαση της νομοθεσίας
προστίμου προς το Υπουργείο Δικαιοσύ- περί προστασίας των προσωπικών δεδο-
νης για παραβίαση του άρθρου 10 του Ν. μένων από τη χρήση του συγκεκριμένου
2472/1997 αναφορικά με το απόρρητο και ηλεκτρομηχανικού συστήματος και του
την ασφάλεια της επεξεργασίας αρχείου τηρούμενου βάσει αυτού αρχείου. Επι-
με προσωπικά δεδομένα πλέον, διαπιστώθηκε ότι στο κτίριο της
Σειρά καταγγελιών σχετικά με τη μαζι- ΓΣΕΕ λειτουργεί κλειστό κύκλωμα τηλε-
κή αποστολή SMS μηνυμάτων, τα οποία όρασης για το οποίο δεν είχε υποβληθεί
διαφημίζουν τηλεφωνική υπηρεσία πρό- η προβλεπόμενη από το νόμο γνωστο-
σθετης χρέωσης (090ΧΧΧΧ), χωρίς τη ποίηση. Η Αρχή απηύθυνε σύσταση στη
συγκατάθεση των παραληπτών, οδήγησε ΓΣΕΕ ώστε να προβεί σε γνωστοποίηση
κατ’ αρχάς, το 2006, σε διοικητικό έλεγ- του κλειστού κυκλώματος.
χο της εταιρίας World State Line ΕΠΕ, Ο έλεγχος του Διεθνή Αερολιμένα Αθη-
η οποία αποδίδει αριθμούς πρόσθετης νών (ΔΑΑ) αφορούσε το αρχείο που
χρέωσης σε εταιρείες τηλεπικοινωνιών. τηρεί ο υπεύθυνος επεξεργασίας για την
Κατά τον έλεγχο εκείνο διαπιστώθηκε ότι έκδοση αδειών εισόδου σε ελεγχόμενους
οι αριθμοί που αφορούν οι καταγγελίες χώρους του Αεροδρομίου και πραγμα-
ενοικιάζονται στην εταιρεία ADL Διαφη- τοποιήθηκε στο πλαίσιο της ανανέωσης
μιστική. Κατά τον έλεγχο της ADL Δια- της άδειας του ΔΑΑ για την τήρηση του
φημιστικής, το 2007, διαπιστώθηκε ότι η ανωτέρω αρχείου, αλλά και λόγω κα-
εταιρεία αποστέλλει μαζικά ηλεκτρονικά ταγγελίας εργαζομένων για υπέρμετρη
μηνύματα (SMS) με διαφημιστικό περιε- συλλογή προσωπικών δεδομένων. Εξε-
χόμενο χωρίς την εκ των προτέρων ρητή τάστηκαν ευρωπαϊκοί και εθνικοί κα-
συγκατάθεση των συνδρομητών και ότι νονισμοί καθώς και ο τρόπος συλλογής
δεν παρέχεται στον καλούντα ούτε από και αποθήκευσης των στοιχείων τόσο
τον τρόπο αποστολής του μηνύματος, από τον ΔΑΑ όσο και από την Υπηρεσία
ούτε από το ίδιο το περιεχόμενο αυτού, Πολιτικής Αεροπορίας. Απευθύνθηκαν
ούτε κατά τη διάρκεια του τηλεφωνικού συστάσεις ώστε να τροποποιηθούν τα
ηχογραφημένου μηνύματος, οποιαδήποτε έντυπα των δηλώσεων που συμπλη-
δυνατότητα άσκησης των δικαιωμάτων ρώνουν οι αιτούντες άδεια εισόδου και
ενημέρωσης, πρόσβασης και αντίρρησης. να παραχθεί ειδικό έντυπο ενημέρωσης
Το σχετικό πόρισμα συζητήθηκε από την των υποκειμένων των δεδομένων.
Αρχή και παρουσιάστηκαν οι απόψεις Ο έλεγχος της Τράπεζας Marfin Egna-
του υπευθύνου της επεξεργασίας, όμως η tia αποφασίστηκε μετά από προσφυ-
λήψη σχετικής απόφασης αναβλήθηκε για γή υποκειμένου των δεδομένων για μη
το 2008. διαγραφή στοιχείων του από το αρχείο
Καταγγελία εργαζομένου έδωσε το έναυ- της τράπεζας. Ελέγχθηκε το μηχανο-
σμα στην Αρχή για τον έλεγχο του συ- γραφικό σύστημα της Τράπεζας και
στήματος ηλεκτρομηχανικού ελέγχου διαπιστώθηκε ότι η απάντηση με την
της εισόδου και εξόδου των εργαζομέ- οποία η Τράπεζα ενημέρωσε τον πελά-
38
τη της για διαγραφή των στοιχείων του κής πολιτικής, συνεργασιών με φορείς
από τα μηχανογραφικά αρχεία της ήταν και υπηρεσίες στην Ελλάδα και το εξω-
πρωθύστερη της σχετικής διαγραφής. Η τερικό, απόρρητα έγγραφα, κ.λπ.
Αρχή απηύθυνε σύσταση προκειμένου, Η Αρχή εξέτασε αιτήσεις και ερωτήματα
αφενός να ακολουθείται πιστά η νέα μη- ιδιωτών, δημόσιων υπηρεσιών και οργα-
χανογραφική διαδικασία που είχε θεσπι- νισμών που αφορούσαν κυρίως τους εξής
στεί με σχετική εγκύκλιο της τράπεζας τομείς: διωκτικές αρχές, χρηματοπιστω-
και αφετέρου να αναφέρεται η ακριβής τικά, ηλεκτρονικές επικοινωνίες, εργασι-
ημερομηνία διαγραφής στην ενημέρωση ακές σχέσεις και δημόσια διοίκηση.
των πελατών οι οποίοι ασκούν το δικαί- Ειδικότερα, η Αρχή Προστασίας Δεδο-
ωμα διαγραφής των στοιχείων τους. μένων κατά τη διάρκεια του έτους 2007
Τέλος, ο έλεγχος του Ιατρικού Κέντρου εξέδωσε 65 αποφάσεις, εκ των οποίων
αποσκοπούσε στη διερεύνηση τήρησης οι 4 αναβλητικές και 1 γνωμοδότηση. Σε
ή μη στοιχείων υποκειμένου των δεδο- 30 περιπτώσεις έκανε εν όλω ή εν μέρει
μένων, το οποίο είχε υποβάλει σχετική δεκτά τα αιτήματα που υποβλήθηκαν
καταγγελία στην Αρχή. Εκκρεμεί η ολο- από ιδιώτες, ενώ σε 15 άλλες περιπτώ-
κλήρωση του σχετικού πορίσματος και η σεις απέρριψε τα αιτήματά τους. Έκανε
συζήτησή του από την Αρχή. δεκτά εν όλω ή εν μέρει 3 αιτήματα που
υπέβαλαν δημόσιες αρχές και υπηρεσίες,
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ - νομικά πρόσωπα και δημόσιοι οργανι-
ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ - ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ σμοί, ενώ απέρριψε 7 αιτήματα των φο-
ρέων αυτών. Σε 16 περιπτώσεις επέβαλε
Η εξέταση προσφυγών και η απάντηση πρόστιμα σε ιδιώτες υπεύθυνους επε-
ερωτημάτων είναι ίσως το πιο καίριο μέ- ξεργασίας και σε άλλες 16 απηύθυνε συ-
ρος του έργου της Αρχής, αφού έχει άμε- στάσεις ή αυστηρές συστάσεις. Εξάλλου,
σο αντίκτυπο στην καθημερινότητα του σε 2 περιπτώσεις επέβαλε πρόστιμα σε
πολίτη και την προστασία των δικαιω- δημόσιες αρχές ή υπηρεσίες και νομικά
μάτων του, διαμορφώνοντας έτσι τη δη- πρόσωπα δημοσίου δικαίου, ενώ σε 3 άλ-
μόσια εικόνα της Αρχής. Η προστασία λες περιπτώσεις απηύθυνε συστάσεις ή
των δικαιωμάτων της προσωπικότητας αυστηρές συστάσεις σε δημόσιες αρχές,
και της ιδιωτικής ζωής, που είναι και ο νομικά πρόσωπα και φορείς του δημο-
πρωταρχικός σκοπός της Αρχής Προ- σίου τομέα. Σε 4 περιπτώσεις διέταξε τη
στασίας Δεδομένων, πραγματώνεται με διαγραφή παρανόμως τηρουμένων δεδο-
τη μεσολάβησή της στην επίλυση προ- μένων σε αρχείο ιδιώτη και σε άλλες 3 πε-
βλημάτων στα οποία καλείται να παίξει ριπτώσεις σε αρχείο δημόσιας υπηρεσίας
τον ανεξάρτητο ρόλο που της έχει ανα- ή νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου.
τεθεί από το νόμο. Κατά τη διάρκεια του Σε 4 περιπτώσεις διέταξε δημόσια υπη-
έτους 2007, τα εισερχόμενα έγγραφα ρεσία και σε άλλες 4 περιπτώσεις ιδιώτη
που δέχτηκε η Αρχή ανήλθαν σε 9.963. υπεύθυνο επεξεργασίας να προβούν στη
Εξ αυτών, τα 3.559 αναφέρονται σε προ- διακοπή παράνομων επεξεργασιών. Σε 2
σφυγές, ερωτήσεις και αιτήσεις (συμπε- περιπτώσεις η Αρχή απέρριψε αίτημα δη-
ριλαμβανομένων των απορρήτων εγ- μόσιας αρχής και υπηρεσίας ή Ν.Π.Δ.Δ.
γράφων), οι οποίες έχουν απαντηθεί ή για δημιουργία αρχείου και σε άλλες 2
επιλυθεί κατά ένα μεγάλο μέρος, τα 560 περιπτώσεις απέρριψε παρόμοιο αίτημα
σε γνωστοποιήσεις τήρησης αρχείων και ιδιώτη. Τέλος, σε 1 περίπτωση αποφάν-
τα 5.844 σε διάφορα θέματα διοικητικής θηκε για το χρόνο τήρησης δεδομένων
και οικονομικής φύσεως, επικοινωνια- στο Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν.
39
Εννιακόσιες ογδόντα (980) υποθέσεις υγείας 59, ιδιωτικής οικονομίας 60, ηλε-
διεκπεραιώθηκαν με απλό απαντητικό κτρονικών επικοινωνιών 89 και εργασι-
έγγραφο. Εξ αυτών οι 722 αφορούσαν ακών σχέσεων 69.
σε προσφυγές-καταγγελίες και ερωτή- Δέκα αποφάσεις της Αρχής από το έτος
ματα που υποβλήθηκαν από ιδιώτες και 2007 προσεβλήθησαν στο Συμβούλιο
Ν.Π.Ι.Δ., ενώ 258 υποθέσεις αφορούσαν της Επικρατείας, χωρίς να έχουν εκδο-
προσφυγές-καταγγελίες και ερωτήματα θεί σχετικές αποφάσεις. Από την άλλη
από δημόσιες αρχές και υπηρεσίες και πλευρά, το Συμβούλιο της Επικρατείας
νομικά πρόσωπα και φορείς δημοσίου εξέδωσε αποφάσεις επί έντεκα αιτήσεων
δικαίου. ακυρώσεως αποφάσεων της Αρχής προ-
Σε 149 περιπτώσεις απορρίφθηκαν οι ηγούμενων ετών. Για τις επτά από αυτές
προσφυγές-ερωτήματα (λόγω αναρμο- συντάχθηκε πρακτικό παραίτησης από
διότητας, αοριστίας, κ.λπ.), σε 396 ενη- την αίτηση ακυρώσεως, τρεις αιτήσεις
μερώθηκε το υποκείμενο ή ο υπεύθυνος ακυρώσεως απορρίφθηκαν και επικυ-
επεξεργασίας, σε 191 έγιναν συστάσεις- ρώθηκαν οι αποφάσεις της Αρχής και
γνωμοδοτήσεις σε ιδιώτες υπεύθυνους μία αίτηση ακυρώσεως έγινε δεκτή και
επεξεργασίας, ενώ σε 225 σε δημόσιες ακυρώθηκε η προσβαλλόμενη απόφα-
αρχές και Ν.Π.Δ.Δ., σε 27 περιπτώσεις ση. Όσον αφορά δε τις δύο κατά το ίδιο
παρασχέθηκαν γνωμοδοτήσεις προς διάστημα κριθείσες αιτήσεις αναστολής
Υπουργεία/Κοινοβούλιο σχετικά με ΣχΝ εκτελέσεως αποφάσεων της Αρχής, η
και άλλες διατάξεις, και, τέλος, σε 148 Επιτροπή Αναστολών του Συμβουλίου
περιπτώσεις ασκήθηκε το δικαίωμα πρό- της Επικρατείας τις απέρριψε.
σβασης/αντίρρησης.
Από πλευράς ερωτημάτων που διεκπε- Ακολουθούν στατιστικά στοιχεία σχετι-
ραιώθηκαν από την Αρχή κατά το ίδιο κά με τα εισερχόμενα έγγραφα, τις προ-
χρονικό διάστημα, αυτά αφορούν διά- σφυγές-καταγγελίες και τα ερωτήματα,
φορους τομείς και ειδικότερα τον τομέα κατηγοριοποιημένα κατά θεματικούς
δημόσιας διοίκησης 123 ερωτήματα, τομείς:
40
41
Προσφυγές / καταγγελίες
Τομέας Διωκτικών Αρχών και Δημόσιας Τάξης 121
Τομέας Εθνικής Άμυνας 22
Δημόσια Διοίκηση - Αυτοδιοίκηση / Κρατική δράση 125
Φορολογικός Τομέας - Υπουργείο Οικονομίας / Οικονομικών 7
Τομέας Υγείας 36
Τομέας Ασφάλισης 11
Παιδεία και Έρευνα 53
Χρηματοπιστωτικός Τομέας 120
Τομέας Ιδιωτικής Οικονομίας 76
(Πλην χρηματοπιστωτικού, Ασφαλιστικού, Τηλεπικοινωνιακού)
Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες 138
Τομέας Εργασιακών Σχέσεων 148
Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης 80
Λοιπά 117
Σύνολα 1054
42
43
44
Ερωτήματα
Τομέας Διωκτικών Αρχών και Δημόσιας Τάξης 21
Τομέας Εθνικής Άμυνας 6
Δημόσια Διοίκηση - Αυτοδιοίκηση / Κρατική δράση 212
Φορολογικός Τομέας - Υπουργείο Οικονομίας / Οικονομικών 16
Τομέας Υγείας 86
Τομέας Ασφάλισης 14
Παιδεία και Έρευνα 65
Χρηματοπιστωτικός Τομέας 37
Τομέας Ιδιωτικής Οικονομίας 80
(Πλην χρηματοπιστωτικού, Ασφαλιστικού, Τηλεπικοινωνιακού)
Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες 95
Τομέας Εργασιακών Σχέσεων 93
Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης 8
Λοιπά 218
Σύνολα 951
45
Διεκπεραιωμένα Eρωτήματα
Τομέας Διωκτικών Αρχών και Δημόσιας Τάξης 17
Τομέας Εθνικής Άμυνας 4
Δημόσια Διοίκηση - Αυτοδιοίκηση / Κρατική δράση 123
Φορολογικός Τομέας - Υπουργείο Οικονομίας / Οικονομικών 7
Τομέας Υγείας 59
Τομέας Ασφάλισης 8
Παιδεία και Έρευνα 40
Χρηματοπιστωτικός Τομέας 23
Τομέας Ιδιωτικής Οικονομίας 60
(Πλην χρηματοπιστωτικού, Ασφαλιστικού, Τηλεπικοινωνιακού)
Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες 89
Τομέας Εργασιακών Σχέσεων 69
Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης 7
Λοιπά 174
Σύνολα 680
46
Eκκρεμή Eρωτήματα
Τομέας Διωκτικών Αρχών και Δημόσιας Τάξης 11
Τομέας Εθνικής Άμυνας 7
Δημόσια Διοίκηση - Αυτοδιοίκηση / Κρατική δράση 239
Φορολογικός Τομέας - Υπουργείο Οικονομίας / Οικονομικών 23
Τομέας Υγείας 51
Τομέας Ασφάλισης 21
Παιδεία και Έρευνα 43
Χρηματοπιστωτικός Τομέας 35
Τομέας Ιδιωτικής Οικονομίας 84
(Πλην χρηματοπιστωτικού, Ασφαλιστικού, Τηλεπικοινωνιακού)
Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες 94
Τομέας Εργασιακών Σχέσεων 57
Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης 6
Λοιπά 137
Σύνολα 808
47
Προσφυγές / καταγγελίες επί ειδικών θεμάτων που υποβλήθηκαν κατά το έτος 2007
Κλειστά κυκλώματα τηλεόρασης 66
Βιομετρικά συστήματα 2
Spam 60
Άμεση προώθηση προϊόντων ή υπηρεσιών εκτός spam 63
Σύνολα 191
Προσφυγές / καταγγελίες επί ειδικών θεμάτων που διεκπεραιώθηκαν κατά το έτος 2007
Κλειστά κυκλώματα τηλεόρασης 36
Βιομετρικά συστήματα 1
Spam 18
Άμεση προώθηση προϊόντων ή υπηρεσιών εκτός spam 19
Σύνολα 74
48
Εκκρεμείς Προσφυγές / καταγγελίες επί ειδικών θεμάτων μέχρι την 31/12/ 2007
Κλειστά κυκλώματα τηλεόρασης 74
Βιομετρικά συστήματα 1
Spam 83
Άμεση προώθηση προϊόντων ή υπηρεσιών εκτός spam 197
Σύνολα 355
49
50
51
52
αποτελεί βάρος του υπεύθυνου της επε- απόφαση, για τη διαγραφή του σχετικού
ξεργασίας και σε καμία περίπτωση του δεδομένου, απαιτείται, πέραν της άρσης,
υποκειμένου. Η διαβίβαση από ανώνυμη να προσκομιστεί από το υποκείμενο τε-
τραπεζική εταιρία ανακριβών δυσμενών λεσίδικη δικαστική απόφαση που ακυ-
δεδομένων στην ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ συνι- ρώνει την κατάσχεση με τα αποδεικτικά
στά παράνομη επεξεργασία προσωπικών τελεσιδικίας της (53/2007).
δεδομένων, ως αντιβαίνουσα στο άρθρο Το Αρχηγείο Ελληνικής Αστυνομίας /
4 παρ. 1γ΄ του Ν. 2472/1997, η οποία Διεύθυνση Αστυνομικού Προσωπικού
βαρύνει και τους δύο υπεύθυνους επε- οφείλει να προβεί σε ενημέρωση του υπη-
ξεργασίας για τον παρακάτω λόγο. Από ρεσιακού φακέλου του προσφεύγοντος
την εν λόγω διάταξη συνάγεται σαφώς στην Αρχή αστυνομικού προκειμένου η
ότι ο υπεύθυνος επεξεργασίας ενός αρ- επεξεργασία των προσωπικών δεδομέ-
χείου έχει την ευθύνη για την ακρίβεια νων του τελευταίου να είναι σύμφωνη
των στοιχείων που τηρεί στο αρχείο του, με τη διάταξη του άρθρου 4 παρ. 1γ΄ του
η δε επεξεργασία από τις τράπεζες ως Ν. 2472/1997. Ειδικότερα, ο υπεύθυνος
πηγές των δεδομένων, δεν απαλλάσσει επεξεργασίας οφείλει να ενημερώσει τον
την ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ από το καθήκον υπηρεσιακό φάκελο του προσφεύγοντος
της να ελέγχει και να εξασφαλίζει ότι οι με την πληροφορία ότι η δικογραφία,
απαιτήσεις του νόμου για τη νόμιμη επε- που είχε σχηματιστεί εναντίον του, τέθη-
ξεργασία των δεδομένων εφαρμόζονται κε στο αρχείο, ώστε να υπάρχει πλήρης
(35/2007, 49/2007). εικόνα για την προσωπικότητά του, αφού
Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα σκοπός τήρησης των σχετικών υπηρεσι-
για να τύχουν νόμιμης επεξεργασίας ακών φακέλων είναι, μεταξύ άλλων, η
πρέπει να είναι ακριβή και, εφόσον χρει- αξιολόγηση της προσωπικότητας των
άζεται, να υποβάλλονται σε ενημέρωση αστυνομικών υπαλλήλων ενόψει υπηρε-
σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 1γ΄ του σιακών κρίσεων (36/2007).
Ν. 2472/1997. Η ακρίβεια και ενημέρω-
ση των στοιχείων αποτελεί βάρος του 3. ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ
υπεύθυνου της επεξεργασίας, ο οποίος Παράνομη η διαβίβαση από την αρμόδια
πρέπει να λαμβάνει εύλογα μέτρα επιμέ- ΔΟΥ φορολογικών δεδομένων του υπο-
λειας για να επιβεβαιώσει την ακρίβεια κειμένου σε τρίτο, καθώς η συγκεκριμέ-
των δεδομένων που συλλέγει, τηρεί και νη επεξεργασία προσκρούει στις διατά-
επεξεργάζεται. Ωστόσο, όταν πρόκειται ξεις του άρθρου 103 του ΝΔ 118/1973,
για πληροφορίες για τις οποίες ο υπεύ- η οποία κατοχυρώνει το απόρρητο των
θυνος δεν έχει ούτε οφείλει να γνωρί- φορολογικών δεδομένων. Η εν λόγω
ζει με πληροφόρηση από τις πηγές του επεξεργασία δεν μπορεί να θεμελιω-
(όπως εξοφλήσεις οικονομικών υπο- θεί στις διατάξεις του άρθρου 5 του Ν.
χρεώσεων από συναλλαγματικές ή επι- 2472/1997 (30/2007).
ταγές, ακυρώσεις κατασχέσεων ή πλει- Παράνομη η επεξεργασία δεδομένων
στηριασμών με δικαστικές αποφάσεις, των εργαζομένων εταιρίας για το σκο-
εκτός από τις διαταγές πληρωμής οι πό του ελέγχου της εισόδου και της
οποίες αποτελούν πρωτογενή δεδομένα εξόδου τους από τις εγκαταστάσεις της
του αρχείου), η συνδρομή του υποκειμέ- και του ελέγχου τήρησης του ωραρί-
νου για την ακρίβεια και επικαιροποίη- ου προσέλευσης και αποχώρησής τους,
ση των στοιχείων είναι αναγκαία. Ειδι- με τη βιομετρική μέθοδο της ανάλυσης
κά για την περίπτωση που η κατάσχεση της γεωμετρίας του δακτύλου (50/2007,
έχει ακυρωθεί με τελεσίδικη δικαστική 62/2007).
53
54
55
56
57
58
59
για παραβίαση των διατάξεων του άρ- προώθηση προϊόντων και υπηρεσιών
θρου 12 του Ν. 2472/1997 (42/2007). (41/2007).
Πρόστιμο ύψους 1.500 € σε ομόρρυθμη Σύσταση προς την ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕκαι τις
εταιρία για α) παράνομη επεξεργασία τράπεζες να θεσπίσουν διαδικασία ώστε
προσωπικών δεδομένων των εργαζο- με την εξόφληση οφειλών που προέρχο-
μένων της, μέσω της εγκατάστασης βι- νται από καταγγελίες συμβάσεων χορη-
ομετρικού συστήματος (ανάλυση της γήσεων από τραπεζικά ή χρηματοδοτικά
γεωμετρίας του δακτύλου), β) την πα- ιδρύματα σε φυσικά πρόσωπα, συμπερι-
ράλειψη γνωστοποίησης της συγκεκρι- λαμβανομένων και των διαταγών πλη-
μένης επεξεργασίας, γ ) την παράλειψη ρωμής που έχουν εκδοθεί για αυτές τις
ενημέρωσης των εργαζομένων κατά το οφειλές, να αποστέλλεται εντός 15 ημε-
άρθρο 11 του Ν. 2472/1997 και δ) την ρών σχετική ενημέρωση από την τράπε-
παράλειψη παροχής στην Αρχή πληρο- ζα προς την ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ, η δε τελευ-
φοριών σχετικά με τα τεχνικά χαρακτη- ταία να προχωρεί άμεσα και όχι πέραν
ριστικά του βιομετρικού συστήματος των 15 ημερών από τη λήψη, στη σχε-
(50/2007). τική συμπλήρωση των δεδομένων στο
αρχείο της, χωρίς να απαιτείται ενέργεια
Απεγκατάσταση παράνομου κλειστού του υποκειμένου (64/2007).
κυκλώματος τηλεόρασης, τοποθετημέ-
νου σε οικία με σκοπό την παρακολού- 12. ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
θηση των εργαζομένων σε αυτή και κα- Απόρριψη αίτησης θεραπείας κατά της
ταστροφή του παρανόμως συσταθέντος με αριθμ. 34/2006 απόφασης της Αρχής
αρχείου (3/2007). τόσο για τυπικούς όσο και για ουσιαστι-
Απεγκατάσταση παράνομου κλειστού κούς λόγους. Ως προς τους τυπικούς λό-
κυκλώματος τηλεόρασης από πλατεία γους κρίση της Αρχής ότι δεν γίνεται επί-
Δήμου (51/2007). κληση και προσκομιδή νέων στοιχείων,
Αυστηρή προειδοποίηση σε εταιρία, η ενώ, ως προς τους ουσιαστικούς, η Αρχή
οποία εκμεταλλεύεται ξενοδοχείο και εμμένει στην κρίση της ότι η αναγραφή
έχει εγκαταστήσει σε αυτό κλειστό κύ- της ανυποταξίας ενός προσώπου στη
κλωμα τηλεόρασης για λόγους ασφα- στρατολογική μερίδα και στο πιστοποιη-
λείας, να προβεί στην αφαίρεση των τικό στρατού τύπου Α’ είναι αντίθετη με
καμερών που έχουν εγκατασταθεί στους τις διατάξεις του Ν. 2472/1997 (5/2007).
διαδρόμους του ξενοδοχείου, καθώς Απόρριψη αίτησης θεραπείας κατά της
και στην τοποθέτηση ενημερωτικών με αριθμ. 50/2006 απόφασης της Αρχής
πινακίδων, οι οποίες θα ενημερώνουν για τυπικούς λόγους, καθώς η αιτούσα
τους πελάτες ότι το ξενοδοχείο ελέγχε- δεν επικαλείται και δεν προσκομίζει νέα
ται από κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης στοιχεία, ώστε να συντρέχει λόγος επα-
(31/2007). νεξέτασης της υποθέσεως στην ουσία
της (45/2007).
11. ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Απόρριψη αίτησης θεραπείας κατά της με
Σύσταση σε υπεύθυνο επεξεργασίας και αριθμ. 52/2006 απόφασης της Αρχής, με
εκτελούντα την επεξεργασία να λαμβά- την οποία είχε επιβληθεί στην ΤΕΙΡΕΣΙ-
νουν όλα τα κατάλληλα οργανωτικά και ΑΣ ΑΕ η υποχρέωση να παύσει τη διαβί-
τεχνικά μέτρα, προκειμένου να διαφυ- βαση και να διαγράψει από το αρχείο της
λαχθούν πλήρως οι επιταγές του άρθρου όλες τις καταχωρίσεις δεδομένων οικο-
10 του Ν. 2472/1997 κατά τη διενέργεια νομικής συμπεριφοράς που αναφέρονται
διαγωνισμών μέσω Διαδικτύου για την στους εκπροσώπους νομικών προσώπων,
60
οι οποίοι δεν είναι εκ του νόμου οφειλέ- πιθυμήτων Αλλοδαπών λόγω συνδρο-
τες της σχετικής απαίτησης (65/2007). μής των προϋποθέσεων της παρ. 9 του
άρθρου 66 του Ν. 2190/2001 κατά την
13. ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ οποία «η καταχώριση αλλοδαπού στον
Προκειμένου να είναι νόμιμη η τηλε- κατάλογο ανεπιθύμητων συνεπεία δι-
φωνική προώθηση προϊόντων και υπη- οικητικής απέλασης ή για οποιαδήποτε
ρεσιών από μΙα εταιρία, η τελευταία θα άλλη αιτία, για παράνομη είσοδο, έξοδο,
πρέπει να εξασφαλίζει την προηγούμε- παραμονή ή εργασία στο ελληνικό έδα-
νη, ελεύθερη, ρητή και ειδική συγκατά- φος, ο οποίος έχει λάβει την άδεια πα-
θεση των υποκειμένων των δεδομένων. ραμονής της παρ. 1 του άρθρου 66 του
Το μητρώο του άρθρου 13 παρ. 3 του Ν. Ν. 2910/2001 και εφόσον στηρίζεται σε
2472/1997 δεν έχει εφαρμογή στη συ- γεγονότα που έγιναν σε χρόνο προγε-
γκεκριμένη περίπτωση, καθώς στις τη- νέστερο της έκδοσης της ανωτέρω άδει-
λεφωνικές επικοινωνίες εφαρμόζεται ο ας παραμονής, δεν συνεπάγεται έναντι
Ν. 3471/2006, ο οποίος είναι ειδικότερος των κατόχων της οποιοδήποτε έννομο
και επιτάσσει την εκ των προτέρων ρητή αποτέλεσμα και επέρχεται, αυτοδικαίως,
συγκατάθεση του συνδρομητή (σύστη- διαγραφή τους από τον ίδιο κατάλογο»
μα opt-in) (57/2007). (7/2007).
Ο Ν. 3471/2006 δεν εφαρμόζεται προ- Διαγραφή αλλοδαπού από το Σύστημα
κειμένου να κριθεί η νομιμότητα της Πληροφοριών Σένγκεν και τον Εθνικό
λειτουργίας καταγραφέα εισερχόμενων Κατάλογο Ανεπιθύμητων Αλλοδαπών,
κλήσεων στο Γραφείο Εξυπηρέτησης Πο- γιατί δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις
λιτών του ΑΣΕΠ, καθώς η σκοπούμενη του άρθρου 112 ΣΕΣ (10/2007).
καταγραφή των τηλεφωνικών συνδια-
λέξεων αφορά το εσωτερικό τηλεφωνικό Β) ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ
κέντρο του ΑΣΕΠ και το σύστημα αυτό ΣΤΟΙΧΕΙΑ
δεν εντάσσεται στο πλαίσιο παροχής δι-
αθέσιμων στο κοινό υπηρεσιών ηλεκτρο- Τα ακόλουθα διαγράμματα απεικονίζουν
νικών επικοινωνιών (60/2007). τις μεταβολές των ερωτημάτων, αιτημά-
των και προσφυγών σε απόλυτους αριθ-
14. SIS – ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ μούς επί του συνόλου των υποθέσεων
ΣΕΝΓΚΕΝ κάθε έτους, καθώς και των αποφάσεων
Δεκτή η αίτηση αλλοδαπού για διαγρα- και των αιτήσεων εγγραφής στο μητρώο
φή του από τον Εθνικό Κατάλογο Ανε- του άρθρου 13 του Ν. 2472/97.
61
62
63
64
Μετά την εφαρμογή του αποκεντρωμέ- νόμιμο της εγγραφής του περιεχομένου
νου συστήματος εισαγωγής δεδομένων αυτής στο N-SIS θα πρέπει να ελέγχεται,
από τις αστυνομικές διευθύνσεις όλης ώστε να είναι βέβαιο ότι η συγκεκριμέ-
της επικράτειας, το Γραφείο SIRENE νη εγγραφή είναι ακριβής μεταφορά της
έχει επεκτείνει την ενημέρωση στο σύ- εντολής και τα προσωπικά δεδομένα εγ-
νολο των εξουσιοδοτημένων προσώπων γράφονται νόμιμα στο SIS, σύμφωνα με
σε όλη την επικράτεια. τα άρθρα της Συνθήκης. Η βασική αρχή
Β. Οι καταχωρίσεις στο SIS υπόκεινται όμως του Ν. 2472/97, όπως αυτή εμφανί-
στους κανόνες της Σύμβασης Εφαρμο- ζεται στο άρθρο 4 παρ. 1, είναι δεσμευτι-
γής της Συμφωνίας Σένγκεν και ειδικό- κή και για την περίπτωση του υπεύθυνου
τερα στη διάταξη του άρθρου 105, το επεξεργασίας του N-SIS. Ανεξάρτητα από
οποίο εφαρμόζεται μέσω της αντίστοι- τον έλεγχο της τήρησης των κανόνων για
χης διάταξης του εθνικού δικαίου (άρ- την προστασία των προσωπικών δεδομέ-
θρο 4 παρ. 1 Ν. 2472/97), σύμφωνα με νων που ασκεί η Αρχή, έχουν τοποθετηθεί
τη διάταξη του άρθρου 104 παρ. 1 και 2 με απόσπαση, βάσει του άρθρου 21 παρ. 4
ΣΕΣ, που ορίζει ότι σε κάθε καταχώριση του Ν. 2521/97, δύο δικαστικοί λειτουρ-
εφαρμόζεται το εθνικό δίκαιο του κατα- γοί (μία Εισαγγελέας Πρωτοδικών και
χωρούντος συμβαλλόμενου μέρους. μία Πρόεδρος Πρωτοδικών) στο Γραφείο
Συγκεκριμένα, τα προσωπικά δεδομένα SIRENE, με σκοπό τον έλεγχο της νομι-
που περιλαμβάνονται ή πρόκειται να πε- μότητας των καταχωρίσεων στο Εθνικό
ριληφθούν στο Εθνικό Τμήμα SIS (Ν-SIS) Τμήμα SIS. Η παρουσία των δικαστικών
πρέπει να συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό λειτουργών που σκοπό έχει την επικουρία
και νόμιμο για καθορισμένους σαφείς και και συμμετοχή στον έλεγχο της νομιμό-
νόμιμους σκοπούς και να υφίστανται θε- τητας κάθε καταχωρίσεως εκτιμάται ως
μιτή και νόμιμη επεξεργασία εν όψει των θετική από την Αρχή, ο ρόλος τους όμως
σκοπών αυτών. Τη νομιμότητα των κατα- πρέπει να ενδυναμωθεί. Ενδεχομένως, η
χωρίσεων στο N-SIS πρέπει να ελέγχει ο αύξηση του αριθμού των δικαστικών λει-
υπεύθυνος επεξεργασίας του αρχείου. Ο τουργών θα συνεισέφερε στην αποτελε-
έλεγχος αυτός της νομιμότητας αφορά σματικότερη λειτουργία των ελέγχων.
την ίδια τη συλλογή, καταχώριση και, εν
γένει, επεξεργασία δεδομένων στην οποία γ) Νομολογία
προβαίνει ο εκτελών την επεξεργασία. Για Α. Σε 2 περιπτώσεις διατάχθηκε η δια-
να γίνεται νόμιμα η καταχώριση αυτή πρέ- γραφή από την Εθνικό Κατάλογο
πει να τηρούνται οι διατάξεις της Συμβά- Ανεπιθύμητων Αλλοδαπών, γιατί
σεως και ιδίως αυτές των άρθρων 94-101, πληρούνταν οι προϋποθέσεις του
αλλά προπάντων του άρθρου 4 του Ν. άρθρου 66 § 9 του Ν. 2910/2001,
2472/97. Αφορά δε το σύνολο των κατα- σύμφωνα με το οποίο «Η καταχώ-
χωρίσεων και όχι μόνο αυτές του άρθρου ρηση αλλοδαπού στον κατάλογο
95. Σημειώνεται ότι η νομιμότητα πρέπει ανεπιθύμητων συνεπεία διοικητικής
να ελέγχεται από το καταχωρούν μέλος απέλασης ή για οποιαδήποτε άλλη
σύμφωνα με το άρθρο 105 ΣΕΣ αλλά και αιτία, για παράνομη είσοδο, έξοδο,
σύμφωνα με το άρθρο 5 της Σύμβασης παραμονή ή εργασία στο ελληνικό
108/28-1-1981 του Συμβουλίου της Ευ- έδαφος, ο οποίος έχει λάβει την άδεια
ρώπης, καθώς και τη Σύσταση R (87) 15 παραμονής της παρ. 1 του άρθρου 66
/17-9-1987 του Συμβουλίου της Ευρώπης του Ν. 2910/2001 και εφόσον στη-
σχετικά με τη χρήση των προσωπικών ρίζεται σε γεγονότα που έγιναν σε
δεδομένων στον αστυνομικό τομέα. Το χρόνο προγενέστερο της έκδοσης
65
της ανωτέρω άδειας παραμονής, δεν ριών Σένγκεν (SIS), γιατί δεν ίσχυε
συνεπάγεται έναντι των κατόχων της καμία από τις προϋποθέσεις του άρ-
οποιοδήποτε έννομο αποτέλεσμα θρου 96 της ΣΕΣ βάσει του οποίου
και επέρχεται, αυτοδικαίως, διαγρα- είχε γίνει η καταχώρηση.
φή τους από τον ίδιο κατάλογο».
Β. Σε 3 περιπτώσεις διατάχθηκε η δια- δ) Στατιστικά στοιχεία
γραφή από το Σύστημα Πληροφορι- Ανάλυση των αιτήσεων του έτους 2007
ών Σένγκεν (SIS) και τον Εθνικό Κα- δείχνει ότι προέρχονται από πολίτες 11
τάλογο Ανεπιθυμήτων Αλλοδαπών, διαφορετικών χωρών. Στην πλειοψηφία
γιατί πληρούνταν οι προϋποθέσεις τους οι προσφεύγοντες είναι υπήκο-
του άρθρου 66 § 9 του Ν. 2910/2001 οι Ρωσίας (αιτήσεις 42 ή ποσοστό 50%
σε συνδυασμό με την ευεργετική διά- έναντι 42,86 % το 2006), Αλβανίας (30
ταξη του άρθρου 91 § 11 περ. στ΄ του αιτήσεις ή ποσοστό 35,72% έναντι 38,78
Ν. 3386/2005 σύμφωνα με την οποία % το 2006), Ρουμανίας (3 αιτήσεις ή πο-
«Εγγραφή στους καταλόγους ανεπι- σοστό 3,57% έναντι 2, 04 % το 2006),
θυμήτων, αποκλειστικά για λόγους Γεωργίας (2 αιτήσεις ή ποσοστό 2,38%
παράνομης εισόδου, εξόδου, εργασί- έναντι 1,02 % το 2006), Τουρκίας, Βουλ-
ας και διαμονής στη Χώρα καθώς και γαρίας και Πακιστάν (από 1 αίτηση ή
συναφείς εκκρεμείς απελάσεις δεν ποσοστό 1,19%, έναντι 2,04 %, 2,04 %
αποτελούν παρακωλυτικό λόγο για και 1,02 % αντίστοιχα το 2006 ) και ακο-
τη χορήγηση της άδειας διαμονής. λουθούν οι υπήκοοι Μολδαβίας, Σερβί-
Υφιστάμενες για την ανωτέρω αιτία ας, Καμερούν και Μπαγκλαντές (από 1
εγγραφές στον κατάλογο ανεπιθυ- αίτηση ή ποσοστό 1,19%).
μήτων θεωρούνται ότι έχουν αυτοδι- Από τις 84 αυτές αιτήσεις του 2007 δι-
καίως αρθεί». εκπεραιώθηκαν οι 44 (ποσοστό 52%).
Γ. Σε 7 περιπτώσεις διατάχθηκε η δια- Από αυτές, οι 34 διαγράφηκαν με από-
γραφή από το Σύστημα Πληροφορι- φαση της Αρχής, σε 3 περιπτώσεις το
ών Σένγκεν (SIS) και τον Εθνικό Κα- ΥΔΤ προέβη στη διαγραφή ύστερα από
τάλογο Ανεπιθυμήτων Αλλοδαπών, σχετική επιστολή της Αρχής και σε 7 οι
γιατί οι προσφεύγοντες είχαν κάνει αιτούντες ενημερώθηκαν σχετικά με την
χρήση των ευεργετικών διατάξεων καταχώρηση που τους αφορούσε.
του Ν. 3386/2005 και συνεπώς, έπρε- Στη συνέχεια, στον πίνακα και τα δια-
πε να είχαν διαγραφεί αυτοδίκαια. γράμματα παρατίθενται αριθμητικά και
Δ. Σε 22 περιπτώσεις διατάχθηκε η δι- στατιστικά στοιχεία σχετικά με τις προ-
αγραφή από το Σύστημα Πληροφο- σφυγές και την έκβαση αυτών.
66
67
68
69
70
Ωστόσο, παρά τα προφανή πλεονεκτή- ρέχει επαρκείς εγγυήσεις για την προ-
ματα που παρουσιάζει το σύστημα των στασία των προσωπικών δεδομένων των
BCRs, υπάρχουν πολλές δυσκολίες στην υποκειμένων και την άσκηση των σχετι-
εφαρμογή τους στην πράξη από τις εται- κών δικαιωμάτων τους, όταν οι εγγυή-
ρείες. Καταρχάς, τα BCRs παρέχουν ένα σεις προκύπτουν από συμβατικές ρήτρες,
ελάχιστο επίπεδο προστασίας. Αυτό ση- σύμφωνες με τις ρυθμίσεις του παρόντος
μαίνει ότι αν η εθνική νομοθεσία είναι νόμου. Στην Ελλάδα, συνεπώς, ενδεχό-
αυστηρότερη από αυτά, το υποκείμενο μενη έγκριση BCRs θα οδηγήσει στην
των δεδομένων μπορεί να στηρίξει τις παροχή άδειας από την Αρχή.
αξιώσεις του στην εθνική νομοθεσία. Μέχρι στιγμής δεν έχουν υποβληθεί
Εάν όμως τα BCRs παρέχουν μεγαλύ- προς έγκριση BCRs στην ελληνική
τερη προστασία από την εθνική νομο- Αρχή. Έχουν ωστόσο γίνει συναντήσεις
θεσία, τότε, αντιθέτως, το υποκείμενο με εκπροσώπους πολυεθνικών ομίλων,
μπορεί να αντλήσει δικαιώματα από οι οποίοι καταρτίζουν σύστημα BCRs
αυτά. Η υιοθέτηση συνεπώς ενός συνό- στο οποίο εμπλέκονται και θυγατρικές
λου BCRs, η οποία είναι πολυδάπανη, εδρεύουσες στην Ελλάδα, ενώ αναμέ-
περίπλοκη και χρονοβόρα διαδικασία, νεται να κατατεθούν από δύο ακόμη
μπορεί στην πράξη να σημαίνει ότι σε πολυεθνικές στα πλαίσια της διαδικα-
περίπτωση παράνομης επεξεργασίας ο σίας συνεργασίας μεταξύ περισσοτέρων
όμιλος θα υποχρεωθεί να καταβάλει με- εμπλεκομένων ΑΠΔΠΧ που περιγράφε-
γαλύτερες αποζημιώσεις από αυτές που ται στο WP 107 της Ομάδας Εργασίας
προβλέπουν τα BCRs που έχει θεσπίσει. του άρ. 29 της Οδηγίας 95/46/ΕΚ.
Το κυριότερο όμως εμπόδιο στη θέσπι-
ση BCRs από τους ομίλους εταιρειών ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΕΠΙΒΑ-
είναι η έλλειψη ενός ενιαίου και εύχρη- ΤΩΝ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ
στου μηχανισμού έγκρισής τους από τις (PNRs) ΣΤΙΣ ΗΠΑ
εθνικές ανεξάρτητες αρχές προστασίας
προσωπικών δεδομένων. Στην πράξη PNR (Passenger Name Records) είναι η
σήμερα ένας όμιλος εταιρειών που επι- γενική ονομασία που δίνεται στα αρχεία
θυμεί να υιοθετήσει ένα σύνολο BCRs, που δημιουργούν οι εταιρίες για κάθε
πρέπει να τα υποβάλει προς έγκριση ταξιδιωτική κράτηση οποιουδήποτε επι-
στην ΑΠΔΠΧ κάθε κράτους μέλους βάτη. Τα στοιχεία αποθηκεύονται στις
της Ε.Ε., στο οποίο πρόκειται να διαβι- βάσεις δεδομένων κρατήσεων και στις
βασθούν δεδομένα. Η διαδικασία αυτή βάσεις δεδομένων για την καθοδήγηση
είναι χρονοβόρα ιδίως διότι το ζήτημα κατά την αναχώρηση. Ο αριθμός και το
της νομικής μορφής και της δεσμευτικό- είδος των πεδίων πληροφοριών σε ένα
τητας των BCRs αντιμετωπίζεται διαφο- σύστημα PNR ποικίλλει από εταιρία σε
ρετικά σε κάθε έννομη τάξη. εταιρία. Υπάρχουν περίπου 20-25 πι-
Σύμφωνα με το άρ. 9 παρ. 2 περ στ’ του θανά πεδία δεδομένων PNR, ορισμένα
Ν. 2472/1997, ο οποίος ενσωμάτωσε την από τα οποία περιλαμβάνουν υποκατη-
Οδηγία 95/46/ΕΚ στην ελληνική έννομη γορίες πληροφοριών, οπότε ο συνολικός
τάξη, η διαβίβαση προσωπικών δεδομέ- αριθμός ανέρχεται σε περίπου 60 πεδία
νων προς χώρα που δεν ανήκει στην Ε.Ε. και υποπεδία.
και η οποία δεν εξασφαλίζει ικανοποιητι- Η διαβίβαση των στοιχείων επιβατών αε-
κό επίπεδο προστασίας, επιτρέπεται κατ’ ροπορικών εταιριών (PNR), που τηρούν
εξαίρεση, με άδεια της Αρχής, εφόσον οι αεροπορικές εταιρίες προς τις αρμό-
(...) στ) ο υπεύθυνος επεξεργασίας πα- διες υπηρεσίες των Ηνωμένων Πολιτει-
71
72
73
Η/Υ των πελατών- χρηστών, εφόσον η σχετικά με την αναγνώριση των επαγ-
συναλλαγή μπορεί να γίνει ηλεκτρονικά γελματικών προσόντων.
(e-banking), καθώς και στο διαδικτυα- Η συνεργασία μεταξύ της Αρχής και της
κό τόπο κάθε επιμέρους τράπεζας, και Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικής Πολι-
να εκφωνείται εφόσον η συναλλαγή γί- τικής (Διεύθυνση Ευρωπαϊκής Ένωσης,
νεται μέσω τηλεφωνικής επικοινωνίας Τμήμα Β΄) του Υπουργείου Οικονομίας
(phone banking). Περαιτέρω, έγινε και και Οικονομικών εκφράστηκε με συνε-
ενημέρωση των υποκειμένων που έχουν χείς ανταλλαγές απόψεων και συσκέ-
ήδη προβεί σε σχετικές συναλλαγές με ψεις των εντεταλμένων με την παρακο-
δημοσίευση από την Ε.Ε.Τ. για λογαρια- λούθηση του ΙΜΙ ελεγκτών της Αρχής
σμό των μελών της στον Τύπο. και εκπροσώπων της προαναφερόμενης
Δ/νσης του Υπουργείου Οικονομίας
IMI – ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ και Οικονομικών. Στις συσκέψεις αυτές
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ συμμετείχαν, επίσης, και εκπρόσωποι
ΑΝΤΑΛΛΑΓΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ άλλων αρμοδίων φορέων και, ιδίως,
ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ εκπρόσωποι των Υπουργείων Παιδείας
ΕΝΩΣΗΣ και Υγείας. Στο πλαίσιο της συνεργασί-
ας αυτής, υποβλήθηκε προς την Αρχή,
Η Αρχή συνεργάστηκε στενά, κατά το το Μάρτιο 2007, έγγραφο ερώτημα
έτος 2007, με την αρμόδια υπηρεσία της από την προαναφερόμενη Δ/νση του
Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικής Πολι- Υπουργείου Οικονομίας και Οικονο-
τικής (Διεύθυνση Ευρωπαϊκής Ένωσης, μικών σχετικά με τις θέσεις της Αρχής
Τμήμα Β΄) του Υπουργείου Οικονομίας αναφορικά με τα ζητήματα προστασίας
και Οικονομικών για το ζήτημα της ει- δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, τα
σαγωγής και θέσης σε λειτουργία στο οποία προκύπτουν από την εισαγωγή
εσωτερικό της Ε.Ε. του πληροφοριακού και θέση σε λειτουργία στο εσωτερικό
συστήματος διοικητικής συνεργασίας και της Ε.Έ. του ΙΜΙ, ενόψει της σύσκεψης
ανταλλαγής πληροφοριών Internal Mar- των Εθνικών εκπροσώπων του ΙΜΙ, που
ket Information (IMI) system και την θα πραγματοποιούταν στις Βρυξέλλες,
προστασία του ατόμου από την επεξερ- την 31/05/2007. Στη σύσκεψη αυτή, το
γασία δεδομένων προσωπικού χαρακτή- Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών
ρα μέσω του συστήματος αυτού. Η πρό- επρόκειτο να παραστεί ως Εθνικός εκ-
ταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πρόσωπος της Ελληνικής Δημοκρατίας.
εισαγωγή και θέση σε λειτουργία του Η Αρχή διαβίβασε, το Μάιο 2007, τις θέ-
ΙΜΙ στηρίχθηκε, πέρα από τις γενικές δι- σεις της σχετικά με το ΙΜΙ, όπως αυτές
ατάξεις της ιδρυτικής συνθήκης της Ε.Ε. είχαν διαμορφωθεί βάσει των έως τότε
που αφορούν υποχρεώσεις συνεργασί- κειμένων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
ας των υπηρεσιών κάθε κράτους, αφε- Για την Αρχή, με βάση τα υπάρχοντα κεί-
νός, στις διατάξεις των παρ. 1 και 6 του μενα, το ΙΜΙ, ως πληροφοριακό σύστημα
άρθρου 28 της Οδηγίας 2006/123/ΕΚ διοικητικής συνεργασίας και ανταλλαγής
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του πληροφοριών, προβάλλει αναμφίβολα
Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2006, ως ένα πολύ χρήσιμο τεχνικό εργαλείο.
σχετικά με τις υπηρεσίες στην εσωτερι- Ωστόσο, παράλληλα, η διαφαινόμενη
κή αγορά και, αφετέρου, στις διατάξεις τεχνική πολυπλοκότητα του συστή-
του άρθρου 56 της Οδηγίας 2005/36/ΕΚ ματος, σε συνδυασμό, αφενός, με τους
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του σοβαρούς κινδύνους, που η εισαγωγή
Συμβουλίου, της 7ης Σεπτεμβρίου 2005, του εγκυμονεί για το ήδη ευρωπαϊκό και
74
75
76
πικά τους προφίλ χρησιμοποιούνται για θεση των προσωπικών τους δεδομέ-
σκοπούς στοχευμένης διαφήμισης. νων για διαφημιστικούς σκοπούς.
Την παροχή δυνατότητας ελέγχου των • Να προτιμούν τη χρήση ανώνυμων
προφίλ των χρηστών από τους ίδιους προφίλ.
τους χρήστες, όπως π.χ. να έχουν οι
χρήστες τη δυνατότητα να περιορίζουν
τη δημοσιοποίηση μέρους του προφίλ
τους σε συγκεκριμένες ομάδες άλλων
χρηστών ή να μην επιτρέπουν τη χρήση
των προσωπικών τους δεδομένων από
τρίτους ή για άλλους σκοπούς (όπως »èøáîÛ÷ áîáúÜôèóè÷
π.χ. διαφημιστικούς). Οι μηχανές αναζήτησης έχουν γίνει μέ-
Την ενεργοποίηση μηχανισμών για τη δι- ρος της καθημερινότητας των χρηστών
αχείριση παραπόνων που υποβάλλονται του Διαδικτύου και αποτελούν ένα
από τους χρήστες, προβλέποντας και βασικό εργαλείο αναζήτησης και ανά-
μέτρα όπως κατάργηση λογαριασμών κτησης πληροφοριών. Παρά τη μεγάλη
χρηστών που δεν συμμορφώνονται με τους χρησιμότητα, υπάρχουν ζητήματα
τις απαιτήσεις για την προστασία των σχετικά με τον μεγάλο όγκο των προ-
προσωπικών δεδομένων. σωπικών δεδομένων που διατηρούν
Την παροχή δυνατότητας δημιουργίας κυρίως μέσω των αρχείων καταγραφής
και χρήσης ανώνυμων προφίλ. των αναζητήσεων (search logs) που
Επίσης, προς τους χρήστες των υπηρε- πραγματοποιούν οι χρήστες. Τα αρχεία
σιών κοινωνικής δικτύωσης ενδεικτικά αυτά περιέχουν αρκετές πληροφορί-
συνίσταται να: ες που μπορούν τελικά να οδηγήσουν
• Είναι προσεκτικοί όταν δημοσιεύουν ακόμα και στην αναγνώριση του χρή-
προσωπικά δεδομένα, καθώς όλα στη, όπως π.χ. το ίδιο το ερώτημα της
όσα δημοσιεύονται γίνονται αυτό- αναζήτησης, την IP διεύθυνση του χρή-
ματα διαθέσιμα σε άγνωστο αριθμό στη, την ώρα και ημέρα της αναζήτη-
ατόμων στο Διαδίκτυο. σης, το λειτουργικό σύστημα του υπο-
• Σέβονται την ιδιωτικότητα των άλ- λογιστή του χρήστη, τη γλώσσα που
λων και να μην δημοσιεύουν προ- χρησιμοποιήθηκε, τα cookies ή άλλα
σωπικά δεδομένα τρίτων χωρίς την συναφή προγράμματα που έχουν εγκα-
συγκατάθεση τους. τασταθεί στον υπολογιστή του χρήστη,
• Χρησιμοποιούν ρυθμίσεις φιλικές κ.ά. Πολύ συχνά, οι πληροφορίες αυτές
προς την ιδιωτικότητα, π.χ. περιορι- χρησιμοποιούνται από τις ίδιες τις μη-
σμό της διαθεσιμότητας των προσω- χανές αναζήτησης για να προσφέρουν
πικών τους δεδομένων σε μηχανές στοχευμένη διαφήμιση στον χρήστη,
αναζήτησης. ανάλογα με τις προτιμήσεις που ο ίδι-
• Χρησιμοποιούν διαφορετικά ανα- ος φαίνεται να έχει βάσει των αναζη-
γνωριστικά και κωδικούς πρόσβα- τήσεων που πραγματοποιεί. Οι βάσεις
σης από αυτά που χρησιμοποιούν σε δεδομένων των μηχανών αναζήτησης
άλλους διαδικτυακούς τόπους που στην ουσία δημιουργούν προφίλ των
επισκέπτονται (π.χ. υπηρεσίες web- χρηστών, τα οποία μπορούν να επηρε-
banking ή ηλεκτρονικού ταχυδρο- άσουν την ιδιωτική και κοινωνική ζωή
μείου). τους, ειδικά στις περιπτώσεις που τα
• Προσέχουν ώστε να μη δίνουν κατά δεδομένα των αναζητήσεων είναι ελλι-
λάθος τη συγκατάθεση τους για διά- πή, λανθασμένα ή υπερβολικά.
77
78
79
80
SPAM
81
82
χές επιβολής του νόμου της Ευρωπαϊκής ση Ευρωπόλ (σχ. Κοινή Εποπτική Αρχή
Ένωσης. Το πρόγραμμα υπογραμμίζει Ελέγχου Ευρωπόλ).
επίσης την ανάγκη θέσπισης κατάλληλων
κανόνων προστασίας δεδομένων. Αυτό Δ. ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΔΕΙΩΝ
ευθυγραμμίζεται με το κάλεσμα του Ευ-
ρωπαϊκού Κοινοβουλίου για εναρμονι- Σύμφωνα με το άρθρο 7 του Ν. 2472/1997
σμένους κανόνες προστασίας δεδομένων απαιτείται άδεια της Αρχής για τη συλ-
στο πλαίσιο του τρίτου πυλώνα ενώ θα λογή και επεξεργασία ευαίσθητων δεδο-
διασφαλίζεται ίδιο επίπεδο ασφαλείας δε- μένων, καθώς και άδεια ίδρυσης και λει-
δομένων με αυτό του πρώτου πυλώνα. τουργίας σχετικού αρχείου. Το άρθρο 8
Οι ευρωπαϊκές αρχές προστασίας προ- καθιερώνει σύστημα προηγούμενης άδει-
σωπικών δεδομένων είχαν καταλήξει ότι ας της Αρχής σε περιπτώσεις διασύνδεσης
η Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώ- αρχείων, όταν ένα από τα αρχεία που πρό-
πης του 1981 περί προστασίας δεδομέ- κειται να διασυνδεθούν περιέχει ευαίσθη-
νων (Σύμβαση 108) που ισχύει για την τα δεδομένα ή αν η διασύνδεση έχει ως
Ένωση και τα κράτη μέλη ήταν πολύ γε- αποτέλεσμα την αποκάλυψη ευαίσθητων
νική ώστε να διασφαλίζει επαρκώς την δεδομένων ή αν, για την πραγματοποίη-
προστασία δεδομένων στον τομέα επι- ση της διασύνδεσης, πρόκειται να γίνει
βολής του νόμου. χρήση ενιαίου κωδικού αριθμού. Ακόμα,
Ακολούθως, το 2005 η Ευρωπαϊκή Επι- το άρθρο 9 που ρυθμίζει τη διασυνοριακή
τροπή υπέβαλε πρόταση για απόφαση- ροή προσωπικών δεδομένων προβλέπει
πλαίσιο του Συμβουλίου σχετικά με την προηγούμενη άδεια της Αρχής για τη δια-
προστασία δεδομένων προσωπικού χαρα- βίβαση δεδομένων σε χώρες που δεν ανή-
κτήρα που τυγχάνουν επεξεργασίας στο κουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
πλαίσιο της αστυνομικής και δικαστικής Η επιτροπή, που συστήθηκε τον Ιούνιο
συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις. Κατά του 2000, εξέτασε εντός του 2007, 39
τη διάρκεια του 2007 συνεχίστηκαν οι δι- αιτήσεις χορήγησης αδειών λειτουργίας
αβουλεύσεις μεταξύ των κρατών μελών αρχείων με ευαίσθητα δεδομένα και 3
για το περιεχόμενο της απόφασης προ- αιτήσεις χορήγησης άδειας διαβίβασης
στασίας προσωπικών δεδομένων στον δεδομένων σε χώρες εκτός Ε.Ε. Από τις
τρίτο πυλώνα. Το πλήρες νομοθετικό αιτήσεις αυτές 34 κατέληξαν στη χορή-
κείμενο βρίσκεται ακόμα υπό συζήτηση. γηση άδειας ενώ 5 από αυτές εκκρεμούν
Ένα από τα κύρια θέματα συζήτησης το είτε γιατί δόθηκε εντολή ελέγχου είτε
οποίο παραμένει ακόμα σε εκκρεμότητα γιατί ζητήθηκαν περισσότερες διευκρι-
είναι το πεδίο εφαρμογής της απόφασης, νίσεις από τον υπεύθυνο επεξεργασίας.
ειδικότερα αν οι κανόνες αυτοί θα εφαρ- Επιπλέον, η Αρχή δέχθηκε και αιτήσεις
μόζονται μόνο στο πλαίσιο ανταλλαγής για ανανεώσεις των αδειών που έληξαν
δεδομένων μεταξύ αστυνομικών αρχών κατά την διάρκεια του 2007 και εκδόθη-
κρατών μελών ή αν θα εφαρμόζονται καν κατά την διάρκεια του έτους 2004.
στην όποια επεξεργασία σε εθνικό επίπε- Υποβλήθηκαν 70 αιτήσεις ανανέωσης
δο. Από την απόφαση αυτή εξαιρείται η αδειών από τις οποίες μέχρι σήμερα
Ευρωπόλ για την οποία ήδη από το 2006 έχουν εγκριθεί οι 62. Οι αιτήσεις για
συζητείται κείμενο Απόφασης Συμβουλί- λήψη άδειας κατηγοριοποιήθηκαν σύμ-
ου η οποία θα αντικαταστήσει τη Σύμβα- φωνα με τον παρακάτω πίνακα.
83
Αριθμός αιτήσεων αδειών που εκδόθηκαν από την Αρχή το έτος 2007
Κατηγορία Πλήθος
Νοσοκομεία -κέντρα υγείας 7
Ιατρικά κέντρα -κλινικές 2
Άλλες υπηρεσίες δημόσιου τομέα 10
Κοινωνικές υπηρεσίες ιδιωτικού τομέα 4
Εταιρίες Παροχής ασφαλιστικών υπηρεσιών 1
Νομικές Βάσεις 2
Λοιπές εμπορικές εταιρίες, γραφεία, οργανισμοί 2
Φαρμακευτικές εταιρίες 7
Ερευνητές 3
Ψυχολόγοι-Λογοπαιδικοί 1
Ανανεώσεις αδειών που έληξαν 62
Διαβίβαση δεδομένων σε χώρες εκτός Ε.Ε. 3
Διασύνδεση αρχείων 6
Σύνολο 110
84
85
Στον ακόλουθο πίνακα παρατίθεται επι- στην απαλλαγή από την υποχρέωση γνω-
πρόσθετα, για κάθε έτος, και το ποσοστό στοποίησης διαφόρων κατηγοριών αρ-
των γνωστοποιήσεων που χαρακτηρίζο- χείων. Το ποσοστό των σημαντικών γνω-
νται ως σημαντικές από την οπτική της στοποιήσεων του έτους 2001 ανέρχεται σε
προστασίας των προσωπικών δεδομένων. 47,17% επί του συνόλου των γνωστοποι-
Παρατηρούμε σημαντική αύξηση του πο- ήσεων, του έτους 2002 στο 55,88 %, του
σοστού των σημαντικών γνωστοποιήσε- έτους 2003 στο 65,75%, του έτους 2004
ων, το οποίο οφείλεται, σε μεγάλο μέρος, στο 42,5 % και του έτους 2005 στο 48%.
Έτος 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007
Σειρά 1 77240 65000 990 238 283 415 202 251 560
Σειρά 2 1323 2650 467 133 186 176 97 143 80
Κατηγορία Αριθμός
Ασφαλιστικές εταιρείες 5
Δημόσιο, Ευρύτερος Δημόσιος Τομέας 13
Διαγνωστικά κέντρα, Κλινικές, Νοσοκομεία 15
Εταιρείες παροχής τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, 6
Internet Service Providers, Ηλεκτρονικού Εμπορίου
Εταιρείες προώθησης πωλήσεων, διαφημιστικές, 5
εταιρείες παραγωγής τηλεοπτικών προγραμμάτων
Κέντρα Ερευνών 3
Σύμβουλοι Επιχειρήσεων 1
Τράπεζες, Χρηματοοικονομικοί Οργανισμοί, ΕΛΔΕ 20
Νομικές Βάσεις 2
Φαρμακευτικές εταιρείες 5
Οργανισμοί παροχής κοινωνικών υπηρεσιών 5
Κλειστά κυκλώματα 368
Σύνολο 448
86
87
88
89
Internet, προστασία δεδομένων και δι- μικό συμπόσιο με θέμα «Οι ανεξάρτητες
καιώματα παρόχων υπηρεσιών Internet, Αρχές στη σύγχρονη δημοκρατία». Στο
απευθείας προώθηση προϊόντων και συμπόσιο αυτό, στο οποίο συμμετείχαν οι
υπηρεσιών στον 21ον αιώνα, προστασία επικεφαλής των ελληνικών ανεξαρτήτων
δεδομένων στον τραπεζικό και χρημα- αρχών, πανεπιστημιακοί, διακεκριμένοι
τοπιστωτικό τομέα, στον τομέα υγείας, νομικοί αλλά και εκπρόσωποι θεσμών
προστασία της ιδιωτικότητας και πρό- άλλων ευρωπαϊκών κρατών, τοποθετή-
σβαση στα δημόσια έγγραφα, κλπ. θηκαν με ομιλίες τους και συμμετείχαν
Ακόμα, κατά τη συνάντηση που διορ- στις ανοιχτές συζητήσεις, ο Δημήτριος
γάνωσε η πορτογαλική Αρχή στη Λι- Γουργουράκης, Πρόεδρος της Αρχής
σαβόνα το Νοέμβριο 2007, η ατζέντα Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού
περιλάμβανε λιγότερα θέματα σε μια Χαρακτήρα και ο Νικόλαος Φραγκάκης,
προσπάθεια εμβάθυνσης και ανάλυσης δικηγόρος, μέλος της Αρχής και Πρό-
αυτών. Τα θέματα που απασχόλησαν εδρος του ΕΚΕΜΕ (Ελληνικό Κέντρο
την ομάδα ήταν τα εξής: τραπεζικός και Ευρωπαϊκών Μελετών και Ερευνών).
χρηματοπιστωτικός τομέας και εται- Οι θεματικές ενότητες περιλάμβαναν το
ρείες διαπίστωσης πιστοληπτικής ικα- ρόλο των ανεξαρτήτων Αρχών, όπως αυ-
νότητας, η αντιμετώπιση προσφυγών τός προβλέπεται από το Σύνταγμα, την
και η εποπτεία των Αρχών Προστασίας ανάπτυξη απόψεων για τους βασικούς
Δεδομένων, η κοινή χρήση προσωπι- λόγους οι οποίοι οδήγησαν στην ίδρυση
κών πληροφοριών από διάφορα νομικά των αρχών σε διεθνές επίπεδο, τις προο-
πρόσωπα και ο σχηματισμός καταναλω- πτικές εξέλιξης των ανεξαρτήτων Αρχών,
τικού προφίλ, βιομετρικά δεδομένα και τις συνταγματικές, νομικές και κοινωνι-
προσωπικά δεδομένα στο Internet. κές παραμέτρους του έργου τους και τέ-
Σε ό,τι αφορά το σύστημα συγκέντρω- λος έγινε αναφορά στο ρόλο ανάλογων
σης κινδύνων στον τραπεζικό και χρη- Αρχών σε διεθνές επίπεδο.
ματοπιστωτικό τομέα, η Κυριακή Μα- Εξάλλου, τον Απρίλιο 2007, στο Διε-
νίκα, ελέγκτρια νομικός, παρουσίασε θνές Συνέδριο «Παγκόσμια Ηλεκτρονι-
την με αριθμό 63/2007 απόφαση της κή Ασφάλεια», που πραγματοποιήθηκε
ελληνικής Αρχής σχετικά με την αίτηση στο Λονδίνο, ο Δρ. Βασίλειος Ζορκά-
της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. για επέκταση της δης, Διευθυντής της Γραμματείας της
ήδη υπάρχουσας λευκής λίστας, όπως Αρχής, τοποθετήθηκε με ομιλία του με
αυτή τηρείται και λειτουργεί με βάση τις τίτλο «Τεχνολογίες Ανίχνευσης, Ταυ-
προϋποθέσεις που έχουν τεθεί με την με τοποίησης και Επιτήρησης: Απαιτήσεις
αριθμό 89/2002 απόφαση της Αρχής. Προστασίας Ιδιωτικότητας», ενώ στην
Στην τελευταία ενότητα η Κατερίνα Κο- ημερίδα του Πολυτεχνείου Κρήτης,
σμοπούλου, Προϊσταμένη Επικοινωνίας, «Βιβλιοθήκες και Πνευματικά Δικαι-
παρουσίασε την με αριθμό 2/2006 γνω- ώματα», στις 22 Ιουνίου 2007, παρου-
μοδότηση της ελληνικής Αρχής σχετικά σίασε εισήγηση με τίτλο «Τεχνολογίες
με τη δημοσίευση δικαστικών αποφάσε- RFID». Τέλος, ο ίδιος μίλησε σχετικά
ων στο διαδίκτυο. με την «Ασφαλή Διαχείριση Ηλεκτρο-
Επίσης, εκπρόσωποι της Αρχής συμμε- νικών Ταυτοτήτων και Προστασία Ιδι-
τείχαν ως ομιλητές ή συντονιστές σε συ- ωτικότητας» στη Στρογγυλή Τράπεζα
νέδρια και ημερίδες. Συγκεκριμένα, στο «Διαχείριση Ηλεκτρονικών Ταυτοτήτων
Μέγαρο Μουσικής, στο πλαίσιο των εκ- στο πλαίσιο της ασφαλούς χρήσης Υπη-
δηλώσεων του Megaron Plus, έλαβε χώρα ρεσιών Ηλεκτρονικών Συναλλαγών της
στις 2 και 3 Απριλίου 2007 διήμερο νο- Δημόσιας Διοίκησης» του Παρατηρητη-
90
91
92
Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της η Ανάλογα με τον τρόπο σύστασης και τον
Αρχή Προστασίας Δεδομένων συνερ- εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας κάθε
γάζεται με τις αντίστοιχες Αρχές άλλων Eπιτροπής, οι αποφάσεις τους μπορεί να
κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι υποχρεωτικές ή συμβουλευτικού
και του Συμβουλίου της Ευρώπης για χαρακτήρα.
την εξέταση ζητημάτων σχετικά με την
άσκηση των αρμοδιοτήτων της (άρθρο Από τις ομάδες της πρώτης κατηγορίας
19 § 1 ιδ Ν. 2472/97). η πρώτη λειτουργεί με την υποστήριξη
Στο πλαίσιο αυτής της διακρατικής συ- της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώ οι λοι-
νεργασίας λειτουργούν οι εξής επιτρο- πές με την υποστήριξη του Ευρωπαϊκού
πές και ομάδες, στις οποίες η Αρχή συμ- Συμβουλίου.
μετέχει ενεργά με εκπροσώπους της: Οι συνεδριάσεις των ομάδων της δεύ-
τερης κατηγορίας οργανώνονται κάθε
Α. ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ φορά από διαφορετική Αρχή στην έδρα
ΘΕΣΠΙΣΘΕΙ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪ- της οποίας φιλοξενούνται οι εργασίες
ΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ των ομάδων. Στην ενότητα που ακολου-
θεί παρουσιάζεται αναλυτικά η συμμε-
Ομάδα προστασίας των προσώπων ένα- τοχή της Αρχής στις πιο πάνω ομάδες
ντι της επεξεργασίας δεδομένων προ- και γίνεται ειδική αναφορά στον τρόπο
σωπικού χαρακτήρα («Ομάδα του άρ- σύστασης και λειτουργίας καθώς και στο
θρου 29»). επιμέρους έργο καθεμιάς από αυτές.
Κοινή Αρχή Ελέγχου Schengen.
Ομάδα Εργασίας Αξιολόγησης Schengen Α. «ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 29»
– Ομάδα ελέγχου προστασίας δεδομέ- ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 95/46/ΕΚ
νων.
Κοινή Εποπτική Αρχή Ευρωπόλ. Η Ομάδα Εργασίας, γνωστή και ως “Ομά-
Κοινή Εποπτική Αρχή Ευρωπόλ – Επι- δα του Άρθρου 29”, συστήθηκε δυνάμει
τροπή Προσφυγών. του άρθρου 29 της Οδηγίας 95/46/ΕΚ για
Κοινή Εποπτική Αρχή Τελωνείων. την προστασία των φυσικών προσώπων
έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προ-
Β. ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ σωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθε-
ΘΕΣΠΙΣΘΕΙ ΕΙΤΕ ΜΕ ΚΟΙΝΗ ρη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών. Η
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ Ομάδα έχει συμβουλευτικό χαρακτήρα
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ως προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά
ΕΙΤΕ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ είναι ανεξάρτητη ως προς αυτήν. Απαρ-
ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗΣ ΑΡΧΗΣ τίζεται από έναν εκπρόσωπο των Αρχών
Προστασίας Δεδομένων κάθε κράτους-
• Διεθνής Συνδιάσκεψη Επιτρόπων και μέλους και εξετάζει θέματα ιδιαίτερης
Αρχών Προστασίας Δεδομένων. βαρύτητας ή θέματα που παρουσιάζουν
• Εαρινή Σύνοδος Επιτρόπων και Αρ- ειδικότερο ενδιαφέρον σχετικά με την
χών Προστασίας Δεδομένων. προστασία των προσωπικών δεδομένων
• Ομάδα για την Εξέταση Προσφυγών. και εμπίπτουν στον πρώτο πυλώνα της
• Διεθνής Ομάδα Εργασίας για την Ε.Ε. Η εξέταση των θεμάτων γίνεται είτε
Προστασία Δεδομένων στον Τηλε- μετά από αίτηση της Ευρωπαϊκής Επιτρο-
πικοινωνιακό Τομέα (δημιουργήθηκε πής είτε με πρόταση των μελών της Ομά-
με πρωτοβουλία του Επιτρόπου Προ- δας. Η Ομάδα εκδίδει γνωμοδοτήσεις και
στασίας Δεδομένων του Βερολίνου). κείμενα εργασίας.
96
Κατά το έτος 2007, η Ομάδα του άρθρου και επόμενα βήματα (βλέπε και ειδικό
29 εξέδωσε τα παρακάτω κείμενα: θέμα ‘Ιδιωτικές Ασφαλίσεις Ιατρικής Πε-
Γνώμη 1/2007 για την Πράσινη Βίβλο ρίθαλψης -Υγείας’ στο κεφάλαιο 2).
σχετικά με τις τεχνολογίες ανίχνευσης Γνώμη 5/2007 σχετικά με τη συναφθείσα
που εφαρμόζονται στο έργο των αρχών τον Ιούλιο του 2007 συμφωνία παρακο-
επιβολής νόμου, των τελωνειακών αρ- λούθησης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένω-
χών και άλλων αρχών ασφαλείας. σης και των Ηνωμένων Πολιτειών της
Έγγραφο εργασίας σχετικά με την επε- Αμερικής για την επεξεργασία και δια-
ξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρα- βίβαση δεδομένων από τις καταστάσεις
κτήρα που αφορούν την υγεία στο πλαί- με τα ονόματα των επιβατών (PNR) από
σιο των ηλεκτρονικών μητρώων υγείας τους αερομεταφορείς στο Υπουργείο
(ΗΜΥ). Εσωτερικής Ασφάλειας των Ηνωμένων
Γνώμη 2/2007 σχετικά με την ενημέρω- Πολιτειών.
ση των επιβατών για τη διαβίβαση στις Γνώμη 6/2007 σχετικά με θέματα προ-
αρχές των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερι- στασίας δεδομένων που συνδέονται με
κής δεδομένων που περιέχονται στο σύ- το σύστημα συνεργασίας όσον αφο-
στημα καταστάσεων με τα ονόματα των ρά την προστασία των καταναλωτών
επιβατών (PNR). (CPCS).
Σύσταση 1/2007 για την τυποποιημένη Γνώμη 7/2007 σχετικά με θέματα προ-
εφαρμογή δεσμευτικών εταιρικών κανό- στασίας δεδομένων που συνδέονται με
νων (Binding Corporate Rules, BCRs) το σύστημα πληροφόρησης της εσωτε-
για τη διαβίβαση δεδομένων σε τρίτες ρικής αγοράς.
χώρες, οι οποίες δεν εξασφαλίζουν ικα- Γνώμη 8/2007 σχετικά με το επίπεδο
νοποιητικό επίπεδο προστασίας κατά προστασίας των προσωπικών δεδομέ-
την έννοια του άρθρου 25 της οδηγίας νων στο Jersey.
95/46/ΕΚ. Γνώμη 9/2007 σχετικά με το επίπεδο
Γνώμη 3/2007 σχετικά με την πρόταση προστασίας των προσωπικών δεδομέ-
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμ- νων στις Νήσους Φερόε.
βουλίου για την τροποποίηση της Κοι- 8η Οδηγία για τους υποχρεωτικούς
νής Προξενικής Εγκυκλίου περί θεωρή- ελέγχους, Γνώμη 10/2007 της Ομάδας
σεων εισόδου για τις διπλωματικές και Εργασίας του άρθρου 29.
τις έμμισθες προξενικές αρχές σε σχέση Ψήφισμα με την ευκαιρίας της 2ης Ευ-
με την εισαγωγή των βιομετρικών στοι- ρωπαϊκής Ημέρας Προστασίας Δεδο-
χείων, συμπεριλαμβανομένων διατάξε- μένων.
ων για την οργάνωση της παραλαβής Κοινή Γνώμη σχετικά με την πρόταση
και διεκπεραίωσης των αιτήσεων θεώ- απόφασης πλαισίου του Συμβουλίου
ρησης (COM(2006)269 τελικό). για τη χρήση δεδομένων από τις κατα-
Κείμενο αναθεωρημένης και ενημερω- στάσεις με τα ονόματα επιβατών (Pas-
μένης Πολιτικής για την προώθηση της senger Name Record, PNR) με σκοπό
διαφάνειας των δράσεων και ενεργειών την επιβολή του νόμου, υποβληθείσα
της Ομάδας Εργασίας του άρθρου 29 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 6
της Οδηγίας 95/46/ΕΚ. Νοεμβρίου 2007. (Η Γνώμη αυτή υιο-
Γνώμη 4/2007 σχετικά με την έννοια του θετήθηκε τόσο από την Ομάδα του άρ-
όρου ‘δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα’. θρου 29 της Οδηγίας όσο και από την
Έκθεση 1/2007 σχετικά με την πρώτη συ- Ομάδα Εργασίας για θέματα Αστυνομί-
ντονισμένη δράση έρευνας ως προς τη ας και Δικαιοσύνης.)
συμμόρφωση με την οδηγία: αξιολόγηση
97
98
99
100
101
102
103
Στη συνδιάσκεψη, υιοθετήθηκαν δύο δι- νεργασίας (3ος πυλώνας της ΕΕ)
ακηρύξεις: Ελήφθη, επίσης, απόφαση σχετική με
Η διακήρυξη (και η συνημμένη σε αυτή την οργάνωση και λειτουργία του Police
κοινή θέση) για τη χρήση της αρχής της Working Party, το οποίο μετονομά-
διαθεσιμότητας στον τομέα της ποινικής στηκε σε Working Party on Police and
καταστολής Justice. Πρόεδρος και Αντιπρόεδρος της
Η διακήρυξη σχετικά με το σχέδιο της εν λόγω ομάδας εργασίας εξελέγησαν ο
απόφασης-πλαισίου για την προστασία Franco Pizzeti της ιταλικής Αρχής και
των προσωπικών δεδομένων στον το- ο Bart de Schutter της βελγικής Αρχής
μέα της αστυνομικής και δικαστικής συ- αντίστοιχα.
104
108
109
σότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται του», εκτός εάν συντρέχει κάποια από
εν όψει των σκοπών της επεξεργασίας. τις περιπτώσεις, που ορίζει κατά τρόπο
(…)». Καθιερώνεται, επομένως, ως θε- περιοριστικό η παρ. 2 του άρθρου αυ-
μελιώδης προϋπόθεση νομιμότητας για τού.
κάθε συλλογή και επεξεργασία δεδο- 5. Επειδή, εξάλλου το άρθρο 11 παρ.
μένων προσωπικού χαρακτήρα, καθώς 1 του Ν. 2472/1997 ρητά ορίζει ότι ο
και για τη σύσταση και λειτουργία κάθε υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει, κατά
αρχείου, η αρχή του σκοπού της επεξερ- το στάδιο της συλλογής δεδομένων
γασίας και η αρχή της αναλογικότητας προσωπικού χαρακτήρα, να ενημερώνει
των δεδομένων σε σχέση πάντα με το με τρόπο πρόσφορο και σαφή το υποκεί-
σκοπό επεξεργασίας. Συνεπώς, κάθε μενο για τα εξής τουλάχιστον στοιχεία:
επεξεργασία προσωπικών δεδομένων, α) την ταυτότητά του και την ταυτότητα
που γίνεται πέραν του επιδιωκόμενου του τυχόν εκπροσώπου του, β) το σκοπό
σκοπού ή η οποία δεν είναι πρόσφορη της επεξεργασίας, γ) τους αποδέκτες ή
και αναγκαία για την επίτευξή του, δεν τις κατηγορίες αποδεκτών των δεδομέ-
είναι νόμιμη (Βλ. σχετικά ιδίως τις απο- νων, και δ) την ύπαρξη του δικαιώματος
φάσεις της Αρχής: 510/17/15-05-2000 πρόσβασης. Καθιερώνεται, λοιπόν, ρητά
για τις Αστυνομικές ταυτότητες, 1446- σε βάρος του υπευθύνου επεξεργασίας
10.11.2000 για τη Σύνταξη πιστοποιη- υποχρέωση ενημέρωσης του υποκειμέ-
τικών από τους δήμους, 134/2001 για νου, που περιλαμβάνει οπωσδήποτε τα
την Αναγραφή του θρησκεύματος επί ανωτέρω στοιχεία.
των ληξιαρχικών πράξεων, 910/3-5-2001 6. Επειδή, εν προκειμένω, έχει εγκατα-
για τα Πιστοποιητικά οικογενειακής σταθεί από τον αιτούντα και λειτουργεί
κατάστασης που εκδίδουν οι δήμοι και κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης σε εσωτε-
77Α-1143Α/25-6-2002 για την Αναγρα- ρικούς χώρους της οικίας του, με σκοπό
φή θρησκεύματος σε απολυτήριους τίτ- την ασφάλεια των χώρων της και τη συ-
λους σπουδών ΔΕ και ΜΕ, 33/2006 για νεχή παρακολούθηση της δραστηριότη-
την Παράνομη σύσταση και λειτουργία τας της οικιακής βοηθού, η οποία είναι
αρχείου, με οποιαδήποτε συλλογή και επιφορτισμένη και με την επιμέλεια των
επεξεργασία δεδομένων εργαζομένων ανήλικων τέκνων του αιτούντος. Με
σχετικών με τον προσδιορισμό της ηλι- βάση, λοιπόν, τα ανωτέρω, πρέπει, κα-
κίας καθενός τους, για το σκοπό της ταρχάς, να εξεταστεί εάν πληρούνται οι
απόλυσής τους λόγω ηλικίας. Εφαρμογή θεμελιώδεις επιταγές, που θεσπίζουν για
της αρχής απαγόρευσης των διακρίσεων τη νομιμότητα κάθε συλλογής και επε-
και 49/2006 για Όρους και προϋποθέ- ξεργασίας δεδομένων προσωπικού χα-
σεις νομιμότητας της επεξεργασίας από ρακτήρα οι προαναφερόμενες διατάξεις
δημόσιο νοσοκομείο προσωπικών δεδο- του άρθρου 4 του Ν. 2472/1997. Καταρ-
μένων φυλάκων, για το σκοπό επιλογής χήν, ο σκοπός επεξεργασίας, τον οποίο
εταιρείας παροχής υπηρεσιών ασφάλει- προβάλλει ο αιτών για την κρίσιμη επε-
ας για τη φύλαξη των χώρων και εγκα- ξεργασία, δηλαδή την εγκατάσταση και
ταστάσεων του. Εφαρμογή της αρχής λειτουργία του επίμαχου κλειστού κυ-
απαγόρευσης των διακρίσεων). κλώματος τηλεόρασης, συνίσταται στην
4. Επειδή, το άρθρο 5 παρ. 1 του Ν. ασφάλεια των ανήλικων τέκνων του,
2472/1997 ορίζει ότι «επεξεργασία δε- που παραμένουν στην οικία υπό την
δομένων προσωπικού χαρακτήρα επι- επιμέλεια της οικιακής βοηθού, καθώς
τρέπεται μόνον όταν το υποκείμενο των και των χώρων της οικίας, και, υπό την
δεδομένων έχει δώσει τη συγκατάθεσή έννοια αυτή, είναι όντως καθορισμένος,
110
σαφής και νόμιμος. Και τούτο, ιδίως δι- μενου σκοπού επεξεργασίας. Και επειδή,
ότι οι διατάξεις της προαναφερόμενης οι επιταγές αυτές έχουν παραβιασθεί εν
Οδηγίας υπ’ αρ. 115/2001 της Αρχής προκειμένω, καθώς η εγκατάσταση και
για την Επεξεργασία δεδομένων των λειτουργία του επίμαχου κλειστού κυ-
εργαζομένων εξειδικεύουν τους όρους κλώματος τηλεόρασης έχει διενεργηθεί
και τις προϋποθέσεις, υπό τους οποίους χωρίς να έχουν τηρηθεί οι απαιτούμενες
επιτρέπονται η εισαγωγή και η χρήση από το νόμο προϋποθέσεις για τη νό-
(κλειστών) κυκλωμάτων παρακολού- μιμη εγκατάσταση και λειτουργία του
θησης, ηχοσκόπησης, βιντεοσκόπησης, κυκλώματος αυτού. Ειδικότερα, ο αιτών,
κλπ., της δραστηριότητας των εργαζο- ως υπεύθυνος επεξεργασίας, έχει, καταρ-
μένων. Στο πλαίσιο, αυτό η χρήση τέτοι- χάς, ιδίως παραλείψει να γνωστοποιήσει
ων συστημάτων στους χώρους εργασίας στην Αρχή την εγκατάσταση του επίμα-
επιτρέπεται εφόσον είναι αναγκαία για χου κυκλώματος και την έναρξη της επε-
την ασφάλεια των χώρων εργασίας, την ξεργασίας, σύμφωνα με το άρθρο 6 Ν.
προστασία των προσώπων, εργαζομέ- 2472/1997. Και τούτο, κατά παράβαση
νων και μη, που βρίσκονται στους χώ- των διατάξεων της προαναφερόμενης
ρους αυτούς καθώς και την προστασία υπ’ αρ. 1122/26-09-2002 Οδηγίας της
περιουσιακών αγαθών. Εξάλλου, η Οδη- Αρχής για τα κλειστά κυκλώματα τηλε-
γία ορίζει ότι, επειδή ο διαρκής έλεγχος όρασης, οι οποίες θέτουν τους όρους και
των χώρων εργασίας με μέσα παρακο- τις προϋποθέσεις, υπό τους οποίους συ-
λούθησης προσβάλλει την αξιοπρέπεια νάδει με τις διατάξεις του Ν. 2472/1997
και την ιδιωτικότητα των εργαζομένων, η εγκατάσταση και λειτουργία κλειστού
η βαρύτητα της προσβολής αυτής επι- κυκλώματος τηλεόρασης. Το δε άρθρο
βάλλει ο διαρκής έλεγχος να γίνεται 2 της Οδηγίας αυτής ρητά ορίζει ότι
μόνο εφόσον αυτό δικαιολογείται από «ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να
τη φύση και τις συνθήκες της εργασίας γνωστοποιήσει στην Αρχή την εγκατά-
και είναι απαραίτητο για την προστα- σταση του κυκλώματος και την έναρξη
σία της υγείας και της ασφάλειας των της επεξεργασίας, σύμφωνα με το άρθρο
εργαζομένων και της ασφάλειας των 6 Ν. 2472/1997. Οφείλει, ειδικότερα, να
χώρων εργασίας. Επιπλέον, δεδομένα, εκθέτει με σαφήνεια τον σκοπό της επε-
που έχουν συλλεγεί για τους παραπάνω ξεργασίας, το είδος των δεδομένων που
σκοπούς, δεν επιτρέπεται να χρησιμο- προτίθεται να συλλέξει και τους τυχόν
ποιηθούν ως αποκλειστικά κριτήρια για αποδέκτες των δεδομένων αυτών». Επι-
την αξιολόγηση της συμπεριφοράς και πλέον, ο αιτών, ως υπεύθυνος επεξεργα-
της αποδοτικότητας των εργαζομένων. σίας, δεν έχει προβεί ούτε σε ενημέρωση
7. Επειδή, ωστόσο, οι θεμελιώδεις επι- της ενδιαφερόμενης οικιακής βοηθού,
ταγές, που θεσπίζουν για τη νομιμό- ως υποκειμένου, για την παρακολούθη-
τητα κάθε συλλογής και επεξεργασίας ση και την καταγραφή της δραστηριό-
δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα οι τητάς της. Και τούτο, κατά παράβαση
προαναφερόμενες διατάξεις του άρ- των προαναφερομένων διατάξεων του
θρου 4 του Ν. 2472/1997, δεν αρκούνται άρθρου 11 του Ν. 2472/1997, που ρητά
στην διαπίστωση της νομιμότητας του θεσπίζουν σε βάρος του υπευθύνου επε-
σκοπού επεξεργασίας, αλλά απαιτούν, ξεργασίας υποχρέωση ενημέρωσης του
επιπλέον, ιδίως τα κρίσιμα δεδομένα υποκειμένου, που περιλαμβάνει οπωσ-
να συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό και δήποτε τα εκεί αναφερόμενα στοιχεία.
νόμιμο και να υφίστανται θεμιτή και νό- Η δε υποχρέωση αυτή είναι θεμελιώδης
μιμη επεξεργασία ενόψει του προβαλλό- και συνιστά, καταρχήν, αναφαίρετο δι-
111
καίωμα του υποκειμένου, διότι από την αδήποτε νόμιμη ενέργεια για τη συλλο-
εκπλήρωσή της εξαρτάται και η δυνα- γή των αναγκαίων αποδεικτικών μέσων.
τότητα άσκησης των δικαιωμάτων πρό- Τούτο μπορεί να πράξουν αν πληροφο-
σβασης και αντίρρησης του υποκειμέ- ρηθούν (π.χ. με μήνυση κατ’ αγνώστων)
νου. Συνεπώς, αφενός, η απαλλαγή του ότι πρόκειται να διαπραχθεί έγκλημα η
υπευθύνου επεξεργασίας από την υπο- αποκάλυψη του οποίου δεν είναι δια-
χρέωση ενημέρωσης του υποκειμένου φορετικά δυνατή». Συνεπώς, οι παρα-
δεν επιτρέπεται πέρα από τις περιπτώ- λείψεις αυτές καθιστούν παράνομες την
σεις εκείνες, όπου οι κρίσιμες νομικές κρίσιμη συλλογή και επεξεργασία δεδο-
διατάξεις προβλέπουν ρητά την δυνα- μένων προσωπικού χαρακτήρα, καθώς
τότητα αυτή, για ορισμένους λόγους και και τη σύσταση και λειτουργία του σχε-
με συγκεκριμένους όρους και προϋπο- τικού αρχείου. Και τούτο, διότι παραβι-
θέσεις. Και, αφετέρου, κάθε συλλογή και άζουν ιδίως τις επιταγές των διατάξεων
επεξεργασία δεδομένων προσωπικού των άρθρων 2 παρ. 1, 9Α, 19 παρ. 3 και
χαρακτήρα, που διενεργείται, χωρίς να 25 παρ. 1 του Συν/τος και των άρθρων
έχει προηγηθεί η προαναφερόμενη υπο- 4, 5, 6, 11, 12 και 13 του Ν. 2472/1997.
χρέωση ενημέρωσης του υποκειμένου, Ο δε προβαλλόμενος από τον αιτούντα
είναι καταρχήν παράνομη. Η δε Οδηγία σκοπός επεξεργασίας, δηλαδή η ασφά-
υπ’ αρ. 115/2001 της Αρχής για την Επε- λεια των ανηλίκων τέκνων του και των
ξεργασία δεδομένων των εργαζομένων, χώρων της οικίας, σε καμία περίπτωση
περιέχει ειδικές διατάξεις για την ενη- δεν αρκεί ώστε να άρει τον παράνομο
μέρωση των εργαζομένων σε κάθε περί- χαρακτήρα της εγκατάστασης και λει-
πτωση συλλογής και επεξεργασίας δε- τουργίας του επίμαχου κλειστού κυκλώ-
δομένων τους προσωπικού χαρακτήρα. ματος τηλεόρασης, διότι ο καταρχήν
Όπως έχει ήδη κρίνει σχετικά η Αρχή, με νόμιμος αυτός σκοπός επιβάλλεται να
την προαναφερόμενη Γνωμοδότησή της επιτευχθεί αποκλειστικά στο πλαίσιο,
68/2002, «ο υπεύθυνος επεξεργασίας, που προδιαγράφουν οι προαναφερόμε-
που κάνει χρήση του ανωτέρω συστή- νοι εκ του νόμου απαιτούμενοι όροι και
ματος έχει εξάλλου την υποχρέωση ενη- προϋποθέσεις.
μέρωσης του υποκειμένου για τη συλλο-
γή και επεξεργασία των δεδομένων του ¡éá ôïùó ìïçïùó áùôïùó
με τον τρόπο αυτό. Κάθε εγκατάσταση
κλειστού κυκλώματος τηλεόρασης, Η Αρχή,
ακόμη και προσωρινού, χωρίς την ενη- 1) Αποφαίνεται ότι οι διατάξεις του Ν.
μέρωση του υποκειμένου (κρυφής κάμε- 2472/1997 εφαρμόζονται στη συλλο-
ρας) αποτελεί εξαίρεση στον παραπάνω γή και επεξεργασία δεδομένων προ-
κανόνα και χρήζει ειδικής αιτιολογίας. σωπικού χαρακτήρα, καθώς και στη
Ειδικότερα, σε περίπτωση που εργοδό- σύσταση και λειτουργία του σχετικού
της έχει βάσιμες υπόνοιες ότι υπάλληλος αρχείου, που διενεργούνται μέσω της
του διαπράττει εγκληματική ενέργεια εις εγκατάστασης και λειτουργίας κλει-
βάρος του (π.χ. υπεξαίρεση) δεν δικαι- στού κυκλώματος τηλεόρασης σε οι-
ούται χωρίς άλλη προϋπόθεση να εγκα- κία, η οποία είτε έχει ως σκοπό είτε
ταστήσει κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης επιφέρει ως αποτέλεσμα, την παρα-
με βιντεοσκόπηση υποκαθιστώντας τις κολούθηση της δραστηριότητας των
αρμόδιες διωκτικές αρχές. Μόνον αυτές, εργαζομένων, οι οποίοι προσφέρουν
μέσα στα όρια διερεύνησης του εγκλή- – με βάση τις ειδικότερες συμβατικές
ματος, δικαιούνται να προβούν σε οποι- τους υποχρεώσεις, που απορρέουν
112
113
114
σία των δικαιωμάτων των προσώπων κλίσεις από τις αρχές της προστασίας
στα οποία αναφέρονται. ζ) Η επε- των προσωπικών δεδομένων πρέπει
ξεργασία αφορά δεδομένα δημοσίων να υπόκεινται στους ίδιους κανόνες
προσώπων, εφόσον αυτά συνδέονται που διέπουν τις παρεκκλίσεις από
με την άσκηση δημοσίου λειτουργή- την προστασία της ιδιωτικής ζωής,
ματος ή τη διαχείριση συμφερόντων όπως αυτή κατοχυρώνεται στο άρ. 8
τρίτων, και πραγματοποιείται απο- της ΕΣΔΑ.
κλειστικά για την άσκηση του δημο- Το ΔΕΚ στην απόφασή του της 20ης
σιογραφικού επαγγέλματος. Η άδεια Μαΐου 2003 (στις συνεκδικασθείσες
της αρχής χορηγείται μόνο εφόσον υποθέσεις C-465/00, C–138/01 και
η επεξεργασία είναι απολύτως ανα- C–139/01, απόφαση Rechnungshof,
γκαία για την εξασφάλιση του δικαι- Συλλ. Νομολ. ΔΕΚ 2003, σελίδες Ι
ώματος πληροφόρησης επί θεμάτων – 04989 επ.), με αφορμή την πρόβλε-
δημοσίου ενδιαφέροντος καθώς και ψη του αυστριακού ομοσπονδιακού
στο πλαίσιο καλλιτεχνικής έκφρασης συνταγματικού νόμου περί περιορι-
και εφόσον δεν παραβιάζεται καθ’ σμού των μισθών των υπαλλήλων
οιονδήποτε τρόπο το δικαίωμα προ- του Δημοσίου, ο οποίος προβλέπει
στασίας της ιδιωτικής και οικογενει- την υποχρέωση του Ελεγκτικού Συ-
ακής ζωής.” νεδρίου (Rechnungshof) να συλλέγει
Σύμφωνα με το άρθρο 8 της Ευρω- και να διαβιβάζει περαιτέρω προς δη-
παϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων μοσίευση ονομαστικά στοιχεία σχετι-
του Ανθρώπου, η οποία κυρώθηκε κά με τα εισοδήματα των ατόμων που
με το ν.δ. 53/1974 και έχει υπερνο- απασχολούνται από φορείς και οργα-
μοθετική ισχύ σύμφωνα με το άρ. νισμούς που υπόκεινται στον έλεγχο
28 παρ. 1 του Συντάγματος, “1. Παν του, εφόσον τα εισοδήματα αυτά
πρόσωπον δικαιούται εις τον σεβα- υπερβαίνουν ένα ορισμένο ανώτατο
σμόν της ιδιωτικής και οικογενειακής όριο, επισήμανε ότι οι διατάξεις της
ζωής του, της κατοικίας του και της Οδηγίας 95/46, καθόσον διέπουν την
αλληλογραφίας του. 2. Δεν επιτρέ- επεξεργασία δεδομένων προσωπικού
πεται να υπάρξει επέμβαση δημό- χαρακτήρα που μπορούν να οδηγή-
σιας αρχής στην άσκηση αυτού του σουν σε προσβολή των θεμελιωδών
δικαιώματος, εκτός εάν η επέμβαση ελευθεριών και, ειδικότερα, του δι-
αυτή προβλέπεται από το νόμο και καιώματος στην ιδιωτική ζωή, πρέπει
αποτελεί μέτρο το οποίο, σε μία δη- οπωσδήποτε να ερμηνεύονται ενόψει
μοκρατική κοινωνία, είναι αναγκαίο των θεμελιωδών δικαιωμάτων, τα
για την εθνική ασφάλεια, τη δημόσια οποία, κατά την πάγια νομολογία του
ασφάλεια, την οικονομική ευημερία ΔΕΚ, αποτελούν μέρος των γενικών
της χώρας, την προάσπιση της τάξης αρχών του δικαίου, την τήρηση των
και την πρόληψη ποινικών παραβά- οποίων διασφαλίζει το Δικαστήριο
σεων, την προστασία της υγείας ή της (βλ. σκέψη 68, απόφαση 6.3.2001, C-
ηθικής, ή την προστασία των δικαι- 274/99, P. Connolly κατά Επιτροπής,
ωμάτων και ελευθεριών άλλων”. Κα- Συλλ. Νομολ. 2001, σελ. Ι-1611, σκέ-
θώς η προστασία των προσωπικών ψη 37). Με βάση την ανωτέρω παρα-
δεδομένων εμπίπτει στο προστατευ- δοχή το ΔΕΚ έκρινε ότι η συλλογή
τικό πεδίο του δικαιώματος προστα- ονομαστικών δεδομένων σχετικά με
σίας της ιδιωτικής και οικογενειακής τα επαγγελματικά εισοδήματα ατό-
ζωής του άρ. 8 της ΕΣΔΑ, οι παρεκ- μου, με σκοπό τη γνωστοποίηση τους
115
σε τρίτους, συνιστά παρέμβαση στην Υπό την έννοια αυτή η εν λόγω επε-
ιδιωτική ζωή του ατόμου, υπό την έν- ξεργασία δεν είναι νόμιμη, καθώς δεν
νοια του άρθρου 8 της ΕΣΔΑ. Σύμ- πληρούνται οι προϋποθέσεις που τί-
φωνα με το ΔΕΚ, δεν είναι κρίσιμο αν θενται από τις παραπάνω διατάξεις.
οι γνωστοποιούμενες πληροφορίες Σύμφωνα δε με το αρχικό υπ’ αριθμ
συνιστούν απλά ή ευαίσθητα δεδο- πρωτ. 1479/31.03.05 έγγραφο ερώ-
μένα, προκειμένου να γίνει δεκτό ότι τημα του ΥΠΕΘΑ, που έχει απαντη-
στοιχειοθετείται παρέμβαση στην ιδι- θεί με την από 07.04.2005 απόφαση
ωτική ζωή του ατόμου. Η παρέμβαση της Αρχής, σκοπός της ζητούμενης
θεωρείται δεδομένη, ανεξαρτήτως δημοσιοποίησης είναι “να ενδυνα-
του χαρακτήρα των δεδομένων. Συ- μωθεί μεταξύ των Ελλήνων που είναι
νεπώς, προκειμένου η εν λόγω επε- υπόχρεοι προς στράτευση η πεποί-
ξεργασία να είναι νόμιμη, θα πρέπει: θηση ότι η επιταγή του άρ. 4 παρ. 6
α) να προβλέπεται από νόμο και β) να του Συντάγματος συνιστά εκδήλωση
είναι αναγκαία και ανάλογη προς το χρέους εθνικής αλληλεγγύης και να
σκοπό ο οποίος επιδιώκεται να επι- τονισθεί δημόσια ότι κάθε προσπά-
τευχθεί. Η διάταξη, μάλιστα, η οποία θεια αποφυγής της στράτευσης θα
προβλέπει την παρέμβαση στην ιδι- ελεγχθεί.”. Ως εκ τούτου, η ζητούμε-
ωτική ζωή, θα πρέπει να είναι επαρ- νη ευρεία δημοσιοποίηση με όλες τις
κώς σαφής, ώστε να παρέχεται στους συνέπειες που αυτή θα είχε για την
αποδέκτες του νόμου η δυνατότητα προσωπικότητα, την ιδιωτικότητα
να ρυθμίζουν τη συμπεριφορά τους, και την υπόληψη των υποκειμένων,
ανταποκρινόμενη (η διάταξη) με τον θα αποτελούσε οιονεί παρεπόμενη
τρόπο αυτό στην επιταγή που συνά- ποινή που αντίκειται στα άρ. 7 του
γεται από τη νομολογία του ΕΔΔΑ Συντάγματος, 6 και 7 της ΕΣΔΑ και
σχετικά με την υποχρέωση να είναι 1 του Ποινικού Κώδικα.
προβλέψιμες οι ενέργειες των δημο- 2. Εν πάση περιπτώσει, έχει κριθεί από
σίων αρχών (βλ. σκέψη 77, ΕΔΔΑ την υπ’ αριθμ. 2629/2006 απόφαση
απόφαση Reknenyi κατά Ουγγαρίας του Συμβουλίου της Επικρατείας, η
της 20.5.1999, Recueil des Arrêts et οποία απέρριψε την αίτηση ακύρω-
décisions 1999-III, παρ. 34). σης του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας
Στην υπό κρίση περίπτωση, η δημο- κατά της από 7.4.05 απόφασης της
σιοποίηση των ονομάτων των ατό- Αρχής, και η οποία ισχύει ως προς
μων που εμπίπτουν στις παραπάνω το διαπλαστικό της αποτέλεσμα erga
αναφερόμενες κατηγορίες, και μά- omnes, ότι “..η γνωστοποίηση εξαγ-
λιστα όσων παρανόμως απηλλάγη- γελλόμενης διερευνήσεως για την
σαν από την υποχρέωση στράτευσης διαπίστωση της νομιμότητας ή μη δι-
για λόγους υγείας, δεν προβλέπεται οικητικών πράξεων, με τις οποίες χο-
ούτε από τον περί στρατολογίας ν. ρηγήθηκε απαλλαγή από την υποχρέ-
3421/2005, ο οποίος ορίζει συγκεκρι- ωση στρατεύσεως για λόγους υγείας,
μένες κυρώσεις για την περίπτωση έστω και αν αφορούν πρόσωπα γνω-
της παραβίασης των διατάξεών του, στά στο ευρύ κοινό, δεν συνιστά επε-
στις οποίες δεν περιλαμβάνεται η ξεργασία ευαίσθητων δεδομένων δυ-
δημοσιοποίηση των ονομάτων των νάμενη να επιτραπεί με βάση το άρ. 7
παραβατών ούτε από άλλη διάταξη του ν. 2472/97, διότι δεν εμπίπτει σε
του εθνικού δικαίου ως μέτρο που καμία από τις περιπτώσεις κατά τις
να εξυπηρετεί συγκεκριμένο σκοπό. οποίες προβλέπεται, από την παρ. 2 ε’
116
117
118
119
120
121
122
μοί των τραπεζικών τους λογαριασμών, γασίας και μέχρι το τέλος της, το οποίο
μία (1) αίτηση μεταβολής στοιχείων ολοκληρώνεται με την καταστροφή των
πελάτη, στην οποία περιλαμβάνονται προσωπικών δεδομένων, σύμφωνα με το
το επώνυμο, το όνομα, το πατρώνυμο, αρ. 4 παρ. 1 δ) του Ν. 2472/1997.
ο αριθμός αστυνομικής ταυτότητας, το Κατά συνέπεια, το αρ. 10 του Ν.
ΑΦΜ, η διεύθυνση και το τηλέφωνο πε- 2472/1997 αναφέρεται και στην ασφα-
λάτη της τράπεζας, δύο (2) εσωτερικά λή καταστροφή των προσωπικών δεδο-
υπηρεσιακά έγγραφα της τράπεζας με μένων μετά το πέρας της περιόδου που
προσωπικά δεδομένα υπαλλήλων της, απαιτείται για την πραγματοποίηση του
δύο (2) αντίγραφα συμβάσεων πίστω- σκοπού της επεξεργασίας, ώστε αυτά να
σης με αλληλόχρεο λογαριασμό, στα μην αποτελέσουν αντικείμενο αθέμιτης
οποία περιέχονται προσωπικά δεδομέ- επεξεργασίας, όπως διάδοσης τους σε
να των εκπροσώπων των εταιριών που τρίτους. Ως εκ τούτου, μετά το πέρας
συμβάλλονται με την τράπεζα (ονομα- της περιόδου που απαιτείται για την
τεπώνυμα, διευθύνσεις, αριθμοί δελ- πραγματοποίηση του σκοπού της επε-
τίων αστυνομικής ταυτότητας), πέντε ξεργασίας, ο υπεύθυνος επεξεργασίας
(5) έγγραφα με τα ονοματεπώνυμα και οφείλει να καταστρέψει τα δεδομένα με
τα πατρώνυμα φυσικών προσώπων, τα ασφαλή τρόπο.
οποία εγγυήθηκαν για οφειλές νομικών Η τράπεζα EFG EUROBANK ERGASIAS
προσώπων. στην περίπτωση που εξετάζεται, αν και
Η παραπάνω τράπεζα κλήθηκε προς αναφέρει την ύπαρξη εσωτερικών οδηγι-
ακρόαση κατά την αρχική συζήτηση ών για την καταστροφή των δεδομένων,
του θέματος στο Συμβούλιο της Αρχής παραβίασε το αρ. 10 του Ν. 2472/1997,
στις 2.11.2006. Το Συμβούλιο ανέβα- καθώς έγγραφα με προσωπικά δεδομένα
λε τη λήψη απόφασης κατά την παρα- πελατών της–φυσικών προσώπων αλλά
πάνω συνεδρίαση με σκοπό να ληφθεί και υπαλλήλων της εγκαταλείφθηκαν
υπόψη το υπόμνημα της τράπεζας EFG χωρίς πρότερη ασφαλή καταστροφή τους
EUROBANK ERGASIAS. μετά το πέρας της περιόδου που απαιτεί-
Εν συνεχεία το θέμα επανήλθε προς συ- ται για την πραγματοποίηση του σκοπού
ζήτηση στο Συμβούλιο της Αρχής, το της επεξεργασίας.
οποίο μετά από εξέταση όλων των πα- Για τον καθορισμό της βαρύτητας της
ραπάνω στοιχείων και κατόπιν διεξοδι- ανωτέρω παράβασης, λαμβάνεται υπόψη
κής συζήτησης, το γεγονός ότι ανάλογες καταγγελίες εις
βάρος του ίδιου υπευθύνου επεξεργασίας
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ έχουν εξεταστεί και στο παρελθόν από
ΝΟΜΟ την Αρχή. Ειδικότερα, με τη με αριθμό
13/2006 απόφασή της η Αρχή απηύ-
Σύμφωνα με το αρ. 10 του Ν. 2472/1997, θηνε στην τράπεζα EFG EUROBANK
ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να ERGASIAS αυστηρή προειδοποίηση για
λαμβάνει τα κατάλληλα οργανωτικά την εφαρμογή της Οδηγίας 1/2005 της
και τεχνικά μέτρα για την ασφάλεια των Αρχής σχετικά με την ασφαλή καταστρο-
δεδομένων και την προστασία τους από φή των προσωπικών δεδομένων μετά το
τυχαία ή αθέμιτη καταστροφή, τυχαία πέρας της περιόδου που απαιτείται για
απώλεια, αλλοίωση, απαγορευμένη διά- την πραγματοποίηση του σκοπού της
δοση ή πρόσβαση και κάθε άλλη μορφή επεξεργασίας. Επίσης, λαμβάνεται υπό-
αθέμιτης επεξεργασίας. Τα παραπάνω ψη η κρισιμότητα των εγγράφων που σε
ισχύουν καθ’ όλη τη διάρκεια της επεξερ- ορισμένες περιπτώσεις είναι σημαντική
123
124
για την νόμιμη λειτουργία κάθε αρχείου και πριν αυτή χορηγηθεί, δεν κρίνεται
η αρχή του σκοπού της επεξεργασίας και ως πρόσφορο μέσο για τη συλλογή στα-
η αρχή της αναγκαιότητας και προσφο- τιστικών στοιχείων. Αυτό θα μπορούσε
ρότητας των δεδομένων σε σχέση πάντα να γίνει με διάφορους άλλους, πιο πρό-
με το σκοπό επεξεργασίας. Κάθε επεξερ- σφορους τρόπους, για παράδειγμα με
γασία προσωπικών δεδομένων που γίνε- ένα μηχανισμό διαφορετικών εντύπων,
ται πέραν του επιδιωκόμενου σκοπού ή η ώστε να εξασφαλίζεται η ανωνυμία στην
οποία δεν είναι πρόσφορη και αναγκαία συμπλήρωση των προσωπικών δεδομέ-
για την επίτευξή του δεν είναι νόμιμη. νων και να υπάρχει επαρκής ενημέρωση
Σύμφωνα με το άρθρο 2, εδάφιο β, οι θρη- των υποκειμένων σχετικά με το σκοπό
σκευτικές πεποιθήσεις και η εθνική προ- επεξεργασίας των εν λόγω προσωπικών
έλευση αποτελούν ευαίσθητα δεδομένα. τους δεδομένων.
Στην προκειμένη περίπτωση εν όψει του
σκοπού επεξεργασίας που είναι η χορή- ¡éá ôïù÷ ìoçïù÷ áùôïù÷
γηση άδειας διαμονής, τα στοιχεία “θρή-
σκευμα” και “εθνική καταγωγή” υπερ- Η Αρχή απευθύνει αυστηρή προειδο-
βαίνουν τον σκοπό της επεξεργασίας ως ποίηση και καλεί το ΥΠΕΣΔΔΑ να προ-
απρόσφορα και μη αναγκαία για την εξέ- σαρμόσει τα έντυπα αιτήσεων για άδεια
ταση της χορήγησης άδειας διαμονής. διαμονής ώστε να μη περιέχουν τα πεδία
Η επεξεργασία των ως άνω δεδομένων θρήσκευμα, εθνική καταγωγή.
δεν είναι θεμιτή και όταν ακόμη το υπο- Σε ότι αφορά το υπάρχον ηλεκτρονικό
κείμενο παρέχει προς τούτο τη ρητή συ- αρχείο που έχει καταχωρηθεί στο πλη-
γκατάθεση του σύμφωνα με το άρθρο ροφοριακό σύστημα του ΥΠΕΣΔΔΑ,
5 παρ.1και 7 παρ.2 εδ.α του ν. 2472/97, και όπου περιέχονται τα ευαίσθητα
διότι η συγκατάθεση του υποκειμένου προσωπικά δεδομένα (θρήσκευμα, εθνι-
δεν επιτρέπει καθ’ εαυτήν την διεξαγωγή κή καταγωγή) των αιτούντων, η Αρχή
κάθε είδους επεξεργασίας όταν αυτή είναι καλεί το ΥΠΕΣΔΔΑ να προβεί άμεσα
αθέμιτη ή όταν αντίκειται στην αρχή του στην αφαίρεση των εν λόγω πεδίων. Για
σκοπού και της αναγκαιότητας. Το περι- τις περιπτώσεις στις οποίες έχουν ήδη
εχόμενο και η άσκηση του δικαιώματος χρησιμοποιηθεί τα εν λόγω πεδία στην
του πληροφοριακού αυτοκαθορισμού εξαγωγή στατιστικών πληροφοριών, και
που εκδηλώνεται μεταξύ των άλλων με χρειάζεται να διατηρηθούν, τότε η Αρχή
την παροχή συγκατάθεσης του υποκειμέ- καλεί το ΥΠΕΣΔΔΑ να προβεί στην
νου για την επεξεργασία των δεδομένων ανωνυμοποίηση των ηλεκτρονικών εγ-
που το αφορούν δεν προσδιορίζονται γραφών και στην αποθήκευσή τους σε
αφηρημένα αλλά στο πλαίσιο και σε άμε- νέο, ξεχωριστό αρχείο.
ση συνάρτηση με τον σκοπό τον οποίο
εξυπηρετεί το αρχείο ή η επεξεργασία. ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 17 / 2007
Δεν μπορεί δηλαδή η άσκηση αυτού του
δικαιώματος να οδηγεί στην καταχώρι- Aðöìåéá ðòïóöðéëöî äåäïíåîöî
ση στοιχείων άσχετων με τον σκοπό του áðï áîôéëáôáóôáóè óëìèòïù
εκάστοτε αρχείου/επεξεργασίας. äéóëïù ëáôá ôèî åðéóëåùè áðï
Όσον αφορά τη συλλογή των εν λόγω åôáéòåéá
στοιχείων για στατιστικούς σκοπούς, η
συλλογή ευαίσθητων προσωπικών δε- Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω:
δομένων από έναν αλλοδαπό ο οποίος 1) Την με αρ. πρωτ. …/4-8-2005 καταγ-
ζητά άδεια διαμονής σε μια ξένη χώρα, γελία της Κ. Μ. και του Κ. Κ. σύμφω-
125
να με την οποία η εταιρία M κατά την ράγραφο 2 του ιδίου άρθρου να ζητεί την
επισκευή του φορητού υπολογιστή της, συνδρομή του υποκειμένου εγγράφως.
αντικατέστησε τον αρχικό σκληρό δί- Με την πιο πάνω καταγγελία τους ο Κ.
σκο με νέο (στα πλαίσια της εγγύησης Κ. και η Μ. Κ. κατήγγειλαν την εταιρία
του φορητού) και απέστειλε τον αρχικό M ότι κατά την επισκευή του φορητού
δίσκο στον προμηθευτή των φορητών υπολογιστή της καταγγέλουσας, αντι-
υπολογιστών A στην Ιταλία χωρίς προ- κατέστησε τον αρχικό σκληρό δίσκο
ηγούμενη ενημέρωση και συγκατάθεση με νέο (στα πλαίσια της εγγύησης του
της. Επίσης καταγγέλλεται το γεγονός πωλητή) και απέστειλε τον αρχικό δίσκο
ότι η Τεχνική υποστήριξη της M δεν ικα- στον προμηθευτή των φορητών υπολο-
νοποίησε το αίτημα της Μ. Κ. για απο- γιστών A στην Ιταλία χωρίς προηγού-
στολή του αρχικού δίσκου πίσω με δική μενη ενημέρωση και συγκατάθεση της.
της χρέωση. Σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε
2) Την με αρ. πρωτ. …/6-6-2006 αναφο- με τους τεχνικούς της M ενημερώθηκε
ρά της εταιρίας M σχετικά με την υπ. αρ. ότι ο δίσκος μεταφέρθηκε στην Ιταλία
…/4-8-2005 καταγγελία. ανέπαφος, δηλαδή χωρίς προηγούμε-
3) Τα όσα κατέθεσαν οι εκπρόσωποι της νη διαγραφή των δεδομένων που είχαν
Εταιρίας κατά την συνεδρίαση της 6-7- καταχωρηθεί σ’ αυτόν, διότι έτσι προ-
2006 και τα όσα αναφέρουν στο υπό- βλέπεται από τους όρους εγγύησης της
μνημα το οποίο κατέθεσαν την ημέρα κατασκευάστριας εταιρίας.
της συνεδρίασης. Η Τεχνική υποστήριξη της M δεν ικανο-
Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω ποίησε το αίτημα των καταγγελόντων
στοιχείων και κατόπιν διεξοδικής συζή- για αποστολή του αρχικού δίσκου πίσω
τησης με δική της χρέωση. Με το υπ. αρ. …/23-
5-2006 έγγραφο της, η Αρχή ζήτησε από
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ την εταιρεία M να καταθέσει τις απόψεις
ΝΟΜΟ της για τα καταγγελλόμενα. Η τελευταία
με το υπ. αρ. …/6-6-2006 έγγραφο της
Σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρ- επιβεβαίωσε ότι πράγματι ο χαλασμένος
θρου 5 του Ν. 2472/97 η επεξεργασία μαγνητικός δίσκος μεταφέρθηκε στις
δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα επι- 15-7-2005 στην κατασκευάστρια εται-
τρέπεται μόνον όταν το υποκείμενο των ρεία A ανέπαφος, δηλαδή χωρίς προη-
δεδομένων έχει δώσει τη συγκατάθεσή γούμενη διαγραφή των δεδομένων του.
του. Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η επεξερ- Επίσης, η εταιρεία τονίζει στο έγγραφο
γασία και χωρίς τη συγκατάθεση, όταν της ότι η αντικατάσταση ανταλλακτι-
συντρέχει μια από τις προβλεπόμενες κών σε μηχανές οι οποίες καλύπτονται
στην παράγραφο 2 του ιδίου άρθρου πε- με εγγύηση δεν προϋποθέτει την συγκα-
ριπτώσεις. τάθεση του πελάτη και τα ανταλλακτικά
Επίσης, σύμφωνα με την παράγραφο 1 τα οποία αντικαθίστανται περιέρχονται
του άρθρου 11 του Ν. 2472/97, ο υπεύ- στην κυριότητα του κατασκευαστή του
θυνος επεξεργασίας οφείλει, κατά το μηχανήματος.
στάδιο της συλλογής δεδομένων προ- Δεδομένου ότι ο σκληρός δίσκος ενός
σωπικού χαρακτήρα, να ενημερώνει με υπολογιστή ενδέχεται να περιέχει και
τρόπο πρόσφορο και σαφή το υποκεί- προσωπικά δεδομένα, όταν λόγω βλά-
μενο τουλάχιστον για τον σκοπό της βης πρόκειται να αντικατασταθεί και
επεξεργασίας και τους αποδέκτες των στη συνέχεια να διαβιβασθεί στην κατα-
δεδομένων του και σύμφωνα με την πα- σκευάστρια εταιρεία επιβάλλεται η δια-
126
127
Συγκατάθεση του υποκειμένου των δε- σύμφωνα με την ανωτέρω διάταξη του
δομένων, σύμφωνα με το άρθρο 2 περ. άρθρου 2 περ. ια του ν. 2472/1997 και
ια’ του ιδίου νόμου αποτελεί «κάθε όχι γενική και με ασάφεια διατυπωμένη.
ελεύθερη, ρητή και ειδική δήλωση της Επεξεργασία προσωπικών δεδομένων
βουλήσεως, που εκφράζεται με τρόπο που έγινε χωρίς τη συνδρομή της ειδικά
σαφή και εν πλήρει επιγνώσει, και με οριζόμενης στη διάταξη αυτή συγκατά-
την οποία το υποκείμενο των δεδομέ- θεσης πρέπει να καθίσταται μη νόμιμη
νων, αφού προηγουμένως ενημερωθεί, και θεμιτή.
δέχεται να αποτελέσουν αντικείμενο Το ίδιο αποτέλεσμα επέρχεται και όταν
επεξεργασίας τα δεδομένα προσωπικού η συγκατάθεση παρέχεται χωρίς την
χαρακτήρα που το αφορούν. Η ενημέ- προηγούμενη πλήρη ενημέρωση του
ρωση αυτή περιλαμβάνει πληροφόρηση υποκειμένου των δεδομένων. Το δικαί-
τουλάχιστον για το σκοπό επεξεργασί- ωμα της ενημέρωσης κατέχει σημαντική
ας, τα δεδομένα ή τις κατηγορίες δεδο- θέση μεταξύ των δικαιωμάτων του υπο-
μένων που αφορά η επεξεργασία, τους κειμένου, καθώς επιτρέπει στο υποκεί-
αποδέκτες των δεδομένων, καθώς και το μενο να γνωρίζει την κατάσταση στην
όνομα, την επωνυμία και τη διεύθυνση οποία βρίσκεται και να καθορίζει ανά-
του υπευθύνου επεξεργασίας και του λογα τις πράξεις του. Επίσης αποτελεί
τυχόν εκπροσώπου του. Η συγκατάθε- ουσιαστική προϋπόθεση για την άσκηση
ση μπορεί να ανακληθεί οποτεδήποτε, των προβλεπόμενων στα άρθρα 12 και
χωρίς αναδρομικό αποτέλεσμα». Από 13 του ν. 2472/1997 δικαιωμάτων πρό-
το συνδυασμό των διατάξεων αυτών συ- σβασης και αντίρρησης.
νάγεται ότι αναγκαία προϋπόθεση για Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 11
την επεξεργασία των δεδομένων προ- παρ. 2 σε κάθε περίπτωση συλλογής των
σωπικού χαρακτήρα είναι η συγκατάθε- δεδομένων με τη συνδρομή του υπο-
ση του υποκειμένου των δεδομένων. Η κειμένου, ο υπεύθυνος επεξεργασίας
συγκατάθεση παρέχεται μετά από προ- οφείλει να ενημερώσει το υποκείμενο,
ηγούμενη ενημέρωση του υποκειμένου ειδικώς και εγγράφως για α)την ταυτό-
με ελεύθερη, ρητή και ειδική δήλωση τητα του και την ταυτότητα του τυχόν
βουλήσεως, η δε ενημέρωση θα πρέπει εκπροσώπου του, β)το σκοπό της επε-
να γίνεται με τέτοιο τρόπο, ώστε να επι- ξεργασίας, γ) τους αποδέκτες ή τις κα-
τρέπει στο υποκείμενο να διαμορφώσει τηγορίες των αποδεκτών, δ) την ύπαρξη
ελεύθερα τη βούληση του, ανεπηρέαστα του δικαιώματος πρόσβασης. Οφείλει,
από οποιασδήποτε μορφής πίεση από ακόμα, σύμφωνα με το άρθρο 11 παρ. 3
τον υπεύθυνο επεξεργασίας. να ενημερώσει το υποκείμενο, πριν από
Επιπρόσθετα, η ενημέρωση του υποκει- τους τρίτους, αν τα δεδομένα του ανα-
μένου είναι αναγκαία για τον κατά το κοινώνονται σε αυτούς.
άρθρο 4 του ν. 2472/1997 προβλεπόμενο Με την 1/1999 κανονιστική πράξη της
έλεγχο και την διακρίβωση εάν α) τα δε- Αρχής, η ενημέρωση για να είναι πλήρης
δομένα συλλέγονται κατά τόπο θεμιτό πρέπει να περιλαμβάνει επιπλέον την
και νόμιμο για καθορισμένους, σαφείς ακριβή διεύθυνση και τον αριθμό τηλε-
και νόμιμους σκοπούς και β) είναι συνα- φώνου του υπευθύνου της επεξεργασίας
φή, πρόσφορα και όχι περισσότερα από ή του εκπροσώπου του και την ύπαρξη
όσα απαιτείται, ενόψει των σκοπών της δικαιώματος αντίρρησης για τα δεδομέ-
επεξεργασίας. να που αφορούν το υποκείμενο.
Συνεπώς για να είναι νόμιμη και ισχυρή 2. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο όρος
η συγκατάθεση θα πρέπει να είναι ειδική που υπάρχει στο πεδίο αριθμ. 7 του
128
129
130
..... (ολόκληρο το όνομα) και του έδωσε αποσπάσματα και πιστοποιητικά των
το όνομα. ...... (ολόκληρο το όνομα)]. εις τα βιβλία πράξεων ή των σχετικών
Όμως και η δημοσίευση των γάμων προς ταύτας παρ’ αυτώ ευρισκομένων
μπορεί να αποκαλύπτει ευαίσθητα δημοσίων εγγράφων.» Η αιτιολογική
προσωπικά δεδομένα υπό την έννοια έκθεση του νόμου αυτού τονίζει ότι η
των θρησκευτικών πεποιθήσεων όχι δημοσιότητα των ληξιαρχικών βιβλίων
μόνο των νυμφευόμενων αλλά και των συνίσταται στο ότι «πας τις δύναται να
μαρτύρων τους. [Π.χ. στο φύλλο του ζητεί αντίγραφα, αποσπάσματα ή πιστο-
Δεκεμβρίου 2003-Ιανουαρίου 2004 ποιητικά εκ των βιβλίων χωρίς να δικαι-
αναγράφεται: «ο ........... (ολόκληρο το ολογεί έννομον προς τούτον συμφέρον,
όνομα) ........... (ολόκληρο το επώνυμο) ως και να πληροφορείται εάν υφίσταται
και η ...........(ολόκληρο το όνομα) ........... ληξιαρχικό γεγονός π. χ. αν έχει συντα-
(ολόκληρο το επώνυμο) τέλεσαν το χθεί ληξιαρχική πράξη γάμου ορισμένου
γάμο τους στον Ιερό Ναό του Σωτήρος προσώπου».
στο ............ (τοποθεσία). Τα στέφανα Υπό την ισχύ των προαναφερομένων
άλλαξαν οι ...........(ολόκληρο το όνο- διατάξεων το Νομικό Συμβούλιο του
μα)............ (ολόκληρο το επώνυμο) και Κράτους σε δύο γνωμοδοτήσεις του
η ........... (ολόκληρο το όνομα) ............ (γνωμοδότηση 73/1994 και 689/1995 Γ΄
(ολόκληρο το επώνυμο)]. Τμήματος του Νομικού Συμβουλίου του
2. Το άρθρο 14 παρ. 1 και 2 του Συντάγ- Κράτους) έκανε δεκτό ότι, μολονότι οι
ματος σε συνδυασμό με το άρθρο 5Α ληξιαρχικές πράξεις αφορούν την ιδιωτι-
παρ. 1 του Συντάγματος κατοχυρώνει κή ή οικογενειακή ζωή τρίτων, λόγω της
την ελευθερία της πληροφόρησης, της θεσπιζόμενης από την ειδική διάταξη του
έκφρασης και του τύπου. Η τελευταία άρθρου 8 παρ. 2 του ν. 344/1976 δημοσιό-
συμπεριλαμβάνει και το δικαίωμα του τητας των ληξιαρχικών βιβλίων, πρέπει να
πληροφορείν και πληροφορείσθαι δια χορηγούνται αντίγραφα, αποσπάσματα ή
του τύπου και ειδικότερα το δικαίωμα πιστοποιητικά από τα ληξιαρχικά βιβλία
των εφημερίδων να ενημερώνουν το στον οποιοδήποτε αιτούντα χωρίς αυτός
κοινό για όσα γεγονότα συμβαίνουν να πρέπει να επικαλεστεί και να αποδεί-
στην κοινωνία και προκειμένου για το- ξει έννομο συμφέρον.
πικές εφημερίδες ή εφημερίδες τοπικού Η προδιαληφθείσα διάταξη, ως ειδι-
ενδιαφέροντος για τα συμβάντα στην κή, ούτε εθίγη από τις μεταγενέστε-
εκάστοτε τοπική κοινωνία. Επιπροσθέ- ρες διατάξεις του άρθρου 5 παρ. 3 του
τως, το ελληνικό Σύνταγμα με τη θεσμι- ν. 2690/1999 το οποίο εξαιρεί από το
κή εγγύηση της ελευθερίας του τύπου δικαίωμα πρόσβασης στα δημόσια έγ-
κατοχυρώνει ως ελεύθερη και την ανα- γραφα εκείνα τα έγγραφα που αφορούν
ζήτηση, συλλογή και μετάδοση πλη- στην ιδιωτική ή οικογενειακή ζωή, ούτε
ροφοριών από τον τύπο, υπό την προ- καταργήθηκε ή τροποποιήθηκε από τις
ϋπόθεση βέβαια ότι δεν παραβιάζονται διατάξεις για την προστασία των προ-
άλλες διατάξεις του Συντάγματος ή των σωπικών δεδομένων του ν. 2472/1997 ο
γενικών νόμων. οποίος επίσης είναι νεώτερός της.
Το άρθρο 8 παρ. 2 του ν. 344/1976 καθι- Ωστόσο, τόσο η ελευθερία του τύπου να
ερώνει την αρχή της δημοσιότητας για ενημερώνει το κοινό όσο και η αρχή της
τα ληξιαρχικά βιβλία τα οποία ορίζονται δημοσιότητας των ληξιαρχικών βιβλίων
ως δημόσια. Το δε άρθρο 4 εδ. δ΄ του οφείλουν να ερμηνευτούν και να εφαρ-
ίδιου νόμου προβλέπει την υποχρέωση μοστούν σε πρακτική εναρμόνιση με την
του ληξίαρχου «να εκδίδει αντίγραφα, αρχή προστασίας των προσωπικών δεδο-
131
μένων των φυσικών προσώπων η οποία στο άρθρο 7 παρ. 1 και 2 εδ. α΄ επιβάλλει
βρήκε ειδική συνταγματική κατοχύρωση για τη νομιμότητα της επεξεργασίας την
στο άρθρο 9Α του Συντάγματος. λήψη προηγούμενης άδειας της Αρχής
Για το λόγο αυτό, η αιτούμενη χορή- σωρευτικά με τη γραπτή συγκατάθεση
γηση του συνόλου των τελουμένων του υποκειμένου των δεδομένων.
ληξιαρχικών γεγονότων με σκοπό τη Άλλωστε καμία κατηγορία από τα λη-
δημοσίευσή τους στην εφημερίδα «Τα ξιαρχικά γεγονότα των οποίων αιτείται
Νέα ...........» πρέπει να κριθεί τόσο από η χορήγηση δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι
πλευράς νομιμότητας του επιδιωκόμε- ανήκει στα θέματα δημοσίου ή ευρύτε-
νου σκοπού όσο και από πλευράς νομι- ρου κοινωνικού ενδιαφέροντος όπου
μότητας της επιδιωκόμενης επεξεργασί- χρειάζεται και ενδείκνυται η όσο το
ας, με βάση την αρχή του σκοπού καθώς δυνατόν πληρέστερη ενημέρωση του
και την αρχή της αναλογικότητας όπως κοινού, οπότε θα μπορούσαν να ισχύ-
αυτές καθιερώνονται στο άρθρο 4 παρ. 1 σουν οι εξαιρέσεις από την υποχρέωση
εδ. α΄και β΄ αντίστοιχα του ν. 2472/1997. συγκατάθεσης του υποκειμένου των δε-
Στην έννοια της επεξεργασίας ανήκει δομένων (άρθρο 5 παρ. 2 και ιδιαίτερα 2
και η δια του τύπου δημοσίευση η οποία περ. ε’ του ν. 2472/1997 αν πρόκειται για
συνιστά διάδοση κατ’ άρθρο 2 εδ. δ΄ του απλά δεδομένα ή 7 παρ. 2 και ιδιαίτερα
ν. 2472/1997. παρ. 2 εδ. ζ’ του ίδιου νόμου).
Έχοντας ως καθοριστικά κριτήρια για Επιπλέον, η μαζική χορήγηση στον τύπο
τον έλεγχο της νομιμότητας της επε- μπορούσε να οδηγήσει στη σύσταση και
ξεργασίας των προσωπικών δεδομένων λειτουργία και ανεπίσημου ληξιαρχικού
τις αρχές της νομιμότητας του σκοπού αρχείου του Δήμου..........., γεγονός που
και κυρίως της αναλογικότητας, η εφαρ- αντιστρατεύεται το ν. 344/1976.
μογή της αρχής της δημοσιότητας των Συνοψίζοντας, η συνταγματικά κατο-
ληξιαρχικών βιβλίων καθώς και ο χαρα- χυρωμένη θεσμική εγγύηση της ελευ-
κτηρισμός των τελευταίων ως δημόσια θερίας του τύπου και της ενημερώσεως
προσβάσιμων πηγών δεν μπορούν ποτέ του κοινού δια του τύπου δεν μπορεί να
να φθάσουν στο σημείο να νομιμοποιή- φθάνει μέχρι του σημείου προσβολής
σουν τη μαζική χορήγηση στον τύπο του του δικαιώματος προστασίας της προ-
συνόλου των τελουμένων ληξιαρχικών σωπικής και οικογενειακής ζωής και του
γεγονότων. δικαιώματος στην ιδιωτικότητα που επί-
Και αυτό γιατί η μαζική χορήγηση ή σης προστατεύονται συνταγματικά.
αναπαραγωγή του συνόλου των ληξι- Τόσο η αρχή του νομίμου σκοπού όσο
αρχικών γεγονότων σε οποιονδήποτε κυρίως η αρχή της αναλογικότητας στην
τρίτο συμπεριλαμβανομένων και των επεξεργασία των προσωπικών δεδομέ-
ανθρώπων του τύπου (δημοσιογράφοι, νων ικανοποιούνται επαρκώς μόνο με
εκδότες) εγκυμονεί κινδύνους για την τη χορήγηση μεμονωμένων στοιχείων
προστασία της ιδιωτικής και οικογενει- και αντιγράφων συγκεκριμένων ληξιαρ-
ακής ζωής των ατόμων. χικών πράξεων σε οποιονδήποτε αιτού-
Συγκεκριμένα είναι προβληματική η μα- ντα, χωρίς ο τελευταίος να δικαιολογεί
ζική χορήγηση και αναπαραγωγή των ειδικό έννομο συμφέρον για τη χορήγη-
τελουμένων ληξιαρχικών γεγονότων σή τους, έστω και υπό τη μορφή πολλα-
όταν πρόκειται ιδίως για ευαίσθητα προ- πλής ασκήσεως του δικαιώματος αυτού.
σωπικά δεδομένα όπως είναι η θρησκευ- Σε αντιδιαστολή με τη χορήγηση μεμο-
τική πεποίθηση. Στην περίπτωση των νωμένων στοιχείων και αντιγράφων, η
ευαίσθητων δεδομένων ο ν. 2472/1997 μαζική χορήγηση και αναπαραγωγή θα
132
133
ρούν, κατά το άρθρο 12 παρ. 2 περ. (α΄) κής παραγγελίας, η οποία θα διαπίστωνε
του Ν. 2472/1997 για την Προστασία του τη συνδρομή εννόμου συμφέροντος στο
ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων πρόσωπο του αιτούντος και θα διέταζε,
προσωπικού χαρακτήρα. συνακολούθως, τη χορήγηση των στοι-
Σε απάντηση, το Ταχυδρομικό Ταμι- χείων αυτών. Ωστόσο, ο αρμόδιος Ει-
ευτήριο, με το με αρ. πρωτ. Αρχής ...... σαγγελέας Αθηνών αρνήθηκε να προβεί
(από 30/03/2006) έγγραφό του ενημέ- στην έκδοση σχετικής παραγγελίας, δι-
ρωσε την Αρχή «ότι δεν είναι δυνατή η ότι τίθεται θέμα προστασίας δεδομένων
παροχή πληροφοριών για κοινό λογα- προσωπικού χαρακτήρα άλλων φυσικών
ριασμό καταθέσεων μετά την με αριθμ. προσώπων και, άρα, εφαρμογής των δι-
..... απόφαση του Μονομελούς Πρωτο- ατάξεων του Ν. 2472/1997 για την Προ-
δικείου ......, την οποία μας προσκόμισε στασία του ατόμου από την επεξεργασία
ο πληρεξούσιος Δικηγόρος του κ. Χ, κ. δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
Α, η οποία δεν ορίζει σαφώς την άρση Κατόπιν τούτων, ο Χ προσέφυγε ενώ-
του απορρήτου των καταθέσεων, διό- πιον της Αρχής, ζητώντας να επιτρέψει
τι από τον συνδυασμό των διατάξεων η Αρχή να χορηγήσει το Ταχυδρομικό
του Ν. 5638/1932 και του άρθρου 4 του Ταμιευτήριο στον ίδιο τα στοιχεία, που
Κανονισμού Υπηρεσίας του Ταχυδρομι- ζητά και τα οποία – κατά τους ισχυρι-
κού Ταμιευτηρίου προκύπτει ότι επειδή σμούς του – τον αφορούν άμεσα.
πρόκειται περί κοινού λογαριασμού δεν Μετά από εξέταση των προαναφερόμε-
έχει εφαρμογή η εξαίρεση από το «απόρ- νων στοιχείων και κατόπιν διεξοδικής
ρητο» την οποία θεσπίζει το ως άνω άρ- συζήτησης,
θρο 4 (περίπτωση ε΄ εδάφ. δεύτερο) του
Κανονισμού για τους κληρονόμους του ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ
καταθέτη και επομένως δεν είναι δυνα- ΝΟΜΟ
τή η παροχή πληροφοριών στον αιτού-
ντα, παρά το ότι είναι κληρονόμος του 1. Η Αρχή, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως:
αποθανόντος καταθέτη, αφού ο κοινός 1) Τις διατάξεις του Συντάγματος, και
λογαριασμός για τον οποίο πρόκειται ιδίως εκείνες των άρθρων 2 παρ. 1, 5
δεν είναι αντικείμενο της κληρονομι- παρ. 1, 9Α.
αίας περιουσίας. Επίσης, ούτε με την 2) Τις διατάξεις της Οδηγίας 95/46/
ως άνω Δικαστική Απόφαση δύναται ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
να παρακαμφθεί το «απόρρητο», διότι και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτω-
με αυτή απλώς απορρίπτει την αγωγή βρίου 1995, για την προστασία των
λόγω έλλειψης στοιχείων, χωρίς να ζητά φυσικών προσώπων έναντι της επε-
την άρση του απορρήτου του κοινού λο- ξεργασίας δεδομένων προσωπικού
γαριασμού, ώστε να νομιμοποιείται το χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυ-
Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο να δώσει τις κλοφορία των δεδομένων αυτών, τις
αιτούμενες πληροφορίες». οποίες ενσωμάτωσε στην ελληνική
Επισημαίνεται, ακόμη, ότι η αρμόδια έννομη τάξη ο Ν. 2472/1997 για την
υπηρεσία του Ταχυδρομικού Ταμιευτη- Προστασία του ατόμου από την επε-
ρίου, με την αιτιολογία ότι τα ζητηθέ- ξεργασία δεδομένων προσωπικού χα-
ντα από τον αιτούντα στοιχεία αφορούν ρακτήρα, καθώς και τις διατάξεις του
την ύπαρξη κοινού τραπεζικού λογα- νόμου αυτού.
ριασμού, δήλωσε ότι θα μπορούσε να 3) Τις διατάξεις των άρθρων 2 και 3
προβεί στη χορήγηση αυτών προς τον του Ν. 5638/1932, Περί καταθέσεως
αιτούντα, στη βάση σχετικής εισαγγελι- εις κοινόν λογαριασμόν.
134
135
136
Πράγματι, η αντίθετη ερμηνεία θα μπο- δυνατού, κάθε διάταξη του εθνικού δικαί-
ρούσε να καταστήσει ιδιαίτερα αβέβαια ου ενόψει του γράμματος και του σκοπού
και τυχαία τα όρια του πεδίου εφαρμο- της εφαρμοστέας οδηγίας προκειμένου
γής της Οδηγίας αυτής, πράγμα το οποίο να επιτευχθεί το αποτέλεσμα που επιδιώ-
θα αντέβαινε προς τον κύριο σκοπό της, κει η οδηγία αυτή και να συμμορφωθεί με
που είναι η προσέγγιση των νομοθετι- τον τρόπο αυτό προς το άρθρο 249, τρίτο
κών, κανονιστικών και διοικητικών δια- εδάφιο, ΕΚ (βλ. την απόφαση της 13ης
τάξεων των κρατών μελών με σκοπό την Νοεμβρίου 1990, C-106/89, Marleasing,
εξάλειψη των εμποδίων στη λειτουργία Συλλογή 1990, σ. Ι-4135, σκέψη 8) (…)».
της εσωτερικής αγοράς τα οποία απορ- 7. Και επειδή, και η Ολομέλεια του
ρέουν ακριβώς από τις διαφορές μεταξύ Συμβουλίου της Επικρατείας έχει ρητά
των εθνικών νομοθεσιών. 43. Επιπλέον, αποδεχθεί σχετικά ότι «οι διατάξεις του
η δυνατότητα εφαρμογής της Οδηγίας εθνικού δικαίου, στις οποίες περιλαμβά-
95/46 σε καταστάσεις που δεν παρουσι- νονται και οι συνταγματικές διατάξεις,
άζουν άμεση σχέση με την άσκηση της πρέπει, σύμφωνα με την πάγια νομολο-
εγγυημένης από τη Συνθήκη ελεύθερης γία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών
κυκλοφορίας, που έχει χαρακτήρα θεμε- Κοινοτήτων (ΔΕΚ), να ερμηνεύονται υπό
λιώδους ελευθερίας, επιβεβαιώνεται από το φως του κοινοτικού δικαίου. Πράγ-
το γράμμα του άρθρου 3, παράγραφος ματι, παγίως το ΔΕΚ δέχεται ότι, όσον
1, της ως άνω Οδηγίας, το οποίο ορίζει αφορά την κατάσταση, κατά την οποία
ευρύτατα το πεδίο εφαρμογής της, χωρίς μία Οδηγία δεν έχει μεταφερθεί στο εσω-
να εξαρτά την εφαρμογή των κανόνων τερικό δίκαιο, εφαρμόζοντας το εθνικό
προστασίας από το αν η επεξεργασία πα- δίκαιο, είτε πρόκειται για προγενέστερες
ρουσιάζει ουσιαστική σχέση με την ελεύ- είτε για μεταγενέστερες της Οδηγίας δια-
θερη κυκλοφορία μεταξύ κρατών μελών. τάξεις, ένα εθνικό δικαστήριο, που καλεί-
Τούτο επιβεβαιώνεται ομοίως και από τις ται να το ερμηνεύσει, οφείλει να πράξει
εξαιρέσεις που περιλαμβάνει η παράγρα- τούτο κατά το μέτρο του δυνατού υπό
φος 2 του ίδιου άρθρου, ιδιαίτερα από το φως του κειμένου και του σκοπού της
εκείνες οι οποίες αφορούν την επεξεργα- Οδηγίας, ώστε να επιτευχθεί το αποτέ-
σία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα λεσμα που αυτή επιδιώκει, συμμορφού-
«η οποία πραγματοποιείται στο πλαίσιο μενο με αυτόν τον τρόπο προς το άρθρο
δραστηριοτήτων [...] που προβλέπονται 249, τρίτο εδάφιο της Συνθήκης ΕΚ (…).
στις διατάξεις των τίτλων V και VI της Τούτο δε, ανεξαρτήτως του κατά πόσον
Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση» η Οδηγία μπορεί να απονείμει στους ιδι-
ή ακόμη εκείνες που αφορούν δραστη- ώτες “ενεργά” δικαιώματα, τα οποία να
ριότητα «η οποία πραγματοποιείται [...] μπορούν αυτοί να επικαλεσθούν ενώπιον
στο πλαίσιο αποκλειστικά προσωπικών των δικαστηρίων (…)» (Βλ. ρητά ΟλΣτΕ
ή οικιακών δραστηριοτήτων». Πράγματι, 3633/2004 in ΝΟΜΟΣ).
οι εν λόγω παρεκκλίσεις δεν θα διατυπώ- 8. Επειδή, λοιπόν, σύμφωνα με τα ανω-
νονταν με τον τρόπο αυτό, τουλάχιστον, τέρω, η επίκληση από το Ταχυδρομι-
αν η οδηγία εφαρμοζόταν αποκλειστικά κό Ταμιευτήριο των διατάξεων του Ν.
σε καταστάσεις που παρουσιάζουν επαρ- 5638/1932 σχετικά με το «απόρρητο»
κή σχέση με την άσκηση της ελεύθερης καταθέσεων κοινού τραπεζικού λογαρια-
κυκλοφορίας. (…) 93. Τέλος, ενόψει των σμού δεν μπορεί να εμποδίσει την διαβί-
ανωτέρω σκέψεων, πρέπει να υπομνη- βαση των ως άνω ζητηθέντων στοιχείων
σθεί ότι εναπόκειται επίσης στο εθνικό στον προσφεύγοντα, καθόσον η διαβίβα-
δικαστήριο να ερμηνεύσει, στο μέτρο του ση αυτή επιτρέπεται βάσει των προανα-
137
138
139
140
υγεία, στην κοινωνική πρόνοια και στην αναγκαία για την αναγνώριση, άσκη-
ερωτική ζωή, στα σχετικά με ποινικές ση ή υπεράσπιση δικαιώματος ενώπιον
διώξεις ή καταδίκες, καθώς και στη συμ- δικαστηρίου. Το παραπάνω επιχείρημα
μετοχή σε συναφείς με τα ανωτέρω ενώ- αντλείται από το άρθρο 7 § 2 γ΄ του Ν.
σεις προσώπων». Συνεπώς, η χορήγηση 2472/1997, που αφορά την επεξεργασία
εγγράφων από τον πειθαρχικό φάκελλο ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων
της προσφεύγουσας συνιστά επεξεργα- αλλά εφαρμόζεται κατά μείζονα λόγο
σία απλών προσωπικών της δεδομένων. και στην επεξεργασία απλών προσωπι-
3. Κατά το άρθρο 4 παρ. 1 α΄ και β΄ κών δεδομένων, σύμφωνα με το οποίο
του Ν. 2472/1997 «Τα δεδομένα προ- « Κατ΄ εξαίρεση επιτρέπεται η συλλογή
σωπικού χαρακτήρα για να τύχουν και η επεξεργασία ευαίσθητων δεδομέ-
νόμιμης επεξεργασίας πρέπει :α) Να νων, καθώς και η ίδρυση και λειτουργία
συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό και σχετικού αρχείου, ύστερα από άδεια της
νόμιμο για καθορισμένους, σαφείς και Αρχής, όταν συντρέχουν μία ή περισσό-
νόμιμους σκοπούς και να υφίστανται τερες από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
θεμιτή και νόμιμη επεξεργασία ενόψει ... γ) Η επεξεργασία αφορά δεδομένα
των σκοπών αυτών, β) Να είναι συνα- που δημοσιοποιεί το ίδιο το υποκείμε-
φή, πρόσφορα, και όχι περισσότερα νο ή είναι αναγκαία για την αναγνώρι-
από όσα κάθε φορά απαιτείται εν όψει ση, άσκηση ή υπεράσπιση δικαιώματος
των σκοπών της επεξεργασίας». Σύμ- ενώπιον δικαστηρίου ή πειθαρχικού
φωνα με το άρθρο 5 του Ν. 2472/1997 οργάνου»
η επεξεργασία προσωπικών δεδομένων Προϋπόθεση για τη νόμιμη εφαρμογή
για να είναι νόμιμη θα πρέπει να πραγ- της παραπάνω διάταξης είναι ότι τα δε-
ματοποιείται με τη συγκατάθεση του δομένα, των οποίων ζητείται η χορήγη-
υποκειμένου των δεδομένων ή χωρίς ση, πρέπει να είναι απολύτως αναγκαία
τη συγκατάθεσή του, στην περίπτωση και πρόσφορα για την αναγνώριση,
που συντρέχει κάποια από τις εξαιρε- άσκηση ή υπεράσπιση δικαιώματος ενώ-
τικές βάσεις νομιμότητας της επεξερ- πιον δικαστηρίου (αρχή της αναγκαιό-
γασίας της παραγράφου 2 του άρθρου τητας), και δη ενόψει της συγκεκριμένης
5 του Ν. 2472/1997. Σύμφωνα με το δίκης που εκκρεμεί. Η αναγκαιότητα δε
άρθρο 5 παρ. 2 ε΄ του ανωτέρω νόμου υφίσταται όταν ο επιδιωκόμενος σκοπός
«Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η επεξερ- δεν μπορεί να επιτευχθεί με άλλα ηπιότε-
γασία και χωρίς τη συγκατάθεση, όταν: ρα μέσα (βλ. με αριθμ. 8/2005 και 9/2005
... ε) Η επεξεργασία είναι απολύτως αποφάσεις της ΑΠΔΠΧ). Τα δεδομένα,
αναγκαία για την ικανοποίηση του έν- επίσης, δεν πρέπει να είναι περισσότερα
νομου συμφέροντος που επιδιώκει ο από όσα είναι απολύτως απαραίτητα για
υπεύθυνος επεξεργασίας ή ο τρίτος ή οι την υπεράσπιση του δικαιώματος (αρχή
τρίτοι στους οποίους ανακοινώνονται της αναλογικότητας).
τα δεδομένα και υπό τον όρο ότι τούτο Κατ’ εφαρμογή, επίσης, της αρχής της
υπερέχει προφανώς των δικαιωμάτων νόμιμης συλλογής, τα δεδομένα πρέπει
και συμφερόντων των προσώπων στα να έχουν συλλεχθεί νομίμως, με έγγρα-
οποία αναφέρονται τα δεδομένα και φη, δηλαδή, αίτηση προς τον υπεύθυνο
δεν θίγονται οι θεμελιώδεις ελευθερί- επεξεργασίας ενόψει του επιδιωκόμενου
ες αυτών». Τέτοια περίπτωση συνδρο- σκοπού.
μής υπέρτερου εννόμου συμφέροντος 4. Σύμφωνα με το άρθρο 11 § 3 του Ν.
συνιστά, ιδίως, η περίπτωση κατά την 2472/1997 «Εάν τα δεδομένα ανακοινώ-
οποία τα στοιχεία που ζητούνται είναι νονται σε τρίτους, το υποκείμενο ενημε-
141
ρώνεται για την ανακοίνωση πριν από πρακτικών εκλογής και εξέλιξης μελών
αυτούς». Διδακτικού Επιστημονικού Προσωπι-
5. Από τις παραπάνω διατάξεις, συνεπώς, κού (εφεξής ΔΕΠ) α) με τη μορφή της
προκύπτει ότι η συλλογή των αναλυτικά έκδοσής τους σε βιβλίο πολλαπλών
παραπάνω αναφερόμενων εγγράφων, τα αντιτύπων ή β) περαιτέρω με τη μορφή
οποία περιέχουν προσωπικά δεδομένα της ανάρτησής/καταχώρισής τους στο
της προσφεύγουσας, από τους καθών η Διαδίκτυο συνάδει με το ν. 2472/1997
προσφυγή, Β και Γ ήταν νόμιμη. Τα εν για την προστασία των προσωπικών δε-
λόγω έγγραφα ζητήθηκαν εγγράφως δομένων.
από τον υπεύθυνο επεξεργασίας (κέντρο Η αίτηση συμπληρώθηκε με το υπ’ αρ.
Χ.) και είναι συναφή, απολύτως ανα- …/22-03-2006 συμπληρωματικό έγγρα-
γκαία και πρόσφορα για την αντίκρουση φο, επίσης με τα υπ’ αρ. …/03-04-2006
της αγωγής αποζημίωσης για ηθική βλά- συμπληρωματικά έγγραφα που εστάλη-
βη που είχε ασκήσει η προσφεύγουσα σαν από τον καθηγητή κ. Ν. Θ., Πρόεδρο
ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου του Τμήματος … του Πανεπιστημίου
Αθηνών. (Β), καθώς και με τις απαντήσεις επί του
6. Ο υπεύθυνος επεξεργασίας, δεν ενη- γενικού ερωτήματος της Βρετανικής,
μέρωσε το υποκείμενο των δεδομένων, της Νορβηγικής, της Πολωνικής και της
Α, πριν από τη χορήγηση των εγγράφων Ισπανικής Αρχής (Μαδρίτη).
που περιέχουν προσωπικά της δεδομένα Μετά από εξέταση όλων των στοιχείων
στους καθών η προσφυγή, Β και Γ. του φακέλου και κατόπιν διαλογικής
συζήτησης
¡éá ôïùó ìïçïùó áùôïùó
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ
Δέχεται εν μέρει την προσφυγή της Α ΝΟΜΟ
και απευθύνει αυστηρή προειδοποίηση
προς τον υπεύθυνο επεξεργασίας, κέ- 1. Σύμφωνα με το άρθρο 6 κεφάλαιο Δ
ντρο Χ, για την εφαρμογή τς διάταξης (ΣΤ) παρ. 8 του ν. 2083/1992 για τον εκ-
του άρθρου 11 παρ. 3 του Ν. 2472/1997 συγχρονισμό της ανώτατης εκπαίδευσης
σχετικά με την προηγούμενη ενημέρω- “Τα πρακτικά των διαδικασιών εκλογής
ση των υποκειμένων των δεδομένων, και εξέλιξης μέλους ΔΕΠ δημοσιεύονται
πριν την ανακοίνωση προσωπικών τους κάθε χρόνο σε ιδιαίτερο τόμο με ευθύ-
δεδομένων σε τρίτους. νη του αντίστοιχου τμήματος και είναι
προσιτά σε κάθε ενδιαφερόμενο”.
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 27/2007 Το άρθρο 4 παρ. 1 εδάφια α΄ και β΄ του ν.
2472/1997 ορίζουν: «Τα δεδομένα προ-
¢èíïóéåùóè óôï äéáäéëôùï ôöî σωπικού χαρακτήρα για να τύχουν νό-
ðòáëôéëöî åëìïçèó ëáé åêåìéêèó μιμης επεξεργασίας πρέπει:
íåìöî ä.å.ð. α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θε-
μιτό και νόμιμο για καθορισμένους,
Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: σαφείς και νόμιμους σκοπούς και να
Με την υπ’ αρ. πρωτ. …/15-02-2006 αί- υφίστανται θεμιτή και νόμιμη επεξερ-
τηση του Προέδρου του Τμήματος … γασία εν όψει των σκοπών αυτών.
του Πανεπιστημίου (Α), καθηγητή κ. Γ. β) Να είναι συναφή, πρόσφορα και
Μ., ζητήθηκε από την Αρχή να γνωμο- όχι περισσότερα από όσα κάθε φορά
δοτήσει σχετικά με το αν η δημοσίευ- απαιτείται εν όψει των σκοπών επε-
ση των εισηγητικών εκθέσεων και των ξεργασίας».
142
143
ροφορίας και της αρχής της διαφάνειας. επεξεργασίας και προσκρούει στην προ-
Η Αρχή αποφάνθηκε ότι υπερισχύει η στασία των προσωπικών δεδομένων και
προστασία των προσωπικών δεδομένων του πληροφοριακού αυτοκαθορισμού
και δεν επέτρεψε τη δημοσίευση. των υποψηφίων και των μελών ΔΕΠ.
Με το ίδιο σκεπτικό, εφαρμόζοντας την
αρχή της αναλογικότητας, η Αρχή δεν ¡éá ôïùó ìïçïùó áùôïùó
επέτρεψε τη δημοσίευση των πρακτι-
κών για κάθε διαδικασία πρόσληψης και Κρίνει ότι η δημοσίευση σε περισσότερα
προαγωγής στο δημόσιο και τον ιδιω- αντίτυπα και στο Διαδίκτυο των ειση-
τικό τομέα και τούτο διότι σκοπός των γητικών εκθέσεων και των πρακτικών
διαδικασιών πρόσληψης και προαγωγής εκλογής υποψηφίων και μελών ΔΕΠ προ-
στις εργασιακές σχέσεις γενικότερα εί- σκρούει στις διατάξεις του ν. 2472/1997
ναι η ανεύρεση του υποψηφίου με τα πε- και επομένως δεν είναι νόμιμη.
ρισσότερα τυπικά και ουσιαστικά προ-
σόντα για την κατάληψη της θέσης και ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 29 / 2007
όχι η δημοσιοποίηση των προσόντων σε
απεριόριστο αριθμό αποδεκτών ασχέ- ¦áòáîïíè óùììïçè ëáé åðå-
των με τις διαδικασίες. Το ενδεχόμενο êåòçáóéá áîôéçòáæöî äåìôéöî
έννομο συμφέρον τρίτων όπως είναι οι áóôùîïíéëèó ôáùôïôèôáó áðï
απορριφθέντες συνυποψήφιοι να έχουν ôòáðåúá ëáé áìùóéäá èìåëôòéëöî
πρόσβαση στα προσωπικά δεδομένα ëáé èìåëôòïîéëöî åéäöî
των συνυποψηφίων τους ικανοποιείται
με το ηπιότερο μέσο της χορήγησης Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω:
των στοιχείων και των δικαιολογητικών Με την υπ. αρ. Πρωτ. (από 14.12.06) κα-
που αποτέλεσαν τη βάση της αξιολό- ταγγελία, ο Ν. Φ. αναφέρει ότι η εται-
γησής τους (βλ. Απόφαση της Αρχής ρεία Χ συλλέγει αντίτυπα δελτίων αστυ-
56/2003). νομικής ταυτότητας πολιτών, οι οποίοι
Τέλος, η Αρχή έκρινε ότι η αρχή της δι- παραλαμβάνουν από τα καταστήματά
αφάνειας εξυπηρετείται πλήρως με τη της ηλεκτρονικές συσκευές ως δώρα
δημοσίευση στο Διαδίκτυο μόνο των από την τράπεζα Ψ.
ονομάτων των επιτυχόντων ενώ θεώ- Σε συνέχεια της παραπάνω καταγγελίας,
ρησε ότι υπερβαίνει το σκοπό αυτό και η Αρχή διέταξε την διενέργεια Διοικη-
προσκρούει στην αρχή της αναλογικό- τικού Ελέγχου στις εγκαταστάσεις της
τητας η ανακοίνωση εκεί και των ονο- Χ στην Αθήνα προκειμένου να εξακρι-
μάτων των αποτυχόντων (βλ. Απόφαση βωθεί αν όντως γίνεται η συλλογή των
της Αρχής 62/2003). εν λόγω προσωπικών δεδομένων, κάτω
Με βάση τα δεδομένα αυτά η Αρχή κρί- υπό ποιες συνθήκες και προϋποθέσεις.
νει ότι τόσο η ελευθερία της πληροφόρη- Ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε στις
σης όσο και η διαφάνεια εξυπηρετούνται 15.12.06 από τους ελεγκτές Ι. Λυκο-
αποτελεσματικά με τον τρόπο δημοσί- τραφίτη και Γ. Παναγοπούλου στο κα-
ευσης που προβλέπει ο ν. 2083/1992, δη- τάστημα της Χ, περιοχή ..., Αθήνα, στο
λαδή σε ιδιαίτερο τόμο, και επομένως η οποίο αναφέρεται και η καταγγελία,
δημοσίευση των εισηγητικών εκθέσεων όπως επίσης και στα κεντρικά γραφεία
και των πρακτικών εκλογής και εξέλιξης της Χ, περιοχή ....
μελών ΔΕΠ είτε σε περισσότερα αντίτυ- Για την πραγματοποίηση του ελέγχου
πα είτε στο Διαδίκτυο είναι δυσανάλο- αυτού έλαβε χώρα διαλογική συζήτηση
γη προς τους επιδιωκόμενους σκοπούς των ελεγκτών με τους υπαλλήλους της
144
145
146
ιδίως, σύμφωνα με το άρθρο 103 του ΝΔ ρακτήρα, καθώς και τις διατάξεις του
118/1973, σε υποθέσεις φορολογίας κλη- νόμου αυτού.
ρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών, 3) Τη διάταξη του άρθρου 103 του ΝΔ
οι φορολογικές δηλώσεις και τα έγγραφα, 118/1973, καθώς, επίσης, και εκείνες
που έχουν επισυναφθεί σε αυτές, οι εκθέ- του άρθρου 85 του Ν. 2238/1994, με
σεις ελέγχου και οι καταλογιστηκές πρά- τον οποίο κυρώθηκε ο Κώδικας Φο-
ξεις, που εκδίδονται, καλύπτονται από το ρολογίας Εισοδήματος.
φορολογικό απόρρητο και απαγορεύεται 2. Επειδή, το άρθρο 5 παρ. 1 του Ν.
η γνωστοποίησή τους σε οποιονδήποτε 2472/1997 ορίζει ότι «επεξεργασία δε-
άλλον, εκτός από το φορολογούμενο, τον δομένων προσωπικού χαρακτήρα επι-
οποίο αφορούν. Η δε φορολογική αρχή τρέπεται μόνον όταν το υποκείμενο
δεν μπορεί να αντιταχθεί στη χορήγηση των δεδομένων έχει δώσει τη συγκα-
στοιχείων προς τις δικαστικές αρχές, στη τάθεσή του». Ωστόσο, η παρ. 2 του
βάση σχετικής παραγγελίας του αρμόδι- άρθρου αυτού επιτρέπει, κατ’ εξαίρεση,
ου ανακριτή ή εισαγγελέα. την επεξεργασία και χωρίς τη συγκατά-
Κατόπιν, τούτου ο Ι.Ρ. προσέφυγε ενώ- θεση του υποκειμένου σε ορισμένες πε-
πιον της Αρχής, ζητώντας να επιτρέψει ριπτώσεις, μεταξύ των οποίων και εκεί-
η Αρχή να χορηγήσει η αρμόδια ΔΟΥ νη όπου «η επεξεργασία είναι απολύτως
στον ίδιο τα στοιχεία, που ζητά, ως τρί- αναγκαία για την ικανοποίηση του έν-
τος, που έχει έννομο συμφέρον για την νομου συμφέροντος που επιδιώκει ο
εν λόγω διαβίβαση. υπεύθυνος επεξεργασίας ή ο τρίτος ή οι
Μετά από την ανάγνωση των πρακτι- τρίτοι στους οποίους ανακοινώνονται
κών της συνεδρίασης της 28ης/09/2006, τα δεδομένα και υπό τον όρο ότι τούτο
την εξέταση των στοιχείων, που περι- υπερέχει προφανώς των δικαιωμάτων
λαμβάνονται στο φάκελο της κρινόμε- και συμφερόντων των προσώπων στα
νης υπόθεσης, και κατόπιν διεξοδικής οποία αναφέρονται τα δεδομένα και
συζήτησης, δεν θίγονται οι θεμελιώδεις ελευθερίες
αυτών».
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ 3. Επειδή, ακολούθως, η διάταξη του
ΝΟΜΟ άρθρου 103 του ΝΔ 118/1973 ορίζει
ότι «επί των υποθέσεων της φορολογί-
1. Η Αρχή, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως: ας των κληρονομιών, δωρεών, προικών
1) Τις διατάξεις του Συντάγματος, και και κερδών εκ λαχείων αι φορολογικαί
ιδίως εκείνες των άρθρων 2 παρ. 1, 4, δηλώσεις, τα συναπτέα αυταίς έγγρα-
5 παρ. 1, 9Α και 25. φα στοιχεία, αι εκθέσεις ελέγχου και αι
2) Τις διατάξεις της Οδηγίας 95/46/ κατά τας διατάξεις του παρόντος πρά-
ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ξεις είναι απόρρητα, απαγορευομένης
και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτω- της γνωστοποιήσεώς των εις οιονδή-
βρίου 1995, για την προστασία των ποτε άλλον πλήν του εις ον αφορούν
φυσικών προσώπων έναντι της επε- ταύτα. Εξαιρέσεις προβλεπόμεναι υπό
ξεργασίας δεδομένων προσωπικού της κειμένης νομοθεσίας διατηρούνται
χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυ- εν ισχύϊ». Εξάλλου, όπως παγίως κρίνει
κλοφορία των δεδομένων αυτών, τις η Αρχή, «(…) ο Νομοθέτης εξειδικεύο-
οποίες ενσωμάτωσε στην ελληνική ντας τη συνταγματική επιταγή για την
έννομη τάξη ο Ν. 2472/1997 για την καθολική και υποχρεωτική εισφορά των
Προστασία του ατόμου από την επε- Ελλήνων στα δημόσια βάρη (άρθρα. 4
ξεργασία δεδομένων προσωπικού χα- παρ. 5 του Συντάγματος) ρυθμίζει με το
147
148
149
150
151
152
153
έστω και αν είναι απλά, από τη στιγμή ðòöèî åòçáúïíåîïùó óôèî åôáé-
που βρίσκονται στο συγκεκριμένο χώρο òåéá goodyear dunlop elastika
αποτελούν ευαίσθητα προσωπικά δεδο- åììáó ëáé äéáâéâáóôèëáî óå áùôè
μένα. Κάθε στοιχείο που συνδέεται με ðáòáîïíöó áðï ôï éëá
την παραμονή μιας ανηλίκου στο ίδρυμα
αποτελεί ευαίσθητο προσωπικό δεδομέ- Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω:
νο, αφού εμμέσως αποκαλύπτει δεδομέ- Υποβλήθηκε στην Αρχή Προστασίας Δε-
να υγείας και ποινικού ιστορικού. δομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (με
Στην περίπτωση του ελεγχόμενου φο- αρ. πρωτ... από 25/09/2006) αίτηση της
ρέα, Ίδρυμα Αγωγής Ανηλίκων Θηλέ- εταιρείας GOODYEAR DUNLOP ΕΛΑ-
ων Παπάγου (πρώην Αναμορφωτήριο), ΣΤΙΚΑ ΕΛΛΑΣ ΑΒΕΕ – δια των πληρε-
διαπιστώθηκε κατά τον Έλεγχο ότι το ξουσίων δικηγόρων της – όπως η Αρχή:
Υπουργείο δεν είχε λάβει τα κατάλληλα (α) επιτρέψει – σύμφωνα με τα οριζόμε-
οργανωτικά και τεχνικά μέτρα για την να στο άρθρο 7 του Ν. 2472/1997 – τη
ασφάλεια των δεδομένων. χορήγηση στοιχείων στην εν λόγω εται-
Τα αρχεία δεν αποτελούν αντικείμενο ρεία από το ΙΚΑ, το ΟΑΕΕ – ΤΕΒΕ και
επεξεργασίας από το Ίδρυμα Αγωγής τον ΟΑΕΔ, και, (β) υποχρεώσει τους ως
Ανηλίκων Θηλέων, αφού αυτό έχει παύ- άνω δημόσιους οργανισμούς να προβούν
σει τη λειτουργία του εδώ και 10 χρό- στη χορήγηση αυτή εντός μηνός από την
νια. Τα αρχεία θα έπρεπε να είχαν κα- υποβολή της ως άνω αιτήσεως ή, άλλως,
ταστραφεί με ασφαλή τρόπο ή να είχαν όπως ορίσει το εύλογο διάστημα ανα-
αποθηκευτεί σε ασφαλή χώρο, ώστε να ζήτησης των στοιχείων αυτών από την
μην αποτελέσουν αντικείμενο αθέμιτης Διοίκηση καθώς και ασφάλεια για, τυ-
επεξεργασίας, όπως διάδοσής τους σε χόν, παρέλευση της προθεσμίας αυτής.
τρίτους. Η διαπίστωση ότι τους χώρους Τα ως άνω ζητηθέντα στοιχεία αφορούν
του Ιδρύματος χρησιμοποιούσαν τρίτοι 322 πρώην εργαζομένους σε εργοστάσιο
αποτελεί μια επιπλέον απόδειξη για την της GOODYEAR και νυν αντιδίκους
ύπαρξη δυνατότητας πρόσβασης στα εν της, και, ειδικότερα, την υπαγωγή καθε-
λόγω δεδομένα, νός από τα ενδιαφερόμενα υποκείμενα
στις κοινωνικές ασφαλίσεις του ΙΚΑ ή
¡éá ôïù÷ ìoçïù÷ áùôïù÷ του ΟΑΕΕ – ΤΕΒΕ μετά την απόλυσή
τους, το 1996, από την ως άνω εταιρεία
Η Αρχή επιβάλλει πρόστιμο ύψους πέντε ή τη λήψη από καθένα από αυτούς επι-
χιλιάδων (5.000) Ευρώ στο Υπουργείο δομάτων κοινωνικής πρόνοιας από τον
Δικαιοσύνης, ως υπεύθυνο επεξεργασί- ΟΑΕΔ. Η GOODYEAR ζητά τη χορή-
ας, για την παραβίαση του άρ. 10 του Ν. γηση των στοιχείων αυτών προκειμένου
2472/1997 όσον αφορά το απόρρητο και – κατά τους ισχυρισμούς της – «νομίμως
την ασφάλεια της επεξεργασίας αρχείου να τεθούν αυτά υπόψιν του δικαστηρί-
με προσωπικά δεδομένα. ου και να συμψηφισθούν τα ποσά που
ωφελήθηκαν αυτοί λόγω εργασίας
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 34/2007 τους αλλού προς τις απαιτήσεις τους
για, δήθεν, μισθούς υπερημερίας».
¢éáôáçè áíåóèó ïìéëèó áîá- Όσον αφορά την επίμαχη αίτηση της
óôïìèó ëáõå åðåêåòçáóéáó ëáé εταιρείας GOODYEAR, το ως άνω υπό
íå ïðïéïîäèðïôå ôòïðï, åùáé- (β) αίτημά της εκφεύγει των αρμοδιοτή-
óõèôöî äåäïíåîöî ðòïóöðéëïù των της Αρχής και είναι, συνεπώς, αδύ-
øáòáëôèòá, ðïù áæïòïùî ôïùó νατον να ικανοποιηθεί. Ως προς το υπό
154
155
156
157
ρεία. Εξάλλου, η εφαρμογή της διάταξης κών τους δεδομένων. Η διαταγή αυτή
του άρ. 19 παρ. 7α του Ν. 2472/1997 από ισχύει μέχρι την έκδοση της οριστι-
την Αρχή ουδόλως πλήττει στον πυρήνα κής απόφασης από την Αρχή επί του
του το από το άρ. 20 παρ. 1 του Συν/τος αρχικού αιτήματος της GOODYEAR,
κατοχυρωμένο δικαίωμα της εταιρείας όπως αυτό υποβλήθηκε με τη με αρ.
στην παροχή έννομης προστασίας από πρωτ..., από 25/09/2006, αίτηση της
τα δικαστήρια, αφού το Εφετείο, το εταιρείας.
οποίο θα επιληφθεί της υπόθεσης, που 3) Καλεί την Διοίκηση του ΙΚΑ, ως
αφορά τις αγωγές των πρώην εργαζο- υπευθύνου επεξεργασίας, όπως δώ-
μένων της GOODYEAR σε βάρος της σει στην Αρχή, εντός προθεσμίας δε-
εταιρείας, έχει την αρμοδιότητα, στη καπέντε (15) ημερών από την επίδο-
βάση των οικείων διατάξεων του ΚΠο- ση της παρούσας Απόφασης, πλήρεις
λΔικ, να διατάξει την προσκόμιση ενώ- διευκρινήσεις για την κατά τα ανωτέ-
πιόν του όλων των αποδεικτικών μέσων, ρω παράνομη διαβίβαση ευαίσθητων
τα οποία θα κριθούν αναγκαία για την δεδομένων προσωπικού χαρακτή-
εκδίκαση της επίδικης διαφοράς. ρα, υποβάλλοντας ιδίως στην Αρχή
αντίγραφα όλων των εγγράφων, που
¡éá ôïùó ìïçïùó áùôïùó χορηγήθηκαν στη GOODYEAR.
4) Καλεί την Διοίκηση του ΟΑΕΕ
Η Αρχή, – ΤΕΒΕ, ως υπευθύνου επεξεργα-
1) Αποφαίνεται ότι η διαβίβαση από το σίας, να δηλώσει στην Αρχή, εντός
ΙΚΑ, ως υπεύθυνο επεξεργασίας, στη προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών
GOODYEAR των επίμαχων ευαί- από την επίδοση της παρούσας Από-
σθητων δεδομένων προσωπικού χα- φασης, εάν έχουν διαβιβασθεί στη
ρακτήρα, που αφορούν τους πρώην GOODYEAR δεδομένα προσωπικού
εργαζομένους στην εταιρεία, η οποία χαρακτήρα, που αφορούν τους πρώ-
διενεργήθηκε χωρίς την απαιτούμενη ην εργαζομένους στην εταιρεία, κατό-
από τις διατάξεις του άρθρου 7 παρ. πιν της υποβολής σχετικής αιτήσεως
2 του Ν. 2472/1997 άδειά της, καθώς από την εταιρεία, και, σε καταφατική
επίσης και χωρίς την προηγούμενη απάντηση, να δώσει πλήρεις διευκρι-
ενημέρωση των ενδιαφερομένων νήσεις για την διαβίβαση αυτή.
υποκειμένων τους, κατά τα οριζόμενα
στο άρθρο 11 του Ν. 2472/1997, είναι ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 35 / 2007
παράνομη και το σχετικό αρχείο ευαί-
σθητων δεδομένων προσωπικού χα- ¦áòáîïíè åðåêåòçáóéá óôïé-
ρακτήρα, που τηρεί η GOODYEAR, øåéöî ëáé íè éëáîïðïéèóè ôïù
έχει, συνεπώς, συσταθεί παρανόμως. äéëáéöíáôïó ðòïóâáóèó áðï ôèî
2) Διατάσσει προσωρινά την άμεση ολι- åõîéëè ôòáðåúá ôèó åììáäïó ëáé
κή αναστολή κάθε επεξεργασίας, και áðï ôèî ôåéòåóéáó á.å.
με οποιονδήποτε τρόπο, των επίμα-
χων δεδομένων προσωπικού χαρα- Ο Χ. με προσφυγές του προς την Αρχή
κτήρα, από τη GOODYEAR, καθώς παραπονείται για παράνομη επεξεργα-
και της λειτουργίας του σχετικού αρ- σία δεδομένων που τον αφορούν από
χείου, που τηρεί η εταιρεία, προκει- την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος και
μένου να διασφαλιστεί η προστασία από την εταιρεία ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ. Ο
των ενδιαφερομένων υποκειμένων ανωτέρω, κατά τη διαδικασία αίτησης
από την επεξεργασία των προσωπι- δανείου από τράπεζα, ενημερώθηκε ότι
158
υπήρχαν εις βάρος του δυσμενή οικονο- συναλλαγματικής στο όνομά του στις
μικά δεδομένα στο αρχείο της ΤΕΙΡΕΣΙ- 2.10.2006, η τράπεζα δεν απάντησε.
ΑΣ σχετικά με μια απλήρωτη συναλλαγ- Κατά την ακρόαση της υπόθεσης η εκ-
ματική με τράπεζα αναγγελίας την ΕΤΕ. πρόσωπος της τράπεζας ισχυρίστηκε ότι
Στο αντίγραφο του σώματος του αξιο- η επίδικη συναλλαγματική εμφανίστηκε
γράφου που παρέλαβε ο ανωτέρω μετά προς πληρωμή στην τράπεζα από την
από αίτησή του προς την Εθνική Τρά- εταιρεία ............ A.E., φερέγγυο και καλό
πεζα, δεν αναφερόταν κάποιος ΑΦΜ, ο πελάτη της τράπεζας, η οποία ήταν και ο
ΑΔΤ ήταν ένας άγνωστος αριθμός χω- τελευταίος οπισθογράφος και νόμιμος
ρίς αλφαβητικά στοιχεία (6919090) και κομιστής της. Επειδή η συναλλαγματική
η διεύθυνση κατοικίας ήταν άγνωστη δεν πληρώθηκε από τον φερόμενο ως
και έλειπε η ημερομηνία έκδοσης. αποδέκτη αυτής κατά την ημερομηνία
Ο προσφεύγων άσκησε το δικαίωμα λήξης της, έγινε η αναγγελία των στοι-
πρόσβασης προς την εν λόγω τράπεζα η χείων της στο αρχείο της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ.
οποία στην απάντησή της επιβεβαίωσε Ειδικότερα, πέραν των στοιχείων του
την ύπαρξη συναλλαγματικής στο όνο- ονοματεπωνύμου, πατρώνυμου, οδού
μά του ως αποδέκτη, με ΑΦΜ το ΑΦΜ αριθμού και πόλης, τα οποία και ανα-
του προσφεύγοντος (014479168) και με φέρονταν στο σώμα της απλήρωτης
ΑΔΤ έναν αριθμό που είχε ο προσφεύ- συναλλαγματικής, ο υπάλληλος καλό-
γων στο παρελθόν (N846517), αλλά όχι πιστα συμπλήρωσε, κατά την αναγγε-
κατά το χρόνο εμφάνισης και λήξης της λία του αξιογράφου, και τους ΑΦΜ και
συναλλαγματικής. ΑΔΤ τα οποία του υπέδειξε η ανωτέρω
Ο ανωτέρω ζήτησε με διαδοχικές αιτή- εταιρεία. Εκ παραδρομής και λόγω φόρ-
σεις του προς την ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ να τον του εργασίας, δεν έλεγξε ότι έλειπε από
ενημερώσει για τις εγγραφές που υπήρ- το αξιόγραφο η ημερομηνία έκδοσης.
χαν καταχωρημένες στο όνομά του, να Περαιτέρω, η τράπεζα ανταποκρίθηκε
του γνωστοποιηθεί η τράπεζα αναγγελί- αμέσως στα αιτήματα του προσφεύγο-
ας και εκχώρησης καθώς και βάσει ποι- ντος ενημερώνοντάς τον εγγράφως στις
ών στοιχείων έγινε η αναγγελία από την 10.2.2005 για την συναλλαγματική και
τράπεζα προς την ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ που να χορηγώντας του βεβαίωση και αντίγρα-
δικαιολογεί την καταχώριση στο όνομά φο αυτής στις 16.2.2005. Ο προσφεύ-
του. Ζήτησε δε και διόρθωση της σχετι- γων δεν ενόχλησε έκτοτε την τράπεζα,
κής εγγραφής. επανήλθε δε στις 2.10.2006 ζητώντας να
Η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ενημέρωσε τον προ- πληροφορηθεί για γεγονότα τα οποία
σφεύγοντα με διαδοχικές απαντήσεις είχε πληροφορηθεί από την ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ
στα αιτήματα πρόσβασης, αλλά μετά ήδη από τις 10.8.2006.
από παρέλευση πέραν του ενός μηνός Ο εκπρόσωπος της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ανέφε-
κάθε φορά, σχετικά δε με το αίτημα δια- ρε ότι απάντησε στα αιτήματα του προ-
γραφής, του γνωστοποίησε ότι δεν μπο- σφεύγοντα μετά από επικοινωνία με την
ρούσε να προβεί σε κάποια ενέργεια και ίδια την αρμόδια τράπεζα και παρά το
για οποιαδήποτε μεταβολή των στοιχεί- γεγονός ότι η ΕΤΕ είχε ήδη απαντήσει
ων σχετικά με την συναλλαγματική θα εγγράφως στον προσφεύγοντα στα ίδια
πρέπει να απευθυνθεί στην τράπεζα εκ- αιτήματα. Οι δε χρόνοι απάντησης πρέ-
χώρησης. πει να θεωρηθούν ανεκτοί και εύλογοι
Σε όμοιο αίτημα του προσφεύγοντα για τα δεδομένα της περίπτωσης, αλλά
προς την ΕΤΕ σχετικά με τα στοιχεία και του μεγάλου όγκου ανάλογων εκ-
βάσει των οποίων έγινε η αναγγελία της κρεμών αιτημάτων προς διεκπεραίωση
159
στην εταιρεία, έστω και αν υπήρξε μια ριών σχετικά με την οικονομική φερεγ-
ελάχιστη υστέρηση, που όμως δεν προ- γυότητα των πιστοληπτών.
κάλεσαν ουδεμία βλάβη στον προσφεύ- Από τις ανωτέρω διατάξεις του ν.2472/97,
γοντα, αφού επρόκειτο για στοιχεία ήδη συνάγεται σαφώς ότι ο υπεύθυνος επε-
γνωστά σε αυτόν. ξεργασίας ενός αρχείου έχει την ευθύ-
Η Αρχή νη για την ακρίβεια των στοιχείων που
Μετά από εξέταση των προσφυγών, των τηρεί στο αρχείο του, η δε επεξεργασία
συνημμένων σε αυτές εγγράφων, των υπο- από τις τράπεζες ως πηγές των δεδομέ-
μνημάτων που κατέθεσαν οι πληρεξούσιοι νων, δεν απαλλάσσει την ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ
δικηγόροι της τράπεζας και της εταιρείας από το καθήκον της να ελέγχει και να
και της ακρόασης της υπόθεσης εξασφαλίζει ότι οι απαιτήσεις του νόμου
για την νόμιμη επεξεργασία των δεδο-
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ μένων εφαρμόζονται.
ΝΟΜΟ Η ΕΤΕ, συσχέτισε στοιχεία της συναλ-
λαγματικής και συγκεκριμένα όνομα,
Σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ.1 γ, τα δε- επώνυμο, Α.Δ.Τ. και διεύθυνση κατοι-
δομένα προσωπικού χαρακτήρα για να κίας που αναγράφονταν στο σώμα του
τύχουν νόμιμης επεξεργασίας πρέπει να αξιογράφου με στοιχεία που πληροφο-
είναι ακριβή και, εφόσον χρειάζεται, να ρήθηκε από τον κομιστή του αξιογρά-
υποβάλλονται σε ενημέρωση. Εξάλλου φου και τα οποία είτε αφορούσαν τον
και στην υπ΄αριθμ.24/2004 απόφαση προσφεύγοντα δηλ. τον Α.Φ.Μ. είτε
της Αρχής σχετικά με τις προϋποθέσεις ανήκαν σε αυτόν στο παρελθόν (πα-
τήρησης αρχείου από την ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ λιός Α.Δ.Τ.), ταύτισε τα στοιχεία αυτά
Α.Ε. ορίζεται ότι τα δυσμενή για το υπο- με τον προσφεύγοντα ως αποδέκτη
κείμενο προσωπικά δεδομένα που δια- της συναλλαγματικής και τα ανήγγει-
βιβάζονται κάθε φορά στον αποδέκτη λε περαιτέρω στο αρχείο οικονομικής
πρέπει να είναι ακριβή και ενημερωμέ- συμπεριφοράς της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ. Ενώ η
να μέχρι το χρόνο της διαβίβασης. Η συναλλαγματική αφορούσε άλλο πρό-
ακρίβεια και ενημέρωση των στοιχείων σωπο, από αμέλεια των οργάνων της,
αποτελεί βάρος του υπεύθυνου της επε- τα οποία παρέλειψαν να ελέγξουν την
ξεργασίας και σε καμιά περίπτωση του ακρίβεια των στοιχείων και την εγκυ-
υποκειμένου. Πολύ περισσότερο δε που ρότητα του αξιογράφου, ως όφειλαν, η
στην περίπτωση της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ το τράπεζα την καταχώρησε και τη διαβί-
υποκείμενο δεν ενημερώνεται για τυ- βασε εσφαλμένα ως δυσμενές στοιχείο
χόν ανακριβείς καταχωρίσεις, καθόσον του προσφεύγοντα στην ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ.
δεν έχει εφαρμογή το άρθρο 11 παρ.3 Η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ, περαιτέρω, καταχώρισε
του ν.2472/97, δηλαδή δεν απαιτείται in στο αρχείο της τα ανωτέρω στοιχεία και
concreto ενημέρωση του υποκειμένου τα ανακοίνωνε σε τρίτους αποδέκτες,
πριν δοθεί μια πληροφορία σε τρίτους χωρίς να έχει ελέγξει την ακρίβεια και
αποδέκτες. Η κατ΄εξαίρεση και χωρίς τη την ορθότητά τους αφού, σύμφωνα με
συγκατάθεση του υποκειμένου επεξερ- την πρακτική που ακολουθεί, δεν λαμ-
γασία του αρχείου της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ για βάνει κατά την αναγγελία, αντίγραφο
την ικανοποίηση του έννομου συμφέρο- του σώματος του αξιογράφου, από το
ντος των αποδεκτών την οποία η Αρχή οποίο θα προέκυπτε σαφώς η ύπαρξη
με την ως άνω απόφασή της έκρινε νόμι- ανακολουθίας των στοιχείων. Η διαβί-
μη, είναι αυτονόητο ότι προϋποθέτει την βαση αυτή επέφερε προσβολή της πι-
ύπαρξη ορθών και επίκαιρων πληροφο- στοληπτικής ικανότητας του προσφεύ-
160
γοντα, αφού αυτός εμφανίστηκε στην ντα, ότι υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να εξε-
τράπεζα με την οποία συναλλασσόταν, τάσει την νομιμότητα της καταχώρισης,
ως άτομο αναξιόπιστο στις οικονομικές αλλά δεν το έπραξε.
του συναλλαγές. Επειδή, και οι δύο υπεύθυνοι επεξεργα-
Η ΕΤΕ παρέβη την υποχρέωση για απά- σίας συνέλεξαν, καταχώρισαν και διαβί-
ντηση στην άσκηση του δικαιώματος βασαν ανακριβή στοιχεία του προσφεύ-
πρόσβασης που άσκησε ο προσφεύγων. γοντος, κατά παράβαση της διάταξης
Ο ισχυρισμός της ότι ο τελευταίος είχε του άρθρου 4 παρ.1 γ.Επειδή, η ΕΤΕ δεν
ήδη ενημερωθεί από την ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ απάντησε στον προσφεύγοντα στο αί-
δεν ευσταθεί, καθόσον, από μια απλή τημα πρόσβασης που άσκησε, κατά πα-
ανάγνωση της σχετικής απάντησης της ράβαση του άρθρου 12 παρ. 1 και 2 του
εταιρείας, η οποία ήταν σε γνώση της ν.2472/97.
τράπεζας, διαπιστώνεται ότι η εταιρεία Επειδή, η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ δεν απάντησε
παρέπεμπε τον προσφεύγοντα στην εμπρόθεσμα και ικανοποιητικά στα αι-
τράπεζα, ως μόνη αρμόδια επί του θέ- τήματα πρόσβασης που άσκησε ο προ-
ματος. Ήταν δε σε θέση, όπως προέκυψε σφεύγων, κατά παράβαση του άρθρου
από την ακρόαση, να απαντήσει στον 12 παρ.1 και 2 του ν.2472/97.
προσφεύγοντα για τα αιτούμενα στοι- Ενόψει της βαρύτητας των πράξεων
χεία, αλλά παρέλειψε να το πράξει. που αποδείχθηκαν και της προσβολής
Η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ παρέβη και αυτή την της πιστοληπτικής ικανότητας του προ-
υποχρέωση που έχει εκ του νόμου να σφεύγοντα που επήλθε από αυτές, αλλά
απαντήσει εμπρόθεσμα και ικανοποιη- και προηγουμένων παραβάσεων άλλων
τικά στα αιτήματα πρόσβασης και διόρ- διατάξεων του ν.2472/97 από την τράπε-
θωσης του προσφεύγοντος που άσκησε ζα, η Αρχή κρίνει ομόφωνα ότι πρέπει να
σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 12 επιβληθούν στους υπευθύνους της επε-
παρ.1 και 2 (περ. α και ε) του ν.2472/97. ξεργασίας οι προβλεπόμενες στο άρθρο
Ο μεγάλος όγκος ανάλογων εκκρεμών 21 παρ.1 εδαφ.β του ν.2472/97 κυρώσεις
αιτήσεων προς απάντηση από την εται- που αναφέρονται στο διατακτικό και οι
ρεία και η διαδοχική αλληλογραφία με οποίες κρίνονται ανάλογες με τη βαρύ-
τον προσφεύγοντα μπορεί να δικαιολο- τητα των παραβάσεων.
γήσουν κάποια καθυστέρηση στις απα-
ντήσεις προς τον προσφεύγοντα. Ωστό- ¡éá ôïùó ìïçïùó áùôïùó
σο, η απάντηση στο αίτημα διόρθωσης
ότι δεν είναι δυνατή καμιά ενέργεια εκ 1. Επιβάλλει στην Εθνική Τράπεζα της
μέρους της εταιρείας πλην της αναγρα- Ελλάδος χρηματικό πρόστιμο πενή-
φής των στοιχείων της συναλλαγματικής ντα χιλιάδων (50,000.00) ευρώ (είκο-
που της αναγγέλθηκε από την τράπεζα, σι πέντε χιλιάδων για την παράβαση
είναι μη ικανοποιητική, σύμφωνα με όσα του άρθρου 4 παρ.1 γ και είκοσι πέντε
αναφέρθηκαν ανωτέρω για την υποχρέ- χιλιάδων για την παράβαση του άρ-
ωση που υπέχει ο υπεύθυνος επεξεργα- θρου 12 παρ. 1 και 2 του ν.2472/97).
σίας να τηρεί ακριβή αρχεία, αλλά και 2. Επιβάλλει στην εταιρία ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ
της ευθύνης της εταιρείας να καθορίζει Α.Ε. χρηματικό πρόστιμο είκοσι χι-
ή ίδια, ως υπεύθυνη επεξεργασίας, τους λιάδων (20,000.00) ευρώ (δέκα χιλι-
σκοπούς και τον τρόπο επεξεργασίας άδων για την παράβαση του άρθρου
των στοιχείων που τηρεί στο αρχείο της. 4 παρ.1 γ και δέκα χιλιάδων για την
Ήταν δε σε γνώση της εταιρείας, από παράβαση του άρθρου 12 παρ. 1 και
την αλληλογραφία με τον προσφεύγο- 2 του ν.2472/97).
161
162
163
Σύμφωνα με το υπόμνημα που τελικώς σεων της παρ. 2 του ιδίου άρθρου. Πα-
υπέβαλε ο Δήμος την διαχείριση των ραβιάστηκαν, συνεπώς, και οι διατάξεις
υπολογιστικών συστημάτων και του δι- της Οδηγίας υπ’ αρ. 115/2001 της Αρχής
κτύου του Δήμου περιοχής ... την περίο- για την Επεξεργασία δεδομένων των ερ-
δο που αναφέρεται στην καταγγελία ότι γαζομένων, που αφορούν τους όρους και
έγινε ο έλεγχος είχε αναλάβει η εταιρία τις προϋποθέσεις νόμιμης επεξεργασίας
Δ. Λόγω του ότι παρατηρήθηκαν προ- των προσωπικών δεδομένων των εργα-
βλήματα στην πρόσβαση στο διαδίκτυο, ζομένων μεταξύ των οποίων και εκείνη
στη λειτουργία του ηλεκτρονικού ταχυ- που αφορά την ενημέρωση του για κάθε
δρομείου και απώλειες εγγράφων από περίπτωση συλλογής και επεξεργασίας
τους υπολογιστές του Δήμου, ο Δήμαρ- τους. Επιπλέον, η Δημοτική Αρχή πε-
χος και ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμ- ριοχής ... παραβίασε τις διατάξεις του
βουλίου κάλεσαν τον Ω να ελέγξει την άρ. 11 του Ν.2472/1997, δεδομένου ότι
κατάσταση. Ο τελευταίος πρότεινε να ο καταγγέλλων δεν ενημερώθηκε για
κληθεί η εταιρία Δ που έχει αναλάβει την την επεξεργασία, που θα λάμβανε χώρα
διαχείριση των συστημάτων του Δήμου κατά τον έλεγχο των υπολογιστών από
για να ελέγξει τους υπολογιστές (ιστο- τους αρμόδιους, ούτε για την ανακοίνω-
ρικό, και προσωρινά αρχεία διαδικτύου) ση των προσωπικών του δεδομένων σε
του Δήμου κατά την ώρα λειτουργί- τρίτους. Όπως έχει ήδη κρίνει η Αρχή
ας του Δήμου. Αφού έγινε αλλαγή των με την Απόφασή της 3/2007, η υποχρέ-
κωδικών πρόσβασης, ο Ω ξεκίνησε τον ωση ενημέρωσης του υποκειμένου, που
έλεγχο των υπολογιστών του Δήμου με βαρύνει τον υπεύθυνο επεξεργασίας, εί-
εντολή του Δημάρχου και του Πρόεδρου ναι θεμελιώδης και συνιστά, καταρχήν,
του Δημοτικού συμβουλίου. Κατά τον αναφαίρετο δικαίωμα του υποκειμένου,
έλεγχο βρέθηκαν στον υπολογιστή του διότι από την εκπλήρωσή της εξαρτά-
καταγγέλλοντος, ο οποίος απουσίαζε ται και η δυνατότητα άσκησης των δι-
την ημέρα εκείνη με άδεια σύμφωνα με καιωμάτων πρόσβασης και αντίρρησης
την καταγγελία, και συγκεκριμένα στο του υποκειμένου. Συνεπώς, αφενός, η
φάκελο προσωρινών αρχείων διαδικτύου απαλλαγή του υπευθύνου επεξεργασί-
σελίδες πορνογραφικού περιεχομένου με ας από την υποχρέωση ενημέρωσης του
αντίστοιχα cookies στο φάκελο cookies. υποκειμένου δεν επιτρέπεται πέρα από
Με εντολή του Προέδρου του Δημοτικού τις περιπτώσεις εκείνες, όπου οι κρίσιμες
Συμβουλίου τυπώθηκαν κάποιες από τις νομικές διατάξεις προβλέπουν ρητά την
σελίδες αυτές και την επομένη δόθηκαν δυνατότητα αυτή, για ορισμένους λόγους
στον Δήμαρχο. Το κατά πόσο οι σελίδες και με συγκεκριμένους όρους και προϋ-
αυτές προκαλούσαν δυσλειτουργία των ποθέσεις. Και, αφετέρου, κάθε συλλογή
συστημάτων του Δήμου συζητήθηκε από και επεξεργασία δεδομένων προσωπικού
τον Δήμαρχο και τον Ω την επομένη. χαρακτήρα, που διενεργείται, χωρίς να
Από τα παραπάνω προέκυψε ότι η Δημο- έχει προηγηθεί η προαναφερόμενη υπο-
τική Αρχή περιοχής ... παραβίασε τις δι- χρέωση ενημέρωσης του υποκειμένου,
ατάξεις του άρ. 5 του Ν.2472/1997, αφού είναι καταρχήν παράνομη. Η δε Οδη-
η έρευνα στα αρχεία, που τηρούνται στον γία υπ’ αρ. 115/2001 της Αρχής για την
ηλεκτρονικό υπολογιστή του καταγγέλ- Επεξεργασία δεδομένων των εργαζομέ-
λοντος – ακόμα δε και στα προσωπικά νων, περιέχει ειδικές διατάξεις για την
αρχεία, που τηρεί εκεί ο καταγγέλλων ενημέρωση των εργαζομένων σε κάθε
– έγινε χωρίς τη συναίνεσή του και χωρίς περίπτωση συλλογής και επεξεργασίας
τη συνδρομή κάποιας εκ των προϋποθέ- δεδομένων τους προσωπικού χαρακτή-
164
165
από την Απόφαση 66/2006 της Αρχής. για την προστασία των φυσικών προ-
Καταγγέλλουν, πλέον, την άρνηση του σώπων έναντι της επεξεργασίας δεδο-
ΥΠΕΠΘ να συμμορφωθεί με την Απόφα- μένων προσωπικού χαρακτήρα και για
ση 66/2006 της Αρχής και ζητούν όπως την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομέ-
τα επίμαχα γραπτά δοκίμιά τους των Πα- νων αυτών, τις οποίες ενσωμάτωσε στην
νελλαδικών εξετάσεων του έτους 2006 ελληνική έννομη τάξη ο Ν. 2472/1997
εξαιρεθούν από την προβλεπόμενη κατα- για την Προστασία του ατόμου από την
στροφή του συνόλου των γραπτών δοκι- επεξεργασία δεδομένων προσωπικού
μίων των εξετάσεων αυτών. Όσον αφορά χαρακτήρα, καθώς και τις διατάξεις του
τους υπόλοιπους προσφεύγοντες, έχουν νόμου αυτού.
υποβάλλει νομοτύπως αίτηση στις υπη- 3) Τις διατάξεις της Οδηγίας 2003/98/
ρεσίες του ΥΠΕΠΘ, ως υπεύθυνου επε- ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και
ξεργασίας, επικαλούμενοι την Απόφαση του Συμβουλίου, της 17ης Νοεμβρίου
66/2006 της Αρχής, προκειμένου να τους 2003, για την περαιτέρω χρήση πληρο-
ικανοποιηθεί το δικαίωμα πρόσβασής φοριών του δημόσιου τομέα, τις οποί-
τους στα ζητηθέντα γραπτά τους δοκίμια. ες ενσωμάτωσε στην ελληνική έννομη
Ωστόσο, το ΥΠΕΠΘ αρνείται να ικανο- τάξη ο Ν. 3448/2006 για την περαιτέρω
ποιήσει το δικαίωμα πρόσβασής τους στα χρήση πληροφοριών του δημόσιου το-
δοκίμια αυτά, είτε απορρίπτοντας σιωπη- μέα (ΦΕΚ Α΄/57/15.3.2006).
ρώς το σχετικό αίτημά τους είτε απαντώ- 4) Τη διάταξη του άρ. 22 παρ. 1 του Ν.
ντας τους (προφορικά ή εγγράφως) ότι 3475/2006 για την Οργάνωση και λει-
το αίτημά τους απορρίπτεται, διότι: (α) τουργία της δευτεροβάθμιας επαγγελ-
η διάταξη του άρθρου 22 παρ. 1 του Ν. ματικής εκπαίδευσης και άλλες διατά-
3475/2006 παραμένει σε ισχύ, και (β) επι- ξεις (ΦΕΚ Α΄/146/13.7.2006).
προσθέτως έχει ασκηθεί από το Νομικό 5) Τις διατάξεις του ΠΔ 60/2006 για την
Σύμβουλο του ΥΠΕΠΘ ενώπιον του ΣτΕ αξιολόγηση των μαθητών του Ενιαίου
αίτηση ακύρωσης κατά της Απόφασης Λυκείου (ΦΕΚ Α΄/65/30.03.2006).
66/2006 της Αρχής (Βλ., ενδεικτικά, το 1. Επειδή, με την Απόφασή της 66/2006,
από 20/02/2007 έγγραφο του ΥΠΕΠΘ, η Αρχή απεφάνθη ότι η διάταξη του
με αρ. πρωτ. ........./ 19587/Β6, και με αρ. άρ. 22 παρ. 1 του Ν. 3475/2006 για την
πρωτ. Αρχής ......../28.02.2007). Οργάνωση και λειτουργία της δευτε-
Μετά από εξέταση των προαναφερομέ- ροβάθμιας επαγγελματικής εκπαίδευ-
νων στοιχείων, αφού άκουσε την πρότα- σης και άλλες διατάξεις, που αποκλείει
ση του εισηγητή, και κατόπιν διεξοδικής το δικαίωμα πρόσβασης των υποψη-
συζήτησης, φίων των Πανελλαδικών εξετάσεων
στα γραπτά τους δοκίμια (δηλαδή,
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ αποκλείει την πρόσβαση κάθε ενδι-
ΝΟΜΟ αφερόμενου υποκειμένου αυτής της
κατηγορίας προσώπων σε δεδομένα
Η Αρχή, λαμβάνοντας υπόψη τα ακό- προσωπικού χαρακτήρα, που το αφο-
λουθα, ρούν), αντίκειται – για τους λόγους,
1) Τις διατάξεις του Συντάγματος, και που αναφέρονται διεξοδικά στο σκε-
ιδίως εκείνες των άρθρων 2 παρ. 1, 5 πτικό της Απόφασης αυτής – πρώτον,
παρ. 1, 9Α, 10, 25, 26, 28, 101Α και 120. ιδίως, στις διατάξεις των άρ. 12 και 13
2) Τις διατάξεις της Οδηγίας 95/46/ΕΚ της Οδηγίας 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊ-
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του κού Κοινοβουλίου και του Συμβουλί-
Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 1995, ου, της 24ης Οκτωβρίου 1995, για την
166
167
μοτύπως αίτηση στις υπηρεσίες του της καταστροφής των γραπτών δοκι-
– στα γραπτά τους δοκίμια. Και επει- μίων των υποψηφίων των Πανελλα-
δή, επίκειται η καταστροφή των γρα- δικών εξετάσεων του έτους 2006, οι
πτών δοκιμίων των Πανελλαδικών οποίοι έχουν ήδη υποβάλλει ή υπο-
εξετάσεων του έτους 2006, σύμφωνα βάλλουν έως και την 14η Μαΐου του
με τα οριζόμενα από τις διατάξεις τρέχοντος έτους στις αρμόδιες υπη-
του άρ. 26 του ΠΔ 60/2006. Ωστόσο, ρεσίες του ΥΠΕΠΘ – είτε πρόκειται
η καταστροφή αυτών των γραπτών ιδίως για τη γραμματεία του Λυκείου,
δοκιμίων θα αποφέρει τη ματαίωση από το οποίο αποφοίτησαν, είτε για
κάθε δυνατότητας ικανοποίησης του τη γραμματεία του Βαθμολογικού
δικαιώματος πρόσβασης των ενδια- κέντρου, όπου εστάλησαν τα γραπτά
φερομένων υποκειμένων στα δεδο- τους δοκίμια, είτε για την Διεύθυνση
μένα προσωπικού χαρακτήρα, που Οργάνωσης και Διεξαγωγής Εξετά-
αφορούν καθένα εξ αυτών. σεων, (Τμήμα Β΄), του ΥΠΕΠΘ – αί-
6. Επειδή, καταρχάς, είναι προφανές ότι τηση για ικανοποίηση του δικαιώμα-
το ΥΠΕΠΘ, ως υπεύθυνος επεξερ- τος πρόσβασής τους στα ζητηθέντα
γασίας, οφείλει να εξαιρέσει από την γραπτά δοκίμιά τους των εξετάσεων
προβλεπόμενη από τις διατάξεις του αυτών. Και τούτο, προκειμένου να
άρ. 26 του ΠΔ 60/2006 καταστροφή διασφαλιστεί το δικαίωμα πρόσβα-
των γραπτών δοκιμίων των Πανελ- σης των υποκειμένων στα γραπτά
λαδικών εξετάσεων του έτους 2006 τους δοκίμια. Η διαταγή αυτή πρέπει
τα ζητηθέντα γραπτά δοκίμια των να ισχύσει μέχρι την έκδοση της ορι-
εξετάσεων αυτών, που αφορούν τα στικής απόφασης από την Αρχή επί
υποκείμενα των οποίων οι προσφυ- του ζητήματος της ικανοποίησης του
γές κρίθηκαν ήδη από την Απόφα- δικαιώματος πρόσβασης των ενδια-
ση 66/2006, ενόψει του γεγονότος φερομένων υποκειμένων. Η αναβολή
ότι εκκρεμεί ενώπιον του ΣτΕ η ως της έκδοσης απόφασης επί των αιτή-
άνω αίτηση ακυρώσεως του Ελληνι- σεων των υποκειμένων επιβάλλεται,
κού Δημοσίου κατά αυτής της από- ενόψει του γεγονότος ότι εκκρεμεί
φασης της Αρχής. Συνεπώς, οφείλει ενώπιον του ΣτΕ η ως άνω αίτηση
το ΥΠΕΠΘ να εξαιρέσει από την ακυρώσεως του Ελληνικού Δημοσί-
καταστροφή και τα επίμαχα γρα- ου κατά της Απόφασης 66/2006 της
πτά δοκίμια των Α. και Ε., όπως και Αρχής, αφού με την απόφαση του
κάθε άλλου από τους υποψηφίους, ΣτΕ θα επιλυθεί το αμφισβητούμενο
οι προσφυγές των οποίων κρίθηκαν νομικό ζήτημα της ισχύος ή μη της
ήδη από την Απόφαση 66/2006. Πε- διάταξης του άρ. 22 παρ. 1 του Ν.
ραιτέρω, και σχετικά με τις υπόλοι- 3475/2006, που αποκλείει το δικαί-
πες προσφυγές και καταγγελίες υπο- ωμα πρόσβασης των υποψηφίων στα
ψηφίων Πανελλαδικών εξετάσεων, γραπτά τους δοκίμια.
που έχουν υποβληθεί στην Αρχή και
στρέφονται κατά του ΥΠΕΠΘ, συ- ¡éá ôïùó ìïçïùó áùôïùó
ντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμο-
γής της διάταξης του άρ. 19 παρ. 7α Η Αρχή
του Ν. 2472/1997. Δηλαδή, η Αρχή, Διατάσσει προσωρινά την άμεση ολική
επιλαμβανόμενη των υποθέσεων αυ- αναστολή της καταστροφής των γρα-
τών, πρέπει να εκδώσει προσωρινή πτών δοκιμίων των υποψηφίων των Πα-
διαταγή για άμεση ολική αναστολή νελλαδικών εξετάσεων του έτους 2006,
168
οι οποίοι έχουν ήδη υποβάλλει ή υπο- ενημέρωσή τους και, βεβαίως, χωρίς τη
βάλλουν έως και την 14η Μαΐου του τρέ- συναίνεσή τους. Η δε καταγγελλόμενη
χοντος έτους στις αρμόδιες υπηρεσίες εταιρεία έχει συστήσει και τηρεί αρχείο
του ΥΠΕΠΘ, ως υπεύθυνου επεξεργασί- με τις επίμαχες φωτογραφίες.
ας, αίτηση για ικανοποίηση του δικαιώ- Ειδικότερα, οι προσφεύγοντες αναφέ-
ματος πρόσβασής τους στα ζητηθέντα ρουν στην ως άνω προσφυγή τους, σχε-
γραπτά δοκίμιά τους των εξετάσεων τικά με τα καταγγελλόμενα γεγονότα,
αυτών. Η διαταγή αυτή ισχύει μέχρι την ιδίως τα ακόλουθα. Οι προσφεύγοντες
έκδοση της οριστικής απόφασης από είναι δημόσια πρόσωπα, επειδή είναι
την Αρχή επί του ζητήματος της ικανο- πρόσωπα επικαιρότητας. Ο μεν Χ έχει
ποίησης του δικαιώματος πρόσβασης αγωνιστεί, ως ποδοσφαιριστής, σε διά-
των ενδιαφερομένων υποκειμένων στα φορους συλλόγους στην Ελλάδα και το
δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, που εξωτερικό. Υπήρξε, επίσης, βασικό στέ-
τους αφορούν. λεχος της Εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου
ανδρών, με την οποία και κατέκτησε το
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 39/2007 Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου
το έτος 2004, στην Πορτογαλία. Από
Kùòöóåéó óôèî åôáéòåéá åëôïòáó το μήνα Αύγουστο του έτους 2004, έχει
åëäïôéëè åðå , öó ùðåùõùîï åðå- αναλάβει την διοίκηση της ΠΑΕ Χ, κα-
êåòçáóéáó çéá áõåíéôè óùììïçè τέχοντας τη θέση του προέδρου και δι-
ëáé åðåêåòçáóéá äåäïíåîöî ðòï- ευθύνοντα συμβούλου. Η δε Ψ (η οποία
óöðéëïù øáòáëôèòá (ðáòáîïíè είναι ευρέως γνωστή στην κοινή γνώμη
ìèãè ëáé äèíïóéåùóè æöôïçòá- με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο …) έχει
æéöî) ασχοληθεί επαγγελματικά με το τραγού-
δι και είναι ήδη γνωστή τραγουδίστρια
Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Οι προ-
Υποβλήθηκε στην Αρχή (με αρ. πρωτ. σφεύγοντες έχουν τελέσει γάμο, το έτος
…. από …) καταγγελία – προσφυγή του 2003, και έχουν, ακολούθως, αποκτήσει
X και της συζύγου του Ψ, η οποία στρέ- μία κόρη, η οποία ήταν ηλικίας δύο ετών
φεται κατά της εταιρείας ΕΚΤΟΡΑΣ ΕΚ- κατά την εποχή των καταγγελλομένων
ΔΟΤΙΚΗ ΕΠΕ, ως ιδιοκτήτριας εταιρεί- γεγονότων.
ας των περιοδικών με τους τίτλους «Ο Σύμφωνα πάντα με τους ισχυρισμούς
φακός των paparazzi» και «Very Sorry», των προσφευγόντων, την 31η Μαΐου
καθώς και κατά του Y, ως νομίμου εκ- 2006 η δεύτερη εξ αυτών με την ανή-
προσώπου και διαχειριστή της εν λόγω λικη κόρη τους, καθώς και τρία φιλικά
εταιρείας και ως εκδότη των ως άνω πε- τους πρόσωπα (εκ των οποίων ένα ανή-
ριοδικών. Και τούτο, διότι – όπως ισχυ- λικο παιδί), βρίσκονταν στον προαύλιο
ρίζονται οι προσφεύγοντες – σε τεύχη χώρο της οικίας τους, ο οποίος είναι δι-
των ως άνω περιοδικών ιδιοκτησίας της αμορφωμένος κατά τρόπο ώστε να μην
εν λόγω εταιρείας (και, ειδικότερα, στο υπάρχει άμεση οπτική επαφή με την οδό
τεύχος 156 του πρώτου εξ αυτών και έμπροσθεν αυτού, και απολάμβαναν
στο τεύχος 225 του δεύτερου, με ημερο- αυστηρώς οικογενειακές και προσωπι-
μηνία αμφοτέρων 6-13/06/2006) δημο- κές στιγμές. Την 6η Ιουνίου 2006, δια-
σιεύτηκαν φωτογραφίες της δεύτερης πίστωσαν ότι οι προσωπικές τους αυτές
εκ των προσφευγόντων, καθώς επίσης στιγμές είχαν μαγνητοσκοπηθεί, αποτυ-
και της ανήλικης κόρης του ζεύγους των πωθεί σε υλικό μέσο και αναπαραχθεί σε
προσφευγόντων, χωρίς προηγούμενη περισσότερες φωτογραφίες. Ειδικότερα:
169
170
γουσα εξέφρασε τις διαμαρτυρίες της για σχετικά με τη νομοθεσία για την προ-
τη λήψη και δημοσίευση των φωτογραφι- στασία των δεδομένων και τα μέσα
ών αυτών στα δύο έντυπα, δημοσιεύτηκε μαζικής ενημέρωσης της Ομάδας του
η έκφραση λύπης της σύνταξής τους για άρθρου 29 της ως άνω Οδηγίας.
το γεγονός. 6) Το γεγονός ότι οι επίμαχες 4) Τις διατάξεις της Ευρωπαϊκής Σύμ-
φωτογραφίες έχουν ληφθεί από μακρινή βασης για την Προάσπιση των Δικαι-
απόσταση, με τηλεφακό, δεν προκάλεσε ωμάτων του Ανθρώπου και των Θε-
υποψίες για την ανυπαρξία συναίνεσης μελιωδών Ελευθεριών (ΕΣΔΑ) του
της προσφεύγουσας, καθόσον, πολλές Συμβουλίου της Ευρώπης, η οποία
φορές, οι ίδιοι οι καλλιτέχνες ή τα διάφο- κυρώθηκε εκ νέου με το ΝΔ 53 της
ρα πρόσωπα της επικαιρότητας ζητούν η 19/20.09.1974 (ΦΕΚ Α΄ 256), όπως
λήψη των φωτογραφιών τους να γίνεται αυτή ερμηνεύεται από τη νομολογία
κατ’ αυτόν τον τρόπο, για διαφημιστι- του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τα
κούς λόγους. Η ίδια η προσφεύγουσα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ).
έχει κατά το παρελθόν συμφωνήσει για 5) Τις διατάξεις του Διεθνούς Συμφώ-
τη λήψη φωτογραφιών της με μακρινές νου για τα Ατομικά και Πολιτικά
λήψεις. 7) Γι’ αυτού του είδους τις φω- Δικαιώματα, που κυρώθηκε με το Ν.
τογραφίσεις τα ενδιαφερόμενα έντυπα 2462/1997 (ΦΕΚ Α΄ 25).
καταβάλλουν αδρές αμοιβές στους φω- 6) Τις διατάξεις της Διεθνούς Συμβάσε-
τογράφους. ως για τα Δικαιώματα του Παιδιού,
Μετά από εξέταση των προαναφερο- η οποία υιοθετήθηκε από τη Γενική
μένων στοιχείων, αφού άκουσε και την Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών
πρόταση του εισηγητή, και κατόπιν διε- το 1989 και τέθηκε σε ισχύ την 2η
ξοδικής συζήτησης, Σεπτεμβρίου 1990, ενώ κυρώθηκε με
το Ν. 2101/1992 για την Κύρωση της
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ Διεθνούς Σύμβασης για τα δικαιώμα-
ΝΟΜΟ τα του παιδιού (ΦΕΚ Α΄, 192).
2. Επειδή, οι διατάξεις των άρ. 2 παρ. 1,
1. Η Αρχή, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως: 106 παρ. 2 και 5 παρ. 1 του Συν/τος, ορί-
1) Τις διατάξεις του Συντάγματος, και ζουν, αντίστοιχα, ότι «ο σεβασμός και
ιδίως εκείνες των άρθρων 2 παρ. 1, 5 η προστασία της αξίας του ανθρώπου
παρ. 1, 9Α, 14, 25, 28 και 106 παρ. 2. αποτελούν την πρωταρχική υποχρέωση
2) Τις διατάξεις της Οδηγίας 95/46/ΕΚ της Πολιτείας», ότι «η ιδιωτική οικονο-
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και μική πρωτοβουλία δεν επιτρέπεται να
του Συμβουλίου, της 24ης Οκτω- αναπτύσσεται σε βάρος της ελευθερίας
βρίου 1995, για την προστασία των και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας ή προς
φυσικών προσώπων έναντι της επε- βλάβη της εθνικής οικονομίας», και, τέ-
ξεργασίας δεδομένων προσωπικού λος, ότι «καθένας έχει δικαίωμα να ανα-
χαρακτήρα και για την ελεύθερη πτύσσει ελεύθερα την προσωπικότητά
κυκλοφορία των δεδομένων αυτών, του και να συμμετέχει στην κοινωνική,
τις οποίες ενσωμάτωσε στην ελληνι- οικονομική και πολιτική ζωή της Χώρας,
κή έννομη τάξη ο Ν. 2472/1997 για εφόσον δεν προσβάλλει τα δικαιώματα
την Προστασία του ατόμου από την των άλλων και δεν παραβιάζει το Σύ-
επεξεργασία δεδομένων προσωπικού νταγμα ή τα χρηστά ήθη». Επιπλέον,
χαρακτήρα, καθώς και τις διατάξεις το άρ. 17 του Διεθνούς Συμφώνου για
του νόμου αυτού. τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα,
3) Τη Σύσταση 1/1997 (της 25ης/02/1997) που κυρώθηκε με το Ν. 2462/1997 και
171
έχει υπερνομοθετική ισχύ, κατά το άρ. τίθενται κάθε φορά. Τέλος, το άρ. 5 παρ.
28 παρ. 1 του Συν/τος, ορίζει ότι: «1. 1 του ίδιου νόμου ορίζει ότι επεξεργασία
Κανείς δεν υπόκειται σε αυθαίρετες ή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα επι-
παράνομες παρενοχλήσεις της ιδιωτικής τρέπεται μόνον όταν το υποκείμενο των
του ζωής, της οικογένειας, της κατοικίας δεδομένων έχει δώσει τη συγκατάθεσή
ή της αλληλογραφίας του, ούτε σε πα- του, εκτός εάν συντρέχει κάποια από τις
ράνομες προσβολές της τιμής και της περιπτώσεις, που ορίζει κατά τρόπο περι-
υπόληψής του. 2. Κάθε πρόσωπο έχει δι- οριστικό η παρ. 2 του άρθρου αυτού.
καίωμα προστασίας από το νόμο έναντι 4. Επειδή, στην κρινόμενη περίπτωση η
τέτοιων παρενοχλήσεων ή προσβολών». καταγγελλόμενη εταιρεία δημοσίευσε
Τέλος, το άρ. 16 της Διεθνούς Συμβά- στα επίμαχα τεύχη των δύο περιοδικών
σεως για τα Δικαιώματα του Παιδιού, η ιδιοκτησίας της σειρά φωτογραφιών της
οποία κυρώθηκε με το Ν. 2101/1992 και δεύτερης εκ των προσφευγόντων ενώπι-
έχει επίσης υπερνομοθετική ισχύ, κατά ον της Αρχής, καθώς και της ανήλικης
το άρ. 28 παρ. 1 του Συν/τος, ορίζει ότι: κόρης του ζεύγους των προσφευγόντων,
«1. Κανένα παιδί δεν μπορεί να απο- χωρίς προηγούμενη ενημέρωσή τους
τελέσει αντικείμενο αυθαίρετης ή πα- και, βεβαίως, χωρίς τη συναίνεσή τους.
ράνομης επέμβασης στην ιδιωτική του Οι φωτογραφίες αυτές απεικόνιζαν ιδιω-
ζωή, στην οικογένειά του, στην κατοικία τικές στιγμές των ενδιαφερομένων προ-
του ή στην αλληλογραφία του, ούτε πα- σώπων, μαζί και με φιλικά τους πρόσω-
ράνομων προσβολών της τιμής και της πα, στον προαύλιο χώρο της οικίας του
υπόληψής του. 2. Το παιδί δικαιούται να ζεύγους των προσφευγόντων, ο οποίος
προστατεύεται από το νόμο έναντι τέ- είναι διαμορφωμένος κατά τρόπο ώστε
τοιων επεμβάσεων ή προσβολών». να μην υπάρχει άμεση οπτική επαφή με
3. Επειδή, το άρ. 9Α του Συν/τος ορίζει την οδό έμπροσθεν αυτού. Για το λόγο
ότι «καθένας έχει δικαίωμα προστασίας αυτό, οι επίμαχες φωτογραφίες είχαν
από τη συλλογή, επεξεργασία και χρήση, ληφθεί από φωτογράφο, που ενήργησε
ιδίως με ηλεκτρονικά μέσα, των προσω- για λογαριασμό της καταγγελλόμενης
πικών του δεδομένων, όπως νόμος ορίζει. εκδοτικής εταιρείας, από μακρινή από-
Η προστασία των προσωπικών δεδομέ- σταση και υπό συνθήκες, που καταδει-
νων διασφαλίζεται από ανεξάρτητη αρχή, κνύουν συνθήκες παρακολούθησης των
που συγκροτείται και λειτουργεί όπως απεικονιζομένων προσώπων. Οι δημο-
νόμος ορίζει». Εξάλλου, κατά το άρ. 1 του σιευμένες αυτές φωτογραφίες συνοδεύ-
Ν. 2472/1997, η θέσπιση των προϋποθέ- ονταν και από κείμενα, τα οποία περιέ-
σεων για την επεξεργασία δεδομένων γραφαν λεπτομερώς τις κινήσεις, την εν
προσωπικού χαρακτήρα αποσκοπεί στην γένει εμφάνιση και συμπεριφορά, καθώς
προστασία των δικαιωμάτων και θεμελι- και διαλόγους των απεικονιζόμενων
ωδών ελευθεριών κάθε προσώπου, ενώ, προσώπων. Τα επίμαχα δημοσιεύματα
το άρ. 15 παρ. 1 του ίδιου νόμου ορίζει αποσκοπούσαν σαφώς στην αύξηση των
ότι η αποστολή της Αρχής Προστασίας πωλήσεων των δύο περιοδικών ιδιοκτη-
Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα συ- σίας της καταγγελλόμενης εκδοτικής
νίσταται στην εποπτεία της εφαρμογής εταιρείας, γι’ αυτό άλλωστε καταβλή-
του νόμου αυτού και άλλων ρυθμίσεων, θηκε αδρή αμοιβή στο φωτογράφο, που
που αφορούν την προστασία του ατόμου έλαβε τις επίμαχες λήψεις.
από την επεξεργασία δεδομένων προσω- 5. Επειδή, παραδεκτώς οι προσφεύγο-
πικού χαρακτήρα, καθώς και στην ενά- ντες ασκούν από κοινού την κρινόμενη
σκηση των αρμοδιοτήτων, που της ανα- προσφυγή ενώπιον της Αρχής. Και τού-
172
το, καταρχάς, διότι οι επίμαχες φωτογρα- και οικογενειακής ζωής του, της κατοι-
φίες απεικονίζουν τόσο την προσφεύ- κίας του και της αλληλογραφίας του. Οι
γουσα Ψ όσο και την ανήλικη κόρη της διατάξεις του άρθρου αυτού, σύμφωνα
και συνιστούν, συνεπώς, απλά δεδομένα και με τη νομολογία του ΕΔΔΑ (βλ. ιδίως
προσωπικού χαρακτήρα, που αφορούν Απόφαση Von Hannover c./ Allemagne,
τα υποκείμενά τους, αφού από αυτές 24/09/2004, Req. n° 59320/00, Σκέψη αρ.
προσδιορίζονται τα πρόσωπα, στα οποία 57), έχουν μεν ως πρωταρχικό σκοπό να
αναφέρονται, σύμφωνα με τα οριζόμενα προστατέψουν το άτομο από αυθαίρετες
στο άρ. 2 του Ν. 2472/1997. Εξάλλου, επεμβάσεις της κρατικής εξουσίας, αλλά
σύμφωνα πάντα με τα οριζόμενα στο άρ. τυγχάνουν εφαρμογής και στις σχέσεις
2 του Ν. 2472/1997, τόσο η λήψη όσο μεταξύ ιδιωτών, ιδίως στις περιπτώσεις
και η δημοσίευση των φωτογραφιών όπου το δικαίωμα κάθε προσώπου στην
αυτών συνιστούν επεξεργασίες αυτών προστασία της εικόνας του πρέπει να
των δεδομένων προσωπικού χαρακτή- διαφυλαχθεί από αυθαίρετες επεμβά-
ρα, τα οποία τηρούνται στα αρχεία της σεις τρίτων. Υπό την έννοια αυτή, κάθε
καταγγελλόμενης εκδοτικής εταιρείας. ενδιαφερόμενο πρόσωπο απολαμβάνει
Συνεπώς, η Αρχή έχει αρμοδιότητα να της προστασίας, που κατοχυρώνουν οι
κρίνει την υπόθεση αυτή, σύμφωνα και διατάξεις αυτές, έναντι κάθε παράνομης
με τα οριζόμενα στο άρ. 3 παρ. 1 του Ν. διατάραξης της ιδιωτικής και οικογενει-
2472/1997. Περαιτέρω, η Ψ νομιμοποι- ακής του ζωής ή ανάμιξης σε αυτήν, που
είται, ως υποκείμενο των δεδομένων αυ- επιχειρείται από οποιονδήποτε τρίτο, με
τών, να καταγγείλει ενώπιον της Αρχής οποιαδήποτε μορφή, ιδίως δε με την αυ-
τη συλλογή και επεξεργασία δεδομένων θαίρετη λήψη και δημοσίευση φωτογρα-
προσωπικού χαρακτήρα, που αφορούν φιών του. Στο προστατευτικό πεδίο των
την ίδια, καθώς και τη σύσταση και λει- διατάξεων αυτών εμπίπτουν σαφώς και
τουργία του σχετικού αρχείου. Εξάλλου, τα δημόσια πρόσωπα, τα οποία – σύμ-
την ιδιότητα του υποκειμένου των κρίσι- φωνα με το άρ. 7 του Ψηφίσματος 1165
μων απλών δεδομένων προσωπικού χα- (1998) της Κοινοβουλευτικής συνέλευ-
ρακτήρα έχει και η ανήλικη κόρη του ζεύ- σης του Συμβουλίου της Ευρώπης για το
γους των προσφευγόντων. Συνεπώς, οι σεβασμό της ιδιωτικής ζωής – είναι εκεί-
προσφεύγοντες Χ και Ψ, ως σύζυγοι και να, που ασκούν δημόσιες εξουσίες και /
γονείς της ανήλικης, νομιμοποιούνται να ή κάνουν χρήση δημοσίων κεφαλαίων,
καταγγείλουν από κοινού ενώπιον της καθώς και, υπό μία ευρύτερη έννοια,
Αρχής τη συλλογή και επεξεργασία δε- όλα εκείνα, που διαδραματίζουν κάποια
δομένων προσωπικού χαρακτήρα, που επιρροή στην δημόσια ζωή, είτε στον
αφορούν εκείνη, καθώς και τη σύσταση πολιτικό, στον οικονομικό, στον καλλι-
και λειτουργία του σχετικού αρχείου, τεχνικό, στον κοινωνικό, στον αθλητι-
σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρ. 1510 κό ή σε οποιονδήποτε άλλο τομέα της
παρ. 1 ΑΚ. δημόσιας ζωής. Συνεπώς, οι επεμβάσεις
6. Επειδή, ακολούθως, από τα στοιχεία του Τύπου στην ιδιωτική ζωή των δη-
του φακέλου σαφώς προκύπτει ότι η μοσίων προσώπων επιτρέπονται μόνο
λήψη, καθώς και κάθε περαιτέρω επεξερ- ως εξαίρεση της παρεχόμενης σε αυτά
γασία, των επίμαχων φωτογραφιών, υπό προστασίας, ιδίως εφόσον συντρέχουν
τις προαναφερόμενες συνθήκες, αντι- λόγοι συνεισφοράς του Τύπου σε κάποι-
βαίνει ιδίως στις διατάξεις του άρ. 8 της ον διάλογο δημοσίου συμφέροντος. Το
ΕΣΔΑ, που κατοχυρώνει το δικαίωμα δικαίωμα κάθε ενδιαφερόμενου προσώ-
κάθε ατόμου στο σεβασμό της ιδιωτικής που της προαναφερθείσας κατηγορίας
173
174
θεση η Αρχή διαπιστώνει επιπλέον και παρανόμως συλλεγεί και τηρούνται στα
την παραβίαση περισσότερων διατάξεων αρχεία της ως άνω εταιρείας, να αποδο-
του νόμου αυτού. Ειδικότερα, η λήψη των θούν στα υποκείμενά τους.
επίμαχων φωτογραφιών και κάθε περαιτέ-
ρω επεξεργασία τους από την καταγγελ- ¡éá ôïùó ìïçïùó áùôïùó
λόμενη εκδοτική εταιρεία, ως υπεύθυνο
επεξεργασίας, χωρίς τη συγκατάθεση των Η Αρχή,
απεικονιζομένων προσώπων, συνιστά πα- 1) Αποφαίνεται ότι η λήψη και η δημο-
ράνομη επεξεργασία των κρίσιμων δεδο- σίευση των επίμαχων φωτογραφιών,
μένων προσωπικού χαρακτήρα των υπο- που απεικονίζουν την ανήλικη κόρη
κειμένων τους, καθόσον παραβιάζει ιδίως των προσφευγόντων ενώπιόν της, Ψ
τις διατάξεις των άρ. 2, 5, 4 παρ. 1, 11, 12 και Χ, καθώς και την ίδια την Ψ, και
και 13 του Ν. 2472/1997. Όσον αφορά ει- έχουν ληφθεί χωρίς προηγούμενη
δικότερα τις διατάξεις του άρ 11 του Ν. ενημέρωση των υποκειμένων τους
2472/1997, οι οποίες ρητά θεσπίζουν σε και, συνεπώς, χωρίς τη συγκατάθε-
βάρος του υπευθύνου επεξεργασίας υπο- σή τους, αντιβαίνουν στις επιταγές
χρέωση ενημέρωσης του υποκειμένου, που των νομικών διατάξεων, οι οποίες
περιλαμβάνει οπωσδήποτε τα εκεί αναφε- αναφέρονται στο σκεπτικό της πα-
ρόμενα στοιχεία, η Αρχή έχει ήδη κρίνει ρούσας απόφασης και με την εφαρ-
(Βλ. Απόφαση 3/2007) ότι η υποχρέωση μογή των οποίων έχει επιφορτιστεί η
αυτή είναι θεμελιώδης και συνιστά, κα- Αρχή. Επομένως, είναι ανεπίτρεπτη η
ταρχήν, αναφαίρετο δικαίωμα του υπο- κρινόμενη συλλογή και επεξεργασία
κειμένου, διότι από την εκπλήρωσή της αυτών των δεδομένων προσωπικού
εξαρτάται και η δυνατότητα άσκησης των χαρακτήρα, καθώς και η σύσταση και
δικαιωμάτων πρόσβασης και αντίρρησης λειτουργία του σχετικού αρχείου.
του υποκειμένου. Συνεπώς, κάθε συλλογή 2) Επιβάλλει στην καταγγελλόμενη εκ-
και επεξεργασία προσωπικών δεδομένων, δοτική εταιρεία ΕΚΤΟΡΑΣ ΕΚΔΟΤΙ-
που διενεργείται, χωρίς να έχει προηγηθεί ΚΗ ΕΠΕ, ως υπεύθυνο επεξεργασίας,
η προαναφερόμενη υποχρέωση ενημέρω- για τις κατά τα ανωτέρω διαπιστω-
σης του υποκειμένου τους, είναι καταρχήν θείσες παραβάσεις των υποχρεώσε-
παράνομη. ών της, που απορρέουν από τις προ-
9. Επειδή, για τις κατά τα ανωτέρω δια- αναφερθείσες νομικές διατάξεις για
πιστωμένες παραβιάσεις πρέπει να επι- την προστασία του ατόμου από την
βληθεί στην καταγγελλόμενη εκδοτική επεξεργασία δεδομένων του προσω-
εταιρεία ΕΚΤΟΡΑΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΕΠΕ, πικού χαρακτήρα, πρόστιμο ποσού
ως υπεύθυνο επεξεργασίας, το πρόστι- τριάντα χιλιάδων (30.0000) Ευρώ.
μο, που αναγράφεται στο διατακτικό της 3) Υποχρεώνει την εκδοτική εταιρεία
παρούσας απόφασης και το οποίο είναι ΕΚΤΟΡΑΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΕΠΕ, ως υπεύ-
ανάλογο, αφενός, με τη βαρύτητα των θυνο επεξεργασίας, όπως αποδώσει
παραβάσεων αυτών – δεδομένου και ότι αμέσως στους προσφεύγοντες ενώπιόν
οι παραβάσεις αυτές αφορούν και υπο- της, Χ και Ψ, τα κρίσιμα δεδομένα προ-
κείμενο ανήλικο, κατά το χρόνο των κρί- σωπικού χαρακτήρα, τα οποία αφορούν
σιμων πραγματικών περιστατικών – και, την ίδια την Ψ καθώς και το ανήλικο τέ-
αφετέρου, με την οικονομική κατάσταση κνο του ζεύγους των προσφευγόντων,
του υπευθύνου επεξεργασίας. Και επειδή, και τα οποία έχουν παρανόμως συλλε-
επιπλέον, πρέπει τα κρίσιμα δεδομένα γεί και παρανόμως τηρούνται στα αρ-
προσωπικού χαρακτήρα, τα οποία έχουν χεία της εταιρείας αυτής.
175
176
177
δεδομένων, και στ) την κοινοποίηση σε που έλαβε χώρα στη Θεσσαλονίκη την
τρίτους, στους οποίους έχουν ανακοι- 05η/07/2005, από ασφαλισμένο στην
νωθεί τα δεδομένα, κάθε διόρθωσης, εταιρεία INTEΡAMEΡIKAN ΖΗΜΙΩΝ
διαγραφής ή δέσμευσης (κλειδώματος) όχημα και, για το λόγο αυτό, ζήτησε
που διενεργείται σύμφωνα με την περί- από την εν λόγω εταιρεία την αποζημί-
πτωση ε΄, εφόσον τούτο δεν είναι αδύ- ωσή του για τη ζημία, που υπέστη από
νατον ή δεν προϋποθέτει δυσανάλογες το ατύχημα αυτό. Για τον προσδιορισμό
προσπάθειες. Το δικαίωμα πρόσβασης του ύψους της αποζημίωσης αυτής, η
μπορεί να ασκείται από το υποκείμενο εταιρεία INTEΡAMEΡIKAN ΖΗΜΙ-
των δεδομένων και με τη συνδρομή ει- ΩΝ έκρινε αναγκαίο – όπως ρητά συ-
δικού. 3. Το δικαίωμα της προηγούμενης νομολογεί στα ως άνω υπομνήματά
παραγράφου και τα δικαιώματα του άρ- της – να εξετασθεί ο προσφεύγων από
θρου 13 ασκούνται με την υποβολή της ειδικό ιατρό, που συνεργάζεται με την
σχετικής αίτησης στον υπεύθυνο της εν λόγω εταιρεία, ο οποίος και θα της
επεξεργασίας και ταυτόχρονη καταβολή κοινοποιούσε, στη συνέχεια, τα αποτε-
χρηματικού ποσού, το ύψος του οποί- λέσματα των κρίσιμων εξετάσεων. Η εν
ου, ο τρόπος καταβολής του και κάθε λόγω εταιρεία πρότεινε, λοιπόν, στον
άλλο συναφές ζήτημα ρυθμίζονται με προσφεύγοντα να εξεταστεί από συνερ-
απόφαση της Αρχής. Το ποσό αυτό επι- γαζόμενο με την ίδια ιατρό χειρουργό
στρέφεται στον αιτούντα εάν το αίτημα – ορθοπεδικό, δια βεβαιώνοντάς τον
διόρθωσης ή διαγραφής των δεδομένων παράλληλα ότι θα έχει δικαίωμα πρό-
κριθεί βάσιμο είτε από τον υπεύθυνο της σβασης στα πορίσματα αυτών των ιατρι-
επεξεργασίας είτε από την Αρχή, σε περί- κών εξετάσεων. Ο προσφεύγων συναί-
πτωση προσφυγής του σ’ αυτήν. Ο υπεύ- νεσε για τη διενέργεια των εξετάσεων
θυνος έχει υποχρέωση στην περίπτωση αυτών και εξετάστηκε πράγματι από το
αυτή να χορηγήσει στον αιτούντα, χω- συνεργαζόμενο με την εν λόγω εταιρεία
ρίς καθυστέρηση δωρεάν και σε γλώσσα ιατρό δύο φορές (τη 18η/08/2005 και την
κατανοητή, αντίγραφο του διορθωμέ- 24η/11/2005). Η INTEΡAMEΡIKAN
νου μέρους της επεξεργασίας, που τον ΖΗΜΙΩΝ έλαβε, στη συνέχεια, γνώση
αφορά. 4. Εάν ο υπεύθυνος επεξεργασί- των πορισμάτων των εξετάσεων αυτών,
ας δεν απαντήσει εντός δεκαπέντε (15) ενώ τα σχετικά έγγραφα τηρούνται
ημερών ή εάν η απάντησή του δεν είναι έκτοτε στα αρχεία της. Από τα προανα-
ικανοποιητική, το υποκείμενο των δεδο- φερόμενα στοιχεία του φακέλου προκύ-
μένων έχει δικαίωμα να προσφύγει στην πτει ιδίως ότι ο προσφεύγων υποβλήθη-
Αρχή. Στην περίπτωση κατά την οποία κε μεν με τη συναίνεσή του στις κρίσιμες
ο υπεύθυνος επεξεργασίας αρνηθεί να ιατρικές εξετάσεις, που διενεργήθηκαν
ικανοποιήσει το αίτημα του ενδιαφε- από συνεργαζόμενο με την εταιρεία
ρόμενου, κοινοποιεί την απάντησή του INTEΡAMEΡIKAN ΖΗΜΙΩΝ ιατρό,
στην Αρχή και ενημερώνει τον ενδιαφε- προκειμένου να επιτευχθεί ο επιδιωκό-
ρόμενο ότι μπορεί να προσφύγει σε αυ- μενος από τα μέρη διακανονισμός για το
τήν. (…) 6. Δεδομένα που αφορούν την ύψος της αποζημίωσης, που δικαιούταν
υγεία γνωστοποιούνται στο υποκείμενο ο προσφεύγων εξαιτίας της ζημίας, που
μέσω ιατρού». υπέστη. Ωστόσο, από τα στοιχεία, που
Επειδή, στην κρινόμενη υπόθεση, από υποβλήθηκαν στην Αρχή, δεν προκύ-
τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν πτει ότι ο προσφεύγων, ως υποκείμενο,
ιδίως τα ακόλουθα. Ο προσφεύγων Χ έδωσε στην εν λόγω εταιρεία τη γραπτή
τραυματίστηκε σε τροχαίο ατύχημα, συγκατάθεσή του για την επεξεργασία
178
179
180
ΖΗΜΙΩΝ κατά την πρακτική των συ- τις προσπάθειες [της], δίνοντας σαφείς
ναλλαγών της «τα προφορικά αιτήματα οδηγίες στους υπαλλήλους [της], ώστε
πρόσβασης (…) αποτελούν τον κανό- να εκμηδενισθεί οποιαδήποτε πιθανότη-
να» και διαβεβαιώνει ότι όντως ικανο- τα στο μέλλον να υπάρξει οποιοδήποτε
ποιεί τα αιτήματα αυτά. θέμα σε σχέση με την ικανοποίηση του
Επειδή, εξάλλου, αν και η δικαιώματος πρόσβασης» των ενδιαφε-
INTEΡAMEΡIKAN ΖΗΜΙΩΝ δια- ρομένων υποκειμένων. Δικαιολογείται,
βεβαίωσε την Αρχή ότι η ως άνω δι- συνεπώς, η επιβολή προστίμου σαράντα
απιστωθείσα παράλειψη ικανοποίη- χιλιάδων (40.000) Ευρώ.
σης του δικαιώματος πρόσβασης του
προσφεύγοντος αποτελεί μεμονωμένο ¡éá ôïùó ìïçïùó áùôïùó
περιστατικό, σε σχέση με την καθημε-
ρινή πρακτική της εν λόγω εταιρείας, Η Αρχή,
παρέλειψε να προσκομίσει ενώπιον της Επιβάλλει στην εταιρεία ΙΝΤΕΡΑΜΕΡΙ-
Αρχής – παρόλο που κλήθηκε σχετικά ΚΑΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΑΣΦΑΛΙ-
– οποιοδήποτε στοιχείο, που να αφορά ΣΕΩΝ ΖΗΜΙΩΝ ΑΕ, ως υπεύθυνο επε-
την ικανοποίηση από τις αρμόδιες υπη- ξεργασίας, πρόστιμο σαράντα χιλιάδων
ρεσίες της του δικαιώματος πρόσβασης (40.000) Ευρώ για τη διαπιστωθείσα πα-
άλλων ενδιαφερομένων υποκειμένων, ραβίαση των διατάξεων του άρ. 12 του
που είχαν υποβάλει σχετικό αίτημα προ- Ν. 2472/1997, σχετικά με την παράλειψη
φορικά. Το γεγονός αυτό ενισχύει την ικανοποίησης του δικαιώματος πρόσβα-
κρίση της Αρχής ότι η εν λόγω εταιρεία σης του προσφεύγοντος Χ στα ευαίσθη-
συστηματικά παραλείπει να ικανοποιεί τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα,
τις σχετικές αιτήσεις των ενδιαφερομέ- που τον αφορούν ως υποκείμενο.
νων υποκειμένων, οι οποίες υποβάλλο-
νται προφορικά, κατά παράβαση των ΑΠΟΦΑΣΗ 43/2007
επιταγών του άρ. 12 του Ν. 2472/1997.
Επειδή, με βάση τα προαναφερόμενα, Nïíéíè, ëáôá ôïî î.2472/1997,
η διαπιστωθείσα παράλειψη ικανοποί- åðåêåòçáóéá ðòïóöðéëöî äå-
ησης του δικαιώματος πρόσβασης του äïíåîöî çéá äèíïóéïçòáæéëï
προσφεύγοντος, κατά παράβαση των óëïðï, íå äèíïóéåùíá óå åæè-
επιταγών του άρ. 12 του Ν. 2472/1997, íåòéäá, óøåôéëá íå ôïî åìåçøï
δικαιολογεί την επιβολή στην εταιρεία äèíïóéïù ðòïóöðïù
INTEΡAMEΡIKAN ΖΗΜΙΩΝ, ως υπεύ-
θυνο επεξεργασία, προστίμου, σύμφωνα Η Αρχή, αφού έλαβε υπόψη τα παρακά-
με τα οριζόμενα στο άρ. 21 του νόμου αυ- τω:
τού. Για την επιβολή της παραπάνω διοι- 1) Τις διατάξεις του Συντάγματος, και
κητικής κύρωσης συνεκτιμώνται, ιδίως, ιδίως τα άρθρ. 2, 5, 5Α, 9, 9Α, 14, 15, 19
η σοβαρότητα της διαπιστωθείσας πα- αυτού
ράβασης, η οικονομική κατάσταση της 2) Την Οδηγία 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊ-
εν λόγω εταιρείας, ως υπευθύνου επε- κού Κοινοβουλίου και του Συμβουλί-
ξεργασίας, ο βαθμός υπαιτιότητάς της, ου της 24ης Οκτωβρίου 1995 για την
η διαφαινόμενη έως τώρα πρακτική της προστασία των φυσικών προσώπων
εν λόγω εταιρείας, καθώς και η διαβε- έναντι της επεξεργασίας δεδομένων
βαίωσή της προς την Αρχή (με το με αρ. προσωπικού χαρακτήρα και για την
πρωτ. 8765, από 21/12/2006, έγγραφο ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομέ-
υπόμνημά της) ότι «[έχει] ήδη εντείνει νων αυτών (EE L 281)
181
182
183
184
Όσον αφορά τον ορισμό των δημοσίων 26/2005 αποφάσεις της Αρχής). Παρά-
προσώπων, υποστηρίζεται ότι ως δημό- νομη δημοσιογραφική έρευνα δεν ση-
σια πρόσωπα θα πρέπει να θεωρηθούν, μαίνει πάντα και παράνομη δημοσίευση
κατά διασταλτική ερμηνεία, εναρμονι- και αντίστροφα, πληροφορίες που απο-
σμένη προς το Σύνταγμα, και τα λεγό- κτήθηκαν με νόμιμο τρόπο δεν συνεπά-
μενα πρόσωπα της επικαιρότητας (βλ. γονται υποχρεωτικά και τη νομιμότητα
και άρθρο του Μιχ. Π. Σταθόπουλου «Η της δημοσίευσής τους (βλ. Ι. Καράκω-
χρήση προσωπικών δεδομένων και η δι- στας, Προσωπικότητα και Τύπος, εκδ.
απάλη μεταξύ ελευθεριών των κατόχων Α. Σάκκουλα, 2000, σελ. 178).
τους και ελευθεριών των υποκειμένων Τέλος, σύμφωνα με το άρθρ. 19 του ν.
τους», ΝοΒ 2000 σελ. 1επ.) 2472/97:
Σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν. 2472/97 «1. Η Αρχή έχει τις εξής ιδίως αρμο-
«1. Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτή- διότητες :
ρα για να τύχουν νόμιμης επεξεργασίας …..γ)
πρέπει: α) Να συλλέγονται κατά τρόπο Απευθύνει συστάσεις και υποδείξεις
θεμιτό και νόμιμο για καθορισμένους, στους υπεύθυνους επεξεργασίας ή
σαφείς και νόμιμους σκοπούς και να τους τυχόν εκπροσώπους τους και δί-
υφίστανται θεμιτή και νόμιμη επεξεργα- δει κατά την κρίση της δημοσιότητα
σία εν όψει των σκοπών αυτών. β) Να εί- σε αυτές.
ναι συναφή, πρόσφορα και όχι περισσό- ….στ)Επιβάλλει τις κατά το άρθρο
τερα από όσα κάθε φορά απαιτείται εν 21 του παρόντος νόμου διοικητικές
όψει των σκοπών της επεξεργασίας…». κυρώσεις.
Η αρχή της αναλογικότητας επιβάλλει .…ιγ)
η δημοσιοποίηση, στο πλαίσιο άσκη- Εξετάζει τα παράπονα των υποκειμέ-
σης δημοσιογραφικού επαγγέλματος, νων των δεδομένων σχετικά με την
στοιχείων-ντοκουμέντων που περιέχουν εφαρμογή του νόμου και την προ-
προσωπικά δεδομένα να καθίσταται στασία των δικαιωμάτων τους, όταν
απολύτως αναγκαία για την ενημέρωση αυτά θίγονται από την επεξεργασία
του κοινού, ήτοι για δημοσιογραφικούς δεδομένων που τους αφορούν. …»
αποκλειστικά σκοπούς. Β.- Μετά την άσκηση κοινοβουλευτικού
Ανεξαρτήτως του τρόπου συλλογής των ελέγχου προς τους Υπουργούς Δικαι-
πληροφοριών και πέραν του ότι η συλ- οσύνης και Οικονομικών (βλ. σχετική
λογή αυτή συνιστά υπό προϋποθέσεις ερώτηση αρχικά οκτώ βουλευτών του
ποινικό αδίκημα (βλ. άρθρο 370Α Π.Κ. ΠΑΣΟΚ, Μ. Καρχιμάκη και λοιπών)
και ιδίως παρ. 1, 2, 3 και 4 και σχετική νο- σχετικά με το ζήτημα του ελέγχου της
μολογία, ΑΠ 1317/2001, ΑΠ 874/2004), περιουσιακής κατάστασης του Προέ-
η ύπαρξη δημοσίου ενδιαφέροντος, ήτοι δρου του Αρείου Πάγου και τα ερωτη-
το δικαίωμα του κοινού στην πληροφό- ματικά που προκαλεί για αυτόν η πε-
ρηση και το αντίστοιχο δημοσιογρα- ριουσιακή κατάσταση του υιού του, το
φικό καθήκον προς ενημέρωση δικαι- εν λόγω θέμα απασχολεί τον Τύπο και
ολογεί, κατ’ αρχήν αν συντρέχουν και η εφημερίδα το «ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ» της
οι λοιπές προϋποθέσεις του νόμου, την 29ης.4.2007 (αρ. φυλ. 114) αναφέρθηκε
δημοσιοποίηση αυτών (βλ. ΠολΠρωτ. σε αυτό.
Πειρ.706/2003, ΠολΠρωτ.Αθ. 65/2004) Επισημαίνεται ότι το θέμα αυτό (ζήτημα
ιδιαίτερα όταν αφορά την άσκηση δη- κοινοβουλευτικού ελέγχου του αρμόδι-
μοσίων καθηκόντων δημοσίων προ- ου Υπουργού αναφορικά με τον έλεγχο
σώπων (βλ. σχετικά τις με αριθ. 24, 25, και την ενδεχόμενη πειθαρχική δίωξη
185
του Προέδρου του Αρείου Πάγου) κα- δημοσίευμα: «Επειδή δε ο πρόεδρος του
τέστη αντικείμενο φλέγουσας επικαι- Αρείου Πάγου τοποθετείται με πολιτική
ρότητας και όλος ο Τύπος (έντυπος και απόφαση της κυβέρνησης, είναι χρέος
ηλεκτρονικός), ο οποίος εκ του ρόλου και του αρμόδιου υπουργού να συμβάλ-
του σε μία δημοκρατική κοινωνία στη- λει με την παρέμβασή του στην αποσα-
λιτεύει τα κακώς κείμενα (ρόλος “public φήνιση της υπόθεσης. …»
watchdog”, βλ. απόφαση ΕΔΔΑ, υπόθε- Σύμφωνα με την επισυναπτόμενη από
ση Ρίζος και Ντάσκας κατά Ελλάδας, 30.4.2007 επιστολή του, ο Πρόεδρος
27.5.2004, παραγρ. 41, Prager & Ober- του Αρείου Πάγου αντέδρασε προς τους
schlink κατά Αυστρίας, 26.4.95, παραγ. διευθύνοντες της εν λόγω εφημερίδας,
34) παρακολουθεί όσα διαδραματίζο- θεωρώντας, όπως αναφέρει, ότι: α) δη-
νται στη Βουλή και έχει το βάρος να κοι- μοσιοποιούν παράνομα τα προσωπικά
νοποιεί, τηρώντας τις υποχρεώσεις και δεδομένα του ιδιώτη υιού του, β) υπο-
τις ευθύνες του, πληροφορίες και ιδέες κλέπτουν τα στοιχεία από την αρμόδια
επί όλων των θεμάτων γενικού ενδιαφέ- Δ.Ο.Υ., προφανώς κατόπιν δωροδοκίας
ροντος. των δημοσίων υπαλλήλων αυτής, γ)
Στο πλαίσιο αυτό δημοσιεύτηκε και το στοχοποιούν τον ίδιο και τον υιό του,
επίμαχο δημοσίευμα της καταγγελλόμε- μάλιστα λίγες ημέρες μετά την επίθεση
νης εφημερίδας (βλ. σελ. 22-23) με τίτ- που δέχτηκε ο φρουρός της κατοικίας
λο «Ο ανεξήγητος πλουτισμός του γιου τους, δ) προσβάλλουν, χωρίς αιδώ, την
του προέδρου του Αρείου Πάγου» και προσωπικότητα την δική του και του
τα ερωτήματα, τα οποία πρέπει, κατά υιού του με ανακριβή στοιχεία. Τέλος,
την εφημερίδα, αμέσως να απαντηθούν, επιφυλάσσεται να ασκήσει κάθε αξίωσή
ώστε να μην θιγεί το κύρος του θεσμού του λόγω των ψευδών και συκοφαντι-
της δικαιοσύνης, είναι «πόθεν έσχε την κών αναφορών του δημοσιεύματος.
τεράστια περιουσία του ο γιος [του προ- Γ.-
έδρου του Αρείου Πάγου]». Σύμφωνα 1. Ως προς το διαδικαστικό ζήτημα της
με το δημοσίευμα και τα στοιχεία που νομιμοποίησης για την άσκηση προσφυ-
περιέχονται σε αυτό, δημιουργούνται γής ενώπιον της Αρχής
τα ερωτήματα αυτά για τον επικεφαλής Η Αρχή μπορεί, σε κάθε περίπτωση, να
της Δικαιοσύνης, ο οποίος οφείλει να εί- εξετάσει τα ζητήματα που εμπίπτουν
ναι αλλά και να φαίνεται ακέραιος. Συ- στην αρμοδιότητά της αυτεπάγγελτα.
γκεκριμένα αναφέρεται ότι εδώ και δύο Εξετάζοντας, λοιπόν, την καταγγελία
χρόνια ο γιος του Προέδρου του Αρείου του Προέδρου του Αρείου Πάγου,
Πάγου είναι στο επίκεντρο μιας έντονης επιλαμβάνεται της καταγγελίας του
συζήτησης που αφορά τα περιουσιακά στην ουσία της αυτεπάγγελτα (δηλ.
του στοιχεία. Κατόπιν δημοσιογραφικής χωρίς προσφυγή του υποκειμένου
έρευνας του ζητήματος δημοσιοποιείται των δεδομένων, υιού του).
πίνακας με τα ποσά που δήλωσε ο υιός 2. Ως προς τη νομιμότητα (ή μη) της
του Προέδρου του Αρείου Πάγου στην δημοσιοποίησης της περιουσιακής κα-
Εφορία κατά τα οικονομικά έτη 1999 τάστασης του υιού του Προέδρου του
έως και 2006, τα περιουσιακά στοιχεία Αρείου Πάγου
που απέκτησε ο ίδιος ο υιός, με την Σύμφωνα με το ανωτέρω εκτιθέμενο
αντικειμενική και εκτιμώμενη εμπορική σκεπτικό, ο έλεγχος της περιουσια-
αξία τους (για τα στοιχεία δε αυτά κατα- κής κατάστασης του Προέδρου του
τέθηκε και η ερώτηση στη Βουλή από το Αρείου Πάγου, δηλ. του Επικεφαλής
ΠΑΣΟΚ). Αναφέρεται δε κατά λέξη στο της Ελληνικής Δικαιοσύνης, στην
186
187
188
του ν. 2472/1997) την ιδιωτική εταιρεία ρηση για την εκκαθάριση των φορολο-
UPSTREAM η οποία δέχεται σε ειδι- γικών δηλώσεων μέσω κέντρου εξυπη-
κό τετραψήφιο αριθμό τη δήλωση του ρέτησης τηλεφωνικών κλήσεων (call
ΑΦΜ. Κατά την εγγραφή στην υπηρε- center) που λειτουργούν από το 2000.
σία Μ-ΤΑΧΙS δεν πιστοποιείται αν ο 2. Ο ΑΦΜ αλλά και οι απαντήσεις με τη
αποστέλλων τον ΑΦΜ είναι και ο κά- μορφή σύντομου γραπτού μηνύματος
τοχος του αριθμού κινητής τηλεφωνίας που αποστέλλει η ΓΓΠΣ σχετικά με την
από τον οποίο γίνεται η εγγραφή ούτε εκκαθάριση των φορολογικών δηλώσε-
αν ο πραγματικός κάτοχος του ΑΦΜ εί- ων που αντιστοιχούν στο συγκεκριμένο
ναι και ο αποστέλλων τον ΑΦΜ. ΑΦΜ αποτελούν προσωπικά δεδομένα
Στη συνέχεια η εκτελούσα την επεξερ- απλής μορφής (άρθρο 2 εδ. α΄ και γ΄ του
γασία εταιρεία διαβιβάζει τον ΑΦΜ στη ν. 2472/1997) λόγω του ότι ο ΑΦΜ συ-
ΓΓΠΣ η οποία με τη σειρά της διαβιβάζει νιστά μοναδικό αριθμό που ταυτοποιεί
στην εκτελούσα την επεξεργασία εταιρεία έναν και μόνο φορολογούμενο του ελ-
το αναλογούν στο συγκεκριμένο ΑΦΜ ληνικού κράτους.
σύντομο γραπτό μήνυμα σχετικά με την Νομική βάση της σκοπούμενης επεξερ-
εκκαθάριση της φορολογικής δήλωσης γασίας είναι η ελεύθερη, ρητή και ειδική
που του αντιστοιχεί (αποστολή από την συγκατάθεση των υποκειμένων των δε-
ΓΓΠΣ κρυπτογραφημένου αρχείου με δομένων όπως την ορίζει ο ν. 2472/1997
τον ΑΦΜ καθώς και του μηνύματος σε σε συνδυασμό και με το ν. 3471/2006 για
κωδικοποιημένη μορφή). Μετά τη δια- την προστασία των προσωπικών δεδο-
βίβαση αυτή από τη ΓΓΠΣ η εκτελούσα μένων στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες
την επεξεργασία εταιρεία αντιστοιχίζει αφού το ίδιο το υποκείμενο δηλώνει οι-
αριθμό κινητού τηλεφώνου και ΑΦΜ και κειοθελώς τον ΑΦΜ του με την εγγρα-
αποστέλλει σε μία από τις εταιρείες κι- φή του στην υπηρεσία Μ-ΤΑΧΙS.
νητής τηλεφωνίας στην Ελλάδα το ανα- 3. Το ουσιαστικό ζήτημα από πλευράς
λογούν σύντομο γραπτό μήνυμα ώστε η προστασίας των προσωπικών δεδομέ-
εταιρεία κινητής τηλεφωνίας με τη σειρά νων είναι αυτό της πιστοποίησης της
της να το προωθήσει στο συνδρομητή ταυτότητας του υποκειμένου με την
της και κάτοχο του συγκεκριμένου αριθ- έννοια ότι οποιοσδήποτε γνωρίζει τον
μού κινητού τηλεφώνου. Η εκτελούσα ΑΦΜ ενός φορολογούμενου μπορεί
την επεξεργασία εταιρεία προωθεί τα σύ- αποστέλλοντας τον στον ειδικό τετρα-
ντομα γραπτά μηνύματα στις αντίστοιχες ψήφιο αριθμό να λαμβάνει στη συνέ-
εταιρείες κινητής τηλεφωνίας χωρίς να χεια πληροφορίες μέσω στου Μ-ΤΑXIS
τα καταγράφει. σχετικά με την εκκαθάριση της φορο-
Ας σημειωθεί ότι κατά δήλωσή της η λογικής δήλωσης του συγκεκριμένου
ΓΓΠΣ δεν επιθυμεί να δημιουργήσει φορολογούμενου. Μαζί με τις αρχές της
αρχείο με τους τηλεφωνικούς αριθμούς ακεραιότητας, της αποποίησης ευθύνης
των συνδρομητών της υπηρεσίας ούτε και της εμπιστευτικότητας, η αρχή αυτή
να προβαίνει η ίδια σε συσχέτιση ΑΦΜ γνωστή και ως αρχή της αυθεντικότη-
με τον αριθμό κινητής τηλεφωνίας και τας αποτελεί μία από τις θεμελιώδεις
γι’ αυτό το λόγο έχει υπογράψει τη σχε- αρχές της ασφάλειας της επεξεργασίας
τική σύμβαση με την εκτελούσα την των προσωπικών δεδομένων.
επεξεργασία ενδιάμεση εταιρεία. Κατά δήλωση της ΓΓΠΣ τα συστήματα
Ανάλογη υπηρεσία με την M-TAXIS Μ-TAXIS, e-εκκαθάριση και call center
αποτελεί η e-εκκαθάριση που λειτουργεί χρησιμοποιούνται συνολικά από πε-
μέσω Διαδικτύου αλλά και η πληροφό- ρίπου 1.000.000 φορολογούμενους σε
189
190
191
192
193
194
195
196
197
πειθαρχική αυτή απόφαση, με την οποία αποφανθεί εντός δύο (2) μηνών το αρ-
του επιβλήθηκε η ποινή “προστίμου ίσου γότερο, αφού συνεκτιμήσει τόσο την
με το ήμισυ (½) των μηνιαίων αποδοχών καταλληλότητα του υποψηφίου για την
του για το πειθαρχικό παράπτωμα της άσκηση των καθηκόντων του κλάδου
παράβασης του υπαλληλικού καθήκο- στον οποίο ζητεί να μεταταγεί, όσο και
ντος της αρμόζουσας συμπεριφοράς τις ανάγκες της υπηρεσίας”. Κατά την
εκτός της υπηρεσίας”, έχει προσβληθεί παρ. 4 του ίδιου άρθρου, “σε περίπτω-
από τον αιτούντα με την από ........ και ση υποβολής περισσοτέρων αιτήσεων
με αρ. Κατάθ. ....... αίτηση ακυρώσεως, η για μετάταξη στην ίδια θέση σύμφωνα
οποία εκκρεμεί ενώπιον του Διοικητικού με τις διατάξεις 69-71 του παρόντος, το
Εφετείου Αθηνών. υπηρεσιακό συμβούλιο λαμβάνει υπόψη
Η Ζ Δημόσια Υπηρεσία προτίθεται να δι- την απόδοση των υπαλλήλων, το χρόνο
αβιβάσει τα ως άνω στοιχεία προς την Ψ συνολικής υπηρεσίας στο βαθμό και τον
Δημόσια Υπηρεσία στα πλαίσια της εξέ- κλάδο, καθώς και τα λοιπά στοιχεία του
τασης της με αριθμ. πρωτ. ......./...../........ προσωπικού τους μητρώου.”
αίτησης μετάταξης που έχει υποβάλει ο Σύμφωνα με τη διάταξη του άρ. 23 παρ.
Χ. στην Ψ Δημόσια Υπηρεσία. 1 του ΥΚ, “το προσωπικό μητρώο συ-
Ο Χ. υπέβαλε επίσης ενώπιον της Αρχής γκροτείται μετά το διορισμό του υπαλ-
με το ίδιο ως άνω έγγραφο και προσφυγή λήλου και περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία
κατά της Ζ Δημόσια Υπηρεσία, με βάση τα οποία προσδιορίζουν την ατομική, οι-
το άρ. 13 παρ. 2 του ν. 2472/97 (παρά- κογενειακή, περιουσιακή και υπηρεσιακή
λειψη του υπευθύνου επεξεργασίας να του κατάσταση σύμφωνα με την επόμενη
απαντήσει εμπροθέσμως στις αντιρρή- παράγραφο. Ειδικότερα το προσωπικό
σεις που προέβαλε το υποκείμενο για μητρώο περιλαμβάνει: (...) γ) αποφάσεις,
την επεξεργασία δεδομένων που το αφο- έγγραφα ή άλλα στοιχεία που αναφέρο-
ρούν). Τις αντιρρήσεις ωστόσο αυτές είχε νται στην υπηρεσιακή γενικά κατάστα-
κοινοποιήσει στην Αρχή και η Ζ Δημό- ση και δραστηριότητα του υπαλλήλου”.
σια Υπηρεσία προ της παρέλευσης του Όπως ορίζει δε το άρ. 1 του πδ 178/2004,
15ημέρου από την υποβολή τους με το με το οποίο εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση
αριθμ πρωτ. ......../........ έγγραφό του, το του άρ. 23 παρ. 6 του προηγούμενου ΥΚ
οποίο έλαβε επίσης υπόψη της η Αρχή. (ν. 2683/1999) και διέπει τον τρόπο τή-
ρησης και ενημέρωσης του προσωπικού
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ μητρώου των δημοσίων υπαλλήλων, “τα
ΝΟΜΟ στοιχεία του προσωπικού μητρώου τα-
ξινομούνται ως εξής: (...) δ) αποφάσεις,
Σύμφωνα με τη διάταξη του άρ. 71 παρ. 1 έγγραφα ή άλλα στοιχεία που αναφέρο-
του Υπαλληλικού Κώδικα (ν. 3528/2007) νται στην υπηρεσιακή γενικά κατάσταση
(στο εξής: ΥΚ), “επιτρέπεται η μετάταξη και δραστηριότητα του υπαλλήλου, (...)
από Υπουργείο σε Υπουργείο ή σε άλλη στ) ηθικές αμοιβές – ποινές.” Σημειωτέον
δημόσια υπηρεσία ή σε νπδδ και αντι- είναι δε ότι, παρόλο που ο ν. 2683/1999
στρόφως ή μεταξύ τους”. Όπως ορίζει δε αντικαταστάθηκε από το νέο ΥΚ (ν.
η παρ. 3 του άρ. 71 του ΥΚ, “οι μετατάξεις 3528/2007), σύμφωνα με πάγια νομολο-
του παρόντος άρθρου γίνονται ύστερα γία του ΣτΕ (ΣτΕ 3023/1990, 2412/1992),
από γνώμη του υπηρεσιακού συμβου- μέχρι την έκδοση των προβλεπόμενων
λίου του φορέα υποδοχής”. Περαιτέρω, από το νέο νόμο κανονιστικών πράξεων,
σύμφωνα με το άρ. 73 παρ. 2, του ΥΚ, εξακολουθούν να ισχύουν οι ήδη υπάρ-
“το υπηρεσιακό συμβούλιο οφείλει να χουσες, εφόσον ο νέος νόμος δεν ορίζει
198
ρητά την κατάργησή τους και εφόσον προσωπικό μητρώο του Χ. πρέπει να πε-
δεν αντίκεινται σε αυτόν. ριλαμβάνονται όχι μόνο οι πειθαρχικές
Επίσης, σύμφωνα με το άρ. 23 παρ. 6 του ποινές που του έχουν επιβληθεί, αλλά και
ΥΚ, “το προσωπικό μητρώο του υπαλ- τυχόν εκκρεμούντα ένδικα μέσα κατ’ αυ-
λήλου τίθεται υπόψη του υπηρεσιακού τών, όπως εν προκειμένω η εκκρεμούσα
συμβουλίου, καθώς και κάθε άλλου ορ- αίτηση ακύρωσης που έχει ασκήσει κατά
γάνου που είναι αρμόδιο για τη διενέρ- της τελευταίας πειθαρχικής ποινής.
γεια υπηρεσιακών κρίσεων.”
Οι πειθαρχικές ποινές που επιβάλλονται ¡éá ôïù÷ ìïçïù÷ áùôïù÷
σε δημοσίους υπαλλήλους αποτελούν
απλά προσωπικά δεδομένα σύμφωνα με Η Αρχή
το άρ. 2 του ν. 2472/1997. α) αποφαίνεται ότι η διαβίβαση του
Επιπλέον, η διαβίβαση προσωπικών προσωπικού μητρώου του Χ. από τη
δεδομένων συνιστά μορφή επεξεργασί- Ζ Δημόσια Υπηρεσία στην Ψ Δημό-
ας, όπως ορίζει το άρ. 2 στοιχ. δ’ του ν. σια Υπηρεσία, προκειμένου το υπη-
2472/1997. ρεσιακό συμβούλιο του τελευταίου
Το άρ. 5 του ν. 2472/1997 ορίζει ότι να εξετάσει την αίτηση μετάταξής
“επεξεργασία δεδομένων προσωπικού του, αποτελεί νόμιμη μορφή επεξερ-
χαρακτήρα επιτρέπεται μόνον όταν το γασίας προσωπικών δεδομένων, με
υποκείμενο των δεδομένων έχει δώσει βάση το ν. 2472/1997.
τη συγκατάθεσή του. Κατ’ εξαίρεση επι- β) απορρίπτει την με αριθμ. πρωτ.
τρέπεται η επεξεργασία και χωρίς τη συ- ......../........ αίτηση έκδοσης προσω-
γκατάθεση, όταν: (...) β) η επεξεργασία ρινής διαταγής του Χ. με αίτημα την
είναι αναγκαία για την εκπλήρωση υπο- άμεση μερική αναστολή της επεξερ-
χρεώσεως του υπευθύνου επεξεργασίας, γασίας των προσωπικών του δεδομέ-
η οποία επιβάλλεται από το νόμο”. νων από την υπηρεσία της Ζ Δημόσι-
Συνεπώς, στην υπό κρίση περίπτωση, ας Υπηρεσίας στην οποία υπηρετεί.
νομίμως ο υπεύθυνος επεξεργασίας, γ) απορρίπτει την με αριθμ. πρωτ.
δηλαδή η Ζ Δημόσια Υπηρεσία, πρόκει- ......../........ προσφυγή του Χ. κατά της
ται να διαβιβάσει στην υπηρεσία της Ψ Ζ Δημόσιας Υπηρεσίας.
Δημόσιας Υπηρεσίας το προσωπικό μη-
τρώο του Χ. χωρίς τη συγκατάθεσή του, ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 57 / 2007
προκειμένου ο φορέας υποδοχής, δηλα-
δή η Ψ Δημόσια Υπηρεσία, να εξετάσει ¦áòáâéáóè ôïù áòõòïù 11 ðáò. 1
την αίτηση μετάταξής του, στα πλαίσια ôïù î, 3471/2006 ïôáî ëáôá ôèî
είτε του άρ. 73 παρ. 2, του ΥΚ, δηλαδή ôèìåæöîéëè ðòïöõèóè ðòïûï-
εάν για την ίδια θέση δεν υποβληθεί îôöî ëáé ùðèòåóéöî äåî åêáóæá-
άλλη αίτηση μετάταξης στην Ψ Δημόσια ìéúåôáé è ðòïèçïùíåîè òèôè
Υπηρεσία εκτός από αυτή του Χ., είτε óùçëáôáõåóè ôïù ëáìïùíåîïù
του άρ. 73 παρ. 4 του ΥΚ, εάν δηλαδή óùîäòïíèôè
για την ίδια θέση υποβληθούν περισσό-
τερες αιτήσεις μετάταξης. Η Αρχή έλαβε υπόψη τα ακόλουθα:
Ωστόσο, σύμφωνα με το άρ. 23 παρ. 4 Η X υπέβαλε στην Αρχή την υπ’ αρ.
του ΥΚ, “η αρμόδια υπηρεσία προσωπι- πρωτ.8357/5-12-2006 καταγγελία σύμ-
κού υποχρεούται να τηρεί, να φυλάσσει φωνα με την οποία την 29η Νοεμβρίου
και να ενημερώνει το προσωπικό μητρώο 2006 ενοχλήθηκε στο τηλέφωνό της
του υπαλλήλου.”. Κατά συνέπεια, στο από διαφημιστή εταιρείας παροχής τη-
199
200
201
202
203
χθηκε ότι στην πράξη η εταιρεία παρο- συνδρομητές δεν αφορά ήδη συνδρο-
χής τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών δεν μητές των υπηρεσιών ηλεκτρονικών
εξασφαλίζει την προηγούμενη συγκα- υπηρεσιών της εταιρείας παροχής τηλε-
τάθεση πριν από την πραγματοποίηση πικοινωνιακών υπηρεσιών αλλά αντίθε-
τηλεφωνικών επικοινωνιών διαφημι- τα άγνωστους σ’ αυτή από προηγούμε-
στικού σκοπού χωρίς να υπαγάγει τις νες συναλλαγές συνδρομητές οι οποίοι
τελευταίες στον ορισμό της ηλεκτρο- μπορεί ή όχι να ενδιαφέρονταν για τα
νικής επικοινωνίας. Η διάταξη ωστόσο προϊόντα και τις υπηρεσίες της.
του άρθρου 2 παρ. 9 του ν. 3471/2006 Συμπερασματικά, η εταιρεία παροχής
είναι σαφής ως προς το τί συνιστά και τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών παραβι-
τί όχι ηλεκτρονική επικοινωνία, βάσει άζει το άρθρο 11 παρ. 1 του ν. 3471/2006,
δε αυτής η τηλεφωνική επικοινωνία αφού οι εμπορικοί της συνεργάτες ως
αποτελεί κατ’ εξοχήν υπηρεσία ηλε- εκτελούντες την επεξεργασία πραγμα-
κτρονικής επικοινωνίας αφού συνίστα- τοποιούν τηλεφωνικές επικοινωνίες
ται στη μεταφορά σημάτων σε δίκτυο κατ’εντολή και για λογαριασμό της με
ηλεκτρονικών επικοινωνιών. σκοπό την προώθηση των προϊόντων
Επιπρόσθετα αποδείχθηκε ότι η εται- και των υπηρεσιών της, χωρίς ωστόσο να
ρεία παροχής τηλεπικοινωνιακών υπη- εξασφαλίζεται η ύπαρξη της προηγού-
ρεσιών χρησιμοποιεί το μητρώο του μενης ρητής συγκατάθεσης των υποκει-
άρθρου 13 παρ. 3 του ν. 2472/1997 ως μένων των δεδομένων με τα οποία επι-
μέσο εξασφάλισης του δικαιώματος κοινωνούν τηλεφωνικώς. Οι όροι που
αντίρρησης που προβλέπει ο ίδιος νό- περιλαμβάνονται στις συμβάσεις που
μος στις παραγράφους 1 και 2 του ίδιου προαναφέρθηκαν δεν απαλλάσσουν την
άρθρου. Το μητρώο αυτό δεν έχει όμως εταιρεία παροχής τηλεπικοινωνιακών
καμία εφαρμογή στη συγκεκριμένη υπηρεσιών από την υποχρέωση να πα-
περίπτωση αφού για τις τηλεφωνικές ρακολουθεί και να διαπιστώνει ότι οι
επικοινωνίες ισχύει ο ειδικότερος ν. προβλεπόμενες ρυθμίσεις τηρούνται και
3471/2006 που εφαρμόζεται σε όλες τις εφαρμόζονται και στην πραγματικότητα
ηλεκτρονικές επικοινωνίες και επιτάσ- από τους εκτελούντες για λογαριασμό
σει την εκ των προτέρων ρητή συγκα- της την επεξεργασία.
τάθεση του συνδρομητή (σύστημα opt-
in). Το λεγόμενο μητρώο του άρθρου 13 ¡éá ôïù÷ ìoçïù÷ áùôïù÷
του ν. 2472/1997 αφορά σε όλους τους
άλλους τρόπους επικοινωνίας με σκο- Η Αρχή ΑΠΕΥΘΥΝΕΙ ΑΥΣΤΗΡΗ ΠΡΟ-
πό την προώθηση πωλήσεως αγαθών ΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ στην εταιρεία παροχής
ή υπηρεσιών εξ αποστάσεως, με χαρα- τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών για την
κτηριστικό παράδειγμα την παραδο- παραβίαση του άρθρου 11 παρ. 1 του ν.
σιακή επικοινωνία με το ταχυδρομείο, 3471/2006. Η εταιρεία οφείλει να τρο-
αλλά δεν εφαρμόζεται στην επικοινω- ποποιήσει τη διαδικασία που εφαρμό-
νία με ηλεκτρονικά μέσα οποιασδήποτε ζει για την τηλεφωνική προώθηση των
μορφής γιατί επ’ αυτής ισχύουν οι ει- προϊόντων και υπηρεσιών της ώστε να
δικότερες διατάξεις του άρθρου 11 του εξασφαλίζεται η προηγούμενη ελεύθερη,
ν. 3471/2006 οι οποίες και υπερισχύουν ρητή και ειδική συγκατάθεση των υπο-
έναντι της γενικότερης του άρθρου 13 κειμένων των δεδομένων που οι εκτελού-
παρ. 3 του ν. 2472/1997. ντες την επεξεργασία κατ’ εντολή και για
Στο σημείο αυτό πρέπει να τονισθεί ότι λογαριασμό της καλούν τηλεφωνικώς.
η μη ζητηθείσα επικοινωνία προς τους
204
205
συχνά συγκρούεται με το δικαίωμα του για την άσκηση του δικαιώματος πληρο-
τύπου να ενημερώνει το κοινό (άρθρο φόρησης.
14 παρ. 1 Σ. ελευθερία της έκφρασης, δι- 2. Σύμφωνα με το άρθρο 2 στ. α΄ και β΄
καίωμα του πληροφορείν), καθώς και με του Ν. 2472/1997 για την προστασία
το, συνταγματικά πλέον στο άρθρο 5Α του ατόμου από την επεξεργασία δε-
κατοχυρωμένο, δικαίωμα της πληροφό- δομένων προσωπικού χαρακτήρα «Για
ρησης (δικαίωμα του πληροφορείσθαι), τους σκοπούς του παρόντος νόμου
αναγκαίο για την ενεργοποίηση του δικαι- νοούνται ως: α) “Δεδομένα προσωπι-
ώματος συμμετοχής καθενός στην κοινω- κού χαρακτήρα”, κάθε πληροφορία που
νική, οικονομική και πολιτική ζωή της χώ- αναφέρεται στο υποκείμενο των δε-
ρας που κατοχυρώνεται στο άρθρο 5 παρ. δομένων. Δεν λογίζονται ως δεδομένα
1 του Συντάγματος. προσωπικού χαρακτήρα τα στατιστι-
Από το Σύνταγμα δεν προκύπτει in κής φύσεως συγκεντρωτικά στοιχεία,
abstracto επικράτηση του ενός δικαιώμα- από τα οποία δεν μπορούν πλέον να
τος επί του άλλου. Πρέπει, συνεπώς, να προσδιορισθούν τα υποκείμενα των δε-
γίνεται μία in concreto οριοθέτηση των δομένων, β) “Ευαίσθητα δεδομένα”, τα
πεδίων εφαρμογής των συγκρουόμενων δεδομένα που αφορούν στη φυλετική ή
δικαιωμάτων, σύμφωνα με τις αρχές της εθνική προέλευση, στα πολιτικά φρο-
ad hoc στάθμισης των αντιτιθέμενων νήματα, στις θρησκευτικές ή φιλοσο-
συμφερόντων και της πρακτικής αρμο- φικές πεποιθήσεις, στη συμμετοχή σε
νίας και αναλογικής εξισορρόπησης, συνδικαλιστική οργάνωση, στην υγεία,
εφαρμόζοντας και την αρχή της αναλο- στην κοινωνική πρόνοια και στην ερω-
γικότητας που κατοχυρώνεται πλέον και τική ζωή, στα σχετικά με ποινικές διώ-
συνταγματικά στο άρθρ. 25 παρ. 1 του ξεις ή καταδίκες, καθώς και στη συμ-
Συντάγματος, με τέτοιον τρόπο ώστε τα μετοχή σε συναφείς με τα ανωτέρω
προστατευόμενα αγαθά (ελευθερία της ενώσεις προσώπων». Στην υπό κρίση
πληροφόρησης, δικαίωμα των πολιτών περίπτωση τα δεδομένα του προσφεύ-
στην πληροφόρηση – άρθρα 14 παρ. 1 και γοντος ιερέως, τα οποία έτυχαν επεξερ-
5Α Σ. – από τη μία πλευρά και δικαίωμα γασίας, δεδομένα, δηλαδή, σχετικά με
στην προσωπικότητα, στην προστασία τη δίωξη του για διάπραξη κανονικών
του ιδιωτικού βίου και στον πληροφορι- αδικημάτων και σχετικά με την κρί-
ακό αυτοκαθορισμό – άρθρα 5 παρ. 1, 9 ση του Επισκοπικού Δικαστηρίου περί
παρ. 1 β΄ και 9Α Σ. - από την άλλη) να ενοχής του, δεν αποτελούν ευαίσθητα
διατηρήσουν την κανονιστική τους εμβέ- δεδομένα, όπως προκύπτει και από τη
λεια. Η κρίση αν η συγκεκριμένη επεξερ- γραμματική διατύπωση του άρθρου 2
γασία ασκήθηκε νόμιμα ή, αντίθετα, αν στ. β΄ του Ν. 2472/1997 που αναφέρ-
παραβιάστηκε κατ’ αυτή το δικαίωμα της θηκε αμέσως παραπάνω. Αντίθετα απο-
πληροφοριακής αυτοδιάθεσης των θιγό- τελούν απλά προσωπικά δεδομένα του
μενων προσώπων και της ιδιωτικής ζωής, προσφεύγοντος, για την επεξεργασία
υπακούει τόσο στο κριτήριο του κατά των οποίων ισχύουν οι προβλέψεις του
πόσο η επεξεργασία αυτή εξυπηρέτη- άρθρου 5 του Ν. 2472/1997.
σε το συμφέρον της πληροφόρησης της 3. Σύμφωνα με τη διάταξη της παρα-
κοινής γνώμης που υπερτερεί στη συγκε- γράφου 2 περ. ε΄ της προαναφερθείσας
κριμένη περίπτωση του δικαιώματος της διάταξης «Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η
ιδιωτικής ζωής, όσο και στο κατά πόσο η επεξεργασία και χωρίς τη συγκατάθεση,
εξεταζόμενη προσβολή ήταν στο πλαίσιο όταν:... ε) Η επεξεργασία είναι απολύ-
της αρχής της αναλογικότητας αναγκαία τως αναγκαία για την ικανοποίηση του
206
207
208
209
210
211
σε σχέση με τους σκοπούς για τους οποί- σμός οφείλει, μετά από αίτηση του συν-
ους συλλέγονται και υφίστανται επεξερ- δρομητή, να διαγράφει από τους αναλυ-
γασία). Συνεπώς, κριτήρια για τη νομιμό- τικούς λογαριασμούς τα τρία τελευταία
τητα της επεξεργασίας είναι οι αρχές της ψηφία των κληθέντων αριθμών-συνδέ-
αναλογικότητας και της αναγκαιότητας. σεων).
Σύμφωνα με την Οδηγία της Αρχής με Κατά το άρθρ. 4 §§ 2, 3 του ν. 3471/2006
αριθ. 115/2001 για την επεξεργασία δε- (ενσωμάτωση της Οδηγίας 2002/58/ΕΚ)
δομένων των εργαζομένων (κεφ. Ε΄ παρ. σχετικά με την προστασία δεδομένων
4), «….Η συλλογή και επεξεργασία δε- προσωπικού χαρακτήρα και της ιδιωτι-
δομένων που αφορούν τις εισερχόμενες κής ζωής στον τομέα των ηλεκτρονικών
και εξερχόμενες κλήσεις και γενικά επι- επικοινωνιών - στο μέτρο που ο νόμος
κοινωνίες (στις οποίες συμπεριλαμβά- αυτός εφαρμόζεται - καταρχήν, εκτός
νεται και το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο) αν προβλέπεται άλλως από το νόμο,
στο χώρο εργασίας επιτρέπεται εφ’ όσον απαγορεύεται η καταγραφή/επιτήρηση
είναι απολύτως αναγκαία για την οργά- ηλεκτρονικών επικοινωνιών και των
νωση και τον έλεγχο της διεκπεραίω- συναφών δεδομένων κίνησης και θέσης
σης της συγκεκριμένης εργασίας ή του (διευκρινίζεται ότι η τηλεφωνική συν-
κύκλου εργασιών και ιδίως τον έλεγχο διάλεξη αποτελεί είδος ηλεκτρονικής
των δαπανών. Τα στοιχεία της επικοι- επικοινωνίας με την έννοια του νόμου
νωνίας που καταχωρίζονται πρέπει να και περιέχει δεδομένα προσωπικού χα-
περιορίζονται στα απολύτως απαραί- ρακτήρα). Επιτρέπεται δε η καταγραφή
τητα και πρόσφορα δεδομένα για την συνδιαλέξεων και των συναφών δεδο-
επίτευξη των σκοπών αυτών. Σε καμία μένων κίνησης, όταν πραγματοποιού-
περίπτωση δεν επιτρέπεται η καταχώ- νται κατά τη διάρκεια νόμιμης επαγ-
ριση και επεξεργασία ολόκληρου του γελματικής πρακτικής με σκοπό την
αριθμού ή του συνόλου των στοιχείων παροχή αποδεικτικών στοιχείων εμπο-
της επικοινωνίας ούτε στοιχείων από το ρικής συναλλαγής ή άλλης επικοινωνί-
περιεχόμενό τους, τα οποία – υπενθυ- ας επαγγελματικού χαρακτήρα, υπό την
μίζεται – δεν επιτρέπεται να συλλεγούν προϋπόθεση ότι και τα δύο μέρη, μετά
παρά μόνον με άδεια της δικαστικής Αρ- από προηγούμενη ενημέρωση σχετικά
χής και εφ’ όσον τούτο επιβάλλεται για με τον σκοπό της καταγραφής, παρέ-
λόγους εθνικής ασφάλειας ή για την δι- χουν τη συγκατάθεσή τους. Επισημαίνε-
ακρίβωση ιδιαίτερα σοβαρών εγκλημά- ται ότι ο νομοθέτης δεν προέβη σε κα-
των (άρθρ. 19 Σ., ν. 2225/1994 Α΄121). μία αντίστοιχη πρόβλεψη όσον αφορά
….». Τέλος, σύμφωνα με την αρχή της τηλεφωνικές συνδιαλέξεις Υπηρεσιών
αναλογικότητας επιβάλλεται να εκτυ- της Διοίκησης.
πώνονται οι αναλυτικές χρεωστικές Επισημαίνεται, πάντως, ότι ο ν. 3471/2006
καταστάσεις με διαγραφή των τριών τε- δεν εφαρμόζεται στη συγκεκριμένη περί-
λευταίων αριθμών των κληθέντων αριθ- πτωση, καθώς η σκοπούμενη καταγραφή
μών-συνδέσεων (Βλ. σχετικά απόφαση των τηλεφωνικών συνδιαλέξεων αφορά
της Αρχής με αριθ. 637/18/21.6.2000 για το εσωτερικό τηλεφωνικό κέντρο του
σύστημα διαχείρισης χρέωσης γραμμών ΑΣΕΠ και το σύστημα αυτό δεν εντάσ-
Τ/Κ/ στο Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθη- σεται στο πλαίσιο παροχής διαθέσιμων
νών, αναρτημένη στην ιστοσελίδα της στο κοινό υπηρεσιών ηλεκτρονικών επι-
Αρχής (www.dpa.gr/decs.htm). Πρβλ. κοινωνιών (βλ. πεδίο εφαρμογής άρθρ.
άρθρ. 7 § 2 ν. 3471/2006, σύμφωνα με το 3 § 1 εδ. β΄ του νόμου αυτού, σύμφωνα
οποίο και ο τηλεπικοινωνιακός οργανι- με το οποίο «Για την επεξεργασία δε-
212
213
214
215
216
ματα) και επεξεργασία είναι νόμιμη, χω- βάση τα ανωτέρω, η Οδηγία 115/2001
ρίς τη συγκατάθεση του υποκειμένου, ρητά ορίζει περαιτέρω ότι η συλλογή
υπό τις προϋποθέσεις του Ν.2472/1997, και επεξεργασία δεδομένων προσωπι-
εφ΄ όσον ο σκοπός της επεξεργασίας εί- κού χαρακτήρα των εργαζομένων για
ναι η προστασία προσώπων ή αγαθών σκοπούς, που δεν αφορούν, άμεσα ή
ή η ρύθμιση της κυκλοφορίας. Επίσης, έμμεσα, τη σχέση απασχόλησης απα-
τα σημεία στα οποία εγκαθίστανται οι γορεύεται από την αρχή του σκοπού.
σταθερές βιντεοκάμερες και ο τρόπος Η συγκατάθεση των εργαζομένων δεν
λήψης να καθορίζονται έτσι ώστε να μπορεί να άρει την απαγόρευση της
μην συλλέγονται περισσότερα δεδομέ- υπέρβασης του σκοπού. Εξάλλου, σύμ-
να από όσα είναι απολύτως απαραίτητα φωνα με την αρχή της αναλογικότητας,
για τον σκοπό που επιδιώκεται. όπως καθιερώνεται στο άρθρο 4 παρ. 1
Το θέμα που τίθεται είναι κατά πόσο αυ- στοιχ. (β΄) του Ν. 2472/97, τα δεδομένα
τός ο σκοπός της προστασίας των διακι- προσωπικού χαρακτήρα πρέπει να είναι
νούμενων φαρμάκων από κλοπή, νοθεία συναφή, πρόσφορα και όχι περισσότερα
και αλλοίωση μπορεί να επιτευχθεί χρη- από όσα κάθε φορά χρειάζονται ενόψει
σιμοποιώντας μέσα λιγότερο επαχθή και των σκοπών επεξεργασίας, στο πλαίσιο
προσβλητικά της προσωπικότητας των των σχέσεων απασχόλησης και της ορ-
εργαζομένων, όπως επίσης και σε ποιο γάνωσης της εργασίας.
βαθμό τα μέσα αυτά (κάμερες) επιτυγ- Η εισαγωγή και χρήση συστήματος ελέγ-
χάνουν το σκοπό. Η συνεχής παρακο- χου εισόδου εξόδου των εργαζομένων
λούθηση των εργαζομένων, χωρίς μά- με τη μέθοδο του ελέγχου δακτυλικού
λιστα οι ίδιοι να γνωρίζουν τους όρους αποτυπώματος συνιστά μορφή ελέγχου
και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες τους βάσει βιομετρικού συστήματος. Τα
γίνεται η βιντεοσκόπηση, έχει σαν απο- δε βιομετρικά συστήματα είναι εφαρμο-
τέλεσμα να λειτουργεί το αίσθημα του γές της βιομετρικής τεχνολογίας, που
“φόβου” προληπτικά για κάθε παράνομη αποσκοπούν στην αυτόματη ταυτοποί-
ενέργεια που θα μπορούσαν να διαπρά- ηση και / ή αυθεντικοποίηση ενός φυσι-
ξουν. Είναι όμως προσβλητικό για την κού προσώπου. Η συλλογή των βιομε-
προσωπικότητα να εργάζεται κάποιος τρικών δεδομένων (εν προκειμένω, της
υπό συνθήκες “φόβου”. Η δυνατότητα απεικόνισης του δακτυλικού αποτυπώ-
διαπίστωσης παρανομίας μέσα από το ματος) γίνεται κατά την διαδικασία της
σύστημα παρακολούθησης είναι μάλλον εγγραφής του ατόμου στο σύστημα.
ελάχιστη, καθώς δεν γίνεται καταγραφή Ως τέτοια, η συλλογή και επεξεργασία
και η μεταδιδόμενη εικόνα από περισσό- βιομετρικών δεδομένων προσωπικού
τερες από 40 κάμερες παρακολουθείται χαρακτήρα, καθώς και η σύσταση και
μόνο από ένα φύλακα. Αυστηρά μέτρα λειτουργία του σχετικού αρχείου, εμπί-
ελέγχου κατά την είσοδο και έξοδο των πτουν στο πεδίο εφαρμογής των διατά-
εργαζομένων στους χώρους διακίνησης ξεων του Ν.2472/1997 (Βλ. σχετικά ιδί-
των φαρμάκων είναι ηπιότερα μιας συ- ως τις Αποφάσεις της Αρχής 245/9, από
νεχούς παρακολούθησης. 20/03/2000, 9/2003, 52/2003, 59/2005,
Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 1 50/2007).
στοιχ. (α΄) του Ν. 2472/97, τα δεδομέ- Συνεπώς, η Αρχή κρίνει τη λειτουρ-
να προσωπικού χαρακτήρα των εργα- γία του βιομετρικού συστήματος και
ζομένων πρέπει να συλλέγονται και να του κλειστού κυκλώματος τηλεόρασης
υφίστανται επεξεργασία για νόμιμους, στους χώρους εργασίας του υπεύθυνου
σαφείς και καθορισμένους σκοπούς. Με επεξεργασίας ως παράνομη.
217
218
219
λωτικής πίστης και κάρτες και συγκεκρι- Πέραν του ότι τα σχετικά στοιχεία αφο-
μένα στοιχεία που αφορούν «ενήμερες ρούν τρέχοντα δάνεια για τα οποία γί-
οφειλές» και «οφειλές σε καθυστέρη- νεται τακτική ενημέρωση των δανειο-
ση», δεν είναι νόμιμη χωρίς τη συγκατά- ληπτών από τις τράπεζες και επομένως
θεση των υποκειμένων. Κατ΄εφαρμογή είναι εφικτή ή επικοινωνία για τη λήψη
της ανωτέρω απόφασης, η διαδικασία της συγκατάθεσης, ειδικά για την περί-
που ακολουθείται έως τώρα συνίσταται πτωση ε, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η
στην αποστολή από τις τράπεζες στην συγκεκριμένη επεξεργασία είναι απολύ-
ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ των σχετικών δεδομένων τως αναγκαία για την ικανοποίηση του
μετά από την προηγούμενη συγκατάθε- έννομου συμφέροντος (όπως αυτό εκτέ-
ση και ενημέρωση των υποκειμένων των θηκε ανωτέρω) που επιδιώκει η ΤΕΙ-
δεδομένων. Το υπό εξέταση αίτημα της ΡΕΣΙΑΣ και κατ΄επέκταση οι τράπεζες,
εταιρείας έγκειται στη δυνατότητα δημι- καθ΄όσον, όπως έκρινε η Αρχή και στην
ουργίας ενός αρχείου παλαιών και ενερ- ανωτέρω απόφασή της, η αφερεγγυό-
γών χορηγήσεων χωρίς τη συγκατάθεση τητα του υποκειμένου είναι ενδεχόμε-
των υποκειμένων. νη και όχι υπαρκτή, αφού τα δεδομένα
Κατά το άρθρο 5 παρ. 1 του ν.2472/97, η δεν αποτελούν οφειλές βεβαιωμένες και
επεξεργασία προσωπικών δεδομένων εί- απαιτητές, αλλά αφορούν το ύψος της
ναι επιτρεπτή εφόσον υπάρχει η συγκα- επιβάρυνσης του δανειολήπτη, ο δε κίν-
τάθεση του υποκειμένου, άλλως πρέπει δυνος που θέλουν να περιορίσουν δεν
να συντρέχει μια εκ των εξαιρέσεων της υπερτερεί προφανώς - ενόψει και της
παραγράφου 2 του ίδιου άρθρου. Η εται- ομοιόμορφης συμπεριφοράς που έχουν
ρεία επικαλείται την αναγκαιότητα της εφαρμόσει οι τράπεζες, αλλά και του
ανωτέρω επεξεργασίας για την επίτευξη ύψους των κερδών τους, παρά τις με-
των σκοπών του αρχείου, προβάλλοντας γάλες επισφάλειες - του συνταγματικά
ουσιαστικά ως βάσεις νομιμότητας την κατοχυρωμένου δικαιώματος των υπο-
αδυναμία λήψης της συγκατάθεσης και κειμένων (υποψήφιων δανειοληπτών)
δύο από τις προϋποθέσεις της παραγρά- στην οικονομική ελευθερία τους.
φου 2 και συγκεκριμένα αυτές των πε- Αλλά και η εκ των υστέρων συγκατά-
ριπτώσεων δ (η επεξεργασία είναι ανα- θεση, όταν θα υπάρχει η πίεση στον
γκαία για την εκτέλεση έργου δημόσιου υποψήφιο δανειολήπτη να πάρει το
συμφέροντος ή έργου που εμπίπτει στην επιζητούμενο δάνειο και αν τυχόν δεν
άσκηση δημόσιας εξουσίας και εκτελεί- συναινέσει, δεν θα του χορηγηθεί, ουσι-
ται από δημόσια αρχή ή έχει ανατεθεί αστικά είναι μια συγκατάθεση που δεν
από αυτή είτε στον υπεύθυνο επεξεργα- καλύπτει τις προϋποθέσεις του άρθρου
σίας είτε σε τρίτο, στον οποίο γνωστο- 2 εδαφ.ια του ν.2472/97, αφού δεν είναι
ποιούνται τα δεδομένα) και ε ( η επεξερ- ελεύθερη, αλλά εξαναγκασμένη συναί-
γασία είναι απολύτως αναγκαία για την νεση για συλλογή στοιχείων από ένα
ικανοποίηση του έννομου συμφέροντος αρχείο που έχει ήδη δημιουργηθεί, ανε-
που επιδιώκει ο υπεύθυνος επεξεργασί- ξαρτήτως της συγκατάθεσης του υπο-
ας ή ο τρίτος ή οι τρίτοι στους οποίους κειμένου.
ανακοινώνονται τα δεδομένα και υπό Όσον αφορά την περίπτωση δ, ο σκοπός
τον όρο ότι τούτο υπερέχει προφανώς της μείωσης της υπερχρέωσης των νοι-
των δικαιωμάτων και συμφερόντων των κοκυριών, όπου, κατά την ΤτΕ, μπορεί
προσώπων στα οποία αναφέρονται τα να συμβάλλει το εν λόγω αρχείο, απο-
δεδομένα και δεν θίγονται οι θεμελιώ- τελεί βεβαίως έργο δημοσίου συμφέρο-
δεις ελευθερίες αυτών). ντος, αλλά που το ίδιο το κράτος οφεί-
220
λει, μέσω των αρμοδίων οργάνων του, τως, η τράπεζα CITIBANK με επιστολή
να επιτελέσει, έγκειται δε, πέραν των της προς την προσφεύγουσα αναφέρει
σκοπών μιας ιδιωτικής εταιρείας. ότι στο αρχείο της βρίσκεται καταχωρη-
Επομένως, η μόνη προϋπόθεση για την μένη η υπ΄αριθμ. 2245/2003 διαταγή πλη-
αιτούμενη επεξεργασία είναι η προηγού- ρωμής, η οποία ουδέποτε εκδόθηκε εις
μενη συγκατάθεση των υποκειμένων, βάρος της προσφεύγουσας, με αποτέλε-
όπως ορίζεται στην υπ΄αριθμ. 86/2002 σμα η τελευταία να βρίσκεται όχι μόνο σε
απόφαση της Αρχής. αδυναμία να αποδείξει ότι είχε εξοφλήσει
κάθε σχετική οφειλή, αλλά και να εκλαμ-
¡éá ôïùó ìïçïùó áùôïùó βάνεται η καταχώριση αυτή ως δεύτερη
διαταγή πληρωμής εις βάρος της.
Απορρίπτει το ανωτέρω αίτημα της εται- Αναφορικά με την υπ΄αριθμ. 17234/2003
ρείας Τειρεσίας Α.Ε. διαταγή πληρωμής η οποία εκδόθηκε
λόγω ανεξόφλητων οφειλών από κάρτα
ΑΠΟΦΑΣΗ 64/2007 VISA της τράπεζας CITIBANK, η ΤΕΙ-
ΡΕΣΙΑΣ εξακολουθούσε να την εμφανί-
Yðïøòåöóè ôöî ôòáðåúöî îá ζει ως ανεξόφλητη έως ότου της κοινο-
åîèíåòöóïùî ôèî ôåéòåóéáó á.å. ποιήθηκε από την προσφεύγουσα αγωγή,
óøåôéëá íå åêïæìèóè ïæåéìöî αν και γνώριζε ήδη ένα χρόνο ότι οι σχε-
æùóéëöî ðòïóöðöî τικές οφειλές έχουν εξοφληθεί, αφού της
είχε διαβιβαστεί ηλεκτρονικά σχετικό
Η Αρχή, αφού έλαβε υπόψη τα παρακά- αίτημα της τράπεζας που την ενημέρωνε
τω: για την εξόφληση. Εντούτοις, η ένδειξη
Με προσφυγή που κατέθεσε στην Αρχή, με την οποία συμπλήρωσε τη σχετική εγ-
η X καταγγέλλει ότι η εταιρία ΤΕΙΡΕ- γραφή ήταν “ΤΑΚΤΟΠΟΙΗΘΗΚΕ” αντί
ΣΙΑΣ ΑΕ και οι τράπεζες CITIBANK για “ΕΞΟΦΛΗΘΗΚΕ”, παρά την βεβαί-
INTERNATIONAL PLC και η ΕΘΝΙΚΗ ωση της τράπεζας ότι το σχετικό χρέος
ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ επεξεργά- έχει πλήρως εξοφληθεί.
στηκαν παρανόμως προσωπικά δεδομέ- Η υπόθεση είχε συζητηθεί αρχικά στη
να που την αφορούσαν. Ειδικότερα, οι ως συνεδρίαση της 16.11.2006 όπου είχαν
άνω τράπεζες δεν ενημέρωσαν το αρχείο παραστεί μετά από κλήση οι Ψ, διευθυ-
οικονομικής συμπεριφοράς της ΤΕΙΡΕ- ντής του τμήματος Κανονιστικής Συμ-
ΣΙΑΣ σχετικά με γενόμενες εξοφλήσεις μόρφωσης της ΕΤΕ, Ε. Παλαιολόγου,
οφειλών της προσφεύγουσας σχετικά με πληρεξούσιος δικηγόρος της ΕΤΕ, Χ.
καταγγελίες συμβάσεων μιας πιστωτικής Ηλιόπουλος και Σ. Μανωλάκου, πληρε-
κάρτας DINERS, μιας διαταγής πληρω- ξούσιοι δικηγόροι της CITIBANK, Ε. Y,
μής από καταγγελία κάρτας VISA της υπάλληλος του τμήματος εξυπηρέτησης
CITIBANK, καθώς και ενός προσωπικού πελατών της CITIBANK, Α. Κωνστα-
δανείου από την Εθνική Τράπεζα, με συ- ντέλιας, πληρεξούσιος δικηγόρος της
νέπεια να εμφανίζονται ανακριβή δεδο- ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ και ο πληρεξούσιος δικηγό-
μένα στο εν λόγω σύστημα. Χρειάστηκε ρος της προσφεύγουσας Δ. Μπακόπου-
δε να καταθέσει η ίδια η προσφεύγουσα λος, και μεταγενέστερα, στις 15.3.2007.
στην ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ σχετικές βεβαιώσεις Κατά την ακρόαση της υπόθεσης καθώς
εξόφλησης των τραπεζών για να γίνουν και στα σχετικά υπομνήματα αναφέρθη-
οι σχετικές συμπληρώσεις των στοιχείων καν τα εξής :
πέντε μήνες μετά την εξόφληση σχετικά Η Εθνική Τράπεζα ενημέρωσε την ΤΕΙΡΕ-
με την κάρτα και το δάνειο. Επιπροσθέ- ΣΙΑΣ όχι κατά την εξόφληση (2.3.2004),
221
αλλά όταν ζητήθηκε από την καταγ- ότι οι οφειλές εξοφλήθηκαν, απαιτείται
γέλλουσα να της χορηγηθεί εξοφλητική πρόταση προς την ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ από την
απόδειξη δηλ. στις 14.7.2004. Αυτό γί- τράπεζα που χορήγησε το δάνειο/κάρτα
νεται κατά πάγια τακτική της τράπεζας, μετά από αίτηση του υποκειμένου προς
δεδομένου ότι οι εξοφλήσεις από οφειλές την τράπεζα ή υποβολή από το ίδιο της
δανείων ή πιστωτικών καρτών είναι δυ- βεβαίωσης της τράπεζας περί εξοφλήσε-
νατόν να γίνονται και εκτός τράπεζας, ως. Όπως ισχυρίστηκαν οι εκπρόσωποι
σε συνεργαζόμενους δικηγόρους κλπ. της Εθνικής Τράπεζας και της ΤΕΙΡΕΣΙ-
Περαιτέρω, όπως διατείνεται η τράπεζα, ΑΣ, η εξέλιξη της οφειλής μετά από κα-
η καταβολή χρημάτων προς εξόφληση σε ταγγελία δεν παρακολουθείται πλήρως
κάποιο κατάστημα δεν σημαίνει και ολο- από τη διεύθυνση καρτών της τράπεζας,
σχερή εξόφληση όλων των απαιτήσεων καθόσον η οφειλή αυτή διαφοροποιείται
που ενδεχομένως έχει η τράπεζα, ιδίως λόγω της δικαστικής διεκδίκησης. Όπως
όταν, όπως στην υπό εξέταση περίπτωση, δε κρίθηκε με την πρόσφατη απόφαση
είχαν μεσολαβήσει πολλοί μήνες από την του Αρείου Πάγου (με αρ.1923/2006), τα
καταγγελία ως την εξόφληση (Οκτώβρι- σχετικά στοιχεία με εξοφλήσεις οφειλών
ος 2002-Μάρτιος 2004) και έπρεπε να γί- από διαταγές πληρωμής δεν αποκτούν
νει έρευνα για την διαπίστωση της πλή- δημοσιότητα ώστε να είναι δυνατή η
ρους εξόφλησης του δανείου. Επειδή δε, αναζήτηση αυτών από την ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ
οι καταβολές δεν εμφανίζονται στο μη- και ως εκ τούτου πρέπει αυτά να προ-
χανογραφικό σύστημα της τράπεζας και σκομίζονται στην ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ από τα
λόγω του μεγάλου αριθμού των κατα- υποκείμενα ή την τράπεζα.
στημάτων της, απαιτείται χρόνος για να Η CITIBANK, όπως ισχυρίστηκε αρχικά
ενημερωθούν τα κεντρικά καταστήματα. με απαντητικό έγγραφο προς την Αρχή
Εξάλλου, υπάρχουν δικαστικές αποφά- (27.3.2006), ενημέρωσε με αποστολή
σεις (με αριθμ. 1984/2005 και 6491/2006 ηλεκτρονικού αρχείου την ΤΕΙΡΕΣΙ-
Εφ. Αθ.) οι οποίες δέχονται ότι οι εξοφλή- ΑΣ για την τακτοποίηση της οφειλής
σεις οφειλών που έχουν καταχωρηθεί στο της κάρτας VISA της προσφεύγουσας
αρχείο οικονομικής συμπεριφοράς της την 17.12.2004, αναφέροντας ωστόσο
ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ πρέπει να γνωστοποιούνται στο έγγραφο ως αριθμό της κάρτας τον
από τα υποκείμενα στην ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ, δε- αριθμό της κάρτας DINERS. Ωστόσο,
δομένου ότι οι σχετικές εξοφλήσεις δεν κατά την ακρόαση της υπόθεσης στις
αποκτούν δημοσιότητα. 16.11.2006 καθώς και με το υπόμνημα
Η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ισχυρίστηκε ότι έλαβε που κατέθεσε, ανέφερε ότι απέστειλε
γνώση για την εξόφληση του δανεί- ηλεκτρονικό αρχείο με τη σχετική ενη-
ου στις 11.8.2004 με έγγραφο της ΕΤΕ μέρωση στην ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ την ίδια ημέρα
από 14.7.2004 και προέβη στη συμπλή- που έγινε η εξόφληση των οφειλών από
ρωση της ένδειξης της εξόφλησης στις την πιστωτική κάρτα VISA, δηλαδή στις
30.8.2004 μετά την κατάθεση αίτησης 2.12.2004. Η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ισχυρίστηκε
της προσφεύγουσας (ημ.17.8.2004) με ότι το αρχείο της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ενημε-
επισυναπτόμενο το ανωτέρω έγγραφο ρώθηκε από αρχείο που απέστειλε η
της ΕΤΕ ότι ο λογαριασμός του δανείου CITIBANK στις 17.12.2004 όπου εμφα-
εξοφλήθηκε στις 2.3.2004. νιζόταν ότι ο λογαριασμός πιστωτικής
Σύμφωνα με τον κανονισμό επεξεργα- κάρτας VISA της καταγγέλλουσας έχει
σίας δεδομένων της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ, που τακτοποιηθεί και ταυτόχρονα καταχω-
επικαλέστηκε η εταιρεία, για να γίνει ρήθηκε η ένδειξη της τακτοποίησης στη
συμπλήρωση στο αρχείο της εταιρείας σχετική καταχώριση. Όπως εμφανίζεται
222
στα πρακτικά, αλλά και στο απαντητικό απέστειλε η τράπεζα. Αυτό οδηγεί στο
έγγραφο προς την Αρχή, η CITIBANK συμπέρασμα ότι η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ έλαβε
απέστειλε “τακτοποιήθηκε”, μη κάνο- την ενημέρωση για την εξόφληση της
ντας διάκριση μεταξύ των δύο όρων προσφεύγουσας, όμως για κάποιο λόγο,
(εξοφλήθηκε και τακτοποιήθηκε) προς το αρχείο σχεδόν στο σύνολό του, απορ-
την ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ, η οποία και ενημέρωσε ρίφθηκε από το σύστημα με συνέπεια να
το αρχείο της με την ένδειξη “τακτοποι- μην γίνει η σχετική συμπλήρωση. Πι-
ήθηκε”. Με την κοινοποίηση της αγωγής θανώς, δεν ήταν δυνατή η συσχέτιση
της ανωτέρω, έγινε σχετικός έλεγχος του δεδομένου της εξόφλησης διότι δεν
και συμπληρώθηκε η ένδειξη της τακτο- είχε προηγηθεί η καταχώριση του δεδο-
ποίησης και στην 17234/2003 διαταγή μένου της καταγγελίας. Σε αυτό συνη-
πληρωμής. γορούν τα ευρήματα του ελέγχου. Δεν
Για την κάρτα DINERS, οι εκπρόσω- αποδείχθηκε περαιτέρω, ότι τα στοιχεία
ποι της τράπεζας ισχυρίστηκαν κατά που απορρίφθηκαν επιστράφηκαν, όπως
τη συζήτηση ότι η εξόφληση έγινε στις ισχυρίστηκε η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ, προς δι-
9.9.2002 και η ενημέρωση προς την όρθωση στην τράπεζα ή ότι η τράπεζα
ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ στις 5.10.2002. Ωστόσο, προέβη σε έλεγχο για να διαπιστώσει αν
στο σχετικό υπόμνημα που κατέθεσε η οι εγγραφές που απέστειλε, ιδιαίτερα δε
τράπεζα μετά τη συζήτηση, υποστήρι- οι εξοφλήσεις ή τακτοποιήσεις, είχαν ει-
ξε ότι, όπως εμφαίνεται σε αντίγραφο σαχθεί στο αρχείο της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ.
του μηχανογραφημένου αρχείου της,
η ηλεκτρονική ενημέρωση προς την ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ
ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ από τη CITIBANK έγινε ΝΟΜΟ
ταυτόχρονα με την εξόφληση, δηλαδή
στις 5.7.2002. Από υπαιτιότητα δε της Όπως έχει κρίνει η Αρχή, στην υπ’
ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ, όπως διατείνεται η τρά- αριθμ.24/2004 απόφασή της : ‘‘Είναι αυ-
πεζα, δεν εμφανίστηκε στο σύστημα η τονόητο ότι τα δυσμενή με το υποκείμε-
σχετική ένδειξη. Η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ενημέ- νο προσωπικά δεδομένα που διαβιβάζο-
ρωσε το αρχείο της στις 2.9.2004, μετά νται κάθε φορά στον αποδέκτη πρέπει
από την κατάθεση αίτησης της καταγ- να είναι ακριβή και ενημερωμένα μέχρι
γέλλουσας (ημ.17.8.2004) με την οποία το χρόνο της διαβίβασης. Η ακρίβεια
προσκόμισε και βεβαίωση της τράπεζας και ενημέρωση των στοιχείων αποτελεί
περί εξοφλήσεως όπου αναφερόταν ότι βάρος του υπεύθυνου της επεξεργασίας
ο λογαριασμός με ημερομηνία 16.2.2004 και σε καμιά περίπτωση του υποκειμέ-
της κάρτας DINERS έχει πλήρως εξο- νου…». Ειδικά για τις εξοφλήσεις οι-
φληθεί. Αγνοούσε δε ενημέρωση που κονομικών υποχρεώσεων από επιταγές,
είχε στείλει η τράπεζα το 2002. συναλλαγματικές και διαταγές πλη-
Στις 24.5.2007 κλιμάκιο ελεγκτών της ρωμής, η Αρχή έκρινε στην υπ΄αριθμ.
Αρχής διενήργησε έλεγχο στα αρχεία 25/2004 απόφασή της, ότι τα σχετικά
των εταιρειών CITIBANK και ΤΕΙΡΕ- στοιχεία δεν αποκτούν δημοσιότητα και
ΣΙΑΣ. Όπως προέκυψε από τον έλεγ- πρέπει να προσκομίζονται σε κάθε περί-
χο, η εξόφληση της προσφεύγουσας πτωση από τα υποκείμενα.
εμφανίζεται στο αρχείο που απέστειλε Εν τούτοις, η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ, προκειμένου
η CITIBANK στην ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ στις να προχωρήσει στη συμπλήρωση ή δια-
5.7.2002 με 1316 εγγραφές. Το αρχείο γραφή στις περιπτώσεις εξόφλησης δε-
που παρέλαβε η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ την ίδια δομένων από καταγγελίες καρτών ή δα-
ημέρα προφανώς συμπίπτει με αυτό που νείων, απαιτεί πρόταση προς την εταιρεία
223
της τράπεζας που χορήγησε την κάρτα ή από την κάρτα DINERS, για την οποία
το δάνειο η οποία υποβάλλεται μετά από ενημερώθηκε η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ με την από
αίτηση του υποκειμένου προς την τρά- 16.2.2004 εξοφλητική απόδειξη της τρά-
πεζα. Δηλαδή η εν λόγω εταιρεία απαιτεί πεζας που κατέθεσε η προσφεύγουσα
να ζητήσει ο ενδιαφερόμενος από την στις 17.8.2004 και καταχωρήθηκε στις
τράπεζα να υποβάλλει στην ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ 2.9.2004. Η δε ενημέρωση που κατά
πρόταση περί εξόφλησης της οφειλής τους ισχυρισμούς της τράπεζας απέ-
του ή να υποβάλλει ο ίδιος βεβαίωση της στειλε ταυτόχρονα με την εξόφληση το
τράπεζας περί εξόφλησης της οφειλής. 2002 δεν καταχωρήθηκε στο αρχείο της
Έτσι, και στη συγκεκριμένη περίπτωση, ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ λόγω τεχνικού προβλήμα-
η ΕΤΕ δεν ενημέρωσε για την εξόφλη- τος, με συνέπεια τα σχετικά δεδομένα
ση της οφειλής στις 2.3.2004 όταν έγινε της προσφεύγουσας να παραμείνουν
η εξόφληση, αφού δεν αμφισβητεί ότι ανακριβή για δύο περίπου έτη. Από τον
η οφειλή εξοφλήθηκε στο σύνολό της, έλεγχο εξάλλου προέκυψε ότι υπάρχει
αλλά στις 14.7.2004, όταν υπέβαλε αί- πρόβλημα στη διαδικασία διαχείρισης
τηση η προσφεύγουσα για την έκδοση σφαλμάτων κατά την επεξεργασία των
εξοφλητικής απόδειξης, η δε ΤΕΙΡΕΣΙ- αρχείων που ανταλλάσσουν μεταξύ τους
ΑΣ το καταχώρησε στις 30.8.2004. η τράπεζα και η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ, με συνέπεια
Με τη διαδικασία αυτή μετακυλύεται την τήρηση και επεξεργασία ανακριβών
το βάρος στο υποκείμενο, το οποίο έτσι στοιχείων της προσφεύγουσας.
υποχρεούται να ενεργήσει το ίδιο προκει- Από τα ανωτέρω διαπιστώνεται ότι η
μένου να καταχωρηθεί η σχετική ευνοϊκή συγκεκριμένη διαδικασία χρήζει τροπο-
ένδειξη στα δεδομένα που το αφορούν, εν ποίησης, έτσι ώστε όταν οι εξοφλήσεις
αντιθέσει με την καταχώριση του πρωτο- οφειλών που προέρχονται από καταγγε-
γενούς δυσμενούς δεδομένου της καταγ- λίες συμβάσεων χορηγήσεων από τρά-
γελίας που αποστέλλεται άμεσα από τις πεζες σε φυσικά πρόσωπα που γίνονται
τράπεζες. Η διαδικασία αυτή, που έχει είτε σε κατάστημα της τράπεζας είτε σε
θεσπιστεί με τον κανονισμό επεξεργασί- τρίτους εκτελούντες την επεξεργασία
ας δεδομένων της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ και ακο- για λογαριασμό της τράπεζας, οι τράπε-
λουθείται ως σήμερα από την εταιρεία ζες να υποχρεούνται να ενημερώσουν οι
και τις τράπεζες- μέλη του συστήματος ίδιες το σχετικό αρχείο της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ
έχει σοβαρές επιπτώσεις στην ακρίβεια κατά το χρόνο εξόφλησης. Η ρύθμιση
του αρχείου, αφού μέχρι να ενεργήσει το αυτή πρέπει περαιτέρω να διευρυνθεί,
υποκείμενο, τα στοιχεία που το αφορούν λαμβανομένου υπόψη και του σκεπτι-
τηρούνται και διαβιβάζονται στους απο- κού της ανωτέρω (1923/2006) αρειοπα-
δέκτες ανενημέρωτα. γιτικής απόφασης, και με τροποποίηση
Η CITIBANK, ακολουθώντας το δικό της με αρ. 24/2004 κανονιστικής απόφα-
της σύστημα ηλεκτρονικής ενημέρω- σης της Αρχής σχετικά με τους κανόνες
σης, διαμόρφωσε το ηλεκτρονικό αρχείο κατηγοριοποίησης των δεδομένων της
σχετικά με την εξόφληση της κάρτας ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ, ώστε να καλύπτει και τις
VISA στις 2.12.2004, το απέστειλε στην περιπτώσεις εξοφλήσεων από διαταγές
ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ στις 14.12.2004, η δε ΤΕΙ- πληρωμής που έχουν εκδοθεί για τις
ΡΕΣΙΑΣ το καταχώρισε στο αρχείο της ανωτέρω οφειλές, δεδομένου ότι πρό-
στις 17.12.2004. Στη συγκεκριμένη πε- κειται για στοιχεία που είναι σε γνώση
ρίπτωση, η καταχώριση έγινε χωρίς να της εκάστοτε τράπεζας η οποία είχε
ενεργήσει η προσφεύγουσα. Δεν συνέβη αποστείλει και τις ανάλογες πρωτογε-
το ίδιο στην περίπτωση της εξόφλησης νείς αναγγελίες στην ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ.
224
225
Composite
