Ηλεκτροτεχνικές Εφαρμογές Γεώργιος Ιωαννίδης ΤΕΙ Πειραιά
Ηλεκτροτεχνικές Εφαρμογές Γεώργιος Ιωαννίδης ΤΕΙ Πειραιά
Ηλεκτροτεχνικές Εφαρμογές
Γεώργιος Χ. Ιωαννίδης
Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ
Περιεχόμενα Ενότητας
• Θερμοστάτες
• Ηλεκτρικές Αντιστάσεις Οικιακών Συσκευών
• Ηλεκτροκινητήρες Οικιακών Συσκευών
5
Θερμοστάτες
• Απλές ηλεκτρομηχανολογικές κατασκευές
• Σύνθετα ηλεκτρονικά κυκλώματα.
Βασικά μέρη:
• Αισθητήριο
• Επαφές
• Χειριστήριο ρύθμισης
Θερμοστάτες Χώρου
Αισθητήριο: Διμεταλλικό έλασμα.
Μη διαστελλόμενη
ράβδος
επαφές
Κουμπί
ρύθμισης
Θερμοστάτες Επαφής
Αισθητήριο: Διαθέτει μεμβράνη που καλύπτει ένα δοχείο με υγρό ή
αέριο, το οποίο καταλήγει σε τριχοειδή σωλήνα.
κουμπί
ρύθμισης
επαφές
μεμβράνη
τριχοειδής
σωλήνας
9
Ηλεκτρονικός Θερμοστάτης
• Αισθητήριο: Δίοδοι, τρανζίστορ, θερμίστορς, ειδικά ολοκληρωμένα
κυκλώματα κ.α.
• Υστέρηση (ή διαφορικό) Δθ ≤ 10C
• Συνήθως διαθέτουν κύκλωμα μικρο-επεξεργαστή
10
• Σκοπός χρήσης
• Ατμόσφαιρα περιβάλλοντος
• Θερμοκρασία περιβάλλοντος
11
Ηλεκτρικές Αντιστάσεις Οικιακών Συσκευών (2)
• Επίπεδες
• Κτισμένες
• Σπειροειδείς
• Εμβαπτιζόμενες
• Θερμαντικής αλυσίδας
• Αντιστάσεις υπέρυθρης ακτινοβολίας
12
Επίπεδες Αντιστάσεις:
• Σύρμα τυλίγεται γύρω από μονωτικό φύλλο (συνήθως μίκα)
και κατόπιν μονώνεται με άλλο μονωτικό υλικό μεγάλης
θερμικής αγωγιμότητας (π.χ. σκόνη μαγνησίας, ΜgΟ).
• Εφαρμογές: Ηλεκτρικά σίδερα, τοστιέρες, φρυγανιέρες κλπ.
13
Ηλεκτρικές Αντιστάσεις Οικιακών Συσκευών (4)
Κτισμένες Αντιστάσεις:
• Σύρμα τοποθετείται σε αυλάκια σε πλάκα από μαντέμι. Στην
συνέχεια, κτίζεται και στηρίζεται με πυρίμαχο κονίαμα.
• Εφαρμογές: Ηλεκτρικά σίδερα, εστίες ηλεκτρικών μαγειρείων κλπ.
14
Σπειροειδής Αντιστάσεις:
• Σύρμα τοποθετείται σε στεγανό μεταλλικό κύλινδρο και στην
συνέχεια, μονώνεται με πυρίμαχη σκόνη
(σκόνη μαγνησίας, ΜgΟ).
• Εφαρμογές: Boiler, ταχυβραστήρες κλπ.
15
Ηλεκτρικές Αντιστάσεις Οικιακών Συσκευών (6)
Εμβαπτιζόμενες Αντιστάσεις:
• Το αγώγιμο υλικό (σύρμα) καλύπτεται με μονωτικό υλικό και
κατόπιν περιβάλλεται από κύλινδρο αργιλικής ουσίας.
• Εφαρμογές: ηλεκτρικοί θερμοσίφωνες, ταχυθερμοσίφωνες,
ηλεκτρικά πλυντήρια κλπ.
16
17
Ηλεκτρικές Αντιστάσεις Οικιακών Συσκευών (8)
18
Μικρής Ισχύος:
• Universal
• Σύγχρονος
• Συνεχούς ρεύματος (μπαταρία)
19
Ηλεκτροκινητήρες Οικιακών Συσκευών (2)
Ασύγχρονος 1Φ Κινητήρας
Βραχυκυκλωμένου Δρομέα με Αντίσταση:
Χαρακτηριστικά:
• Ισχύς μέχρι 100W.
• Μικρή ροπή εκκίνησης.
• Χρησιμοποιείται κυρίως σε ψυγεία
Χαρακτηριστικά:
• Ισχύς μέχρι περίπου τα 600W.
• Μεγάλη ροπή εκκίνησης.
• Χρησιμοποιείται στα πλυντήρια.
Χαρακτηριστικά:
• Ισχύς μέχρι 700W.
• Μεγάλη ροπή εκκίνησης.
• Δυνατότητα ρύθμισης στροφών με μεταβολή τάσης τροφοδοσίας.
22
Χαρακτηριστικά:
• Ισχύς μικρότερη από ¾ HP.
• Χαμηλή ροπή εκκίνησης.
• Χρησιμοποιείται σε στεγνωτήρια μαλλιών, υγραντήρες χώρου και
ρολόγια οικιακών συσκευών.
23
Ηλεκτροκινητήρες Οικιακών Συσκευών (6)
Κινητήρας Σχιστών Πόλων (Pole Shaded):
Σχηματική Παράσταση
Πραγματική Μορφή
24
Βιβλιογραφία (1)
1. A. B. Μαχιάς, «Ηλεκτρομηχανολογικές Εγκαταστάσεις»,1984.
2. Α. Β. Μαχιάς, «Μελέτη και Σχεδίαση Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων»,
Εκδόσεις Συμεών, 1988.
3. Φ. Ι. Δημόπουλος, «Φωτοτεχνία , Ηλεκτρικές Συσκευές».
4. Φ.Ι. Δημόπουλος, «Κανονισμοί Ε.Η.Ε &Τυπολογία του Ηλεκτρολόγου».
5. Σ. Τουλόγλου, «Ηλεκτρικές Οικιακές Συσκευές», Εκδόσεις Ίων, 1998.
6. Σ. Τουλόγλου, Ε. Στέριου, "Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις, Εκδόσεις ΙΩΝ, 1991.
7. Π.Δ. Μπούρκας, «Εφαρμογές κτιριακών-βιομηχανικών μελετών και
εγκαταστάσεων», Εκδόσεις Συμεών.
8. Σ.Ν. Χαλικιά, «Θέρμανση-Ψύξη-Αερισμός», ΟΕΔΒ,1992.
Βιβλιογραφία (2)
9. Δ. Κουρεμένου, Σ. Χατζηδάκη, «Σημειώσεις ψύξεως», Έκδοση Ε.Μ.Π.
10. Β. Σελλούντου, Χ. Σελλούντου, «Κλιματισμός και βιομηχανική ψύξη».
11. Σ. Αναστασιάδη, «Τεχνολογία της ψύξης και εργαστήρια».
12. Ν. Ξυγκάκης, «Σημειώσεις Ηλεκτροτεχνικών εφαρμογών Ι».
13. St.J. Chapman, «Ηλεκτρικές Μηχανές AC-DC», Εκδόσεις Τζιόλα, 2003.
14. www.watlow.com
Περιεχόμενα Ενότητας
• Είδη Οικιακών Συσκευών • Βλάβες Ηλεκτρικών Μαγειρείων
και Πιθανές Αιτίες
• Ηλεκτρικό Μαγειρείο
• Ηλεκτρικός Θερμοσίφωνας
• Είδη Συμβατικών Εστιών
• Ταχυθερμοσίφωνας
• Συνδυασμός Τμημάτων
Θερμαντικής Αντίστασης Απλής • Βλάβες Ηλεκτρικών
Εστίας Θερμοσίφωνων
• Επίπεδα Ισχύος Απλής Εστίας • Ηλεκτρικό Ψυγείο
• Εστία Ταχείας Θέρμανσης • Βλάβες Οικιακών Ψυγείων
• Αυτόματη Εστία • Θερμοηλεκτρικός Ψύκτης (TEC)
• Κεραμικές Εστίες • Φούρνος Μικροκυμάτων
• Τρόποι Σύνδεσης Ηλεκτρικού
Μαγειρείου
5
Είδη Οικιακών Συσκευών
Θερμικές:
Ηλεκτρικό μαγειρείο, ηλεκτρικός θερμοσίφωνας,
ηλεκτρικό σίδερο, κλπ.
Μηχανικές:
Ηλεκτρικό ψυγείο, ηλεκτρικό πλυντήριο ρούχων,
ηλεκτρική σκούπα, κλπ.
Ηλεκτρονικές:
Τηλεόραση, ραδιόφωνο, συστήματα συναγερμού, κλπ.
Ηλεκτρικό Μαγειρείο
Διακρίνονται σε μαγειρεία:
• Συμβατικών και
• Κεραμικών εστιών
Συμβατικές Εστίες:
Αποτελούνται από:
• Επιφάνεια μετάδοσης θερμότητας (πλάκα),
• θερμαντικές αντιστάσεις,
• κάλυμμα της πλάκας,
• περόνες συνδέσεως.
7
Είδη Συμβατικών Εστιών
Διακρίνονται σε:
• Απλές
• Ταχείας θέρμανσης
• Αυτόματες
Απλή Εστία:
Αποτελούνται από: R3
R2
R1
9
Επίπεδα Ισχύος Απλής Εστίας
Διάμετρος εστίας 14,5cm 18 cm 22 cm
Σύνδεση (α) 100W 140 W 200 W
Σύνδεση (β) 165W 220 W 300 W
Σύνδεση (γ) 240W 300 W 450 W
Σύνδεση (δ) 500W 800 W 950 W
Σύνδεση (ε) 700W 1100 W 1400 W
Σύνδεση (στ) 1000W 1500 W 2000 W
R3
1 1
N V
2 2
1……..7
R2
3 3
L1 U
4 4
R1
θ>
R3
R2
R1
11
Σχηματική Παράσταση Ηλεκτρικής Σύνδεσης Εστίας Ταχείας
Θέρμανσης.
12
θ
R3
1 1
L1 U
2 2
1……..7
R2
3 3
N V
4 4
R1
15
Κεραμικές Εστίες
16
λειτουργίας τους.
Διακρίνονται σε:
• απλούς
• βεβιασμένης κυκλοφορίας
17
Κεραμικές Εστίες (2)
Περιλαμβάνουν:
• δύο ηλεκτρικές αντιστάσεις (πίσω από τα εμαγιέ τοιχώματά του
• το γκριλ (στο πάνω μέρος του φούρνου)
• το κινητήρα σούβλας (προαιρετικά)
19
Τρόποι Σύνδεσης Ηλεκτρικού Μαγειρείου
20
Πιθανές Αιτίες:
Εσφαλμένη ηλεκτροδότηση που προκαλείται εξαιτίας:
• Της μόνιμης σύνδεσης των καλωδίων της συσκευής και της
ηλεκτρικής γραμμής της (στην κλέμα του αντίστοιχου
χαλύβδινου κουτιού)
• Ασυνέχειας των καλωδίων της συσκευής ή της γραμμής
τροφοδοσίας
• Πρόβλημα στη συσκευή
21
Βλάβες Ηλεκτρικών Μαγειρείων και
Πιθανές Αιτίες (2)
Περιγραφή Βλάβης:
Δεν θερμαίνεται η πλάκα μιας εστίας
Πιθανή Αιτία:
• Καταστραμμένη ηλεκτρική αντίσταση ή τμήμα της
• Βλάβη στο διακόπτη επιλογής
Περιγραφή Βλάβης:
Δεν θερμαίνεται επαρκώς ο χώρος του φούρνου
Πιθανή Αιτία:
• Καταστραμμένες ηλεκτρικές αντιστάσεις
• Καταστραμμένη η ηλεκτρική αντίσταση του γκριλ
22
Περιγραφή Βλάβης:
Η συσκευή (στο μεταλλικό μέρος της) ηλεκτροπλήττει
Πιθανές αιτίες:
• Υπάρχει διαρροή ρεύματος από:
• Μη ορθή σύνδεση κάποιου εξαρτήματος (λαμπάκι,
ηλεκτροκινητήρας σούβλας κλπ)
• Φθορά στη μόνωση θερμαντικής αντίστασης (π.χ. εστίας)
• Φθορά στη μόνωση καλωδίου τροφοδοσίας
23
Ηλεκτρικός Θερμοσίφωνας (1)
Ηλεκτρικός Θερμοσίφωνας:
α) Κατακόρυφη Τοποθέτηση
β) Οριζόντια Τοποθέτηση
24
6) Θερμόμετρο
7) Απαγωγή ζεστού
8) Ηλεκτρική αντίσταση 4kW
9) Εισαγωγή κρύου
10) Βαλβίδα προστασίας
25
Ηλεκτρικός Θερμοσίφωνας (3)
Θερμαντική
αντίσταση
Θερμοστάτης
Γείωση
μεταλλικού
περιβλήματος
SL
220V~
R
Mp
26
N
O
SL
Mp
Ηλεκτρική Σύνδεση
27
Ταχυθερμοσίφωνας (1)
Αποτελείται από:
• Εμβαπτιζόμενη αντίσταση.
• Σύστημα Ventouri.
• Θερμοστάτη.
• Πιεζοηλεκτρικό σύστημα ψυχρού νερού.
28
Ταχυθερμοσίφωνας (2)
Διακόπτης
ηλ.ενέργειας
νερό σε υποπίεση
μεμβράνη
29
Βλάβες Ηλεκτρικών Θερμοσίφωνων (1)
Περιγραφή Βλάβης:
Ο ηλεκτρικός θερμοσίφωνας δεν λειτουργεί
Πιθανή Αιτία:
Δεν εξασφαλίζεται σωστή ηλεκτροδότηση εξαιτίας:
• της μόνιμης σύνδεσης των αγωγών της γραμμής στις κλέμες της
συσκευής
• του καλωδίου της γραμμής που πιθανόν να μην εμφανίζει
συνέχεια
• βλάβης του θερμοστάτη
• διακοπής στους αγωγούς της ηλεκτρικής αντίστασης
• προβλήματος στον διπολικό διακόπτη του πίνακα
30
Περιγραφή Βλάβης:
Η θέρμανση του νερού γίνεται σε μεγάλο χρονικό διάστημα
Πιθανή Αιτία:
• Κακή ρύθμιση θερμοστάτη
• Σχηματισμός αλάτων στην ηλεκτρική αντίσταση
31
Ηλεκτρικό Ψυγείο (1)
Ψυγεία Συμπιέσεως
Ψυγεία Απορροφήσεως
32
Ψυγεία Απορροφήσεως:
• το μεγάλο κόστος λειτουργίας,
• η αθόρυβη λειτουργία,
• η χρήση θερμαντικού στοιχείου (ηλεκτρικού ή καύση
υγραερίου-φυσικού αερίου) και
• η χρήση της αμμωνίας ως ψυκτικό υγρό.
33
Κλάση και Κατηγορίες Ψύξης
Κλάση
Ικανοποιητική λειτουργία από 18 0C έως
Τροπική
430C
Υπό- Ικανοποιητική λειτουργία από 18 0C έως
τροπική 380C
Υπό- Ικανοποιητική λειτουργία από 10 0C έως
εύκρατη 320C
Ικανοποιητική λειτουργία από 16 0C έως
Εύκρατη
320C
Κατηγορίες Ψύξης
Θερμοκρασία
Πλήθος Διάστημα συντήρησης
θαλάμου
αστέρων τροφίμων
κατάψυξης
* -6 0C έως 1 εβδομάδα
** -12 0C έως 1μήνα
Ψυγεία Συμπιέσεως
35
Εξαρτήματα Ψυκτικής Μονάδας
• Συμπιεστής-ηλεκτροκινητήρας
• Συμπυκνωτής
• Εξατμιστής
• Ξηραντής-φίλτρο
• Τριχοειδής
• Εναλλάκτης θερμότητας
36
Συμπιεστής
37
Συμπυκνωτής
38
Εξατμιστής
39
Ξηραντής - Φίλτρο
• Χάλκινο περίβλημα.
• Δύο πλέγματα.
• Μεγάλα διάκενα-συγκράτηση μεγάλων αντικειμένων.
• Μικρά διάκενα-συγκράτηση μικρών ακαθαρσιών.
• Ικανότητα απορροφήσεως υγρασίας εξαρτάται από:
• το μέγεθος του και
• την θερμοκρασία.
40
Τριχοειδής Σωλήνας
• Χάλκινη κατασκευή.
• Μηχανική ευαισθησία.
• Εσωτερική διάμετρος <1mm.
• Πλεονεκτεί έναντι των βαλβίδων εκτόνωσης επειδή:
• επιτρέπει την εξισορρόπηση των πιέσεων κατά την
περίοδο μη λειτουργίας και άρα επιτυγχάνεται,
• εκκίνηση συμπιεστή με μικρό φορτίο.
41
Εναλλάκτης Θερμότητας
• Αποτελείται από τον σωλήνα αναρρόφησης και τον τριχοειδή.
• Χάλκινος σωλήνας αναρρόφησης κολλημένος εξωτερικά
κατά μήκος με τον τριχοειδή με επικασσιτεροκόληση.
• Αλουμινένιος σωλήνας αναρρόφησης και εσωτερική
τοποθέτηση του τριχοειδούς.
• Το θερμό υγρό φρέον διερχόμενο από το τριχοειδή δίνει
θερμότητα στο αέριο φρέον και το αντίστροφο.
Αποτέλεσμα:
• υπερθέρμανση αέριου ψυκτικού σώματος πριν την
εισαγωγή του στον συμπιεστή,
• αύξηση της ψυκτικής ισχύος.
42
43
Οικιακό Ψυγείο Λειτουργία Ψύξης και Κατάψυξης
συμπυκνωτής εξαερωτής ψύξεως
μαγνητική βαλβίδα
ξηραντήρας
συλλέκτης
υγρού
συμπιεστής
εξαερωτής καταψύξεως 44
μαγνητική βαλβίδα
ξηραντήρας
συλλέκτης
υγρού
συμπιεστής
45
εξαερωτής καταψύξεως
Ηλεκτρικό Κύκλωμα Ψυγείου Συμπιέσεως με Χώρο
Ψύξεως και Καταψύξεως
Ν1 L1
θερμοστάτης
καταψύκτη
συμπιεστής θ
θερμοστάτης
ψύκτη
ρελαί εκκινήσεως
αντίσταση αποψύξεως θ
μαγνητική βαλβίδα
θερμαντική
αντίσταση θερμοστάτη
46
47
Ψυγεία Απορροφήσεως (2)
Το σύστημα αμμωνίας-νερού (NH3-H20)
• χρησιμοποιείται σε εγκαταστάσεις μικρής ισχύος (έως 15kW)
• απαιτεί θέρμανση του μίγματος αμμωνίας–νερού σε
θερμοκρασία 120-150 0C
49
Ψυγεία Aπορροφήσεως
Βραστήρας Συμπυκνωτής
Πτερύγια
ψύξης
Επιστροφή
H 2O
NH4 Η 2O
Η2 NH4
Η2
Θερμική
προστασία
NH4
Νερό Εξαερωτής
Απορροφητήρας
Χώρος ψύξης
Πιθανές Αιτίες:
• Δεν εξασφαλίζεται σωστή ηλεκτροδότηση εξαιτίας του καλωδίου
τροφοδοσίας ή του ρευματολήπτη (φις)
• Βλάβη του συμπιεστή
• Χαμηλή τάση ρεύματος
• Κατεστραμμένος ή ελαττωματικός θερμοστάτης
• Ελαττωματικό ρελέ εκκίνησης
51
Βλάβες Οικιακών Ψυγείων (2)
Πιθανές Αιτίες:
• Κατεστραμμένο ή ελαττωματικό θερμικό
• Υπερβολικά χαμηλή θερμοκρασία περιβάλλοντος οδήγησε σε
μετατροπή του λαδιού σε παχύρευστο και άρα αδυναμία
εκκίνησης του συμπιεστή
• Ελλιπής πλήρωση ψυκτικού σώματος
• Κακός αερισμός του συμπυκνωτή
52
Ψυχρή επιφάνεια
στη θερμή ένωση με ρυθμό
Ρ Ν Ρ Ν Ρ Ν
ανάλογο του ρεύματος.
Θερμή επιφάνεια
• Στην πράξη, τα ζεύγη Απαγωγός Θερμότητας
(ΨΥΚΤΡΑ)
συνδυάζονται σε μια μονάδα στην
οποία είναι ηλεκτρικά
συνδεδεμένα σε σειρά και
I
θερμικά συνδεδεμένα −
DC πηγή
παράλληλα.
56
59
Πλεονεκτήματα των TECs - (1)
• Δεν υπάρχουν κινητά μέρη, οπότε απαιτούν λίγη ή και καθόλου
συντήρηση. Ιδανικά για συστήματα ευαίσθητα στις μηχανικές
δονήσεις.
61
Φούρνος Μικροκυμάτων
Φούρνος Μικροκυμάτων
62
~
~ ΚΑΜΠΙΝΑ
~
63
Αρχή Λειτουργίας (2)
Ο
+ +
-
Η-
Η-
65
Περιγραφή Φούρνου Μικροκυμάτων
Αποτελείται από:
• Λυχνία magnetron
• Πηγή τροφοδοσίας
• Σύστημα ελέγχου και ασφάλειας
• Χώρος καμπίνας
ΣΥΣΤΗΜΑ
MAGNETRON ΚΑΜΠΙΝΑ
ΕΛΕΓΧΟΥ-ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ
ΠΗΓΗ
ΤΡΟΦΟΔΟΣΙΑΣ
Αποτελείται από:
• Μετασχηματιστή με τρία τυλίγματα:
• το πρωτεύον (τάση δικτύου)
• το δευτερεύον υψηλής τάσης (1850V)
• το δευτερεύον χαμηλής τάσης (3.4V)
• Κύκλωμα διπλασιασμού τάσης.
67
Πηγή Τροφοδοσίας (2)
68
+ +
Uc
-
FA F
2000V
UA
N
- - -
L
- + 2000V
- FA F
2000V
N
Αρνητική Ημιπερίοδος + + + 69
Χώρος Καμπίνας
Η λυχνία Magnetron εκπέμπει μικροκυματικά κύματα που μεταφέρονται:
• Απευθείας ή
71
Σύστημα Ελέγχου – Ασφάλειας (1)
Πόρτα Πόρτα
λ Φούρνος
4
Φούρνος
72
Πόρτα
Φούρνος
Στεγανοποίηση με ferrite
73
Σύστημα Ελέγχου - Ασφάλειας (3)
C1
Στεγανοποίηση πόρτας “Ferrit”
Παγίδα λ/4
Πόρτα C2
λ
4
Φούρνος
Πλέγμα πόρτας
74
ed
θ
f7
e9 b10
b13
e12 e7
7
HC
e11
d3
HC
a
M
h13 d3 r22 r21 u9 h12 d2 b k3 C
8
e4 e5
k4 k6
3
u9 2
24
d2
23
ed
θ
f7
e9 b10
b13
e12 e7
7
HC
e11
d3
HC
a
M
h13 d3 r22 r21 u9 h12 d2 b k3 C
8
e4 e5
k4 k6
Διακόπτης βραχυκυκλώσεως
3
u9 2
77
Ρύθμιση Μικροκυματικής Ισχύος (2)
78
24
d2
23
ed
θ
f7
e9 b10
b13
e12 e7
7
HC
e11
d3
HC
a
M
h13 d3 r22 r21 u9 h12 d2 b k3 C
8
e4 e5
k4 k6
Διακόπτης βραχυκυκλώσεως
3
u9 2
V14 C
d2 r21
a
M d2 e7
V14
b
e11
k3
k4 k6
Σκοποί Ενότητας
4
Περιεχόμενα Ενότητας
• Σχεδίαση Θερμαντικών • Απαιτήσεις Ισχύος
Αντιστάσεων • Θερμαντικές Αντιστάσεις
• Μεταφορά Θερμότητας • Αμίαντος
• Ο Προσανατολισμός της • Μοσχοβίτης
Επιφάνειας
• Μίκα
• Ο Συντελεστής Ακτινοβολίας
• Γη Διατόμων - Στεατίτης
• Παράγοντας Οπτικού
• Αντίσταση (R) - Διάμετρος
Πεδίου
(d)
• Θέρμανση με Αγωγή και
Συναγωγή
Θερμική Αγωγιμότητα:
• Προσδιορίζει την ευκολία ή δυσκολία διάδοσης της θερμότητας
στο εσωτερικό ενός υλικού.
• Ένα υλικό με υψηλή θερμική αγωγιμότητα θερμαίνεται πολύ
γρήγορα.
• Ένα υλικό με χαμηλή θερμική αγωγιμότητα θερμαίνεται αργά.
Επιφάνεια Επαφής:
• Όσο μεγαλύτερη είναι η επαφή τόσο γρηγορότερα μεταφέρεται
η θερμότητα
8
Παράγοντες Μεταφοράς Θερμότητας με
Συναγωγή
• Ο προσανατολισμός της επιφάνειας
• Οι διαστάσεις της,
• Η πυκνότητά του.
900
800
600
500
400
300
200
100
0
0,1 1,0 10,0
11
• Υγρά υψηλού ιξώδους είναι πολύ πηχτά και ρέουν πολύ αργά.
12
Παράγοντες, Μεταφοράς Θερμότητας
Μέσω Ακτινοβολίας (1)
• Ο συντελεστής ακτινοβολίας,
• Η θερμοκρασία και
• Το μήκος κύματος
13
14
Ο Συντελεστής Ακτινοβολίας (1)
15
16
Παράγοντας Οπτικού Πεδίου (1)
• Όσο μικρότερη είναι η απόσταση μεταξύ της πηγής
θερμότητας και ενός αντικειμένου, τόσο μεγαλύτερη
ακτινοβολούμενη ενέργεια θα πέσει στο αντικείμενο.
17
19
Θερμοκρασία (2)
σ ⋅ (T − T )
1
4
2
4
20
Μήκος Κύματος
• Ένα υλικό θα απορροφήσει μόνο ορισμένα μήκη κύματος
από την προσπίπτουσα ακτινοβολίας
Διακρίνουμε:
22
Απαιτήσεις Ενέργειας Ηλεκτρικής
Θέρμανσης (2)
• Θερμότητα Εκκίνησης: είναι η θερμική ενέργεια που απαιτείται
για την αύξηση της θερμοκρασίας του συστήματος από μια
αρχική θερμοκρασία σε μια τελική, εντός συγκεκριμένου
χρονικού διαστήματος γνωστού ως χρόνου εκκίνησης (start-up
time, ts).
Q1 ή Q2
= 1,168 w C p ∆Τ
Όπου:
Q1 = Η θερμότητα που απαιτείται για να αυξηθεί η θερμοκρασία των
υλικών κατά τη διάρκεια της εκκινήσεως σε Wh
Q2 = Η θερμότητα που απαιτείται για να αυξηθεί η θερμοκρασία των
υλικών κατά τη διάρκεια του κύκλου λειτουργίας σε Wh
W = Το βάρος του υλικού σε Kg
Cp = Η ειδική θερμότητα του υλικού σε Kcal/Kg °C
ΔΤ = Η αύξηση της θερμοκρασίας του υλικού σε °C
ο συντελεστής 1,168 μετατρέπει τα kcal σε Wh 24
Θέρμανση με Αγωγή και Συναγωγή (2)
Q3 ή Q4 = 1,168 w H f ή 1,168 w H v
Όπου:
Q3 = Η θερμότητα που απαιτείται για την τήξη/ατμοποίηση ενός
υλικού κατά τη διάρκεια της εκκίνησης σε Wh
Q4 = Η θερμότητα που απαιτείται για την τήξη/ατμοποίηση ενός
υλικού κατά τη διάρκεια του κύκλου λειτουργίας σε Wh
W = Το βάρος του υλικού σε Κg
Hf = Η λανθάνουσα θερμότητα τήξης σε Kcal/Kg
Hv = Η λανθάνουσα θερμότητα εξατμίσεως σε Kcal/Kg
25
k A ∆Τ
QL1 = 1,168
L
Όπου:
26
Θέρμανση με Αγωγή και Συναγωγή (4)
Όπου:
QL2 = Οι απώλειες θερμότητας λόγω αγωγής σε W
Α = Το εμβαδόν επιφάνειας σε cm2
Pconv = Η πυκνότητα απωλειών συναγωγής σε κατακόρυφες αμόνωτες
επιφάνειες σε W/cm2.
CF = Ο παράγοντας προσανατολισμού επιφάνειας
Ισχύς Εκκίνησης:
Q + Q3 2
Ps = 1 + (QL ) (1 + S .F )
ts 3
Όπου:
Ισχύς Εκκίνησης:
Q + Q3 2
Ps = 1 + (QL ) (1 + S .F )
ts 3
Όπου:
Ισχύς Λειτουργίας:
Q2 + Q4
P=
0 + (QL (1 + S .F )
)
t w
Όπου:
Θερμότητα Ακτινοβολίας
Η συνολική ή «καθαρή» θερμότητα που μεταφέρεται μέσω
ακτινοβολίας μεταξύ δύο παράλληλων επιφανειών απείρου μεγέθους
PR 1
ν =
= σ (T14 − T24 ) F
A ef
Όπου:
PR 1
ν =
= σ (T14 − T24 ) F
A ef
Όπου:
1 Ds 1 Ομόκεντροι κύλινδροι με
ef = + × −1
es DL eL ακτινοβολία από έξω προς τα μέσα
Όπου:
es = ο συντελεστής ακτινοβολίας πομπού-θερμαντήρα
eL = ο συντελεστής ακτινοβολίας δέκτη-φορτίου
DS = η διάμετρος του πομπού-θερμαντήρα
DL = η διάμετρος του δέκτη-φορτίου 34
Αξιολόγηση Ισχύος
• Σύγκριση ισχύος εκκίνησης με την ισχύ λειτουργίας.
• Επιμήκυνση χρόνου εκκινήσεως ώστε η ισχύς εκκινήσεως να
εξισωθεί με την ισχύ λειτουργίας.
10% συντελεστής ασφαλείας S.F.
Συνολικές
10% συντελεστής ασφαλείας S.F.
Απώλειες
αγωγής
Απώλειες (W)
2/3 των
απωλειών συναγωγής
ακτινοβολίας αγωγής
Συνολικές απώλειες
QL
λειτουργίας συναγωγής
ακτινοβολίας
QL
Αρχική θερμότητα για
τήξη ή ατμοποίηση Q3
Θερμαντικές Αντιστάσεις
Θερμαντικοί Αγωγοί:
• Μεταλλικοί, μορφής:
• Σπειρών,
• Σύρματος,
• Λωρίδων,
• Ταινιών,
• Ειδικής μορφής
• Μη Μεταλλικοί, μορφής:
• Ράβδων,
• Σωλήνων
• Αυτοβασταζόμενοι
• Στηριζόμενοι σε μονωμένους ειδικούς φορείς.
36
Υλικά Κατασκευής
Οριακή Ειδική
Θερμοκρασία Υλικά Αντίσταση
(0C) (Ωmm2/m)
Νάργυρος 0.30
(58%Cu, 22%Ni)
Νικελίνη 0.30
400 (67%Cu, 31%Ni, 2%Mn)
Κωνσταντάν-Ρεοτάν 0.50
(55%Cu,45%Ni)
Υλικό Θερμοκρασία
Λειτουργίας (οC)
Αμίαντος <400
Μικανίτης (μοσχοβίτης) <600
Μίκα <800
Γη Διατόμων <800
Στεατίτης (πυριτικό μαγνήσιο) <1000
Πυρίμαχος άργιλος <1100
39
Αμίαντος
Αμίαντος:
40
Μοσχοβίτης
Μοσχοβίτης:
• Το κοινότερο μέλος της ομάδας των μαρμαρυγιών.
• Χρησιμοποιείται στην κατασκευή:
• Ηλεκτρικών σιδήρων για σιδέρωμα, διαχωρίζει την
αντίσταση από την πλάκα σιδερώματος)
• Πυκνωτών (η ευκαμψία του επιτρέπει και τις αναδιπλώσεις
σε πυκνωτές χάρτου)
• Μετασχηματιστών
• Σε ηλεκτρικές συσκευές θέρμανσης. Τα μεγάλα διαφανή
φύλλα του χρησιμοποιούνται σε φούρνους Υ.Θ. αντί για
γυαλί, καθώς παρουσιάζουν ικανή διαφάνεια, υψηλή
θερμική μόνωση και αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα σε
μηχανικές και θερμικές καταπονήσεις. 41
Μίκα
• Ορυκτό μονωτικό υλικό.
• Έχει καλές μονωτικές ιδιότητες,
• Είναι άφλεκτη,
• Αντέχει σε κρούσεις, πιέσεις και ψηλές θερμοκρασίες
• Χρησιμοποιείται στην κατασκευή:
• Μονώσεων θερμαντικών αντιστάσεων
• Πυκνωτών
• Συλλεκτών ηλεκτρικών μηχανών
• Στηριγμάτων ηλεκτρικών αντιστάσεων κλπ.
42
Γη Διατόμων - Στεατίτης
Γη Διατόμων:
• Ορυκτό φυτικής προέλευσης
• Σχηματίζεται από τη συσσώρευση ενός τεράστιου αριθμού
απολιθωμένων διατόμων
Στεατίτης:
S = 10πdl (cm2)
P
(m) ή R πd 2 (m)
l= l=
10πdν ρ 4
44
Αντίσταση (R) - Διάμετρος (d)
Αντίσταση (R) Θερμαντικού Αγωγού:
l (Ω)
R=ρ
πd / 4
2
Pρ
d = 0.3443
vR
( P = I 2 R =V 2 / R )
I 2ρ ή
⇒ d = 0.3443
v
V 2
ρ (mm)
d = 0.3443
vR 2 45
Όπου α20:
a20 1
aθ = = (1/°C)
1 + a20 ∆θ 1
+ ∆θ
a20
ρθ = ρθ 1 + aθ (θ 2 − θ1 )
2 1 1 (Ωmm2/m)
46
Θερμοκρασίες Λειτουργίας Συσκευών
Οικιακής ή Μικρής Επαγγελματικής Χρήσης
Θερμοκρασία
Είδος συσκευής
λειτουργίας (οC)
Θερμοκρασία
Κατεργασία λειτουργίας
(οC)
Παραγωγή χάλυβα ≈3000
Κατεργασία χάλυβα
150 έως 1350
(αναλόγως του προορισμού)
49
Σκοποί Ενότητας
4
Περιεχόμενα Ενότητας
Παρουσιάζουν:
• Υψηλή αγωγιμότητα (σε σχέση με τους φερρίτες)
• Υψηλή τιμή κορεσμού του Β(1,8 Τ)
• Απώλειες υστέρησης και
• Απώλειες δινορευμάτων
Χρησιμοποιούνται:
Συνήθως σε εφαρμογές χαμηλής συχνότητας (<2kHz) επειδή οι
απώλειες δινορευμάτων αυξάνονται σημαντικά όταν αυξάνεται
η συχνότητα λειτουργίας.
Κατασκευάζονται:
Από μονωμένα φύλα του υλικού αυτού (ελάσματα) έτσι ώστε να
μειωθούν οι απώλειες δινορευμάτων ακόμα και σε συχνότητες
της τάξης των 50 ή 60 Hz.
8
Σχεδίαση Μαγνητικών Εξαρτημάτων (4)
Επιπλέον, κάποιοι πυρήνες κατασκευάζονται από:
• Κονιοποιημένο σίδηρο (Powdered Iron) και
• Κράματα Κονιοποιημένου Σιδήρου.
11
Β= μ0μrH
Όπου:
μo= H μαγνητική διαπερατότητα του κενού (4π10-7 Η/m)
μr= H σχετική μαγνητική διαπερατότητα του υλικού
12
Απώλειες Υστέρησης (3)
B μ1 μ2 μ3
Α E
D
C
μ1>μ2>μ3
13
14
Απώλειες Υστέρησης (5)
B
(Tesla)
B2dc
B1dc
H1dc H2dc H
(A/m)
Σε περίπτωση που στο υλικό υπάρχει dc συνιστώσα πάνω στην οποία
υπερτίθεται ac συνιστώσα τότε η τιμή του μ εξαρτάται από αυτή την
dc συνιστώσα γιατί αυτή προκαλεί ένα dc μαγνητικό πεδίο Hdc και
αντίστοιχη μαγνητική επαγωγή Bdc.
Ανάλογα με τη θέση του σημείου λειτουργίας πάνω στην καμπύλη Β-Η
προκύπτει διαφορετική τιμή για τη μαγνητική διαπερατότητα μ και
κατ’ επέκταση διαφορετική τιμή αυτεπαγωγής (όπως θα φανεί σε
15
επόμενη ενότητα).
B2dc
B1dc
H1dc H2dc H
(A/m)
Σχεδίαση Πηνίων
• Επιλογή πυρήνα
• Επιλογή μπομπίνας
• Επιλογή διατομής αγωγού
• Διαστασιολόγηση αυτεπαγωγής
• Υπολογισμός απωλειών & αύξησης θερμοκρασίας
18
Επιλογή Πυρήνα
19
20
Επιλογή Μπομπίνας (2)
21
22
Επιλογή Διατομής Αγωγού (1)
23
• Όταν ο αριθμός των σπειρών και των στρώσεων είναι υψηλός τότε περιορίζεται η
δυνατότητα μεταφοράς θερμότητας από τις εσωτερικές σπείρας προς το
περιβάλλον με αποτέλεσμα να αυξάνεται σημαντικά η θερμοκρασία του αγωγού.
25
lc Ag
I N σπείρες
lg
Ac
𝐴𝐴𝑔𝑔 = (1 + 𝑎𝑎/100)𝐴𝐴𝑎𝑎
𝑏𝑏 = 1/(1 + 𝑎𝑎/100)
1 𝑙𝑙𝑎𝑎
𝑅𝑅𝑚𝑚 = �𝑏𝑏𝑙𝑙𝑔𝑔 + �
𝜇𝜇0 𝛢𝛢𝑎𝑎 𝜇𝜇𝑟𝑟
27
lc Ag
I N σπείρες
lg
Ac
28
Διαστασιολόγηση Αυτεπαγωγής (4)
𝛨𝛨𝑎𝑎 𝑙𝑙𝑎𝑎 + 𝛨𝛨𝑔𝑔 𝑙𝑙𝑔𝑔 = 𝑁𝑁𝑁𝑁
Όπου:
lc Ag L = Η ζητούμενη αυτεπαγωγή
I N σπείρες Ιpk = Η μέγιστη τιμή κορυφής του ρεύματος
lg
Ac Βc,max = Η μέγιστη μαγνητική επαγωγή στον πυρήνα
(προφανώς θα πρέπει να μην υπερβαίνει την τιμή
κορεσμού, Bsat)
29
Συνολική αντίσταση
30
Υπολογισμός Απωλειών και ΔΘ (2)
Απώλειες Πυρήνα
Όπου:
Pv = Η πυκνότητα απωλειών στο πυρήνα του πηνίου
(kW/m3 ή mW/cm3)
Vc = Ο όγκος που καταλαμβάνει ο πυρήνας του πηνίου
Περιεχόμενα Ενότητας
• Εισαγωγή στην Ψύξη • Κύριες Ιδιότητες - Χρήσεις
• Ψυκτικά Μέσα και Ιδιότητες των Συνηθέστερων
• Κλασικά Ψυκτικά Μέσα Ψυκτικών Μέσων
Αμμωνία (NH3) • Αντλίες Θερμότητας
• Κλασικά Ψυκτικά Μέσα • Εξαρτήματα Αντλίας
Διοξείδιο του Άνθρακα Θερμότητας
(CO2) • Διάκριση Αντλιών
• Κλασικά Ψυκτικά Μέσα Θερμότητας
Διοξείδιο του Θείου (SO2) • Πηγές Θερμότητας
• R - Ψυκτικά Μέσα • Ηλεκτρική Θέρμανση Νερού
• Γενικές Ιδιότητες των R-
Ψυκτικών Μέσων
5
Εισαγωγή στην Ψύξη (1)
Παραγωγή ψύξεως:
Θερμικές συναλλαγές που συνοδεύουν την αλλαγή φάσεως
σώματος (από τη υγρή στην αέρια).
• Ατμοποίηση
• Εξάτμιση
•
q
Στοιχειώδη Ψυκτική Διάταξη Ασυνεχούς Λειτουργίας
6
7
Εισαγωγή στην Ψύξη (3)
Στη περίπτωση που το υγρό είναι υγροποιημένο προπάνιο:
ΣΥΜΠΙΕΣΤΗΣ
ΨΥΚΤΙΚΟ ΔΟΧΕΙΟ
(ΑΤΜΟΠΟΙΗΤΗΣ)
ΣΥΜΠΥΚΝΩΤΗΣ
ΕΚΤΟΝΩΤΙΚΗ ΒΑΛΒΙΔΑ
ΨΥΧΟΜΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ
QΣ
ΣΥΜΠΥΚΝΩΤΗΣ
2 4
W ΕΚΤΟΝΩΤΙΚΗ ΒΑΛΒΙΔΑ
3
1 5
ΑΤΜΟΠΟΙΗΤΗΣ
QΨ ΨΥΧΟΜΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ
ΥΨΗΛΗ ΠΙΕΣΗ
11
Εισαγωγή στην Ψύξη (7)
Βασικός Ψυκτικός Κύκλος:
•
=
W ( h2 − h1 ) m
Όπου m η παροχή μάζας του ψυκτικού υγρού 12
Q=
Σ QΨ + W
• Συντελεστής Συμπεριφοράς:
Φυσιολογικές Ιδιότητες:
• Μη τοξικά.
• Μη προσβολή αναπνευστικού συστήματος.
• Εύκολη αντίληψη τους δια οσφρήσεως.
Οικονομικές Απαιτήσεις:
• Κόστος αγοράς.
• Εύκολη εύρεση.
17
Κλασικά Ψυκτικά Μέσα
Αμμωνία (NH3) - (1)
• Περιοχή χρήσεως από –60 oC ÷ +10 oC.
• Σημείο ζέσεως –33.4 oC.
• Μοριακό βάρος 17.03
• Χαμηλό κόστος αγοράς
• Υψηλή ογκομετρική ψυκτική απόδοση.
• Απεριόριστη διαλυτότητα στο νερό.
• Ελάχιστα διαλυτή στα λιπαντικά έλαια.
18
19
Κλασικά Ψυκτικά Μέσα
Διοξείδιο του Άνθρακα (CO2)
20
21
R - Ψυκτικά Μέσα
• Χλωριούχα και φθοριούχα παράγωγα μεθανίου και αιθανίου.
23
Κύριες Ιδιότητες - Χρήσεις των
Συνηθέστερων Ψυκτικών Μέσων (1)
R11 (Τριχλωροφθορομεθάνιο, CCl3F):
24
25
Κύριες Ιδιότητες - Χρήσεις των
Συνηθέστερων Ψυκτικών Μέσων (3)
R13 (Χλωροτριφθορομεθάνιο, CClF3).
26
27
Κύριες Ιδιότητες - Χρήσεις των
Συνηθέστερων Ψυκτικών Μέσων (5)
R410A (Αζεοτροπικό Ψυκτικό Μέσο, μίγμα HFC-32 (CH2F2) κατά
50% και HFC-125 (CHF2CF3) κατά 50%).
QH QL + W QL (2)
=
CPHP = = +1
W W W
TH
CPHP = n
TH − TL
33
Αντλίες Θερμότητας (5)
• Συντελεστής Συμπεριφοράς Εποχικής Θέρμανσης (HSPF):
Εξαρτήματα Αντλίας
Θερμότητας (1)
• Εξατμιστής
• Συμπιεστής
• Κινητήρας
• Συμπυκνωτής
• Εκτονωτική Βαλβίδα
35
Εξαρτήματα Αντλίας
Θερμότητας (2)
Εξατμιστής
Εξαρτήματα Αντλίας
Θερμότητας (3)
Συμπιεστής
Διακρίνεται σε:
• Εμβολοφόρο
• Περιστροφικού τυμπάνου
• Φυγοκεντρικό
Επίσης σε:
• Κλειστού τύπου (Μικρά συστήματα)
• Ημίκλειστου τύπου (Μεσαία συστήματα ισχύος < 150 ΚW)
• Ανοικτού τύπου (Μεγάλα συστήματα ισχύος > 150 KW)
Κινητήρας
Ασύγχρονος μονοφασικός ή τριφασικός. 37
Εξαρτήματα Αντλίας
Θερμότητας (4)
Συμπυκνωτής
Διακρίνεται σε:
• Αερόψυκτος
Μέσο Ψύξης: Αέρας
Αναλόγως του τρόπου κυκλοφορίας του αέρα διακρίνεται σε:
• Συμπυκνωτή φυσικής κυκλοφορίας του αέρα.
• Συμπυκνωτή κυκλοφορίας του αέρα με επέμβαση.
38
Εξαρτήματα Αντλίας
Θερμότητας (5)
Υδρόψυκτος
Διακρίνεται σε:
• Συμπυκνωτή συστοιχίας σωληνώσεων κλειστών εντός
περιβλήματος.
• Συμπυκνωτή διπλών ομοαξονικών σωλήνων.
• Συμπυκνωτή σπειροειδούς σωλήνα.
Μέσο ψύξης: Νερό
39
Εξαρτήματα Αντλίας
Θερμότητας (6)
Εξατμιστικός
40
Εξαρτήματα Αντλίας
Θερμότητας (7)
Εκτονωτική Βαλβίδα
Διακρίνεται σε:
• Χειροκίνητη
• Βαλβίδα με πλωτήρα
• Αυτόματη
• Θερμοστατική
41
Διάκριση Αντλιών Θερμότητας (1)
Το Είδος Κινητήρα:
• Ασύγχρονος 1Φ ή 3Φ.
• Κινητήρας εσωτερικής καύσης.
• Κινητήρας εξωτερικής καύσης.
42
Τη Θέση Τοποθέτησης:
• Αντλία θερμότητας παραθύρου
• Αντλία θερμότητας τοίχου
• Αντλία θερμότητας δαπέδου
• Αντλία θερμότητας οροφής
43
Διάκριση Αντλιών Θερμότητας (3)
Την Πηγή Άντλησης της Θερμότητας και του Μέσου Απόδοσης του:
• Αέρα-Αέρα
• Αέρα-Νερού
• Νερού-Αέρα
• Νερού-Νερού
• Εδάφους-Αέρα
• Εδάφους-Νερού
44
Ο Αέρας:
45
Πηγές Θερμότητας (2)
Το Νερό:
47
Αντλία Θερμότητας Αέρα-Αέρα με
Ηλεκτροκινητήρα Αέριο
φρέον
Εσωτερική μονάδα Χοντρός Εξωτερική μονάδα
σωλήνας
Φιάλη συλλογής Συμπιεστής
Βάνα
λειτουργίας
χοντρού
σωλήνα
4οδη βαλβίδα
Εναλλακτής θερμότητας
Συμπυκνωτής
θέρμανσης
Εναλλακτής
θερμότητας
Συμπυκνωτής
Εξαερωτής ψύξη
ψύξη
Εξαερωτής
θέρμανσης
Τριχοειδής
Βάνα
Λεπτός λειτουργίας
σωλήνας λεπτού
σωλήνα Τριχοειδής
Υγρό
φρέον Κύκλος θέρμανσης
Κύκλος ψύξης
Βασικοί Τρόποι:
Ηλεκτρικός Θερμοσίφωνας:
• Υψηλής Πίεσης
• Χαμηλής Πίεσης
Αντλίες Θερμότητας
Επαγωγική Θέρμανση
49
Εφαρμογή Αντλίας Θερμότητας
στην Θέρμανση Νερού (1)
• Συνδυάζεται με ταυτόχρονη θέρμανση νερού.
• Μείωση των εξόδων θέρμανσης νερού κατά 60-70%.
• Εξέταση απόδοσης αντλίας θερμότητας με το πραγματικό
συντελεστή απόδοσης:
QH
CPHP =
Wmotor
Θ= Θνερού - Θεξ.αέρα
51
Ενότητα 6: Ηλεκτρικοί Θερμοσυσσωρευτές
Σκοποί Ενότητας
4
Περιεχόμενα Ενότητας
• Θερμοσυσσωρευτές
• Κάθε Θερμοσυσσωρευτής Αποτελείται
• Πλαίσιο Θερμοσυσσωρευτή
• Θερμοσυσσωρευτικό Υλικό
• Θερμαντικές Αντιστάσεις
• Ανεμιστήρες
• Σύστημα Ρυθμίσεως-Ασφαλείας & Ελέγχου
• Γενικά θα Πρέπει να Τηρούνται
• Υπολογισμοί Θερμοσυσσωρευτή
Ηλεκτρικοί Θερμοσυσσωρευτές
• Αποταμιευτές ενέργειας ρυθμιζόμενης φορτίσεως:
• Χειροκίνητης ή
• Μέσω κεντρικού ρυθμιστή.
• Διακρίνονται σε:
• Στατικούς θερμοσυσσωρευτές
• Δυναμικούς θερμοσυσσωρευτές
6
Στατικοί Θερμοσυσσωρευτές
Δυναμικοί Θερμοσυσσωρευτές
8
Τμήματα Θερμοσυσσωρευτή
• Από το πλαίσιο.
• Το θερμοσυσσωρευτικό υλικό.
• Τους ανεμιστήρες.
10
Χαρακτηριστικά Μεγέθη
• Συχνότητα: 50Hz.
11
12
Πλαίσιο Θερμοσυσσωρευτή (2)
Χώρος Ανάμειξης
• Ανάμειξη υπέρθερμου αέρα με τον ψυχρό αέρα
περιβάλλοντος.
• Αποφυγή δημιουργίας υψηλών θερμοκρασιών αέρα.
• Βρίσκεται στο κάτω μέρος της συσκευής.
13
Θερμοσυσσωρευτικό Υλικό
• Χρήση πυροτούβλων.
14
Θερμαντικές Αντιστάσεις
• Σχήμα σωληνωτό.
• Κάθετη τοποθέτηση.
15
Ανεμιστήρες
• Ισχύς: 20W
16
Σύστημα Ρυθμίσεως-Ασφαλείας &
Ελέγχου (1) 2 1
PE
9 3
L1 L2 L3 N
8 B
7 6
1: Αγωγοί παροχής
4: Θερμοστάτης Α & Β 7: Αισθητήρας
5x2.5mm2
2: Αγωγοί ελέγχου
5: Θερμοστάτης 8: Ηλεκτρική
παραμένουσας
ασφαλείας αντίσταση
θερμοκρασίας
3: Ρυθμιζόμενος
τετραπολικός 6: Αισθητήρας με ωμική
9:Πυρότουβλα
θερμοσταικός αντίσταση
διακόπτης 17
Αισθητήρας εξωτερικής
θερμοκρασίας Προς πίνακα διαμερίσματος
Φ. 12mm Αγωγός ελέγχου εξωτερικής θερμοκρασίας (2·1,5mm2)
Αγωγός παροχής
Αγωγός ελέγχου (5·2,5mm2)
Προς λοιπα ανεμιστήρα (2·1,5mm2)
θερμαντικά σώματα
αποταμίευσης
(μέχρι 10 τεμ.)
Αγωγός ελέγχου
παραμένουσας
θερμοκρασίας
25
χαλί
(2,5 - 5)cm 4
10
Ηλεκτρικός
πίνακας
ς
ρο τη
χώ οστά
υ
ρμ
Θε
θερμοσυσσωρευτής
• Κατάληξη παροχής πίσω και δεξιά από το σώμα σε ύψος ~15 cm.
Υπολογισμός Θερμοσυσσωρευτή
• Υπολογισμός θερμικών απωλειών Q (Kcal/h ) χώρου.
Kcal Q Kcal
P =Q = =
t h 3600 sec
Q KJoule
= 4.184 =
3600 sec
Q Q
= 4.184kW = kW
3600 860
22
Υπολογισμός Απαιτούμενης
Απορροφώμενης Ονομαστικής Ισχύος (1)
P = Pt ⋅ F (kW )
23
Υπολογισμός Απαιτούμενης
Απορροφώμενης Ονομαστικής Ισχύος (2)
Συντελεστής Εκφόρτιση
F (h)
1.6 10
1.8 12
2.4 16
24
Τιμές Ηλεκτρικής Ισχύος &
Συσσωρευτικής Ικανότητας
Ηλεκτρική Συσσωρευτική ικανότητα
ισχύς (kcal)
(kW) Θεωρητική Πραγματική
2 13760 12000
3 20640 18500
4 27520 23800
5 34400 29900
6 41280 36000
7,5 51600 47000
8 55040 50130
Τυπικές Τιμές Ηλεκτρικής Ισχύος και Συσσωρευτικής Ικανότητας
Ποιοτικών Θερμοσυσσωρευτών
25
Τοποθέτηση Θερμοσυσσωρευτών σε
Διαμέρισμα Πολυκατοικίας
10m
Β
ΔΩΜΑΤΙΟ 1 ΔΩΜΑΤΙΟ 2
3,20x3,10 3,80x2,50
1,00m
6,80m
ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ
ΑΕΡΟΘΕΡΜΟΥ
2KW
ΔΩΜΑΤΙΟ 3
3,80x3,20
ΚΟΥΖΙΝΑ
3,80x2,60
3KW
3KW
ΧΩΛ
3,20m
3,60x3,00
ΣΑΛΟΝΙ
3,80x4,80
4KW
5KW
6,80m
Σκοποί Ενότητας
4
Περιεχόμενα Ενότητας
6
Μέθοδοι Εφαρμογής
• Χειροκίνητη Συγκόλληση.
• Ημιαυτόματη Συγκόλληση.
• Μηχανοποιημένη Συγκόλληση.
• Αυτόματη Συγκόλληση.
• Συγκόλληση με Robot.
Το Κύκλωμα Ηλεκτροσυγκόλλησης
Αποτελείται
• Την Πηγή Ισχύος
• Το Ηλεκτρικό Τόξο Συγκόλλησης
• Το Ηλεκτρόδιο Συγκόλλησης
• Αναλώσιμο ή
• Μη Αναλώσιμο
• και του Αντικειμένου Εργασίας
ΠΗΓΗ ΙΣΧΥΟΣ
ΗΛΕΚΤΡΟΔΙΟ
ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗΣ
Ε
- +
ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΤΟΞΟ
ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ
ΕΡΓΑΣΙΑΣ
+
8
Κατηγορίες Τόξων Συγκόλλησης
• Θερμότητα
• Έντονο λαμπρό φως
• Θόρυβος
• Ιόντα
10
Χαρακτηριστικές Καμπύλες V-I Τόξων
Παρουσία Αργού και Ηλίου
11
Χαρακτηριστικές Καμπύλες V-I Τόξων Παρουσία Αργού και Ηλίου
14
Περιοχές Ηλεκτρικού Τόξου (3)
Περιοχή Πτώσης Ανόδου:
• Ηλεκτρική σύνδεση μεταξύ στήλης πλάσματος και ανόδου.
• Μικρότερη θερμοκρασία συγκριτικά με την θερμοκρασία στήλης
του τόξου.
16
Μήκος Τόξου για Ήλιο και Αργό
Τόξα Συγκόλλησης με μη Αναλώσιμα
Τόξα
17
Εφαρμόζεται:
• Χειροκίνητη διαδικασία (συνήθως)
• Αυτόματες και μηχανοποιημένες (ολοένα και περισσότερο)
19
Εφαρμόζεται:
• Χειροκίνητη διαδικασία (συνήθως)
• Αυτόματες και μηχανοποιημένες (ολοένα και περισσότερο)
22
Διάγραμμα Διαδικασίας Συγκόλλησης με Τόξο Άνθρακα (CAW)
Συγκόλληση Τόξου Άνθρακα
(Carbon Arc Welding) – (2)
23
• Το Βάθος Διείσδυσης
• Το Ρυθμό Τήξης Ηλεκτροδίου
28
Τόξα Συγκολλήσεως Αναλώσιμου
Ηλεκτροδίου (Μεταλλικά Τόξα) – (6)
31
• Σημείο λειτουργίας:
• Τομή καμπύλης τόξου με χαρακτηριστική καμπύλη μηχανής
συγκόλλησης.
• Μεταβάλλεται συνεχώς κατά την συγκόλληση.
43
44
Μηχανές «Διπλού Ελέγχου» (1)
Μηχανές «Διπλού Ελέγχου»:
• Περισσότερη ευελιξία.
• Έλεγχος ρεύματος και τάσης
που προσφέρουν δύο
επίπεδα προσαρμογής:
47
49
52
Συστήματα Σταθερής Τάσης (CV) - (6)
Η σταθερότητα του τόξου εξαρτάται από δύο παράγοντες:
• Την V-Ι στατική καμπύλη.
• Τα δυναμικά χαρακτηριστικά της μηχανής. που είναι
συνδεδεμένα:
• Με τη συνθήκη βραχυκυκλώματος και
• Με την συνθήκη ανοικτού κυκλώματος.
55
ΠΗΓΕΣ ΠΗΓΕΣ
ΠΕΡΙΣΤΡΕΦΟΜΕΝΩΝ ΣΤΑΤΙΚΩΝ
ΜΗΧΑΝΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΩΝ
1ό
ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ
ΟΔΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΠΗΓΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΗΓΕΣ
ΜΗΧΑΝΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΗ ΑΝΟΡΘΩΤΗ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΕΑ
ΚΑΥΣΗΣ
AC DC AC AC/DC DC AC or VP DC PULSING
2ό
3ό
• Στατική Μηχανή.
• Δεν υπάρχουν κινούμενα μέρη.
• Μετατροπή παρεχόμενης ισχύος από το ηλεκτρικό δίκτυο.
• Τρεις βασικοί τύποι:
• Με Μετασχηματιστή,
• Με Ανορθωτή και
• Με Αντιστροφέα.
57
58
3ος Τρόπος Ταξινόμησης
(Βάση Ικανότητας Εξόδου-Output Rating)
• Ισχύς Εξόδου:
• Imax εξόδου με Δθ ≤ θmax.
59
Κλίση (Slope):
• Ορίζεται ως η μεταβολή της τάσης εξόδου προς την μεταβολή
του ρεύματος εξόδου (Volts/Amps).
• Συνδέεται με την σταθερότητα του τόξου.
60
Περιστροφικές Μηχανές Συγκόλλησης (1)
61
63
AC
DC ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ
ΑC ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ
ΒΟΗΘΗΤΙΚΗ ΙΣΧΥΣ
AC
DC ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ
ΑC ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ
ΒΟΗΘΗΤΙΚΗ ΙΣΧΥΣ
AC
DC ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ
ΑC ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ
ΒΟΗΘΗΤΙΚΗ ΙΣΧΥΣ
AC
DC ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ
ΑC ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ
ΒΟΗΘΗΤΙΚΗ ΙΣΧΥΣ
AC
DC ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ
ΑC ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ
ΒΟΗΘΗΤΙΚΗ ΙΣΧΥΣ
AC
DC ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ
ΑC ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ
ΒΟΗΘΗΤΙΚΗ ΙΣΧΥΣ
ΣΥΣΤΗΜΑ
ΕΛΕΓΧΟΥ
ΔΙΚΤΥΟ Vs Vs
Ip Is
ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ
ΡΟΗ ΔΕΥΤΕΡΕΥΩΝ
ΤΥΛΙΓΜΑ
ΣΥΣΤΗΜΑ
ΕΛΕΓΧΟΥ
ΔΙΚΤΥΟ Vs ΠΡΩΤΕΥΩΝ ΔΕΥΤΕΡΕΥΩΝ Vs
Ip Is
ΣΥΣΤΗΜΑ
ΕΛΕΓΧΟΥ
ΔΙΚΤΥΟ Vs Vs
Ip Is
ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ
ΡΟΗ ΔΕΥΤΕΡΕΥΩΝ
ΤΥΛΙΓΜΑ
ΣΥΣΤΗΜΑ
ΕΛΕΓΧΟΥ
ΔΙΚΤΥΟ Vs ΠΡΩΤΕΥΩΝ ΔΕΥΤΕΡΕΥΩΝ Vs
Ip Is
ΠΥΡΗΝΑΣ ΛΕΠΤΩΝ
ΠΡΩΤΕΥΩΝ ΜΟΝΩΜΕΝΩΝ ΦΥΛΛΩΝ
ΤΥΛΙΓΜΑ
ΣΥΣΤΗΜΑ
ΕΛΕΓΧΟΥ
ΔΙΚΤΥΟ Vs Vs
Ip Is
ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ
ΡΟΗ ΔΕΥΤΕΡΕΥΩΝ
ΤΥΛΙΓΜΑ
73
Μειονεκτήματα
• Η χρήση διακοπτών επιλογής δεν επιτρέπει την συνεχή αλλαγή
από την ελάχιστη στην μέγιστη τιμή του ρεύματος.
• Ενώ η ρύθμιση με μετακίνηση πυρήνα προκαλεί χαλάρωση της
κατασκευής και την παραγωγή θορύβου.
74
Μηχανές Συγκόλλησης με Μετ/στη (6)
• Χρήση ηλεκτρονικών ισχύος οδηγεί στην αποφυγή κινούμενων
τμημάτων για τον έλεγχο της εξόδου του μετασχηματιστή.
ΑΝΟΡΘΩΤΗΣ
ΕΛΕΓΧΟΥ ΡΟΟΣΤΑΤΗΣ
ΕΛΕΓΧΟΥ
ΑΥΤΕΠΑΓΩΓΗ ΜΕ
ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ
ΚΟΡΕΣΜΟΥ
ΔΕΥΤΕΡΕΥΩΝ
AC ΔΙΚΤΥΟ
ΠΡΩΤΕΥΩΝ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΗΣ
ΑΥΤΕΠΑΓΩΓΗ ΜΕ
ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ
ΚΟΡΕΣΜΟΥ
ΔΕΥΤΕΡΕΥΩΝ
AC ΔΙΚΤΥΟ
ΠΡΩΤΕΥΩΝ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΗΣ
76
Έλεγχος Ρεύματος Εξόδου με Χρήση Αυτεπαγωγής με Δυνατότητα Κορεσμού
Μηχανές Συγκόλλησης με Μετ/στη (8)
Βασικό Μειονέκτημα Μεθόδου:
• Παραμόρφωση της κυματομορφής του ρεύματος εξόδου.
• Αποτέλεσμα: δύσκολη η επανεκκίνηση του ηλεκτρικού τόξου.
• Γενικά παρουσιάζουν:
Μειονεκτήματα:
• Ανισορροπία στις γραμμές του δικτύου λόγω μονοφασικής
τροφοδότησης.
• Μικρός αριθμός επικαλυμμένων ηλεκτροδίων κατάλληλα για
εναλλασσόμενο ρεύμα.
• Πιθανό κίνδυνο ηλεκτροπληξίας σε περίπτωση χρήσης δύο
συσκευών στον ίδιο χώρο.
80
Μηχανές Συγκόλλησης με Ανόρθωση
81
82
Δίοδος Πυριτίου
• Αποτελείται από λεπτά στρώματα πυριτίου με προσθήκη
προσμίξεων για την μετατροπή τους σε ημιαγωγούς.
• Τοποθέτηση των στρώματων πυριτίου υπό πίεση σε κάψα
πορσελάνης.
83
α)
_
β) _ _
+
γ)
+
δ) +
_
α) Μονοφασική Ημιανόρθωση
β) Μονοφασική Πλήρης Ανόρθωση
γ) Τριφασική Ανόρθωση Κοινού Σημείου
δ) Τριφασική Ανόρθωση 84
Πηγή Ισχύος Συγκόλλησης Τόξου με
Ελεγχόμενους Ανορθωτές
85
86
Χαρακτηριστική Καμπύλης
Τάσης - Ρεύματος Τυπικού Θυρίστορ
+IA
Ρεύμα
συγκράτησης Καμπύλη
(IH) διέλευσης
Κρίσιμη τάση
αρνητικής
αποκοπής IG3 IG2 IG1 IG = 0
-VA +VA
Καμπύλη Καμπύλη
θετικής Κρίσιμη τάση αποκοπής
αρνητικής
αποκοπής αποκοπής IG = ρεύμα πύλης
IG3 > IG2 > IG1
-IA
87
3
-65oC
Τάση πύλης
(Volts)
2
25oC
1
125oC
VDC MAX
0 25 50 75 100 125
Ρεύμα πύλης
(mA)
88
Λειτουργία Τυπικού SCR
A
P1
J1
RL N1
J2
G P2
+ J3
N2
VB
Rg -
K
Κύκλωμα ισχύος με SCR Δομή του SCR
Το θυρίστορ είναι ένας μονόδρομος ελεγχόμενος διακόπτης οδηγείται
σε:
• Αγωγή (Switch On) με την εφαρμογή παλμού ρεύματος κατάλληλου
πλάτους και εύρους στον ακροδέκτη της πύλης του.
• Σβέση (Natural Commutation) με τον μηδενισμό του ρεύματος που
το διαρρέει ή με την εφαρμογή ανάστροφης τάσης μεταξύ ανόδου
και καθόδου.
89
ISCR RL
PNP
Q1 +
IG IC1= IB2 IB1= IC2 VB
G Rg -
Q2
NPN
Παλμός K
έναυσης
90
Μονοφασική Ελεγχόμενη Ανόρθωση
Γέφυρας
i1 i2 i0
Q1 Q2 R
Vi i L V0
Q3 i3 Q4 i4
Varc
i0 α ωt
iG2,G3
Q1 R α+π ωt
V0
V0 L i0
α π α+π 2π ωt
ii
Q4
Varc
α π ωt
π ωt
ig1,g4
α α
π 2π ωt
ig2,g3
ωt
V0
ωt
ii00
Q1,Q4 Q2,Q3
ωt
i1,i4
ωt
i2,i3
ωt
ii
ωt
VAK
ωt
2Vm 92
Λειτουργικό Διάγραμμα Ελεγχόμενης
Ανόρθωσης Γέφυρας (1)
93
όπου
π +a
1 2 2Vm
Vo =
π ∫
a
2Vm sin(ωt )d (ωt ) =
π
cos a
94
Λειτουργικό Διάγραμμα Ελεγχόμενης
Ανόρθωσης Γέφυρας (3)
1 π 1 2π
=an = ∫ Vο sin(ωt )d (ωt ) =
π ∫ Vο sin(ωt )d (ωt ) π
−π 0
2π 2π
=
π∫ Vο sin(ωt )d (ωt ) = sin(ωt )d (ωt ) ....
∫ Vο= π
0 0
όπου
^
V=
o,n an2 + bn2
an
θ n = tan −1
bn
ακ όµα
^ ∞ ^
ιo =I + ∑ I o ,n cos ( nωt − θ n − φn )
n = 2,4,6..
όπου
V o − Varc
=Ιο = µ έση τιµ ή ρε ύµατος εξ όδου
R
^
^ Vo ,n
=I o,n = πλ άτος n − οστ ής αρµονικ ής
R 2 + ( nω L )
2
%
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ
100
ΙΣΧΥΟΣ
90
80
70
60
50
ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ
40
30
20
10
0
0 50 100 150 200 250 300 350 400
• Κύρια χαρακτηριστικά:
• Ελαφριά κατασκευή και
• Άριστη ελεγξιμότητα των συνθηκών συγκόλλησης.
98
Αντιστροφείς (Inverters) – (1)
99
100
Αντιστροφείς (Inverters) – (3)
• Οι αντιστροφείς ταξινομούνται σε δύο κύριες κατηγορίες:
• Αντιστροφέας με τροφοδότηση από πηγή τάσης.
• Αντιστροφέας με τροφοδότηση από πηγή ρεύματος.
V L0
V0
C1
S2
L1
S1 S4
Φ
L0
Ο
C0 V0 Ρ
V C1
Τ
Ι
Ο
S2 S3
S1 S3 S5
V C1
S4 S6 S2
L0
C0 V01
V03 Φ
Ο
Ρ
Τ
Ι
V02 Ο
S1 S3 S5
L0 Φ
C0 Ο
Ρ
Τ
Ι
Ο
S4 S6 S2
104
Μονοφασικός Αντιστροφέας Γέφυρας
με MOSFET (1)
Q1 D1 Q3 D3
C1 +
V/2
V0 _
+
V
0
Q2 D2 Q4 D4
ΦΟΡΤΙΟ
+
V/2
C2
105
Q1,Q3
Q2,Q4 π 2π ωt
0 4V ωt
V0 Βασική αρμονική της V0 =
π
V
Q1 Q3
0 Q2 Q4 ωt
-V
106
Μονοφασικός Αντιστροφέας Γέφυρας
με MOSFET (3)
Q1,Q3
0 π 2π ωt
Q2,Q4
V0
0 ωt
V
Βασική αρμονική
0
π 2π ωt
δ
-V
107
Q1
0 π 2π ωt
Q2
0 π 2π ωt
β)
Q3
0 π 2π ωt
Q4
0 π 2π ωt
i0
Q4 Q2 Q2
γ) D1 Q4 D3
0 Q3 Q1 π 2π ωt
α) Τάση Εξόδου.
D2 Q3 Q1
D4
Q2 D1 Q2 Q2
δ)
γ) Ρεύμα Εξόδου για Ωμικό Φορτίο.
D3 D3 Q4 D3
0 π/3 π D2 π+π/3 2π ωt
D4
S1
β)
π 2π ωt
γ)
Q3
π 2π ωt
δ)
Q4
π 2π ωt
α) Κυματομορφές της Αναφοράς και του
ε)
Φορέα.
β) Κυματομορφή Τάσης Εξόδου Συγκριτή.
Q1
π 2π ωt
ζ)
π 2π ωt
Q2,Q4
δ -V 109
όπου
π
2
π∫
an = V sin(ωt )d (ωt ) V0
0
V
π
2
bn =
π ∫ V cos(ωt )d (ωt )
0
0 π-δ π 2π
2 δ
π+δ
2
Τάση Εξόδου Αντιστροφέα
110
Τάση Εξόδου Αντιστροφέα (2)
Η τάση Vo είναι περιττή συνάρτηση ενός τετάρτου κύματος
∞ (f(t)=-f(t+T/2)), επομένως bn=0:
vo = ∑a n sin (nωt )
n =1, 3, 5
όπου
(π + δ ) / 2
an =
2
∫ V sin(ωt )d (ωt ) =
2V
[− cos(nωt )] π δ
(π + δ ) / 2
( − )/2 =
π π δ
( − )/2
nπ
4V nδ
= sin
nπ 2
Εποµένως ,
∞
nδ
sin (nωt )
4V
vo = ∑
n =1, 3, 5 nπ
sin
2
Το πλάτος της βασικής αρµονικής
της τάσης εξόδου είναι
^ 4V δ
V o ,1 = sin 111
nπ 2
1 ∞ 2
^
=THD% ^ ∑ V o,n ⋅100
n =3,5..
V o ,1
112
Τάση Εξόδου Αντιστροφέα (4)
THD%
70
60
50
40
30
20
10
113
Lo Φ
Ο
Ρ
V C1 Co Vo Τ
Ι
Ο
S2 S3
D2 D3
ΑΝΟΡΘΩΣΗ
ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ
ΣΦΑΛΜΑΤΟΣ
A
0
ΕΝΙΣΧΥΤΕΣ DC
ΠΑΛΜΩΝ ΕΝ. 1 + 3
- 2
4
ΛΟΓΙΚΑ
ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ -12V +12V
ΤΑΣΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ
ΣΥΓΚΡΙΤΗΣ
ΚΥΚΛΩΜΑ 0 A DC ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ
ΕΛΕΓΧΟΥ
3
1 +
- 2 ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΤΗΣ
0 4
114
Πηγές Ισχύος Συγκόλλησης Τόξου με
Αντιστροφέα (1)
DC
AC
DC
ΤΑΣΗ
ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗ
ΕΛΕΓΧΟΥ
ΡΕΥΜΑ
117
Βοηθητικές Συσκευές:
Περιλαμβάνεται νερό, αέριο προστασίας, συστήματα ελέγχου
ρεύματος κ.α.
Βαθμός Χρήσης:
Καθορισμός ποσότητας εργασίας στην οποία η πηγή ισχύος πρέπει
να επιτελέσει.
119
Περιεχόμενα Ενότητας
• Θέρμανση Αγωγής • Κατανομή Πυκνότητας
• Βασικές Ηλεκτροθερμικές Ρεύματος
Εξισώσεις • Πυκνότητα Ισχύος
• Εναλλασσόμενο Ρεύμα σε • Συντελεστής Ισχύος
Αγωγούς • Κυκλωματικές Παράμετροι
• AC Ρεύμα σε Ημιάπειρη • Ισχύς για AC και DC Ρεύματα
Πλάκα
• AC Ρεύμα σε Αγωγούς
• Βάθος Διείσδυσης Κυκλικής Διατομής
• Συνολικό Ρεύμα • Η Qw και ο PF
• AC Ρεύμα σε Πλάκα
Ορθογωνικής Διατομής
5
Θέρμανση Αγωγής (1)
Απ’ ευθείας παραγωγή θερμότητας σε υλικό από την ροή
ρεύματος στο ίδιο το υλικό.
P = I 2R (W ) (3)
=
P I=
2
R ρlI 2=
/A ρ(lA)(I/A)
= 2
10
H s , Js w Επιφάνεια y = 0
x
J
(α) Hxy y y
y * δy
Hxy * δHxy
l
z
Φ*Β
(β) Jzy y y
y * δy
Jzy * δJzy
(H )w + (−)(H
xy xy + δH xy )w = J zy (wδy )
dH x
= −J z
dy
12
∫ ρJdl = −(Blδy ) / dt
• Στην ανάλυση που κάνουμε ασχολούμαστε με ημιτονοειδείς
μεταβαλλόμενες ποσότητες επομένως:
B = Bx cos ωt = Re[Bx exp jωt ]
dB / dt = jωBx exp jωt
Οπότε
− ρ (J zy )l + ρ (J zy + δJ zy )l = − jωBxy ldy
dJ z
ρ = − jωBx = − jωµH x
dy 13
AC Ρεύμα σε Ημιάπειρη Πλάκα (4)
d 2 J z jωµ
• Εξαλείφοντας το Η προκύπτει: − Jz = 0
dy 2 ρ
d 2 Β x jωµ
• Ομοίως: − Βx = 0
dy 2 ρ
d 2 H x jωµ
− Hx = 0
dy 2
ρ
Ορίζουµε
α 2 = µω / 2 ρ
k 2 = 2 ja 2
Οπότε
d 2Jz
− k 2
Jz = 0 14
dy 2
J z = A1 exp(ky ) + A2 exp(−ky )
Για: y = ∞, ⇒ J z = πεπερασµένο ⇒ A1 = 0
y = 0, ⇒ J z = J s ⇒ A2 = J s
J z = J s exp[− (1 + j )ay ]
15
Βάθος Διείσδυσης (1)
• Εκθετική μείωση πλάτους πυκνότητας ρεύματος και διατήρηση
συχνότητας ω παντού ίδια.
• Βάθος διείσδυσης: δ = 2 ρ / µω
16
0.95
0.9
0.85
0.8
0.75
0.7
0.65
0.6
0.55
|J/Js|
0.5
0.45
0.4
0.35
0.3
0.25
0.2
0.15
0.1
0.05
0 0.4 0.8 1.2 1.6 2 2.4 2.8 3.2 3.6 4 4.4 4.8 5.2 5.6 6
y/δ
exp[− ay (1 + j )]
∞
= J s w =
− a (1 + j ) 0
Jsw
= =
a (1 + j )
J w 1− j
= s =
a 2
J w
= s exp(− jπ / 4) 18
a 2
ρδ
= J s2
2
• Με βάση τα προηγούμενα έχουμε:
ρδ 1 E E
P= J s2 = δρJ s Js = δ s s =
2 2 2 ρ
δEs2
=
2ρ 19
Επιφανειακή Ένταση Μαγνητικού
Πεδίου
• Υπολογισμός Hs από το νόμο Ampere:
Js
∫ Hdl = I ⇔ H s w = w a 2
⇔
Js
⇔ Hs =
a 2
ρH s2
P=2
δ
20
21
Κατανομή Πυκνότητας Ρεύματος (1)
• Λόγω συμμετρίας, η πυκνότητα ρεύματος στις δύο
επιφάνειες θα είναι ίδια και στο πλάτος αλλά και στη
κατεύθυνση.
• Js η ενεργός πυκνότητα ρεύματος στις εξωτερικές επιφάνειες
της πλάκας.
2b = t
y
w
Jxy
Js x
y = +b
0 J0 z
y = -b
Js
J +b = A1 exp(kb) + A2 exp(−kb) = J s
J −b = A1 exp(−kb) + A2 exp(+ kb) = J s
Επομένως, J = J 0 cosh ky
• Οπότε:
J cosh(ky ) cosh[(1 + j )ay ]
= =
J s cosh(kb) cosh[(1 + j )ab]
0.95
t/δ=1
0.9
0.85
0.8
0.75 2
0.7
0.65
0.6
0.55
|J/Js|
0.5
0.45 3
0.4
0.35
0.3
4
0.25
0.2 5 6
0.15
7 8 9 10
0.1
0.05
0 0.05 0.1 0.15 0.2 0.25 0.3 0.35 0.4 0.45 0.5 0.55 0.6 0.65 0.7 0.75 0.8 0.85 0.9 0.95 1
y/b
Μεταβολή της Πυκνότητας Ρεύματος με το Βάθος σε Λεπτή
Πλάκας για Διάφορους Λόγους Πάχους προς Βάθος Διείσδυσης 25
Κατανομή Πυκνότητας Ρεύματος (5)
• Συνολικό ρεύμα.
• Εάν το πλάτος της πλάκας είναι w το συνολικό Ι είναι:
wJ s cosh[(1 + j )ay ]
+b +b
I = ∫ J x wdy = ∫−b cosh[(1 + j )ab] dy =
−b
sinh[(1 + j )ay ]
+b
wJ s
= =
cosh[(1 + j )ab] (1 + j )a −b
2 J sδw b
= tanh (1 + j )
(1 + j ) δ
26
b
P = ∫ ρ J x dy ( x 1x 1)
2
ρεύματος έχουμε: b
P = ∫ ρ J x dy ( x 1x 1)
2
b
ρJ s2 sinh(2ay ) + sin 2ay
= =
2a cosh(2ab) + cos 2ab 0
ρJ s2 sinh(2ab) + sin 2ab
=
2a cosh(2ab) + cos 2ab 27
Πυκνότητα Ισχύος (2)
1 sinh( 2ab) + sin 2ab
• Για λεπτές πλάκες έχουμε: P = ρbJ s2
2ab cosh(2ab) + cos 2ab
= ρbJ s2 {p r }
• Οι συνολικές απώλειες
b
b
= ρJ s2δ (1 + j ) tanh (1 − j ) =
δ
1 sinh( 2b / δ ) + sin( 2b / δ )
2ab cosh(2b / δ ) + cos(2b / δ ) +
= ρJ s2b =
1 sinh( 2 b / δ ) − sin( 2b / δ )
+ j 2ab cosh(2b / δ ) + cos(2b / δ )
= ρJ s2b[ pr + jqr ] 30
Συντελεστής Ισχύος
• Ο συντελεστής ισχύος PF είναι ίσος με: cos φ = cos[tan −1 (q r / p r )]
1
0.95
0.9
0.85
0.8
pr
0.75
0.7
0.65
0.6
pr, qr, cosφ
0.55 cosφ
0.5
0.45
0.4
qr
0.35
0.3
0.25
0.2
0.15
0.1
0.05
0 0.4 0.8 1.2 1.6 2 2.4 2.8 3.2 3.6 4 4.4 4.8 5.2 5.6 6 6.4 6.8 7.2 7.6 8
2b/δ
2 J s δw b
• Το Ι σε τμήμα πλάτους w είναι ίσο με: I = tanh (1 + j )
(1 + j ) δ
X ac 1 2b sinh( 2b / δ ) − sin( 2b / δ )
=
Rdc 2 δ cosh(2b / δ ) − cos(2b / δ ) 33
Κυκλωματικές Παράμετροι (3)
• Όταν το 2b/δ γίνει μικρό τότε: R ac
≈ 1+
(2b / δ ) 4
Rdc 180
3.2
3
2.8
2.6
2.4
2.2
2
1.8
1.6
1.4 Rac/Rdc
1.2
1
0.8
0.6
Xac/Rdc
0.4
0.2
0 0.4 0.8 1.2 1.6 2 2.4 2.8 3.2 3.6 4 4.4 4.8 5.2 5.6 6 6.4 6.8 7.2 7.6 8 8.4 8.8 9.2 9.6 10
2b/δ
Γραφική Παράσταση Rac/Rdc και Xac/Rdc σε Λεπτές Πλάκες Συναρτήσει του Λόγου
Πάχους προς Βάθος Διείσδυσης 34
• Θεωρώντας ότι έχουμε την εφαρμογή του ίδιου E και της ίδια
επιφανειακής πυκνότητας ρεύματος για AC και DC συνθήκες
έχουμε:
• AC Ισχύς= ρbJs2 ανά πλευρά= 2ρbJs2 pr
• DC Ισχύς= ρJ2 (Όγκος)= ρJ2(2bx1x1)
35
AC Ρεύμα σε Αγωγούς Κυκλικής
Διατομής (1)
ρεύμα
JG
Jzr * δJzr r+δr r
R z
δH
r
*
ρεύμα Jzr
er
Jo
H
r z
er
H
r+δ
r
∫ Edl = −(dΦ / dt )
− ρ ( J zr )l + ρ ( J zr + δJ zr )l = − jωBθr lδr ⇒
dJ z
⇒ρ = − jωµH θ (2)
dr
2
x
K o ( x) = I o ( x )(ln 2 + −γ − ln x ) + +
2
1 (x / 2) 1 1 (x / 2)
4 6
+ 1 + + 1 + + + .......
2 2! 2 3 3!
2 2
bei( x )
θ o ( x) = tan −1
ber ( x)
40
m = 2a
0.9
0.8
0.7
0.6
2
|J/Js|
0.5
0.4
0.3
3
0.2
4
10 5
0.1 9 8 7 6
0
1 0.9 0.8 0.7 0.6 0.5 0.4 0.3 0.2 0.1 0
r/R
Μεταβολή της Κανονικοποιημένης Πυκνότητας Ρεύματος (|J/Js|)
Συναρτήσει της Κανονικοποι-ημένης Ακτίνας Συμπαγούς Κυλινδρικού
Αγωγού(r/R) για Διάφορους Λόγους Ακτίνας προς Βάθος Διείσδυσης 42
43
AC Ρεύμα σε Αγωγούς Κυκλικής
Διατομής (9)
• Όταν mR είναι μεγάλο λόγω υψηλής συχνότητας τότε:
exp(mR / 2 ) mR π
ber i (mR) → cos +
(2πmR) 2 8
exp(mR / 2 ) mR π
beι i (mR) → sin +
(2πmR) 2 8
exp(mR / 2 ) mR π
ber (mR) → cos −
(2πmR) 2 8
exp(mR / 2 ) mR π
ber (mR) → cos −
(2πmR) 2 8
• Άρα έχουμε:
Js
I = 2πRδ exp(− jπ / 4) 44
2
Ισχύς Απωλειών
• Οι απώλειες ανά m του κυλινδρικού αγωγού υπολογίζονται
από την γενική σχέση P= EI*
E = ρJ s V/m
Rδ bei ' ( mR) + jber ' ( mR)
EI = ρJ s 2πJ s
*
=
2 ber ( mR ) − jbei ( mR )
ber ( mR)bei ' ( mR)
− bei(mR)ber (mR)
'
+
R δ ber 2
( mR ) + bei 2
( mR )
= 2πρJ s2
2 ber (mR)ber (mR)
'
+ bei(mR)bei (mR) '
j
ber 2
( mR ) + bei 2
( mR ) 45
Η Pw και η Ισχύς στο AC και στο DC
ber (mR)bei ' (mR)
2 Rδ − bei ( mR )ber ( mR )
'
( )
2
= πρJ s2lR 2 [ ] =
mR
( )
= πρJ s2lR 2 {pr } W
Όπου l: Το μήκος του αγωγού
• Η ισχύς στο AC και AC power = ρJ s2lπR 2 pr
στο DC δίνεται: DC power = ρJ 2 (volume) = ρJ 2lπR 2
Εάν J = J s
AC power/DC power = pr 46
Η Qw και ο PF
ber (mR)ber ' (mR)
+
( )
'
Qw = πρJ s2lR 2
2 bei ( mR )bei ( mR ) =
• Η Qw είναι ίση με: mR ber 2 (mR) + bei 2 (mR)
( ) 2
= πρJ s2lR 2 [ ] =
mR
( )
= πρJ s2lR 2 {qr } W
0.9
PF
0.8
0.7
pr
0.6
pr,qr,PF
0.5
qr
0.4
0.3
0.2
0.1
0
0 1 2 3 4 5 6 7 8
d/δ
pr, qr και Συντελεστής Ισχύος PF για Συμπαγή Κυλινδρικό Αγωγό
όταν d/δ>8 qr= 2/(1.23+d/δ), pr= 2/(d/δ)
48
≈ 1+
Rdc 48 δ 51
Κυκλωματικές Παράμετροι – (4)
6
4
Rac/Rdc,Xac/Rdc
Rac/Rdc
1
Xac/Rdc
0
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
R/δ
⇒
dJ
dr
(
r =b = mA ber ( mb) + jbei ( mb) +
' '
)
( )
+ mB ker ' (mb) + jkei ' (mb) = 0 ⇒
B ber ' (mb) + jbei ' (mb)
⇒ =−
A ker ' (mb) + jkei ' (mb)
J ber (mr ) + jbei (mr )
= •
J s ber (mR) + jbei (mR)
ker (mr) + jkei(mr)
1 + (B/A)
ber(mr) + jbei(mr)
1 + (B/A) ker (mR) + jkei(mR)
ber(mR) + jbei(mR) 55
AC Ρεύμα σε Σωληνωτούς Αγωγούς (4)
b/R=0.94 R/δ=3
1
4
5
0.995 6
0.99 7
0.985
8
|J/Js|
0.98
0.975
9
0.97
0.965
10
0.96
1 0.99 0.98 0.97 0.96 0.95 0.94
r/R
|J/Js|
0.94 0.875
0.85
9 9
0.92
0.825
0.8
0.9
10
10 0.775
0.88 0.75
1 0.99 0.98 0.97 0.96 0.95 0.94 0.93 0.92 1 0.99 0.98 0.97 0.96 0.95 0.94 0.93 0.92 0.91 0.9
r/R r/R
56
8
0.8
0.75
9
0.7
10
0.65
1 0.99 0.98 0.97 0.96 0.95 0.94 0.93 0.92 0.91 0.9 0.89 0.88
r/R
b/R=0.84 R/δ=2
1
3
4
0.9 5
0.8 6
|J/Js|
7
0.7
8
0.6
9
0.5
10
0.4
1 0.98 0.96 0.94 0.92 0.9 0.88 0.86 0.84 57
r/R
AC Ρεύμα σε Σωληνωτούς Αγωγούς (6)
R/δ=2
b/R=0.82
1
3
4
0.9
5
0.8
6
0.7
|J/Js|
7
0.6
8
0.5
9
0.4
10
0.3
0.82 1 0.98 0.96 0.94 0.92 0.9 0.88 0.86 0.84 b/R/=0.8 R/δ=2
r/R 1
3
0.9 4
0.8 5
0.7
6
|J/Js|
0.6
7
0.5
8
0.4
9
0.3 10
0.2
58
1 0.98 0.96 0.94 0.92 0.9 0.88 0.86 0.84 0.82 0.8
r/R
0.9 2
0.8
0.7 3
0.6
|J/Js|
0.5 4
0.4
5
0.3
6
0.2
7
0.1
8/9/10
0
1 0.95 0.9 0.85 0.8 0.75 0.7 0.65 0.6
r/R b/R=0.4 R/δ=1
1
0.9
0.8
2
0.7
0.6
|J/Js|
0.5
3
0.4
0.3
4
0.2
5
0.1
6
0 7/8/9/10 59
1 0.94 0.88 0.82 0.76 0.7 0.64 0.58 0.52 0.46 0.4
r/R
AC Ρεύμα σε Σωληνωτούς Αγωγούς (8)
b/R=0.2
1
R/δ=1
0.9
0.8
0.7
0.6 2
|J/Js|
0.5
0.4
0.3 3
0.2
4
0.1
5
0 6/7/8/9/10
1 0.9 0.8 0.7 0.6 0.5 0.4 0.3 0.2
r/R
( )
R
A bei ' (mr ) − jber ' (mr ) +
=
'
(
2πJ s B kei (mr ) − j ker (mr )
'
)
r =
m A(ber (mR) + bei(mR) ) +
B(ker(mR) + kei(mR) )
b
61
Συνολικό Ρεύμα – (2)
(
A bei ' (mR) − jber ' (mR) +
R
)
( )
B kei ' (mR) − j ker ' (mR)
(
A bei ' (mb) − jber ' (mb) + )
− b
2πJ s B kei '
(
( mb ) − j ker '
( mb ))
= r =
m A(ber (mR) + jbei (mR) ) +
B (ker( mR ) + jkei ( mR ) )
62
dJ
dr
(
r =b = mA ber ( mR ) + jbei ( mR ) +
' '
)
(
+ mB ker ' (mR) + jkei ' (mR) = 0 )
Διαιρώντας με mj
1 dJ
mj dr
r =b (
= A bei ' (mb) − jber ' (mb) + )
(
+ B kei ' (mb) + jkei ' (mb) = 0 )
63
Συνολικό Ρεύμα – (4)
( )
A bei ' (mR) − jber ' (mR) +
(
2πJ s R B kei (mR) − j ker (mR)
' '
)
I= =
m A(ber (mR) + jbei(mR) ) +
B(ker(mR) + jkei(mR) )
(
2πJ s R bei ' (mR) − jber ' (mR) ) •
m (ber (mR) + jbei(mR) )
1 + ( B / A)
(
ker ' (mR) + jkei ' (mR))
(
ber ' (mR) + jbei ' (mR))
(ker(mR) + jkei(mR) )
1 + ( B / A)
(ber (mR) + jbei (mR) ) 64
ρ 2πJ s2 R 2l
EI =
*
•
mR
bei ' (mR) + jber ' (mR)
*
( ' '
)
+ ( B / A) kei (mR) + j ker (mR)
W/m
ber (mR) − jbei (mR)
+ ( B / A)* (ker(mR) − jkei(mR) )
65
Κυκλωματικές Παράμετροι
• Υπολογίζουμε την σύνθετη αντίσταση Z που παρουσιάζει
αγωγός μήκους l. Υπενθυμίζουμε ότι η τάση αγωγού μήκους l
είναι ίση με V= ρJsl V
Z=
I
• Η Rdc που παρουσιάζεται είναι ίση με:
[ (
Rdc = ρl / πR 2 1 − (b / R) 2 )]
• Οπότε έχουμε: ber (mR) + jbei(mR)
Z
mR + ( B / A) (ker( mR ) + jkei ( mR ) ) b
2
= × 1 −
Rdc 2 bei ' (mR) − jber ' (mR) R
+ ( B / A) kei' (mR) − j ker ' (mR)
( ) 66
t/R=1
5.5
0.8
5 0.7
0.6
4.5
0.5
4
Rac/Rdc
0.4
3.5
3 0.3
2.5
2 0.2
1.5
0.1
1
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
R/δ
67
Rac/Rdc και Xac/Rdc σε Σωληνωτούς
Αγωγούς για Διάφορα Πάχη (2)
5 t/R=1
0.8
4.5 0.7
0.6
4
0.5
3.5
0.4
3
Xac/Rdc
2.5 0.3
2
0.2
1.5
0.5 0.1
0
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
R/δ
Περιεχόμενα Ενότητας
• Επαγωγική Θέρμανση • Κατανομή Μαγνητικού
• Βασικές Έννοιες Πεδίου
Κυκλωμάτων Συντονισμού • Επαγωγική Θέρμανση
• Βασικές Εξισώσεις του Συμπαγούς Πλάκας
Κυκλώματος • Γραφική Παράσταση ptuhbe
• Εν Παραλλήλω Κυκλώματα για Σωληνωτό Κυλινδρικό
Συντονισμού Αγωγό
• Εν Σειρά Κυκλώματος • Επαγωγική Τήξη Μετάλλων
Συντονισμού • Κάμινος «Δίχως Πυρήνα»
• Αντιστροφέας Πηγής (Coreless Furnace)
Ρεύματος για Επαγωγική • Κάμινος Καναλιού (Channel
Θέρμανση Furnace)
5
Επαγωγική Θέρμανση (1)
I ( x) = I o e − x / δ
και
ρ
δ =κ
f
Όπου:
Io: Το ρεύμα στην επιφάνεια του αγωγού και
δ: Το βάθος διείσδυσης στο οποίο το ρεύμα μειώνεται κατά
1/e=0.368 Io 7
Επαγωγική Θέρμανση (3)
Βάθος διείσδυσης:
• Αντιστρόφως ανάλογο της f και
• Ανάλογο της ρ του υπό θέρμανση υλικού.
9
Επαγωγική Θέρμανση (5)
• Επαγωγικά ρεύματα στο υπό θέρμανση υλικό προκαλούνται
από την ανάπτυξη μαγνητικού πεδίου λόγω ροής ρεύματος
σε κατάλληλο πηνίο.
10
Cd Vd α) Εν σειρά κύκλωμα
50-Hz
δικτυο
_ i συντονισμού με πηγή
τάσης
Μη ελεγχόμενη αντιστροφέας
ανόρθωση γέφυρας
Id
β) Εν παραλλήλω κύκλωμα
συντονισμού με πηγή
ρεύματος
50-Hz
δικτυο
Ελεγχόμενη
ανόρθωση γέφυρας
11
Επαγωγική Θέρμανση (7)
• Ένας πυκνωτής συντονισμού απαιτείται:
• Για τροφοδότηση με ημιτονοειδές ρεύμα του πηνίου
επαγωγής και
• Για αντιστάθμιση μικρού συντελεστή ισχύος λόγω
αυτεπαγωγής του πηνίου.
iL (ILo)
Lr
+
Vd Cr uc (Vco)
_
13
Βασικές Έννοιες Κυκλωμάτων
Συντονισμού (2)
• Με τους νόμους του Kirchoff για το προηγούμενο κύκλωμα
έχουμε:
di L dv c
Lr + vc = v d C r = iL
dt dt
Lr ic +
Vd Cr uc (Vco) Io
15
Βασικές Εξισώσεις του Κυκλώματος (1)
• Βασικές εξισώσεις του κυκλώματος:
di L
v c = V d − Lr
dt
dvc d 2iL
= − Lr
dt dt 2
dvc d 2iL
ic = Cr = − Lr Cr 2 (1)
dt dt
iL − ic =Io (2)
Από τις (1) και (2) έχουμε:
d 2iL
2
+ ω 2
i
o L = ω 2
o Io 16
dt
v c (t ) = Vd [1 − cos ω 0 (t − t 0 )] 17
Βασικές Εξισώσεις του Κυκλώματος (3)
• Χαρακτηριστικά συχνότητας του εν σειρά κυκλώματος
συντονισμού.
Εν Παραλλήλω Κυκλώματα
Συντονισμού (1)
• Μη Αποσβενούμενο:
di L
v c = + Lr
dt 19
Εν Παραλλήλω Κυκλώματα
Συντονισμού (2)
• Η επίλυση των παραπάνω εξισώσεως δίνει:
iL (t ) = I d + (I L 0 − I d ) cos ω0 (t − t0 ) +
sin ω0 (t − t0 )
Vc 0
+
Zo
vc (t ) = Z o (I d − I L 0 )sin ω0 (t − t0 ) +
+ Vc 0 cos ω0 (t − t0 )
1
Όπου: ω0 = 2πf 0 =
Lr Cr
Lr
Zo =
Cr 20
y Παχιά
πλάκα
x
Πηνίο
z επαγωγής
Hs
Hs
Ορισμοί Μεγεθών 26
27
Επαγωγική Θέρμανση Ημιάπειρης
Πλάκας (3)
• Μεταβαλλόμενο Hs κατά άξονα x παράγει δινορρεύματα
κατά άξονα z. Επομένως Hx (y=0)=Hs, Hy=0 και Hz=0 παντού
στο χώρο.
• Με κατάλληλους άξονες, η ανάλυση είναι ίδια με την
περίπτωση ροής AC ρεύματος στην ημιάπειρη πλάκα. Δηλαδή
έχουμε:
J z ( y ) = J s exp(−ay ) cos(ωt − ay )
E z ( y ) = Es exp(−ay ) cos(ωt − ay )
H x ( y ) = H s exp(−ay ) cos(ωt − ay )
Bx ( y ) = Bs exp(−ay ) cos(ωt − ay ) 28
i j k
J z = curlH x = 0 ∂ / ∂y 0 =
H x 0 0
= −k∂H x / ∂y = ka (1 + j ) H s exp[− (1 + j )ay ] =
= k 2aH x exp( jπ / 4) 29
Πυκνότητα Ρεύματος, Ροής και
Ηλεκτρικό Πεδίο (2)
Δηλαδή έχουμε J⊥H με διαφορά φάσης 45ο. Για y= 0:
Συνολικό Ρεύμα
• Για πλάτος πλάκας 1m υπολογίζεται ολοκληρώνοντας J σε
όλο το βάθος της πλάκας.
J s exp(− jπ / 4)
ρευµα/(m πλατους ) =
α 2
Όμως,
J s = 2aH s exp( jπ / 4)
Επομένως:
ρευµα /(m πλατους ) =
exp(− jπ / 4)
= 2aH s exp( jπ / 4) =
α 2
31
= Hs
Απώλειες ανά Μονάδα Επιφάνειας
• Όπως και στη περίπτωση της θέρμανσης αγωγής έχουμε:
ρδ
P=
2
J s2 (W/m ) 2
(1)
Js = 2 Hs /δ (2)
ρ 2
P=
δ
Hs (W/m )
2
32
w >> 2b
Jz
y
Hs
z x
H0
Hs
Hx
33
Επαγωγική Θέρμανση Λεπτής
Ορθογωνικής Πλάκας (2)
• Θεωρούμαι ότι περικλείεται από κατάλληλο πηνίο διέγερσης.
• Το πλάτος της w θεωρείται μεγάλο σε σχέση με το πάχος της
2b (αγνοούνται τα φαινόμενα άκρων).
• Εάν το πάχος της t= 2b είναι μεγαλύτερο από κάποια
συγκεκριμένη τιμή, οι δύο επιφάνειες θεωρούνται
ανεξάρτητες και ισχύουν τα αποτελέσματα της ενότητας 3.4
επί 2.
• Το Hx κατά τον x άξονα.
• Η Jz κατά τον z άξονα.
• Συμμετρία με μετακίνηση του άξονα στην μέση της πλάκας.
34
H b = A1 exp(kb) + A2 exp(−kb) = H s
H b = A1 exp(kb) + A2 exp(−kb) = H s 35
Κατανομή Μαγνητικού Πεδίου (2)
• Αφού Hb= H-b τότε Α1= Α2= Α. Για y= 0, H0= 2A έτσι ώστε
Hs= H0cosh(kb). Επομένως:
H x cosh(ky ) cosh[(1 + j )ay )]
= =
H s cosh(kb) cosh[(1 + j )ab)]
∂H x ∂ cosh[(1 + j )ay ]
Jz = − = −H s =
∂y ∂y cosh[(1 + j )ab]
sinh[(1 + j )ay ]
= −aH s (1 + j )
cosh[(1 + j )ab] 36
θ
δJ
*
r
Jθ
r
r
Jθ
r+δ
r
Js
Hs
Hzr * δH r+δr r
r
Hzr
Ho
z
40
H zr l + (H zr + δH zr )(−l ) = J θr δrl
dH zr / dr = − J θr
H ber 2r / δ + jbei 2r / δ
=
H s ber 2 R / δ + jbei 2 R / δ
και:
H ber 2 2r / δ + bei 2 2r / δ
=
Hs ber 2 2 R / δ + bei 2 2 R / δ
44
Οπότε:
J ber ' 2r / δ + jbei ' 2r / δ
=
J s ber ' 2 R / δ + jbei ' 2 R / δ
και:
2 2
J ber ' 2r / δ + bei ' 2r / δ
= '
2 R / δ + bei 2 R / δ
2 2
Js ber '
47
Κατανομή Πυκνότητας Ρεύματος (3)
1
R/δ=1
0.9
0.8
0.7
0.6
2
|H/Hs|
0.5
0.4
0.3
3
0.2
4
10 5
0.1 9 8 7 6
0
1 0.9 0.8 0.7 0.6 0.5 0.4 0.3 0.2 0.1 0
r/R
P + jQ = E × H * VA/m 2
P + jQ =
(
ρ 2 H s ber ' 2 R / δ + jbei ' 2 R / δ
Hs =
) ( )
δ ber 2 R / δ + jbei 2 R / δ( ) ( )
[ (
ber ' 2 R / δ + jbei ' 2 R / δ ) ( )]×
=
[ (
ρ 2 H s ber 2 R / δ − jbei 2 R / δ
2 ' '
) ( )] =
δ ber 2 2 R / δ + bei 2 2 R / δ ( ) ( )
ρRH s2
= {p + jq}
δ2 49
Ισχύς Απωλειών (2)
p=
{[ ( ) (
2δ ber 2 R / δ ber ' 2 R / δ + bei 2 R / δ bei ')] [ ( ) ( 2R / δ )]}
R (
ber 2 2 R / δ + bei 2 2 R / δ ) ( )
q=
{[ ( ) ( )] [ (
2δ ber 2 R / δ bei ' 2 R / δ − bei 2 R / δ ber ' ) ( 2R / δ )]}
R (
ber 2 2 R / δ + bei 2 2 R / δ ) ( )
Η Συνολική Ισχύς του Κυλίνδρου είναι:
ρRH s2
Pw = p (2πRl ) = (πR 2l ) H s2 µ 2πfp =
δ 2
Συντελεστής Ισχύος
[
cos φ = cos tan −1 (q / p ) ]
1
0.9
q
0.8
0.7 cosφ
0.6
p,q,cosφ
0.5
p
0.4
0.3
0.2
0.1
0
0 1 2 3 4 5 6 7 8
d/δ
Όπου:
m = 2a = 2 / δ
• Για r= R:
H s = A(ber (mR) + jbei(mR) ) + B(ker(mR) + jkei(mR) )
• Για r= b:
H b = A(ber(mb) + jbei(mb)) + B(ker (mb) + jkei(mb)) 52
µ rδ 2
B
=−
[ ( )
2 µ r ber ' (mb) + jbei ' (mb) − jmb(ber (mb) + jbei (mb) ) ]
A [ ( )
2 µ r ker ' (mb) + jkei ' (mb) − jmb(ker(mb) + jkei(mb) ) ]
Κατανομή Μαγνητικού Πεδίου:
H A(ber (mr ) + jbei (mr ) ) + B (ker(mr ) + kei(mr ) )
= =
H s A(ber (mR) + jbei (mR) ) + B (ker(mR) + kei(mR) )
=
(ber (mr ) + jbei (mr ) ) + ( B / A)(ker(mr ) + kei(mr ) )
=
(ber (mR) + jbei(mR) ) + ( B / A)(ker(mR) + kei(mR) )
=
(ber (mr ) + jbei(mr ) ) ×
(ber (mR) + jbei(mR) )
1 + ( B / A)(ker(mr ) + kei(mr ) ) / (ber (mr ) + jbei (mr ) )
×
1 + ( B / A)(ker(mR) + kei(mR) ) / (ber (mR) + jbei (mR) )
53
Κατανομή Πυκνότητας Ρεύματος
Κατανομή Πυκνότητας Ρεύματος:
J
=
( ) (
A ber ' (mr ) + jbei ' (mr ) + B ker ' (mr ) + jkei ' (mr ) )
( ) (
J s A ber ' (mR) + jbei ' (mR) + B ker ' (mR) + jkei ' (mR) )
ή αναδιατάσσοντας τους όρους:
J
=
(
ber ' (mr ) + jbei ' (mr )
×
)
Js (
ber ' (mR) + jbei ' (mR) )
ker ' (mr ) + jkei ' (mr )
1 + ( B / A)
ber '
(mr ) + jbei ' (mr )
×
ker ' (mR) + jkei ' (mR)
1 + ( B / A)
ber ' (mR) + jbei ' (mR) 54
P + jQ = E s × H *s VA/m 2
= − ρJ s × H *s =
(
A ber ' (mR) + jbei ' (mR) +
= ρm
)
Hs
(
B ker (mR) + jkei (mR)
' '
)
H s = A(ber (mR) + jbei (mR) ) + B(ker(mR) + jkei(mR) )
ρRH s2
Pw = ptube (2πRl ) = (πR 2 l ) H s2 µ r µ o 2πfptube
δ 2
56
61
Κάμινος «Δίχως Πυρήνα»
(Coreless Furnace) – (1)
• Τήξη μετάλλου εντός δύστηκτης (πυρίμαχης) επένδυσης στο
εσωτερικό της.
• Κυλινδρικό, υδρόψυκτο χάλκινο πηνίο περιβάλλει το
εξωτερικό μέρος της πυρίμαχης επένδυσης.
• Συστάδες μαγνητικών ελασμάτων εκτός του πηνίου.
• Η κάμινος περιέχεται σε μια στιβαρή κατασκευή και
τοποθετείται έτσι ώστε να παίρνει κλίσεις για τήξη μετάλλων
• Κύρια Χρήση: Χυτήρια ως μονάδα επανατήξεως.
62
65
Κάμινος «Δίχως Πυρήνα»
(Coreless Furnace) – (5)
66
Κάμινος Καναλιού
(Channel Furnace) – (1)
• Χρησιμοποιείται:
• Στη παραγωγή απλής κατηγορίας κραμάτων.
• Στην τήξη ορείχαλκου, νικελίου, χαλκού, ασημιού,
ψευδαργύρου και αλουμινίου.
• Για την τήξη σιδηρούχων υλικών.
• Σχηματισμός βρόχου τηγμένου μετάλλου απ’ ένα κανάλι το
οποίο συνδέεται στο κύριο "μπάνιο" και στα δυο του τα άκρα,
σχηματίζοντας ένα ηλεκτρικά αγώγιμο κύκλωμα.
• Η κυκλοφορία ρευμάτων σε υγρό αγώγιμο υλικό έχει ως
αποτέλεσμα την εμφάνιση ενός φαινομένου που καλείται
“Pinch Effect".
67
Κάμινος Καναλιού
(Channel Furnace) – (2)
Κάμινος Καναλιού
(Channel Furnace) – (3)
• Τοποθέτηση του «Καναλιού» αρκετά κάτω από την επιφάνεια
του «Μπάνιου» προς αποφυγήν ταλαντωτικής συμπεριφοράς
του κυκλώματος.
• Συχνότητα τροφοδοσίας: 50/60 Hz.
• Συντελεστής ισχύος: 0.5 έως 0.7 για τήξη σιδήρου.
• Ηλεκτρική απόδοση: 90 έως 95%
• Αφαιρώντας της απώλειες λόγω θέρμανσης και της
υδάτινης ψύξης, προκύπτει συνολική απόδοση από 85% έως
90%.
• Κατάλληλοι για συνεχή χρήση.
69
Εργαστήριο Ηλεκτροτεχνικών Εφαρμογών
Γεώργιος Χ. Ιωαννίδης
Τμήμα Ηλεκτρολογίας
Ενότητα: Μελέτη των Ηλεκτρικών Χαρακτηριστικών (V-I) Λαμπτήρων Πυρακτώσεως
1. Σκοπός ............................................................................................................... 4
1.2 Σύντομη Θεωρητική Ανάπτυξη ........................................................................ 4
1.3 Πειραματική Διάταξη - Μετρήσεις..................................................................... 5
1.3.1 V-I Χαρακτηριστική Μόνιμης Κατάστασης ................................................. 6
1.3.2 Εν Ψυχρώ Εκκίνηση ................................................................................. 7
1.4 Ερωτήσεις - Θέματα Μελέτης .......................................................................... 7
1.5 Βιβλιογραφία: .............................................................................................. 7
3
1. Σκοπός
Ο σκοπός αυτής της εργαστηριακής ενότητας είναι διπλός. Κατά πρώτον, η μελέτη
των ηλεκτρικών χαρακτηριστικών ενός λαμπτήρα πυρακτώσεως. Πρόκειται στην
ουσία για την μελέτη της χαρακτηριστικής τάσεως-ρεύματος (V-I) των εν λόγω
λαμπτήρων στην μόνιμη κατάσταση λειτουργίας αλλά και την μελέτη της μεταβατικής
απόκρισης τους κατά την διάρκεια της «εν ψυχρώ εκκίνησης» (cold start-up). Κατά
δεύτερον, η πορεία της εργαστηριακής ενότητας λειτουργεί ως μέσον εξοικείωσης του
σπουδαστή με τα εργαστηριακά όργανα όπως: ψηφιακά πολύμετρα,
αυτομετασχηματιστής (Variac), ψηφιακός παλμογράφος, voltage & current probes,
εξοπλισμός που θα χρησιμοποιηθεί και σε επόμενες εργαστηριακές ενότητες.
Η εξάρτηση της ηλεκτρικής ισχύος (P) από τον λόγο της τάση τροφοδοσίας (U), ως
προς την ονομαστική τάση τροφοδοσίας (Uo) για ένα λαμπτήρα πυρακτώσεως,
1.54
P U
δίνεται με την βοήθεια της παρακάτω εξίσωσης:
P U 0
4
1.3 Πειραματική Διάταξη - Μετρήσεις
Αρχικά υλοποιούμε την πειραματική διάταξη που παρουσιάζεται στο Σχήμα 1 1. Το
κύκλωμα περιλαμβάνει μεταβλητή εναλλασσόμενη τάση (Variac), ψηφιακό
βολτόμετρο, ψηφιακό αμπερόμετρο και ψηφιακό παλμογράφο δύο καναλιών με τον
οποίο χρησιμοποιούνται voltage & current probes.
Λαμπτήρας
πυράκτωσης
Παλμογράφο
Iin ς
AC A ch1 ch2
Vin V
Variac Current Voltage
probe probe
5
1.3.1 V-I Χαρακτηριστική Μόνιμης Κατάστασης
Για τις τιμές της τάσης Vin που φαίνονται στον Πίνακας 1 1 συμπληρώνουμε την
δεύτερη στήλη από την ένδειξη του αμπερομέτρου, η οποία αντιστοιχεί στο ρεύμα
του λαμπτήρα αλλά και την τρίτη την οποία την συμπληρώνουμε υπολογιστικά. Η
τέταρτη στήλη υπολογίζεται θεωρητικά κάνοντας χρήση της Εξ. 1 1
Πίνακας 1.1
Pυ Pθ
Vin rms Iin rms
α/α (υπολογιστικά) (Θεωρητικά)
(Volts) (Amps)
(W) (W)
1 40
2 60
3 80
4 100
5 120
6 140
7 160
8 180
9 200
10 220
11 230
Σχεδιάστε τις γραφικές παραστάσεις του ρεύματος Iin, των ισχύων Pυ και Pθ
συναρτήσει της τάσης τροφοδοσίας Vin σε κατάλληλο σύστημα συντεταγμένων.
6
1.3.2 Εν Ψυχρώ Εκκίνηση
Για τις τέσσερις διαφορετικές τιμές της τάσης Vin του Πίνακας 1 2, οι οποίες
καθορίζονται μέσω του variac χωρίς να λειτουργεί ο λαμπτήρας, εκκινούμε τον
λαμπτήρα (cold start-up) και παρατηρούμε την κυματομορφή του ρεύματος όπως
αυτή καταγράφεται στον παλμογράφο σε λειτουργία single shot. Για κάθε τιμή της
τάσης Vin το πείραμα επαναλαμβάνεται πέντε φορές (5) και οι αντίστοιχες τιμές του
ρεύματος Iin_pk καταγράφονται στον Πίνακας 1 2.
Πίνακας 1.2
Iin_pk
Vin_rms
α/α (Amps)
(Volts)
1 2 3 4 5
1 50
2 100
3 150
4 230
1.5 Βιβλιογραφία:
1. Σκοπός .................................................................................................................. 4
1.2 Σύντομη Θεωρητική Ανάπτυξη ........................................................................... 4
1.2.1 Τρόποι Χωρητικής Αντιστάθμισης ................................................................ 5
1.2.2 Πειραματική Διάταξη .................................................................................... 8
1.3 Ερωτήσεις - Θέματα Μελέτης............................................................................ 10
1.4 Βιβλιογραφία: .................................................................................................... 10
3
1. Σκοπός
Ο σκοπός αυτής της ενότητας είναι η εξοικείωση του σπουδαστή με την έννοια της
χωρητικής αντιστάθμισης ισχύος αλλά και της υλοποίησης της, η οποία (πρέπει να)
λαμβάνει χώρα στις εγκαταστάσεις της βιομηχανίας. Το άμεσο αποτέλεσμα της
αντιστάθμισης ισχύος είναι ο περιορισμός της άεργου ισχύος και συνεπώς μείωση του
κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και των απωλειών του συστήματος.
I R L S Q
φ
U P
S P 2 Q2 σε Εξ. 1-1
Q
tan Εξ. 1-4
P
4
Η ισχύς η οποία είναι υπεύθυνη για την παραγωγή ωφέλιμου έργου σε μια ηλεκτρική
εγκατάσταση ή σε ένα επιμέρους φορτίο είναι η πραγματική ή αλλιώς μέση ή
ενεργός ισχύς P η οποία δίνεται από την Εξ. 2 2. Είναι φανερό ότι η πραγματική
ισχύς εξαρτάται ιδιαιτέρως από την τιμή του cosφ, μέγεθος που υποδηλώνει την
φύση του φορτίου (επαγωγικό) ή με άλλα λόγια το συνημίτονο της διαφοράς φάσης
μεταξύ της τάσης και του ρεύματος που απορροφά μια κατανάλωση.
1. Αύξηση των απωλειών στις γραμμές μεταφοράς και των αγωγών τροφοδοσίας.
• Σε σειρά με το φορτίο ή
• Παράλληλα με αυτό.
• Ομαδική (σε ομάδα φορτίων ή στον υποπίνακα της ηλεκτρικής εγκατάστασης) είτε
Στην εν σειρά χωρητική αντιστάθμιση ο πυκνωτής διαρρέεται από το ισχυρό ρεύμα της
εγκατάστασης. Αυτού του είδους η αντιστάθμιση χρησιμοποιείται κυρίως:
5
• Στην σταθεροποίηση δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας,
WQ Εξ. 1-5
tan
WP
όπου οι άεργος ισχύς WQ και η πραγματική ισχύς WP προκύπτουν από μετρήσεις επί
αρκετές ημέρες.
i
iC iR iL
C R L
U
α)
iR U
θ
iL β)
i
iR U
φ
i γ)
iC
iL
6
Σχήμα 1-2 Χωρητική αντιστάθμιση ισχύος εν παραλλήλω
Όπου:
Q Εξ. 1-7
tan
P
Αφαιρώντας κατά μέλη τις Εξ. 2-7 και Εξ. 2-8 προκύπτει
QC
tan tan
P
ή
QC P tan tan Εξ. 1-9
Από την Εξ. 2-9 μπορεί να υπολογιστεί η χωρητική άεργος ισχύς (ή διαφορετικά οι
πυκνωτές που απαιτούνται) για την αύξηση του συντελεστή ισχύος από cosθ σε cosφ.
7
1.2.2 Πειραματική Διάταξη
DC
3-Φασικός A
Επαγωγικός Κινητήρας Διέγερση
cosφ
A
A
L1 L2 C2
C1
M MG V Φορτίο
V C3
DC Γεννήτρια
L3 Ρελέ Ξένης Διέγερσης
ελέγχου
Στη συγκεκριμένη άσκηση το ωμικό φορτίο της γεννήτριας θα είναι σταθερό (η τιμή του
θα δοθεί από τους διδάσκοντες) ενώ η διέγερση θα είναι μεταβλητή (τροφοδοσία από
variac και ανόρθωση) έτσι ώστε να μεταβάλλεται ομαλά το φορτίο στον άξονα του
ασύγχρονου τριφασικού κινητήρα επιτυγχάνοντας καταγραφεί των συνθηκών
λειτουργίας σε διαφορετικές φορτίσεις του.
Πιο συγκεκριμένα:
Κάθε σειρά (σετ) μετρήσεων θα γίνεται πρώτα χωρίς αντιστάθμιση και στην συνέχεια
με αντιστάθμιση συμπληρώνοντας τους πίνακες 2-1 και 2-2. Στο πρώτο πίνακα η τιμή
του cosφ (χωρίς αντιστάθμιση) θα ξεκινά από 0,5 έως 0,85 με βήμα 0,05 και θα
επιτυγχάνεται προσφέροντας την κατάλληλη διέγερση στην dc γεννήτρια. Στην
συνέχεια θα επιχειρείται αντιστάθμιση συνδέοντας κατάλληλους πυκνωτές (σε
συνδεσμολογία αστέρα) με σκοπό την όσο δυνατή καλύτερη αντιστάθμιση του
κινητήρα (cosφ1) και βέβαια καταγραφή των νέων ηλεκτρικών μεγεθών στο πίνακα 2-
2.
8
Πίνακας 1-1 Χωρίς Αντιστάθμιση
Vin (Volt) Iin (A) Sin (VA) cosφ Pin (W) Vo (Volt) Po (W) n (%)
0.50
0.55
0.60
0.65
0.70
0.75
0.80
0.85
Vin (Volt) Iin (A) Sin (VA) cosφ Pin (W) Vo (Volt) Po (W) n (%)
Τα μεγέθη Vin, Iin, cosφ, cosθ και Po προέρχονται από μετρήσεις ενώ τα υπόλοιπα
υπολογιστικά. Συγκεκριμένα: η Sin είναι η φαινόμενη ισχύς εισόδου του κινητήρα, P in η
πραγματική απορροφώμενη ισχύς, Po η dc ισχύς εξόδου που απορροφά το ωμικό
φορτίο και n ο βαθμός απόδοσης της συνολικής διάταξης δηλ n= P o/Pin
Σχεδιάστε τις γραφικές παραστάσεις των μεγεθών S in, Pin, Iin, cosφ και n χωρίς και με
αντιστάθμιση συναρτήσει της ισχύος εξόδου Po σε ξεχωριστούς άξονες για κάθε
μέγεθος, κοινούς όμως για το ίδιο μέγεθος χωρίς και με αντιστάθμιση.
9
1.3 Ερωτήσεις - Θέματα Μελέτης
1. Σχολιάστε τα αποτελέσματα των μετρήσεων. Τι συμπεράσματα προκύπτουν από
την μελέτη των γραφικών παραστάσεων που καλείστε να σχεδιάσετε;
1.4 Βιβλιογραφία:
10
Ενότητα: Μελέτη Χαρακτηριστικών V-I Συμβατικής Μηχανής Ηλεκτροσυγκόλλησης
1. Σκοπός .................................................................................................................. 4
1.2 Σύντομη Θεωρητική Ανάπτυξη ........................................................................... 4
1.2.1 Γενικά .......................................................................................................... 4
1.2.2 V-I Χαρακτηριστική Συμβατικής Μηχανής Συγκόλλησης............................... 5
1.2.3 Πλεονεκτήματα – Μειονεκτήματα ................................................................. 6
1.2.3 Πειραματική Διάταξη .................................................................................... 7
1.3 Ερωτήσεις - Θέματα Μελέτης............................................................................ 10
1.4 Βιβλιογραφία: .................................................................................................... 11
3
1. Σκοπός
Στην παρούσα εργαστηριακή ενότητα ο σπουδαστής καλείται να παρατηρήσει, να
μετρήσει και εν γένη να εξοικειωθεί με συμβατικές μηχανές ηλεκτροσυγκόλλησης. Οι
μηχανές αυτές εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται στις ημέρες μας για ερασιτεχνική
χρήση κυρίως λόγω του χαμηλού κόστους τους.
1.2.1 Γενικά
Ο μετασχηματιστής συγκόλλησης είναι μετασχηματιστής υποβιβασμού. Η τάση
ανοικτού κυκλώματος κυμαίνεται από 48 έως 80 V. Αποτελείται από δύο τυλίγματα: το
πρωτεύον και το δευτερεύον. Στο πρωτεύον τύλιγμα, ο αριθμός των σπειρών είναι
μεγάλος λόγω της υψηλής τάσης δικτύου. Στο δευτερεύον τύλιγμα ο αριθμός των
σπειρών είναι μικρός.
Η κυματομορφή των τάσεων και η συχνότητα των ρευμάτων των δύο τυλιγμάτων είναι
ίδια. Ο πυρήνας του μετασχηματιστή αποτελείται από λεπτά μονωμένα σιδερένια
ελάσματα έτσι ώστε να περιοριστούν οι απώλειες που οφείλονται στα δινορρεύματα
που επάγονται.
4
Η χρήση διακοπτών επιλογής δεν επιτρέπει την συνεχή αλλαγή από την ελάχιστη στην
μέγιστη τιμή του ρεύματος κάτι το οποίο θεωρείται μειονέκτημα. Η ρύθμιση με
μετακίνηση πυρήνα επιτρέπει συνεχή μεταβολή της εξόδου όμως, προκαλεί χαλάρωση
της κατασκευής και την παραγωγή θορύβου. Παρόλα αυτά αποτελεί έναν ελκυστικό
τρόπο κατασκευής συμβατικής μηχανής ηλεκτροσυγκόλλησης για σχετικά χαμηλά και
μεσαία ρεύματα εξόδου (100Α-200Α) .
ΠΥΡΗΝΑΣ ΛΕΠΤΩΝ
ΠΡΩΤΕΥΩΝ ΜΟΝΩΜΕΝΩΝ ΦΥΛΛΩΝ
ΤΥΛΙΓΜΑ
ΣΥΣΤΗΜΑ
ΕΛΕΓΧΟΥ
ΔΙΚΤΥΟ Vs Vs
Ip Is
ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ
ΡΟΗ ΔΕΥΤΕΡΕΥΩΝ
ΤΥΛΙΓΜΑ
ΣΥΣΤΗΜΑ
ΕΛΕΓΧΟΥ
ΔΙΚΤΥΟ Vs ΠΡΩΤΕΥΩΝ ΔΕΥΤΕΡΕΥΩΝ Vs
Ip Is
5
Σχήμα 1-2 Στατικές χαρακτηριστικές καμπύλες V-I πηγών δημιουργίας τόξων
συγκόλλησης
• Μικρό κόστος.
• Υψηλή απόδοση.
• Χαμηλά έξοδα συντήρησης.
6
• Μικρός αριθμός επικαλυμμένων ηλεκτροδίων κατάλληλα για εναλλασσόμενο
ρεύμα.
• Πιθανός κίνδυνος ηλεκτροπληξίας σε περίπτωση χρήσης δύο συσκευών στον
ίδιο χώρο.
Παλμογράφο
ς
ch1 ch2
Βαττόμετρο
Voltage Current
probe probe
Ιin A `
Μ/Τ
ρεύματος Συμβατική
Vin
Vac V Μηχανή Vo V R
Ηλεκτρ/σης
Αρχικώς υλοποιούμε την συνδεσμολογία του σχήματος 3-3. Ρυθμίζουμε την μηχανή
ηλεκτροσυγκόλλησης στο ελάχιστο ρεύμα εξόδου (περίπου 50Α) χρησιμοποιώντας τον
περιστροφικό ρυθμιστή. Μεταβάλλοντας το ωμικό φορτίο παίρνουμε δέκα (10)
διαφορετικές μετρήσεις για τα μεγέθη των στηλών 1, 2, 5, 8 και 9 του πίνακα 3-1. Οι
υπόλοιπες στήλες συμπληρώνονται υπολογιστικά. Οι στήλες με * αφορούν στις
μετρήσεις των ηλεκτρικών μεγεθών με την χρήση του Μ/Τ ρεύματος ενώ οι αντίστοιχες
στήλες χωρίς το * συμπληρώνονται με υπολογισμός αφού λάβουμε υπόψη τον Μ/Τ
ρεύματος αλλά και την κλίμακα των οργάνων.
7
Πίνακας 1-1
Output rating=Ιmin
8
Πίνακας 3-2
Output rating=Ιmax/2
9
Πίνακας 3-3
Output rating=Imax
Σχεδιάστε τις γραφικές παραστάσεις της τάσης εξόδου V o, του ρεύματος εισόδου Iin,
της φαινόμενης ισχύος εισόδου S, της πραγματικής ισχύος εισόδου P in, του συντελεστή
ισχύος PF και της ισχύος εξόδου Po συναρτήσει του ρεύματος εξόδου Io. Σε κάθε
γραφική παράσταση θα υπάρχει το ίδιο μέγεθος που θα αντιστοιχεί στις τρεις
διαφορετικές τιμές ισχύος εξόδου δηλ για Ιmin, Imax/2 και Imax.
10
Ενότητα: Μελέτη Χαρακτηριστικών V-I Μηχανής Ηλεκτροσυγκόλλησης Τύπου
Αντιστροφέα
1. Σκοπός ................................................................................................................. 4
1.2 Σύντομη Θεωρητική Ανάπτυξη ........................................................................... 4
1.2.1 Γενικά .......................................................................................................... 4
1.2.2 Πειραματική Διάταξη Μηχανής Συγκόλλησης ............................................... 6
1.3 Ερωτήσεις - Θέματα Μελέτης............................................................................ 11
1.4 Βιβλιογραφία: ............................................................................................... 11
3
1. Σκοπός
Ο σκοπός αυτής της ενότητας είναι η εξοικείωση του σπουδαστή με τις μηχανές
ηλεκτροσυγκόλλησης που στηρίζονται στην εφαρμογή των αντιστροφέων αλλά και των
dc-dc μετατροπέων. Εξετάζεται ο τρόπος λειτουργίας μηχανής αντιστροφέα του
εμπορίου και κατασκευάζεται η V-I χαρακτηριστική του.
1.2.1 Γενικά
Στο Σχήμα 4-1 παρουσιάζεται το απλοποιημένο κυκλωματικό διάγραμμα μηχανής
ηλεκτροσυγκόλλησης τύπου αντιστροφέα.
DC
AC
DC
ΤΑΣΗ
ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗ
ΕΛΕΓΧΟΥ
ΡΕΥΜΑ
4
Σχήμα 1-2: Σύγκριση μετασχηματιστή συμβατικής πηγής και πηγής με αντιστροφέα
Τέλος, η υψηλή συχνότητα έχει ευεργετική επίδραση στην ταχύτητα απόκρισης των
συστημάτων αυτών, αφού μέσα σε μερικούς κύκλους λειτουργίας (20-30 μs)
κατορθώνουν να απορρίψουν τυχόν διαταραχές στην τάση ή το ρεύμα εξόδου. Στην
περίπτωση των συστημάτων που χρησιμοποιούν την συχνότητα του δικτύου, ο
χρόνος απόκρισης είναι της τάξης των 40-60ms όπου, 20ms η περίοδος που
αντιστοιχεί σε τάση 50Hz.
5
1.2.2 Πειραματική Διάταξη Μηχανής Συγκόλλησης
Παλμογράφο
ς
ch1 ch2
Βαττόμετρο
Voltage Current
probe probe
Ιin A `
Μ/Τ
ρεύματος Μηχανή
Vin Ηλεκτρ/σης
Vac V R
τύπου
Αντιστροφέα
6
Σχήμα 1-4: Απλοποιημένο κύκλωμα της εργαστηριακής μηχανής συγκόλλησης τύπου
αντιστροφέα
Στο σχήμα 4-5 παρουσιάζονται τα σήματα ελέγχου των Q1 και Q2 (VGS). Κατά την
διάρκεια της ταυτόχρονης αγωγής των Q1 και Q2 η DC τάση εισόδου Vin εφαρμόζεται
στο πρωτεύων τύλιγμα του μετασχηματιστή υψηλής συχνότητας Τ1. Η τάση αυτή
μετασχηματίζεται στο δευτερεύων του Τ1 στο επιθυμητό επίπεδο (μπορεί να είναι
μικρότερη ή μεγαλύτερη της Vin) και ανορθώνεται με την βοήθεια των διόδων D1 και
D2. Το πηνίο L1 και ο πυκνωτής C2 αποτελούν βαθυπερατό φίλτρο το οποίο σκοπό
έχει το φιλτράρισμα της τάσης εξόδου (Vout) του κυκλώματος.
Σχήμα 1-5: Κυματομορφές τάσης ελέγχου (VGS) και τάσεως στα άκρα των
MOSFETs (VSD) για τον forward μετατροπέα δύο διακοπτών.
Ο μετ/στής Τ1 (ιδανικά) δεν αποθηκεύει ενέργεια αλλά την διοχετεύει στην έξοδο του
κυκλώματος. Στην πράξη όμως, λόγω της ύπαρξης της αυτεπαγωγής σκεδάσεως
στον Τ1 αλλά και των παρασιτικών αυτεπαγωγών των αγωγών συνδέσεως, υπάρχει
αποθηκευμένη ενέργεια η οποία σε άλλα είδη dc –dc μετατροπέων θα οδηγήσει σε
υπέρταση στα άκρα των Q1 και Q2 η οποία μπορεί να οδηγήσει σε πρόωρη
καταστροφή τους εάν δεν παρθούν κατάλληλα μέτρα. Τα μέτρα αυτά είναι είτε
κατανάλωση της αποθηκευμένης ενέργεια σε κάποια αντίσταση είτε άμεσος
7
ψαλιδισμός της προκαλούμενης υπέρτασης. Στην περίπτωση του συγκεκριμένου
μετατροπέα η αποθηκευμένη ενέργεια οδηγείται στην πηγή εισόδου λόγω
ταυτόχρονης αγωγής των διόδων D3 και D4. Η αγωγή των διόδων αυτών ξεκινά με
την σβέση των Q1 και Q2 και διαρκεί έως ότου η αποθηκευμένη ενέργεια (και
συνεπώς το ρεύμα) μηδενιστεί.
MOSFETs 1
R2
3 R1 Z1 R4
5
R3 R5
L10
D4
D2 13
D3 8 D5
DC 1
T1
T2 9
7 Μ/Τ Ρεύματος
R7 MOSFETs 2
Z2 R8 R9 R10
R6 4
2 6
Η dc πηγή εισόδου προκύπτει μετά από πλήρη ανόρθωση και εξομάλυνση της ac
τάσης του ηλεκτρικού δικτύου (230V/50Hz)
Οι ημιαγώγιμοι διακόπτες Q1 και Q2 υλοποιούνται παραλληλίζοντας πολλά
MOSFETs έτσι ώστε να αυξηθεί η ικανότητας παροχής ρεύματος εξόδου της
συσκευής.
Ο πυκνωτής εξόδου που υπάρχει στο κλασικό κύκλωμα του μετατροπέα έχει
αφαιρεθεί αφού στην συγκεκριμένη ηλεκτροσυγκόλληση δεν επιθυμούμε
χαρακτηριστική σταθερής τάσης αλλά σταθερού ρεύματος. Το τελευταίο
επιτυγχάνεται με την βοήθεια του πηνίου εξόδου του οποίου η αυτεπαγωγή είναι
8
πολύ μικρότερη συγκριτικά με τις συμβατικές μηχανές λόγω της υψηλής
διακοπτικής συχνότητας που χρησιμοποιείται.
Τέλος, με σκοπό το έλεγχο της μέγιστης τιμής του ρεύματος εξόδου έχει προστεθεί
κατάλληλος μετασχηματιστής ρεύματος (Τ2) έτσι ώστε το ρεύμα των MOSFETs να
μετράται και έτσι εμμέσως να ελέγχεται (περιορίζεται) το ρεύμα εξόδου.
Αρχικώς υλοποιούμε την συνδεσμολογία του σχήματος 4-3. Ρυθμίζουμε την μηχανή
ηλεκτροσυγκόλλησης στο ελάχιστο ρεύμα εξόδου (περίπου 50Α) χρησιμοποιώντας το
ποντεσιόμετρο ρύθμισης ρεύματος.
Πίνακας 1-1
Output rating=Ιmin
9
Πίνακας 1-2
Output rating=Ιmax
Σχεδιάστε τις γραφικές παραστάσεις της τάσης εξόδου Vo, του ρεύματος εισόδου Iin,
της φαινόμενης ισχύος εισόδου S, της πραγματικής ισχύος εισόδου Pin, του
συντελεστή ισχύος PF και της ισχύος εξόδου Po συναρτήσει του ρεύματος εξόδου Io.
Σε κάθε γραφική παράσταση θα υπάρχει το ίδιο μέγεθος που θα αντιστοιχεί στις δύο
διαφορετικές τιμές ισχύος εξόδου δηλ για Ιmin και Imax.
10
1.3 Ερωτήσεις - Θέματα Μελέτης
1. Σχολιάστε τα αποτελέσματα των μετρήσεων. Τι συμπεράσματα προκύπτουν από
την μελέτη των γραφημάτων που καλείστε να σχεδιάσετε;
2. Πώς επιτυγχάνεται η σταθεροποίηση και ρύθμιση του ρεύματος εξόδου των
μηχανών ηλεκτροσυγκόλλησης τύπου αντιστροφέα; Ποια τα πλεονεκτήματα και τα
μειονεκτήματα των παραπάνω τρόπων;
1.4 Βιβλιογραφία:
11
Ενότητα: Παράρτημα
1. Παράρτημα ............................................................................................................ 4
2. Βιβλιογραφία: ........................................................................................................ 9
3
1. Παράρτημα
vL
Vp
t
-Vp
Σχήμα 1
vL (t ) an sin(nt ) bn cos(nt )
n 1 n 1
Όπου:
1
an V p sin(nt )dt
T n 1
1
bn V p cos(nt )dt
T n 1 Εξ. 1
Επειδή η τάση vL(t) είναι περιττή συνάρτηση ενός τετάρτου κύματος δηλ, vL(t)=
vL(t+Τ/2) έχουμε ότι:
an 0 n=2,4,6,....
bn 0 n
Επομένως, όπου:
4
vL (t ) an sin(nt )
n 1,3,5... Εξ. 2
4Vp n
an sin( )
n 2
Η ενεργός τιμή της τάσης vL ορίζεται από την παρακάτω σχέση:
1T 2
T 0
VLrms vL (t )dt
Εξ. 3
Εάν είναι γνωστά τα πλάτη των αρμονικών συνιστωσών της τάσης vL τότε εναλλακτικά
η vLrms μπορεί να υπολογιστεί από την παρακάτω σχέση:
Όπου:
VL1rms, VL3rms, VL5rms οι ενεργές τιμές της θεμελιώδους, 3ης και 5ης αρμονικής
συνιστώσας της τάσης vL αντιστοίχως.
οι μέγιστες τιμές (peak) της θεμελιώδους, 3ης και 5ης αρμονικής συνιστώσας της
τάσης vL αντιστοίχως.
Στην γενική περίπτωση όπου υπάρχει και DC συνιστώσα (μέση τιμή) στην τάση vL
τότε ισχύει:
5
VLrms VLDC
2
VL21rms VL23rms VL25 rms ...
VLDC
2
VLACrms
2
Εξ. 5
Όπου:
VL1rms VL1rms
DF
VLrms VL21rms VL23rms VL25rms ...
Εξ. 6
Το πρώτο μέγεθος είναι ένας δείκτης που εκφράζει το ποσοστό της ενεργού τιμής
θεμελιώδους συνιστώσας ενός σήματος σε σχέση με την συνολικής ενεργό τιμή του
σήματος αυτού.
Το δεύτερο μέγεθος είναι ένας δείκτης ποιότητας ενός σήματος. Μικρές τιμές του THD
(<5%) περιγράφουν σήματα (τάσεις/ρεύματα) με σχεδόν ημιτονοειδή μορφή ή αλλιώς
σήματα με περιορισμένές αρμονικές συνιστώσες. Μεγάλες τιμές THD υποδηλώνουν
σήματα με ισχυρή παραμόρφωση (πλούσιο αρμονικό περιεχόμενο).
6
Ισχύς
Όταν ένα φορτίο διαρρέεται από ρεύμα i κάστα άκρα του εφαρμόζεται τάση v τότε η
πραγματική ισχύς που απορροφάται απά αυτό είναι ίση:
1T
P v(t ) i (t )dt
T0 Εξ. 8
Είναι γνωστό ότι όταν η τάση v και το ρεύμα i που ρέει στο φορτίο αυτό έχουν
ημιτονοειδή μορφή, η πραγματική ισχύς που απορροφάται δίνεται από την παρακάτω
σχέση:
Όπου:
Το μέγεθος cosφ είναι γνωστό και ως συντελεστής ισχύος (Power Factor, PF).
Στην περίπτωση όπου η τάση v δεν έχει ημιτονοειδή μορφή ενώ το ρεύμα i έχει (ή
σχεδόν έχει) η ισχύς δίνεται από την παρακάτω σχέση:
Όπου:
φ : η διαφορά φάσης μεταξύ της θεμελιώδους συνιστώσας της τάσης v και του
ρεύματος i.
Σ’ αυτή την περίπτωση ο συντελεστής ισχύος δίνεται από την παρακάτω σχέση:
7
PF DF cos Εξ. 11
Τελευταία θεωρούμε την περίπτωση όπου και το ρεύμα i και η τάση v δεν έχουν
ημιτονοειδή μορφή. Θεωρώντας τις αναλύσεις σε σειρές Fourier της τάσης και του
ρεύματος έχουμε:
v(t ) cn cos(nt n )
n 1
i (t ) d n cos(nt n )
n 1 Εξ. 12
Σ’ αυτή την περίπτωση η ισχύς που απορροφά το φορτίο δίνεται από την παρακάτω
σχέση:
Όπου:
ψn : η διαφορά φάσης μεταξύ της n-οστής αρμονικής συνιστώσας της τάσης v και του
ρεύματος i
P
PF
S Εξ. 15
8
2. Βιβλιογραφία:
