Irailaren 9

Irailaren 9a gregoriotar egutegiaren urteko berrehun eta berrogeita hamabigarren eguna da, 253.a bisurteetan. 113 egun falta dira urtea amaitzeko.

Jaiotzak Euskal Herrian Ignacio Ellakuria Jaiotza: Portugalete, 1930, 1930 eta 1930 Heriotza: San Salvador, 1989ko azaroaren 16a Mikel Lasa Goikoetxea Jaiotza: Legorreta, 1971 Bernard Blancan Jaiotza: Baiona, 1958 Eskuz gaurkotu + Jaiotza gehiago... Munduan Lev Tolstoi Jaiotza: Jasnaia Poliana, 1828 (juliotar egutegia) eta 1828 Heriotza: Astapovo (en) , 1910eko azaroaren 7a (juliotar egutegia) Richelieu kardinala Jaiotza: Paris, 1585 Heriotza: Paris, 1642ko abenduaren 4a Al-Biruni Jaiotza: Kath (en) , 973 Heriotza: Gazni, 1048ko abenduaren 9a Eskuz gaurkotu + Jaiotza gehiago... Artikulurik ez duten Irailaren 9ko jaiotzak Michael Bublé • Houston Stewart Chamberlain • Yusuf al-Qaradawi • Eskuz gaurkotu Heriotzak Euskal Herrian Henri-Achille Zo Jaiotza: Baiona, 1873ko abenduaren 2a Heriotza: Onesse-Laharie, 1933 Francisco Garate Jaiotza: Azpeitia, 1857ko otsailaren 3a eta 1857ko irailaren 3a Heriotza: Deustu, 1929 Ignacio Agirrezabala Jaiotza: Bilbo, 1909ko maiatzaren 10a Heriotza: Bilbo, 1980 Henri Lutz Jaiotza: Biarritz, 1864ko martxoaren 29a Heriotza: Suitza, 1919 Eskuz gaurkotu + Heriotza gehiago... Munduan Mao Zedong Jaiotza: Shaoshan (en) , 1893ko abenduaren 26a Heriotza: Zhongnanhai, 1976 Q82445 Jaiotza: Albi, 1864ko azaroaren 24a Heriotza: Malromé gaztelua, 1901 Stéphane Mallarmé Jaiotza: Paris, 1842ko martxoaren 18a Heriotza: Valvins (en) , 1898 Jacques Lacan Jaiotza: Parisko 3. barrutia, 1901eko apirilaren 13a Heriotza: Parisko 6. barrutia, 1981 Eskuz gaurkotu + Heriotza gehiago... Artikulurik ez duten Irailaren 9ko heriotzak Ananda Coomaraswamy • Edward Hyde, 1st Earl of Clarendon • Caterina Valente • Stefano Benni • Joris Hoefnagel • Otto Jahn • Nicola Abbagnano • Angelo Mai • Eskuz gaurkotu

Gertaerak Richard Oribe. 1965 - Tibet Txinako eskualde izango zela erabaki zen. 1993 - Palestinaren Askapenerako Erakundea ofizialki onartu zuen Israel estatu legitimoa dela. 1996 - Oskorri musika taldeak 25. urteurrena ospatzeko kontzertua egin zuen Getxon. 2008 - Richard Oribek (irudian) urrezko domina lortu zuen igeriketan, eta marka hautsi, Pekingo Paralinpiar Jokoetan. + Gertaera gehiago... Egutegia << Iraila >> Al As Az Og Or Lr Ig 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 2026 Aurreko eta hurrengo urteetan 2023: Larunbata 2024: Astelehena 2025: Asteartea 2027: Osteguna 2028: Larunbata 2029: Igandea Izendegia Santutegia: Arantzazuko Andre Maria, Petri Claver, Gorgonio Erromakoa Seaska egutegia: Arantza, Arantzazu, Arantxa eta Olarizu.

Daturen bat falta bada, urtearen lotura jarraitu han sartzeko.

---

Gertaerak

Euskal Herria

• 1512 – Tuterak, Katalina I.a eta Joanes III.a nafar errege-erreginen peko azken gotorlekuak, amore eman zien espainiar tropa setiatzaileei.
• 1934 – Falangista bat, Manuel Carrión Danborenea, zauritu zuten atentatuan. Hurrengo egunean hil zen. Bi egun lehenago Ondarreta hondartzan borrokaldi handiak izan ziren falangisten eta sozialisten artean.
• 1976 – Basaurin 11 emakume atxilotu zituzten abortatzea egotzita.

Mundua

• 1943 – Alexander Patch estatubatuar jeneralak Guadalcanalgo kanpaina amaitu zela aldarrikatu zuen.
• 1965 – Tibet Txinako eskualde izango zela erabaki zen.
• 1971 – Attica kartzelako matxinada hasi zen.
• 1991 – Tadjikistanek SESBetik independentzia aldarrikatu zuen.
• 1993 – Palestinaren Askapenerako Erakundea ofizialki onartu zuen Israel estatu legitimoa dela.
• 2009 – Bat-bateko uholdeek 30 pertsona baino gehiago hil zituzten Turkiako Istanbul hirian.

Arte eta kultura

Euskal Herria

• 1996 – Oskorri musika taldeak 25. urteurrena ospatzeko kontzertua egin zuen Getxon.

Mundua

• 1938 – Boys Town ("Mutilen Hiria") filma estreinatu zen, Norman Taurogek zuzendu eta Spencer Tracy, Mickey Rooney eta Henry Hull aktoreek antzeztu zuten.
• 1954 – Sabrina filma estreinatu zen, Billy Wilderek zuzendu eta Humphrey Bogart, Audrey Hepburn eta William Holden aktoreek antzeztu zuten.
• 1964 – Le Gendarme de Saint-Tropez filma estreinatu zen, Jean Giraultek zuzendu eta Louis de Funès aktoreak antzeztu zuen.
• 1967 – Herkuloideak marrazki bizidun telesaila AEBtako CBS telebista katean aireratzen hasi ziren.
• 1973 – Ehizakatuak marrazki bizidun telesaila AEBtako NBC telebista katean aireratzen hasi ziren.
• 2002 – Evelyn filma estreinatu zen, Bruce Beresfordek zuzendu eta Sophie Vavasseur, Pierce Brosnan, Stephen Rea, Alan Bates, Julianna Margulies eta Aidan Quinn aktoreek antzeztu zutelarik.
• 2005 – Walk the Line ("Marra Zapalduz") filma estreinatu zen, James Mangoldek zuzendu eta Joaquin Phoenix eta Reese Witherspoon aktoreek antzeztu zuten.
• 2009 – The Bad Lieutenant: Port of Call New Orleans filma Veneziako Mostran estreinatu zen, Werner Herzogek zuzendu eta Nicolas Cage, Eva Mendes eta Val Kilmer aktoreek antzeztu zutelarik.

Zientzia eta teknologia

Mundua

• 1947 – Grace Murray Hopperek bug bat (zomorro bat) aurkitu zuen ordenagailu batean, kalkulu batean akats bat sortzen zuena.

Kirolak

Euskal Herria

• 2007 – Oriok, zazpi urte estropada irabazi gabe egon ondoren, Kontxako Bandera irabazi zuen 31. aldiz.
• 2008 – Richard Oribek urrezko domina lortu zuen igeriketan, eta marka hautsi, Pekingo Paralinpiar Jokoetan.
• 2012 – 2012ko Kontxako Bandera ospatu zen. Gizonezkoetan Kaiku Arraunaren Kirol Elkarteak irabazi zuen, aldiz emakumezkoetan Sociedad Deportiva Rias Baixas elkarteak.
• 2018 – 2018ko Kontxako Banderan Hondarribia Arraun Elkartea (gizonezkoak) eta Pasai Donibane Koxtape Arraun Elkartea (emakumezkoak) irabazle.

Mundua

• 2011 – Zeelanda Berrian 2011ko Munduko Errugbi Kopari hasiera eman zitzaion.

Jaiotzak

Euskal Herria

• 1806 – Ganix Makeakoa, baxenafar kontrabandista eta mugalaria (h. 1872).
• 1861 – Martin V. Biscailuz, baxenafar gurasodun estatubatuar letradu eta kazetari euskalduna, Los Angelesen (h. 1899).
• 1864 – Francisco Iturrino, euskal herritar jatorriko margolaria, Santanderren (h. 1924).
• 1868 – Gorgonio Renteria, politikari jeltzalea eta euskal idazlea (h. 1940).
• 1912 – Felipe del Río, bilbotar hegazkinlaria, Gerra Zibil garaian aparteko hegazkinlari izandakoa (h. 1937).
• 1914 – Pedro Armillas, espainiar antropologo eta arkeologoa, kolonaurreko kulturak ikertu zituena, Donostian (h. 1984).
• 1918 – Guy de Montlaur, lapurtar margolaria (h. 1977).
• 1922 – Álvaro de Laiglesia, gipuzkoar eleberrigilea, antzerkigilea eta kazetaria (h. 1981).
• 1935 –
  • Pakita Arregi, EHUko nafar irakaslea, Soziologia eta Po­litika Zientzietan Dokto­rea eta ohorezko euskaltzaina.
  • Hilario Azkarate, bizkaitar esku pilotaria (h. 2012).
• 1936 – Jacinto Urrestarazu, euskal txirrindularia (h. 2017).
• 1937 – Txomin Ezponda, baxenafar bertsolaria.
• 1948 – Clemente Pérez Arroyo, Panaderito de Oyón, arabar pilotaria (h. 2014).
• 1952 –
  • Agustin Txurruka, bizkaitar belar hockey jokalari ohia.
  • Angela Cartwright, britainiar aktorea eta argazkilaria.
• 1953 – Andres Alberdi, euskal hizkuntzalari eta euskaltzaina.
• 1955 – Carmen Gurruchaga, gipuzkoar kazetari eta idazlea.
• 1958 – Bernard Blancan, lapurtar aktore eta argazkilaria.
• 1962 – Marta Macho Stadler, bizkaitar matematikaria eta zientzia dibulgatzailea.
• 1963 –
  • Jesus Maria Etxeberria, nafar musikagilea.
  • Arantza Salterain, bizkaitar irakaslea eta kantaria.
• 1964 – Xabier Agote, Albaola Itsas Kultur Erakundearen sortzailea eta lehendakaria.
• 1968 – Arantxa Artza, gipuzkoar irrati esataria eta telebista aurkezlea.
• 1969 – Aritz Lopategi, bizkaitar bertsolaria.
• 1970 – Nerea Onaindia, bizkaitar futbolari ohia.
• 1971 –
  • Vicente Gómez Fernandez, bizkaitar futbolaria ohi eta entrenatzailea.
  • Mikel Lasa Goikoetxea, gipuzkoar futbolari ohia.
• 1973 –
  • Aitziber Irigoras, bizkaitar legelari eta politikaria, Durangoko alkatea.
  • Aitor Osa, gipuzkoar txirrindulari ohia.
  • Gorka Sarriegi, Sorotan Bele taldeko abeslaria.
• 1975 – Irati Iciar Madinabeitia, gipuzkoar historialaria.
• 1976 –
  • Jose Maria Goenaga, euskal zinemagilea.
  • Gorka Orive, Farmazian doktorea, ikerlaria eta unibertsitate irakaslea.
  • Maria Mentxaka, bizkaitar kirol argazkilaria da eta tiro olinplikoko txapelduna
• 1977 – Iker Fernández, gipuzkoar snowboardlaria.
• 1982 – Unai Muñoa, gipuzkoar bertsolaria eta bertso-eskola irakaslea.
• 1986 – Iñaki Iza, bizkaitar esku huskako pilotari ohia.
• 1988 – Arantxa Ramos, bizkaitar igerilaria, libre estiloan aditua.
• 2000 –
  • Josu Etxeberria, nafar txirrindularia.
  • Ander Ioldi, nafar futbolaria.
• 2003 – Clara Pinedo, bizkaitar futbolaria.

Mundua

• 384 – Honorio, erromatar enperadorea (h. 423).
• 1466 – Ashikaga Yoshitane, Ashikaga shogunerriko hamargarren shoguna (h. 1523).
• 1585 – Richelieu kardinala, frantziar elizgizona eta ministroburua (h. 1642).
• 1737 – Luigi Galvani, italiar sendagile eta fisikaria (h. 1798).
• 1754 –
  • William Bligh, britainiar Royal Navyko ofizial eta administratzaile koloniala (h. 1817).
  • Jacques Pinet, frantziar politikaria (h. 1844).
• 1769 – Ivan Kotliarevskyi, ukrainar idazle, olerkari eta antzerkigilea (h. 1838).
• 1778 – Clemens Brentano, alemaniar olerkari eta eleberrigilea (h. 1842).
• 1789 – William Cranch Bond, estatubatuar astronomoa (h. 1859).
• 1796 – Harriet Vaughan Cheney, estatubatuar-kanadar idazlea (h. 1889).
• 1802 – Karl August Friedrich Mahn, alemaniar erromanista eta euskalaria (h. 1887).
• 1808 – Wendela Hebbe, suediar kazetari eta idazlea, ustez Suediako egunkari bateko lehen emakume kazetaria (h. 1899).
• 1828 – Leo Tolstoi, errusiar idazlea (h. 1910).
• 1841 – Paul Eyschen, Luxenburgoko lehen ministroa (h. 1915).
• 1843 – Oscar Montelius, suediar arkeologoa (h. 1921).
• 1848 – Elia Millosevich, italiar astronomoa (h. 1919).
• 1852 – John Henry Poynting, ingeles fisikaria (h. 1914).
• 1873 – Max Reinhardt austriar antzerki-zuzendaria eta zinemagilea (h. 1943).
• 1878 – María de Echarri, espainiar zutabegile eta propagandista katolikoa, politikaria eta feminista (h. 1955).
• 1881 – Panagiotis Poulitsas, Greziako lehen ministroa (h. 1968).
• 1885 –
  • Andrew Keith Jack, australiar fisikaria, Trans-Antartika Espedizio Inperialeko kidea (h. 1966).
  • Clare Sheridan, ingeles eskultore, kazetari eta idazlea (h. 1970).
• 1890 – Kurt Lewin, alemaniar psikologo eta filosofoa (h. 1947).
• 1899 –
  • Brassaï, franko-hungariar argazkilari, eskultore, dominen-egile, idazle eta zinemagilea (h. 1984).
  • Maria Judina, errusiar piano-jolea (h. 1970)
• 1900 – James Hilton, britainiar eleberrigile eta gidoigilea (h. 1954).
• 1903 –Amparo Martí, espainiar aktorea (h. 1975)
• 1906 – Pietro Francisci, italiar zinemagilea (h. 1977).
• 1908 –
  • Cesare Pavese, italiar idazle eta poeta (h. 1950).
  • Aurora Reyes, mexikar artista plastikoa, poeta eta ekintzailea (h. 1985)
• 1911 –
  • Richard Baer, alemaniar ofizial nazia (h. 1963).
  • John Gorton, Australiako lehen ministroa (h. 2002).
  • Ahti Hammar, Finlandiako udalerrietako hainbat armarri marraztu zituen gizona (h. 1979).
  • Baptist Mudartha, indiar apezpiku katolikoa (h. 2007).
• 1918 – Oscar Luigi Scalfaro, Italiako 9. Presidentea (h. 2012).
• 1919 – Gottfried Dienst, suitzar futbol epailea (h. 1998).
• 1922 –
  • Pauline Baynes, britainiar liburu ilustratzailea izan zen: ehun mila titulu baino gehiago ditu (h. 2008).
  • Hans Georg Dehmelt, alemaniar-estatubatuar fisikaria, 1989ko Fisikako Nobel Saria (h. 2017).
  • Manolis Glezos, greziar politikari eta erresistentea (h. 2020).
  • Tasniya Punyagupta, thailandiar irakaslea (h. 2023).
• 1923 –
  • Daniel Carleton Gajdusek, estatubatuar sendagile eta biofisikaria, 1976ko Medikuntzako Nobel saria (h. 2008).
  • Cliff Robertson, estatubatuar aktorea (h. 2011).
• 1924 – Rik Van Steenbergen, belgikar txirrindularia, historiako handienetako bat (h. 2003).
• 1927 – Elvin Jones, estatubatuar jazz bateria-jotzailea (h. 2004).
• 1928 – Sol LeWitt, estatubatuar artista (h. 2007).
• 1929 – Claude Nougaro, frantziar abeslari eta letragilea, jazz arloan espezializatuta (h. 2004).
• 1931 –
  • Lisa Larson, suediar zeramikari eta diseinatzailea (h. 2024).
  • Waldemar Świerzy, poloniar marrazkigilea (h. 2013).
• 1934 –
  • Nicholas Liverpool, Dominikako presidentea (h. 2015).
  • Sonia Sanchez, afroamerikar poeta, narraziogile, saiakeragile, antzergi-egile eta haur-literaturako liburuen egilea.
• 1935 – Chaim Topol, israeldar aktore eta abeslaria (h. 2023).
• 1936 –
  • David Gold, britainiar enpresaburua (h. 2023).
  • Daisy Roulland-Dussoix, suitzar mikrobiologo molekularra, murrizketa entzimen aurkitzaileetako bat (h. 2014).
  • Ana Carolina, brasildar abeslari, konpositore eta eta atorea (h. 1977)
• 1939 – Reuven Rivlin, Israelgo presidentea.
• 1940 – Hira Devi Waiba, indiar folk abeslaria (h. 2011).
• 1941 –
  • Otis Redding, Soularen Erregea, estatubatuar soul abeslaria (h. 1967).
  • Dennis Ritchie, estatubatuar fisikaria, C programazio lengoaiaren sortzailea eta Unix sistema eragilearen sortzaileetako bat (h. 2011).
• 1942 – Juan Luis Panero, espainiar poeta (h. 2013).
• 1944 – Neil French, britainiar enpresaburua (h. 2025).
• 1945 –
  • Benjamín Castillo Plascencia, mexikar apezpiku katolikoa (h. 2026).
  • Doug Ingle, estatubatuar abeslari eta musikaria, Iron Butterfly, taldeko sortzailea (h. 2024).
• 1947 – Bryan Sykes, britainiar genetista eta zientzia idazlea (h. 2020).
• 1949 – Susilo Bambang Yudhoyono, Indonesiako presidente ohia.
• 1950 – Agustín Díaz Yanes, espainiar zinema zuzendari eta gidoigilea.
• 1960 – Hugh Grant, ingeles aktore eta zinema ekoizlea.
• 1961 – Issam Zahreddine, Siriako Errepublikar Guardiaren maior jenerala (h. 2017).
• 1965 –
  • Madeleine Alingué, txadiar politikaria (h. 2025).
  • Jesús Vázquez, espainiar telebista aurkezlea.
• 1966 – Adam Sandler, estatubatuar aktorea.
• 1967 – Joan Canadell, kataluniar politikari, enpresaburu eta industria-ingeniaria.
• 1972 –
  • Xavier Pascual, kataluniar saskibaloi entrenatzailea.
  • Sandra Uve, kataluniar ilustratzailea, dibulgatzaile zientifikoa, gidoilaria eta idazlea.
• 1974 – Ivo Ulich, txekiar futbolari ohia
  • Ana Carolina, brasildar abeslari, konpositore eta gitarrajolea.
• 1976 – Hanno Möttölä, finlandiar saskibaloi jokalaria.
• 1977 –
  • Gina Gogean, errumaniar gimnasta artistikoa, bederatzi aldiz munduko txapelduna hainbat probatan.
  • Julieta Díaz, argentinar aktorea, abeslaria eta modeloa.
• 1980 –
  • Denise Quiñones, puertorricar aktorea eta modelo ohia, 2001eko Miss Universo.
  • Michelle Williams, estatubatuar zinema, telebista eta antzerkiko aktorea.
• 1983 – Zoe Kazan, estatubatuar aktorea, gidoilari eta dramagilea.
• 1985 – Luka Modrić, kroaziar futbolaria.
• 1989 – Dairis Bertāns, letoniar saskibaloi jokalaria.
• 1991 – Kelsey Chow, estatubatuar aktorea.
• 1999 – Nicole Shields, zeelandaberritar txirrindularia.
• 2001 –
  • Emma Ellingsen, norvegiar modelo, aktore eta youtuberra.
  • Hailey Van Lith, estatubatuar saskibaloi jokalaria.

Heriotzak

Euskal Herria

• 1600 – Frantzisko Tolosakoa, gipuzkoar teologoa eta frantziskotar fraidea, Tuin.
• 1737 – Karlos III.a Beltzuntze, baxenafar militarra (j. 1670).
• 1794 – Juan de Orobiogoitia Agirre, bizkaitar merkataria (j. 1718).
• 1919 – Henri Lutz, lapurtar musikagilea, sinfonietan aditua, Parisen (j. 1864).
• 1929 – Francisco Garate, gipuzkoar elizgizon jesuita (j. 1857).
• 1933 – Henri-Achille Zo, lapurtar margolaria, Landetan (j. 1873).
• 1936an Cortes eta Ribaforada arteko Zaragozarako bidean fusilatuak:
  • Misericordia Abad Alcega, nafar etxekoandrea (j. 1905).
  • Enolasca Vela Salvador, nafar etxekoandrea (j. 1904).
• 1937an Derion fusilatuak:
  • María Fernández García, espainiar etxekoandrea (j. 1884).
  • Elvira Martínez Porres, bizkaitar etxekoandrea (j. 1883).
• 1942 – Erramun Olabide, gasteiztar hizkuntzalaria, Tolosa Okzitanian (j. 1869).
• 1957 – Jacinto Olabe, gipuzkoar margolaria, erretratuetan aditua (j. 1877).
• 1965 - Pedro Astigarraga, bizkaitar futbolaria eta Athleticeko presidentea (j. 1882).
• 1994 – Luis Bergaretxe, bizkaitar futbolari eta enpresaria (j. 1910).
• 1999 – José Luis Lauzirika, bizkaitar futbolaria (j. 1921).
• 2021 – Alicia Iturrioz, gipuzkoar margolaria, Donostian (j. 1927).

Mundua

• 1000 – Olaf I.a Norvegiakoa, Norvegiako erregea.
• 1087 – Gilen I.a Konkistatzailea, Normandiako dukea eta Ingalaterrako erregea.
• 1398 – Jakue I.a Ziprekoa, Zipreko errege eta Jerusalemgo errege tituluduna (j. 1334).
• 1438 – Eduardo I.a Portugalgoa, Portugalgo erregea (j. 1391).
• 1513 – Jakobo IV.a Eskoziakoa, Eskoziako erregea (j. 1473).
• 1569 – Pieter Bruegel Zaharra, flandriar margolaria (j. 1525).
• 1590 – Rebecca Lemp, sorginkeria leporatu eta Nördlingenen sutan erre zuten emakume alemaniarra.
• 1596 – Ana Jagellon, Poloniako erregina eta Lituaniako dukesa handia (j. 1523).
• 1693 – Ihara Saikaku, japoniar idazlea (j. 1642).
• 1815 – John Singleton Copley, anglo-estatubatuar margolaria (j. 1738).
• 1819 – Martín Álvarez de Sotomayor, Colomerako kondea, espainiar militarra (j. 1723).
• 1841 – Augustin Candolle, suitzar botanikaria (j. 1778).
• 1891 – Jules Grévy, Frantziako presidentea (j. 1807).
• 1898 – Stéphane Mallarmé, frantziar olerkaria (j. 1842).
• 1901 – Henri de Toulouse-Lautrec, frantziar margolaria (j. 1864).
• 1912 – Jaroslav Vrchlický, txekiar idazlea (j. 1853).
• 1913 – Paul de Smet de Naeyer, Belgikako lehen ministroa (j. 1843).
• 1934 – Roger Fry, ingeles margolari eta artw-kritikaria (j. 1866).
• 1941 – Hans Spemann, alemaniar biologoa, 1935eko Medikuntzako Nobel saria (j. 1869).
• 1960 – Jussi Björling, suediar tenorra (j. 1911).
• 1964 – Sakari Tuomioja, Finlandiako lehen ministroa (j. 1911).
• 1967 – Akshay Kumar, indiar aktorea.
• 1976 –
  • Eduarda Lapa, portugaldar margolaria eta pintura-irakaslea (j. 1895).
  • Mao Zedong, Txinako Alderdi Komunistako buruzagia eta Txinako presidentea (j. 1893).
• 1978 – Hugh MacDiarmid, eskoziar olerkaria (j. 1892).
• 1981 – Jacques Lacan, frantziar psikiatra (j. 1901).
• 1983 – Luis Monti, italoargentinar futbolaria (j. 1901).
• 1985 – Paul John Flory, estatubatuar kimikaria, 1974ko Kimikako Nobel Saria (j. 1910).
• 1990 –
  • Samuel Doe, Liberiako presidentea (j. 1951).
  • Isabel Millé Giménez, espainiar ikertzaile, liburuzain eta poetisa (j. 1894).
• 1997 – Burgess Meredith, estatubatuar aktore, zinema zuzendari, ekoizle eta idazlea (j. 1907).
• 1998 – Lucio Battisti, italiar musikari eta abeslaria (j. 1943).
• 2000 – Veerasamy Ringadoo, Maurizioko lehenbiziko presidentea (j. 1920).
• 2001 – Ahmad Shah Massoud, afganistango mujahidinen buruzagia, Sobietarren aurkako gerran garrantzi handiko paperduna, eraila (j. 1953).
• 2003 –
  • Edward Teller, hungariar-estatubatuar fisikaria, hidrogeno bonbaren aita (j. 1908).
  • Marthe Vogt, alemaniar neurozientzialaria (j. 1903).
• 2006 – Malika Moustadraf, arabierazko idazle marokoarra (j. 1969)
• 2007 – Helmut Senekowitsch, austriar futbolari eta entrenatzailea (j. 1933).
• 2009 – Tuna Mascarenhas, caboverdetar laborategi medikoko aktibista eta zientifikoa (j. 1944).
• 2010 – Bent Larsen, danimarkar xakelaria (j. 1935).
• 2011 – Josep Termes, kataluniar historialaria, XIX. eta XX. mendeetako kataluniar langileen mugimenduan espezializatua (j. 1936).
• 2013 –
  • Melenie Mahinamalamalama Eleneke, pertsona transgeneroen eskubideen aldeko ekintzailea, hula dantzaria eta sendalari espiritual estatubatuarra (j. 1959).
  • Patricia Blair, estatubatuar aktorea (j. 1933)
• 2014 –
  • Montserrat Abelló, katalanezko poeta eta itzultzailea (j. 1918).
  • Firoza Begum, bangladeshtar abeslaria (j. 1930).
• 2019 – Robert Frank, suitzar-estatubatuar zinema-zuzendaria (j. 1924).
• 2020 – Shere Hite, alemaniar sexologo eta feminista, giza-sexualitateari buruz egindako ikerketengatik ezaguna (j. 1942).
• 2021 – Borhane Alaouié, libanoar zinema zuzendaria (j. 1941).
• 2023 – Mangosuthu Buthelezi, hegoafrikar politikaria eta zulu printzea (j. 1928).
• 2024 –
  • James Earl Jones, estatubatuar aktorea (j. 1931).
  • Graça Lobo, portugaldar aktore eta idazlea (j. 1939).
  • Yeshey Zimba, Bhutango lehen ministroa (j. 1950).

Jaiak eta urteurrenak

• Sehaska egutegiko izendegia: Arantza, Arantzazu, Arantxa eta Olarizu.
• Euskal Jai Eguna: Zarautz, aldiz, Ordizian Iraileko lehen asteazkenean ospatu ohi dira.
• Arantzazuko Andre Mariaren jaieguna.

Kanpo estekak

• Datuak: Q2856
• Multimedia: 9 September / Q2856

Irailaren 8 | Urteko egutegi | Irailaren 10