Ιουλιανός ο Παραβάτης (Νίκος Καζαντζάκης)
| Συγγραφέας | Νίκος Καζαντζάκης |
|---|---|
| Τίτλος | Ιουλιανός ο Παραβάτης |
| Γλώσσα | Ελληνικά |
| Ημερομηνία δημιουργίας | 1939 |
| Ημερομηνία δημοσίευσης | 1945 |
| Τόπος δημοσίευσης | Αθήνα |
| Μορφή | τραγωδία |
| Θέμα | Ιουλιανός |
| δεδομένα () | |
Ο Ιουλιανός ο Παραβάτης είναι έμμετρη τραγωδία του Νίκου Καζαντζάκη. Η τραγωδία συντέθηκε το 1939 στο σπίτι της κόρης του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ στο Στράτφορντ-απόν-Έιβον και ένα απόσπασμά της δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Η Καθημερινή στις 8 Απριλίου 1940. Το 1948 ο Καζαντζάκης μετέφρασε το έργο στα Γαλλικά. To 1931 ο Καζαντζάκης έγραψε στον φίλο του Παντελή Πρεβελάκη ότι η μορφή του Iουλιανού τον είχε απασχολήσει πολλά χρόνια και είχε μελετήσει πολλά έργα γι’ αυτόν.[1][2]
Το έργο έχει μεταφραστεί στα Ισπανικά, ενώ έχει παρουσιαστεί στο Παρίσι το 1948 και στο Εθνικό Θέατρο το 1959. Ακόμη μεταδόθηκε από το γαλλικό ραδιόφωνο το 1963 ή 1964 και από το Τρίτο Πρόγραμμα το 1989.[1]
Υπόθεση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το έργο επικεντρώνεται στις τελευταίες στιγμές της ζωής του Ιουλιανού, κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του εναντίον των Περσών το 363 μ.Χ. Ενώ ο περσικός στρατός κινείται για να τον περικυκλώσει, οι χριστιανοί οργανώνουν τη δολοφονία του.
Στην κορυφή της συνωμοσίας βρίσκονται ο Επίσκοπος, παλιός παιδαγωγός του Ιουλιανού και πλέον ένθερμος αντίπαλός του, η βασίλισσα Έλενα, σύζυγός του, η Μαρίνα, στενή του ακόλουθος χωρίς ερωτική σχέση, καθώς ο Ιουλιανός ζει σχεδόν ασκητικά, και ο νεαρός Στέφανος. Ο Επίσκοπος αναθέτει στη Μαρίνα να γοητεύσει και να σκοτώσει τον αυτοκράτορα, αλλά εκείνη, επειδή τον αγαπά, συνεχώς καθυστερεί την εκτέλεση του σχεδίου.
Ο Ιουλιανός παρουσιάζεται εσωτερικά διχασμένος ανάμεσα στην αρχαιοελληνική παράδοση και τη χριστιανική ηθική. Αν και περιφρονεί τους χριστιανούς και καταστρέφει τα ιερά τους σύμβολα, ταυτόχρονα βλέπει οράματα του Χριστού, δείχνει επιείκεια προς τους αντιπάλους του και μιλά για αγάπη και καλοσύνη. Αυτή η αντίφαση βαθαίνει την ψυχική σύγκρουση της Μαρίνας, που ελπίζει πως τελικά θα ασπαστεί τον χριστιανισμό.
Καθώς τα δυσοίωνα σημάδια πληθαίνουν, ο Ιουλιανός πληροφορείται τη συνωμοσία από τη Μαρίνα και αποφασίζει να εκδικηθεί. Καλεί τη βασίλισσα και, ύστερα από ερωτική τους συνάντηση, τη βάζει ως στοίχημα σε παιχνίδι με ζάρια με τους φρουρούς του και τη χάνει. Εκείνη δίνει τέλος στη ζωή της, ενώ οι στρατηγοί τον προειδοποιούν για την περσική απειλή και εισηγούνται αποχώρηση διά θαλάσσης. Ο Ιουλιανός αρνείται, διατάζει να καούν τα πλοία και επιστρέφει στη μάχη.
Τελικά, ο Στέφανος τον τραυματίζει θανάσιμα πισώπλατα, και ο Επίσκοπος πιέζει τη Μαρίνα να δώσει το τελειωτικό χτύπημα. Μετά από έντονο δισταγμό, εκείνη μοιράζεται με τον τραυματισμένο αυτοκράτορα ένα ποτήρι δηλητηριασμένο κρασί.[1]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 Ιουλιανός ο Παραβάτης. kazantzaki.gr. Ανακτήθηκε στις 20/03/2026.
- ↑ Χριστός – Ιουλιανός ο Παραβάτης. dioptra.gr. Ανακτήθηκε στις 20/03/2026.
