Barrika
| Barrika | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Herrialdea | |||||||||||
| Probintzia | |||||||||||
| Geographical area (en) | Uribe Kosta | ||||||||||
| Alkatea | José Madariaga Martín (en) | ||||||||||
| Izen ofiziala | Barrika | ||||||||||
| Posta kodea | 48650 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 48014 | ||||||||||
| Herriburua | Elexalde (Barrika) | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 43°24′24″N 2°57′40″W / 43.4066°N 2.961°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 7,77 km² | ||||||||||
| Altitudea | 75 m | ||||||||||
| Mugakideak | Sopela, Urduliz eta Plentzia | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 1.513 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 195 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | BI | ||||||||||
| Hizkuntza ofiziala | euskara | ||||||||||
| barrika.net | |||||||||||
Barrika Bizkaiko udalerria da, Uribe-Kosta eskualdean kokatua. 7,36 km² ditu eta 2025. urtean 1.596 biztanle zituen.
Bizkaiko udalerri zaharrenetako bat omen da, haren jatorria Barrika etxearekin lotuta dago, Sancho Belak 496n sortua. Kostaldean eta Bilbotik gertu egonda, hazkunde demografiko handia izan du XX. mende amaieran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Kokapena eta sarbideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Barrika Bizkaiko kostaldeko sartaldean dago, Uribe Kosta eskualdean. 80 metrora dago itsasmailatik, eta 6,1 Km-ko kostaldea dauka, Butroeko itsasadarrak dauzkan bi kilometroez gain. Biztanleria nahiko barreiatuta dago udalerrian zehar, eta herrigune nagusi bi daude: Elexalde eta Barrika.
Bilbotik 24 kilometrora dago eta komunikazio onak ditu hiriburuarekin. Bilboko Metroa hurbil dago.
Iparraldean Bizkaiko golkoa dago, hegoaldean, Plentzia eta Urduliz; mendebaldean, Sopela; eta ekialdean Butroe ibaiaren itsasadarra.
Auzoak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Komunikazioak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Barrika Bilborekin lotua dago Txorierriko korridoreko errepide sarearen bidez eta Bizkaiko eskualde honetan garatu den autobide sarearen bidez. Hiriburuarekin lotzen duten errepideak BI-634 (Getxotik) eta C-6311 (Andraka eta Plentziatik). Mungia eta Urdulizetik ere joan daiteke BI-2120 eta BI-3151 errepideetatik, hurrenez hurren.
Bilboko aireportua ere hurbil dago, Loiun, eta Bilboko superportua Nerbioiko itsasadarraren beste aldean dago, autobide sareak lotuta.
Udalerria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Barrikak bere elizate izaera ondo mantendu zuen XX mendea ondo sartuta ere. Honek biztanleria udalerritik barreiatuta izatea ekarri zuen. Hala ere, herrigune osatuago bi sortu ziren. Udaletxea eta parrokia zeuden tokian lehen etxe bi gehiago baino ez zeuden.
Herrigune bi hauek garrantzia hartu dute azken garaietan, Bilbotik hurbil egoteak eta, oro har, inguruan dagoen bizi-kalitate onak biztanleriaren hazkunde handia ekarri baitute.
Auzoak, alde zahartzat jo litekeenik ez daukatenak Elexalde eta Goierri dira.
Hidrografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Barrikatik igarotzen den ibai nagusia Butroe da, herritik igaro orduko itsasadarra dena. Horren parean, badaude erreka txiki batzuk, Butroe edota itsasora doazenak.
Butroek Barrikan jasotzen dituen errekak honakoak dira:
- Urgoso, Goierritik datorrena eta Lastarri baserrian zegoen errota bat mugitzen zuena.
- Blaserrota, Gane mendian jaio eta Musrietatik pasatzen dena. Bekoerroeta eta Blaserrota mugitzen zituen.
- Kukutxe, Butroe ibaian amaitzen da Ardantza baserri alboan. Learrota bolua mugitzen zuen.
Sopelara begira dagoen aldean:
Hondartzak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Barrikako kostaldean nagusi dira labandegiak, euren azpian hondartzak ere badirela. Plentziatik hurbil leunki jaisten da Txipio Ibarra deritzonera. Hiru hondartza daude udalerrian: Barrikakoa, Meñakoz eta Muriola.
Orografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Labandegietatik Goierriraino badaude muino txiki ugari, 200 metrora heltzen ez direnak. Iparretik hegora gailur lerro batek udalerria arro bitan banatzen du, bata Butroi aldera isurtzen duena eta bestea Sopela aldera. Ur muga hori Gane (188 m) eta Kurtzio (139 m) mendiek ezartzen dute.
Mendi hauetako egiak leun jaisten dira ibarretara, eta nekazaritza eta abeltzaintzarako gune egokiak sortzen dituzte. Labandegiek eta mareapeko errasak garrantzi geologiko handia daukate eta mundu osoko ikerlariak erakartzen dituzte.
Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Sopela, Urduliz eta Plentzia.
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 25.842 euro-koa zen[1], eta etxegune bakoitzeko 67.620 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (19.858 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 32.550 euro zen. Errenta gordina 32.347 euro-koa izan zen pertsonako.
Eustaten datuen arabera, 2024. urtean udalerriko 18 urteko eta gehiagoko biztanleen errenta pertsonalaren mediana —biztanleen erdiek baino gutxiago eta beste erdiek baino gehiago jasotzen duten zenbatekoa— 24.751 eurokoa zen[2][oh 1]: gizonena 29.903 eurokoa eta emakumeena 20.380 eurokoa; hau da, emakumeena gizonena baino % 31,8 txikiagoa. Bizkaia osoan, mediana 22.112 eurokoa zen. Familia-errentari dagokionez, udalerriko familien erdiek 58.388 euro baino gutxiago jaso zuten urtean; familien % 10ek 11.925 euro baino gutxiago jaso zuten, eta beste % 10ek 155.435 euro baino gehiago (probintziako 3. altuena)[3].
Diru-sarrera guztien artean % 58,7 soldatak dira[4].
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[5][oh 2]. Udalerrian indizea 31,3 da, probintziakoaren (29,8;
Bizkaiko mapa) gainetik eta Espainiakoaren (31,9) parean. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,5;
Bizkaiko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.
Eustatek beste adierazle bat ematen du[oh 1]: diru-sarrera txikienak dituzten familien % 20ren batez besteko errenta, handienak dituztenen % 20renaren ehuneko gisa adierazita; zenbat eta handiagoa izan, orduan eta berdinagoa da banaketa. 2024. urtean, udalerrian lehenengoek 10.846 euro jaso zuten batez beste, eta bigarrenek 220.273 euro; hau da, lehenengoen errenta bigarrenen % 4,9 zen[6] (Bizkaia osoan, % 9,6; udalerriko banaketa desberdinagoa da). Pertsonen errentari dagokionez, diru-sarrera txikienak dituzten biztanleen erdiak batez beste 9.053 euro jaso zuen, eta handienak dituzten erdiak 62.612 euro; lehenengoen errenta bigarrenen % 14,5 zen[7] (Bizkaia osoan, % 18,8).
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Barrika udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 738 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 55,0; gainerako % 45,0 inaktibo zeuden (erretiratuak % 50,9, beste inaktiboak % 33,9 eta ikasleak % 15,2).[8] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 8,7 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 56,6 zen eta emakumezkoena % 53,3; langabezia-tasa, aldiz, % 8,5 eta % 8,9 zen, hurrenez hurren.[8]
Okupatuen kopurua 676 zen 2023ean, 2021eko 642etik gora.[9] Emakumeek okupatuen % 48,5 osatzen dute, eta gizonek % 51,5.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 674 | % 50,2 | 346 | % 51,8 | 328 | % 48,6 |
| Langabeak | 64 | % 4,8 | 32 | % 4,8 | 32 | % 4,7 |
| Inaktiboak | 605 | % 45,0 | 290 | % 43,4 | 315 | % 46,7 |
| Guztira | 1.343 | % 100,0 | 668 | % 100,0 | 675 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 84,2), industria (% 8,9), eraikuntza (% 6,1) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 0,7).[9] Xeheago, jarduera-adarrik handiena merkataritza da (% 17,0), ondoren hezkuntza (% 14,6) eta jarduera profesionalak (% 9,2) datoz.
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak dira talderik ugariena, okupatuen % 52,4; ondoren, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak daude (% 38,2), eta oinarrizko okupazioak % 4,1.[10] Bi sexuetan goi eta erdi maila dira nagusi (gizonen % 49,7 eta emakumeen % 55,2).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 354 | % 52,4 | 173 | % 49,7 | 181 | % 55,2 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 258 | % 38,2 | 137 | % 39,4 | 121 | % 36,9 |
| Oinarrizko okupazioak | 28 | % 4,1 | 13 | % 3,7 | 15 | % 4,6 |
| Ez dago jasota | 36 | % 5,3 | 25 | % 7,2 | 11 | % 3,4 |
| Guztira | 676 | % 100,0 | 348 | % 100,0 | 328 | % 100,0 |
Okupatuen % 72,9 besteren konturako langileak dira, eta % 27,1 norberaren konturakoak.[11]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 183 | % 27,1 | 108 | % 31,0 | 75 | % 22,9 |
| Besteren kontura | 493 | % 72,9 | 240 | % 69,0 | 253 | % 77,1 |
| Guztira | 676 | % 100,0 | 348 | % 100,0 | 328 | % 100,0 |
Jaiolekuaren arabera
Jarduera
16 urte edo gehiagokoen % 91,7 estatuan jaio zen, eta % 8,3 atzerrian.[8] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 53,0 okupatuak dira, % 27,3 erretiratuak, % 8,7 bestelako inaktiboak, % 7,0 ikasleak eta % 3,9 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 43,6 okupatuak dira, % 36,4 bestelako inaktiboak, % 10,9 erretiratuak, % 5,5 langabeak eta % 3,6 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 51,0 okupatuak dira, % 19,4 erretiratuak, % 19,3 bestelako inaktiboak, % 5,7 ikasleak eta % 4,6 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 52,7 bestelako inaktiboak dira, % 29,1 okupatuak, % 10,9 ikasleak, % 3,6 langabeak eta % 3,6 erretiratuak.
Okupazioa
Okupatuen % 94,1 estatuan jaio zen, eta % 5,9 atzerrian.[10] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 50,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 38,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 3,7 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 37,5 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 4,2 oinarrizko okupazioetakoak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 56,7 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 36,5 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 3,2 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 43,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 31,3 oinarrizko okupazioetakoak eta % 25,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.
Jarduera-sektoreak
Jarduera-egitura antzekoa da jatorri bien artean.[12] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 74,1 zerbitzuetan ari dira, % 14,8 industrian eta % 10,2 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 70,8 zerbitzuetan ari dira, % 12,5 eraikuntzan, % 12,5 industrian eta % 4,2 nekazaritzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 94,9 zerbitzuetan ari dira, % 2,9 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, guztiak zerbitzuetan ari dira.
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 60,1 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[13][oh 3]. Udalerriaren azalera 7,8 km² denez, NAE lurraldearen % 7,7 da[14]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 75,1 larre iraunkorrak (45,1 ha, 9 ustiategitan), % 18,1 arbolak (10,9 ha, 9 ustiategitan), % 4,1 berotegiak edo babes garai irisgarriak (2,5 ha, 6 ustiategitan), % 2,5 lur goldagarria (1,5 ha, 4 ustiategitan) eta % 0,2 norberaren kontsumorako baratzeak (0,11 ha, 4 ustiategitan)[oh 4].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 52 behi, 14 zaldi, 2 untxi eme eta 45 erlauntz zeuden[15].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 1.041 gidari zeuden erroldatuta: 554 gizon (% 53,2) eta 487 emakume (% 46,8)[16]. Biztanleen % 68,4 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 1.308 ibilgailuk osatzen zuten: 870 turismo, 181 motozikleta, 87 furgoneta, 78 kamioi eta 48 ziklomotor[16]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 571 turismokoa zen, probintziako (451) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 12,3 urtekoa zen; turismoen % 12,1k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 11,6k 25 urte baino gehiago[16]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 52,3 gasolinazko zen eta % 44,4 diesel; 28 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 2,2; probintzian % 1,2). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 8,9k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 27,5k ez zuen etiketarik[oh 5].
Herriko ekonomia historikoki nekazaritzan, abeltzaintzan eta basoen ustiapenean oinarritu da. Biztanleriak, oro har, zeregin hauetan ziharduen baserrietan. Urbanizazio berrietara etorritako jendeak diru-sarrerak eskualdeko beste lekuetatik edota Bilbotik etortzea ekarri du. Turismoa diru-iturri garrantzitsu bilakatzen ari da.
Lehen sektorea izan da betidanik ekonomiaren oinarria, familia mailan. Baratze txikiak eta behiak ziren nagusi. Merkatu naturalak eskualdekoa eta Bilbokoa ziren. Basoek eta harrobiren batek osatzen zuten sektorea. Arrantzak garrantzia izan zuen, balearena barne.
Gaur egun sektore honek ez dauka lehengo garrantzirik, eta ez da familien diru iturri nagusia izaten.
Bigarren sektorea ez dago garatuta, industriaren bat izan arren.
Hirugarren sektoreari dagokionez, surfak turismoa ekarri du, eta horrek ostalaritza azpiegitura txikia sortarazi du. Bizkaiko kostaldeko alde honen burua, turismoari dagokionez, Plentzia da.
Euskara
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Barrikako euskara mendebaldeko bizkaieran kokaturik dago, sartaldeko euskararen parte den Uribe Kostako euskaran[19][20].
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kurtzioko aztarnategi arkeologikoko aurkikuntzek asturiense garaian lurralde horretan jendea bizi zela frogatzen dute. Aztarnategi honetan peza litikoez hornitzen ziren.
Elizatearen antolaketa Erdi Aroko Lurralde Lauaren egituraketa politikoarekin baterakoa da. Sancho Velak bere leinu etxea sortu zuen Barrikan 496 urtean, hau Barrikaren sorburua izanik. Honi beste etexe batzuk gehitu zitzaizkion, Barrikako Jaunak zeritzenak bizi zirenetan.
XIII mendean Lope Diaz de Haro Bizkaiko Jaunak Herri Gutuna eman zion herriari. Bertan balearen arrantza aipatzen da. Arrantzaleak Plentziako Kofradian zeuden.
Barrikak 51. jesarlekua eta botoa zeuzkan Gernikako Batzar Nagusietan. Banderizo guden garaian oinaztarrekin bat egin zuen.
1837an 63 etxe zeuden elizatean.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]|
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Urtea | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 | 1990 | 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hazkunde begetatiboa | −14 | −6 | −9 | −12 | −10 | −6 | −12 | −3 | −10 | −16 | −9 | −14 | −14 | −22 | −20 | −8 | −12 | −10 | −13 | −16 | −12 | −3 | −8 | −17 | 8 | −13 | −2 | −7 | −4 | −5 | −16 | −6 | 3 | −9 | −9 | −4 | 6 | −2 | −9 | −8 | −17 | −20 | −15 | −22 | −9 | −14 | −11 | −18 | −7 | −17 | −9 |
| Urtea | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bizirik jaiotakoak | 8 | 10 | 7 | 19 | 6 | 11 | 9 | 12 | 11 | 11 | 12 | 22 | 11 | 22 | 16 | 21 | 14 | 13 | 10 | 10 | 11 | 8 | 6 | 7 | 12 | 5 | 6 | 14 | 5 | 6 |
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 19,6 udalerri berean jaioak ziren[24], probintziako batez bestekoaren (% 37,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 9,7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 8,3 —probintzian % 13,9—.
Euskal Autonomia Erkidegoko probintziei dagokienez, biztanleen % 78,3 Bizkaian, % 1,6 Gipuzkoan, eta % 0,9 Araban jaio ziren[25].
Biztanleria atzerritarra
2025. urtean, biztanleen % 7,2k atzerriko nazionalitatea zuen[26]. Atzerritarren artean, talde nagusiak Mendebaldeko Europa (% 28,7), Hego Amerika (% 27,8), Ekialdeko Europa (% 12,2) ziren.
Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Bolivia, Argentina dira.[27]
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Eustaten 2024ko Biztanleriaren eta Etxebizitzen Erroldaren arabera, udalerrian 787 etxebizitza zeuden: 561 (% 71,3) nagusiak eta 223 (% 28,3) gainerakoak (bigarren egoitzak edo hutsik).[28] 2021eko Zentsuaren kontsumo elektrikoaren arabera, 77 (% 9,8) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 60 (% 7,7) hutsik zeuden.[29] Etxebizitza nagusien % 83,2 jabetzan zegoen eta % 16,0 alokairuan.[28] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 17 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 96 plazarekin (5,65 plaza etxebizitzako).[30]
Etxebizitza multzoa
Bizkaiko mapa (2024)
Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa, 2021)
Bizkaiko mapa (2021)
Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak)
Bizkaiko mapa (2024)
Guztira 561 etxegune zeuden, batez beste 2,7 egoiliarrekoak; horietatik 148 (% 26,4) pertsona bakarrekoak ziren.[28]
Etxeguneak egoiliar kopuruaren arabera
Bizkaiko mapa (2024)
Etxebizitzen batez besteko azalera erabilgarria 126,9 m²-koa zen eta batez besteko antzinatasuna 52,5 urtekoa.[28] Etxebizitzen % 38,9 etxebizitza bakarreko eraikinetan zeuden eta % 6,1 21 etxebizitza edo gehiagoko eraikinetan.[28] Etxebizitzen % 2,9 igogailua zuten.
Eraikineko etxebizitza kopurua
Gela kopurua
Bainugela kopurua
Berokuntzari dagokionez, etxebizitza nagusien % 0,0 berokuntza zentrala zuten, % 79,7 banakakoa eta % 17,8 noizean behingoa.[28] Horrez gain, % 23,5 hodien bidezko gasa zuten eta % 2,7 igogailua.
Berogailu mota
Bestelako ekipamenduak (etxebizitza nagusiak)
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 1.356 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 56,9 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 14,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 7,1.[31] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 55,3 zen 2021ean eta % 56,9 2024an; beraz, 1,6 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 9,4 izatetik % 7,1 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 57,0 ziren, eta gizonen artean % 56,8; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 10,1 eta gizonen % 4,0 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 75,3 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 24,7 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 36 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 55,3 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 44,7. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 0,7 ziren.[31]
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 772 | % 56,9 | 383 | % 56,8 | 389 | % 57,0 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 291 | % 21,5 | 160 | % 23,7 | 131 | % 19,2 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 197 | % 14,5 | 104 | % 15,4 | 93 | % 13,6 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 96 | % 7,1 | 27 | % 4,0 | 69 | % 10,1 |
| Guztira | 1.356 | % 100,0 | 674 | % 100,0 | 682 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 55,3 | % 21,1 | % 14,1 | % 9,4 | 1.346 |
| 2022 | % 56,8 | % 21,4 | % 13,4 | % 8,5 | 1.344 |
| 2023 | % 56,9 | % 21,2 | % 14,1 | % 7,7 | 1.356 |
| 2024 | % 56,9 | % 21,5 | % 14,5 | % 7,1 | 1.356 |
Ikasten ari direnak
2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 12,3 ikasten ari zen (167 pertsona).[32] Ikasten ari zirenetatik, % 57,5 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 21,0 batxilergoan, % 16,2 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 3,6 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 57,5 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 57,5; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 15,0 eta emakumeen % 17,2. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 89,0 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 65,9 eta 25–29 urtekoen % 32,2; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 2,2 baino ez.[33] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 60,0 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 58,1.
Jaiolekuaren arabera
2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 91,1 estatuan jaio zen, eta % 8,9 atzerrian.[31] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 57,6 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 3,9; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 49,2 eta % 5,1, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 59,0 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 9,5; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 37,1 eta % 16,1, hurrenez hurren.
Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 12,7 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 8,3.[32] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 59,2 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 30,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.
Politika
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2015eko maiatzaren 24ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz Roberto Muñoz García (EAJ) da Barrikako alkatea, José Madariagaren (EAJ) ondotik. Muñozek alkatetza lortu zuen bere taldearen eta iBarrikaren baiezko botoei esker (5), gehiengo osoaz. EH Bilduren alkategaiak 3, eta Sopela-Barrika Orainenak boz bakarra jaso zuten.
2015eko udal hauteskundeak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Barrikako udalbatza | |||||
| Alderdia | 2015eko maiatzaren 24a | 2011ko maiatzaren 22a | |||
| Zinegotziak | Boto kopurua | Zinegotziak | Boto kopurua | ||
| Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ-PNV) | 4 / 9 |
284 (% 35,02) |
3 / 8 |
263 (% 31,20) | |
| Euskal Herria Bildu (EH BILDU)* | 3 / 9 |
240 (% 29,59) |
2 / 8 |
262 (% 31,08) | |
| Barrikako Independienteak (IBARRIKA) | 1 / 9 |
103 (% 12,70) |
2 / 8 |
157 (% 18,62) | |
| Ahora Sopela-Barrika Orain | 1 / 9 |
71 (% 8,75) | |||
| Equo** | 0 / 9 |
64 (% 7,89) |
1 / 8 |
74 (% 8,78) | |
| Alderdi Popularra (PP) | 0 / 9 |
26 (% 3,21) |
0 / 8 |
37 (% 4,39) | |
| Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE)) | 0 / 9 |
23 (% 2,84) |
0 / 8 |
32 (% 3,80) | |
| Ezker Batua-Berdeak (EB-B) | 0 / 8 |
18 (% 2,14) | |||
| * 2011n Bildu koalizioa aurkeztu zen. ** 2011n Berdeak alderdia aurkeztu zen. | |||||
| Datuen iturria: 2015eko Udal hauteskundeak. Behin-behineko emaitzak euskadi.eus webgunean | |||||
Monumentuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Barrikako eraikinen artean honakoak azpimarra daitezke:
- Andra Mariaren parrokia eliza, 1052koa, Elexalde auzoan kokatua.
- Pedro Gonzales Telmo Deunaren baseliza, 1733koa eta Arabaltza etxearen lurraldean.
Badira leinu etxe interesgarriak, esaterako, Barrika, Txarta, Garramune, Barrikako Konteena eta Elordui Egoitza.
Arkeologia aztarnategia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Aranbaltza III Goi Paleolitoko aztarnategia Châtelperronientse garaikoa da. Indusketa arkeologikoek 1400 pieza, tresna eraldatuak, fabrikazioko nukleoak, hondarrarrizko tresnak eta gintza horretako hondar ugari berreskuratzeko aukera eman dute, denak izanik duela 30.000 urte baino gehiagokoak[34]. [35]
Jaiak eta ospakizunak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Otsailaren 3an, Blas Deuna.
- Ekainaren 24an, Donibane.
- Azaroaren 30ean, Ander Deuna.
Barrikoztar ospetsuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Zelai Nikolas (1968), legelaria eta Gure Esku Dago plataformako bozeramailea.
- Jon Rahm (1994), golf-jokalaria.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 INEk eta Eustatek metodologia desberdinak erabiltzen dituzte errenta kalkulatzeko, eta, horregatik, haien zifrak ez dira zuzenean alderagarriak. INEren Etxeguneen Errentaren Banaketaren Atlasak etxegune bakoitzaren errenta haren kide guztien artean banatzen du, adingabeak barne, eta haren P80/P20 zatidura kontsumo-unitateko errentaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura da (zenbat eta handiagoa, orduan eta desberdintasun handiagoa). Eustatek, berriz, 18 urteko eta gehiagoko pertsona bakoitzaren errenta eta familia bakoitzarena neurtzen ditu, eta haren 20/80 ratioak diru-sarrera txikienak dituzten % 20ren batez besteko errenta handienak dituztenen % 20renarekin alderatzen du, ehunekotan (zenbat eta handiagoa, orduan eta berdintasun handiagoa).
- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Bizkaia.tab.
- ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren pertzentilak EUSTAT.tab.
- ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren pertzentilak EUSTAT Bizkaia.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Bizkaia.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren adierazleak EUSTAT.tab.
- ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren adierazleak EUSTAT.tab.
- 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Bizkaia.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q4481.
- ↑ Eustat, «Nekazaritza-ustiategietako abelburuak, udalerriaren eta espeziearen arabera». Datuak: EUSTAT abeltzaintza.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Bizkaia.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-06-27).
- ↑ «Astoa familiako kide bat gehiago - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-06-27).
- ↑ «Barrika - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-06-27).
- ↑ «Uribe Kostakoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-06-27).
- ↑ Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera). .
- ↑ «Euskal AEko hazkunde begetatiboa, lurralde eremuka. 1975 - 2023-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-29).
- ↑ «Euskal AEko jaiotza biziak, lurralde-eremuen eta sexuaren arabera. 1996 - 2024-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-30).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Bizkaia.tab.
- ↑ Eustat, «Biztanleria jaioterriaren arabera», Jaioterria - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
- ↑ Eustat, «Biztanleria nazionalitatearen herrialde-taldearen arabera», Nazionalitatea - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Bizkaia.tab.
- 1 2 3 4 5 6 «Etxebizitzen parkea» Biztanleriaren eta etxebizitzen errolda. Etxebizitzak (Eustat).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ Aranbaltza, Châtelperronientseko aire zabaleko aztarnategi bakarra Penintsula Iberikoan. (2016/08/30). Kantabriako Morín kobazuloko aztarnategiaren ostean, bera da material litiko gehien eta aberatsen dutenetariko bat.
- ↑ (Ingelesez) A Middle Palaeolithic wooden digging stick from Aranbaltza III, Spain
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Barrikako Udalaren webgunea.
- (Gaztelaniaz) Barrikaren inguruko webgune bat.
- (Gaztelaniaz) Barrikari buruzko gida.

