Edukira joan

Forua

Wikipedia, Entziklopedia askea
Forua
Image Bizkaia, Euskal Herria
Image
Foruko udaletxea.
Foruko bandera

Foruko armarria

Administrazioa
EstatuaEspainia
ErkidegoaEuskal Autonomia Erkidegoa
LurraldeaBizkaia
EskualdeaBusturialdea
Izen ofizialaImage Forua
AlkateaMikel Magunazelaia (EAJ)
Posta kodea48393
INE kodea48906
Herritarraforuatar
Kokapena
Koordenatuak43°20′14″N 2°40′32″W / 43.3373°N 2.6755°W / 43.3373; -2.6755
Mapa
Azalera8,0 km²
Distantzia35 km Bilbora
Demografia
Biztanleria928 (2025: Image −21)
alt_left 482 (%51,9) (%48,1) 446 alt_right
Dentsitatea11,6 bizt/km²
Euskara
Euskaldunak [1]% 79.26 + % 5.83 hartzaile (2021)
Kaleko erabilera [2]%  (2021)
Etxeko erabilera [3]% 65.36 (2021)
Datu gehigarriak
Webguneahttp://www.forua.net

Forua Bizkaiko iparraldeko udalerri bat da, Busturialdekoa. Oka ibaiaren mendebaldean kokaturik dago, eta 2025. urtean 950 biztanle zituen.

Izena

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herriaren izena latinezko forum hitzetik dator zuzenean. Hitz horrek «merkatua» edo «plaza publikoa» esan nahi du. Izan ere, I. mendean eraikitako antzinako erromatar herrixka baten gainean dago kokatuta Forua; erromatar herrixka hori inguruko merkataritza gunea zen, eta Kantauri itsasoan kabotajeko nabigaziorako portutzat erabiltzen zuten.[4]

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Forua Mundakako itsasadarraren ezkerraldean dago, Gernika-Lumo udalerriaren iparraldean.

Auzoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Elexalde da herrigune nagusia, eta beste sei auzune ditu: Gaitoka, Baldatika, Landaberde, Armotxerri, Urberuaga eta Atxondo.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
Forua eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1967tik 1988ra, Forua Gernika-Lumoko udalerriaren parte izan zen.

Biztanleriaren tamainaUrtea65070075080085090095010001050189019201950198020102040ForuaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 446 gizon, 482 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.21
0.45
 
95-99
 
0.21
0.90
 
90-94
 
2.49
0.90
 
85-89
 
2.49
2.69
 
80-84
 
2.07
5.83
 
75-79
 
5.39
5.16
 
70-74
 
6.64
10.76
 
65-69
 
9.54
8.07
 
60-64
 
7.05
6.05
 
55-59
 
7.68
9.64
 
50-54
 
7.05
9.19
 
45-49
 
6.43
7.17
 
40-44
 
6.22
5.38
 
35-39
 
4.98
3.36
 
30-34
 
3.32
3.36
 
25-29
 
5.39
4.26
 
20-24
 
5.81
5.16
 
15-19
 
4.98
4.04
 
10-14
 
4.15
4.26
 
5-9
 
4.77
3.36
 
0-4
 
3.11
Iturria: Eustat / Instituto Nacional de Estadística[5]
Hazkunde begetatiboa
Hazkunde begetatiboa (pertsonak)Urtea−20−15−10−5051975198319911999200720152023ForuaHazkunde begetatiboa
Urtea19881989199019911992199319941995199619971998199920002001200220032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Hazkunde begetatiboa −2−62−2−41−7−223−6−3−34−100−140−18−4−9−31−71−30−1−9−4−6−4−5−2−5−7−8−9
Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu[6] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.
Bizirik jaiotakoak sexuaren arabera
JaiotzakUrtea02468101219962000200420082012201620202024GizonezkoakEmakumezkoakJaiotzak, sexuka
Urtea199619971998199920002001200220032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Bizirik jaiotakoak 81194698747398147678697673677753
Honakoa bertan erroldatutako amaren batetik bizirik jaiotako haurrak erakusten duen grafiko bat da. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu[7] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 26,1 udalerri berean jaioak ziren[8], probintziako batez bestekoaren (% 37,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 6,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 9,1 —probintzian % 13,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Image Bizkaiko mapa
Udal
Prob
Esta
Udalerri berean · % 26,1Probintzia berean · % 55,8Erkidegoan · % 2,9Beste erkidegoa · % 6,1Estatutik kanpo · % 9,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Euskal Autonomia Erkidegoko probintziei dagokienez, biztanleen % 81,8 Bizkaian, % 2,3 Gipuzkoan, eta % 0,4 Araban jaio ziren[9].

Jaioterria, lurralde historikoka
Bizk
EAEt
Bizkaia · % 81,8Gipuzkoa · % 2,3Araba · % 0,4EAEtik kanpo · % 15,5
Biztanleria jaiolekuko probintziaren arabera (2025). Iturria: Eustat.

Biztanleria atzerritarra

2025. urtean, biztanleen % 7,7k atzerriko nazionalitatea zuen[10]. Atzerritarren artean, talde nagusiak Ekialdeko Europa (% 49,3), Magreb (% 16,4), Erdialdeko eta Iparraldeko Amerika (% 12,3) ziren.

Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Maroko, Argentina dira.[11]

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 34,5Europa · % 44Afrika · % 20,2Asia · % 1,2
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
11
Errumania
13
5
Maroko
9
3
Argentina
1
1
Paraguai
3
1
Venezuela
3
2
Frantzia
1
1
Kolonbia
2
1
Kuba
2
1
Ukraina
2
2
Alemania
0
0
Ameriketako Estatu Batuak
2
1
Mexiko
1
0
Nikaragua
2
1
Peru
1
0
Brasil
1
0
Erresuma Batua
1
0
Italia
1
1
Moldavia
0
1
Portugal
0
1
Senegal
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eustaten 2024ko Biztanleriaren eta Etxebizitzen Erroldaren arabera, udalerrian 499 etxebizitza zeuden: 367 (% 73,5) nagusiak eta 129 (% 25,9) gainerakoak (bigarren egoitzak edo hutsik).[12] Etxebizitza nagusien % 86,4 jabetzan zegoen eta % 13,4 alokairuan.[12] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 4 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 18 plazarekin (4,5 plaza etxebizitzako).[13]

499etxebizitza
367nagusi
4etxebizitza turistiko (2026)Image Bizkaiko mapa

Etxebizitza multzoa Image Bizkaiko mapa (2024)

367
129
Nagusiak (367)Gainerakoa (bigarrena edo hutsik) (129)

Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak) Image Bizkaiko mapa (2024)

317
49
Jabetzan (317)Alokairuan (49)Beste modu batean (1)

Guztira 367 etxegune zeuden, batez beste 2,5 egoiliarrekoak; horietatik 98 (% 26,7) pertsona bakarrekoak ziren.[12]

Etxeguneak egoiliar kopuruaren arabera Image Bizkaiko mapa (2024)

98
111
149
Egoiliar 1 (98)2 egoiliar (111)3-5 (149)6-9 (9)

Etxebizitzen batez besteko azalera erabilgarria 139,2 m²-koa zen eta batez besteko antzinatasuna 59,5 urtekoa.[12] Etxebizitzen % 44,8 etxebizitza bakarreko eraikinetan zeuden eta % 0,0 21 etxebizitza edo gehiagoko eraikinetan.[12] Etxebizitzen % 12,3 igogailua zuten.

Eraikineko etxebizitza kopurua

222
59
167
48
Etxebizitza 1 (222)2 (59)3-10 (167)11-20 (48)

Gela kopurua

56
250
79
98
1-3 gela (13)4 (56)5 (250)6 (79)7 edo gehiago (98)

Bainugela kopurua

315
181
Bainugela 1 (315)2 edo gehiago (181)

Berokuntzari dagokionez, etxebizitza nagusien % 0,0 berokuntza zentrala zuten, % 68,1 banakakoa eta % 26,4 noizean behingoa.[12] Horrez gain, % 33,2 hodien bidezko gasa zuten eta % 13,4 igogailua.

Berogailu mota

% 68,1
% 26,4
Banakakoa (% 68,1)Noizean behingoa (% 26,4)

Bestelako ekipamenduak (etxebizitza nagusiak)

Hodien bidezko gasa% 33,2
Ur bero zentrala% 61,9
Igogailua% 13,4

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 833 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 46,9 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 25,1; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 6,8.[14] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 43,2 zen 2021ean eta % 46,9 2024an; beraz, 3,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 7,7 izatetik % 6,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 48,0 ziren, eta gizonen artean % 45,8; 2,3 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 8,6 eta gizonen % 5,0 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

833biztanle 15 urte edo +, 2024
% 46,9goi-mailako ikasketak+3,7 puntu 2021etikImage mapa
% 6,8lehen hezkuntza edo gutxiago−0,8 puntu 2021etikImage mapa
% 10,9ikasten ari dira, 2024
% 25,1
% 21,1
% 46,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 6,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 25,1Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 21,1Goi-mailako ikasketak · % 46,9
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Image Bizkaiko mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 67,8 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 32,2 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 10 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 42,0 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 58,0. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 0,6 ziren.[14]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 0,6
Lehen hezkuntza
% 6,2
DBH eta antzekoak
% 25,1
Batxilergoa
% 8,9
Erdi-mailako LH
% 12,2
Goi-mailako LH
% 15,1
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 15,8
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 8,9
Masterrak eta espezialitateak
% 5,9
Doktoretzak
% 1,2
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Forua, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak391% 46,9184% 45,8207% 48,0
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa176% 21,193% 23,183% 19,3
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)209% 25,1105% 26,1104% 24,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago57% 6,820% 5,037% 8,6
Guztira833% 100,0402% 100,0431% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Forua, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 43,2% 21,2% 28,0% 7,7808
2022% 43,3% 22,0% 27,1% 7,5803
2023% 45,0% 21,9% 26,5% 6,6808
2024% 46,9% 21,1% 25,1% 6,8833

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 10,9 ikasten ari zen (91 pertsona).[15] Ikasten ari zirenetatik, % 54,9 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 23,1 batxilergoan eta % 17,6 erdi-mailako lanbide-heziketan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 58,0 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 51,2; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 22,0 eta emakumeen % 14,0. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 93,2 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 60,5 eta 25–29 urtekoen % 24,4; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 2,0 baino ez.[16] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 65,2 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 45,0.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 93,2
20–24 urte
% 60,5
25–29 urte
% 24,4
30–34 urte
% 0,0
35–39 urte
% 5,3
40–44 urte
% 3,1
45–49 urte
% 5,4
50–54 urte
% 2,7
55 urte edo +
% 0,7
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 2,2
Goi-mailako ikasketak
% 54,9
Erdi-mailako LH
% 17,6
Batxilergoa
% 23,1
DBH eta antzekoak
% 1,1
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 1,1
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 91,8 estatuan jaio zen, eta % 8,2 atzerrian.[14] Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 46,0 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 5,3; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 42,9 eta % 0,0, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 48,3 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 8,2; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 45,0 eta % 12,5, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 46,0
Goi-mailakoak
% 42,9
% 22,7
Batx. / erdi LH
% 28,6
% 25,9
DBH
% 28,6
% 5,3
Lehen H. edo gutx.
% 0,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 48,3
Goi-mailakoak
% 45,0
% 18,4
Batx. / erdi LH
% 27,5
% 25,1
DBH
% 15,0
% 8,2
Lehen H. edo gutx.
% 12,5
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 11,1 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 8,8.[15] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 55,3 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 50,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 20.318 euro-koa zen[17], eta etxegune bakoitzeko 51.162 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (19.858 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 26.950 euro zen. Errenta gordina 24.441 euro-koa izan zen pertsonako.

Eustaten datuen arabera, 2024. urtean udalerriko 18 urteko eta gehiagoko biztanleen errenta pertsonalaren mediana —biztanleen erdiek baino gutxiago eta beste erdiek baino gehiago jasotzen duten zenbatekoa— 23.230 eurokoa zen[18][oh 1]: gizonena 27.624 eurokoa eta emakumeena 20.326 eurokoa; hau da, emakumeena gizonena baino % 26,4 txikiagoa. Bizkaia osoan, mediana 22.112 eurokoa zen. Familia-errentari dagokionez, udalerriko familien erdiek 49.761 euro baino gutxiago jaso zuten urtean; familien % 10ek 13.055 euro baino gutxiago jaso zuten, eta beste % 10ek 107.606 euro baino gehiago[19].

Errenta-pertzentilak, sexuaren arabera
Errenta pertsonala (2024) Image Bizkaiko mapa
◄ gizonakPemakumeak ►
11.466
P20
6.738
15.057
P25
8.937
17.701
P30
11.242
22.090
P40
14.627
27.624
P50
20.326
31.428
P60
25.329
37.813
P70
34.167
41.381
P75
36.545
46.066
P80
38.882
56.927
P90
49.190
72.450
P95
59.226
204.589
P99
92.668
18 urteko eta gehiagoko pertsonak, sexuaren arabera.
Familia-errenta (2024) Image Bizkaiko mapa
◄ gizonakPemakumeak ►
16.125
P10
11.158
26.626
P20
17.247
30.817
P25
21.806
34.429
P30
29.200
42.166
P40
36.721
51.953
P50
46.276
59.780
P60
56.355
73.031
P70
69.029
80.276
P75
78.761
89.679
P80
84.816
121.194
P90
103.316
175.755
P95
128.497
290.228
P99
194.084
Familiak, diru-sarrera nagusien hartzailearen sexuaren arabera.
Errenkada bakoitzeko balioa muga bat da: adibidez, P20 errenkadan, pertsonen edo familien % 20k zenbateko hori baino gutxiago jaso zuten; P50 mediana da. Bi grafikoek eskala bera dute. Iturria: Eustat.

Diru-sarrera guztien artean % 55,4 soldatak dira[20].

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[21][oh 2]. Udalerrian indizea 28,9 da, probintziakoaren (29,8; Image Bizkaiko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,3 da, probintziakoaren (2,5; Image Bizkaiko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Eustatek beste adierazle bat ematen du[oh 1]: diru-sarrera txikienak dituzten familien % 20ren batez besteko errenta, handienak dituztenen % 20renaren ehuneko gisa adierazita; zenbat eta handiagoa izan, orduan eta berdinagoa da banaketa. 2024. urtean, udalerrian lehenengoek 12.113 euro jaso zuten batez beste, eta bigarrenek 134.861 euro; hau da, lehenengoen errenta bigarrenen % 9 zen[22] (Bizkaia osoan, % 9,6; udalerriko banaketa desberdinagoa da). Pertsonen errentari dagokionez, diru-sarrera txikienak dituzten biztanleen erdiak batez beste 10.355 euro jaso zuen, eta handienak dituzten erdiak 45.999 euro; lehenengoen errenta bigarrenen % 22,5 zen[23] (Bizkaia osoan, % 18,8).

Errentaren bilakaera
Errenta pertsonala
EuroakUrtea010.00020.00030.00040.00050.00020132015201720192021202320. pertzentilaMediana80. pertzentilaErrenta pertsonala: 20., 50. eta 80. pertzentilak
20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.
Familia-errenta
EuroakUrtea10.00020.00030.00040.00050.00060.00070.00080.00090.00020132015201720192021202320. pertzentilaMediana80. pertzentilaFamilia-errenta: 20., 50. eta 80. pertzentilak
20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.
Iturria: Eustat.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Forua udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 424 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 51,3; gainerako % 48,7 inaktibo zeuden (erretiratuak % 61,2, beste inaktiboak % 25,1 eta ikasleak % 13,7).[24] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 9,4 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 51,6 zen eta emakumezkoena % 51,1; langabezia-tasa, aldiz, % 6,8 eta % 11,9 zen, hurrenez hurren.[24]

Okupatuen kopurua 373 zen 2023ean, 2021eko 366etik gora.[25] Emakumeek okupatuen % 50,1 osatzen dute, eta gizonek % 49,9.

373okupatu, 2023+% 1,9 2021etik
% 50,1emakumeak okupatuen artean
% 51,3jarduera-tasa, 2024
% 9,4langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 46,5
% 29,8
% 12,2
Okupatuak · % 46,5Langabeak · % 4,8Ikasleak · % 6,7Erretiratuak · % 29,8Beste inaktiboak · % 12,2
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Forua, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak384% 46,5192% 48,1192% 45,0
Langabeak40% 4,814% 3,526% 6,1
Inaktiboak402% 48,7193% 48,4209% 48,9
Guztira826% 100,0399% 100,0427% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 72,4), industria (% 18,8), eraikuntza (% 7,0) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 1,6).[25] Xeheago, jarduera-adarrik handiena hezkuntza da (% 18,0), ondoren manufaktura-industria (% 17,2) eta merkataritza (% 11,8) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Image Bizkaiko mapa
% 18,8
% 72,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 1,6Industria · % 18,8Eraikuntza · % 7,0Zerbitzuak · % 72,4
Jarduera-adar zehatzak
Hezkuntza
% 18,0
Manufaktura-industria
% 17,2
Merkataritza
% 11,8
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 7,8
Eraikuntza
% 7,0
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 6,7
Ostalaritza
% 5,4
Administrazio publikoa
% 4,6
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Jarduera profesionalak
% 4,6
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 4,3
Garraioa eta biltegiratzea
% 3,2
Beste zerbitzu batzuk
% 3,2
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 1,6
Etxeetako jarduerak
% 1,3
Ur-hornidura eta hondakinak
% 1,3
Informazioa eta komunikazioak
% 0,8
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 0,5
Erauzketa-industriak
% 0,3
Higiezinen jarduerak
% 0,3
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak dira talderik ugariena, okupatuen % 42,6; ondoren, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak daude (% 38,3), eta oinarrizko okupazioak % 13,9.[26] Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 42,5), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 50,3).

% 42,6
% 38,3
% 13,9
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 42,6Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 38,3Oinarrizko okupazioak · % 13,9Ez dago jasota · % 5,1
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Forua, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak159% 42,665% 34,994% 50,3
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak143% 38,379% 42,564% 34,2
Oinarrizko okupazioak52% 13,934% 18,318% 9,6
Ez dago jasota19% 5,18% 4,311% 5,9
Guztira373% 100,0186% 100,0187% 100,0

Okupatuen % 80,7 besteren konturako langileak dira, eta % 19,3 norberaren konturakoak.[27]

% 16,6
% 60,6
% 20,1
Norberaren kontura, langileak dituena · % 2,7Norberaren kontura, langilerik gabe · % 16,6Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 60,6Besteren kontura, aldi baterakoa · % 20,1
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Forua, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura72% 19,346% 24,726% 13,9
Besteren kontura301% 80,7140% 75,3161% 86,1
Guztira373% 100,0186% 100,0187% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 92,5 estatuan jaio zen, eta % 7,5 atzerrian.[24] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 47,5 okupatuak dira, % 37,8 erretiratuak, % 5,5 ikasleak, % 5,5 bestelako inaktiboak eta % 3,6 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 58,3 okupatuak dira, % 25,0 bestelako inaktiboak, % 8,3 erretiratuak eta % 8,3 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 44,9 okupatuak dira, % 24,3 erretiratuak, % 18,4 bestelako inaktiboak, % 6,4 ikasleak eta % 5,9 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 52,8 okupatuak dira, % 27,8 bestelako inaktiboak, % 8,3 ikasleak, % 8,3 langabeak eta % 2,8 erretiratuak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 47,5
Okupatuak
% 58,3
% 3,6
Langabeak
% 0,0
% 5,5
Ikasleak
% 8,3
% 37,8
Erretiratuak
% 8,3
% 5,5
Beste inakt.
% 25,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 44,9
Okupatuak
% 52,8
% 5,9
Langabeak
% 8,3
% 6,4
Ikasleak
% 8,3
% 24,3
Erretiratuak
% 2,8
% 18,4
Beste inakt.
% 27,8
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 91,2 estatuan jaio zen, eta % 8,8 atzerrian.[26] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 41,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 36,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 17,4 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 28,6 oinarrizko okupazioetakoak eta % 21,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 53,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 33,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 6,5 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 36,8 oinarrizko okupazioetakoak dira, % 36,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 21,1 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 36,0
Goi eta erdi maila
% 21,4
% 41,9
Langile kualifikatuak
% 50,0
% 17,4
Oinarrizko okup.
% 28,6
% 4,7
Ez dago jasota
% 0,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 53,6
Goi eta erdi maila
% 21,1
% 33,9
Langile kualifikatuak
% 36,8
% 6,5
Oinarrizko okup.
% 36,8
% 6,0
Ez dago jasota
% 5,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[28] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 58,1 zerbitzuetan ari dira, % 30,8 industrian eta % 9,3 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,0 zerbitzuetan ari dira, % 28,6 eraikuntzan eta % 21,4 industrian. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 86,9 zerbitzuetan ari dira, % 7,1 industrian eta % 3,6 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 89,5 zerbitzuetan ari dira, % 10,5 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 1,7
Nekazaritza
% 0,0
% 30,8
Industria
% 21,4
% 9,3
Eraikuntza
% 28,6
% 58,1
Zerbitzuak
% 50,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 1,8
Nekazaritza
% 0,0
% 7,1
Industria
% 10,5
% 3,6
Eraikuntza
% 0,0
% 86,9
Zerbitzuak
% 89,5
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 69,8 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[29][oh 3]. Udalerriaren azalera 8 km² denez, NAE lurraldearen % 8,7 da[30]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 76,9 larre iraunkorrak (53,7 ha, 17 ustiategitan), % 14,3 arbolak (10 ha, 10 ustiategitan), % 8 lur goldagarria (5,6 ha, 12 ustiategitan), % 0,4 berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,31 ha, 5 ustiategitan) eta % 0,4 norberaren kontsumorako baratzeak (0,25 ha, 10 ustiategitan)[oh 4].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
9%
91%
NAE · 69,8 ha (% 8,7)Gainerako azalera · 730 ha (% 91,3)
NAE, lur-erabileraren arabera
77%
14%
Lur goldagarria · 5,6 ha (% 8)Larre iraunkorrak · 53,7 ha (% 76,9)Arbolak · 10 ha (% 14,3)Baratzeak · 0,25 ha (% 0,4)Berotegiak · 0,31 ha (% 0,4)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 50 behi, 79 ardi, 17 ahuntz, 19 zaldi eta 456 untxi eme zeuden[31].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 610 gidari zeuden erroldatuta: 334 gizon (% 54,8) eta 276 emakume (% 45,2)[32]. Biztanleen % 65,7 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 832 ibilgailuk osatzen zuten: 538 turismo, 142 motozikleta, 55 kamioi, 45 furgoneta eta 29 ziklomotor[32]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 580 turismokoa zen, probintziako (451) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 12,4 urtekoa zen; turismoen % 8,7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 10,6k 25 urte baino gehiago[32]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 50,5 diesel zen eta % 48,8 gasolinazko; 5 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,6; probintzian % 1,2). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 5,3k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 28,5k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
38%
29%
29%
0 etiketa · 8 (% 1)ECO · 36 (% 4,3)C etiketa · 312 (% 37,7)B etiketa · 236 (% 28,5)Etiketarik gabe · 236 (% 28,5)
Turismoak, adinaren arabera
9%
19%
27%
35%
11%
< 4 urte · 47 (% 8,7)4–8 urte · 102 (% 19)8–15 urte · 145 (% 27)15–25 urte · 187 (% 34,8)≥ 25 urte · 57 (% 10,6)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko udal hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, Foruko alkatea Euzko Alderdi Jeltzaleko Jane Eyre Urkieta da.

Foruako udalbatza
Alderdia 2011ko maiatzaren 22
Zinegotziak Boto kopurua
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
5 / 9
323 (% 47,71)
Bildu
4 / 9
316 (% 46,68)
Aralar
0 / 9
14 (% 2,07)
Alderdi Popularra (PP)
0 / 9
8 (% 1,18)
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
0 / 9
7 (% 1,03)
Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskara

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Foruko Pedro Agustin Agirre[33] (Ahotsak[34] proiekturako)

Foruan[35] Busturialdeko hizkera[36] da nagusi, mendebaleko euskalkiaren aldaera bat.

Ondasun nabarmenak [37]

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Forutar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Argazki galeria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 INEk eta Eustatek metodologia desberdinak erabiltzen dituzte errenta kalkulatzeko, eta, horregatik, haien zifrak ez dira zuzenean alderagarriak. INEren Etxeguneen Errentaren Banaketaren Atlasak etxegune bakoitzaren errenta haren kide guztien artean banatzen du, adingabeak barne, eta haren P80/P20 zatidura kontsumo-unitateko errentaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura da (zenbat eta handiagoa, orduan eta desberdintasun handiagoa). Eustatek, berriz, 18 urteko eta gehiagoko pertsona bakoitzaren errenta eta familia bakoitzarena neurtzen ditu, eta haren 20/80 ratioak diru-sarrera txikienak dituzten % 20ren batez besteko errenta handienak dituztenen % 20renarekin alderatzen du, ehunekotan (zenbat eta handiagoa, orduan eta berdintasun handiagoa).
  2. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  3. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
  2. ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  3. ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  4. ↑ «Foruko Erromatar-Herrixka» www.urdaibai.org (kontsulta data: 2020-03-02).
  5. ↑ Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera). .
  6. ↑ «Euskal AEko hazkunde begetatiboa, lurralde eremuka. 1975 - 2023-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-29).
  7. ↑ «Euskal AEko jaiotza biziak, lurralde-eremuen eta sexuaren arabera. 1996 - 2024-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-30).
  8. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Bizkaia.tab.
  9. ↑ Eustat, «Biztanleria jaioterriaren arabera», Jaioterria - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
  10. ↑ Eustat, «Biztanleria nazionalitatearen herrialde-taldearen arabera», Nazionalitatea - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
  11. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Bizkaia.tab.
  12. 1 2 3 4 5 6 «Etxebizitzen parkea» Biztanleriaren eta etxebizitzen errolda. Etxebizitzak (Eustat).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  14. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Bizkaia.tab.
  18. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren pertzentilak EUSTAT.tab.
  19. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren pertzentilak EUSTAT Bizkaia.tab.
  20. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Bizkaia.tab.
  21. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  22. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren adierazleak EUSTAT.tab.
  23. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren adierazleak EUSTAT.tab.
  24. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  25. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  26. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  27. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  28. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  29. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Bizkaia.tab (Wikimedia Commons).
  30. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q679513.
  31. ↑ Eustat, «Nekazaritza-ustiategietako abelburuak, udalerriaren eta espeziearen arabera». Datuak: EUSTAT abeltzaintza.tab (Wikimedia Commons).
  32. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Bizkaia.tab (Wikimedia Commons).
  33. ↑ «Agirre Orue, Pedro Agustin - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-12-11).
  34. ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-12-11).
  35. ↑ «Forua - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-11-08).
  36. ↑ «Busturialdekoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-11-08).
  37. ↑ "Forua", Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistema.
  38. ↑ Zer bisitatu. Foruko Udala.[Betiko hautsitako esteka]
  39. ↑ «Urdaibai.org. Urdaibaiko Galtzagorriak» www.urdaibai.org (kontsulta data: 2025-07-18).
  40. ↑ «San Gregorio baseliza» Arkeologia ondarea. Kultura Ondarea.

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Forua&oldid=11783053"(e)tik eskuratuta