ข้ามไปเนื้อหา

แมงกานีส

แก้ไขลิงก์
จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก Manganese)
แมงกานีส, 25Mn
เศษโลหะแมงกานีสสีเงินมันวาวที่มีผิวขรุขระ
ก้อนแมงกานีสบริสุทธิ์และเศษแมงกานีสที่เกิดออกไซด์
แมงกานีส
การออกเสียง
ลักษณะปรากฏโลหะสีเงินวาว
น้ำหนักอะตอมมาตรฐาน Ar°(Mn)
แมงกานีสในตารางธาตุ
Hydrogen Helium
Lithium Beryllium Boron Carbon Nitrogen Oxygen Fluorine Neon
Sodium Magnesium Aluminium Silicon Phosphorus Sulfur Chlorine Argon
Potassium Calcium Scandium Titanium Vanadium Chromium Manganese Iron Cobalt Nickel Copper Zinc Gallium Germanium Arsenic Selenium Bromine Krypton
Rubidium Strontium Yttrium Zirconium Niobium Molybdenum Technetium Ruthenium Rhodium Palladium Silver Cadmium Indium Tin Antimony Tellurium Iodine Xenon
Caesium Barium Lanthanum Cerium Praseodymium Neodymium Promethium Samarium Europium Gadolinium Terbium Dysprosium Holmium Erbium Thulium Ytterbium Lutetium Hafnium Tantalum Tungsten Rhenium Osmium Iridium Platinum Gold Mercury (element) Thallium Lead Bismuth Polonium Astatine Radon
Francium Radium Actinium Thorium Protactinium Uranium Neptunium Plutonium Americium Curium Berkelium Californium Einsteinium Fermium Mendelevium Nobelium Lawrencium Rutherfordium Dubnium Seaborgium Bohrium Hassium Meitnerium Darmstadtium Roentgenium Copernicium Nihonium Flerovium Moscovium Livermorium Tennessine Oganesson
–
↑
Mn
↓
Tc
โครเมียม ← แมงกานีส → เหล็ก
เลขอะตอม (Z)25
หมู่7
คาบคาบที่ 4
บล็อก บล็อก-d
การจัดเรียงอิเล็กตรอน[Ar] 3d5 4s2
อิเล็กตรอนต่อระดับพลังงาน2, 8, 13, 2
สมบัติทางกายภาพ
สถานะ ที่ STPของแข็ง
จุดหลอมเหลว1519 K ​(1246 °C, ​2275 °F)
จุดเดือด2334 K ​(2061 °C, ​3742 °F)
ความหนาแน่น (ที่ 20° C)7.476 g/cm3 [3]
ขณะเป็นของเหลว (ที่จุดหลอมเหลว)5.95 g/cm3
ความร้อนของการหลอมเหลว12.91 kJ/mol
ความร้อนของการกลายเป็นไอ221 kJ/mol
ความจุความร้อนจำเพาะเชิงโมล26.32 J/(mol·K)
ความดันไอ
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 1228 1347 1493 1691 1955 2333
สมบัติของอะตอม
สถานะออกซิเดชันทั่วไป: +2, +4, +7
−3,[4] −2,[5][4] −1,[4] 0,[4] +1,[4] +3,[4] +5,[4] +6[4]
อิเล็กโทรเนกาติวิตีสเกลเพาลิง: 1.55
พลังงานไอออไนเซชัน
  • ลำดับที่ 1: 717.3 kJ/mol
  • ลำดับที่ 2: 1509.0 kJ/mol
  • ลำดับที่ 3: 3248 kJ/mol
  • (เพิ่มเติม)
รัศมีอะตอมจากการทดลอง: 127 pm
รัศมีโควาเลนต์สปินต่ำ: 139±5 pm
สปินสูง: 161±8 pm
Color lines in a spectral range
เส้นสเปกตรัมของแมงกานีส
สมบัติอื่น ๆ
โครงสร้างผลึกα-Mn: ​body-centered cubic (bcc) (cI58)
ค่าคงที่แลตทิซ
Body-centered cubic โครงสร้างผลึกสำหรับα-Mn: แมงกานีส
a = 891.16 pm (ที่ 20 °C)[3]
การขยายตัวจากความร้อน23.61×10−6/K (ที่ 20 °C)[3]
การนำความร้อน7.81 W/(m⋅K)
สภาพต้านทานไฟฟ้า1.44 µΩ⋅m (ที่ 20 °C)
สมบัติแม่เหล็กพาราแมกเนติก
สภาพรับไว้ได้ทางแม่เหล็กเชิงโมล(α) +529.0×10−6 cm3/mol (293 K)[6]
มอดุลัสของยัง198 GPa
มอดุลัสเชิงปริมาตร120 GPa
ความเร็วเสียง แท่งโลหะบาง5150 m/s (ที่ 20 °C)
ความแข็งโมส6.0
ความแข็งบริเนล196 MPa
เลขทะเบียน CAS7439-96-5
ประวัติ
การตั้งชื่อมาจากชื่อภูมิภาค แมกนีเซีย ประเทศกรีซ
การค้นพบคาร์ล วิลเฮ็ล์ม เชเลอ (ค.ศ. 1774)
การแยกธาตุครั้งแรกโยฮัน ก็อทลีบ กอน (ค.ศ. 1774)
ไอโซโทปของแมงกานีส
ไอโซโทปหลัก[7] การสลายตัว
ไอโซโทป ความอุดมสมบูรณ์ ครึ่งชีวิต (t1/2) รูปแบบ ผลิตภัณฑ์
52Mn synth 5.591 d β+ 52Cr
53Mn trace 3.7×106 y ε 53Cr
54Mn synth 312.08 d ε 54Cr
β− 54Fe
β+ 54Cr
55Mn 100% stable
หมวดหมู่ หมวดหมู่: แมงกานีส
| แหล่งอ้างอิง

แมงกานีส (อังกฤษ: manganese) เป็นธาตุเคมีที่มีสัญลักษณ์ Mn และเลขอะตอม 25 มีลักษณะเป็นโลหะสีเงิน แข็ง และเปราะ มักพบในแร่ต่าง ๆ ร่วมกับเหล็ก โลหะแมงกานีสถูกแยกออกมาได้สำเร็จเป็นครั้งแรกในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1770 แมงกานีสเป็นโลหะแทรนซิชันที่มีการนำไปใช้ประโยชน์ในโลหะเจือเชิงอุตสาหกรรมอย่างหลากหลาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเหล็กกล้าไร้สนิม ซึ่งแมงกานีสจะช่วยปรับปรุงความแข็งแกร่ง ความสามารถในการขึ้นรูป และความทนทานต่อการสึกหรอ ส่วนสารประกอบแมงกานีสออกไซด์ถูกนำไปใช้เป็นตัวเติมออกซิเจน (oxidising agent) สารเติมแต่งในยาง การทำแก้ว ปุ๋ย และเซรามิก นอกจากนี้ แมงกานีสซัลเฟตยังสามารถนำไปใช้เป็นสารกำจัดเชื้อราได้อีกด้วย

แมงกานีสยังเป็นสารอาหารที่จำเป็นต่อร่างกายของมนุษย์ ซึ่งมีความสำคัญต่อระบบเผาผลาญสารอาหารมหธาตุ (macronutrient) การสร้างกระดูก และระบบป้องกันร่างกายจากอนุมูลอิสระ ตลอดจนเป็นส่วนประกอบสำคัญในโปรตีนและเอนไซม์หลายสิบชนิด[8] โดยธาตุชนิดนี้จะพบมากที่สุดในกระดูก รวมถึงในตับ ไต และสมอง[9] สำหรับในสมองของมนุษย์ แมงกานีสจะจับตัวอยู่กับโลหะโปรตีน (metalloprotein) ของแมงกานีส ซึ่งที่เด่นชัดที่สุดคือเอนไซม์กลูตามีนซินเทเทส (glutamine synthetase) ในเซลล์แอสโทรไซต์ (astrocyte)

แมงกานีสในรูปแบบของเกลือสีม่วงเข้มอย่างโพแทสเซียมเปอร์แมงกาเนต (ด่างทับทิม) นิยมนำมาใช้เป็นตัวเติมออกซิเจนในห้องปฏิบัติการทั่วไป และโพแทสเซียมเปอร์แมงกาเนตยังถูกนำไปใช้เป็นสารฆ่าสิ่งมีชีวิต (biocide) ในกระบวนการบำบัดน้ำอีกด้วย

ธาตุนี้ยังปรากฏอยู่ที่บริเวณเร่ง (active site) ในเอนไซม์บางชนิด[10] และสิ่งที่เป็นประโยชน์ที่น่าสนใจเป็นพิเศษคือ การทำหน้าที่เป็นกลุ่มก้อนอะตอม Mn–O หรือกลุ่มสารประกอบเชิงซ้อนวิวัฒน์ออกซิเจน (oxygen-evolving complex) ในกระบวนการผลิตออกซิเจนของพืช

คุณลักษณะ

[แก้]

สมบัติทางกายภาพ

[แก้]

แมงกานีสเป็นโลหะสีเทาเงินที่มีลักษณะคล้ายเหล็ก มีความแข็งและเปราะมาก หลอมละลายได้ยาก แต่เกิดปฏิกิริยาออกซิเดชันได้ง่าย[11] แมงกานีสและไอออนทั่วไปของมันมีสมบัติพาราแมกเนติก[12] แมงกานีสจะหมองลงอย่างช้า ๆ ในอากาศ และเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชัน ("สนิม") เช่นเดียวกับเหล็กในน้ำที่มีออกซิเจนละลายอยู่[13]

ไอโซโทป

[แก้]

แมงกานีสที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติประกอบด้วยไอโซโทปที่เสถียรเพียงชนิดเดียว คือ 55Mn มีไอโซโทปรังสีหลายชนิดที่ถูกแยกและอธิบายไว้ โดยมีตั้งแต่ 46Mn ถึง 72Mn ชนิดที่เสถียรที่สุดคือ 53Mn ซึ่งมีครึ่งชีวิต 3.7 ล้านปี, 54Mn มีครึ่งชีวิต 312.08 วัน และ 52Mn มีครึ่งชีวิต 5.591 วัน ไอโซโทปกัมมันตรังสีที่เหลือทั้งหมดมีครึ่งชีวิตน้อยกว่า 3 ชั่วโมง และส่วนใหญ่มีครึ่งชีวิตน้อยกว่า 1 นาที โหมดการสลายตัวหลักในไอโซโทปที่เบากว่าไอโซโทปเสถียรที่มีปริมาณมากที่สุด (55Mn) คือการจับยึดอิเล็กตรอน (electron capture) ส่วนโหมดหลักในไอโซโทปที่หนักกว่าคือการสลายตัวให้อนุภาคบีตา (beta decay) นอกจากนี้ แมงกานีสยังมีสถานะเมตา (meta state) อีก 3 สถานะ[14]

แมงกานีสเป็นส่วนหนึ่งของธาตุในกลุ่มเหล็ก (iron group) ซึ่งเชื่อกันว่าถูกสังเคราะห์ขึ้นในดาวฤกษ์มวลมากก่อนการระเบิดของซูเปอร์โนวาไม่นาน[15] 53Mn สลายตัวเป็น 53Cr โดยมีครึ่งชีวิต 3.7 ล้านปี เนื่องจากมีครึ่งชีวิตที่สั้น 53Mn จึงพบได้ค่อนข้างยาก โดยเกิดขึ้นจากการชนของรังสีคอสมิก (cosmic rays) กับเหล็ก[16]

โครเมียมและแมงกานีสพบร่วมกันมากพอที่จะนำมาวัดค่าเพื่อประยุกต์ใช้ในธรณีวิทยาไอโซโทป (isotope geology) และอัตราส่วน Mn/Cr ในทางนี้ถูกนำมาใช้สำหรับการหาอายุจากสารกัมมันตรังสี (radiometric dating) เพื่อระบุอายุระบบสุริยะในยุคแรกเริ่ม อัตราส่วนไอโซโทป Mn–Cr ช่วยสนับสนุนหลักฐานจาก 26Al และ 107Pd เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ยุคแรกของระบบสุริยะ ความผันแปรของอัตราส่วน 53Cr/52Cr และ Mn/Cr จากอุกกาบาตหลายชิ้นบ่งชี้ว่าอัตราส่วน 53Mn/55Mn เริ่มต้นมีค่าไม่เป็นศูนย์ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าความผันแปรขององค์ประกอบไอโซโทป Cr ต้องเป็นผลมาจากผลของการสลายตัว ณ ที่นั้น (in situ decay) ของ 53Mn ในวัตถุดาวเคราะห์ที่เกิดการแยกชั้น (differentiated planetary bodies) ดังนั้น 53Mn จึงเป็นหลักฐานเพิ่มเติมสำหรับกระบวนการนิวคลีโอสังเคราะห์ (nucleosynthesis) ที่เกิดขึ้นทันทีก่อนการรวมตัวกันของระบบสุริยะ[17]

รูปอัญรูป

[แก้]
Image
เซลล์หน่วยของผลึก α-Mn
Image
เซลล์หน่วยของผลึก β-Mn

อัญรูป (allotropes) หรือรูปแบบโครงสร้างของแมงกานีสในสถานะของแข็งมีอยู่ 4 รูปแบบที่รู้จักกันดี ได้แก่ α, β, γ และ δ ซึ่งเกิดขึ้นที่อุณหภูมิสูงขึ้นตามลำดับ ทั้งหมดเป็นโลหะ มีความเสถียรที่ความดันมาตรฐาน และมีโครงข่ายผลึกแบบลูกบาศก์ (cubic crystal lattice) แต่มีโครงสร้างอะตอมที่แตกต่างกันอย่างมาก[18][19][20]

แอลฟาแมงกานีส (α-Mn) เป็นเฟสสมดุลที่อุณหภูมิห้อง มีโครงสร้างแลตทิซแบบลูกบาศก์กึ่งกลางตัว (body-centered cubic) และมีความแตกต่างจากโลหะธาตุอื่น ๆ ตรงที่มีเซลล์หน่วยที่ซับซ้อนมาก โดยมี 58 อะตอมต่อเซลล์หน่วย (29 อะตอมต่อเซลล์หน่วยปฐมภูมิ) ซึ่งมีอะตอมของแมงกานีสอยู่ในสิ่งแวดล้อม (ตำแหน่ง) ที่แตกต่างกัน 4 ประเภท[21][18] มีสมบัติพาราแมกเนติกที่อุณหภูมิห้อง และเป็นแอนติเฟอร์โรแมกเนติกที่อุณหภูมิต่ำกว่า 95 เคลวิน (−178 องศาเซลเซียส)[22]

Image
แผนภาพเฟสของแมงกานีส[18]

เบตาแมงกานีส (β-Mn) ก่อตัวขึ้นเมื่อได้รับความร้อนสูงกว่าอุณหภูมิเปลี่ยนเฟสที่ 973 เคลวิน (700 องศาเซลเซียส; 1,292 องศาฟาเรนไฮต์) มีโครงสร้างแบบลูกบาศก์ปฐมภูมิ (primitive cubic) โดยมี 20 อะตอมต่อเซลล์หน่วยในตำแหน่งสองประเภท ซึ่งมีความซับซ้อนพอ ๆ กับโลหะธาตุอื่น ๆ[23] สามารถเตรียมให้อยู่ในรูปเฟสแบบกึ่งเสถียร (metastable phase) ที่อุณหภูมิห้องได้ง่ายโดยการชุบเย็น (quenching) แมงกานีสอย่างรวดเร็วที่อุณหภูมิ 850 องศาเซลเซียส (1,120 เคลวิน; 1,560 องศาฟาเรนไฮต์) ในน้ำแข็ง เบตาแมงกานีสไม่แสดงการจัดเรียงตัวทางแม่เหล็ก โดยยังคงมีสมบัติพาราแมกเนติกลงไปจนถึงอุณหภูมิต่ำสุดที่วัดได้ (1.1 เคลวิน)[23][24][25]

แกมมาแมงกานีส (γ-Mn) ก่อตัวขึ้นเมื่อได้รับความร้อนสูงกว่า 1,370 เคลวิน (1,100 องศาเซลเซียส; 2,000 องศาฟาเรนไฮต์) มีโครงสร้างแบบลูกบาศก์กึ่งกลางหน้าอย่างง่าย (simple face-centered cubic) โดยมี 4 อะตอมต่อเซลล์หน่วย เมื่อชุบเย็นลงสู่อุณหภูมิห้องจะเปลี่ยนกลับเป็น β-Mn แต่สามารถทำให้เสถียรที่อุณหภูมิห้องได้โดยการทำเป็นโลหะเจือร่วมกับธาตุอื่น ๆ อย่างน้อยร้อยละ 5 (เช่น คาร์บอน, เหล็ก, นิกเกิล, ทองแดง, แพลเลเดียม หรือทองคำ) โลหะเจือที่ถูกทำให้เสถียรด้วยสารละลายเหล่านี้จะบิดเบี้ยวไปเป็นโครงสร้างแบบเตตราโกนัลกึ่งกลางหน้า (face-centered tetragonal)[26][25]

เดลตาแมงกานีส (δ-Mn) ก่อตัวขึ้นเมื่อได้รับความร้อนสูงกว่า 1,406 เคลวิน (1,133 องศาเซลเซียส; 2,071 องศาฟาเรนไฮต์) และมีความเสถียรไปจนถึงจุดหลอมเหลวของแมงกานีสที่ 1,519 เคลวิน (1,246 องศาเซลเซียส; 2,275 องศาฟาเรนไฮต์) มีโครงสร้างแบบลูกบาศก์กึ่งกลางตัว (body-centered cubic) โดยมี 2 อะตอมต่อเซลล์หน่วยลูกบาศก์[19][25]

ดูเพิ่ม

[แก้]

อ้างอิง

[แก้]
  1. ↑ "Standard Atomic Weights: แมงกานีส". CIAAW. 2017.
  2. ↑ Prohaska, Thomas; Irrgeher, Johanna; Benefield, Jacqueline; Böhlke, John K.; Chesson, Lesley A.; Coplen, Tyler B.; Ding, Tiping; Dunn, Philip J. H.; Gröning, Manfred; Holden, Norman E.; Meijer, Harro A. J. (2022-05-04). "Standard atomic weights of the elements 2021 (IUPAC Technical Report)". Pure and Applied Chemistry (ภาษาอังกฤษ). doi:10.1515/pac-2019-0603. ISSN 1365-3075.
  3. 1 2 3 Arblaster, John W. (2018). Selected Values of the Crystallographic Properties of Elements. Materials Park, Ohio: ASM International. ISBN 978-1-62708-155-9.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 Greenwood, Norman N.; Earnshaw, Alan (1997). Chemistry of the Elements (2nd ed.). Butterworth-Heinemann. p. 28. ISBN 978-0-08-037941-8.
  5. ↑ Mn(–2) is known in Mn(cod)2−2; see John E. Ellis (2006). "Adventures with Substances Containing Metals in Negative Oxidation States". Inorganic Chemistry (ภาษาอังกฤษ). 45 (8): 3167–3186. doi:10.1021/ic052110i.
  6. ↑ Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics. Boca Raton, Florida: Chemical Rubber Company Publishing. pp. E110. ISBN 0-8493-0464-4.
  7. ↑ Kondev, F. G.; Wang, M.; Huang, W. J.; Naimi, S.; Audi, G. (2021). "The NUBASE2020 evaluation of nuclear properties" (PDF). Chinese Physics C. 45 (3): 030001. doi:10.1088/1674-1137/abddae.
  8. ↑ อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ Erikson-2019
  9. ↑ อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ Emsley2001
  10. ↑ Roth, Jerome; Ponzoni, Silvia; Aschner, Michael (2013). "Manganese Homeostasis and Transport". ใน Banci, Lucia (บ.ก.). Metallomics and the Cell. Metal Ions i n Life Sciences. Vol. 12. Springer. pp. 169–201. doi:10.1007/978-94-007-5561-1_6. ISBN 978-94-007-5560-4. PMC 6542352. PMID 23595673. Electronic-book ISBN 978-94-007-5561-1.
  11. ↑ Holleman, Arnold F.; Wiberg, Egon; Wiberg, Nils (1985). "Mangan". Lehrbuch der Anorganischen Chemie (ภาษาเยอรมัน) (91–100 ed.). Walter de Gruyter. pp. 1110–1117. ISBN 978-3-11-007511-3.
  12. ↑ Lide, David R. (2004). Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics. CRC press. pp. 4–136. ISBN 978-0-8493-0485-9. สืบค้นเมื่อ 7 September 2019.
  13. ↑ แมงกานีส ที่สารานุกรมบริตานิกา
  14. ↑ Kondev, F. G.; Wang, M.; Huang, W. J.; Naimi, S.; Audi, G. (2021). "The NUBASE2020 evaluation of nuclear properties" (PDF). Chinese Physics C. 45 (3): 030001. doi:10.1088/1674-1137/abddae.
  15. ↑ Clery, Daniel (4 June 2020). "The galaxy's brightest explosions go nuclear with an unexpected trigger: pairs of dead stars". Science. สืบค้นเมื่อ 26 July 2021.
  16. ↑ Schaefer, Jeorg; Faestermann, Thomas; Herzog, Gregory F.; Knie, Klaus; Korschinek, Gunther; Masarik, Jozef; Meier, Astrid; Poutivtsev, Michail; Rugel, Georg; Schlüchter, Christian; Serifiddin, Feride; Winckler, Gisela (2006). "Terrestrial manganese-53 – A new monitor of Earth surface processes". Earth and Planetary Science Letters. 251 (3–4): 334–345. Bibcode:2006E&PSL.251..334S. doi:10.1016/j.epsl.2006.09.016.
  17. ↑
  18. 1 2 3 Young, D.A. (1975). "Phase diagrams of the elements". International Nuclear Information System. LNL: 15. สืบค้นเมื่อ 30 January 2023.
  19. 1 2 Dhananjayan, N.; Banerjee, T. (1969). Crystallographic modifications of manganese and their transformation characteristics. Chapter 1 of: Structure of Electro-Deposited Manganese. CSIR-NML. pp. 3–28.
  20. ↑ Kemmitt, R. D. W.; Peacock, R. D. (1973). The Chemistry of Manganese, Technetium and Rhenium. Pergamon Texts in Inorganic Chemistry. Saint Louis: Elsevier Science. p. 778. ISBN 978-1-4831-3806-0. OCLC 961064866.
  21. ↑ Bradley, A.J.; Thewlis, J. (1927). "The crystal structure of α-manganese". Proceedings of the Royal Society of London, Series A. 115 (771): 456–471. Bibcode:1927RSPSA.115..456B. doi:10.1098/rspa.1927.0103. ISSN 0950-1207.
  22. ↑ Lawson, A. C.; Larson, Allen C.; Aronson, M. C.; และคณะ (1994). "Magnetic and crystallographic order in α-manganese". J. Appl. Phys. 76 (10): 7049–7051. Bibcode:1994JAP....76.7049L. doi:10.1063/1.358024. ISSN 0021-8979.
  23. 1 2 Prior, Timothy J; Nguyen-Manh, Duc; Couper, Victoria J; Battle, Peter D (2004). "Ferromagnetism in the beta-manganese structure: Fe1.5Pd0.5Mo3N". Journal of Physics: Condensed Matter. 16 (13): 2273–2281. Bibcode:2004JPCM...16.2273P. doi:10.1088/0953-8984/16/13/008. ISSN 0953-8984. S2CID 250784683.
  24. ↑ Funahashi, S.; Kohara, T. (1984). "Neutron diffuse scattering in β-manganese". J. Appl. Phys. 55 (6): 2048–2050. Bibcode:1984JAP....55.2048F. doi:10.1063/1.333561. ISSN 0021-8979.
  25. 1 2 3 Duschanek, H.; Mohn, P.; Schwarz, K. (1989). "Antiferromagnetic and ferromagnetic gamma-manganese generalisation of the fixed-spin-moment method". Physica B: Condensed Matter. 161 (1–3): 139–142. doi:10.1016/0921-4526(89)90120-8. ISSN 0921-4526.
  26. ↑ Bacon, G E; Cowlam, N (1970). "A study of some alloys of gamma -manganese by neutron diffraction". Journal of Physics C: Solid State Physics. 3 (3): 675–686. Bibcode:1970JPhC....3..675B. doi:10.1088/0022-3719/3/3/023. ISSN 0022-3719.

แหล่งที่มา

[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]
เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=แมงกานีส&oldid=13010635"