ไนโอเบียม
หน้าตา
(เปลี่ยนทางจาก Niobium)
| ไนโอเบียม | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| การออกเสียง | /naɪˈoʊbiəm/ | ||||||||||||||
| ลักษณะปรากฏ | สีเทามันวาว, แกมสีน้ำเงินเมื่อออกซิไดส์ | ||||||||||||||
| น้ำหนักอะตอมมาตรฐาน Ar°(Nb) | |||||||||||||||
| ไนโอเบียมในตารางธาตุ | |||||||||||||||
| หมู่ | 5 | ||||||||||||||
| คาบ | คาบที่ 5 | ||||||||||||||
| บล็อก | บล็อก-d | ||||||||||||||
| การจัดเรียงอิเล็กตรอน | [Kr] 4d4 5s1 | ||||||||||||||
| อิเล็กตรอนต่อระดับพลังงาน | 2, 8, 18, 12, 1 | ||||||||||||||
| สมบัติทางกายภาพ | |||||||||||||||
| สถานะ ที่ STP | ของแข็ง | ||||||||||||||
| จุดหลอมเหลว | 2750 K (2477 °C, 4491 °F) | ||||||||||||||
| จุดเดือด | 5017 K (4744 °C, 8571 °F) | ||||||||||||||
| ความหนาแน่น (ใกล้ ร.ท.) | 8.57 g/cm3 | ||||||||||||||
| ความร้อนของการหลอมเหลว | 30 kJ/mol | ||||||||||||||
| ความร้อนของการกลายเป็นไอ | 689.9 kJ/mol | ||||||||||||||
| ความจุความร้อนจำเพาะเชิงโมล | 24.60 J/(mol·K) | ||||||||||||||
ความดันไอ
| |||||||||||||||
| สมบัติของอะตอม | |||||||||||||||
| สถานะออกซิเดชัน | ทั่วไป: +5 −3,[3] −1,[4] 0,[5] +1,[5] +2,[4] +3,[4] +4[4] | ||||||||||||||
| อิเล็กโทรเนกาติวิตี | สเกลเพาลิง: 1.6 | ||||||||||||||
| รัศมีอะตอม | จากการทดลอง: 146 pm | ||||||||||||||
| รัศมีโควาเลนต์ | 164±6 pm | ||||||||||||||
| สมบัติอื่น ๆ | |||||||||||||||
| การพบในธรรมชาติ | primordial | ||||||||||||||
| โครงสร้างผลึก | body-centered cubic (bcc) | ||||||||||||||
| การขยายตัวจากความร้อน | 7.3 µm/(m⋅K) | ||||||||||||||
| การนำความร้อน | 53.7 W/(m⋅K) | ||||||||||||||
| สภาพต้านทานไฟฟ้า | 152 nΩ⋅m (ที่ 0 °C) | ||||||||||||||
| สมบัติแม่เหล็ก | พาราแมกเนติก | ||||||||||||||
| มอดุลัสของยัง | 105 GPa | ||||||||||||||
| มอดุลัสเฉือน | 38 GPa | ||||||||||||||
| มอดุลัสเชิงปริมาตร | 170 GPa | ||||||||||||||
| ความเร็วเสียง แท่งโลหะบาง | 3480 m/s (ที่ 20 °C) | ||||||||||||||
| อัตราส่วนปัวซง | 0.40 | ||||||||||||||
| ความแข็งโมส | 6.0 | ||||||||||||||
| ความแข็งวิกเกอร์ส | 870–1320 MPa | ||||||||||||||
| ความแข็งบริเนล | 735–2450 MPa | ||||||||||||||
| เลขทะเบียน CAS | 7440-03-1 | ||||||||||||||
| ประวัติ | |||||||||||||||
| การตั้งชื่อ | ตั้งชื่อตามเทพไนโอบี เทพเจ้าตำนานกรีก, บุตรสาวของเทพแทนทาลัส (แทนทาลัม) | ||||||||||||||
| การค้นพบ | ชาร์ลส์ แฮตเช็ตต์ (1801) | ||||||||||||||
| การแยกธาตุครั้งแรก | คริสเตียน วิลเฮล์ม บลอมสตรันด์ (1864) | ||||||||||||||
| ถูกจัดเป็น ธาตุ โดย | ไฮน์ริช โรส (1844) | ||||||||||||||
| ไอโซโทปของไนโอเบียม | |||||||||||||||
| ไม่มีหน้า แม่แบบ:กล่องข้อมูลไอโซโทปของไนโอเบียม | |||||||||||||||
ไนโอเบียม (อังกฤษ: Niobium) เป็นธาตุที่มีเลขอะตอม 41 และสัญลักษณ์คือ Nb ไนโอเบียมเป็นโลหะทรานซิชัน มีสีเทาหายาก อ่อนนุ่ม ตีเป็นแผ่นได้ พบในแร่ไนโอไบต์และแร่โคลัมไบต์
การใช้ประโยชน์
[แก้]- ใช้ทำโลหะผสม โดยเฉพาะการเชื่อมข้อต่อ[ต้องการอ้างอิง]
- และสามารถนำไปผสมกับโลหะเซอร์โคเนียมเพื่อทำเป็นสารตัวนำยวดยิ่ง
ข้อถกเถียงชื่อของธาตุ
[แก้]ชื่อเก่าของไนโอเบียม 'โคลัมเบียม (อักษรย่อ Cb)'[6] ตั้งชื่อโดย Hatchett จากการค้นพบธาตุในปี 1801 โดยตั้งตามภูมิภาคที่ค้นพบแร่ที่นำมาสกัดเป็นโลหะที่มีส่วนผสมของไนโอเบียม [7] ต่อมามีการค้นพบและสกัดจากแร่ในภูมิภาคยุโรปและตั้งชื่อว่า ไนโอเบียม และได้มีการจัดให้ใช้ชื่อ ไนโอเบียม ในในการประชุมเคมีนานาชาติครั้งที่ 12 ที่กรุงอัมเตอร์ดัมในปี 1949.[8] ปีต่อมา สหภาพเคมีบริสุทธิ์และเคมีประยุกต์ระหว่างประเทศ (IUPAC)ได้ตกลงให้ใช้ชื่อ ไนโอเบียม
อ้างอิง
[แก้]- ↑ "Standard Atomic Weights: ไนโอเบียม". CIAAW. 2017.
- ↑ Prohaska, Thomas; Irrgeher, Johanna; Benefield, Jacqueline; Böhlke, John K.; Chesson, Lesley A.; Coplen, Tyler B.; Ding, Tiping; Dunn, Philip J. H.; Gröning, Manfred; Holden, Norman E.; Meijer, Harro A. J. (2022-05-04). "Standard atomic weights of the elements 2021 (IUPAC Technical Report)". Pure and Applied Chemistry (ภาษาอังกฤษ). doi:10.1515/pac-2019-0603. ISSN 1365-3075.
- ↑ Nb(–3) occurs in Cs3Nb(CO)5; see John E. Ellis (2003). "Metal Carbonyl Anions: from [Fe(CO)4]2− to [Hf(CO)6]2− and Beyond†". Organometallics (ภาษาอังกฤษ). 22 (17): 3322–3338. doi:10.1021/om030105l.
- 1 2 3 4 Greenwood, Norman N.; Earnshaw, Alan (1997). Chemistry of the Elements (2nd ed.). Butterworth-Heinemann. p. 28. ISBN 978-0-08-037941-8.
- 1 2 Nb(0) and Nb(I) has been observed in Nb(bpy)3 and CpNb(CO)4, respectively; see Holleman, Arnold F.; Wiberg, Egon; Wiberg, Nils (2008). Lehrbuch der Anorganischen Chemie (ภาษาเยอรมัน) (102 ed.). Walter de Gruyter. p. 1554. ISBN 978-3-11-020684-5.
- ↑ Kòrösy, F. (1939). "Reaction of Tantalum, Columbium and Vanadium with Iodine". Journal of the American Chemical Society. 61 (4): 838–843. doi:10.1021/ja01873a018.
- ↑ Nicholson, William, บ.ก. (1809), The British Encyclopedia: Or, Dictionary of Arts and Sciences, Comprising an Accurate and Popular View of the Present Improved State of Human Knowledge, vol. 2, Longman, Hurst, Rees, and Orme, p. 284, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 25 December 2019, สืบค้นเมื่อ 13 July 2017.
- ↑ Rayner-Canham, Geoff; Zheng, Zheng (2008). "Naming elements after scientists: an account of a controversy". Foundations of Chemistry. 10 (1): 13–18. doi:10.1007/s10698-007-9042-1. S2CID 96082444.
