161 Batalion WOP
| Historia | |
| Państwo | |
|---|---|
| Sformowanie |
1 stycznia 1951 |
| Rozformowanie |
1 czerwca 1976 |
| Tradycje | |
| Rodowód | |
| Dowódcy | |
| Pierwszy |
kpt. Augustyn Iżyniec[1] |
| Organizacja | |
| Numer | |
| Dyslokacja | |
| Formacja | |
| Podległość | |
161 Batalion Wojsk Ochrony Pogranicza – zlikwidowany pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę na granicy morskiej.
Formowanie i zmiany organizacyjne
[edytuj | edytuj kod]Na podstawie rozkazu MBP nr 043/org z 3 czerwca 1950, na bazie 4 Brygady Ochrony Pogranicza, sformowano 16 Brygadę Wojsk Ochrony Pogranicza, a z dniem 1 stycznia 1951 lęborski 2 batalion OP przemianowano na 161 batalion WOP[3] JW 1007[4].
Latem 1956 w batalionie zlikwidowano sekcję tyłów. Sprawy gospodarcze podporządkowano bezpośrednio brygadzie[5]. W sierpniu 1956 do 161 batalionu WOP włączono strażnicę nr 85 Rowy i nr 86 Smołdziński Las z 15 Brygady WOP w Koszalinie[a]. W tym też przeniesiono grupę manewrową brygady do Lęborka i podporządkowano ją dowódcy 161 batalionu WOP[6].
Z dniem 1 czerwca 1957 przekazano 15 Brygadzie WOP w Koszalinie 161 batalion WOP (bez strażnicy WOP Władysławowo)[b][7].
W 1966 batalion odwodowy WOP w Lęborku, był przeznaczony do działań rozpoznawczo–likwidacyjnych w strefie nadgranicznej i w pasie granicznym[8].
W połowie 1969 batalion odwodowy WOP w Lęborku, składający się z dwóch kompanii piechoty, realizował zadania szkoleniowe (szkolenie unitarne każdego wcielenia oraz stanowił odwód do wszelkiego rodzaju działań granicznych)[9].
1 czerwca 1976, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia, rozwiązano batalion. W jego miejsce zorganizowano sekcję zwiadu i kompanię odwodową. Strażnice podporządkowano bezpośrednio brygadzie[10].
Struktura organizacyjna
[edytuj | edytuj kod]- Struktura organizacyjna batalionu w marcu 1954[11]
- dowództwo – Lębork
- strażnica nr 87 – Łeba
- strażnica nr 88 – Stilo
- strażnica nr 89 – Białogóra
- strażnica nr 90 – Karwia
- strażnica nr 91 – Władysławowo.
- 1 stycznia 1960 batalionowi WOP Lębork podlegały
- 1 strażnica WOP III kategorii Karwia
- 2 strażnica WOP III kategorii Białogóra
- 3 strażnica WOP III kategorii Styllo
- 4 strażnica WOP III kategorii Łeba
- 5 strażnica WOP IV kategorii Smołdziański Las
- 6 strażnica WOP III kategorii Rowy.
- Struktura batalionu i numeracja strażnic na dzień 1.01.1964
- 1 strażnica WOP lądowa III kategorii Karwia
- placówka kontroli ruchu rybackiego Ostrowo
- placówka kontroli ruchu rybackiego Karwia
- placówka kontroli ruchu rybackiego Dębek
- placówka kontroli ruchu rybackiego Jastrzębia Góra
- 2 strażnica WOP lądowa III kategorii Białogóra
- placówka kontroli ruchu rybackiego Białogóra
- placówka kontroli ruchu rybackiego Lubiatowo
- 3 strażnica WOP lądowa III kategorii Styllo
- 4 strażnica WOP lądowa III kategorii Łeba
- 5 strażnica WOP lądowa IV kategorii Smołdziński Las
- 6 strażnica WOP lądowa III kategorii Rowy
- placówka kontroli ruchu rybackiego Rowy.
- Struktura batalionu odwodowego 16 KB WOP w Lęborku na dzień 1.07.1971[12]
- pluton łączności
- pluton ochrony
- pluton cekaemów
- sekcja techniczna
- pluton transportowo-gospodarczy
- pluton medyczny
- pododdziały przysztabowe
- pluton saperów
- pluton ochrony
- pluton techniczny
- kompania łączności
- kompania zaopatrzenia
- kompania medyczna
- orkiestra.
Sąsiednie bataliony graniczne
[edytuj | edytuj kod]- 153 batalion WOP[13] ⇔ 162 batalion WOP[14] – 1.01.1951.
Dowódcy batalionu
[edytuj | edytuj kod]- kpt. Augustyn Iżyniec (1.01.1951–14.02.1953)[c][1]
- kpt Leon Tarnawski (od 1953)
- mjr Anatol Rosnowski (był 1.01.1955)[15]
- mjr Szczepan Cheba (do 1960)[16]
- kpt. Marian Piotrowski p.o. (od 1960)[16]
- ppłk Szczepan Cheba (był w 1971).
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Augustyn Iżyniec. [w:] Biuletyn Informacji Publicznej IPN [on-line]. katalog.bip.ipn.gov.pl, 2019. [dostęp 2021-03-31]. (pol.).
- ↑ ASGran., sygn. 2825/1 ↓.
- ↑ a b Jackiewicz 1998 ↓, s. 70.
- ↑ Zestawienie Numerów Historycznych Jednostek Wojskowych. jednostki-wojskowe.pl. [dostęp 2023-03-18].
- ↑ a b Historia KBWOP ↓, s. 160.
- ↑ Historia KBWOP ↓, s. 162.
- ↑ Historia KBWOP ↓, s. 163.
- ↑ Bieniecki 2008 ↓, s. 158.
- ↑ Bieniecki 2008 ↓, s. 160.
- ↑ Jackiewicz 1998 ↓, s. 71.
- ↑ Bieniecki 2005 ↓, s. 87–88.
- ↑ Bieniecki 2005 ↓, s. 53.
- ↑ Jackiewicz 1998 ↓, s. 69.
- ↑ Jackiewicz 1998 ↓, s. 76-77.
- ↑ Bieniecki 2005 ↓, s. 94.
- ↑ a b Historia BBWOP ↓.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Ireneusz Bieniecki. Kaszubska Brygada Wosk Ochrony Pogranicza w ochronie granicy morskiej na Wybrzeżu Gdańskim w latach 1945–1991 (powstanie, zmiany organizacyjne i metody pełnienia służby). „Biuletyn Centralnego Ośrodka Straży Granicznej Z historii ochrony granic”. 1/05, s. 45–57, 2005. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej. ISSN 1429-2505.
- Ireneusz Bieniecki. Zmiany w Systemie Organizacji Ochrony Polskiej Granicy Morskiej w latach 1965–1991. „Biuletyn Historyczny”. nr 23, s. 154–174, 2008. Gdynia: Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni ul. Zawiszy Czarnego nr 1A, 81-374 Gdynia. ISSN 0137-5539.
- Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945–1991) : Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
- Archiwum Straży Granicznej, DWOP sygn. 2825/1. Rejestr główny jednostek WOP.
- Archiwum Straży Granicznej, Historia Kaszubskiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza. Gdańsk 1965.
- Archiwum Straży Granicznej, Historia Bałtyckiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza 1945–1960. Koszalin 1961
