ΕΚΘΕΣΗ ΑΡΧΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΕΤΟΣ 2005

APXH PROSTASIAS COVER POSTER 06 25/7/06 12:08 PM Page 2
C M Y CM MY CY CMY K
Composite
APXH PROSTASIAS COVER POSTER 06 25/7/06 12:08 PM Page 3
C M Y CM MY CY CMY K
Composite
APXH PROSTASIAS '05_dora 19/6/06 12:02 PM Page 1
Ετησια Εκθεση 2005
Αθηνα 2006
Αρχη Προστασιασ Ετησια Εκθεση 2005

Δεδομενων Προσωπικου
Χαρακτηρα
Αρχη Προστασιασ Δεδομενων Προσωπικου Χαρακτηρα
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ 12
Α. ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ 12

Β. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ
Γ. ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ 14
Δ. ΥΠΟΔΟΜΗ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ 15
Α) ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ 15
Β) ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 16
Γ) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΥΠΟΔΟΜΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 17
Ε. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΑΝΑΓΚΑΙΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΚΑΙ
ΣΥΝΔΡΟΜΗ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΣΕ ΝΟΜΟΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 19
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 28
Α. ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ 28

Α) ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΚΤΑΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ 28
Β) ΔΙΕΝΕΡΓΗΘΕΝΤΕΣ ΕΛΕΓΧΟΙ 28
Γ) ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 29
ΤΟΜΕΑΣ ΥΓΕΙΑΣ 29
ΚΛΕΙΣΤΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ 30
ΕΘΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΥΡΩΠΟΛ 30
ΛΟΙΠΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ 31
Β. ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ-ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ-ΟΔΗΓΙΕΣ-ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ 32
Α) ΟΔΗΓΙΕΣ 39
Β) ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ 41
Αρμοδιότητα της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων 41
Χαρακτηριστικά δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα 43
Προϋποθέσεις επεξεργασίας 48
Συγκατάθεση του υποκειμένου 53
Γνωστοποίηση αρχείων 55
Ευαίσθητα δεδομένα 55
Μέτρα ασφαλείας 57
Δικαίωμα ενημέρωσης 58
Δικαίωμα πρόσβασης 59
Δικαίωμα αντίρρησης 60
Αρμοδιότητες, λειτουργία και αποφάσεις της Αρχής 60
Κυρώσεις 61
Αιτήσεις θεραπείας 63
Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν 63
Γ) ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 64
Δ) Η ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΩΣ ΑΡΧΗ ΕΛΕΓΧΟΥ
ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΕΝΓΚΕΝ 70
α) Εισαγωγικά στοιχεία 70
β) Νομιμότητα και έλεγχος των καταχωρίσεων 70
γ) Νομολογία 72
δ) Στατιστικά στοιχεία 73
5
Ετησια Εκθεση 2005 – Περιεχομενα
Γ. ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΑΝ ΤΗΝ ΑΡΧΗ 78

ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ - Λευκή λίστα 78
Κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης στο οδικό δίκτυο της Αττικής 78
Τηλεοπτικές εκπομπές και επεξεργασία προσωπικών δεδομένων 83
Έλεγχος της νομιμότητας απαλλαγής από την υποχρέωση στράτευσης
και επεξεργασία προσωπικών δεδομένων 89
Γενετικά δεδομένα 90
Βιομετρικές τεχνολογίες και προστασία ιδιωτικότητας 93
Δημόσια ασφάλεια και προστασία προσωπικών δεδομένων 97
Αζήτητη ηλεκτρονική επικοινωνία (spam) 99
Δ. ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΔΕΙΩΝ 105
Ε. ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΑΡΧΕΙΩΝ 107
ΣΤ. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 111
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ - ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 118
Α. ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΘΕΣΠΙΣΘΕΙ ΒΑΣΕΙ

ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 118
Β. ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΘΕΣΠΙΣΘΕΙ ΕΙΤΕ ΜΕ ΚΟΙΝΗ ΑΠΟΦΑΣΗ
ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΕΙΤΕ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ
ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗΣ ΑΡΧΗΣ 118
Α. «ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 29» ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 95/46/ΕΚ 118

Β. ΚΟΙΝΗ ΑΡΧΗ ΕΛΕΓΧΟΥ SCHENGEN 119
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ SCHENGEN
Γ. ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΥΡΩΠΟΛ 123
Δ. ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΟΛ 126
Ε. ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΟΔΟΣ 127
ΣΤ. ΕΑΡΙΝΗ ΣΥΝΟΔΟΣ 128
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 132
ΟΔΗΓΙΑ ΑΡ. 1 / 2005 132

Οδηγία για την ασφαλή καταστροφή προσωπικών δεδομένων
μετά το πέρας της περιόδου που απαιτείται για την πραγματοποίηση
του σκοπού επεξεργασίας
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 1 / 2005 132
Μη ικανοποίηση του δικαιώματος πρόσβασης
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 2 / 2005 133
Συλλογή εκκαθαριστικών σημειωμάτων της Εφορίας από την ΕΥΔΑΠ
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 3 / 2005 134
Απόφαση για κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης σε κατάστημα αερολιμένα
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 4 / 2005 136
Μη ικανοποίηση δικαιώματος πρόσβασης στην προέλευση
των προσωπικών δεδομένων
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 6 / 2005 138
Αναβολή εξέτασης προσφυγής με αναλογική εφαρμογή
της διάταξης ΚΠολΔ 250
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 7 / 2005 142
Μη νόμιμη προσκόμιση αντιγράφου υγειονομικής επιτροπής
για εγγραφή μέλους σε σύλλογο ατόμων με ειδικές ανάγκες
6
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 8 / 2005 143

Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ ως δικαστική
αρχή κατ' άρθρο 7 παρ.2 περ.γ του Ν.2472/97
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 9 / 2005 146
Προσωπικά δεδομένα που περιέχονται σε φάκελο ΕΔΕ - Εξέταση
αντιρρήσεων κατ' άρθρο 13 παρ.2 του Ν.2472/97
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 10 / 2005 148
Δεδομένα υγείας σε υπηρεσιακό φάκελο εργαζομένων
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 11 / 2005 150
Παραβίαση κανόνων επεξεργασίας σε διαδικασίες καταστροφής δεδομένων
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 13 / 2005 154
Σύσταση προς την Υπουργό Παιδείας για την ικανοποίηση
δικαιώματος πρόσβασης σε γραπτά δοκίμια
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 14 / 2005 155
Παράνομη ανακοίνωση προσωπικών δεδομένων εργαζομένου
από εργοδότρια τράπεζα
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 15/ 2005 160
Ανακοίνωση λίστας επιλαχόντων σε Αστυνομικές και Στρατιωτικές Σχολές
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 16 / 2005 162
Νομιμότητα επεξεργασίας δεδομένων ευαίσθητων ή μη
για το σκοπό επιστημονικής έρευνας
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 18 / 2005 163
Ικανοποίηση δικαιώματος πρόσβασης υπαλλήλου μετά
την καταγγελία της σύμβασης εργασίας
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 20 / 2005 165
Γνωμοδότηση για χορήγηση στοιχείων καταναλωτών ΔΕΗ σε Δήμους
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 21 / 2005 166
Γνωμοδότηση για τη νομιμότητα αρχείου του Υπουργείου Πολιτισμού
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 22 / 2005 167
Σύσταση για διαγραφή στοιχείων τρίτου από υπηρεσιακό φάκελο αστυνομικού
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 23 / 2005 168
Βιντεοσκόπηση ομιλιών πολιτικών προσώπων
κατά τη διάρκεια δημόσιων συνεδριάσεων
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 24 / 2005 169
Τηλεοπτική χρήση στοιχείων που περιέχουν προσωπικά
δεδομένα από ALTER CHANNEL
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 25 / 2005 169
δεδομένα από EXTRA CHANNEL 3
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 26 / 2005 169
δεδομένα από EXTRA CHANNEL 3
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 28 / 2005 169
Δημοσιοποίηση καταστάσεων ονομάτων δημοσιογράφων από την ΕΣΗΕΑ
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 30 / 2005 172
Ενημέρωση υποκειμένου δεδομένων από τους Δήμους πριν την ανακοίνωση
προσωπικών του δεδομένων σε τρίτους με κάθε πρόσφορο τρόπο
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 31 / 2005 175
Κρίση περί νομιμότητας συλλογής προσωπικών δεδομένων
και χρήσης τους σε δίκη/ανάκριση/προανάκριση από
αρμόδιο δικαστικό/εισαγγελικό λειτουργό
7
Ετησια Εκθεση 2005 – Περιεχομενα
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 32 / 2005 178

Δικαίωμα πρόσβασης στα δημόσια έγγραφα ως εκπλήρωση υποχρέωσης
του υπευθύνου επεξεργασίας που επιβάλλεται από το νόμο
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 33 / 2005 181
Έκδοση βιβλίου στα πλαίσια παρουσίασης
αποφοίτων σχολείου (Βαρβάκειος Σχολή)
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 34 / 2005 183
Δημοσιοποίηση πορίσματος ελέγχου χρηματιστηριακών συναλλαγών βουλευτών
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 35 / 2005 185
Παράνομη επεξεργασία δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς
από εταιρεία διαπίστωσης πιστοληπτικής ικανότητας
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 36 / 2005 186
Ενημέρωση δικηγόρων που δεν δικαιούνται μέρισμα
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 37 / 2005 188
Νομιμότητα λειτουργίας αρχείου ΤΕΙΡΕΣΙΑ
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 38 / 2005 191
Μη νόμιμη επεξεργασία προσωπικών δεδομένων από τηλεοπτικό σταθμό
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 39 / 2005 193
Συλλογή και επεξεργασία προσωπικών δεδομένων από τράπεζα
χωρίς συγκατάθεση και ενημέρωση υποκειμένων
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 40 / 2005 197
Κοινοβουλευτικός έλεγχος και πρόσβαση σε στοιχεία συνυποψηφίου
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 41 / 2005 200
Επεξεργασία δεδομένων από την ΕΣΗΕΑ
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 42 / 2005 203
Αλληλογραφία μεταξύ μελών Επιμελητηρίου
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 44 / 2005 205
Μείωση που είχε επιβληθεί σε Υπουργό για μη ικανοποίηση
δικαιώματος πρόσβασης σε έγγραφα υπηρεσιακού φακέλου
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 45 / 2005 207
Μη νόμιμη τήρηση καταδικαστικής απόφασης
Στρατοδικείου από Υπουργείο Εθνικής Άμυνας
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 47 / 2005 208
Μη νόμιμη τοιχοκόλληση πρόσκλησης γενικής συνέλευσης
σε εξωτερικό χώρο εισόδου πολυκατοικίας
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 48 / 2005 210
Φωτογράφηση πελατών-μελών γυμναστηρίου κατά την είσοδο τους στο χώρο
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 49 / 2005 212
Η νομιμότητα συλλογής προσωπικών δεδομένων στα πλαίσια προανακρίσεως
κρίνεται αποκλειστικά από τον αρμόδιο δικαστικό/εισαγγελικό λειτουργό
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 50 / 2005 216
Χορήγηση αδείας στον υπεύθυνο επεξεργασίας του αρχείου του Ειδικού
Δικαστηρίου Δωσίλογων για πρόσβαση σε αυτό υποψήφιου διδάκτορα
Ιστορίας για επιστημονική έρευνα
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 51 / 2005 218
Παράνομη χορήγηση σε τρίτο πιστοποιητικού οικογενειακής
κατάστασης άλλου προσώπου
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 52 / 2005 221
Μη νόμιμη συλλογή απλών προσωπικών δεδομένων συγγενικών
προσώπων εργαζομένων από εργοδότρια εταιρία
8
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 53 / 2005 225

Διαγραφή αλλοδαπής από το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν
και τον Εθνικό Κατάλογο Ανεπιθύμητων Αλλοδαπών
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 58 / 2005 226
Κάμερες διαχείρισης κυκλοφορίας
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 59 / 2005 226
Απόρριψη αίτησης για εγκατάσταση πιλοτικού βιομετρικού
συστήματος ελέγχου αθλητικών εγκαταστάσεων
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 60 / 2005 228
Απαλλαγή φυσικοθεραπευτών από υποχρέωση
γνωστοποίησης και λήψης άδειας
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 61 / 2005 230
Μη ικανοποίηση δικαιώματος πρόσβασης υπαλλήλου
Τράπεζας στον υπηρεσιακό του φάκελο
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 62/ 2005 232
Αξιολόγηση υπαλλήλων και πρόσβαση στο σχετικό φάκελο
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 64 / 2005 234
ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ: Δυσμενή οικονομικά δεδομένα
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 67 / 2005 236
Γνωμοδότηση της Αρχής σχετικά με τη δυνατότητα του υπευθύνου
επεξεργασίας χορήγησης σε τρίτο στοιχείων (προσωπικών δεδομένων
μη ευαίσθητου χαρακτήρα) που τηρεί στο αρχείο του
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 68 / 2005 238
Εμφάνιση της ανάκλησης συγκατάθεσης στο αρχείο της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε.
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 69 / 2005 238
Γνωμοδότηση της Αρχής σχετικά με την κατάρτιση από το Υπουργείο Υγείας
και Κοινωνικής Αλληλεγγύης βάσης δεδομένων με καταλόγους ("λίστας αναμονής")
ιατρών (υποψηφίων για τοποθέτηση προς απόκτηση ειδικότητας ή προς εκπλήρωση
της υποχρεωτικής υπηρεσίας υπαίθρου) κατά Νοσοκομείο και ειδικότητα,
που θα αναρτηθούν στο διαδίκτυο
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 70 / 2005 241
Τηλεοπτική χρήση στοιχείων που περιέχουν προσωπικά δεδομένα από "Extra 3"
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 71 / 2005 242
Χορήγηση από την τράπεζα στοιχείων συζύγου
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 72 / 2005 243
Νομιμότητα επεξεργασίας δεδομένων τελωνειακού υπαλλήλου
από την Οικονομική Επιθεώρηση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 73 / 2005 246
Απόρριψη αίτησης θεραπείας της Εκκλησίας της Ελλάδος
κατά της απόφασης της Αρχής
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 75 / 2005 246
Χορήγηση στοιχείων για προάσπιση έννομου συμφέροντος ενώπιον δικαστηρίου
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 81 / 2005 249
Διαβίβαση δεδομένων από αρχείο τράπεζας σε τρίτους
ΥΠΟΜΝΗΜΑ 252
Επί του σχεδίου νόμου που ενσωματώνει την οδηγία 2002/58/ΕΚ
9

Κεφαλαιο Πρωτο
Εισαγωγη
Ετησια Εκθεση 2005 – Κεφαλαιο Πρωτο
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων είναι Α. ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ

συνταγματικά κατοχυρωμένη Ανεξάρ-
τητη Διοικητική Αρχή και έχει ως Η έκθεση αποτελείται από τέσσερα
αποστολή της την εποπτεία της εφαρ- κεφάλαια.
μογής του Ν. 2472/1997 και άλλων Το Α΄ κεφάλαιο περιλαμβάνει μια μι-
ρυθμίσεων που αφορούν την προστα- κρή εισαγωγή για τη φύση και την απο-
σία του ατόμου από την επεξεργασία στολή της Αρχής Προστασίας Δεδομέ-
δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, νων, τη σύνθεση της Αρχής καθώς και
καθώς και την ενάσκηση των αρμο- περιγραφή της υποδομής της Αρχής
διοτήτων που της ανατίθενται κάθε όσον αφορά: α) το Ανθρώπινο Δυναμι-
φορά. Έχει δικό της προϋπολογισμό κό, β) τα Οικονομικά Στοιχεία και γ)
και εξυπηρετείται από δική της Γραμ- την Πληροφορική Υποδομή και τα έρ-
ματεία, υπάγεται στον Υπουργό Δι- γα πληροφορικής, στα οποία περιλαμ-
καιοσύνης και εδρεύει στην Αθήνα. βάνονται και οι εξελίξεις που αφορούν
το Επιχειρησιακό Σχέδιο της Αρχής
στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προ-
γράμματος «Κοινωνία της Πληροφορί-
ας». Το κεφάλαιο ολοκληρώνεται με
την ενότητα Λειτουργικά προβλήματα,
Αναγκαίες Ρυθμίσεις και Συνδρομή της
Αρχής σε Νομοπαρασκευαστικές Ερ-
γασίες.
Στο Β΄ κεφάλαιο παρουσιάζονται οι
βασικές δραστηριότητες της Αρχής, με
εκτενή αναφορά στις αντίστοιχες κα-
τηγορίες, ήτοι τη διενέργεια διοικητι-
κών ελέγχων, την εξέταση προσφυγών
με αναλυτική περιγραφή των αποφά-
σεων και της οδηγίας που εκδόθηκαν
κατά το έτος 2005, καθώς και ανάπτυ-
ξη ιδιαίτερα σημαντικών ζητημάτων τα
οποία απασχόλησαν την Αρχή, τη χο-
ρήγηση αδειών για τη συλλογή και
επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένων,
όπως και για την ίδρυση και λειτουργία
σχετικών αρχείων, τη γνωστοποίηση
ίδρυσης και λειτουργίας αρχείων με
απλά προσωπικά δεδομένα και την
επικοινωνιακή πολιτική της Αρχής.
Το Γ΄ κεφάλαιο της έκθεσης αναφέρε-
ται στις διεθνείς εξελίξεις: στις εργα-
σίες της Ομάδας του Άρθρου 29 της
Οδηγίας 95/46/ΕΚ, της Κοινής Αρχής
Ελέγχου Σένγκεν και της Κοινής Επο-
πτικής Αρχής Ευρωπόλ, στη Διεθνή
Σύνοδο Επιτρόπων των Αρχών Προ-
στασίας Δεδομένων 2005 που πραγ-
ματοποιήθηκε στο Μοντρέ της Ελβε-
τίας και στην Εαρινή Σύνοδο των Επι-
τρόπων των Αρχών Προστασίας Δεδο-
μένων έτους 2005 που πραγματοποιή-
12
θηκε στην Κρακοβία της Πολωνίας. τους τομείς: Δημόσιας Διοίκησης και
Στο Δ΄ κεφάλαιο παρατίθεται Παράρ- Αυτοδιοίκησης, Ιδιωτικής Οικονομίας,
τημα με την Οδηγία για την ασφαλή Εργασιακών Σχέσεων, Διωκτικών Αρ-
καταστροφή των προσωπικών δεδο- χών και Δημόσιας Τάξης, Χρηματοπι-
μένων μετά το τέλος της περιόδου στωτικό, Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών,
που απαιτείται για την πραγματοποί- Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, Υγείας,
ηση του σκοπού της επεξεργασίας και Ασφαλιστικό, Παιδείας και Έρευνας,
τις πιο αξιόλογες αποφάσεις της Αρ- Εθνικής Άμυνας, Φορολογικό και το
χής που εκδόθηκαν κατά το έτος Πληροφοριακό Σύστημα Σένγκεν. Η
2005, καθώς και τις παρατηρήσεις της Αρχή εξέδωσε 81 αποφάσεις, εκ των
Αρχής επί του σχεδίου νόμου «για την οποίων η μία αναβλητική και μία οδη-
προστασία δεδομένων προσωπικού γία. Επίσης, η Αρχή ασχολήθηκε με
χαρακτήρα στον τομέα των ηλεκτρο- μία σειρά ιδιαίτερα σημαντικών θεμά-
νικών επικοινωνιών (ενσωμάτωση των που άπτονται της αρμοδιότητας
Οδηγίας 2002/58/ΕΚ) και την τροπο- της, ανάλυση των οποίων παρατίθεται
ποίηση του Ν. 2472/97», το οποίο έχει στο δεύτερο κεφάλαιο και αφορούν τη
κατατεθεί στη Βουλή προς ψήφιση. «λευκή λίστα» που τηρεί ο ΤΕΙΡΕΣΙ-
ΑΣ, την παράταση της λειτουργίας του
Β. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ κλειστού κυκλώματος τηλεόρασης στο
ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ οδικό δίκτυο της Αττικής, την επεξερ-
γασία προσωπικών δεδομένων σε τη-
Στο πλαίσιο του ελεγκτικού της ρό- λεοπτικές εκπομπές, την επεξεργασία
λου, η Αρχή προέβη στη διενέργεια εί- προσωπικών δεδομένων στο πλαίσιο
κοσι δύο (22) διοικητικών ελέγχων αρ- του ελέγχου της νομιμότητας απαλλα-
χείων και επεξεργασιών σε είκοσι έναν γής από την υποχρέωση στράτευσης,
(21) φορείς. Οι επιλεγέντες φορείς τα γενετικά δεδομένα, τις βιομετρικές
αφορούσαν στο μεγαλύτερο μέρος τον τεχνολογίες και την προστασία της
τομέα υγείας (6 φορείς), τον υπόλοιπο ιδιωτικότητας, τη δημόσια ασφάλεια
δημόσιο τομέα (2 φορείς), τον τραπε- και προστασία των προσωπικών δεδο-
ζικό τομέα (1 φορέας), λοιπά νομικά μένων και την αζήτητη ηλεκτρονική
πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (11 φο- επικοινωνία (spam).
ρείς) καθώς και μία (1) πολυκατοικία Το 2005 υποβλήθηκαν στην Αρχή 62
ιδιώτη. Επίσης, η Αρχή συμμετείχε με αιτήσεις πρόσβασης και αντίρρησης
εκπρόσωπό της και στον έλεγχο των σχετικά με το Σύστημα Πληροφοριών
αρχείων της Ευρωπόλ που πραγματο- Σένγκεν. Η μεγάλη μείωση σε σχέση
ποιήθηκε από την αντίστοιχη Κοινή με τα έτη πριν από το 2003 οφείλεται
Εποπτική Αρχή. Στο δεύτερο κεφά- στο γεγονός ότι πλέον οι αιτήσεις αυ-
λαιο παρατίθενται τα βασικά συμπε- τές κατατίθενται από τους ενδιαφερό-
ράσματα των ελέγχων αυτών. μενους απευθείας στο Γραφείο SIRE-
Το 2005 η Αρχή επιλήφθηκε 1.225 NE του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης.
προσφυγών και αιτήσεων σχετικών με Οι προσφεύγοντες κατάγονται από 12
την τήρηση αρχείων και την επεξεργα- διαφορετικές χώρες, στην πλειοψηφία
σία προσωπικών δεδομένων. Επίσης, τους όμως είναι Ρώσοι και Αλβανοί.
μετά από αιτήματα δημοσίων υπηρε- Από τις 62 προσφυγές του 2005 διεκ-
σιών και φορέων, αλλά και με δική της περαιώθηκαν οι 28. Από αυτές, δια-
πρωτοβουλία, η Αρχή εξέδωσε γνωμο- γράφηκαν με απόφαση της Αρχής οι 5,
δοτήσεις που αναφέρονταν στην σε 9 περιπτώσεις το Υπουργείο Δημό-
εφαρμογή των βασικών αρχών της σιας Τάξης προέβη στη διαγραφή
προστασίας της ιδιωτικής ζωής. Συ- ύστερα από σχετική επιστολή της Αρ-
γκεκριμένα, η Αρχή ασχολήθηκε με χής, 2 περιπτώσεις διαγράφηκαν λόγω
καταγγελίες πολιτών που αφορούσαν λήξης του μέτρου, 3 περιπτώσεις ανα-
13
βλήθηκαν μέχρι να προσκομιστούν λίας, το Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτού-

νέα στοιχεία, 2 περιπτώσεις απορρί- το και την Εταιρεία Δικαστικών Μελε-
φθηκαν και σε 7 περιπτώσεις οι αιτού- τών, έλαβε χώρα στις 24.1.2005 και
ντες ενημερώθηκαν σχετικά με την αφορούσε: «Προβλήματα και ειδικές
καταχώριση. ρυθμίσεις προστασίας κατηγοριών
Στο πλαίσιο της διαδικασίας έκδοσης προσωπικών δεδομένων», ενώ τη δεύ-
αδειών λειτουργίας αρχείων με ευαί- τερη διοργάνωσαν από κοινού η Αρχή
σθητα δεδομένα, η Αρχή ολοκλήρωσε Προστασίας Δεδομένων και η Εθνική
κατά το έτος 2005 την εξέταση 55 αι- Επιτροπή Βιοηθικής και πραγματο-
τήσεων και 15 αιτήσεων χορήγησης ποιήθηκε στις 5.4.2005 με θέμα «Προ-
άδειας διαβίβασης δεδομένων σε χώ- στασία των Γενετικών Δεδομένων».
ρες εκτός ΕΕ. Από τις αιτήσεις αυτές, Επιπλέον, στις 8.2.2005 διοργανώθηκε
66 κατέληξαν στη χορήγηση άδειας, στα γραφεία της Αρχής ενημερωτικό
ενώ 4 από αυτές εκκρεμούν, είτε γιατί σεμινάριο για τους μαθητές Λυκείου
δόθηκε εντολή ελέγχου, είτε γιατί ζη- του Εκπαιδευτηρίου «Σύγχρονη Παι-
τήθηκαν περισσότερες διευκρινίσεις δεία», στο οποίο παρουσιάστηκαν ζη-
από τον υπεύθυνο επεξεργασίας. Επι- τήματα που ενδιαφέρουν τους νέους,
πλέον, ενεργοποιήθηκε διαδικασία παρέχοντας συμβουλές για την απο-
ελέγχου των αδειών που εκδόθηκαν φυγή ενδεχομένων κινδύνων. Επίσης,
κατά τη διάρκεια της προηγούμενης σημαντικό μέσο ενημέρωσης αποτέ-
τριετίας (2002-2005). Στο πλαίσιο αυ- λεσε η ιστοσελίδα της Αρχής, δίνο-
τό, ζητήθηκε από τους υπευθύνους ντας τη δυνατότητα στους ενδιαφερό-
επεξεργασίας να ενημερώσουν την μενους να ενημερώνονται ως προς τη
Αρχή σχετικά με τις ενέργειες συμ- σχετική νομοθεσία, τα δικαιώματα και
μόρφωσής τους σύμφωνα με τους τις υποχρεώσεις που απορρέουν από
όρους των αδειών που κατέχουν. Επί- αυτήν, καθώς και την πρακτική της
σης, η Αρχή δέχθηκε 108 αιτήσεις Αρχής. Με την επικείμενη υλοποίηση
ανανέωσης αδειών, από τις οποίες του έργου της αναβάθμισης του ιστο-
όλες βρέθηκαν ότι πληρούν τους χώρου της Αρχής στο πλαίσιο της
όρους ανανέωσης τους. συμμετοχής της στο επιχειρησιακό
Από επικοινωνιακής άποψης, η Αρχή, πρόγραμμα «Κοινωνία της Πληροφο-
με κύριο στόχο τη διαρκή ενημέρωση ρίας» αναμένεται μεγάλη βελτίωση
και την ευαισθητοποίηση των υποκει- των προσφερομένων από την Αρχή
μένων των δεδομένων καθώς και των υπηρεσιών.
υπευθύνων επεξεργασίας ως προς τα
δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, Γ. ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ
συνέχισε να καταβάλλει ιδιαίτερες
προσπάθειες προς την κατεύθυνση Πρόεδρος της Αρχής είναι ο Δημή-
αυτή. Σε καθημερινή βάση εξειδικευ- τριος Γουργουράκης, Αντιπρόεδρος
μένα στελέχη της Αρχής παρείχαν του Αρείου Πάγου ε.τ. με αναπληρω-
ενημέρωση – ηλεκτρονική και συμβα- τή του τον Χρήστο Παληοκώστα, Επί-
τική – και συμβουλές σε θέματα αρμο- τιμο Αρεοπαγίτη.
διότητας της Αρχής, αλλά και ειδικό-
τερη ενημέρωση με ομιλίες σε συνέ- Τακτικά και Αναπληρωματικά Μέ-
δρια και ημερίδες. Ακόμα, κατά το λη της Αρχής είναι:
έτος 2005 πραγματοποιήθηκαν δύο
ημερίδες με ιδιαίτερα σημαντικά θέ- Λεωνίδας Κοτσαλής, Καθηγητής του
ματα στον τομέα της προστασίας των Νομικού Τμήματος του Πανεπιστη-
προσωπικών δεδομένων. Η πρώτη μίου Αθηνών, τακτικό μέλος από
συνδιοργανώθηκε από τις Αρχές Προ- 14.11.2005, με αναπληρωτή του τον Ι-
στασίας Δεδομένων Ελλάδας και Ιτα- ωάννη Γιαννίδη, Αναπληρωτή Καθη-
14
γητή του Νομικού Τμήματος του Πα- επίπεδο Διεύθυνσης και συγκροτείται
νεπιστημίου Αθηνών, αναπληρωματι- από τρία τμήματα: αα) το τμήμα Ελε-
κό μέλος επίσης από 14.11.2005. γκτών, στο οποίο κατά το έτος 2005
Φίλιππος Δωρής, Καθηγητής του Νο- υπηρετούσαν 7 νομικοί και 5 πληρο-
μικού Τμήματος του Πανεπιστημίου φορικοί ελεγκτές, ενώ ήδη από τις αρ-
Αθηνών, τακτικό μέλος από χές του 2006, μετά τον διορισμό νέων
14.11.2005 με αναπληρώτριά του την ελεγκτών, ο αριθμός των υπηρετού-
Πηνελόπη Φουντεδάκη, Καθηγήτρια ντων ανήλθε σε 12 νομικούς και 8
του Παντείου Πανεπιστημίου, της πληροφορικούς, ββ) το τμήμα Επικοι-
οποίας η θητεία ως αναπληρωματικού νωνίας, στο οποίο έως τον Ιούλιο του
μέλους ανανεώθηκε από 14.11.2005. 2005 υπηρετούσαν 3 στελέχη και με
τον διορισμό μίας νέας υπαλλήλου ο
Ανδρέας Πομπόρτσης, Καθηγητής συνολικός αριθμός ανήλθε σε 4, ενώ,
Πληροφορικής του Αριστοτελείου με τον διορισμό το έτος 2006 άλλων 2
Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με υπαλλήλων, ανήλθε σε 6 και γγ) το
αναπληρώτριά του την Γραμματή Πά- τμήμα Διοικητικών και Οικονομικών
ντζιου, Καθηγήτρια ΤΕΙ Αθηνών. Υποθέσεων, στο οποίο κατά το έτος
Αγάπιος Παπανεοφύτου, Επίκουρος 2005 υπηρετούσαν 11 υπάλληλοι, τον
Καθηγητής του Παντείου Πανεπιστη- Ιούλιο 2005 διορίσθηκε μία νέα υπάλ-
μίου, αναπληρωματικό μέλος έως ληλος, ενώ το 2006, μετά τον διορισμό
14.11.2005 και έκτοτε τακτικό με ανα- άλλων 3 νέων υπαλλήλων, ο συνολι-
πληρωτή του τον Ιωάννη Τζιώνα, Επί- κός αριθμός ανήλθε σε 15.
κουρο Καθηγητή του Πανεπιστημίου
Μακεδονίας, αναπληρωματικό μέλος αα) Το τμήμα Ελεγκτών έχει αρμοδιό-
από 14.11.2005. τητες καθοριστικού χαρακτήρα για
Στυλιανός Σαρηβαλάσης, Επίτιμος την εκπλήρωση της αποστολής της
Σύμβουλος του Συμβουλίου της Επι- Αρχής. Ενδεικτικά, στο τμήμα αυτό
κρατείας με αναπληρωτή του τον ανήκει η διενέργεια διοικητικών ελέγ-
Αναστάσιο Πράσσο, τ. Αρεοπαγίτη. χων σε κάθε αρχείο, η προπαρασκευή
Νικόλαος Φραγκάκης, Δικηγόρος με της έκδοσης κανονιστικών πράξεων
αναπληρωτή του τον Χρήστο Πολίτη, για τη ρύθμιση ειδικών, τεχνικών και
Δικηγόρο. λεπτομερειακών θεμάτων που εντάσ-
σονται στο νομοθετικό πλαίσιο της
Τέλος, τον Οκτώβριο 2005 αποχώρη- προστασίας του ατόμου από την επε-
σαν, μετά την ολοκλήρωση της θητεί- ξεργασία δεδομένων προσωπικού χα-
ας τους και τον διορισμό των νέων με- ρακτήρα, η προπαρασκευή για την έκ-
λών, τα εξής τακτικά μέλη: Σωτήριος δοση Οδηγιών με σκοπό την ενιαία
Λύτρας, Καθηγητής Δημοσίου Δι- εφαρμογή της προστατευτικής του
καίου του Πανεπιστημίου Αθηνών, ατόμου νομοθεσίας, η εξέταση προ-
Αθανάσιος Παπαχρίστου, Καθηγητής σφυγών και καταγγελιών, η σύνταξη
Αστικού Δικαίου του Πανεπιστημίου εισηγήσεων και η έκδοση των σχετι-
Αθηνών και Νικόλαος Παπαγεωργίου, κών αποφάσεων. Εξάλλου, το τμήμα
Καθηγητής Εθνικού Μετσόβειου Πο- Ελεγκτών αφιερώνει σημαντικό χρόνο
λυτεχνείου Αθηνών. στην εξέταση αιτήσεων και τη διαδι-
κασία χορήγησης αδειών τήρησης και
Δ. ΥΠΟΔΟΜΗ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ επεξεργασίας αρχείων προσωπικών
δεδομένων. Επίσης, οι Ελεγκτές υπο-
Α) ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ βοηθούν κατηγορίες υπευθύνων επε-
ξεργασίας στην κατάρτιση κωδίκων
Η Αρχή επικουρείται στο έργο της δεοντολογίας και υποστηρίζουν την
από τη Γραμματεία που λειτουργεί σε ενημέρωσή τους σε θέματα προστασί-
15
ας προσωπικών δεδομένων με ειση- κτρονική τήρηση του πρωτοκόλλου,

γήσεις σε συνέδρια και ημερίδες. Ακό- την τήρηση των πρακτικών των συνε-
μη, στελέχη του τμήματος Ελεγκτών δριάσεων, τη δακτυλογράφηση κάθε
εκπροσωπούν την Αρχή σε όργανα είδους κειμένων, την ταξινόμηση και
της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς επί- διαρκή ενημέρωση κάθε αναγκαίου
σης και σε διεθνείς ομάδες εργασίας αρχείου και τη σύνταξη και εκτέλεση
και συνέδρια. Τέλος, στις αρμοδιότη- του οικονομικού προϋπολογισμού της
τες του τμήματος υπάγεται η προε- Αρχής. Στα καθήκοντα του τμήματος
τοιμασία φακέλων, η εκπόνηση μελε- υπάγεται επίσης η διαχείριση των οι-
τών, η υποβολή εισηγήσεων και η εν κονομικών υποθέσεων της υπηρεσίας
γένει συνδρομή της Αρχής κατά την (έκδοση ενταλμάτων πληρωμής, μι-
άσκηση των αρμοδιοτήτων της. Το σθοδοσίας, αποζημιώσεων και απολα-
τμήμα στελεχώνεται από ειδικούς βών των μελών και του προσωπικού,
επιστήμονες του κλάδου των επιστη- εκκαθάριση εσόδων και δαπανών), η
μών Νομικής και Πληροφορικής. μηχανοργάνωση των υπηρεσιών και η
υποστήριξη των μηχανογραφικών
ββ) Το τμήμα Επικοινωνίας στελεχώ- εφαρμογών και του λογισμικού.
νεται από εξειδικευμένο επιστημονι-
κό προσωπικό του κλάδου της Επικοι- Β) ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
νωνίας, της Μετάφρασης και των Κοι-
νωνικών Επιστημών. Είναι αρμόδιο Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προ-
για το σχεδιασμό και την εφαρμογή σωπικού Χαρακτήρα, ως ανεξάρτητη
της επικοινωνιακής πολιτικής της Αρ- διοικητική Αρχή, έχει δικό της προϋ-
χής, μέρος της οποίας είναι και οι δη- πολογισμό, ο οποίος εγγράφεται υπό
μόσιες σχέσεις και η επικοινωνία της ίδιο φορέα στον προϋπολογισμό του
Αρχής με άλλες δημόσιες υπηρεσίες οικείου Υπουργείου, εν προκειμένω
και οργανισμούς, με ιδιώτες και με του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Τον
υπηρεσίες του εξωτερικού, συμπερι- προϋπολογισμό εισηγείται στον
λαμβανομένων των αρμοδίων οργά- Υπουργό Οικονομίας και Οικονομι-
νων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς κών, σύμφωνα με τις διατάξεις του
και η διοργάνωση ενημερωτικών και άρθρου 2 του Ν. 3051/2002 “Συνταγ-
επιστημονικών ημερίδων και συνεδρί- ματικά κατοχυρωμένες ανεξάρτητες
ων για θέματα σχετικά με το αντικεί- Αρχές, τροποποίηση και συμπλήρωση
μενο της Αρχής. Επίσης, στις αρμο- του συστήματος προσλήψεων στο δη-
διότητες του τμήματος υπάγεται η μόσιο τομέα και συναφείς ρυθμίσεις'',
κατάρτιση ενημερωτικών φυλλαδίων, ο Πρόεδρος της Αρχής, ο οποίος είναι
καταχωρίσεων στον Τύπο, καθώς και και διατάκτης των δαπανών της.
ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών μηνυ- Κατά το οικονομικό έτος 2005, ο
μάτων για την Αρχή, τις αρμοδιότητες προϋπολογισμός ανήλθε στο ποσό
και το έργο της, η μετάφραση κειμέ- των δύο εκατομμυρίων σαράντα έξι
νων, η παρακολούθηση των Μ.Μ.Ε χιλιάδων ευρώ (2.046,000.00 ευρώ)
για θέματα επεξεργασίας δεδομένων και δαπανήθηκε στο σύνολό του. Ο
προσωπικού χαρακτήρα. εγκεκριμένος προϋπολογισμός της
Αρχής Προστασίας Δεδομένων για το
γγ) Το τμήμα Διοικητικών και Οικονο- έτος 2006 ανέρχεται στο ποσό των
μικών Υποθέσεων αποτελείται από δύο εκατομμυρίων πεντακοσίων πε-
προσωπικό με γνώσεις Δημόσιας Διοί- νήντα χιλιάδων ευρώ (2.550.000,00 ευ-
κησης και Οικονομικών. Οι υπάλληλοι ρώ) και προβλέπει αυξήσεις στους
του τμήματος είναι επιφορτισμένοι με κωδικούς μισθοδοσίας λόγω της πρό-
τη γραμματειακή υποστήριξη του σληψης και ανάληψης υπηρεσίας το
Προέδρου και των Μελών, την ηλε- 2005 δύο νέων υπαλλήλων για τα τμή-
16
ματα Επικοινωνίας και Διοικητικό - ση των δεξιοτήτων του ανθρώπι-

Οικονομικό και της πρόσληψης στις νου δυναμικού και την αύξηση της
αρχές του 2006 άλλων δεκαεννέα (19) παραγωγικότητας.
υπαλλήλων για τα τρία τμήματα της • Την ανάπτυξη της υποδομής της
Γραμματείας της Αρχής Προστασίας Α.Π.Δ.Π.Χ. σε τεχνολογίες πληρο-
Δεδομένων, καθώς επίσης και στους φορικής και επικοινωνιών, προκει-
κωδικούς που αφορούν τις δαπάνες μένου να συνδεθεί με έργα της Δη-
που απορρέουν από την επέκταση μόσιας Διοίκησης που αφορούν σε
των γραφείων της και την προμήθεια υπηρεσίες προς τον πολίτη και
για τον ίδιο λόγο υλικού εξοπλισμού. πολλαπλασιάζουν τα οφέλη του
έργου αυτού και διασφαλίζουν την
Γ) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΥΠΟΔΟΜΗ ΚΑΙ ταχύτερη προσαρμογή στις νέες
ΕΡΓΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ συνθήκες τόσο σε εθνικό όσο και
σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Στο πλαίσιο του Ε.Π. 'Κοινωνία της
Πληροφορίας', η Αρχή πραγματο- Το έργο αυτό αποτελείται από τα ακό-
ποιεί, με την υποστήριξη της ΚτΠ ΑΕ, λουθα υποέργα:
ένα έργο πληροφορικής, δημιουργώ- 1. Παροχή Υπηρεσιών Συμβούλου Τε-
ντας παράλληλα την απαραίτητη υπο- χνικής Υποστήριξης (ΣΤΥ) για το
δομή για τη βελτιστοποίηση των δια- έργο «Ηλεκτρονικό Κέντρο Εξυπη-
δικασιών και υπηρεσιών της με ειδι- ρέτησης του πολίτη για την προ-
κότερους στόχους: στασία των δεδομένων προσωπι-
• Τη βελτίωση της ποιότητας των κού χαρακτήρα».
υπηρεσιών της στους πολίτες, οι 2. Προμήθεια περιφερειακού εξοπλι-
οποίοι αποτελούν τα υποκείμενα σμού και τηλεφωνικού κέντρου της
των δεδομένων και τις επιχειρή- Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προ-
σεις, δημόσιους φορείς, οργανι- σωπικού Χαρακτήρα (Α.Π.Δ.Π.Χ).
σμούς και λοιπούς υπευθύνους 3. Πληροφοριακό σύστημα ηλεκτρο-
επεξεργασίας. νικών υπηρεσιών της Αρχής Προ-
• Την αναβάθμιση του τρόπου επικοι- στασίας Δεδομένων Προσωπικού
νωνίας και πληροφόρησης των υπο- Χαρακτήρα (Α.Π.Δ.Π.Χ.).
κειμένων των δεδομένων και των
υπευθύνων επεξεργασίας για νομι- Στη συνέχεια, παρατίθενται συνοπτι-
κά και τεχνικά ζητήματα, καθώς και κές περιγραφές της εξέλιξης πραγμα-
του τρόπου εξυπηρέτησης των αι- τοποίησης των ανωτέρω υποέργων.
τήσεών τους. Στις 3-5-2005 υπογράφτηκε η σύμβα-
• Τη βελτίωση της εσωτερικής λει- ση του έργου “Παροχή Υπηρεσιών
τουργίας και επικοινωνίας μεταξύ Συμβούλου Τεχνικής Υποστήριξης για
των υπηρεσιών της Α.Π.Δ.Π.Χ., το έργο «Ηλεκτρονικό Κέντρο Εξυπη-
την αύξηση της αποδοτικότητάς ρέτησης του πολίτη για την Προστα-
τους και την ελαχιστοποίηση του σία των Δεδομένων Προσωπικού Χα-
χρόνου απόκρισης στις εκτελούμε- ρακτήρα” μεταξύ της “ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
νες εσωτερικές λειτουργίες. ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΑΕ” και της
• Την εξαγωγή σημαντικών στατιστι- Ένωσης Νομικών Προσώπων «ICAP
κών στοιχείων με την τήρηση δια- Ανώνυμος Εταιρεία Ερευνών και
χρονικών αρχείων στην Α.Π.Δ.Π.Χ. Επενδύσεων, Σύμβουλοι Επιχειρήσε-
• Την αύξηση της διαφάνειας των ων - Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθη-
διαδικασιών που διέπουν την νών Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων
Α.Π.Δ.Π.Χ. και της αξιοπιστίας του Έρευνας». Αντικείμενο του υποέργου
έργου που παράγει. είναι η παροχή υπηρεσιών Συμβούλου
• Την αξιοποίηση και την αναβάθμι- Τεχνικής Υποστήριξης (ΣΤΥ) για την
17
έγκαιρη και ορθή εκτέλεση του συνο- σωπικού Χαρακτήρα (Α.Π.Δ.Π.Χ.)” με-
λικού έργου. Έργο του ΣΤΥ είναι η ταξύ της “ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟ-
διαχειριστική, η τεχνική υποστήριξη ΦΟΡΙΑΣ ΑΕ” και της Αναδόχου ALTEC
του συνολικού έργου, η εκπόνηση με- AEBEE. Αντικείμενο του έργου είναι η
λετών και η παροχή εμπειρογνωμοσύ- ανάπτυξη Πληροφοριακού Συστήμα-
νης για την υλοποίηση των ενεργειών τος (Π.Σ.) ηλεκτρονικών υπηρεσιών
διαχείρισης και παρακολούθησης της της Α.Π.Δ.Π.Χ. που θα συμβάλει στην
υλοποίησης του συνολικού έργου. Το ουσιαστική εσωτερική και εξωτερική
έργο του ΣΤΥ διακρίνεται στις ακό- επιχειρησιακή της αναβάθμιση. Ειδικό-
λουθες ενότητες: τερα, το έργο περιλαμβάνει:
• Οργάνωση πλαισίου Διαχείρισης & 1. Εκπόνηση μελέτης εφαρμογής του
Προγραμματισμός Υλοποίησης Κυ- Π.Σ.,
ρίως Έργου. 2. Προμήθεια, εγκατάσταση και παρα-
• Παρακολούθηση & Υποστήριξη μετροποίηση υλικού και λογισμι-
της πορείας Υλοποίησης του Κυρί- κού,
ως Έργου. 3. Ανάπτυξη λογισμικού για την υπο-
• Προγραμματισμός και Υποστήριξη στήριξη όλων των επιχειρησιακών
των διαδικασιών παραλαβής του λειτουργιών της Α.Π.Δ.Π.Χ. (εσωτε-
Κυρίως Έργου. ρικές λειτουργίες, διαδικτυακή πύ-
• Υποστήριξη των αναγκών ενημέ- λη - portal),
ρωσης επί της προόδου υλοποίη- 4. Μετάπτωση και ψηφιοποίηση δε-
σης προς την ΚτΠ Α.Ε. και τους δομένων,
εμπλεκόμενους φορείς. 5. Υποστήριξη της πιλοτικής και πα-
• Εκπόνηση μελετών. ραγωγικής λειτουργίας του Π.Σ.,
6. Εκπαίδευση και κατάρτιση του προ-
Στο πλαίσιο αυτό, ο ΣΤΥ παρέδωσε, σωπικού της Α.Π.Δ.Π.Χ.,
εντός του 2005, αφού ανταποκρίθηκε 7. Εγγύηση, συντήρηση και τεχνική
στον κριτικό σχολιασμό και τις διατυ- υποστήριξη του Π.Σ.
πωθείσες απαιτήσεις της Αρχής, τα
ακόλουθα: Από τη στιγμή της υπογραφής της σύμ-
1. Πλάνο διαχείρισης και ποιότητας βασης και μέχρι το τέλος του 2005, ο
του έργου Ανάδοχος πραγματοποίησε τη μελέτη
2. Επικαιροποιημένο χρονοδιάγραμ- εφαρμογής, κατά την οποία γίνεται κα-
μα κυρίως έργου ταγραφή και ανάλυση των λειτουργι-
3. Μελέτη διερεύνησης υφιστάμενης κών και μη λειτουργικών απαιτήσεων
κατάστασης της Α.Π.Δ.Π.Χ. για την ανάπτυξη του Π.Σ., σε συνεργα-
4. Μελέτη Αξιολόγησης Υφιστάμενης σία με την Αρχή. Κατά την επόμενη
Κατάστασης Α.Π.Δ.Π.Χ. φάση θα πραγματοποιηθεί η υλοποίη-
5. Μελέτη ανασχεδιασμού λειτουργί- ση του Π.Σ.. Το έργο θα ολοκληρωθεί
ας Α.Π.Δ.Π.Χ. σε 16 μήνες από την υπογραφή της
σύμβασης.
Στην παρούσα φάση του έργου, ο ΣΤΥ Στις 27-10-2005 υπογράφτηκε η σύμ-
παρακολουθεί, υποστηρίζει το προ- βαση του έργου “Προμήθεια περιφε-
σωπικό της Αρχής και συμμετέχει ρειακού εξοπλισμού και τηλεφωνικού
στον σχολιασμό των παραδοτέων των κέντρου της Α.Π.Δ.Π.Χ. μεταξύ της
άλλων δύο υποέργων. Η διάρκεια του “ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ
υποέργου είναι 18 μήνες. ΑΕ” και της Αναδόχου ANCO AE. Η
Στις 27-10-2005 υπογράφτηκε η σύμ- προβλεπόμενη διάρκεια εκτέλεσης της
βαση του έργου “Πληροφοριακό σύ- σύμβασης ανερχόταν στους 4 μήνες. Το
στημα ηλεκτρονικών υπηρεσιών της υποέργο αυτό διακρινόταν στις ακό-
Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προ- λουθες φάσεις:
18
1. Μελέτη εφαρμογής, τού, η Αρχή προμηθεύτηκε τους με-

2. Προμήθεια και εγκατάσταση εξο- ταγωγείς του 1ου ορόφου, καθώς και
πλισμού - τηλεφωνικού κέντρου, 25 σταθμούς εργασίας, 6 εκτυπωτές
3. Καλή λειτουργία και εκπαίδευση και 1 σαρωτή.
και Τέλος, η Αρχή λόγω της επέκτασής
4. Παραγωγική λειτουργία. της στον 1ον όροφο του κτιρίου, συνέ-
Ήδη εγκαταστάθηκε στην Αρχή τηλε- δεσε τις καλωδιώσεις αυτού και του
φωνικό κέντρο τεχνολογίας Voice over 5ου ορόφου με οπτική ίνα. Επίσης, με
IP καθώς και ένα σύνολο εφαρμογών καλώδιο χαλκού διασυνδέθηκαν οι
με στόχο τη δημιουργία ενός αποτελε- αναλογικές και ψηφιακές συσκευές
σματικού CRM. Συγκεκριμένα, εγκα- (φαξ και τηλέφωνο) με το ανωτέρω
ταστάθηκαν ένα VoIP PBX, ένας εξυ- αναφερόμενο τηλεφωνικό κέντρο.
πηρετητής για την εφαρμογή IVR,
ένας εξυπηρετητής για το Contact Ce-
nter (CCAgent) και ένας εξυπηρετητής Ε. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑ-
για το Unified messaging που υλοποιεί ΤΑ, ΑΝΑΓΚΑΙΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ
την ολοκλήρωση των υπηρεσιών ηλε- ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΗ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ
κτρονικού ταχυδρομείου, φαξ και Voi- ΣΕ ΝΟΜΟΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΕΣ
ce Mail σε μία ενοποιημένη, καθώς και ΕΡΓΑΣΙΕΣ
η απαιτούμενη διεπαφή του τηλεφωνι-
κού κέντρου με το Πληροφοριακό Σύ- Η Αρχή αντιμετωπίζει μια σειρά δυ-
στημα της Αρχής με στόχο την καλύτε- σκολιών και προβλημάτων, τα οποία
ρη δυνατή εξυπηρέτηση του πολίτη θέτουν σοβαρά εμπόδια στην εύρυθ-
και την αύξηση της παραγωγικότητας μη λειτουργία της. Τα προβλήματα
των υπαλλήλων της. Οι πιο σημαντι- εκτείνονται από την έλλειψη επαρ-
κές υπηρεσίες είναι οι ακόλουθες: κούς ανθρώπινου δυναμικού και ειδι-
1. Αυτοματοποιημένη εξυπηρέτηση κής υλικοτεχνικής υποδομής έως και
του πολίτη με την εφαρμογή IVR, την έλλειψη κινήτρων απόδοσης του
όπου ο πολίτης μπορεί να λαμβά- προσωπικού και κατάλληλων διαδικα-
νει την πληροφορία που επιθυμεί σιών και μέσων αντιμετώπισης έκτα-
και να θέτει αιτήματα χωρίς την κτων περιπτώσεων. Τα προβλήματα
παρέμβαση υπαλλήλου (απαραί- αυτά έχουν αρνητική επίπτωση στο
τητη είναι η διεπαφή της εφαρμο- ελεγκτικό της έργο, καθιστούν δύσκο-
γής IVR με το πληροφοριακό σύ- λη και σε πολλές περιπτώσεις ανέφι-
στημα του οργανισμού), κτη την εκτέλεση ελέγχων σε όλη τη
2. Δρομολόγηση των τηλεφωνικών χώρα και δημιουργούν δυσχέρειες
κλήσεων των πολιτών προς την στην επιδίωξη της Αρχής για υποστή-
κατάλληλη ομάδα υπαλλήλων ριξη των πολιτών και των υπευθύνων
(agents), επεξεργασίας. Επίσης, δημιουργούν
3. Voice Mail, όπου ο πολίτης μπορεί δυσκολίες στην ποιοτική αναβάθμιση
να αφήσει φωνητικό μήνυμα στον του έργου της Αρχής και ακόμα οδη-
αρμόδιο υπάλληλο όταν αυτός δεν γούν το ιδιαιτέρως υψηλού επιστημο-
είναι διαθέσιμος και στη συνέχεια νικού επιπέδου δυναμικό της Αρχής
αυτός να καλέσει τον πολίτη με να την εγκαταλείψει και βεβαίως απο-
την πρώτη ευκαιρία και τρέπει την προσέλευση άλλων υψη-
4. Unified Messaging όπου ηλεκτρονι- λού επιστημονικού επιπέδου στελε-
κή αλληλογραφία, φωνητικά μηνύ- χών, αν λάβει κανείς υπόψη ότι το
ματα και φαξ που αφορούν έναν 50% περίπου των επιτυχόντων στον
υπάλληλο μπορούν να παρέχονται διαγωνισμό του έτους 2005 για πρό-
σε αυτόν σαν μια υπηρεσία. σληψη σε θέσεις ελεγκτών δεν αποδέ-
Ακόμα, στο πλαίσιο του υποέργου αυ- χτηκαν τον διορισμό. Ακόμα, η ύπαρ-
19
ξη και της Αρχής Διασφάλισης του σε πανελλαδική έκταση και ιδίως

Απορρήτου των Επικοινωνιών προκα- στις μεγάλες πόλεις.
λεί σύγχυση σε σχέση με τις αρμοδιό- • Ο προϋπολογισμός της Αρχής θα
τητες των αρχών προστασίας δεδομέ- ήταν σκόπιμο και ενισχυτικό της
νων και διασφάλισης απορρήτου επι- ανεξαρτησίας της να έχει αυτοτέ-
κοινωνιών, θετικές και αρνητικές συ- λεια ή τουλάχιστον να συνδεθεί με
γκρούσεις που αναγκαίως θα οδηγή- τον προϋπολογισμό της Βουλής,
σουν σε δικαστικές παρεμβάσεις. με το μόνο δηλαδή αρμόδιο όργα-
Για την αποτελεσματική λειτουργία νο που ελέγχει την Αρχή. Η Αρχή
της Αρχής Προστασίας Δεδομένων, πρέπει, όπως επιβάλλεται και από
στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, το άρθρο 19, παρ. 1 εδ. θ του Νό-
καθώς και την ενίσχυση της ανεξαρ- μου 2472/97, το οποίο σημειωτέον
τησίας της, είναι αναγκαίες μεταξύ μεταφέρει αντίστοιχη διάταξη της
άλλων και οι ακόλουθες ρυθμίσεις: Οδηγίας 95/46/ΕΚ, να ενημερώνε-
• Ενίσχυση της Αρχής Προστασίας ται για νομοπαρασκευαστικές ερ-
Δεδομένων για την πιο αποτελε- γασίες που άπτονται των προσω-
σματική άσκηση της ελεγκτικής πικών δεδομένων, για να εκφέρει
της αρμοδιότητας, συμπεριλαμβα- τη γνώμη της ως προς αυτές και να
νομένης της επέκτασης της ειδι- αποφεύγονται έτσι ρυθμίσεις που
κής τεχνολογικής υποδομής της δεν συνάδουν με το άρθρο 9Α του
Αρχής. Συντάγματος και τον εκτελεστικό
• Δημιουργία υποδομής ενημέρωσης αυτού Νόμο 2472/1997.
και ευαισθητοποίησης των πολιτών
σε θέματα προστασίας της ιδιωτι- Τέλος, προβλήματα προκαλούνται και
κότητας και ενίσχυση για το σκοπό σε σχέση με την εφαρμογή του Νόμου
αυτό του τμήματος Επικοινωνίας 2472/97 και τη μη ενσωμάτωση της
της Γραμματείας της Αρχής. Οδηγίας 2002/58/ΕΚ. Οι επόμενες
• Νομοθετική πρόβλεψη για δυνα- ενότητες αναφέρονται στις παρατη-
τότητα της Αρχής να αναθέτει σε ρήσεις και προτάσεις της Αρχής που
εξωτερικούς, ειδικούς εμπειρο- αφορούν στην τροποποίηση του Νό-
γνώμονες, με συμβάσεις έργου ή μου 2472/97 και την ενσωμάτωση της
εργασίας ορισμένου χρόνου, την Οδηγίας 2002/58/ΕΚ, καθώς και στη
εκτέλεση εργασιών, όταν οι ανά- συνδρομή της Αρχής σε άλλες νομο-
γκες το επιβάλλουν. παρασκευαστικές εργασίες ως προς
• Αναμόρφωση του οργανισμού της τις ρυθμίσεις που αφορούν επεξεργα-
Γραμματείας της Αρχής αναφορικά σία προσωπικών δεδομένων.
με τους ελεγκτές έτσι ώστε να
προβλέπεται βαθμολογική και μι- α. Τροποποίηση Ν. 2472/97
σθολογική εξέλιξή τους.
• Αύξηση των οργανικών θέσεων Σε συμμόρφωση με τις παρατηρήσεις
του προσωπικού της Γραμματείας που περιλαμβάνονται στην Πρώτη
(ελεγκτών και διοικητικού προσω- Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
πικού) κατά είκοσι πέντε (25). σχετικά με την εφαρμογή της Οδηγίας
• Χορήγηση σημαντικών πιστώσεων περί προστασίας των προσωπικών δε-
για την ανεμπόδιστη εκτέλεση του δομένων, το Υπουργείο Δικαιοσύνης
έργου της Αρχής, στο σύνολό του, συνέστησε Νομοπαρασκευαστική
κατά τη βούληση του νομοθέτη Επιτροπή για την τροποποίηση του
(κοινοτικού και εθνικού) και την αντίστοιχου ελληνικού Νόμου.
επιθυμία και προσδοκία των πολι- Η Αρχή υπέβαλε στην πιο πάνω Επι-
τών, συμπεριλαμβανομένης της τροπή τις παρατηρήσεις και προτάσεις
δυνατότητας διενέργειας ελέγχων της, ώστε να επιτευχθεί ο μεγαλύτερος
20
δυνατός βαθμός εναρμόνισης της ελ- ρασκευαστική Επιτροπή, οι οποίες εν-

ληνικής νομοθεσίας με τις αρχές της σωματώθηκαν εν μέρει στο ΣχΝ. Ορι-
Ευρωπαϊκής Οδηγίας χωρίς να θίγο- σμένα, ωστόσο, καίρια σημεία δεν εν-
νται τα δικαιώματα των υποκειμένων. σωματώθηκαν, ιδίως σχετικά με την
Τα κυριότερα σημεία στα οποία επικε- έννοια του «αρχείου», τις προϋποθέ-
ντρώθηκαν οι παρατηρήσεις της Αρ- σεις της επεξεργασίας ευαίσθητων δε-
χής αφορούσαν: δομένων, την επεξεργασία για δημο-
• τον ορισμό του αρχείου, όπου ενώ σιογραφικούς σκοπούς και σκοπούς
η Οδηγία αναφέρεται σε «διαρ- καλλιτεχνικής έκφρασης, τις προϋπο-
θρωμένα» αρχεία, ο προσδιορισμός θέσεις διαβίβασης προσωπικών δεδο-
αυτός λείπει από τη διατύπωση μένων σε χώρες εκτός Ευρωπαϊκής
του ελληνικού Νόμου διευρύνο- Ένωσης, την αρμοδιότητα της Αρχής
ντας έτσι το πεδίο εφαρμογής του για την έκδοση Οδηγιών σε θέματα
Νόμου, ασφάλειας των δεδομένων και των
• το πεδίο εφαρμογής του Νόμου, υπολογιστικών και επικοινωνιακών
όπου ο ελληνικός Νόμος υπάγει υποδομών καθώς και την έκταση των
στην αρμοδιότητα της Αρχής και ελέγχων στην τεχνολογική υποδομή
κάθε επεξεργασία που λαμβάνει του υπεύθυνου της επεξεργασίας που
χώρα σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ υποστηρίζει την επεξεργασία των
και αφορά άτομα εγκατεστημένα προσωπικών δεδομένων. Η αναλυτική
στην ελληνική επικράτεια, δη- αιτιολογία παρατίθεται στο Υπόμνημα
μιουργώντας πρόβλημα διπλής αρ- που υπέβαλε η Αρχή στην Επιτροπή
μοδιότητας, Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής
• τον διευρυμένο ορισμό των ευαί- καθώς και σε άλλους κυβερνητικούς
σθητων δεδομένων από τον Έλλη- φορείς, το οποίο δημοσιεύεται στο
να νομοθέτη, ιδίως σε ό,τι αφορά Παράρτημα της παρούσας Έκθεσης
τα δεδομένα κοινωνικής πρόνοιας, (βλ. Υπόμνημα, στο Παράρτημα).
αυτά που αναφέρονται σε συμμε- Επιπλέον, η Αρχή υπέβαλε προς την
τοχή σε σωματεία και αυτά που τη- Ειδική Νομοπαρασκευαστική Επιτρο-
ρούνται για δημοσιογραφικούς πή προτάσεις για την τροποποίηση
σκοπούς, ορισμένων ρυθμίσεων που αφορούν
• τη διεύρυνση και απλοποίηση του το υπηρεσιακό καθεστώς των Ελε-
δικαιώματος ενημέρωσης και πρό- γκτών της Αρχής καθώς και όλου του
σβασης των υποκειμένων, και προσωπικού της Γραμματείας της Αρ-
• τη διαδικασία εξέτασης του ικανο- χής. Έτσι, ως προς τους πρώτους προ-
ποιητικού επιπέδου προστασίας τάθηκε η χορήγηση ειδικού επιστημο-
στις τρίτες χώρες. νικού επιδόματος λόγω των απαιτού-
μενων αυξημένων επιστημονικών τυ-
Με την ευκαιρία, η Αρχή προέβη σε πικών προσόντων για την πρόσληψή
προτάσεις τροποποίησης του σχετι- τους, και επιπλέον ότι θα πρέπει να
κού Νόμου που σκοπεύουν στην απο- λαμβάνουν τις αποδοχές του μισθολο-
δοτικότερη λειτουργία της Αρχής, την γικού κλιμακίου που αντιστοιχεί στα
αναβάθμιση του καθεστώτος του προ- έτη υπηρεσίας του βαθμού Β' με τον
σωπικού και την ενίσχυση της ανε- οποίο προσλαμβάνονται. Η ρύθμιση
ξαρτησίας της. αυτή είναι αναγκαία και απαραίτητη
Ειδικότερα, το Σχέδιο Νόμου υπεβλή- βάσει της αρχής της ισότητας, διότι
θη από το Υπουργείο Δικαιοσύνης αντιστοίχως το άρθρο 3 του Ν.
ενιαίως με το ΣχΝ για την ενσωμάτω- 3205/2003 για το ενιαίο μισθολόγιο
ση της Οδηγίας 2002/58/ΕΚ. Η Αρχή των δημόσιων υπαλλήλων προβλέπει
υπέβαλε εγκαίρως κατά το 2005 τις αντίστοιχη ρύθμιση για άτομα που
προτάσεις της στην Ειδική Νομοπα- διορίζονται ως προϊστάμενοι, δηλαδή
21
με βαθμό άλλον από τον εισαγωγικό χή επεσήμανε διάφορα άλλα σημεία

βαθμό Δ' που ισχύει γενικώς για τις στην Ειδική Νομοπαρασκευαστική
προσλήψεις στο Δημόσιο. Ως προς Επιτροπή που βασίζονται σε υποθέ-
όλο το προσωπικό της Γραμματείας σεις και προβλήματα που αντιμετώπι-
της Αρχής, προτάθηκαν ρυθμίσεις για σε από το 1999 κατά την εφαρμογή
την αναβάθμιση των αποδοχών τους του Ν. 2774/99. Ιδίως επεσήμανε την
και την καταβολή επιδομάτων που ανάγκη η συγκατάθεση του συνδρο-
λαμβάνουν άλλες κατηγορίες υπαλλή- μητή να δίδεται όχι μόνο εγγράφως
λων του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Δυ- αλλά και με ηλεκτρονικά μέσα λαμβά-
στυχώς, οι προτάσεις αυτές δεν ενσω- νοντας υπόψη ότι οι σχετικές ρυθμί-
ματώθηκαν στο Σχέδιο Νόμου, ενώ ο σεις αφορούν περιβάλλον ηλεκτρονι-
Πρόεδρος της Αρχής έχει επισημάνει κών επικοινωνιών και χρήσης των τε-
προς όλες τις πλευρές την ανάγκη χνολογιών πληροφορικής και επικοι-
βελτίωσης του καθεστώτος των υπαλ- νωνιών. Ωστόσο, ενώ το άρθρο 5 παρ.
λήλων της Γραμματείας της Αρχής. 1 ΣχΝ ενσωματώνει αντίστοιχη ρύθμι-
ση, περιορίζει το πεδίο εφαρμογής
β. Ενσωμάτωση Οδηγίας 2002/58 της στο άρθρο 5 παρ. 3. Επίσης, η Αρ-
χή επεσήμανε την ανάγκη να ρυθμι-
Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, σθεί η περίπτωση όπου μεσολαβούν
ετέθη υπόψη της Αρχής το ΣχΝ για ενδιάμεσοι φορείς για την παροχή της
την ενσωμάτωση στην ελληνική έννο- αιτηθείσας υπηρεσίας, και ως τέτοιοι
μη τάξη της Οδηγίας 2002/58. νοούνται τόσο οι φορείς παροχής δη-
Το ΣχΝ πρόκειται να αντικαταστήσει μόσιου δικτύου ή υπηρεσιών ηλε-
το Ν. 2774/99 για την προστασία των κτρονικών επικοινωνιών αλλά και οι
προσωπικών δεδομένων στον τομέα ανεξάρτητοι αντιπρόσωποι τέτοιων
των τηλεπικοινωνιών. Επί του ΣχΝ, η φορέων. Το άρθρο 5 παρ. 3 ΣχΝ πε-
Αρχή ήδη κατά το 2004 υπέβαλε στην ριορίζεται μόνο στην πρώτη περί-
Ειδική Νομοπαρασκευαστική Επιτρο- πτωση και επιπλέον απαιτεί έγγραφη
πή λεπτομερή σχόλια και ολοκληρω- ενημέρωση του συνδρομητή κατά το
μένη νομοθετική πρόταση. Δυστυχώς, χρόνο κατάρτισης της σύμβασης,
οι περισσότερες προτάσεις της Αρχής προϋπόθεση που κρίνεται προβλη-
δεν ενσωματώθηκαν στο ΣχΝ που κα- ματική τόσο ως προς τον απαιτούμε-
τέθεσε τον Μάρτιο 2006 το Υπουργείο νο έγγραφο τύπο όσο και ως προς το
Δικαιοσύνης στη Βουλή, το οποίο χρόνο ενημέρωσης, διότι δύναται να
οδηγεί σε αποφατικές και θετικές συ- προκύψει στο μέλλον η μεσολάβηση
γκρούσεις αρμοδιοτήτων μεταξύ της άλλων φορέων. Επίσης, η Αρχή επε-
Αρχής και της Αρχής Διασφάλισης του σήμανε την ανάγκη ρύθμισης της πε-
Απορρήτου των Επικοινωνιών ρίπτωσης όπου προς το σκοπό επα-
(ΑΔΑΕ) και επιπλέον δεν ενσωματώ- λήθευσης της ταυτότητας των αιτού-
νει ορθώς ορισμένες διατάξεις ουσια- ντων ζητείται επίδειξη ή φωτοτυπία
στικού δικαίου της Οδηγίας των σχετικών εγγράφων με υποχρέω-
2002/58/ΕΚ (πβλ. και κεφάλαιο για την ση των παρόχων να καταστρέφονται
αζήτητη ηλεκτρονική επικοινωνία). Η οι φωτοτυπίες με την ολοκλήρωση
Αρχή υπέβαλε Υπόμνημα στην Επι- του ελέγχου ταυτότητας.
τροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Ως προς τα δεδομένα κίνησης, η Αρχή
Βουλής καθώς και σε άλλους κυβερνη- πρότεινε τη ρύθμιση της περίπτωσης
τικούς φορείς, το οποίο δημοσιεύεται όπου ενδιάμεσοι φορείς εμπλέκονται
στο Παράρτημα της παρούσας Έκθε- στη χρέωση, όπως εταιρείες συλλογής
σης (βλ. Υπόμνημα, στο Παράρτημα). απαιτήσεων. Επίσης, πρότεινε λεπτο-
Πέραν των επισημάνσεων που αναφέ- μερή ρύθμιση για την επεξεργασία
ρονται στο ανωτέρω Υπόμνημα, η Αρ- των δεδομένων κίνησης προς το σκο-
22
πό ανίχνευσης της απάτης, όπως προ- ση της Αρχής που αποσαφήνιζε ότι
βλέπει το άρθρο 6 παρ. 5 και 1 της πρόκειται για ευθύνη με αντιστροφή
Οδηγίας 2002/58/ΕΚ σε συνδυασμό με του βάρους της απόδειξης, όπως προ-
τις αιτιολογικές σκέψεις 29 και 30 της κύπτει από το συνδυασμό της διάτα-
Οδηγίας, ώστε να διασφαλίζεται, αφε- ξης αυτής με τη διάταξη του άρθρου
νός, η προστασία των δεδομένων των 12 παρ. 1 ΣχΝ, όπου καθίσταται σα-
συνδρομητών και, αφετέρου, τα έννο- φές ότι το κόστος των μέτρων ασφά-
μα συμφέροντα των παρόχων. Στο άρ- λειας αποτελεί βασική παράμετρο.
θρο 7 ΣχΝ, ενσωματώθηκε σχετική Τέλος, το άρθρο 15 ΣχΝ ενσωμάτωσε
πρόταση της Αρχής να εμφανίζονται τις προτάσεις της Αρχής ως προς τη
στις αναλυτικές χρεώσεις μόνο οι συν- λεπτομερέστερη περιγραφή των πρά-
δέσεις για τις οποίες χρεώνεται ο συν- ξεων που στοιχειοθετούν την αντικει-
δρομητής και όχι οι ατελώς πραγμα- μενική υπόσταση του αδικήματος και
τοποιούμενες κλήσεις. Αντιθέτως, δεν τη δίωξη σε περίπτωση αμέλειας.
ενσωματώθηκε η πρόταση της Αρχής
να μην εμφανίζονται στους αναλυτι- γ. Συνδρομή στο νομοθετικό έργο
κούς λογαριασμούς συνδέσεις προς επί ρυθμίσεων που αφορούν την
υπηρεσίες που παρέχουν συμβουλές επεξεργασία των προσωπικών δεδο-
για ευαίσθητα κοινωνικά προβλήματα μένων
ή προβλήματα υγείας, όπου οι χρή-
στες επιθυμούν κατά κανόνα να παρα- Ένα σημαντικό κομμάτι του ετήσιου
μείνουν ανώνυμοι και απέναντι στο έργου της Αρχής αποτελεί η συνδρομή
συνδρομητή. Ως προς το άρθρο 10 των υπευθύνων επεξεργασίας σε ζη-
ΣχΝ σχετικά με τη λειτουργία των κα- τήματα που αφορούν την επεξεργασία
ταλόγων συνδρομητών, η Αρχή επε- των προσωπικών δεδομένων, ενόψει
σήμανε τα εξής σημεία: καταρχάς, η ιδίως της αυξανόμενης χρήσης των νέ-
καταχώριση στους καταλόγους προς ων τεχνολογιών. Γενικότερα, επιση-
το σκοπό της έρευνας των στοιχείων μαίνουμε το πλεονέκτημα για την πο-
επαφής του συνδρομητή δεν απαιτεί λιτεία να συμβουλεύεται έγκαιρα την
συγκατάθεση του συνδρομητή, σύμ- Αρχή ως προς ρυθμίσεις που αφορούν
φωνα με το άρθρο 12 παρ. 1 και 3 της την προστασία των προσωπικών δεδο-
Οδηγίας 2002/58/ΕΚ, παρά μόνο ενη- μένων. Με τον τρόπο αυτό, αποφεύ-
μέρωση, εκτός και εάν τα στοιχεία γονται προβλήματα εφαρμογής, μειώ-
πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για νεται το τελικό κόστος υλοποίησης
άλλους σκοπούς, π.χ. σκοπούς διαφή- ενός μέτρου και βέβαια αποφεύγεται
μισης ή αντίστροφης αναζήτησης βά- τυχόν βλάβη των υποκειμένων των δε-
σει του αριθμού της σύνδεσης. Αντι- δομένων από ρύθμιση που δεν συνά-
θέτως, το ΣχΝ απαιτεί συγκατάθεση δει με το συνταγματικώς πλέον κατο-
και μάλιστα και δεύτερη συγκατάθεση χυρωμένο δικαίωμα της προστασίας
σε περίπτωση χρησιμοποίησης των των προσωπικών δεδομένων. Άλλω-
στοιχείων για άλλους σκοπούς, ενώ στε, σύμφωνα και με την Οδηγία
δεν αναφέρεται καθόλου στην αντί- 95/46/ΕΚ, η γνωμοδοτική αρμοδιότητα
στροφη αναζήτηση. Τέλος, η Αρχή των εθνικών Αρχών Προστασίας Προ-
πρότεινε η μεταβατική διάταξη του σωπικών Δεδομένων δεν είναι απλώς
άρθρου 16 παρ. 1 να ενσωματωθεί στο προαιρετική.
άρθρο αυτό, ενώ να καταργηθεί η πα- Ενδεικτικώς αναφέρουμε ότι το 2005
ράγραφος 2 του άρθρου 16 ΣχΝ που τέθηκαν ερωτήματα από διάφορα
οδηγεί στην αποδυνάμωση των δι- Υπουργεία ως προς τη νομιμότητα
καιωμάτων των συνδρομητών. Στο συγκεκριμένων επεξεργασιών, π.χ. το
άρθρο 14 ΣχΝ σχετικά με την αστική ΥΠΕΧΩΔΕ υπέβαλε ερώτημα σχετικά
ευθύνη, δεν ενσωματώθηκε η πρότα- με το εάν επιτρέπεται η δημοσίευση
23
στο Διαδίκτυο των διατηρητέων κτι- πει, ωστόσο, να τηρούνται τα κατάλ-

ρίων, συμπεριλαμβανομένου του ονό- ληλα οργανωτικά και τεχνικά μέτρα,
ματος του φερόμενου ιδιοκτήτη και ώστε να διασφαλίζεται η ακρίβεια,
του αριθμού κτηματολογίου. Η Αρχή, ακεραιότητα και εμπιστευτικότητα
αφού εξέτασε τον δηλούμενο σκοπό των δεδομένων. Έτσι πρότεινε, για
της επεξεργασίας που συνίσταται στη παράδειγμα, η επεξεργασία να μη βα-
γενική πληροφόρηση του κοινού, κα- σίζεται εξ ολοκλήρου στα απογραφι-
τέληξε στην άποψη ότι δεν θα πρέπει κά δελτία που θα συμπληρώσει κάθε
να δημοσιεύεται το όνομα του φερό- υπάλληλος, αλλά να γίνει εξακρίβωση
μενου ιδιοκτήτη, διότι το στοιχείο των στοιχείων αυτών βάσει των εγ-
αυτό υπερβαίνει το σκοπό της επε- γράφων που τηρούνται ήδη στους
ξεργασίας και ταυτόχρονα αποκαλύ- φακέλους. Αντιθέτως, έκρινε ότι η
πτει την περιουσιακή κατάσταση των συγκέντρωση όλων των στοιχείων
ιδιοκτητών, χωρίς αυτό να είναι ανα- (όπως τυπικά προσόντα, αναρρωτικές
γκαίο για το συγκεκριμένο σκοπό, και άδειες κλπ) σε κεντρική βάση του
επίσης, χωρίς να διασφαλίζεται η Υπουργείου δεν δικαιολογείται βάσει
ακρίβεια των εν λόγω δεδομένων. των στοιχείων που έθεσε υπόψη της
Επίσης, έκρινε ότι η δημοσίευση του Αρχής το Υπουργείο, όπως για παρά-
αριθμού κτηματολογίου δεν είναι δειγμα η αποτύπωση των πραγματι-
αναγκαία, εφόσον από αυτόν εμμέ- κών αναγκών υγείας και χάραξης πο-
σως δύναται να αποκαλυφθεί η ταυ- λιτικής, διότι ο σκοπός αυτός μπορεί
τότητα του ιδιοκτήτη του διατηρητέ- να εξυπηρετηθεί βάσει στατιστικών
ου κτιρίου. Αντιθέτως, είναι επιτρε- στοιχείων.
πτή η δημοσίευση του αριθμού ΦΕΚ
της απόφασης κήρυξης ενός κτιρίου Επιπλέον, κατά το 2005 η Αρχή κλή-
ως διατηρητέου ακόμη και εάν στην θηκε να γνωμοδοτήσει επί Σχεδίων
απόφαση περιέχονται τα στοιχεία του Νόμων ή για την εφαρμογή διατάξεων
αιτούντος ή φερόμενου ιδιοκτήτη, δι- που αφορούν την προστασία των προ-
ότι ο αριθμός του ΦΕΚ τεκμηριώνει σωπικών δεδομένων ή να συμμετέχει
το γεγονός της κήρυξης ενός κτιρίου σε νομοπαρασκευαστικές επιτροπές,
ως διατηρητέου και συνεπώς δεν σύμφωνα με τις αρμοδιότητές της,
υπερβαίνει το σκοπό της επεξεργασί- κατά το άρθρο 19 παρ. 1 στοιχ. θ του
ας. Επιπλέον, τα στοιχεία αυτά είναι Ν. 2472/97.
προσβάσιμα μόνο μέσω του ΦΕΚ, το
οποίο άλλωστε δημοσιεύεται. Σε μια α) Σχέδιο Νόμου «Κατάρτιση και τήρη-
άλλη περίπτωση, η Αρχή έκρινε το ση Εθνικού Δημοτολογίου»
ερώτημα του Υπουργείου Υγείας &
Κοινωνικής Ασφάλισης ως προς τη Το 2004 ετέθη υπόψη της Αρχής ΣχΝ
νομιμότητα της μετάπτωσης των του Υπουργείου Εσωτερικών, Δημόσι-
υπηρεσιακών φακέλων του προσωπι- ας Διοίκησης & Αποκέντρωσης για
κού διάφορων υπηρεσιών παροχής την κατάρτιση και τήρηση Εθνικού
υπηρεσιών υγείας από την έντυπη σε Δημοτολογίου στο πλαίσιο ολοκληρω-
ηλεκτρονική μορφή βάσει απογραφι- μένου πληροφοριακού συστήματος. Η
κών δελτίων που συμπληρώνει κάθε Αρχή υπέβαλε τις παρατηρήσεις της
υπάλληλος. Επίσης, τέθηκε το ερώτη- ως προς διάφορα σημεία του ΣχΝ, ιδί-
μα της συγκέντρωσης των εν λόγω ως ως προς την ανάγκη προσδιορι-
στοιχείων σε κεντρική βάση του σμού του υπεύθυνου επεξεργασίας
Υπουργείου. Η Αρχή κατέληξε στην και του σκοπού της επεξεργασίας, της
άποψη ότι η μετάπτωση των φακέλων γενικής αρχής που πρέπει να ισχύει
από την έντυπη στην ηλεκτρονική για την πρόσβαση στα δεδομένα, την
.
μορφή είναι νόμιμος σκοπός θα πρέ- υποχρέωση λήψης κατάλληλων μέ-
24
τρων ασφάλειας και την ανάγκη προσ- λήψη συμπληρωματικών μέτρων για
διορισμού του σκοπού της επεξεργα- την εφαρμογή του Κανονισμού
σίας σε περίπτωση καθιέρωσης ενιαί- 2006/2004/ΕΚ
ου αριθμού δημότη. Ο Ν. 3274/2004
(άρθρα 13 - 19) ενσωμάτωσε τις παρα- Η Αρχή συμμετείχε στις εργασίες Ει-
τηρήσεις της Αρχής και το Π.Δ. δικής Νομοπαρασκευαστικής Επιτρο-
3/2006 και καθόρισε τις αρμοδιότητες πής που συστήθηκε με πρωτοβουλία
του υπεύθυνου επεξεργασίας. Απομέ- της Γενικής Γραμματείας Καταναλωτή
νει η εξειδίκευση με υπουργική από- με αντικείμενο τη λήψη συμπληρωμα-
φαση των προϋποθέσεων πρόσβασης τικών εθνικών μέτρων για την εφαρ-
των φορέων του δημοσίου τομέα στο μογή του ανωτέρω Κανονισμού που
εθνικό δημοτολόγιο σύμφωνα με το αφορά τη διοικητική συνεργασία των
άρθρο 15 παρ. 3. Στο σημείο αυτό, η αρμόδιων εθνικών αρχών για την επι-
Αρχή επισημαίνει ότι και το Σχέδιο βολή της νομοθεσίας για την προστα-
της εν λόγω υπουργικής απόφασης σία των καταναλωτών. Στο πλαίσιο
οφείλει να τεθεί υπόψη της Αρχής, αυτό, η Αρχή επεσήμανε ότι οι αρμό-
όπως επίσης και το Σχέδιο του Κώδι- διες εθνικές αρχές θεωρούνται υπεύ-
κα για τις ληξιαρχικές πράξεις και τα θυνοι επεξεργασίας και εφαρμόζονται
δημοτολόγια που προβλέπεται στο πλήρως οι διατάξεις του Ν. 2472/97
άρθρο 19 Ν. 3274/2004, κυρίως διότι η ως προς την επεξεργασία των προσω-
Αρχή δέχεται μεγάλο αριθμό ερωτη- πικών δεδομένων, ενώ δεν υφίσταται
μάτων και προσφυγών ως προς τη νο- λόγος περιορισμού των δικαιωμάτων
μιμότητα της διαβίβασης / πρόσβασης ενημέρωσης και πρόσβασης του υπο-
σε στοιχεία των δημοτολογίων καθώς κειμένου των δεδομένων, όπως δίνει
και ως προς τα στοιχεία που περιέ- τη δυνατότητα αυτή το άρθρο 13 παρ.
χουν τα διάφορα πιστοποιητικά που 4 του εν λόγω Κανονισμού.
εκδίδονται βάσει των δημοτολογίων. Η επιτροπή περαίωσε το έργο της και
αναμένεται η δημοσίευση της Κοινής
β) Νομοθετική Πρόταση ως προς τη Υπουργικής Απόφασης.
25

Κεφαλαιο Δευτερο
Βασικεσ Δραστηριοτητεσ
Ετησια Εκθεση 2005 – Κεφαλαιο Δευτερο
Στις κύριες δραστηριότητες της Αρχής ρικού συστήματος, τα μέτρα ασφαλεί-

περιλαμβάνονται η διενέργεια διοικη- ας των υπολογιστικών και δικτυακών
τικών ελέγχων αρχείων και επεξεργα- υποδομών που πραγματοποιείται η
σιών, η εξέταση προσφυγών, η εξέτα- επεξεργασία και τα προσόντα των
ση αιτήσεων και η χορήγηση αδειών προσώπων που εκτελούν την επεξερ-
συλλογής και επεξεργασίας ευαίσθη- γασία. Η Αρχή έχει καταρτίσει ενημε-
των δεδομένων, η έκδοση κανονιστι- ρωτικές οδηγίες, όπου περιγράφονται
κών πράξεων και συστάσεων, η ενημέ- οι απαιτήσεις ασφάλειας και τα ανα-
ρωση και η συμβολή στην ευαισθητο- γκαία οργανωτικά και διοικητικά
ποίηση του κοινού σε θέματα προστα- μέτρα για την ασφάλεια της πληροφο-
σίας προσωπικών δεδομένων. Επίσης, ρικής και επικοινωνιακής υποδομής
η κατάρτιση υποδειγμάτων και τεχνι- των υπευθύνων επεξεργασίας. Οι οδη-
κών οδηγιών και η παροχή πληροφορι- γίες αυτές είναι διαθέσιμες στην ιστο-
ών για την υποστήριξη των υπεύθυνων σελίδα της Αρχής στο Διαδίκτυο και
επεξεργασίας αναφορικά με τις υπο- παρέχονται στον ελεγχόμενο φορέα.
χρεώσεις τους γνωστοποίησης, ενημέ-
ρωσης και λήψης των κατάλληλων Β) ΔΙΕΝΕΡΓΗΘΕΝΤΕΣ ΕΛΕΓΧΟΙ
μέτρων ασφάλειας. Οι ενότητες που
ακολουθούν αντιστοιχούν στις προα- Το έτος 2005, η Αρχή προέβη στη διε-
ναφερόμενες κατηγορίες βασικών νέργεια είκοσι δύο (22) διοικητικών
δραστηριοτήτων. ελέγχων αρχείων σε 21 φορείς (υπεύ-
θυνους επεξεργασίας). Οι επιλεγέντες
Α. ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ φορείς αφορούσαν στο μεγαλύτερο
ΕΛΕΓΧΩΝ μέρος τον τομέα υγείας (6 φορείς),
τον υπόλοιπο δημόσιο τομέα (2), τον
Η δραστηριότητα αυτή της Αρχής, η τραπεζικό τομέα (1 φορέας), λοιπά
οποία προβλέπεται από το άρθρο 19 νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου
παρ. 1 του Ν. 2472/97, αποσκοπεί (11 φορείς), καθώς και μία πολυκατοι-
στην εξακρίβωση της τήρησης της κία ιδιώτη. Επίσης, η Αρχή συμμετείχε
νομιμότητας κατά τη συλλογή και με εκπρόσωπό της και στον έλεγχο
επεξεργασία προσωπικών δεδομένων των αρχείων της Eυρωπόλ στη Χάγη
από τους υπεύθυνους επεξεργασίας. που πραγματοποιήθηκε από την αντί-
Είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό μέσο στοιχη Κοινή Εποπτική Αρχή (βλ.
προστασίας της προσωπικότητας και σχετική ενότητα). Οι έλεγχοι διακρί-
της ιδιωτικής ζωής του ατόμου. Οι νονται στις ακόλουθες κατηγορίες:
έλεγχοι διενεργούνται από ελεγκτές 1. Τακτικοί έλεγχοι του τομέα υγείας,
είτε αυτεπάγγελτα είτε ύστερα από δηλαδή νοσοκομείων, κλινικών και
καταγγελία και αφορούν τα αρχεία διαγνωστικών κέντρων εντάσσονται
τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτι- στο πρόγραμμα ελέγχου του τομέα
κού τομέα. υγείας, το οποίο αποσκοπεί επίσης
και στην κατάρτιση και έκδοση σχε-
Α) ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΚΤΑΣΗ τικής Οδηγίας. Ενώ το 2004 ελέγ-
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ χθηκαν νοσοκομεία της Αθήνας, το
2005 επελέγησαν για το σκοπό αυτό
Ο έλεγχος εκτείνεται στη νομιμότητα νοσοκομεία της συμπρωτεύουσας.
της επεξεργασίας, στη φύση και την 2. Τακτικοί και έκτακτοι έλεγχοι με
κατηγορία των δεδομένων, το σκοπό, αποκλειστικό αντικείμενο τη συμ-
την τυχόν διασύνδεση των αρχείων ή μόρφωση των υπευθύνων επεξεργα-
τη διαβίβαση δεδομένων σε χώρες σίας με την Οδηγία 1122/26-9-2000,
εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα η οποία αναφέρεται στην εγκατάστα-
βασικά χαρακτηριστικά του πληροφο- ση και λειτουργία κλειστών κυκλω-
28
μάτων τηλεόρασης. • EXTRALINE ΕΠΕ

3. Ειδικός τακτικός έλεγχος της Εθνι- • NEWSPHONE HELLAS
κής Υπηρεσίας Eυρωπόλ στο πλαί-
σιο της διαδικασίας εξέτασης αίτη- Γ) ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ
σης χορήγησης άδειας επεξεργασί- ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
ας ευαίσθητων προσωπικών δεδο-
μένων. ΤΟΜΕΑΣ ΥΓΕΙΑΣ
4. Λοιποί έλεγχοι, κατά κανόνα έκτακτ-
οι έλεγχοι, η αναγκαιότητα των οποί- Οι έλεγχοι του Υπουργείου Υγείας και
ων προέκυψε στο πλαίσιο εξέτασης Κοινωνικής Αλληλεγγύης που πραγ-
προσφυγών ή καταγγελιών και ερω- ματοποιήθηκαν το 2005 επικεντρώθη-
τημάτων που υποβλήθηκαν στην καν σε δύο αρχεία - ειδικές επεξεργα-
Αρχή ή και δημοσιευμάτων του σίες: δεδομένων σχετικών με αυξητική
Τύπου. ορμόνη και δεδομένων σχετικών με
νεοπλασίες. Ελέγχθηκε η συμμόρφω-
Στη συνέχεια παρατίθενται οι ελεγχό- ση του υπευθύνου επεξεργασίας ως
μενοι φορείς, σύμφωνα με την ανωτέ- προς τους όρους των σχετικών αδειών
ρω κατηγοριοποίηση: που του έχουν χορηγηθεί και εξετά-
στηκαν οι διαδικασίες και τα μέτρα
Τομέας Υγείας ασφαλείας που εφαρμόζονται.
• ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩ- Οι έλεγχοι του τομέα υγείας αποβλέ-
ΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ πουν, όπως και οι έλεγχοι του έτους
• ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΘΕΣΣΑΛΟ- 2004, στη συλλογή και ανάλυση στοι-
ΝΙΚΗΣ χείων σχετικών με τα είδη των δεδομέ-
• ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ νων που δημιουργούνται ή παραλαμ-
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ βάνονται και αποτελούν αντικείμενο
• ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ επεξεργασίας, τις πηγές και τους απο-
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ δέκτες αυτών, τους τρόπους επεξερ-
• ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕ- γασίας, καθώς και τα βασικά συστατικά
ΝΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ στοιχεία των υποδομών πληροφορικής
και επικοινωνιών που χρησιμοποιούν,
Κλειστά Κυκλώματα Τηλεόρασης συμπεριλαμβανομένων των οργανωτι-
• ΤΡΑΜ ΑΕ κών δομών και διαδικασιών. Η μελέτη
• Café Flocafe των στοιχείων αυτών πρόκειται να
• Λύκειο Θέρμης αξιοποιηθεί, όπως προαναφέρθηκε,
• Eurocatering και στην κατάρτιση και έκδοση ειδικής
• Πολυκατοικία ιδιώτη στη Δάφνη οδηγίας προστασίας των δεδομένων
• Πήγασος Εκδοτική του τομέα υγείας.
• Time Center Στα βασικά συμπεράσματα των ελέγ-
• Απολλώνιες Ακτές χων αυτών περιλαμβάνονται τα ακό-
λουθα: οι προϋποθέσεις και όροι που
Eιδικοι Ελεγχοι τίθενται σύμφωνα με τον Νόμο 2472/97
• ΕΘΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΥΡΩΠΟΛ και την άδεια η οποία τους χορηγήθηκε
από την Αρχή τηρούνται σε ικανοποιη-
Λοιποι Ελεγχοι τικό βαθμό από ορισμένα νοσηλευτικά
• SCHERING-PLOUGH ABEE ιδρύματα, ενώ άλλα εμφανίζουν προ-
• ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ βλήματα. Συγκεκριμένα, διαπιστώθη-
• ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΕ καν, σε κάποιο ποσοστό, ελλείψεις και
• Βρεφονηπιακός Σταθμός 'Άγιος Στυ- παραλείψεις, κυρίως σε σχέση με τη
λιανός' σύνταξη σχεδίων ασφαλείας και
• 'ΘΕΜΙΣ' Κατασκευαστική έκτακτης ανάγκης, συμπεριλαμβανο-
29
μένων πολιτικών ασφαλείας, κωδίκων πρόσβασης, εξουσιοδοτήσεις, κ.λπ.),

δεοντολογίας και διαδικασιών ενημέ- καθώς και οι σχετικές διαδικασίες.
ρωσης, άσκησης δικαιώματος πρόσβα- Αναμένεται σχετική απόφαση της
σης και αντίρρησης, καθώς και άλλων Αρχής.
διαδικασιών - μέτρων προστασίας της Ο έλεγχος της Eurocatering είχε ως
ιδιωτικότητας, όπως πλημμελούς προ- αντικείμενο την εξέταση της ανταπό-
στασίας ιατρικών φακέλων και μη κρισης του υπευθύνου επεξεργασίας
εφαρμογής διαδικασιών ανωνυμοποίη- στην Απόφαση 3/2005 της Αρχής. Δια-
σης και καταστροφής δεδομένων. πιστώθηκε η συμμόρφωσή του, δηλα-
δή η απεγκατάσταση των καμερών.
ΚΛΕΙΣΤΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ Μετά από καταγγελία πολιτών, πραγ-
ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ματοποιήθηκε έλεγχος κλειστού
κυκλώματος τηλεόρασης σε πολυκα-
Ο πρώτος υπεύθυνος επεξεργασίας τοικία ιδιώτη στη Δάφνη. Διαπιστώθη-
της κατηγορίας αυτής ελέγχθηκε σε κε η εγκατάσταση κάμερας στο εξωτε-
σχέση με τα κλειστά κυκλώματα τηλε- ρικό μέρος του κτιρίου, η οποία μπορεί
όρασης που εγκατέστησε στις στάσεις να καλύπτει και τους περιβάλλοντες
και τις διασταυρώσεις του δικτύου την πολυκατοικία δρόμους. Αναμένε-
τραμ. Διαπιστώθηκαν ορισμένες ται σχετική απόφαση της Αρχής.
παραλείψεις ως προς την υποχρέωση Στο πλαίσιο εξέτασης σχετικής γνω-
του υπευθύνου επεξεργασίας ενημέ- στοποίησης, η Αρχή ήλεγξε το κλειστό
ρωσης των υποκειμένων των δεδομέ- κύκλωμα τηλεόρασης της εκδοτικής
νων, δηλαδή των επιβατών και απευ- εταιρίας ΠΗΓΑΣΟΣ, προτάθηκε δε να
θύνθηκαν σχετικές συστάσεις. της χορηγηθεί η σχετική άδεια υπό την
Το Flocafe ελέγχθηκε μετά από καταγ- προϋπόθεση τήρησης ορισμένων
γελία σχετικά με την εγκατάσταση και όρων.
λειτουργία κλειστού κυκλώματος Τέλος, μετά από καταγγελίες πραγμα-
τηλεόρασης στους χώρους του. Κατά τοποιήθηκαν οι δύο τελευταίοι έλεγχοι
τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι οι κάμε- της κατηγορίας αυτής. Οι διαπιστώσεις
ρες χρησιμοποιούνται για την επιτή- των ελέγχων οδήγησαν την Αρχή να
ρηση του χώρου, χωρίς τη λήψη ήχου απευθύνει, στη μία περίπτωση, συστά-
και χωρίς καταγραφή εικόνας. Ωστό- σεις για τη μετακίνηση καμερών έτσι
σο, διαπιστώθηκε έλλειψη σήμανσης ώστε να μην περιλαμβάνονται στην
για την ενημέρωση των επισκεπτών - εμβέλειά τους θέσεις εργαζομένων.
υποκειμένων των δεδομένων που
οδήγησε σε σχετική σύσταση εκ ΕΘΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ EΥΡΩΠΟΛ
μέρους της Αρχής.
Μετά τη γνωστοποίηση του Λυκείου Η Εθνική Υπηρεσία Eυρωπόλ είναι
Θέρμης για την εγκατάσταση και λει- υπηρεσία της Ελληνικής Αστυνομίας
τουργία κλειστού κυκλώματος τηλεό- με αποκλειστικό σκοπό τη σύνδεση
ρασης στην περίμετρο του κτιρίου του της Eυρωπόλ με τις ελληνικές αστυ-
σχολείου με σκοπό την αποτροπή νομικές αρχές. Γνωστοποίησε δε στην
ληστειών και πράξεων βανδαλισμού Αρχή επεξεργασία δεδομένων,
και την εγγράφως διατυπωθείσα αντί- συμπεριλαμβανομένων ευαίσθητων
θεση της Δ' ΕΛΜΕ στην εγκατάσταση προσωπικών δεδομένων. Στο πλαίσιο
αυτή, η Αρχή πραγματοποίησε επιτό- εξέτασης της αίτησης που της υπο-
πιο έλεγχο. Διαπιστώθηκαν τα ιδιαίτε- βλήθηκε, η Αρχή πραγματοποίησε
ρα τεχνικά χαρακτηριστικά του συστή- έλεγχο στο πληροφοριακό σύστημα
ματος (τρόπος ενεργοποίησης, αριθ- του υπευθύνου επεξεργασίας.
μός καμερών και γεωγραφική κάλυψη, Ο έλεγχος είχε ως αποτέλεσμα ορισμέ-
υποσύστημα καταγραφής, έλεγχος νες διαπιστώσεις σχετικά με ελλιπή
30
μέτρα και διαδικασίες, οι οποίες περι- Ο έλεγχος της εταιρίας ΑΤΤΙΚΟ

έχονται στο αντίστοιχο πόρισμα και οι ΜΕΤΡΟ ΑΕ πραγματοποιήθηκε κατό-
οποίες οδήγησαν την Αρχή στο να πιν κοινοβουλευτικού ερωτήματος ως
απευθύνει συστάσεις στον υπεύθυνο προς τη συμμόρφωση του υπευθύνου
επεξεργασίας για τη διόρθωση των επεξεργασίας με την Απόφαση
παραλείψεων. Προτάθηκε η χορήγηση 61/2004 της Αρχής.
της αιτηθείσας άδειας επεξεργασίας Διαπιστώθηκε η εφαρμογή των συστά-
ευαίσθητων δεδομένων υπό την προϋ- σεων της ανωτέρω απόφασης. Ο
πόθεση συμμόρφωσης με τις συστά- υπεύθυνος επεξεργασίας επρόκειτο
σεις και της τήρησης μιας σειράς όρων. να αναθέσει σε ειδικό σύμβουλο την
εκπόνηση μελέτης επικινδυνότητας
ΛΟΙΠΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ και την κατάρτιση σχεδίου ασφαλείας.
Ο έλεγχος στο Βρεφονηπιακό Σταθμό
Στην περίπτωση της εταιρίας «Άγιος Στυλιανός» αποσκοπούσε στη
SCHERING-PLOUGH, ο έλεγχος συλλογή στοιχείων σχετικών με τα
πραγματοποιήθηκε κατόπιν καταγγε- προσωπικά δεδομένα και ιδιαίτερα τα
λίας για παράνομη επεξεργασία και ευαίσθητα δεδομένα, τα οποία αποτε-
διαβίβαση ευαίσθητων δεδομένων λούν αντικείμενο επεξεργασίας στην
ασθενή στο πλαίσιο κλινικής μελέτης. κατηγορία αυτή των υπευθύνων επε-
Επικεντρώθηκε για το λόγο αυτό στο ξεργασίας, καθώς και σχετικά με τη
αρχείο κλινικών μελετών του υπευθύ- ροή των δεδομένων αυτών και τις δια-
νου επεξεργασίας. Τα αποτελέσματα δικασίες που εφαρμόζονται. Τα απο-
του ελέγχου δεν επιβεβαίωσαν την τελέσματα του ελέγχου πρόκειται να
καταγγελία, αφού τα ονοματεπώνυμα αξιοποιηθούν στην έκδοση ειδικών
των ασθενών δεν περιέχονται στο οδηγιών.
αρχείο κλινικών μελετών. Επίσης, δια- Ο έλεγχος στην εταιρία 'ΘΕΜΙΣ'
πιστώθηκε ότι ο υπεύθυνος επεξεργα- ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ πραγματοποιήθη-
σίας δεν είχε καταθέσει αίτηση στον κε κατόπιν καταγγελίας. Διαπιστώθη-
Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων για την κε καταρχάς ότι καταγράφονταν οι
αναφερόμενη στην καταγγελία κλινική υπεραστικές κλήσεις των εργαζομέ-
μελέτη. νων με εντολή της διοίκησης για το
Μετά από καταγγελία, η Αρχή πραγ- σκοπό της μείωσης των εξόδων του
ματοποίησε έλεγχο στο φυσικό αρχείο υπευθύνου επεξεργασίας. Εκκρεμεί
της Τράπεζας Πειραιώς, όπου διαπι- και δεύτερος έλεγχος.
στώθηκε ότι ο υπεύθυνος επεξεργασί- Ο έλεγχος στην εταιρία ExtraLine ΕΠΕ
ας τηρεί φωτοαντίγραφα των ταυτοτή- αποσκοπούσε κυρίως στη συγκέντρω-
των των προσώπων στα οποία χορηγεί ση στοιχείων για τη μελέτη υπευθύ-
δάνειο. Σύμφωνα με τον κώδικα δεο- νων επεξεργασίας που παρέχουν υπη-
ντολογίας των Ελληνικών Τραπεζών, ρεσίες 'call center', τα είδη των δεδο-
για τη διεκπεραίωση των δανειοληπτι- μένων που συλλέγουν, τους τρόπους
κών συμβάσεων απαιτείται η απόδει- επεξεργασίας και τις διαδικασίες που
ξη της ταυτότητας του αιτούντος. εφαρμόζουν, καθώς και στην εκτίμηση
Ωστόσο, η τήρηση φωτοαντιγράφου των κινδύνων παραβίασης της ιδιωτι-
της ταυτότητας του αιτούντος μπορεί κότητας.
να αντιβαίνει την αρχή της αναλογικό- Τέλος, ο έλεγχος της NewsPhone
τητας, η οποία υπαγορεύει την τήρη- Hellas είχε ως κύριο αντικείμενο λογι-
ση των ελάχιστων δυνατών δεδομένων σμικό ανάλυσης παραμέτρων φωνής
για την εκπλήρωση του σκοπού επε- του συνομιλητή σε τηλεφωνική συν-
ξεργασίας. Το θέμα αυτό πρόκειται να διάλεξη, το οποίο αξιοποιείτο από τον
απασχολήσει την Αρχή σε επόμενη υπεύθυνο επεξεργασίας για την παρο-
συνεδρίασή της. χή σε συνδρομητές σχετικών υπηρε-
31
σιών. Έτσι, όταν ο συνδρομητής οργανισμών αφορούσαν κυρίως στη

καλούσε συγκεκριμένο αριθμό και χορήγηση άδειας επεξεργασίας προ-
έκανε χρήση της υπηρεσίας αυτής, σωπικών δεδομένων αναγκαίων για
ενημερωνόταν για τις προθέσεις του την επίτευξη των σκοπών τους.
τηλεφωνικού συνομιλητή του, δηλαδή Ειδικότερα, η Αρχή Προστασίας Δεδο-
για το αν έλεγε αλήθεια ή όχι. Η υπη- μένων κατά τη διάρκεια του έτους
ρεσία αυτή διακόπηκε μετά την 2005 εξέδωσε 81 αποφάσεις, εκ των
παρέμβαση της Αρχής. οποίων η μία αναβλητική και μία οδη-
γία. Σε 2 περιπτώσεις επιλήφθηκε
Β. ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ – ΓΝΩΜΟΔΟ- αυτεπάγγελτα και στις υπόλοιπες
ΤΗΣΕΙΣ – ΟΔΗΓΙΕΣ – ΑΠΟ- ύστερα από σχετική αίτηση ή προσφυ-
ΦΑΣΕΙΣ γή ιδιωτών, φορέων και οργανισμών
του ιδιωτικού τομέα, δημοσίων υπη-
Η εξέταση προσφυγών και η απάντη- ρεσιών και αρχών, νομικών προσώπων
ση ερωτημάτων είναι ίσως το πιο καί- δημοσίου δικαίου και δημόσιων οργα-
ριο μέρος του έργου της Αρχής, αφού νισμών. Επίσης, σε 3 περιπτώσεις
έχει άμεσο αντίκτυπο στην καθημερι- κηρύχθηκε αναρμόδια να αποφανθεί.
νότητα του πολίτη και την προστασία Σε 59 περιπτώσεις απάντησε σε αιτή-
των δικαιωμάτων του, διαμορφώνο- ματα ή ερωτήματα που υποβλήθηκαν
ντας έτσι τη δημόσια εικόνα της από ιδιώτες και φορείς του ιδιωτικού
Αρχής. Η προστασία των δικαιωμάτων δικαίου. Σε 19 περιπτώσεις απάντησε
της προσωπικότητας και της ιδιωτι- σε αιτήματα ή ερωτήματα που υπέβα-
κής ζωής, που είναι και ο πρωταρχικός λαν δημόσιες αρχές και υπηρεσίες,
σκοπός της Αρχής Προστασίας Δεδο- νομικά πρόσωπα και φορείς του δημο-
μένων, πραγματώνεται με τη μεσολά- σίου δικαίου. Σε 39 περιπτώσεις έκανε
βησή της στην επίλυση προβλημάτων εν όλω ή εν μέρει δεκτά τα αιτήματα
στα οποία καλείται να παίξει τον ανε- που υποβλήθηκαν από ιδιώτες ενώ σε
ξάρτητο ρόλο που της έχει ανατεθεί 20 άλλες περιπτώσεις απέρριψε τα
από το νόμο. Κατά τη διάρκεια του αιτήματά τους. Εξάλλου έκανε δεκτά
έτους 2005, τα εισερχόμενα έγγραφα εν όλω ή εν μέρει 11 αιτήματα που
που δέχτηκε η Αρχή ανήλθαν σε 6.416. υπέβαλαν δημόσιες αρχές και υπηρε-
Εξ αυτών, τα 2.565 αναφέρονται σε σίες, νομικά πρόσωπα και δημόσιοι
προσφυγές, ερωτήσεις και αιτήσεις, οι οργανισμοί, ενώ απέρριψε 8 αιτήματα
οποίες έχουν απαντηθεί ή επιλυθεί των φορέων αυτών. Σε μία περίπτωση
κατά ένα μεγάλο μέρος, τα 202 σε γνω- διαβίβασε την υπόθεση στον αρμόδιο
στοποιήσεις τήρησης αρχείων και τα εισαγγελέα. Σε 12 περιπτώσεις επέβα-
3.649 σε διάφορα θέματα διοικητικής λε πρόστιμα σε ιδιώτες υπεύθυνους
και οικονομικής φύσεως, επικοινωνια- επεξεργασίας και σε άλλες 10 απηύθυ-
κής πολιτικής, συνεργασιών με φορείς νε συστάσεις ή αυστηρές συστάσεις.
και υπηρεσίες στην Ελλάδα και το Εξάλλου σε 3 περιπτώσεις επέβαλε
εξωτερικό και άλλα. πρόστιμα σε δημόσιες αρχές ή υπηρε-
Η Αρχή επιλήφθηκε ύστερα από αιτή- σίες και νομικά πρόσωπα δημοσίου
σεις και ερωτήματα ιδιωτών, δημόσιων δικαίου ενώ σε 5 περιπτώσεις απηύ-
υπηρεσιών και οργανισμών. Τα αιτή- θυνε συστάσεις ή αυστηρές συστάσεις
ματα των ιδιωτών αφορούσαν κυρίως σε δημόσιες αρχές, νομικά πρόσωπα
καταγγελίες για παράνομη χρήση προ- και φορείς του δημοσίου τομέα. Σε μία
σωπικών τους δεδομένων από δημό- περίπτωση διέταξε τη διαγραφή
σιες υπηρεσίες και οργανισμούς, από παρανόμως τηρουμένων δεδομένων σε
ιδιώτες και από το διατραπεζικό αρχείο ιδιώτη και σε άλλες 7 περιπτώ-
σύστημα πληροφοριών ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ. Τα σεις σε αρχείο δημόσιας υπηρεσίας ή
αιτήματα των δημοσίων υπηρεσιών και νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου.
32
Σε μία περίπτωση διέταξε δημόσια να έχουν εκδοθεί σχετικές αποφάσεις.

υπηρεσία και σε άλλες 3 περιπτώσεις Από την άλλη πλευρά, κατά το έτος
ιδιώτη υπεύθυνο επεξεργασίας να προ- 2005, το Συμβούλιο της Επικρατείας
βούν στη διακοπή παράνομων επεξερ- εξέδωσε αποφάσεις επί τεσσάρων (4)
γασιών. Τέλος, σε μία περίπτωση απο- αιτήσεων ακυρώσεως αποφάσεων της
φάνθηκε για το χρόνο τήρησης δεδομέ- Αρχής προηγούμενων ετών. Από αυτές
νων σε αρχείο και σε άλλη μία για το οι τρεις αποφάσεις είναι απορριπτικές
χρόνο τήρησης δεδομένων στο Σύστη- και επικυρώνουν τις προσβαλλόμενες
μα Πληροφοριών Σένγκεν. αποφάσεις της Αρχής, ενώ μία κάνει
Δώδεκα (12) αποφάσεις της Αρχής που δεκτή την αίτηση ακυρώσεως για κακή
εκδόθηκαν το έτος 2005 προσεβλήθη- σύνθεση της Αρχής και ακυρώνει την
σαν στο Συμβούλιο Επικρατείας χωρίς προσβαλλόμενη απόφαση.
Εισερχόμενα Έγγραφα Αριθμός

Προσφυγές / Ερωτήσεις / Αιτήσεις 2565
Γνωστοποιήσεις Τήρησης Αρχείων 202
Λοιπά Εισερχόμενα 3649
Σύνολο 6416
Εισερχόμενα Έγγραφα
39.98%
Προσφυγές / Ερωτήσεις / Αιτήσεις 2565

Γνωστοποιήσεις Τήρησης Αρχείων 202
Λοιπά Εισερχόμενα 3649
56.87%
3.15%
33
Η κατηγοριοποίηση των προσφυγών και γενικότερων αιτημάτων πολιτών παρου-

σιάζεται στους παρακάτω πίνακες:
Κατηγοριοποίηση προσφυγών / ερωτήσεων / αιτήσεων Αριθμός

Προσφυγές / Καταγγελίες 816
Ερωτήσεις / Αιτήματα 844
Αιτήσεις καταχώρισης σε λίστα Άρθρου 13 905
Σύνολο 2565
Κατηγοριοποίηση προσφυγών / ερωτήσεων / αιτήσεων
35.28% 31.81%
Προσφυγές / Καταγγελίες 816

Ερωτήσεις / Αιτήματα 844
Αιτήσεις καταχώρισης 905
σε λίστα Άρθρου 13
32.90%
34
Κατηγοριοποίηση Προσφυγών / Καταγγελιών Αριθμός

Προσφυγές/Καταγγελίες κατά Τραπεζών 64
Προσφυγές/Καταγγελίες για πρόσβαση σε Αρχεία
και παραβίαση δεδομένων 106
Προσφυγές/Καταγγελίες κατά υπηρεσιών του Δημοσίου 132
Προσφυγές/Καταγγελίες κατά εκπαιδευτικών ιδρυμάτων 17
Προσφυγές κατά εταιριών πιστοληπτικής ικανότητας - Τειρεσίας ΑΕ 23
Προσφυγές κατά εταιριών Ηλεκτρονικής Επικοινωνίας
(σταθερή και κινητή τηλεφωνία, υπηρεσίες Διαδικτύου κ.λπ.) 47
Προσφυγές κατά Νοσοκομείων/ Μαιευτηρίων/ Φορέων Τομέα Υγείας 36
Προσφυγές για κλειστά κυκλώματα τηλεόρασης 49
Προσφυγές κατά εταιριών προώθησης προϊόντων και πωλήσεων 104
Προσφυγές αλλοδαπών αναφορικά με το ΠΣ Σένγκεν 62
Σχετικά με λίστα του άρθρου 13 39
Προβληματική αναγραφή ονοματεπωνύμων κατά ΕΛΟΤ 8
Διάφορα 95
Τύπος - ΜΜΕ 27
Θρησκευτική ελευθερία - Θρήσκευμα 7
Σύνολα 816
Κατηγοριοποίηση Προσφυγών / Καταγγελιών
3.31% 0.86% 7.84%

11.64%
12.99%
0.98%
4.78%
7.60%
16.18%
12.75% 2.08%
2.82%
6.00% 5.76%
4.41%
Προσφυγές/Καταγγελίες κατά Τραπεζών 64

Προσφυγές/Καταγγελίες για πρόσβαση σε Αρχεία και παραβίαση δεδομένων 106
Προσφυγές/Καταγγελίες κατά υπηρεσιών του Δημοσίου 132
Προσφυγές/Καταγγελίες κατά εκπαιδευτικών ιδρυμάτων 17
Προσφυγές κατά εταιριών πιστοληπτικής ικανότητας - Τειρεσίας ΑΕ 23
Προσφυγές κατά εταιριών Ηλεκτρονικής Επικοινωνίας
(σταθερή και κινητή τηλεφωνία, υπηρεσίες Διαδικτύου κ.λπ.) 47
Προσφυγές κατά Νοσοκομείων/ Μαιευτηρίων/ Φορέων Τομέα Υγείας 36
Προσφυγές για κλειστά κυκλώματα τηλεόρασης 49
Προσφυγές κατά εταιριών προώθησης προϊόντων και πωλήσεων 104
Σχετικά με λίστα του άρθρου 13 39
Προβληματικά αναγραφή ονοματεπωνύμων κατά ΕΛΟΤ 8
Διάφορα 95
Τύπος - ΜΜΕ 27
Θρησκευτική ελευθερία - Θρήσκευμα 7
35
Κατηγοριοποίηση Ερωτημάτων Αριθμός

Τραπεζικός τομέας 30
Πρόσβαση σε Αρχεία και παραβίαση δεδομένων 147
Κράτος και Δημόσια Διοίκηση 169
Εκπαιδευτικά ιδρύματα 34
Εταιρείες πιστοληπτικής ικανότητας - Τειρεσίας ΑΕ 11
Ηλεκτρονικές επικοινωνίες (σταθερή και κινητή τηλεφωνία,
υπηρεσίες Διαδικτύου κ.λπ.) 62
Τομέας υγείας 76
Κλειστά κυκλώματα 33
Direct marketing, προώθησης προϊόντων 57
Λίστα του άρθρου 13 45
Προβληματική αναγραφή ονοματεπωνύμων κατά ΕΛΟΤ 5
Διάφορα 119
Σχετικά με εφαρμογή Ν. 2472/97 34
Δημόσια Ασφάλεια - Άμυνα 13
ΜΜΕ 2
Ασφαλιστικά Ταμεία 4
Σύνολα 844
Κατηγοριοποίηση Ερωτημάτων
1.54% 0.47%
4.03% 0.24% 3.55%
17.42%
14.10%
0.59%
5.33%
0.36%
6.75%
3.91% 20.02%
9.00% 4.03%
7.35% 1.30%
Τραπεζικό τομέα 30
Πρόσβαση σε Αρχεία και παραβίαση δεδομένων 147
Κράτος και Δημόσια Διοίκηση 169
Εκπαιδευτικά ιδρύματα 34
Εταιρείες πιστοληπτικής ικανότητας - Τειρεσίας ΑΕ 11
Ηλεκτρονικές επικοινωνίες (σταθερή και κινητή τηλεφωνία, υπηρεσίες Διαδικτύου κ.λπ.) 62
Τομέας υγείας 76
Direct marketing, προώθησης προϊόντων 57
Λίστα του άρθρου 13 45
Προβληματικά αναγραφή ονοματεπωνύμων κατά ΕΛΟΤ 5
Διάφορα 119
Σχετικά με εφαρμογή Ν. 2472/97 34
Δημόσια Ασφάλεια - Άμυνα 13
ΜΜΕ 2
Ασφαλιστικά Ταμεία 4
36
Στους παρακάτω πίνακες/διαγράμματα παρουσιάζεται η κατηγοριοποίηση των

προσφυγών και γενικότερων αιτημάτων πολιτών βάσει διαφορετικών κριτηρίων:
Προσφυγές / καταγγελίες
Τομέας Διωκτικών Αρχών και Δημόσιας Τάξης 90
Τομέας Εθνικής Άμυνας 14
Δημόσια Διοίκηση - Αυτοδιοίκηση / Κρατική δράση 136
Φορολογικός Τομέας - Υπουργείο Οικονομίας / Οικονομικών 7
Τομέας Υγείας 32
Τομέας Ασφάλισης 23
Παιδεία και Έρευνα 23
Χρηματοπιστωτικός Τομέας 85
Τομέας Ιδιωτικής Οικονομίας
(Πλην χρηματοπιστωτικού, Ασφαλιστικού, Τηλεπικοινωνιακού) 115
Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες 77
Τομέας Εργασιακών Σχέσεων 93
Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης 44
Λοιπά 77
Σύνολα 816
Προσφυγές / καταγγελίες
9.44% 11.03%
5.39% 1.72%
11.40%
16.67%
0.86%
9.44% 3.92%
2.82%
2.82%
14.09% 10.42%

Τομέα Ασφάλισης 23
Τομέας Ιδιωτικής Οικονομίας 115
(Πλην χρηματοπιστωτικού, Ασφαλιστικού, Τηλεπικοινωνιακού)
Λοιπά 77
37
Ερωτήματα
Τομέας Ασφάλισης 38
Τομέας Ιδιωτικής Οικονομίας ( Πλην χρηματοπιστωτικού,
Ασφαλιστικού, Τηλεπικοινωνιακού) 109
Λοιπά 162
Σύνολα 844
Ερωτηματα
2.96% 1.30%
19.19%
21.33%
2.13%
6.40%
1.42%
7.46% 9.00%
4.50%
12.91%
6.64%
4.74%

Τομέα Ασφάλισης 38
Τομέας Ιδιωτικής Οικονομίας 109
(Πλην χρηματοπιστωτικού, Ασφαλιστικού, Τηλεπικοινωνιακού)
Λοιπά 162
38
Α) ΟΔΗΓΙΕΣ δου που απαιτείται για την πραγματο-

ποίηση του σκοπού της επεξεργασίας,
Το έτος 2005 η Αρχή εξέδωσε την ώστε αυτά να μην αποτελέσουν αντι-
Οδηγία 1/2005 που αφορά την ασφαλή κείμενο αθέμιτης επεξεργασίας, όπως
καταστροφή προσωπικών δεδομένων διάδοσης τους σε τρίτους. Ως εκ τού-
μετά το πέρας της περιόδου που απαι- του, μετά το πέρας της περιόδου που
τείται για την πραγματοποίηση του απαιτείται για την πραγματοποίηση
σκοπού επεξεργασίας. του σκοπού της επεξεργασίας, ο
Όπως προέκυψε από πληθώρα καταγ- υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να
γελιών προς την Αρχή Προστασίας καταστρέψει τα δεδομένα με ασφαλή
Δεδομένων, αλλά και σχετικών δημο- τρόπο.
σιευμάτων στον Τύπο, σε αρκετές Με σκοπό την καθοδήγηση και την
περιπτώσεις οι υπεύθυνοι επεξεργα- υποστήριξη των υπεύθυνων επεξερ-
σίας δεν είναι ενημερωμένοι ή δεν γασίας ως προς την ασφαλή κατα-
διαθέτουν τα κατάλληλα μέτρα για την στροφή δεδομένων μετά το τέλος της
ασφαλή καταστροφή των προσωπικών περιόδου που απαιτείται για την πραγ-
δεδομένων που διαχειρίζονται μετά το ματοποίηση του σκοπού της επεξερ-
πέρας της περιόδου που απαιτείται γασίας, η Αρχή εξέδωσε την Οδηγία
για την πραγματοποίηση του σκοπού 1/2005, λαμβάνοντας υπόψη αντίστοι-
της επεξεργασίας. Χαρακτηριστική χες υπάρχουσες Οδηγίες και πρακτι-
ένδειξη του ανωτέρω προβλήματος κές που υπάρχουν σε ευρωπαϊκό
είναι το γεγονός ότι συχνά έγγραφα με (όπως στη Γερμανία και στο Ηνωμένο
προσωπικά δεδομένα φυσικών προ- Βασίλειο) και διεθνές (όπως στην
σώπων που επεξεργάζονται υπεύθυ- Η.Π.Α και στην Αυστραλία) επίπεδο.
νοι επεξεργασίας (όπως π.χ. τράπε- Σύμφωνα με την ανωτέρω Οδηγία, που
ζες, ασφαλιστικές εταιρείες, Δημόσιες αφορά δεδομένα σε έντυπη, ηλεκτρο-
υπηρεσίες, κ.α.) έχουν βρεθεί εκτεθει- νική ή/και άλλη μορφή και καλύπτει
μένα σε δημόσιους χώρους και κάδους τόσο την καθημερινή, όσο και την προ-
απορριμμάτων εκτός των γραφείων γραμματισμένη μαζική καταστροφή
των υπεύθυνων επεξεργασίας, κατά δεδομένων, τα προσωπικά δεδομένα
τρόπο που επιτρέπει στον καθένα να πρέπει να καταστρέφονται με ευθύνη
έχει ελεύθερη πρόσβαση σε αυτά. του υπεύθυνου επεξεργασίας αμέσως
Σύμφωνα με το αρ. 10 του Ν. μετά το πέρας της περιόδου που απαι-
2472/1997, ο υπεύθυνος επεξεργασίας τείται για την πραγματοποίηση του
οφείλει να λαμβάνει τα κατάλληλα σκοπού της επεξεργασίας. Ως ασφα-
οργανωτικά και τεχνικά μέτρα για την λής τρόπος καταστροφής των δεδομέ-
ασφάλεια των δεδομένων και την προ- νων θεωρείται κάθε σύνολο διαδικασι-
στασία τους από τυχαία ή αθέμιτη ών και μέτρων που μετά από την ολο-
καταστροφή, τυχαία απώλεια, αλλοίω- κλήρωση της εφαρμογής τους δεν
ση, απαγορευμένη διάδοση ή πρόσβα- είναι δυνατό να αναγνωρισθούν τα
ση και κάθε άλλη μορφή αθέμιτης υποκείμενα των δεδομένων. Σε κάθε
επεξεργασίας. Τα παραπάνω ισχύουν ασφαλή τρόπο καταστροφής δεδομέ-
καθ’όλη τη διάρκεια της επεξεργασίας νων η καταστροφή είναι μη αναστρέ-
και μέχρι το τέλος της, το οποίο ολο- ψιμη, δηλαδή δεν είναι δυνατή η ανά-
κληρώνεται με την καταστροφή των κτηση των δεδομένων μετά την κατα-
προσωπικών δεδομένων, σύμφωνα με στροφή με τεχνικά ή άλλα μέσα.
το αρ. 4 παρ. 1 δ) του Ν. 2472/1997. Μία ασφαλής διαδικασία για την καθη-
Κατά συνέπεια, το αρ. 10 του Ν. μερινή καταστροφή προσωπικών δεδο-
2472/1997 αναφέρεται και στην ασφα- μένων που τηρούνται σε έντυπη μορφή
λή καταστροφή των προσωπικών (εγγράφων) περιλαμβάνει ενδεικτικώς
δεδομένων μετά το πέρας της περιό- τα εξής βήματα: α) Εναπόθεση των
39
προς καταστροφή εγγράφων από τους σίας που είναι υπεύθυνος για την
υπαλλήλους του υπεύθυνου επεξεργα- καταστροφή και τον εκτελούντα την
σίας σε ειδικούς υποδοχείς, που είναι καταστροφή (στην περίπτωση που η
τοποθετημένοι σε συγκεκριμένα καταστροφή ανατίθεται σε εκτελού-
σημεία εντός των εγκαταστάσεων του ντα την επεξεργασία, και δεν πραγμα-
υπεύθυνου επεξεργασίας, β) Συλλογή τοποιείται από τον ίδιο τον υπεύθυνο
των προς καταστροφή εγγράφων από επεξεργασίας).
τους υποδοχείς και εναπόθεση τους σε Όσον αφορά την ασφαλή καταστροφή
κεντρικό υποδοχέα σε ειδικό χώρο δεδομένων σε ηλεκτρονική μορφή,
εντός των εγκαταστάσεων του υπεύθυ- δεν επαρκεί η απλή διαγραφή τους
νου επεξεργασίας και από εξουσιοδο- (π.χ. με την εντολή «DELETE»),
τημένο προς το σκοπό αυτό υπάλληλο καθώς κατά τον τρόπο αυτό διαγράφε-
του υπεύθυνου επεξεργασίας, γ) ται μόνο η αναφορά στα δεδομένα,
Τεμαχισμό των εγγράφων σε λωρίδες ενώ τα ίδια τα δεδομένα ενδέχεται να
με χρήση ειδικών μηχανημάτων τεμα- είναι ανακτήσιμα με χρήση ειδικών
χισμού εγγράφων εντός των εγκατα- προγραμμάτων λογισμικού. Ο ενδει-
στάσεων και από εξουσιοδοτημένους κνυόμενος τρόπος για την ασφαλή
υπαλλήλους του υπεύθυνου επεξεργα- καταστροφή των δεδομένων που είναι
σίας. Εναλλακτικά, ο τεμαχισμός των αποθηκευμένα σε επανεγγράψιμα
εγγράφων μπορεί να γίνει εκτός των μέσα (π.χ. σκληροί δίσκοι, δισκέττες,
εγκαταστάσεων του υπεύθυνου επε- επανεγγράψιμα DVD και CD) είναι η
ξεργασίας μέσω ανάθεσης της κατα- αλλοίωση των δεδομένων μέσω της
στροφής σε εκτελούντα την επεξεργα- αντικατάστασης τους με τυχαίους
σία. Στην περίπτωση αυτή μπορεί να χαρακτήρες (overwrite). Η αλλοίωση
πραγματοποιηθεί και πολτοποίηση μπορεί να γίνει με τη χρήση ειδικών
ή/και ανακύκλωση των εγγράφων. προγραμμάτων (file erasers, file shred-
Μία ασφαλής διαδικασία για την προ- ders, file pulveritizers). Στην περίπτω-
γραμματισμένη καταστροφή μέρους ή ση της καθημερινής καταστροφής
του συνόλου των δεδομένων που δεδομένων, ένας εναλλακτικός τρό-
τηρούνται σε έντυπη μορφή περιλαμ- πος καταστροφής είναι η μορφοποίη-
βάνει ενδεικτικώς τα εξής βήματα: α) ση του υλικού υποστρώματος (for-
Διαχωρισμό των προς καταστροφή mat). Στην περίπτωση της προγραμ-
δεδομένων από τον αρμόδιο υπάλλη- ματισμένης καταστροφής του συνό-
λο του υπεύθυνου επεξεργασίας, β) λου των δεδομένων, ένας εναλλακτι-
Συλλογή και φύλαξη των προς κατα- κός τρόπος καταστροφής (για ιδιαίτε-
στροφή δεδομένων σε ειδικά διαμορ- ρα κρίσιμα δεδομένα) είναι και η φυσι-
φωμένο ασφαλή χώρο εντός των εγκα- κή καταστροφή του ίδιου του υλικού
ταστάσεων του υπεύθυνου επεξεργα- υποστρώματος (π.χ. με θρυματισμό,
σίας, γ) Μαζική καταστροφή των κονιορτοποίηση, αποτέφρωση, με την
δεδομένων με τεμαχισμό τους σε επιφύλαξη ειδικών διατάξεων σχετικά
λωρίδες και πολτοποίηση/ανακύκλω- με τη διαχείριση ειδικών αποβλήτων /
σή τους (εναλλακτικά μπορεί να γίνει προστασία του περιβάλλοντος).
και αποτέφρωση του υλικού υποστρώ- Ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να
ματος των δεδομένων), δ) Σύνταξη εφαρμόζει συγκεκριμένη διαδικασία
πρωτοκόλλου καταστροφής που να για την ασφαλή καταστροφή των προ-
περιέχει τουλάχιστον την ημερομηνία σωπικών δεδομένων μετά το πέρας
καταστροφής των δεδομένων, την της περιόδου που απαιτείται για την
περιγραφή των δεδομένων που κατα- πραγματοποίηση του σκοπού της επε-
στράφηκαν, τη μέθοδο καταστροφής, ξεργασίας, καθώς και να εφαρμόζει
το ονοματεπώνυμο του αρμόδιου τους κατάλληλους μηχανισμούς ελέγ-
υπαλλήλου του υπεύθυνου επεξεργα- χου της ορθής τήρησης της διαδικασί-
40
ας αυτής. Τα παραπάνω πρέπει να άρθρου 250 ΚΠολΔ) μέχρι περάτωσης

είναι γραπτώς διατυπωμένα και υπο- αμετακλήτως ποινικής δίκης, αφού η
γραφόμενα από τον υπεύθυνο επεξερ- Αρχή έκρινε ότι αδυνατεί να ασκήσει
γασίας. Ειδικά μέτρα τίθενται στη έγκυρα τις αρμοδιότητές της σε σχέση
περίπτωση ανάθεσης της καταστρο- με υπό κρίση προσφυγή, όσο αμφι-
φής σε εκτελούντα την επεξεργασία. σβητείται ή δεν έχει αποδειχθεί η γνη-
Ιδίως ότι θα πρέπει να διασφαλίζεται σιότητα των προσκομισθέντων στοι-
ότι ο υπεύθυνος επεξεργασίας έχει την χείων, δηλ. σε ποιο βαθμό και ποια
εξουσία διάθεσης των δεδομένων έκταση έγινε χρήση προσωπικών
μέχρι την καταστροφή τους, συνεπώς δεδομένων, εάν και σε ποια έκταση τα
τα προς καταστροφή έγγραφα πρέπει δεδομένα αφορούν προσφεύγοντες ή
να τηρούνται χωριστά για κάθε υπεύ- και τρίτα πρόσωπα και εάν έχουν ή όχι
θυνο επεξεργασίας. Σε περίπτωση που ευαίσθητο χαρακτήρα, και, τέλος, εάν
τα δεδομένα προστατεύονται από ειδι- είναι γνήσια ή πλαστά. Άλλως δεν θα
κό απόρρητο, θα πρέπει καταρχήν η ήταν δυνατή η κατανομή ευθύνης με
καταστροφή να πραγματοποιείται από βάση τις διατάξεις του Ν. 2472/97
τον ίδιο και όχι από τρίτον εκτελούντα (6/2005).
την επεξεργασία, και μόνο εάν αυτό Αρμόδια η Αρχή να κρίνει τυχόν παρα-
δεν είναι εφικτό, να ανατίθεται σε τρί- βίαση προσωπικών δεδομένων, αλλά
τον. Στην τελευταία περίπτωση, προ- αναρμόδια να κρίνει άλλα ανακύπτο-
βλέπεται η πρώτη φάση της καταστρο- ντα θέματα, όπως π.χ. τη νομιμότητα
φής (π.χ. αλλοίωση των δεδομένων με κρίσεων Υπηρεσιακού Συμβουλίου και
ειδικό λογισμικό) να γίνεται στους τοποθέτησης υπαλλήλων σε θέσεις
χώρους του υπεύθυνου επεξεργασίας Προϊσταμένων (10/2005).
ή η καταστροφή να γίνεται υπό την Η Αρχή δεν έχει αρμοδιότητα να κρίνει
επίβλεψη υπαλλήλου του υπεύθυνου εάν η μετακίνηση υπαλλήλου και η
της επεξεργασίας. ανάθεση σε αυτόν διαφορετικών και όχι
τουλάχιστον ίσης αξίας καθηκόντων σε
Β) ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ νεοσύστατη υπηρεσία Τράπεζας χωρίς
Οι Αποφάσεις που εξέδωσε η Αρχή το τη συγκατάθεσή του, συνιστά μονομερή
έτος 2005 κατατάσσονται ως εξής βλαπτική μεταβολή των όρων της σύμ-
κατά θεματικές ενότητες : βασης εργασίας του ή καταχρηστική
άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος
Αρμοδιότητα της Αρχής Προστασί- εργοδότριας Τράπεζας (14/2005).
ας Προσωπικών Δεδομένων Αρμόδια η Αρχή και όχι το Εθνικό
Επιβεβαίωση της αρμοδιότητας της Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης να κρί-
Αρχής με την απόρριψη αίτησης θερα- νει για την ύπαρξη ή μη αρχείου ευαί-
πείας κατά Απόφασής της, με την σθητων δεδομένων στη ραδιοφωνία
οποία επιβλήθηκε πρόστιμο σε ψυχία- και την τηλεόραση (24/2005).
τρο για τη χορήγηση ιατρικής βεβαιώ- Οι ονομαστικές καταστάσεις των
σεως της ψυχικής υγείας σε τρίτον, κρί- δημοσιογράφων που απασχολούνται
νοντας ότι έπρεπε να τηρηθούν οι σχε- στον ευρύτερο δημόσιο τομέα συνι-
τικοί όροι και οι προϋποθέσεις του Ν. στούν προσωπικά δεδομένα και η επε-
2472/97. Η Αρχή δεν αποδέχθηκε τον ξεργασία τους υπό οποιαδήποτε
ισχυρισμό της ψυχιάτρου ότι το υποκεί- μορφή εμπίπτει στην αρμοδιότητα της
μενο των δεδομένων δεν ήταν ασθενής Αρχής (28/2005).
της, δηλαδή δεν υφίστατο σχέση ιατρού Αναρμόδια η Αρχή να κρίνει τη νομι-
- ασθενούς και επομένως δεν εφαρμό- μότητα της συλλογής και χρήσης προ-
ζεται ο Ν. 2472/97 (5/2005). σωπικών δεδομένων σε δίκη / ανάκρι-
Αναβολή εξέτασης προσφυγής (ανα- ση / προανάκριση, αφού ο φάκελος
λογική εφαρμογή της διάταξης του της δικογραφίας εκκρεμούς δίκης και
41
κατ' αναλογία το ανακριτικό/προανα- σκοπός της διοίκησης προσωπικού

κριτικό υλικό δεν αποτελεί αρχείο και (62/2005).
επομένως η κρίση αυτή ανήκει απο- Η αλλαγή του τρόπου αξιολόγησης θα
κλειστικά στον αρμόδιο δικαστι- ενέπιπτε στην αρμοδιότητα της Αρχής
κό/εισαγγελικό λειτουργό (31/2005). μόνο αν τα αιτούμενα για την αξιολό-
Αναρμόδια η Αρχή να κρίνει για το γηση στοιχεία υπερέβαιναν το σκοπό
παράνομο ή μη της επεξεργασίας της επεξεργασίας (62/2005).
προσωπικών δεδομένων, η οποία λαμ- Η εξέταση της ουσίας της αξιολόγη-
βάνει χώρα κατά τη διάρκεια της προ- σης των εργαζομένων εκφεύγει της
ανάκρισης, με τη μορφή της σύνταξης αρμοδιότητας της Αρχής (62/2005).
εκθέσεως αυτοψίας, στην οποία κατα- Η Αρχή είναι αρμόδια να εξετάσει τη
χωρίσθηκαν τα ευρήματα του ελέγχου μη ικανοποίηση των δικαιωμάτων
της τήρησης διαβαθμισμένων και μη πρόσβασης και αντίρρησης των προ-
εγγράφων της Γεωγραφικής Υπηρεσίας σφευγόντων (62/2005).
Στρατού σε προσωπικό φορητό υπο- Αρμοδιότητα του δικαστικού λειτουρ-
λογιστή αξιωματικού που αποτελούν γού ενώπιον του οποίου εκκρεμεί η
πληροφορίες σχετικά με τον ελεγχόμε- υπόθεση να κρίνει τη νομιμότητα
νο αξιωματικό. Τα προσωπικά αυτά δικαστικής χρήσης εγγράφων μηνύσε-
δεδομένα στο μέτρο που εντάσσονται ως κατ' αγνώστων και συμπληρωματι-
στα υπηρεσιακά αρχεία της ποινικής κών υπομνημάτων καθώς και τη νομι-
δικαιοσύνης, εκφεύγουν της εφαρμο- μότητα υποβολής αυτών σε ποινική
γής του Ν. 2472/1997, καθώς τα στοι- δικογραφία (63/2005).
χεία της δικογραφίας και κατ' επέκτα- Η Αρχή έχει αρμοδιότητα να διερευνά
ση το ανακριτικό / προανακριτικό και αυτεπαγγέλτως στο πλαίσιο των εκ
υλικό δεν αποτελεί αρχείο με την του Νόμου αρμοδιοτήτων της το βάσι-
έννοια του Ν. 2472/1997 (49/2005). μο των καταγγελιών προς αυτή ώστε να
Η Αρχή δεν έχει αρμοδιότητα όταν τα επιβάλει στον υπεύθυνο επεξεργασίας
κλειστά κυκλώματα τηλεόρασης είναι ή στους εκπροσώπους του διοικητικές
εγκατεστημένα σε ιδιωτικούς χώρους κυρώσεις στην περίπτωση παραβιάσε-
από φυσικό πρόσωπο για την άσκηση ως της νομοθεσίας για προστασία των
δραστηριοτήτων αποκλειστικά προσω- προσωπικών δεδομένων. Αυτό γίνεται
πικών ή οικιακών. Η Αρχή έχει αρμο- πέραν του αιτήματος των καταγγελλό-
διότητα στα κλειστά κυκλώματα τηλε- ντων καθώς και πέρα από την ποινική
όρασης όταν η λήψη εικόνας γίνεται αξιολόγηση των καταγγελλομένων και
από κοινόχρηστους χώρους όπως είσο- την τυχόν διαβίβαση του φακέλου στον
δο, πλατύσκαλο, διάδρομο, κήπο κλπ. αρμόδιο εισαγγελέα (63/2005).
καθόσον αυτή η λήψη συνιστά επεξερ- Η Αρχή δεν έχει αρμοδιότητα να απο-
γασία δεδομένων προσωπικού χαρα- φαίνεται σχετικά με τη νομιμότητα
κτήρα (57/2005, άρθρο 2 της 1122/2000 της χρήσης των επίδικων προσωπικών
Οδηγίας της Αρχής). δεδομένων του προσφεύγοντος από
Δεν ανήκει στην αρμοδιότητα της την αντίδικο σε δίκη διατροφής.
Αρχής η κρίση για την ορθότητα ή μη Αρμόδιο είναι μόνο το Δικαστήριο
του τρόπου αξιολόγησης των εργαζο- ενώπιον του οποίου έγινε η χρήση
μένων (62/2005). αυτή (71/2005).
Στην αρμοδιότητα της Αρχής ανήκει Δεν ανήκει στην αρμοδιότητα της
μόνο η κρίση για τη νομιμότητα συλ- Αρχής η εξέταση καταγγελίας ότι οι
λογής και επεξεργασίας των προσωπι- αρμόδιοι επιθεωρητές συνέλεξαν στοι-
κών δεδομένων των εργαζομένων εκ χεία από την Ένωση Ελληνικών Τραπε-
μέρους του εργοδότη-υπευθύνου επε- ζών, τις Δικαστικές Αρχές και τη Γραμ-
ξεργασίας για την επίτευξη συγκεκρι- ματεία Πειθαρχικού του Υπουργείου
μένου νομίμου σκοπού όπως είναι ο Οικονομικών και εξέδωσαν πόρισμα
42
στο οποίο, με βάση τους ισχυρισμούς Παράνομη η απαίτηση συλλόγου ατό-

του καταγγέλλοντος, αναφέρονται μων με ειδικές ανάγκες όπως τα υπο-
ψευδή, συκοφαντικά και αλλοιωμένα ψήφια μέλη προσκομίσουν και κατα-
στοιχεία, χωρίς την προηγούμενη ενη- θέσουν φωτοαντίγραφο της απόφασης
μέρωσή του (72/2005). της αρμόδιας υγειονομικής επιτροπής
Η Αρχή δεν έχει αρμοδιότητα να κρίνει προς απόδειξη της αναπηρίας τους,
τη νομιμότητα των προανακριτικών διότι η συλλογή τους υπερβαίνει το
πράξεων και κατά μείζονα λόγο τη σκοπό της επεξεργασίας, αφού η ανα-
σκοπιμότητά τους. Αυτή η αρμοδιότη- πηρία έχει διαπιστωθεί από την αρμό-
τα ανήκει στον Εισαγγελέα (74/2005). δια υγειονομική επιτροπή στη σχετική
απόφαση. Ο σκοπός της επεξεργασί-
Χαρακτηριστικά δεδομένων προσω- ας, που έγκειται στην αποφυγή παρά-
πικού χαρακτήρα νομων εγγραφών, επιτυγχάνεται και
α) Νομιμότητα συλλογής - Σκοπός εξαντλείται με απλή επίδειξη στον
επεξεργασίας υπεύθυνο επεξεργασίας της σχετικής
Παράνομη η συλλογή από την ΕΥΔΑΠ απόφασης και την καταγραφή μόνο
των εκκαθαριστικών σημειωμάτων της του αριθμού της και του ποσοστού
εφορίας και των φορολογικών δηλώσε- αναπηρίας. Σε περίπτωση που θεωρη-
ων πολυτέκνων καταναλωτών με θεί αναγκαία η προσκόμιση της σχετι-
σκοπό την εφαρμογή ειδικού μειωμέ- κής απόφασης, π.χ. για συμμετοχή σε
νου τιμολογίου για πολύτεκνες οικογέ- προγράμματα εργασιακής επιμόρφω-
νειες, αφού τα έγγραφα αυτά περιέ- σης των μελών, αυτή μπορεί να γίνει
χουν και άλλα στοιχεία πέραν των μόνο για το συγκεκριμένο σκοπό
ζητουμένων και αφού ο επιδιωκόμε- (7/2005).
νος σκοπός μπορεί να επιτευχθεί με Παράνομη η ανακοίνωση από Τράπεζα
την προσκόμιση υπεύθυνης δήλωσης σε όλο το προσωπικό της, της έκδοσης
του ενδιαφερομένου, θεωρημένης από δύο απορριπτικών αποφάσεων Πρω-
την αρμόδια ΔΟΥ, όπου να βεβαιώνε- τοδικείου επί αιτήσεων ασφαλιστικών
ται ο αριθμός των ενήλικων τέκνων μέτρων δύο υπαλλήλων της, αφού τα
που θεωρούνται προστατευόμενα στοιχεία που περιέχονται στις δικαστι-
μέλη (2/2005). κές αποφάσεις αποτελούν δεδομένα
Παράνομη η εγκατάσταση και λει- προσωπικού χαρακτήρα (άρθ. 2 περ.
τουργία κλειστού κυκλώματος παρα- α΄), η επεξεργασία των οποίων απαιτεί
κολούθησης από εταιρεία σε μισθωμέ- προηγούμενη συγκατάθεση και ενημέ-
νο χώρο κρατικού αερολιμένα όπου ρωση των υποκειμένων (14/2005).
αναπτύσσει εμπορική δραστηριότητα, Η Αρχή κρίνει ότι δεν αντιβαίνει στις
χωρίς τη συγκατάθεση και την προη- διατάξεις του Ν. 2472/97 η χορήγηση
γούμενη ενημέρωση των ενδιαφερό- άδειας σε επιστήμονα ερευνητή, ώστε
μενων υποκειμένων, δηλαδή διερχο- να λάβει στοιχεία από αρχείο που
μένων επιβατών, πελατών και εργαζο- τηρεί η Πρωτοβάθμια Επιτροπή του
μένων της εταιρείας (3/2005). άρθ. 9 Ν. 2643/1998 σχετικά με τη
Παράνομη η συλλογή και επεξεργασία «μέριμνα για την απασχόληση προσώ-
προσωπικών δεδομένων από κοσμη- πων ειδικών κατηγοριών». Η Αρχή
ματοπώλη που απέστειλε στο υποκεί- λαμβάνοντας υπόψη ότι
μενο ευχετήρια κάρτα, χωρίς τη α) ο σκοπός της επιστημονικής
συγκατάθεση του υποκειμένου και την έρευνας για τη συγγραφή διδακτορι-
προηγούμενη ενημέρωσή του, ενώ κής διατριβής είναι σύμφωνα με το
παρέλειψε να ικανοποιήσει και το άρθ. 16 παρ. 1 του Σ και το άρθ. 7 παρ.
δικαίωμά του πρόσβασης σχετικά με 2 στ Ν. 2472/97 νόμιμος,
τον τρόπο που πληροφορήθηκε τα β) ότι το θέμα της επιστημονικής
προσωπικά του στοιχεία (4/2005). εργασίας είναι σαφώς οριοθετημένο,
43
γ) ότι η επεξεργασία, εν προκειμένω η Καταστατικού της και του άρθρου 5

πρόσβαση, πρόκειται να πραγματο- των Αρχών Δεοντολογίας του Δημο-
ποιηθεί από τον ίδιο τον υπεύθυνο σιογραφικού Επαγγέλματος (28/2005).
επεξεργασίας, Η κασέτα που σχηματίστηκε από
δ) ότι ο αιτών ζητά να του χορηγηθούν τηλεοπτικό σταθμό κατά τη διάρκεια
τα εν λόγω ποσοτικά στοιχεία σε εύλο- εκπομπής περιέχει ως μέρος αρχείου
γο δείγμα ατόμων, μη νόμιμα στοιχεία, διότι τα δεδομένα
ε) ότι πρέπει να ληφθούν όλα τα απα- που παρουσιάσθηκαν ήταν ανακριβή
ραίτητα μέτρα για την προστασία των (38/2005).
δικαιωμάτων των υποκειμένων των Μη νόμιμη η χρήση από τράπεζα των
δεδομένων, ιδίως δε να διασφαλισθεί προσωπικών στοιχείων, τα οποία τηρεί
η εμπιστευτικότητα και ακεραιότητα και επεξεργάζεται στο αρχείο της από
των δεδομένων, χορήγησε άδεια σύμ- κάποια συναλλακτική σχέση της με το
φωνα με το άρθ. 7 παρ. 2 στ Ν. 2472/97 υποκείμενο των δεδομένων, για άλλο
(16/2005). σκοπό, όπως στη συγκεκριμένη περί-
Νόμιμη η χορήγηση από τη ΔΕΗ στους πτωση για άμεση εμπορία - αποστολή
δήμους, δεδομένων σχετικών με το πιστωτικών καρτών (39/2005).
εμβαδόν των ηλεκτροδοτούμενων Μη νόμιμη η επεξεργασία από την
κατοικιών ή επαγγελματικών χώρων, ΕΣΗΕΑ στο απογραφικό της δελτίο
αφού τα δημοτικά τέλη που εισπράττο- των δεδομένων που αφορούν το αν
νται από τη ΔΕΗ είναι αυστηρώς αντα- κάποιο μέλος της είναι επιδοτούμενο
ποδοτικά (20/2005). από ταμείο ανεργίας και αν ναι από
Η βιντεοκασέτα μεταδιδόμενης εκπο- πότε, καθώς η συλλογή των παραπάνω
μπής μπορεί να λειτουργήσει ως στοιχείων δεν επιβάλλεται από καμία
αρχείο διαρθρωμένο σύμφωνα με ειδι- διάταξη του καταστατικού της ΕΣΗΕΑ
κά, όσον αφορά τα πρόσωπα, κριτήρια, έτσι ώστε να αιτιολογείται η συλλογή
διότι είναι ευχερής η πρόσβαση στα του δεδομένου αυτού (41/2005).
προσωπικά δεδομένα που περιλαμβά- Είναι νόμιμη η συλλογή απλών προ-
νει, έστω με τη χρήση του μηχανικού σωπικών δεδομένων εργαζομένων για
μέσου του βίντεο (24/2005). σκοπούς που συνδέονται άμεσα με
Η επανειλημμένη προβολή ιδίων απο- την εκτέλεση της σύμβασης εξαρτη-
σπασμάτων - ηχητικών στοιχείων μένης εργασίας (52/2005).
σκανδαλώδους συμπεριφοράς, τόσο Παράνομη η συλλογή απλών προσω-
στο πλαίσιο της ίδιας εκπομπής αλλά πικών δεδομένων τρίτων προσώπων
και συνεχώς σε τέσσερις τουλάχιστον συγγενικών με εργαζομένους εταιρεί-
εκπομπές δεν μπορεί να νοηθεί ότι ας τα οποία δεν συνδέονται με σχέση
γίνεται αποκλειστικά για την άσκηση εξαρτημένης εργασίας με την εται-
του δημοσιογραφικού επαγγέλματος, ρεία-εργοδότη. Μία τέτοια συλλογή
αλλά υποκρύπτει προσπάθεια πρόκλη- υπερβαίνει το σκοπό επεξεργασίας
σης σκανδάλου για άλλο σκοπό πλην (52/2005).
εκείνου της δημοσιογραφικής έρευνας Μη νόμιμη η συλλογή και επεξεργα-
και δημοσιογραφικής ενημέρωσης, σία βιομετρικών δεδομένων, όπως
όπου εμπεριέχεται προεχόντως ο σκο- δεδομένων δακτυλοσκόπησης, για τον
πός της τηλεθέασης (25/2005). έλεγχο πρόσβασης φιλάθλων και δια-
Νόμιμη η επεξεργασία των ονομαστι- πιστευμένων ατόμων σε αθλητικές
κών καταστάσεων των δημοσιογρά- εγκαταστάσεις (59/2005).
φων που απασχολούνται στον ευρύτε- Η αξιολόγηση του προσωπικού δεν
ρο δημόσιο τομέα από την ΕΣΗΕΑ για συνιστά επεξεργασία που αντίκειται
το σκοπό της εξέτασης της συνδρομής στις αρχές της αναγκαιότητας και της
λόγων επιβολής πειθαρχικών κυρώσε- αναλογικότητας, γιατί εμπίπτει στο
ων για παραβίαση του άρθρου 9 του πλαίσιο της σχέσης εργασίας και συνε-
44
πώς δεν υπερβαίνει το σκοπό της διοί- προηγούμενη ενημέρωση των υποκει-
κησης του προσωπικού της Τράπεζας μένων των δεδομένων (75/2005).
(62/2005, bis, infra υπό Αρχή της
συνάφειας, της προσφορότητας και β) Αρχή της συνάφειας, της προσφορότη-
της αναλογικότητας). τας και της αναλογικότητας
Νόμιμη η ανάρτηση στο Διαδίκτυο Παράνομη η απαίτηση συλλόγου ατό-
καταλόγου αιτήσεων ιατρών για ειδι- μων με ειδικές ανάγκες όπως τα υπο-
κότητα χωρίς τη συγκατάθεσή τους, ο ψήφια μέλη προσκομίσουν και κατα-
οποίος περιέχει δεδομένα που δεν θέσουν φωτοαντίγραφο της απόφασης
θίγουν τα υποκείμενα, όπως το όνομα της αρμόδιας υγειονομικής επιτροπής
του ιατρού, τη χρονολογία λήψης πτυ- προς απόδειξη της αναπηρίας τους,
χίου και την ημεροχρονολογία κατά- διότι η συλλογή τους υπερβαίνει το
θεσης της αίτησης, διότι έτσι εξυπη- σκοπό της επεξεργασίας, αφού η ανα-
ρετείται η αρχή της διαφάνειας και πηρία έχει διαπιστωθεί από την αρμό-
επιτυγχάνεται η καλύτερη εξυπηρέτη- δια υγειονομική επιτροπή στη σχετική
ση-διευκόλυνση του κάθε ενδιαφερό- απόφαση. Ο σκοπός της επεξεργασίας,
μενου καθώς και η ανετότερη και υπό που έγκειται στην αποφυγή παράνο-
καλύτερες συνθήκες λειτουργία των μων εγγραφών, επιτυγχάνεται και εξα-
αρμοδίων υπηρεσιών (69/2005). ντλείται με απλή επίδειξη στον υπεύ-
Νόμιμη η δημοσιοποίηση στοιχείων θυνο επεξεργασίας της σχετικής από-
δημοσιογραφικής έρευνας που περιέ- φασης και την καταγραφή μόνο του
χουν προσωπικά δεδομένα (ανεξάρ- αριθμού της και του ποσοστού αναπη-
τητα από τον τρόπο συλλογής τους) ρίας. Σε περίπτωση που θεωρηθεί ανα-
που αφορούν σε δημόσια πρόσωπα γκαία η προσκόμιση της σχετικής από-
και θεσμούς, διότι είναι απολύτως φασης, π.χ. για συμμετοχή σε προ-
αναγκαία για την ενημέρωση του κοι- γράμματα εργασιακής επιμόρφωσης
νού, ήτοι για δημοσιογραφικούς απο- των μελών, αυτή μπορεί να γίνει μόνο
κλειστικά λόγους με βάση την αρχή για το συγκεκριμένο σκοπό (7/2005).
της αναλογικότητας. Η επανάληψη Ο «τρίτος», με την έννοια του άρθ. 2 θ΄
αυτών πρέπει να εξυπηρετεί αποκλει- Ν. 2472/97, στην αίτησή του προς τον
στικά τους σκοπούς της πληροφόρη- υπεύθυνο επεξεργασίας πρέπει να επι-
σης, λαμβανομένης υπόψη και της καλείται, αλλά και να αποδεικνύει ότι
φύσης του τηλεοπτικού μέσου, καθώς τα στοιχεία που ζητά είναι απολύτως
και του βαθμού του δημοσίου ενδια- αναγκαία και πρόσφορα για την ανα-
φέροντος που δημιουργείται για το γνώριση, άσκηση ή υπεράσπιση
θέμα. Εντούτοις, η συνεχής επανάλη- δικαιώματός του ενώπιον δικαστηρίου,
ψη της προβολής των ίδιων προσωπι- και δη ενόψει της συγκεκριμένης δίκης
κών δεδομένων δεν είναι επιτρεπτή που εκκρεμεί, ώστε εκ του σκοπού να
(70/2005). οριοθετηθεί η έκταση των αναγκαίων
Νόμιμη η διαβίβαση από τον ΟΤΕ σε και πρόσφορων για το σκοπό αυτό
εταιρεία παροχής υπηρεσιών του κατα- στοιχείων που επιτρέπεται να του
λόγου συνδρομητών του, οι οποίοι δεν χορηγηθούν κατά τα άρθ. 5 παρ. 2 ε΄ και
έχουν εξοφλήσει τα τέλη που αντιστοι- 4 παρ. 1 β΄ Ν. 2472/97. Η αναγκαιότητα
χούν στην παροχή τηλε-ηχοπληροφό- δε υφίσταται όταν ο επιδιωκόμενος
ρησης της ανωτέρω εταιρείας, προκει- σκοπός δεν μπορεί να επιτευχθεί με
μένου η εν λόγω εταιρεία να προασπί- άλλα ηπιότερα μέσα (βλ. και απόφαση
σει τα δικαιώματά της ενώπιον δικα- της Αρχής 17/2004). Για δε τα ευαίσθη-
στηρίου. Στο μέτρο που ο κατάλογος τα προσωπικά δεδομένα (άρθ. 2 β΄ Ν.
αυτός περιλαμβάνει και ευαίσθητα 2472/97), όπως είναι και τα σχετικά με
προσωπικά δεδομένα των υποκειμέ- τις ποινικές διώξεις ή καταδίκες, που
νων, απαιτείται άδεια της Αρχής και επίσης περιλαμβάνονται στο φάκελο
45
της σχετικής ΕΔΕ, στον οποίο ζητείται και αφορά τον έλεγχο σχετικά με το
η πρόσβαση, ο Ν. 2472/97 θέτει τις εάν μέλος της προσφέρει εργασία με
αυστηρότερες προϋποθέσεις του άρθ. μισθό κατώτερο από το επιτρεπτό
7 παρ. 2 για την κατ' εξαίρεση χορήγη- όριο. Για την επίτευξη του παραπάνω
σή τους, μόνο ύστερα από άδεια της σκοπού του ελέγχου αρκεί υπεύθυνη
Αρχής (8/2005, παρόμοια και η 9/2005). δήλωση του μέλους ότι αμείβεται
Η ΕΣΗΕΑ έχει έννομο συμφέρον να σύμφωνα με τις συλλογικές συμβάσεις
ζητήσει αντίγραφα καταστάσεων από εργασίας (41/2005).
το Υπουργείο Επικρατείας αναφορικά Μη νόμιμη η τήρηση από το Υπουργείο
με ονόματα δημοσιογράφων που απα- Εθνικής Άμυνας καταδικαστικής από-
σχολούνται στον ευρύτερο δημόσιο φασης Στρατοδικείου, οι πάσης φύσε-
τομέα προκειμένου να επιβάλλει πει- ως συνέπειες της οποίας είχαν αρθεί με
θαρχικές κυρώσεις για την παραβίαση μεταγενέστερο ΠΔ, καθώς σύμφωνα με
του άρθρου 5 και του άρθρου 9 του το άρθρο 4 του Ν. 2472/97, προκειμέ-
Κώδικα Δεοντολογίας του Δημοσιο- νου να τύχουν νόμιμης επεξεργασίας
γραφικού Επαγγέλματος. Ωστόσο, μη τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα,
νόμιμη η δημοσιοποίηση στο Διαδί- τα τελευταία πρέπει να είναι ακριβή
κτυο των στοιχείων αυτών, αφού και επίκαιρα. Ο Ν. 2472/97 υπερισχύει
υπερβαίνει την αρχή του σκοπού και του στρατολογικού Νόμου και του
της αναλογικότητας (28/2005). Στρατολογικού Κανονισμού, αφού
Νόμιμη, καταρχήν, η δημοσιοποίηση ενσωματώνει στην ελληνική έννομη
της ονομαστικής κατάστασης των μη τάξη ευρωπαϊκή Οδηγία και εξειδικεύ-
δικαιούμενων μέρισμα δικηγόρων και ει τη συνταγματική επιταγή του
χωρίς τη συγκατάθεση των υποκειμέ- άρθρου 9Α Σ. (45/2005).
νων, αφού αποτελεί υποχρέωση που Μη νόμιμη η τοιχοκόλληση από τον
επιβάλλεται από το Νόμο (άρθρο 7 διαχειριστή πολυκατοικίας της πρό-
περ. α του Καταστατικού του Ταμείου σκλησης έκτακτης γενικής συνέλευ-
Συνεργασίας του Δικηγορικού Συλλό- σης των συνιδιοκτητών, με θέμα τη
γου Καβάλας), σύμφωνα με το άρθρο 5 λήψη απόφασης για την είσπραξη
§ 2 περ. β΄ του Ν. 2472/1997. Η σχετι- δικαστικώς των οφειλόμενων ποσών
κή όμως διάταξη είναι αντίθετη με την από τρεις ενοίκους, στον εξωτερικό
αρχή της προσφορότητας και της ανα- χώρο της εισόδου της πολυκατοικίας,
λογικότητας που επιβάλλει ο ιεραρχι- καθώς η παραπάνω ενέργεια αντίκει-
κά ανώτερος Ν. 2472/97, αφού ο σκο- ται στο άρθρο 4 του Ν. 2472/97. Η τοι-
πός της διάταξης του άρθρου 7 περ. α χοκόλληση έπρεπε να γίνει στον εσω-
του Καταστατικού του Ταμείου Συνερ- τερικό χώρο της πολυκατοικίας, αλλά
γασίας του Δικηγορικού Συλλόγου σε διακριτικό σημείο ώστε να μην
Καβάλας μπορεί να επιτευχθεί με προ- είναι αντιληπτή από τους εισερχόμε-
σφορότερο και ηπιότερο τρόπο, όπως νους που δεν είναι ένοικοι της πολυ-
η ατομική ενημέρωση του μη δικαιού- κατοικίας (47/2005).
χου, στην οποία θα αναφέρεται και η Μη νόμιμη η φωτογράφηση πελατών-
σχετική προθεσμία για την άσκηση μελών γυμναστηρίου κατά την είσοδό
ενδικοφανούς προσφυγής (36/2005). τους στο γυμναστήριο και η αποθή-
Μη νόμιμη η επεξεργασία από την κευση της φωτογραφίας τους σε υπο-
ΕΣΗΕΑ στο απογραφικό της δελτίο λογιστή ώστε να διασφαλισθεί η είσο-
των δεδομένων που αφορούν τις ακρι- δος μόνον στα μέλη και όχι σε τρίτους,
βείς αποδοχές των μελών της, καθώς καθώς η συγκεκριμένη επεξεργασία
τα εν λόγω στοιχεία δεν κρίνονται υπερβαίνει τις αρχές της αναλογικό-
συναφή και πρόσφορα με το σκοπό τητας και αναγκαιότητας ενόψει του
που προβλέπεται στο άρθρο 7 παρ. 1 επιδιωκόμενου σκοπού – διασφάλιση
περ. ιε του Καταστατικού της ΕΣΗΕΑ εισόδου μόνο σε μέλη και όχι σε τρί-
46
τους – που καθιερώνονται στο άρθρο 4 ώστε να μη συλλέγονται περισσότερα

του Ν. 2472/1997 (48/2005). δεδομένα από όσα είναι απολύτως
Η συλλογή απλών προσωπικών δεδο- απαραίτητα για το σκοπό που επιδιώ-
μένων τρίτων προσώπων που συνδέο- κεται. (57/2005).
νται με συγγενική σχέση με εργαζομέ- Παράνομη, υπό το πρίσμα των αρχών
νους εταιρείας χωρίς ωστόσο να είναι του σκοπού και της αναγκαιότητας, η
τα ίδια εργαζόμενοι είναι παράνομη εγκατάσταση πιλοτικού βιομετρικού
καθώς η προστασία των οικονομικών συστήματος για τον έλεγχο της πρό-
συμφερόντων της εταιρείας από αντα- σβασης σε αθλητικές εγκαταστάσεις,
γωνιστικές πράξεις των υπαλλήλων της ακόμη και αν έχει καθαρά ερευνητικό
μέσω τρίτων προσώπων δεν υπερέχει χαρακτήρα. Αντίθετα η επίτευξη του
των δικαιωμάτων και συμφερόντων των ερευνητικού σκοπού μπορεί να πραγ-
τρίτων αυτών προσώπων και επομένως ματοποιηθεί με άλλα ηπιότερα μέσα,
δεν συντρέχει η εξαίρεση του άρθρου 5 όπως η δοκιμή του συστήματος σε
παρ. 2 περ. ε του Ν. 2472/97 (52/2005). εργαστηριακές συνθήκες (59/2005).
Η άσκηση του συνταγματικά κατοχυ- Η αξιολόγηση του προσωπικού δεν
ρωμένου κοινοβουλευτικού ελέγχου συνιστά επεξεργασία που αντίκειται
πρέπει να γίνεται με τήρηση του Ν. στις αρχές της αναγκαιότητας και της
2472/97 και με βάση την αρχή της αναλογικότητας, γιατί εμπίπτει στο
αναλογικότητας που θεσπίζει ο πλαίσιο της σχέσης εργασίας και συνε-
Νόμος αυτός. Η αρχή της αναλογικό- πώς δεν υπερβαίνει το σκοπό της
τητας επιτάσσει ο κοινοβουλευτικός Διοίκησης του προσωπικού της
έλεγχος να διενεργείται με τη μικρό- Τράπεζας, ανεξαρτήτως αν ο προη-
τερη δυνατή προσβολή των προσώ- γούμενος τρόπος αξιολόγησης παρεί-
πων στοιχεία των οποίων ζητούνται. χε ενδεχομένως περισσότερα εχέγγυα
Ειδικότερα δεν είναι νόμιμη η κατάθε- αντικειμενικότητας (62/2005, bis,
ση στο πλαίσιο κοινοβουλευτικού supra Νομιμότητα Συλλογής-Σκοπός
ελέγχου των αντιγράφων κίνησης των Επεξεργασίας).
αναλυτικών λογαριασμών των πιστωτι- Δυσμενή οικονομικά δεδομένα που
κών καρτών που δόθηκαν ως μέρος έχουν καταχωρισθεί στο αρχείο της
αμοιβής σε μέλη της διοίκησης και στε- ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. και διαβιβάζονται σε
λέχη νομικών προσώπων ιδιωτικού τράπεζες, χρηματοπιστωτικά ιδρύμα-
δικαίου που η διοίκησή τους ωστόσο τα και λοιπούς αποδέκτες δεν βρίσκο-
ορίζεται από την κυβέρνηση ή βασικός νται σε αντίθεση με τις αρχές της ανα-
μετόχος τους είναι το δημόσιο ή επιδο- λογικότητας και προσφορότητας ούτε
τούνται σε σημαντικό ποσοστό από το συνιστούν κατάχρηση δικαιώματος,
κράτος. Είναι ωστόσο νόμιμη η κατάθε- δεδομένου ότι η διαβίβαση των πλη-
ση των υπερβάσεων που τυχόν κατέβα- ροφοριών αυτών στους παραπάνω
λε η τράπεζα πέραν του καθορισμένου αποδέκτες είναι απολύτως αναγκαία
ποσού καθώς επίσης και η γνωστοποί- για την προστασία της οικονομικής
ηση του γεγονότος χορήγησης της κάρ- πίστης και των οικονομικών συναλλα-
τας στους προέδρους και τους διευθύ- γών σε σύγκριση με τα συμφέροντα
νοντες συμβούλους (56/2005). των υποκειμένων των δεδομένων που
Κριτήρια νομιμότητας της επεξεργα- θίγονται από την επεξεργασία αυτή,
σίας δεδομένων προσωπικού χαρα- όπως έχει ήδη πει η Αρχή στην υπ' αρ.
κτήρα με κλειστό κύκλωμα τηλεόρα- 24/2004 απόφασή της (64/2005).
σης είναι οι αρχές της αναγκαιότητας,
της συνάφειας, της προσφορότητας γ) Ακρίβεια, ενημέρωση και διάρκεια
και της συνάφειας. Επομένως οι στα- τήρησης των δεδομένων.
θερές βιντεοκάμερες και ο τρόπος Παράνομη η ανακριβής εγγραφή στο
λήψης πρέπει να καθορίζονται έτσι διατραπεζικό σύστημα ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ,
47
συνιστάμενη σε εγγραφή κατάσχεσης ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ δεν είναι δεσμευτικά αλλά

στο όνομα του υποκειμένου των δεδο- συμβουλευτικά (64/2005 η οποία ρητά
μένων, η οποία στην πραγματικότητα επιβεβαιώνει την προγενέστερη από-
αφορούσε δικαστική μεσεγγύηση φαση 24/2004).
(1/2005). Παράνομη η τήρηση των δεδομένων
Παράνομη η επεξεργασία προσωπικών του υποκειμένου στο αρχείο (“λευκή
δεδομένων από εργοδότρια Τράπεζα λίστα”) της εταιρείας ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ,
που συνίσταται στην ανακοίνωση σε όταν το υποκείμενο ανακάλεσε τη
όλο το προσωπικό της πανελληνίως συγκατάθεσή του και ζήτησε να δια-
(περίπου 8.500 υπαλλήλους) δια του γραφούν τα στοιχεία του, καίτοι υπάρ-
τοπικού της (εσωτερικού) δικτύου χει η ένδειξη της ανάκλησης της
(intranet), της έκδοσης δύο απορριπτι- συγκατάθεσης, διότι έχει δυσμενείς
κών αποφάσεων Πρωτοδικείου, επί επιπτώσεις στο υποκείμενο. Η δε ανά-
αιτήσεων ασφαλιστικών μέτρων δύο κληση της συγκατάθεσης δεν θα πρέ-
υπαλλήλων της, εκ των οποίων η μία πει να ανακοινώνεται στους αποδέ-
του προσφεύγοντος ενώπιον της κτες των πληροφοριών, αλλά να δια-
Αρχής. Επειδή, η κρίση περί του κατά τηρείται στο αρχείο μη μεταδιδόμε-
πόσον οι επίμαχες μεταθέσεις ήταν νων πληροφοριών που τηρεί η τράπε-
έγκυρες και ισχυρές δεν αποτελούσε ζα για χρονικό διάστημα δώδεκα
ακριβώς το αντικείμενο της εν λόγω μηνών (68/2005).
δικαστικής απόφασης ασφαλιστικών
μέτρων, είναι ανακριβής η επίμαχη Προϋποθέσεις επεξεργασίας
ανακοίνωση. Ο προβαλλόμενος δε από Παράνομη η εγκατάσταση και λει-
την Τράπεζα ισχυρισμός ότι η συγκε- τουργία από εταιρεία κλειστού κυκλώ-
κριμένη επεξεργασία ήταν απαραίτητη ματος παρακολούθησης σε χώρους
για την εκτέλεση της σύμβασης του που εκμισθώνει σε κρατικό αερολιμέ-
προσφεύγοντος, αλλά και των λοιπών να και όπου αναπτύσσει εμπορική
υπαλλήλων της (άρθ. 5 παρ. 2 περ. α΄) δραστηριότητα, χωρίς τη συγκατάθε-
κρίνεται απορριπτέος, διότι η εργασια- ση και την προηγούμενη ενημέρωση
κή σχέση των δύο αναφερομένων στην των υποκειμένων των δεδομένων,
ανακοίνωση υπαλλήλων (εκ των οποί- δηλαδή των διερχομένων επιβατών,
ων ο προσφεύγων), αλλά και των λοι- πελατών και εργαζομένων της εται-
πών υπαλλήλων, δεν εξυπηρετείται, ρείας (3/2005).
ούτε εμμέσως, από την ανακοίνωση Απόρριψη αντιρρήσεων υποκειμένου
της εν λόγω δικαστικής αποφάσεως σε δεδομένων σχετικά με τη χορήγηση σε
όλο το προσωπικό (14/2005). τρίτο προσωπικών του δεδομένων,
Είναι νόμιμη η καταχώριση και η που περιέχονται σε φάκελο διενεργη-
τήρηση στο αρχείο της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ θείσας σε βάρος του ΕΔΕ, καθώς και
Α.Ε. νεότερων δυσμενών οικονομικών σχετική χορήγηση αδείας στον υπεύ-
δεδομένων φυσικών προσώπων που θυνο επεξεργασίας, με βάση το άρθρο
διαγράφονται σε μεταγενέστερο χρόνο 7 παρ. 2 περ. γ΄ Ν. 2472/97, για τη στή-
από τα ήδη καταχωρισμένα, και επο- ριξη της προσφυγής του αιτούντος
μένως ορθώς συνεχίζουν να υφίστα- στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιω-
νται όλες οι καταχωρίσεις, ανεξάρτητα μάτων του ΟΗΕ, η οποία είναι δικα-
αν κάποιες έχουν εξοφληθεί, έως ότου στήριο με την έννοια του άρθρου 7
αποδεδειγμένα εξοφληθούν όλες οι παρ. 2 γ΄ Ν. 2472/97 (8/2005).
αντίστοιχες οικονομικές υποχρεώσεις Ο τρίτος, με την έννοια του άρθ. 2 θ΄ Ν.
και εφόσον μέχρι τη συμπλήρωση του 2472/97, στην αίτησή του προς τον
προς τούτο χρονικού διαστήματος δεν υπεύθυνο επεξεργασίας πρέπει να επι-
προκύψουν άλλες νεότερες, ενόψει καλείται, αλλά και να αποδεικνύει, ότι
και του γεγονότος ότι τα στοιχεία της τα στοιχεία που ζητά είναι απολύτως
48
αναγκαία και πρόσφορα για την ανα- για τη συγγραφή διδακτορικής διατρι-
γνώριση, άσκηση ή υπεράσπιση βής είναι, σύμφωνα με το άρθ. 16 παρ. 1
δικαιώματός του ενώπιον δικαστηρίου, Σ. και το άρθ. 7 παρ. 2 στ Ν. 2472/97,
και δη ενόψει της συγκεκριμένης δίκης νόμιμος,
που εκκρεμεί, ώστε εκ του σκοπού να β) ότι το θέμα της επιστημονικής
οριοθετηθεί η έκταση των αναγκαίων εργασίας είναι σαφώς οριοθετημένο,
και πρόσφορων για το σκοπό αυτό γ) ότι η επεξεργασία, εν προκειμένω η
στοιχείων που επιτρέπεται να του πρόσβαση, πρόκειται να πραγματο-
χορηγηθούν κατά τα άρθ. 5 παρ. 2 ε΄ και ποιηθεί από τον ίδιο τον υπεύθυνο
4 παρ. 1 β΄ Ν. 2472/97. Η αναγκαιότητα επεξεργασίας,
δε υφίσταται όταν ο επιδιωκόμενος δ) ότι ο αιτών ζητά να του χορηγηθούν
σκοπός δεν μπορεί να επιτευχθεί με τα εν λόγω ποσοτικά στοιχεία σε εύλο-
άλλα ηπιότερα μέσα (βλ. και Απόφαση γο δείγμα ατόμων.
της Αρχής 17/2004). Για τα δε ευαίσθη- Κατόπιν αυτών, χορηγήθηκε άδεια
τα προσωπικά δεδομένα (άρθ. 2 β΄ Ν. υπό τον όρο της λήψης των απαραίτη-
2472/97), όπως είναι και τα σχετικά με των μέτρων προστασίας των δικαιω-
τις ποινικές διώξεις ή καταδίκες, ο Ν. μάτων των υποκειμένων των δεδομέ-
2472/97 θέτει τις αυστηρότερες προϋ- νων, ιδίως δε διασφάλισης της εμπι-
ποθέσεις του άρθ. 7 παρ. 2 για την κατ' στευτικότητας και ακεραιότητας των
εξαίρεση χορήγησή τους, μόνο ύστερα δεδομένων.
από άδεια της Αρχής (8/2005, παρό- Μη νόμιμη η χορήγηση σε παλιό
μοια και η 9/2005). δικαιούχο περιπτέρου (τρίτο) στοιχεί-
Νόμιμη η δημοσίευση των ονομαστι- ων του νέου δικαιούχου από αρχείο
κών καταλόγων των επιτυχόντων και που τηρείται σε Νομαρχία, αφού το
επιλαχόντων από τις Στρατιωτικές και επικαλούμενο έννομο συμφέρον του
Αστυνομικές Σχολές, αφού η επεξεργα- τρίτου μπορεί να υποστηριχτεί με προ-
σία αυτή επιβάλλεται για λόγους νομι- σφυγή ενώπιον του Υπουργείου Εθνι-
μότητας και διαφάνειας και επιτρέπε- κής Αμύνης, το οποίο τηρεί το αντί-
ται χωρίς τη συγκατάθεση των υποκει- στοιχο αρχείο (19/2005).
μένων των δεδομένων (15/2005). Νόμιμη η επεξεργασία μέσω βιντεο-
Νόμιμη η επεξεργασία ευαίσθητου σκόπησης ομιλιών πολιτικών από
προσωπικού δεδομένου υγείας εργα- πρωτοβουλία πολιτών, στο βαθμό που
ζομένης σε Δήμο, αφού ήταν νόμιμη η η επεξεργασία αυτή είναι πρόσφορη
συλλογή και τήρηση της σχετικής και περιορίζεται στα απαραίτητα για
ιατρικής γνωμάτευσης στον ατομικό το σκοπό της ενημέρωσης των πολι-
υπηρεσιακό φάκελο της εργαζομένης τών δεδομένα (23/2005).
και συνεπώς δεν κωλυόταν ο Δήμος, Η δημοσιοποίηση των ηχητικών στοι-
εκ του Ν. 2472/97 να χρησιμοποιήσει χείων σκανδαλώδους συμπεριφοράς
το στοιχείο αυτό σε διαδικασίες επιλο- πρέπει να καθίσταται απολύτως ανα-
γής προϊσταμένων από το Υπηρεσιακό γκαία για την ενημέρωση του κοινού,
Συμβούλιο (10/2005). ήτοι για δημοσιογραφικούς αποκλειστι-
Νόμιμη η χορήγηση άδειας σε επιστή- κά σκοπούς. Για τους λόγους αυτούς,
μονα ερευνητή, ώστε να λάβει στοι- είναι απολύτως αναγκαία και δικαιολο-
χεία από αρχείο που τηρεί η Πρωτο- γημένη η αυτούσια προβολή των επί-
βάθμια Επιτροπή του άρθρου 9 του Ν. μαχων ηχητικών στοιχείων που καλύ-
2643/1998 σχετικά με τη «μέριμνα για πτουν πράξεις και εκδηλώσεις μητρο-
την απασχόληση προσώπων ειδικών πολίτη, οι οποίες δεν καλύπτονται από
κατηγοριών» (16/2005). Για τη χορή- την ιδιαίτερη προστασία της προσωπι-
γηση της άδειας ελήφθησαν υπόψη τα κής ζωής (25/2005).
εξής: Νόμιμη η χορήγηση στην ΕΣΗΕΑ από
α) ο σκοπός της επιστημονικής έρευνας το Υπουργείο Επικρατείας αντιγρά-
49
φων καταστάσεων αναφορικά με ονό- ευαίσθητων) προσωπικών δεδομένων

ματα δημοσιογράφων που απασχο- από την «ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ» και χωρίς τη
λούνται στο ευρύτερο δημόσιο, προ- συγκατάθεση των υποκειμένων, καθώς
κειμένου να επιβάλλει ενδεχομένως η προστασία της εμπορικής πίστεως
πειθαρχικές κυρώσεις για την παραβί- μπορεί να θεωρηθεί ότι υπερέχει προ-
αση του άρθρου 5 και του άρθρου 9 φανώς, υπό την έννοια του άρθρου 5 §
του Κώδικα Δεοντολογίας του Δημο- 2 περ. ε΄ του Ν. 2472/1997, των συμφε-
σιογραφικού Επαγγέλματος (28/2005). ρόντων των υποκειμένων και είναι
Νόμιμη η χορήγηση στα ΕΛΤΑ προσω- απολύτως αναγκαία. Νόμιμη η συλλο-
πικών δεδομένων υπαλλήλου τους γή και επεξεργασία (μη ευαίσθητων)
από τράπεζα και ασφαλιστική εται- προσωπικών δεδομένων από την
ρεία, για να διαπιστωθεί αν ο υπάλλη- «ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ» χωρίς να απαιτείται
λος καταχράστηκε χρηματικό ποσό οποιαδήποτε συμβατική ή εξωσυμβα-
από το κεντρικό κατάστημά της τική σχέση μεταξύ των υποκειμένων
(29/2005). των δεδομένων και της «ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ
Δεν αποτελεί προϋπόθεση για τη ΑΕ» (37/2005).
νομιμότητα επεξεργασίας προσωπι- Μη νόμιμη η επαναπροβολή της
κών δεδομένων η εισαγγελική εντολή. κασέτας που σχηματίστηκε από τηλε-
Επομένως δεν απαιτείται εισαγγελική οπτικό σταθμό κατά τη διάρκεια εκπο-
παρέμβαση για την επεξεργασία προ- μπής, στο μέτρο που τα δεδομένα τα
σωπικών δεδομένων από τον υπεύθυ- οποία περιέχει δεν είναι ακριβή, όπως
νο επεξεργασίας (30/2005). δεν είναι νόμιμη και οποιαδήποτε
Υποχρεωτική εκ νόμου η ανακοίνωση χρήση του απομαγνητοφωνημένου
από υπεύθυνο επεξεργασίας δεδομέ- κειμένου (38/2005).
νων, τα οποία συνδέονται με δραστη- Μη νόμιμη η συλλογή και επεξεργα-
ριότητες σχετικές με την επαγγελμα- σία προσωπικών δεδομένων από τρά-
τική δράση και δεν σχετίζονται με την πεζα για την αποστολή πιστωτικών
ιδιωτική ζωή και περιέχονται σε δημό- καρτών στα υποκείμενα των δεδομέ-
σια έγγραφα (32/2005). νων χωρίς τη συγκατάθεσή τους,
Δεν υπάρχει κώλυμα από το Ν. καθώς δεν πληρούνται οι προϋποθέ-
2472/1997 για τη δημοσιοποίηση του σεις του άρθρου 5 παρ. 2 εδαφ. ε του
πορίσματος ελέγχου των χρηματιστη- Ν. 2472/1997, διότι το έννομο συμφέ-
ριακών συναλλαγών των βουλευτών, ρον της τράπεζας (ενίσχυση των
ως αναγκαία επεξεργασία για την Ολυμπιακών Αγώνων) δεν μπορεί να
εκτέλεση έργου δημοσίου συμφέρο- θεωρηθεί ότι υπερτερεί προφανώς
ντος που εμπίπτει στην άσκηση δημό- των δικαιωμάτων των υποκειμένων
σιας εξουσίας και εκτελείται από (39/2005).
δημόσια αρχή, εφόσον προηγουμένως Νόμιμη η χορήγηση από το ΙΚΑ -
ενημερωθούν τα υποκείμενα των ΕΤΑΜ σε ερωτώντα βουλευτή όλων
δεδομένων για την εν λόγω ενέργεια, των στοιχείων που είναι απαραίτητα
σύμφωνα με τα άρθρα 5 § 2 περ. δ και για τον κοινοβουλευτικό έλεγχο της
11 § 3 του Ν. 2472/97 (34/2005). κρίσης και επιλογής των Προϊσταμέ-
Νόμιμη η συλλογή και επεξεργασία νων Διευθύνσεων και Υποδιευθύνσεων
από εταιρείες διαπίστωσης πιστολη- στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ στο Νομό Ηρακλείου,
πτικής ικανότητας των δυσμενών όπως και των πρακτικών των συνε-
δεδομένων, που αναφέρονται στην δριάσεων του Υπηρεσιακού Συμβου-
Απόφαση 50/20-1-2000 της Αρχής, λίου. Όταν η κατάθεση εγγράφων, στο
χωρίς τη συγκατάθεση των υποκειμέ- πλαίσιο κοινοβουλευτικού ελέγχου,
νων, σύμφωνα με το άρθρο 5 του Ν. είναι αναγκαία για τη θεμελίωση της
2472/97 (35/2005). ερώτησης του βουλευτή, η πρόσβαση
Νόμιμη η συλλογή και επεξεργασία (μη του βουλευτή σε οποιοδήποτε
50
έγγραφο συνδεόμενο με δημόσια υπό- κατ' εξαίρεση χωρίς τη συγκατάθεση

θεση είναι επιτρεπτή, ακόμα και αν ο του υποκειμένου, αλλά μόνο στις
βουλευτής λαμβάνει γνώση προσωπι- περιπτώσεις που προβλέπει ο νόμος
κών δεδομένων. Η συνταγματική και εφόσον αυτά ζητούνται με τη
κατοχύρωση του κοινοβουλευτικού νόμιμη διαδικασία που περιλαμβάνει
ελέγχου επιβάλλει την πρόσβαση έγγραφη αίτηση και αιτιολογία όπως
ακόμα και σε ευαίσθητα δεδομένα, π.χ. τεκμηρίωση υπέρτερου εννόμου
εφόσον η γνώση τους από τον βουλευ- συμφέροντος (51/2005). Είναι όμως
τή είναι απαραίτητη για τη θεμελίωση παράνομη η χορήγηση προσωπικών
του ελέγχου. Το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ πρέπει να δεδομένων σε τρίτο χωρίς τη συγκατά-
τηρήσει προηγουμένως την υποχρέω- θεση του υποκειμένου και συγκεκρι-
ση για ενημέρωση των υποκειμένων μένα η χορήγηση πιστοποιητικού
των δεδομένων με κάθε πρόσφορο οικογενειακής κατάστασης σε τρίτο
τρόπο (40/2005). πρόσωπο χωρίς τη συγκατάθεση του
Νόμιμη η χορήγηση σε υπαλλήλους υποκειμένου (51/2005), bis, supra υπό
του ΙΚΑ - ΕΤΑΜ, που δεν επιλέχθηκαν Συγκατάθεση.
σε θέσεις Προϊσταμένων, των πρακτι- Απαγορεύεται η αποθήκευση εικόνας
κών των συνεδριάσεων του Υπηρε- μέσω κλειστών κυκλωμάτων τηλεόρα-
σιακού Συμβουλίου που αφορούν τις σης και ως εκ τούτου δεν είναι νόμιμη
κρίσεις σχετικά με τις επιλογές των η τήρηση των εγγραφών που τυχόν
Προϊσταμένων Διευθύνσεων και τηρούνται (57/2005).
Υποδιευθύνσεων βάσει του άρθρου 5 § Μη νόμιμη η συλλογή και επεξεργα-
2 περ. 3 του Ν. 2472/97, με την προϋ- σία βιομετρικών δεδομένων όπως
πόθεση ότι σε αυτό δεν περιλαμβάνο- δεδομένα δακτυλοσκόπησης για τον
νται ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα έλεγχο πρόσβασης φιλάθλων και δια-
των συνυποψηφίων τους (όπως τυχόν πιστευμένων ατόμων σε αθλητικές
ποινικές καταδίκες). Νόμιμη η χορή- εγκαταστάσεις (59/2005).
γηση και στην περίπτωση που τα Παράνομη η διαβίβαση καταλόγου
παραπάνω πρακτικά περιέχουν ευαί- τηλεφωνημάτων μελών ΔΕΠ σε τρίτο
σθητα προσωπικά δεδομένα, όταν τα αφού έγινε χωρίς τη συγκατάθεση των
εν λόγω δεδομένα αποτέλεσαν κριτή- υποκειμένων και χωρίς να συντρέχει
ρια για την προαγωγή/επιλογή Προϊ- καμία από τις εξαιρέσεις του άρθρου 5
σταμένων, οπότε το ΙΚΑ νόμιμα χορη- παρ. 2 του Ν. 2472/1997. Στοιχειοθε-
γεί και τα στοιχεία αυτά ενόψει της τείται επομένως ευθύνη του υπευθύ-
διατάξεως του άρθρου 7 § 2 περ. γ΄ του νου επεξεργασίας για παράνομη κατά
Ν. 2472/1997 στον καθένα κρινόμενο τα άρθρα 4 και 5 του Ν. 2472/1997 δια-
υπάλληλο που δεν επιλέχθηκε σε θέση βίβαση προσωπικών δεδομένων σε
Προϊσταμένου από το Υπηρεσιακό τρίτο (63/2005).
Συμβούλιο και για τον οποίο τα παρα- Παράνομη διαβίβαση εγγράφων μηνύ-
πάνω στοιχεία είναι αναγκαία για την σεως και συμπληρωματικών υπομνη-
αναγνώριση, άσκηση ή υπεράσπιση μάτων υπάρχει, ακόμη και αν τα παρα-
δικαιώματος ενώπιον δικαστηρίου, πάνω έγγραφα δεν αποτελούν ευαί-
ώστε ο δικαιούχος να προσφύγει και σθητα προσωπικά δεδομένα, όταν η
να προσβάλλει την πράξη επιλογής διαβίβαση γίνεται χωρίς να τηρηθούν
Προϊσταμένων, ως έχει έννομο συμφέ- οι προϋποθέσεις των άρθρων 4 και 5
ρον (40/2005). του Ν. 2472/1997 (63/2005).
Δεν υπάρχει κώλυμα από το Ν. Η περαιτέρω διαβίβαση εγγράφων
2472/1997 όταν δήμος, που ως υπεύ- μηνύσεως κατ' αγνώστων και συμπλη-
θυνος επεξεργασίας επεξεργάζεται ρωματικών υπομνημάτων από τον
νομίμως προσωπικά δεδομένα, ανα- παραλήπτη τους στον ανακριτή στο
κοινώνει αυτά ή τα χορηγεί σε τρίτους, πλαίσιο άλλης υπόθεσης δεν είναι
51
παράνομη, αφού τα έγγραφα αυτά Από τη στιγμή που η διαβίβαση ευαί-

περιείχαν πληροφορίες ενδεχομένως σθητου δεδομένου υγείας από δια-
χρήσιμες για τη διαλεύκανση της υπό- γνωστικό κέντρο σε ασφαλιστική εται-
θεσης αυτής. Σε κάθε δε περίπτωση ρεία δεν ήταν σύννομη, η συλλογή και
κρίνεται από τον αρμόδιο δικαστι- περαιτέρω επεξεργασία του από την
κό/εισαγγελικό λειτουργό ενώπιον ασφαλιστική εταιρεία δεν είναι και
του οποίου εκκρεμεί η υπόθεση αυτή νόμιμη, πολλώ μάλλον αφού δεν
(63/2005). υπάρχει έγκυρη συγκατάθεση του
Παράνομη οποιαδήποτε περαιτέρω υποκειμένου (66/2005).
επεξεργασία εξωδίκου από την υπο- Νόμιμη η παροχή πληροφοριών από
γράφουσα δικηγόρο και τον εντολέα την εταιρεία ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ σε τράπε-
της, όταν η εξώδικη δήλωση περιλαμ- ζα σχετικά με το αν το υποκείμενο των
βάνει πληροφορίες-προσωπικά δεδο- δεδομένων, τα οποία τηρεί η εταιρεία
μένα του προσώπου προς το οποίο σε αρχείο της (“λευκή λίστα”), έχει
απευθύνεται και ταυτόχρονα σ' αυτήν ανακαλέσει τη συγκατάθεσή του και
δηλώνεται ότι η εντολέας και η δικη- έχει ζητήσει να διαγραφούν τα στοι-
γόρος διαθέτουν προσωπικά δεδομέ- χεία του από το αρχείο, όταν το υπο-
να που προκύπτουν από “ηχητικά, κείμενο δίνει έγγραφη τη συγκατάθε-
φωτογραφικά κ.ά. αποδεικτικά μέσα”. σή του (68/2005).
Συγκεκριμένα, η σύνδεση της πληρο- Παράνομη η τήρηση των δεδομένων
φορίας αυτής, ανεξάρτητα με το αν η του υποκειμένου στο αρχείο (“λευκή
τελευταία είναι αληθής ή όχι, με τα ως λίστα”) της εταιρείας ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ,
άνω αναφερόμενα στο εξώδικο απο- όταν το υποκείμενο ανακάλεσε τη
δεικτικό μέσα, έστω και αν αυτά δεν συγκατάθεσή του και ζήτησε να δια-
υπάρχουν πράγματι, συνεπάγεται τον γραφούν τα στοιχεία του, καίτοι υπάρ-
παράνομο χαρακτήρα κάθε περαιτέρω χει η ένδειξη της ανάκλησης της
επεξεργασίας του εξωδίκου (63/2005). συγκατάθεσης, διότι έχει δυσμενείς
Νόμιμη και ορθή η καταχώριση στο επιπτώσεις στο υποκείμενο. Η δε ανά-
αρχείο της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. όλων των κληση της συγκατάθεσης δεν θα πρέ-
δυσμενών οικονομικών δεδομένων πει να ανακοινώνεται στους αποδέ-
φυσικών προσώπων, ακόμη και αν κτες των πληροφοριών, αλλά να δια-
έχουν εξοφληθεί οι παλιότερες οικο- τηρείται στο αρχείο μη μεταδιδόμε-
νομικές τους υποχρεώσεις, εφόσον νων πληροφοριών που τηρεί η τράπε-
προκύψουν μέχρι τη συμπλήρωση του ζα για χρονικό διάστημα δώδεκα
χρόνου διαγραφής τους νέα δυσμενή μηνών (68/2005).
οικονομικά δεδομένα, σύμφωνα και με Δεν αντίκειται στις διατάξεις του
την παλιότερη Απόφαση 25/2004 της Ν.2472/97 η χορήγηση από τράπεζα
Αρχής, ενόψει και του γεγονότος ότι σε διάδικο (πρώην σύζυγο του προ-
τα στοιχεία της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ δεν είναι σφεύγοντος) σε δίκη διατροφής, αντι-
δεσμευτικά αλλά συμβουλευτικά γράφων των αιτήσεων προεγγραφών
(64/2005). μετοχών του προσφεύγοντος και των
Η διαβίβαση υπερηχογραφήματος που δύο παιδιών τους, η οποία έγινε χωρίς
έγινε ύστερα από εισαγγελική παραγ- τη συγκατάθεση του προσφεύγοντος
γελία δεν αναιρεί τον παράνομο χαρα- (71/2005).
κτήρα της συγκεκριμένης επεξεργασί- Νόμιμη είναι η χορήγηση από μαιευ-
ας ευαίσθητου ιατρικού (προσωπικού) τήριο χωρίς άδεια της Αρχής καταλό-
δεδομένου, αφού στην εισαγγελική γου ονομάτων γυναικών που γέννησαν
παραγγελία αναφερόταν ότι επιτρέπε- σε ορισμένη χρονική περίοδο που δεν
ται η χορήγηση του δεδομένου μόνο περιέχει ευαίσθητα προσωπικά δεδο-
εφόσον δεν προσκρούει σε κάποια μένα, καίτοι απαιτείται συγκατάθεση
ειδική διάταξη νόμου (66/2005). του υποκειμένου των δεδομένων. Για
52
τη συγκεκριμένη χορήγηση αρκεί απλή Για τη μεταβίβαση απλών προσωπι-

Γνωμοδότηση της Αρχής (67/2005). κών δεδομένων αποφοίτων της “Βαρ-
βακείου Σχολής” - όπως ονοματεπω-
Συγκατάθεση του υποκειμένου νύμων, διευθύνσεων και λοιπών στοι-
Παράνομη η εγκατάσταση και λει- χείων των αποφοίτων κατ' έτος και
τουργία κλειστού κυκλώματος παρα- φωτογραφιών που αναφέρονται σε
κολούθησης από εταιρεία, σε χώρους χαρακτηριστικούς ιστορικούς χρόνους
που εκμισθώνει σε κρατικό αερολιμέ- της ζωής τους στη Σχολή - με σκοπό
να και όπου αναπτύσσει εμπορική την έκδοση βιβλίου για την παρουσία-
δραστηριότητα, χωρίς τη συγκατάθε- ση των αποφοίτων απαιτείται η ρητή
ση και την προηγούμενη ενημέρωση συγκατάθεση των υποκειμένων των
των ενδιαφερόμενων υποκειμένων, δεδομένων (33/2005).
δηλαδή των διερχομένων επιβατών, Για τη συλλογή και επεξεργασία από
πελατών και εργαζομένων της εται- εταιρείες διαπίστωσης πιστοληπτικής
ρείας (3/2005). ικανότητας ευμενών δεδομένων, όπως
Παράνομη η συλλογή και επεξεργασία είναι η ύπαρξη ακίνητης περιουσίας
δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα χωρίς βάρη, απαιτείται η ύπαρξη συγκα-
του υποκειμένου από κοσμηματοπώ- τάθεσης του υποκειμένου (35/2005).
λη που απέστειλε στο υποκείμενο Νόμιμη η αποστολή διαφημιστικών
ευχετήρια κάρτα, χωρίς τη συγκατάθε- και ενημερωτικών φυλλαδίων από
σή του και την προηγούμενη ενημέ- μέλη του ελληνογερμανικού επιμελη-
ρωσή του, ενώ παρέλειψε να ικανο- τηρίου σε λοιπά μέλη του επιμελητη-
ποιήσει και το δικαίωμά του για πρό- ρίου, καθώς η διάταξη του άρθρου 7Α
σβαση σχετικά με τον τρόπο που πλη- παρ. 1 αποτελεί ειδικότερη ρύθμιση
ροφορήθηκε τα προσωπικά του στοι- εκείνης του άρθρου 13 παρ. 3, με την
χεία (4/2005). έννοια ότι η εγγραφή στο ανωτέρω
Η χορήγηση αντιγράφων από φάκελο μητρώο κάποιου προσώπου που τυγ-
διενεργηθείσας ΕΔΕ (πόρισμα και όλα χάνει μέλος επιμελητηρίου, σωματεί-
τα σχετικά έγγραφα) αποτελεί επεξερ- ου ή ενώσεως προσώπων, με σκοπό -
γασία προσωπικών δεδομένων, η οποία μεταξύ άλλων- την προώθηση επαγ-
δεν επιτρέπεται καταρχήν χωρίς τη γελματικών δραστηριοτήτων μεταξύ
συγκατάθεση του υποκειμένου, εκτός των μελών, ισχύει έναντι των τρίτων
και αν το έννομο συμφέρον του τρίτου και όχι των λοιπών μελών (42/2005).
υπερέχει προφανώς των δικαιωμάτων Παράνομη η χορήγηση πιστοποιητι-
και συμφερόντων του υποκειμένου των κού οικογενειακής κατάστασης σε
δεδομένων προσώπου και ταυτόχρονα τρίτο χωρίς τη συγκατάθεση του υπο-
δεν θίγονται οι θεμελιώδεις ελευθερίες κειμένου των δεδομένων εκτός αν
του (8/2005. Παρόμοια και η 9/2005). συντρέχουν περιπτώσεις υπερτέρου
Παράνομη η τήρηση προσωπικών εννόμου συμφέροντος (51/2005).
δεδομένων αρχιφύλακα, τα οποία κατα- Νόμιμη η λήψη και επεξεργασία προ-
γράφηκαν στο πλαίσιο πειθαρχικής δια- σωπικών δεδομένων με κλειστό
δικασίας και διατηρήθηκαν μετά το κύκλωμα τηλεόρασης χωρίς τη συγκα-
πέρας αυτής χωρίς τη συγκατάθεσή του τάθεση του υποκειμένου υπό τις
(22/2005). προϋποθέσεις του Ν. 2472/1997 εφό-
Νόμιμη η επεξεργασία και ανακοίνω- σον ο σκοπός της επεξεργασίας είναι
ση προσωπικών δεδομένων που σχε- η προστασία προσώπων ή αγαθών
τίζονται με την επαγγελματική δράση (57/2005).
και όχι με την ιδιωτική ζωή του υπο- Δεν απαιτείται η συγκατάθεση του
κειμένου και περιέχονται σε δημόσια προσωπικού για την αξιολόγησή του εκ
έγγραφα και χωρίς τη συγκατάθεση μέρους του εργοδότη αφού η αξιολό-
του υποκειμένου (32/2005). γηση είναι αναγκαία για την εκτέλεση
53
της σύμβασης εργασίας και επομένως, νται οι θεμελιώδεις ελευθερίες του.

σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. 2 εδάφιο Τέτοια περίπτωση υφίσταται ιδίως
α του Ν. 2472/1997, εξαιρείται της υπο- όταν τα στοιχεία ζητούνται και είναι
χρέωσης συγκατάθεσης (62/2005). αναγκαία για την αναγνώριση,
Παράνομη η διαβίβαση καταλόγου άσκηση ή υπεράσπιση δικαιώματος
τηλεφωνημάτων μελών ΔΕΠ αφού ενώπιον δικαστηρίου (βλ. περ. γ΄ του
έγινε χωρίς τη συγκατάθεση των υπο- άρθ. 7 παρ. 2 Ν. 2472/97 για τα ευαί-
κειμένων και χωρίς να συντρέχει σθητα προσωπικά δεδομένα, που
καμία από τις εξαιρέσεις του άρθρου 5 ισχύει κατά μείζονα λόγο και στα
παρ. 2 του Ν. 2472/1997 (63/2005). απλά προσωπικά δεδομένα) (8/2005.
Τυχόν συγκατάθεση του υποκειμένου Παρόμοια και η 9/2005).
στο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, υπό τη Νόμιμη η δημοσίευση των ονομαστι-
μορφή προσχώρησης στους γενικούς κών καταλόγων των επιτυχόντων και
του όρους, δεν αποτελεί την κατά το επιλαχόντων από τις Στρατιωτικές
άρθρο 2 παρ. ια του Ν. 2472/1997 και Αστυνομικές Σχολές, αφού η επε-
απαιτούμενη “ελεύθερη, ρητή και ξεργασία αυτή επιβάλλεται για
ειδική δήλωση βουλήσεως” (66/2005). λόγους νομιμότητας και διαφάνειας,
Νόμιμη η παροχή πληροφοριών από επιτρέπεται δε χωρίς τη συγκατάθε-
την εταιρεία ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ σε τράπε- ση των υποκειμένων των δεδομένων
ζα σχετικά με το αν το υποκείμενο των (15/2005).
δεδομένων, τα οποία τηρεί η εταιρεία Νόμιμη η χορήγηση από τράπεζα σε
σε αρχείο της (“λευκή λίστα”), έχει διάδικο (πρώην σύζυγο του προ-
ανακαλέσει τη συγκατάθεσή του και σφεύγοντος) σε δίκη διατροφής αντι-
έχει ζητήσει να διαγραφούν τα στοι- γράφων των αιτήσεων προεγγραφών
χεία του από το αρχείο, όταν το υπο- μετοχών του προσφεύγοντος και των
κείμενο δίνει έγγραφη τη συγκατάθε- δύο παιδιών τους, η οποία έγινε
σή του (68/2005). χωρίς τη συγκατάθεση του προσφεύ-
Μη νόμιμη η έκδοση δελτίου τύπου γοντος (71/2005).
με προσαρτημένο κατάλογο υπαλλή- Νόμιμη η χορήγηση από μαιευτήριο σε
λων που έχουν τεθεί σε αργία, διότι αιτούσα καταλόγου ονομάτων γυναι-
συνιστά επεξεργασία με την οποία κών που γέννησαν σε ορισμένη χρονι-
χωρίς τη συγκατάθεση των υποκειμέ- κή περίοδο χωρίς τη συγκατάθεση των
νων ανακοινώνονται σε τρίτους ευαί- υποκειμένων των δεδομένων υπό τον
σθητα προσωπικά δεδομένα, στο μέτρο όρο ότι η ικανοποίηση του εννόμου
που αναφέρονται σε επιβολή πειθαρχι- συμφέροντος που επιδιώκει ο τρίτος,
κών κυρώσεων, παραβιάζοντας την στον οποίο ανακοινώνονται τα δεδο-
αρχή του απορρήτου της επεξεργασίας μένα υπερέχουν προφανώς των
(72/2005). δικαιωμάτων των προσώπων στα
οποία αναφέρονται αυτά και δεν θίγο-
Περιπτώσεις κάμψης της αρχής της νται οι θεμελιώδεις ελευθερίες τους.
συγκατάθεσης Σε κάθε περίπτωση, όμως, τα υποκεί-
Η χορήγηση αντιγράφων από φάκελο μενα των δεδομένων πρέπει πρώτα να
διενεργηθείσας ΕΔΕ αποτελεί επε- ενημερωθούν (67/2005).
ξεργασία προσωπικών δεδομένων, η Νόμιμη είναι η ανάρτηση στο Διαδί-
οποία δεν επιτρέπεται καταρχήν κτυο καταλόγου αιτήσεων ιατρών για
χωρίς τη συγκατάθεση του υποκειμέ- ειδικότητα χωρίς τη συγκατάθεσή
νου, εκτός και αν το έννομο συμφέ- τους, ο οποίος περιέχει δεδομένα που
ρον του τρίτου υπερέχει προφανώς δεν θίγουν τα υποκείμενα, όπως το
των δικαιωμάτων και συμφερόντων όνομα του ιατρού, τη χρονολογία
του υποκειμένου των δεδομένων λήψης πτυχίου και την ημεροχρονο-
προσώπου και ταυτόχρονα δεν θίγο- λογία κατάθεσης της αίτησης. Απαι-
54
τείται απλή ενημέρωση των υποκειμέ- ρητά η πειθαρχική ποινή της προσωρι-
νων δια του Τύπου λόγω του μεγάλου νής ή οριστικής διαγραφής από το Σύλ-
αριθμού των προσώπων που ήδη βρί- λογο για κάθε παραβάτη του επαγγελ-
σκονται στους σχετικούς καταλόγους. ματικού απορρήτου καθώς και η κοινο-
Για όσους πρόκειται να κάνουν αίτηση, ποίηση της διαγραφής στο αρμόδιο σε
θα ενημερώνονται από το ίδιο έντυπο εθνικό επίπεδο όργανο (60/2005).
της αίτησης (69/2005).
Δεν απαιτείται άδεια της Αρχής προ- Ευαίσθητα δεδομένα
κειμένου να γίνει διαβίβαση από τον Απόρριψη αίτησης θεραπείας κατά
ΟΤΕ σε εταιρεία παροχής υπηρεσιών της Απόφασης 48/2004 της Αρχής, με
τηλεφωνικών πληροφοριών του κατα- την οποία κρίθηκε παράνομη η εκ
λόγου συνδρομητών του, οι οποίοι δεν μέρους καταγγελλόμενης ψυχιάτρου
έχουν εξοφλήσει τα τέλη που αντι- εξαγωγή στοιχείων του αρχείου της,
στοιχούν στην παροχή τηλεηχοπλη- που αφορούν την ψυχική υγεία της
ροφόρησης της ανωτέρω εταιρείας, με καταγγέλλουσας, και η χορήγηση της
σκοπό η εν λόγω εταιρεία να προασπί- ιατρικής αυτής βεβαιώσεως στον αντί-
σει τα δικαιώματά της ενώπιον δικα- δικό της, χωρίς να συντρέχουν οι όροι
στηρίου. Στο μέτρο που ο κατάλογος και προϋποθέσεις, που τάσσει ο Ν.
αυτός περιλαμβάνει και ευαίσθητα 2472/97, δηλαδή χωρίς άδεια και χωρίς
προσωπικά δεδομένα των υποκειμέ- προηγούμενη ενημέρωση του υποκει-
νων, απαιτείται άδεια της Αρχής και μένου των δεδομένων, με σκοπό τη
προηγούμενη ενημέρωση των υποκει- χρήση της σε δίκη διαζυγίου της
μένων των δεδομένων (75/2005). καταγγέλλουσας. Με την Απόφασή
της 48/2004 η Αρχή έκρινε ότι η παρά-
Γνωστοποίηση αρχείων νομη αυτή επεξεργασία προσβάλει το
Παράνομη η εγκατάσταση και λει- υποκείμενο των δεδομένων και το
τουργία από εταιρεία κλειστού κυκλώ- θίγει υπέρμετρα, ενώ ήδη κρίνει ότι η
ματος παρακολούθησης, αποτελούμε- ενδιαφερόμενη ψυχίατρος δεν επικα-
νο από τέσσερις συνολικά κάμερες και λείται ούτε προσκομίζει νέα στοιχεία,
ένα μικρόφωνο, σε χώρους που εκμι- ώστε να τεθούν υπό την κρίση της
σθώνει σε κρατικό αερολιμένα και Αρχής, και κατά συνέπεια δεν συντρέ-
όπου αναπτύσσει εμπορική δραστη- χει περίπτωση επανεξέτασης της υπό-
ριότητα, και λόγω έλλειψης γνωστο- θεσης στην ουσία της (5/2005).
ποίησης στην Αρχή, κατά παράβαση Παράνομη η απαίτηση συλλόγου ατό-
του άρθ. 6 Ν. 2472/97 (3/2005). μων με ειδικές ανάγκες όπως τα υπο-
Δεν επιτρέπεται η γνωστοποίηση ψήφια μέλη προσκομίσουν και κατα-
αρχείων νέου δικαιούχου εκμετάλλευ- θέσουν φωτοαντίγραφο της απόφασης
σης περιπτέρου στον προηγούμενο της αρμόδιας υγειονομικής επιτροπής
εκμισθωτή προς ευδοκίμηση προσφυ- προς απόδειξη της αναπηρίας τους,
γής του στα διοικητικά δικαστήρια διότι τα έγγραφα αυτά περιλαμβάνουν
(19/2005). ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα, η
Απαλλάσσονται από την υποχρέωση επεξεργασία των οποίων δεν υπόκει-
γνωστοποίησης και λήψης άδειας ται σε καμιά εξαίρεση του άρθ. 7 παρ.
τήρησης αρχείου με ευαίσθητα δεδο- 1 και 2 Ν. 2472/97, και η συλλογή τους
μένα, όπως είναι τα δεδομένα υγείας, υπερβαίνει το σκοπό της επεξεργασί-
οι φυσικοθεραπευτές με νόμιμη άδεια ας, αφού η αναπηρία έχει διαπιστωθεί
άσκησης επαγγέλματος στην Ελλάδα από την αρμόδια υγειονομική επιτρο-
που είναι μέλη του Πανελληνίου Συλ- πή στη σχετική απόφαση (7/2005).
λόγου Φυσικοθεραπευτών, εφόσον Ο «τρίτος», με την έννοια του άρθ. 2 θ΄
τροποποιηθεί το καταστατικό του Ν. 2472/97, στην αίτησή του προς τον
τελευταίου έτσι ώστε να αναφέρεται υπεύθυνο επεξεργασίας πρέπει να
55
επικαλείται, αλλά και να αποδεικνύει, Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

ότι τα στοιχεία, που ζητά, είναι απο- του ΟΗΕ είναι δικαστήριο με την
λύτως αναγκαία και πρόσφορα για την έννοια του άρθ. 7 παρ. 2 γ΄ Ν. 2472/97.
αναγνώριση, άσκηση ή υπεράσπιση Ο τρίτος, με την έννοια του άρθ. 2 θ΄ Ν.
δικαιώματός του ενώπιον δικαστηρί- 2472/97, στην αίτησή του προς τον
ου, και δη ενόψει της συγκεκριμένης υπεύθυνο επεξεργασίας πρέπει να
δίκης που εκκρεμεί, ώστε εκ του σκο- επικαλείται, αλλά και να αποδεικνύει,
πού να οριοθετηθεί η έκταση των ανα- ότι τα στοιχεία που ζητά είναι απολύ-
γκαίων και πρόσφορων για το σκοπό τως αναγκαία και πρόσφορα για την
αυτό στοιχείων που επιτρέπεται να αναγνώριση, άσκηση ή υπεράσπιση
του χορηγηθούν κατά τα άρθ. 5 παρ. 2 δικαιώματός του ενώπιον δικαστηρί-
ε΄ και 4 παρ. 1 β΄ Ν. 2472/97. Η ανα- ου, και δη ενόψει της συγκεκριμένης
γκαιότητα δε υφίσταται όταν ο επι- δίκης που εκκρεμεί, ώστε εκ του σκο-
διωκόμενος σκοπός δεν μπορεί να πού να οριοθετηθεί η έκταση των ανα-
επιτευχθεί με άλλα ηπιότερα μέσα γκαίων και πρόσφορων για το σκοπό
(βλ. και Απόφαση της Αρχής 17/2004). αυτό στοιχείων που επιτρέπεται να
Για δε τα ευαίσθητα προσωπικά δεδο- του χορηγηθούν κατά τα άρθ. 5 παρ. 2
μένα (άρθ. 2 β΄ Ν. 2472/97), όπως είναι ε΄ και 4 παρ. 1 β΄ Ν. 2472/97. Η ανα-
και τα σχετικά με τις ποινικές διώξεις γκαιότητα δε υφίσταται όταν ο επιδιω-
ή καταδίκες, ο Ν. 2472/97 θέτει τις κόμενος σκοπός δεν μπορεί να επιτευ-
αυστηρότερες προϋποθέσεις του άρθ. χθεί με άλλα ηπιότερα μέσα (βλ. και
7 παρ. 2 για την κατ' εξαίρεση χορήγη- Απόφαση της Αρχής 17/2004). Για δε
σή τους, μόνο ύστερα από άδεια της τα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα
Αρχής (8/2005, παρόμοια και η (άρθ. 2 β΄ Ν. 2472/97), όπως είναι και
9/2005). τα σχετικά με τις ποινικές διώξεις ή
Η χορήγηση αντιγράφων από φάκελο καταδίκες, που επίσης περιλαμβάνο-
διενεργηθείσας ΕΔΕ αποτελεί επεξερ- νται στο φάκελο της σχετικής ΕΔΕ,
γασία προσωπικών δεδομένων, η στον οποίο ζητείται η πρόσβαση, ο Ν.
οποία δεν επιτρέπεται καταρχήν χωρίς 2472/97 θέτει τις αυστηρότερες προϋ-
την συγκατάθεση του υποκειμένου ποθέσεις του άρθ. 7 παρ. 2 για την
(άρθ. 5 παρ. 1 Ν. 2472/97). Στο μέτρο, κατ' εξαίρεση χορήγησή τους, μόνο
ωστόσο, που το έννομο συμφέρον του ύστερα από άδεια της Αρχής (8/2005.
τρίτου υπερέχει προφανώς των Παρόμοια και η 9/2005).
δικαιωμάτων και συμφερόντων του Νόμιμη η επεξεργασία ευαίσθητου
προσώπου, στο οποίο αναφέρονται τα προσωπικού δεδομένου υγείας εργα-
δεδομένα, και ταυτόχρονα δεν θίγο- ζομένης σε Δήμο, αφού ήταν νόμιμη η
νται οι θεμελιώδεις ελευθερίες του, συλλογή και τήρηση της σχετικής
επιτρέπεται η χορήγηση των στοιχείων ιατρικής γνωμάτευσης στον ατομικό
αυτών κατά το άρθ. 5 παρ. 2 ε΄ Ν. υπηρεσιακό φάκελο της εργαζομένης
2472/97 (βλ. και την προηγούμενη και συνεπώς δεν κωλυόταν ο Δήμος,
γνωμοδότηση της Αρχής προς το εκ του Ν. 2472/97 να χρησιμοποιήσει
Αρχηγείο Ελληνικής Αστυνομίας, με το στοιχείο αυτό σε διαδικασίες επιλο-
αριθμ. πρωτ. 414/22-2-2002). Τέτοια γής προϊσταμένων από το Υπηρεσιακό
περίπτωση είναι ιδίως όταν τα στοι- Συμβούλιο (10/2005).
χεία ζητούνται και είναι αναγκαία για Νόμιμη η χορήγηση άδειας σε επιστή-
την αναγνώριση, άσκηση ή υπεράσπι- μονα ερευνητή, ώστε να λάβει στοι-
ση δικαιώματος ενώπιον δικαστηρίου χεία από αρχείο που τηρεί η Πρωτο-
(βλ. περ. γ΄ του άρθ. 7 παρ 2 Ν. 2472/97 βάθμια Επιτροπή του άρθρου 9 του Ν.
για τα ευαίσθητα προσωπικά δεδομέ- 2643/1998 σχετικά με τη «μέριμνα για
να, το οποίο ισχύει κατά μείζονα λόγο την απασχόληση προσώπων ειδικών
και στα απλά προσωπικά δεδομένα). Η κατηγοριών» (16/2005). Για τη χορή-
56
γηση της άδειας ελήφθησαν υπόψη τα σεων) αποτελούν προσωπικά δεδο-

εξής: μένα χωρίς ευαίσθητο χαρακτήρα
α) ο σκοπός της επιστημονικής (63/2005).
έρευνας για τη συγγραφή διδακτο-
ρικής διατριβής, είναι σύμφωνα με Μέτρα ασφάλειας
το άρθ. 16 παρ. 1 Σ. και το άρθ. 7 Παράνομη η μη ασφαλής καταστρο-
παρ. 2 στ Ν. 2472/97 νόμιμος, φή προσωπικών δεδομένων, αφού
β) ότι το θέμα της επιστημονικής εργα- σύμφωνα με το άρθ. 10 Ν. 2472/1997,
σίας είναι σαφώς οριοθετημένο, ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει
γ) ότι η επεξεργασία, εν προκειμένω να λαμβάνει τα κατάλληλα οργανωτι-
η πρόσβαση, πρόκειται να πραγμα- κά και τεχνικά μέτρα για την ασφά-
τοποιηθεί από τον ίδιο τον υπεύ- λεια των δεδομένων και την προστα-
θυνο επεξεργασίας, σία τους από τυχαία ή αθέμιτη κατα-
δ) ότι ο αιτών ζητά να του χορηγη- στροφή, τυχαία απώλεια, αλλοίωση,
θούν τα εν λόγω ποσοτικά στοιχεία απαγορευμένη διάδοση ή πρόσβαση
σε εύλογο δείγμα ατόμων. και κάθε άλλη μορφή αθέμιτης επε-
Κατόπιν αυτών χορηγήθηκε άδεια ξεργασίας, καθόλη τη διάρκεια της
υπό τον όρο της λήψης των απαραί- επεξεργασίας και μέχρι το τέλος της,
τητων μέτρων προστασίας των το οποίο ολοκληρώνεται με την
δικαιωμάτων των υποκειμένων των ασφαλή καταστροφή των προσωπι-
δεδομένων, ιδίως δε διασφάλισης της κών δεδομένων, σύμφωνα με το άρθ.
εμπιστευτικότητας και ακεραιότητας 4 παρ. 1 δ) του Ν. 2472/97. Η βαρύ-
των δεδομένων. τητα της παραβίασης καθορίζεται
Η αυτούσια προβολή στοιχείων που μεταξύ άλλων και στη βάση των ακό-
σχετίζονται με σκανδαλώδεις συμπε- λουθων κριτηρίων (11/2005):
ριφορές μητροπολιτών, ερωτικού α) Αν ο υπεύθυνος επεξεργασίας διαθέ-
ιδίως περιεχομένου, είναι απολύτως τει συγκεκριμένη διαδικασία κατα-
δικαιολογημένη λόγω του έντονου στροφής των δεδομένων μετά το
δημοσίου ενδιαφέροντος για τα προ- πέρας της περιόδου που απαιτείται
βληθέντα (24/2005 και 26/2005). για την πραγματοποίηση του σκοπού
Συνιστούν ευαίσθητα δεδομένα οι της επεξεργασίας, και αν ελέγχει την
βιντεοσκοπήσεις ομιλιών πολιτικών τήρηση της παραπάνω διαδικασίας,
προσώπων που καταγράφουν τα πολι- β) Η κρισιμότητα των συγκεκριμένων
τικά φρονήματα, τις θρησκευτικές και προσωπικών δεδομένων, τα οποία
φιλοσοφικές τους πεποιθήσεις εκτίθενται σε δημόσιους χώρους ή
(23/2005). μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση,
Δεν αποτελούν ευαίσθητα δεδομένα όπως για παράδειγμα το ότι ένα
τα ονοματεπώνυμα, οι διευθύνσεις αντίγραφο κατάθεσης σε τραπεζικό
και οι φωτογραφίες μαθητικών χρό- λογαριασμό πελάτη έχει μικρότερη
νων αποφοίτων της Βαρβακείου Σχο- κρισιμότητα από ένα αντίγραφο
λής (33/2005). φορολογικής δήλωσης ή ταυτότητας
Το κείμενο μηνύσεως και συμπληρω- πελάτη.
ματικών υπομνημάτων δεν αποτελεί Η Αρχή κρίνει ότι δεν αντιβαίνει στις
ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα στο διατάξεις του Ν. 2472/97 η χορήγηση
μέτρο που δεν προκύπτει από τα άδειας σε επιστήμονα ερευνητή, ώστε
έγγραφα αυτά οτιδήποτε σχετικό με να λάβει στοιχεία από αρχείο που τηρεί
“ποινική δίωξη” ή “ποινική καταδί- η Πρωτοβάθμια Επιτροπή του άρθ. 9
κη” (63/2005). Ν. 2643/1998 σχετικά με τη «μέριμνα
Ο κατάλογος με την καταγραφή των για την απασχόληση προσώπων ειδι-
τηλεφωνημάτων μελών ΔΕΠ (κληθέ- κών κατηγοριών». Η Αρχή λαμβάνο-
ντες αριθμοί, διάρκεια και ώρες κλή- ντας υπόψη ότι:
57
α) ο σκοπός της επιστημονικής έρευνας σχετικά με οδηγίες για τη χρήση των

για τη συγγραφή διδακτορικής δια- στοιχείων του αρχείου της εταιρίας
τριβής, είναι σύμφωνα με το άρθ. 16 ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ με την ένδειξη ότι τα
παρ. 1 του Σ και το άρθ. 7 παρ. 2 στ στοιχεία αυτά δεν κοινοποιούνται,
Ν. 2472/97 νόμιμος, αλλά προορίζονται για εσωτερική
β) ότι το θέμα της επιστημονικής εργα- χρήση της τράπεζας (81/2005).
σίας είναι σαφώς οριοθετημένο,
γ) ότι η επεξεργασία, εν προκειμένω η Δικαίωμα ενημέρωσης
πρόσβαση, πρόκειται να πραγματο- Παράνομη η εγκατάσταση και λει-
ποιηθεί από τον ίδιο τον υπεύθυνο τουργία από εταιρεία κλειστού κυκλώ-
επεξεργασίας, ματος παρακολούθησης σε χώρους
δ) ότι ο αιτών ζητά να του χορηγηθούν που εκμισθώνει σε κρατικό αερολιμέ-
τα εν λόγω ποσοτικά στοιχεία σε να και όπου αναπτύσσει εμπορική
εύλογο δείγμα ατόμων, δραστηριότητα, χωρίς τη συγκατάθε-
ε) ότι πρέπει να ληφθούν όλα τα απα- ση και την προηγούμενη ενημέρωση
ραίτητα μέτρα για την προστασία των υποκειμένων των δεδομένων,
των δικαιωμάτων των υποκειμένων δηλαδή των διερχομένων επιβατών,
των δεδομένων, ιδίως δε να δια- πελατών και εργαζομένων της εται-
σφαλισθεί η εμπιστευτικότητα και ρείας (3/2005).
ακεραιότητα των δεδομένων, Παράνομη η συλλογή και επεξεργασία
χορήγησε άδεια σύμφωνα με το άρθ. 7 δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα
παρ. 2 στ Ν. 2472/97 (16/2005). του υποκειμένου από κοσμηματοπώ-
Επιβολή προστίμου σε τράπεζα γιατί λη που απέστειλε στο υποκείμενο
απέστειλε πιστωτική κάρτα στους ευχετήρια κάρτα, χωρίς τη συγκατάθε-
προσφεύγοντες χωρίς, μεταξύ άλλων, ση του υποκειμένου και την προηγού-
να λάβει τα κατάλληλα οργανωτικά μενη ενημέρωσή του, ενώ παρέλειψε
και τεχνικά μέτρα ώστε να αποφύγει να ικανοποιήσει και το δικαίωμά του
την αθέμιτη διαβίβαση του προϊόντος πρόσβασης σχετικά με τον τρόπο που
(39/2005). πληροφορήθηκε τα προσωπικά του
Ο N. 2472/97 στο άρθρο 10 παρ. 3 στοιχεία (4/2005).
θεσπίζει αυξημένη υποχρέωση επιμέ- Παράνομη η αποστολή πιστωτικών
λειας όσον αφορά στη λήψη των καρτών από τράπεζα, χωρίς προηγού-
κατάλληλων οργανωτικών και τεχνι- μενη ενημέρωση των υποκειμένων
κών μέτρων ασφάλειας και προστασί- των δεδομένων. Η ενημέρωση δια του
ας των δεδομένων από τον υπεύθυνο Τύπου δεν αρκεί (39/2005).
επεξεργασίας. Ο υπεύθυνος επεξερ- Απαιτείται ενημέρωση και όχι συγκα-
γασίας ευθύνεται ακόμη και για τυχαία τάθεση των υποκειμένων δεδομένων
απώλεια (61/2005). που αναφέρονται σε κατάλογο ονομά-
Ο Πρύτανης, ως υπεύθυνος επεξεργα- των γυναικών που γέννησαν σε συγκε-
σίας του αρχείου του Πανεπιστημίου κριμένο μαιευτήριο ορισμένη χρονική
το οποίο κατά νόμο εκπροσωπεί, περίοδο εφόσον δεν αναφέρονται
οφείλει σύμφωνα με το άρθρο 10 του στον κατάλογο αυτόν ευαίσθητα προ-
Ν. 2472/1997 να έχει λάβει όλα τα ανα- σωπικά δεδομένα, προκειμένου η
γκαία μέτρα ασφαλείας (“Πολιτική χορήγηση του καταλόγου αυτού σε
Ασφαλείας”) για να αποφευχθεί άτομο που έχει έννομο συμφέρον να
οποιαδήποτε διαρροή προσωπικών είναι νόμιμη (67/2005).
δεδομένων (63/2005). Απαιτείται η ενημέρωση όσων τα στοι-
Δεν αποτελεί μέτρο ασφάλειας για το χεία περιέχονται σε ηλεκτρονικό
απόρρητο της επεξεργασίας η εγκύ- κατάλογο που αναρτάται στο Διαδί-
κλιος που απευθύνει η τράπεζα προς κτυο και ο οποίος αναφέρεται σε αιτή-
τους διευθυντές των καταστημάτων σεις ιατρών για ειδικότητα. Για το λόγο
58
ότι ο αριθμός των προσώπων αυτών να ικανοποιήσει και το δικαίωμά του

είναι μεγάλος η ενημέρωσή τους θα πρόσβασης σχετικά με τον τρόπο που
γίνεται δια του Τύπου. Για όσους πρό- πληροφορήθηκε τα προσωπικά του
κειται να κάνουν αίτηση, θα ενημερώ- στοιχεία (4/2005).
νονται από το ίδιο έντυπο της αίτησης Τα γραπτά δοκίμια διαγωνιζομένων
(69/2005). περιέχουν προσωπικά δεδομένα που
τους αφορούν, αλλά και το σύνολο
Δικαίωμα πρόσβασης αυτών συνιστά αρχείο. Ως εκ τούτου,
Σε περίπτωση ανακριβούς εγγραφής το υποκείμενο των δεδομένων έχει
στο διατραπεζικό σύστημα ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ δικαίωμα πρόσβασης σε όλα τα δεδο-
(περίπτωση εγγραφής κατάσχεσης στο μένα του αρχείου που το αφορούν,
όνομα του υποκειμένου, η οποία στην δηλαδή στα γραπτά του δοκίμια, ανε-
πραγματικότητα αφορούσε δικαστική ξάρτητα από το αν πληρούνται ή όχι οι
μεσεγγύηση), το γεγονός ότι το υπο- σχετικές διατάξεις του Ν. 2690/99.
κείμενο γνώριζε ότι δεν έχει κατάσχεση Ανεξάρτητα από την εφαρμογή ή όχι
στο όνομά του, δεν αίρει το δικαίωμά του άρθ. 5 παρ. 5 του Κώδικα Διοικητι-
του για πρόσβαση, ούτε την υποχρέω- κής Διαδικασίας, εφαρμόζεται οπωσ-
ση του υπευθύνου επεξεργασίας να δήποτε το δικαίωμα πρόσβασης (άρθ.
απαντήσει με πληρότητα και ορθότητα 12 Ν. 2472/97). Συνεπώς, υπάρχει
χωρίς αοριστίες και υπεκφυγές. Και αν υποχρέωση του υπευθύνου επεξεργα-
ακόμη θεωρηθεί η τηλεφωνική διαμαρ- σίας, στην προκειμένη περίπτωση του
τυρία του υποκειμένου ως άσκηση του Υπ. Παιδείας, ικανοποίησης του
δικαιώματος αντίρρησης για την ανα- δικαιώματος πρόσβασης υποκειμένου
κρίβεια της καταχώρισης, η ικανοποίη- των δεδομένων (13/2005).
ση αυτού δεν αναιρεί την άσκηση του Υπάλληλος εταιρείας τηλεπικοινω-
δικαιώματος πρόσβασης του υποκει- νιών έχει δικαίωμα πρόσβασης σε
μένου το οποίο είναι αυτοτελές. Πολύ δεδομένα όπως ημερήσια δελτία
περισσότερο καθώς στην περίπτωση πωλήσεων ακόμα και αν αυτά βρίσκο-
της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ το υποκείμενο δεν νται μέσα σε φάκελο δικογραφίας που
ενημερώνεται για τυχόν ανακριβείς αφορούν δικαστική αντιδικία των
καταχωρίσεις, καθόσον δεν έχει εφαρ- μερών (18/2005).
μογή το άρθ. 11 παρ. 3 Ν. 2472/97, Δεν συνιστά ικανοποίηση του δικαιώ-
δηλαδή δεν απαιτείται in concreto ενη- ματος πρόσβασης των υποκειμένων
μέρωση του υποκειμένου πριν δοθεί των δεδομένων, σχετικά με την πηγή
μια πληροφορία σε τρίτους αποδέκτες. των στοιχείων που τους αφορούν και
Παράνομη δε σε κάθε περίπτωση η που βρίσκονται σε αρχείο τράπεζας, η
παράλειψη του υπευθύνου επεξεργα- απάντηση της τελευταίας ότι
σίας να απαντήσει στο αίτημα του υπο- «άντλησε τα στοιχεία από δημόσια
κειμένου, που συνιστά εκδήλωση του προσβάσιμες πηγές» χωρίς να επεξη-
δικαιώματος πρόσβασης, με τον ισχυ- γεί ποιες είναι αυτές (39/2005).
ρισμό ότι το υποκείμενο σκόπευε στην Το δικαίωμα πρόσβασης του υποκει-
καταβολή αποζημίωσης από την εται- μένου των δεδομένων δεν είναι απλώς
ρεία, αφού γνώριζε ήδη για την ανακρι- αίτημα προς επίδειξη που εξαντλείται
βή εγγραφή (1/2005). με λήψη αντιγράφου. Πολύ περισσό-
Παράνομη η συλλογή και επεξεργασία τερο περιλαμβάνει τη δυνατότητα
δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα ελέγχου του υποκειμένου των δεδο-
του υποκειμένου από κοσμηματοπώ- μένων για το αν έχουν τηρηθεί οι δια-
λη που απέστειλε στο υποκείμενο δικασίες θεμιτής επεξεργασίας για τα
ευχετήρια κάρτα, χωρίς τη συγκατάθε- προσωπικά του δεδομένα, δηλαδή αν
ση του υποκειμένου και την προηγού- είναι ακριβή, πρόσφορα, ενημερωμένα
μενη ενημέρωσή του, ενώ παρέλειψε κλπ. (61/2005).
59
Η προσφυγή για μη ικανοποίηση του μάτων του ΟΗΕ, η οποία είναι δικα-
δικαιώματος πρόσβασης απευθύνεται στήριο με την έννοια του άρθρου 7
προς την Αρχή όπως ορίζει ο N. παρ. 2 γ΄ Ν. 2472/97 (8/2005).
2472/1997 στο άρθρο 12 παρ. 4, επομέ- Αντίθετα, αποδοχή των αντιρρήσεων
νως όταν δεν ικανοποιείται το δικαίω- υποκειμένου δεδομένων σχετικά με τη
μα πρόσβασης, το υποκείμενο των χορήγηση ευαίσθητων δεδομένων του
δεδομένων δεν είναι υποχρεωμένο να σε τρίτο, αφού δεν στοιχειοθετήθηκε
ασκήσει το δικαίωμα αντίρρησης του το έννομο συμφέρον του τρίτου
άρθρου 13 του N. 2472/1997 προτού (9/2005).
προσφύγει στην Αρχή (61/2005). Απόρριψη αντιρρήσεων εργαζομένης
Ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα πρό- σχετικά με την επεξεργασία ευαίσθητων
σβασης στο δελτίο αξιολόγησής του δεδομένων της, αφού ήταν νόμιμη η
αφού δικαίωμα πρόσβασης σημαίνει συλλογή και τήρηση της σχετικής ιατρι-
ότι ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει κής γνωμάτευσης στον ατομικό υπηρε-
να πληροφορεί χωρίς καθυστέρηση το σιακό φάκελό της και συνεπώς δεν
υποκείμενο των δεδομένων για το κωλυόταν ο υπεύθυνος επεξεργασίας,
σύνολο των προσωπικών δεδομένων στην προκειμένη περίπτωση ο Δήμος,
που επεξεργάζεται, μεταξύ των οποί- εκ του Ν. 2472/97 να τηρήσει και να
ων είναι και οι πληροφορίες που περι- χρησιμοποιήσει το στοιχείο αυτό σε δια-
λαμβάνονται στα δελτία αξιολόγησης δικασίες επιλογής προϊσταμένων από
καθώς και ο τρόπος αξιολόγησης. Επί- το Υπηρεσιακό Συμβούλιο (10/2005).
σης ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος Παράνομη η μη ικανοποίηση από
να τους ενημερώνει για τον τρόπο εταιρεία ΚΤΕΛ του δικαιώματος
επεξεργασίας και ποιος προβαίνει αντίρρησης υποψηφίου για την κάλυ-
στην επεξεργασία αυτή (62/2005). ψη θέσης εργασίας, δηλαδή για τη μη
επιστροφή των δικαιολογητικών που
Δικαίωμα αντίρρησης υπέβαλε το υποκείμενο, καθώς και η
Σε περίπτωση ανακριβούς εγγραφής τήρηση δεδομένων αυτών (27/2005).
στο διατραπεζικό σύστημα ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Νόμιμη η αποστολή διαφημιστικών
(περίπτωση εγγραφής κατάσχεσης στο και ενημερωτικών φυλλαδίων από
όνομα του υποκειμένου, η οποία στην μέλη του ελληνογερμανικού επιμελη-
πραγματικότητα αφορούσε δικαστική τηρίου σε λοιπά μέλη του επιμελητη-
μεσεγγύηση), η τηλεφωνική διαμαρτυ- ρίου, καθώς η διάταξη του άρθρου 7Α
ρία του προσφεύγοντος ενδέχεται να παρ. 1 αποτελεί ειδικότερη ρύθμιση
θεωρηθεί ως άσκηση του δικαιώματος εκείνης του άρθρου 13 παρ. 3, με την
αντίρρησης για την ανακρίβεια της έννοια ότι η εγγραφή στο ανωτέρω
καταχώρισης. Ωστόσο, η ικανοποίηση μητρώο κάποιου προσώπου που τυγ-
του δικαιώματος αντίρρησης δεν αναι- χάνει μέλος επιμελητηρίου, σωματεί-
ρεί την άσκηση του δικαιώματος πρό- ου ή ενώσεως προσώπων με σκοπό -
σβασης του υποκειμένου, το οποίο μεταξύ άλλων- την προώθηση επαγ-
είναι αυτοτελές (1/2005). γελματικών δραστηριοτήτων μεταξύ
Απόρριψη αντιρρήσεων υποκειμένου των μελών, ισχύει έναντι των τρίτων
δεδομένων σχετικά με τη χορήγηση σε και όχι των λοιπών μελών (42/2005).
τρίτο προσωπικών του δεδομένων,
που περιέχονται σε φάκελο διενεργη- Αρμοδιότητες, λειτουργία και απο-
θείσας σε βάρος του ΕΔΕ, καθώς και φάσεις της Αρχής
σχετική χορήγηση αδείας στον υπεύ- Υποχρέωση εταιρείας τηλεπικοινω-
θυνο επεξεργασίας, με βάση το άρθρο νιών να χορηγήσει σε πελάτη της αντί-
7 παρ. 2 περ. γ΄ Ν. 2472/97, για την γραφα ημερήσιων δελτίων πωλήσεων
στήριξη της προσφυγής του αιτούντος και πίνακες κατατάξεων πωλητών, τα
στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιω- οποία ευρίσκονται στο αρχείο της
60
εταιρείας, ασχέτως αν ορισμένα από σβασης σχετικά με τον τρόπο που

αυτά ευρίσκονται και στο φάκελο πληροφορήθηκε τα προσωπικά του
δικογραφίας του δικαστηρίου, στο στοιχεία (ονοματεπώνυμο και διεύ-
οποίο εκκρεμεί μεταξύ τους διαφορά θυνση) (4/2005).
(18/2005). Επιβολή προστίμου 5.000 Ευρώ σε
Με την επιβολή δύο διοικητικών κάθε μία εκ δύο τραπεζών και αυστηρή
κυρώσεων προστίμου από δύο ανε- προειδοποίηση σε μία εταιρία και τέσ-
ξάρτητες διοικητικές αρχές, ήτοι την σερις τράπεζες για την ασφαλή κατα-
Αρχή και το Εθνικό Συμβούλιο στροφή προσωπικών δεδομένων μετά
Ραδιοτηλεόρασης, δεν παραβιάζεται η το πέρας της χρονικής περιόδου που
γενική αρχή του διοικητικού δικαίου απαιτείται για την πραγματοποίηση
non bis in idem (24/2005 και 26/2005). του σκοπού επεξεργασίας (11/2005).
Επιβολή συνολικού προστίμου 30.000
Κυρώσεις Ευρώ για παράνομη επεξεργασία προ-
Επιβολή προστίμου 20.000 Ευρώ στην σωπικών δεδομένων σε τράπεζα, η
ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ για ανακριβή εγγραφή οποία ανακοίνωσε στο προσωπικό της
στο διατραπεζικό σύστημα ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ, την έκδοση δύο απορριπτικών αποφά-
συνιστάμενη σε εγγραφή κατάσχεσης σεων Πρωτοδικείου επί αιτήσεων
στο όνομα του υποκειμένου των δεδο- ασφαλιστικών μέτρων δύο υπαλλήλων,
μένων, η οποία στην πραγματικότητα χωρίς προηγούμενη συγκατάθεση και
αφορούσε δικαστική μεσεγγύηση ενημέρωση των υποκειμένων. Επίσης,
(1/2005). επιβολή κύρωσης διαγραφής της ανα-
Σύσταση προς την ΕΥΔΑΠ να διακό- κοίνωσης (14/2005).
ψει τη συλλογή των εκκαθαριστικών Σύσταση προς το Υπουργείο Δημόσιας
σημειωμάτων της εφορίας και των Τάξης να προβεί σε διαγραφή των
φορολογικών δηλώσεων από τους προσωπικών δεδομένων αστυφύλακα
πολύτεκνους καταναλωτές. Ο επιδιω- μετά το πέρας της πειθαρχικής διαδι-
κόμενος από την ΕΥΔΑΠ σκοπός κασίας (22/2005).
(εφαρμογή ειδικού μειωμένου τιμολο- Οι κυρώσεις περί χρηματικών προστί-
γίου για πολύτεκνες οικογένειες) μπο- μων που προβλέπουν ο N. 2472/1997
ρεί να επιτευχθεί με την προσκόμιση και ο N. 2328/1995 συνισχύουν αν και
υπεύθυνης δήλωσης του ενδιαφερο- το συνολικό ποσό προστίμου στο ίδιο
μένου, θεωρημένης από την αρμόδια πρόσωπο για την ίδια πράξη δεν υπερ-
ΔΟΥ, όπου να βεβαιώνεται ο αριθμός βαίνει το ανώτατο όριο που καθορίζε-
των ενήλικων τέκνων που θεωρούνται ται στη βαρύτερη από τις συρρέουσες
προστατευόμενα μέλη (2/2005). κυρώσεις (πρόστιμο ύψους 500.000.000
Επιβολή προστίμου 20.000 Ευρώ σε δραχμών, άρθρο 4 § 1 ββ΄ Ν. 2328/1995)
εταιρία για παράνομη εγκατάσταση και (24 και 26/2005).
λειτουργία κλειστού κυκλώματος Επιβολή σε Ανώνυμη Εταιρεία
παρακολούθησης σε χώρους που εκμι- Τηλεόρασης, ιδιοκτήτρια τηλεοπτικού
σθώνει σε κρατικό αερολιμένα και σταθμού, προστίμου ύψους 90.000
όπου αναπτύσσει εμπορική δραστη- Ευρώ και σε δημοσιογράφο προστίμου
ριότητα, χωρίς τη συγκατάθεση και την ύψους 70.000 Ευρώ για την αντίθετη στο
προηγούμενη ενημέρωση των υποκει- Ν. 2472/1997 κατ' επανάληψη, μη ανα-
μένων των δεδομένων, δηλαδή των γκαία για την επίτευξη του δημοσιογρα-
διερχομένων επιβατών, πελατών και φικού ελέγχου και κατά μη νόμιμη μετα-
εργαζομένων της εταιρίας (3/2005). βολή του σκοπού αυτού, επεξεργασία
Επιβολή προστίμου 3.000 Ευρώ σε με τη μορφή τηλεοπτικής εκπομπής
κοσμηματοπώλη που έστειλε στο ηχογραφημένων συνομιλιών, ευαίσθη-
υποκείμενο ευχετήρια κάρτα, αλλά των προσωπικών δεδομένων μητροπο-
δεν ικανοποίησε το δικαίωμά του πρό- λίτη με άγνωστο πρόσωπο (25/2005).
61
Επιβολή προστίμων 3.000 Ευρώ και φύγει την αθέμιτη διαβίβαση του
5.000 Ευρώ σε ΚΤΕΛ για τη μη ικανοποί- προϊόντος και δεν ικανοποίησε το
ηση του δικαιώματος αντίρρησης και για δικαίωμα πρόσβασης (39/2005).
την παράνομη τήρηση δεδομένων, Σύσταση στην ΕΣΗΕΑ να τροποποιή-
αντίστοιχα και διαταγή άμεσης διακο- σει το απογραφικό της δελτίο, έτσι
πής της παράνομης τήρησης και επε- ώστε να μην περιλαμβάνει δεδομένα
ξεργασίας των δεδομένων (27/2005). α) που αφορούν τις αποδοχές των
Σύσταση προς το Δήμο Βόλου, όπως μελών της και β) δεδομένα σχετικά με
στο μέλλον τηρεί την από το νόμο το εάν κάποιο μέλος της είναι επιδο-
υποχρέωση του να ενημερώνει προη- τούμενο από ταμείο ανεργίας και αν
γουμένως το υποκείμενο των δεδομέ- ναι από πότε. Σύσταση να καταστρέ-
νων για την προτιθέμενη ανακοίνωση ψει από το αρχείο της τα πιο πάνω
των προσωπικών του δεδομένων συγκεκριμένα στοιχεία που έχει συλ-
(30/2005). λέξει μέχρι σήμερα ενημερώνοντας
Επιβολή προστίμου ύψους 5.000 Ευρώ σχετικά τόσο την Αρχή όσο και τα
σε εταιρεία διαπίστωσης πιστοληπτι- μέλη της (41/2005).
κής ικανότητας για παράνομη διατή- Σύσταση προς το ελληνογερμανικό
ρηση στο αρχείο της και παράνομη επιμελητήριο να ενημερώνει τα μέλη
διαβίβαση σε εταιρεία-πελάτη της του για τη δυνατότητα που έχουν να
δεδομένων οικονομικής συμπεριφο- δηλώνουν κατά την εγγραφή τους ή
ράς κατά παράβαση των διατάξεων της και μεταγενέστερα την επιθυμία τους
Απόφασης 523/19.10.1999 της Αρχής. να μην λαμβάνουν αλληλογραφία από
Επίσης, επιβολή προειδοποίησης για τα άλλα μέλη (42/2005).
διαγραφή των δεδομένων που παρά- Μείωση προστίμου που είχε επιβλη-
νομα διατηρούσε στο αρχείο της κατά θεί στο υπουργείο Εξωτερικών για τη
παράβαση της παραπάνω Απόφασης μη συμμόρφωση των αρμοδίων υπη-
της Αρχής και για οργάνωση του αρχεί- ρεσιών του υπουργείου στο διατακτι-
ου της ώστε να υπάρχει σαφής διαχω- κό απόφασης της Αρχής λόγω νομικής
ρισμός και αναφορά μεταξύ ευμενών πλάνης και έλλειψης στοιχείων κατά
και δυσμενών στοιχείων που αφορούν την έκδοση της Απόφασης (44/2005).
την οικονομική συμπεριφορά του προ- Προειδοποίηση προς το διαχειριστή
σφεύγοντα (35/2005). πολυκατοικίας η ανάρτηση στο μέλ-
Επιβολή σύστασης σε Δικηγορικό Σύλ- λον των θεμάτων της γενικής συνέ-
λογο για τροποποίηση του άρθρου 7 λευσης προς ενημέρωση των συνιδιο-
περ. α του Καταστατικού του Ταμείου κτητών/ενοίκων να γίνεται μεν στον
Συνεργασίας του, ώστε η ενημέρωση εσωτερικό χώρο της πολυκατοικίας,
των μελών του που κρίθηκε ότι δεν αλλά σε διακριτικό σημείο ώστε να
δικαιούνται μερίσματος να μην γίνεται μην είναι αντιληπτή από τρίτους
δι' αναρτήσεως της σχετικής ονομαστι- εισερχόμενους στο χώρο της πολυκα-
κής κατάστασης στα γραφεία του Συλ- τοικίας (47/2005).
λόγου, αλλά με ατομική ενημέρωση των Επιβολή προστίμου 30.000 Ευρώ σε
ενδιαφερομένων, όπου θα τίθεται και η δήμο για παράνομη χορήγηση πιστο-
σχετική προθεσμία για την άσκηση ποιητικού οικογενειακής κατάστασης
ενδικοφανούς προσφυγής (36/2005). σε τρίτο χωρίς τη συγκατάθεση του
Επιβολή προστίμου ύψους 100.000 υποκειμένου των δεδομένων και ενώ
Ευρώ σε τράπεζα γιατί απέστειλε δεν συνέτρεχαν οι νόμιμες προϋποθέ-
πιστωτική κάρτα στους προσφεύγο- σεις για χορήγηση σε τρίτο χωρίς τη
ντες χωρίς τη συγκατάθεσή τους και συγκατάθεση του υποκειμένου
χωρίς να τους ενημερώσει, καθώς και (51/2005).
γιατί δεν έλαβε τα κατάλληλα οργανω- Επιβολή υποχρέωσης στον υπεύθυνο
τικά και τεχνικά μέτρα ώστε να απο- επεξεργασίας ασφαλιστικής εταιρείας
62
να καταστρέψει όσα προσωπικά δεδο- των αρμοδιοτήτων της, της κοινοποιη-

μένα προσώπων συγγενικών με εργα- θείσας σε αυτήν εξωδίκου διαμαρτυρί-
ζόμενους στην εταιρεία είχε συλλέξει ας κατά ψυχιάτρου για χορήγηση
και να μη συλλέγει αυτά στο μέλλον. ιατρικής βεβαιώσεως σε τρίτο, που
Υποχρέωση αποστολής του πρωτο- αφορά την ψυχική υγεία της εξωδίκως
κόλλου καταστροφής στην Αρχή εντός διαμαρτυρόμενης), με το σκεπτικό ότι
15 ημερών από την κοινοποίηση της ο ενδιαφερόμενος δεν επικαλείται
Απόφασης της Αρχής (52/2005). ούτε προσκομίζει νέα στοιχεία ώστε να
Επιβολή προστίμου 60.000 Ευρώ σε τεθούν υπό την κρίση της Αρχής και,
τράπεζα γιατί με ενέργειες ή παραλεί- συνεπώς, δεν συντρέχει περίπτωση
ψεις των οργάνων της δεν ικανοποίη- επανεξέτασης της υπόθεσης στην
σε το δικαίωμα πρόσβασης που ουσία της (5/2005).
άσκησε υπάλληλός της στον υπηρε- Δεκτή αίτηση θεραπείας και ανάκλη-
σιακό του φάκελο και γιατί ως υπεύ- ση της υπ' αριθμ. 48/2003 Απόφασης,
θυνος επεξεργασίας δεν είχε λάβει τα με την οποία επιβλήθηκε πρόστιμο
κατάλληλα οργανωτικά και τεχνικά 1.000 Ευρώ σε διαχειριστή πολυκατοι-
μέτρα για την ασφάλεια των προσωπι- κίας, με την αιτιολογία ότι δεν συμ-
κών δεδομένων και την προστασία μορφώθηκε στις προηγούμενες απο-
τους από τυχαία ή αθέμιτη καταστρο- φάσεις της με αριθμό 72/2001 (γνωμο-
φή (61/2005). δότηση) και κυρίως στη με αριθμ.
Επιβολή προστίμου 10.000 Ευρώ σε 75/2002 (σύσταση-αυστηρή προειδο-
Πρύτανη ως νόμιμο εκπρόσωπο ποίηση). Και τούτο, διότι η απόφαση
Πανεπιστημίου για παράνομη διαβί- 48/2003, υπολαμβάνοντας λανθασμένα
βαση (αθέμιτη διάδοση-διαρροή) του ότι η απόφαση 75/2002 του είχε εγκαί-
καταλόγου των τηλεφωνημάτων ρως κοινοποιηθεί ενόσω ήταν αυτός
μελών ΔΕΠ σε ανώνυμη εταιρεία και διαχειριστής και ότι παρόλα αυτά δεν
επιταγή προς το Πανεπιστήμιο να κοι- συμμορφώθηκε, έσφαλε στο σημείο
νοποιήσει στην Αρχή εντός εξαμήνου αυτό (12/2005).
“Πολιτική Ασφαλείας” για το Κέντρο
Διαχείρισης Δικτύου που εφαρμόζεται Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν (SIS)
στο Πανεπιστήμιο (63/2005). Δεκτή η αίτηση αλλοδαπής για διαγρα-
Σύσταση στο Υπουργείο Οικονομικών φή της από το SIS και τον Εθνικό Κατά-
να μην προβαίνει σε ονομαστική ανα- λογο Ανεπιθύμητων Αλλοδαπών, καθώς
φορά υπαλλήλων που έχουν ελεγχθεί η αιτούσα κατείχε νόμιμα άδεια παραμο-
πειθαρχικά ή τεθεί σε αργία κατά την νής (που της χορηγήθηκε βάσει του Ν.
έκδοση δελτίων Τύπου που αναφέρο- 2910/2001) και σύμφωνα με το άρθρο 66
νται στην εξυγίανση των υπηρεσιών παρ. 9 του Ν. 2190/2001 «η καταχώριση
του Υπουργείου και την πάταξη των αλλοδαπού στον κατάλογο ανεπιθύμη-
φαινόμενων διαφθοράς (72/2005). των συνεπεία διοικητικής απέλασης ή
Σύσταση για λήψη κατάλληλων οργα- για οποιαδήποτε άλλη αιτία, για παρά-
νωτικών και τεχνικών μέτρων για την νομη είσοδο, έξοδο, παραμονή ή εργα-
ασφάλεια και το απόρρητο της επε- σία στο ελληνικό έδαφος, ο οποίος έχει
ξεργασίας, καθώς και εκπόνησης σχε- λάβει την άδεια παραμονής της παρ. 1
δίου ασφάλειας και κώδικα δεοντολο- του άρθρου 66 του Ν. 2910/2001 και εφό-
γίας (81/2005). σον στηρίζεται σε γεγονότα που έγιναν
σε χρόνο προγενέστερο της έκδοσης της
Αιτήσεις Θεραπείας ανωτέρω άδειας παραμονής, δεν συνε-
Απόρριψη αίτησης θεραπείας κατά της πάγεται έναντι των κατόχων της οποια-
απόφασης 48/2004 της Αρχής (η οποία δήποτε έννομο αποτέλεσμα και επέρχε-
αποτελεί περίπτωση αυτεπάγγελτης ται, αυτοδικαίως, διαγραφή τους από
εξέτασης από την Αρχή, στο πλαίσιο τον ίδιο κατάλογο» (43/2005).
63
Δεκτή η αίτηση αλλοδαπής για διαγρα- ανωτέρω άδειας παραμονής, δεν συνε-
φή της από το SIS και τον Εθνικό Κατά- πάγεται έναντι των κατόχων της οποια-
λογο Ανεπιθύμητων Αλλοδαπών, καθώς δήποτε έννομο αποτέλεσμα και επέρχε-
η αιτούσα κατείχε νόμιμα άδεια παραμο- ται, αυτοδικαίως, διαγραφή τους από
νής (που της χορηγήθηκε βάσει του Ν. τον ίδιο κατάλογο» (46/2005).
2910/2001) και σύμφωνα με το άρθρο 66
παρ. 9 του Ν. 2190/2001 «η καταχώριση Γ) ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ
αλλοδαπού στον κατάλογο ανεπιθύμη- ΣΤΟΙΧΕΙΑ
των συνεπεία διοικητικής απέλασης ή
για οποιαδήποτε άλλη αιτία, για παρά- Τα ακόλουθα διαγράμματα απεικονί-
νομη είσοδο, έξοδο, παραμονή ή εργα- ζουν τις μεταβολές των επιμέρους
σία στο ελληνικό έδαφος, ο οποίος έχει κατηγοριών ερωτημάτων, αιτημάτων
λάβει την άδεια παραμονής της παρ. 1 και προσφυγών σε απόλυτους αριθμούς
του άρθρου 66 του Ν. 2910/2001 και εφό- και εκατοστιαία ποσοστά επί του συνό-
σον στηρίζεται σε γεγονότα που έγιναν λου των υποθέσεων της Αρχής κάθε
σε χρόνο προγενέστερο της έκδοσης της έτους.
64
Εισερχόμενα έγγραφα Εξερχόμενα έγγραφα

Αριθμός Εισερχομενων Αριθμός Εξερχομενων
7000 5000
6007 4693
4500
6000
4000
5000 4411 3500
3974 2902 3010
4000 3000
2521
2770 2500 2135
3000 2722
2000
2000 1500
1154
1000
1000
500
0 0
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2001 2002 2003 2004 2005
Ερωτήσεις-Αιτήματα
ETOΣ ΠΟΣΟΣΤΟ ΠΛΗΘΟΣ
1999 63,3 141
2000 58,0 423
2001 29,0 281
2002 35,3 565
2003 45,0 771
2004 34,6 682
2005 32,9 844
Αριθμός Ερωτησεων-Αιτηματων Ποσοστο Ερωτησεων-Αιτηματων

900 844 70
63.30
800 771 58.00
60
700 682
50
600 565 45.00
500 40 35.30
423 34.60 32.90
400 30 29.00
300 281
20
200 141
100 10
0 0
1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005
65
Προσφυγές κατά εταιρειών πιστοληπτικής ικανότητας

1999 15,6 35
2000 8,0 58
2001 8,0 73
2002 2,6 41
2003 1,0 16
2004 2,9 18
2005 2,8 23
Αριθμός Προσφυγων κατα Ποσοστο Προσφυγων κατα

Πιστοληπτικων Εταιριων - Τειρεσια Πιστοληπτικων Εταιριων - Τειρεσια
80 16 15.6
73
70 14
60 58 12
50 10
41 8.0 8.0
40 35 8
30 6
23
20 16 18 4
2.6 2.9 2.8
10 2 1.0
0 0
1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005
Προσφυγές κατά νοσοκομείων

2002 2,4 21
2003 1,0 15
2004 4,5 28
2005 4,4 36
Αριθμός Προσφυγων κατα Ποσοστο Προσφυγων κατα

Νοσοκομειων Νοσοκομειων
4.5 4.4
40 4.5
36.00
35 4.0
3.5
30 28.00
3.0
25
21.00 2.5 2.4
20
15.00 2.0
15
1.5
10 1.0
1.0
5 0.5
0 0.0
2002 2003 2004 2005 2002, 2003, 2004, 2005,
66
Προσφυγές για κλειστά κυκλώματα τηλεόρασης

2002 1,7 28
2003 1,0 10
2004 3,8 24
2005 6 49
Αριθμός Προσφυγων για κλειστά Ποσοστο Προσφυγων για κλειστά

κυκλώματα τηλεόρασης κυκλώματα τηλεόρασης
49 6.0
50 6
45
40 5
35 3.8
4
30 28
25 24 3
20
15 2 1.7
10 1.0
10
1
5
0 0
2002 2003 2004 2005 2002 2003 2004 2005
Προσφυγές κατά εταιρειών προώθησης προϊόντων

1999 18,9 42
2000 4,0 29
2001 5,0 46
2002 3,9 62
2003 1,0 11
2004 10,5 66
2005 12,7 104
Αριθμός Προσφυγων κατά Ποσοστο Προσφυγων κατά

εταιρειών προώθησης προϊόντων εταιρειών προώθησης προϊόντων
120 20 18.9
104 18
100 16
14 12.7
80
66 12
62 10.5
60 10
46 8
42
40 6
29 5.0
4.0 3.9
4
20
11 2 1.0
0 0
1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005
67
Ποσοστό αιτήσεων λίστας Άρθρου 13

2002 8,2 13
2003 42,0 719
2004 33,6 663
2005 35,3 905
Αριθμός αιτήσεων λίστας Άρθρου 13 Ποσοστό αιτήσεων λίστας Άρθρου 13

1000 45 42.0
905
900 40
800 35.3
719 35 33.6
700 663
30
600
25
500
20
400
300 15
200 10 8.2
100 5
13
0 0
2002 2003 2004 2005 2002 2003 2004 2005
Προσφυγές για πρόσβαση/παραβίαση δεδομένων

1999 3,3 8
2000 4,0 29
2001 23,0 219
2002 22,9 366
2003 7,0 129
2004 13,1 82
2005 13,0 106
Αριθμός Προσφυγων Ποσοστό Προσφυγων

για πρόσβαση/παραβίαση δεδομένων για πρόσβαση/παραβίαση δεδομένων
400 25
366 23 22.9
350
20
300
250 15
219 13.1 13
200
150 10
129
106 7
100 82
5 3.3 4
50 29
8
0 0
1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005
68
Προσφυγές κατά τραπεζών

ETOΣ ΠΟΣΟΣΤΟ % ΠΛΗΘΟΣ
1999 2,2 5
2000 3,0 22
2001 2,0 17
2002 1,4 22
2003 1,0 23
2004 11,5 72
2005 7,8 64
Αριθμός Προσφυγων κατά τραπεζών Ποσοστό Προσφυγων κατά τραπεζών

80 12 11.5
72
70
64 10
60
8 7.8
50
40 6
30
22 22 23 4
3.0
20 17 2.2 2.0
2 1.4
10 5 1.0
0 0
1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005
Προσφυγές κατά εταιρειών τηλεφωνίας

1999 1,1 3
2000 4,0 29
2001 4,0 37
2002 2,4 38
2003 1,0 22
2004 6,4 40
2005 5,8 47
Αριθμός Προσφυγων Ποσοστό Προσφυγων

κατά Eταιρειών Tηλεφωνίας κατά Eταιρειών Tηλεφωνίας
50 47 7
6.4
45 5.8
40 6
40 37 38
35 5
30 29 4.0 4.0
4
25 22
20 3
2.4
15 2
10 1.1 1.0
1
5 3
0 0
1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005
69
Δ) Η ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟ- των ενδιαφερομένων προσώπων

ΜΕΝΩΝ ΩΣ ΑΡΧΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ (άρθρο 114 ΣΕΣ). Τις αρμοδιότητες
ΕΘΝΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ αυτές έχει επωμισθεί η Αρχή Προ-
ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ στασίας Δεδομένων.
ΣΕΝΓΚΕΝ
β) Νομιμότητα και έλεγχος των καταχω-
α) Εισαγωγικά στοιχεία ρίσεων
Με το Ν. 2514/97 κυρώθηκαν και Α. Για την επικοινωνία και το συντονι-
ενσωματώθηκαν στην ελληνική σμό της λειτουργίας του Εθνικού
έννομη τάξη η Συμφωνία Σένγκεν Τμήματος του Συστήματος Πληροφο-
και η Σύμβαση Εφαρμογής της Συμ- ριών Σένγκεν (N-SIS), λειτουργεί σε
φωνίας Σένγκεν (ΣΕΣ), με τις οποίες κάθε κράτος μέλος το Γραφείο
καταργούνται οι έλεγχοι και οι δια- SIRENE. Στην Ελλάδα το Γραφείο
τυπώσεις στα κοινά σύνορα μεταξύ SIRENE λειτουργεί στο πλαίσιο της
των συμβαλλομένων κρατών (εσωτε- Διεύθυνσης Διεθνούς Αστυνομικής
ρικά σύνορα) και δημιουργείται ένας Συνεργασίας της Ελληνικής Αστυνομί-
ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος διακίνη- ας. Στις αρμοδιότητές του περιλαμβά-
σης προσώπων και αγαθών. νονται η επικοινωνία με τα αντίστοιχα
Για την ασφάλεια του αποκαλούμε- Γραφεία SIRENE των λοιπών συμβαλ-
νου «χώρου Σένγκεν» η Σύμβαση λομένων κρατών και ο συντονισμός
ρυθμίζει αυστηρές διαδικασίες ελέγ- μεταξύ των εθνικών υπηρεσιών που
χου των κοινών εξωτερικών συνό- είναι αρμόδιες, σύμφωνα με το άρθρο
ρων. Προς υποστήριξη των διαδικα- 94 ΣΕΣ, για την καταχώριση δεδομέ-
σιών αυτών η Σύμβαση θεσμοθετεί νων στο Σύστημα, καθώς και των υπη-
το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν ρεσιών που είναι εξουσιοδοτημένες
(SIS), δηλαδή ένα κοινό σύστημα να έχουν πρόσβαση στο Σύστημα.
πληροφοριών, στο οποίο κάθε κρά- Οι δημόσιες αρχές που εξουσιοδοτού-
τος μέλος καταχωρίζει, μέσω του νται να τροφοδοτούν το Σύστημα
Εθνικού Τμήματος SIS, πληροφορίες είναι, ανάλογα με το είδος των κατα-
για καταζητούμενα ή ανεπιθύμητα χωρούμενων πληροφοριών, οι εξής:
άτομα και αναζητούμενα οχήματα, 1) Το Γραφείο SIRENE για τις καταχω-
όπλα, έγγραφα (συνήθως διαβατή- ρίσεις του άρθρου 95 ΣΕΣ (πρόσω-
ρια) και τραπεζογραμμάτια. πα που αναζητούνται με σκοπό τη
Ως εγγύηση των δικαιωμάτων των σύλληψη)
πολιτών σε σχέση με τις πολλαπλές 2) Η Διεύθυνση Αλλοδαπών της Ελλη-
δυνατότητες επεξεργασίας δεδομέ- νικής Αστυνομίας για τις καταχωρί-
νων στο Σύστημα Πληροφοριών Σέν- σεις του άρθρου 96 (ανεπιθύμητοι
γκεν, η Σύμβαση, σε αντιστάθμισμα, αλλοδαποί). Η πρόσβαση στο
αφενός μεν προβλέπει αυστηρές Σύστημα γίνεται από τις αστυνομι-
προϋποθέσεις για τον τρόπο συλλο- κές διευθύνσεις όλης της επικρά-
γής, το είδος των δεδομένων και το τειας.
χρόνο τήρησης των καταχωρίσεων, 3) Η Διεύθυνση Κρατικής Ασφαλείας
θεσμοθετώντας συγκεκριμένα της Ελληνικής Αστυνομίας επίσης
δικαιώματα για τα υποκείμενα των για τις καταχωρίσεις του άρθρου 96
δεδομένων, αφετέρου δε θέτει ως και
προαπαιτούμενο της θέσης της σε 4) Η Διεύθυνση Δημόσιας Ασφαλείας
ισχύ στα κράτη μέλη, τον ορισμό της Ελληνικής Αστυνομίας για τις
μιας ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου, καταχωρίσεις των άρθρων 97-100
αρμόδιας να διερευνά αν από την ΣΕΣ (πρόσωπα που έχουν εξαφανι-
επεξεργασία και χρήση των δεδομέ- σθεί ή έχουν τεθεί υπό επιτήρηση,
νων προσβάλλονται τα δικαιώματα πρόσωπα που έχουν κλητευθεί να
70
εμφανισθούν στο Δικαστήριο ως στοιχης διάταξης του εθνικού δικαίου

κατηγορούμενοι ή μάρτυρες, πρό- (άρθρο 4 παρ. 1 Ν. 2472/97), σύμφωνα
σωπα που έχουν τεθεί υπό διακριτι- με τη διάταξη του άρθρου 104 παρ. 1
κή παρακολούθηση και δεδομένα και 2 ΣΕΣ, που ορίζει ότι σε κάθε
σχετικά με πράγματα που αναζη- καταχώριση εφαρμόζεται το εθνικό
τούνται, όπως κλαπέντα οχήματα, δίκαιο του καταχωρούντος συμβαλλό-
πυροβόλα όπλα, έγγραφα και τρα- μενου μέρους.
πεζογραμμάτια). Συγκεκριμένα, τα προσωπικά δεδομέ-
Οι δημόσιες αρχές που είναι εξουσιο- να που περιλαμβάνονται ή πρόκειται
δοτημένες να έχουν πρόσβαση στο να περιληφθούν στο Εθνικό Τμήμα SIS
Σύστημα είναι: (Ν-SIS) πρέπει να συλλέγονται κατά
1) Το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης τρόπο θεμιτό και νόμιμο για καθορι-
2) Το Υπουργείο Εξωτερικών, μέσω σμένους σαφείς και νόμιμους σκοπούς
των Προξενείων, για τον έλεγχο και να υφίστανται θεμιτή και νόμιμη
των προσώπων που ζητούν βίζα επεξεργασία εν όψει των σκοπών
3) Το Υπουργείο Δικαιοσύνης σχετικά αυτών. Τη νομιμότητα των καταχωρί-
με τις καταχωρίσεις του άρθρου 95 σεων στο N-SIS πρέπει να ελέγχει ο
4) Το Υπουργείο Οικονομικών, μέσω υπεύθυνος επεξεργασίας του αρχείου.
των Τελωνείων, σχετικά με τα ανα- Ο έλεγχος αυτός της νομιμότητας
ζητούμενα οχήματα και όπλα και αφορά την ίδια τη συλλογή, καταχώρι-
5) Το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, ση και, εν γένει, επεξεργασία δεδομέ-
μέσω του Λιμενικού Σώματος, για νων στην οποία προβαίνει ο εκτελών
τον έλεγχο των λιμένων και των την επεξεργασία. Για να γίνεται νόμιμα
άλλων σημείων εισόδου στο χώρο η καταχώριση αυτή πρέπει να τηρού-
Σένγκεν δια θαλάσσης. νται οι διατάξεις της Συμβάσεως και
Υπεύθυνη για το πληροφοριακό ιδίως αυτές των άρθρων 94-101, αλλά
σύστημα, που υποστηρίζει την επικοι- προπάντων του άρθρου 4 του Ν.
νωνία των πιο πάνω υπηρεσιών καθώς 2472/97. Αφορά δε το σύνολο των
και του Εθνικού Τμήματος του Συστή- καταχωρίσεων και όχι μόνο αυτές του
ματος με την Κεντρική Βάση του άρθρου 95. Σημειώνεται ότι η νομιμό-
Συστήματος που εδρεύει στο Στρασ- τητα πρέπει να ελέγχεται από το
βούργο και τα Εθνικά Τμήματα των καταχωρούν μέλος σύμφωνα με το
λοιπών κρατών μελών, είναι η Διεύ- άρθρο 105 ΣΕΣ αλλά και σύμφωνα με
θυνση Πληροφορικής της Ελληνικής το άρθρο 5 της Σύμβασης 108/28-1-
Αστυνομίας. 1981 του Συμβουλίου της Ευρώπης,
Η Αρχή ενημερώνεται κανονικά σχετι- καθώς και τη Σύσταση R (87) 15 /17-9-
κά με τα πρόσωπα που είναι εξουσιο- 1987 του Συμβουλίου της Ευρώπης
δοτημένα να έχουν πρόσβαση στο σχετικά με τη χρήση των προσωπικών
σύστημα. Μετά την εφαρμογή του δεδομένων στον αστυνομικό τομέα.
αποκεντρωμένου συστήματος εισαγω- Το νόμιμο της εγγραφής του περιεχο-
γής δεδομένων από τις αστυνομικές μένου αυτής στο N-SIS θα πρέπει να
διευθύνσεις όλης της επικράτειας, το ελέγχεται, ώστε να είναι βέβαιο ότι η
Γραφείο SIRENE έχει επεκτείνει την συγκεκριμένη εγγραφή είναι ακριβής
ενημέρωση στο σύνολο των εξουσιο- μεταφορά της εντολής και τα προσω-
δοτημένων προσώπων σε όλη την επι- πικά δεδομένα εγγράφονται νόμιμα
κράτεια. στο SIS, σύμφωνα με τα άρθρα της
Β. Οι καταχωρίσεις στο SIS υπόκεινται Συνθήκης. Η βασική αρχή όμως του Ν.
στους κανόνες της Σύμβασης Εφαρμο- 2472/97, όπως αυτή εμφανίζεται στο
γής της Συμφωνίας Σένγκεν και ειδι- άρθρο 4 παρ. 1, είναι δεσμευτική και
κότερα στη διάταξη του άρθρου 105, για την περίπτωση του υπεύθυνου
το οποίο εφαρμόζεται μέσω της αντί- επεξεργασίας του N-SIS.
71
Ανεξάρτητα από τον έλεγχο της τήρη- Προβλήματα επίσης παρατηρούνται

σης των κανόνων για την προστασία ως προς την πληρότητα των παρεχο-
των προσωπικών δεδομένων που μένων πληροφοριών. Σε πολλές περι-
ασκεί η Αρχή, έχουν τοποθετηθεί με πτώσεις, οι πληροφορίες που διαβιβά-
απόσπαση, βάσει του άρθρου 21 παρ. ζονται στην Αρχή δεν είναι πλήρεις,
4 του Ν. 2521/97, δύο δικαστικοί λει- υπό την έννοια ότι είτε δεν περιλαμ-
τουργοί (μία Εισαγγελέας Πρωτοδι- βάνουν το σύνολο των αιτούμενων
κών και μία Πρόεδρος Πρωτοδικών) πληροφοριών είτε δεν περιέχουν
στο Γραφείο SIRENE, με σκοπό τον επαρκή αιτιολόγηση των λόγων που
έλεγχο της νομιμότητας των καταχω- οδήγησαν στην καταχώριση. Κρίνεται
ρίσεων στο Εθνικό Τμήμα SIS. Η ότι στις σχετικές απαντήσεις θα
παρουσία των δικαστικών λειτουργών έπρεπε να περιλαμβάνεται αναλυτική
που σκοπό έχει την επικουρία και αναφορά στα πραγματικά περιστατικά
συμμετοχή στον έλεγχο της νομιμότη- που δικαιολογούν την καταχώριση και
τας κάθε καταχωρίσεως εκτιμάται ως να επισυνάπτονται οι σχετικές διοικη-
θετική από την Αρχή, ο ρόλος τους τικές ή δικαστικές αποφάσεις ή εισαγ-
όμως πρέπει να ενδυναμωθεί. Ενδεχο- γελικές παραγγελίες ώστε να καθίστα-
μένως, η αύξηση του αριθμού των ται δυνατός ο έλεγχος της νομιμότη-
δικαστικών λειτουργών θα συνεισέφε- τας εκ μέρους της Αρχής.
ρε στην αποτελεσματικότερη λειτουρ- Τέλος η Αρχή θεωρεί ότι οι αρμόδιες
γία των ελέγχων. υπηρεσίες επιδεικνύουν ιδιαίτερη
Γ. Σε σχέση με τη λειτουργία του Γρα- αυστηρότητα όσον αφορά την κατα-
φείου SIRENE και την αποτελεσματι- χώριση αλλοδαπών πολιτών στο SIS.
κότητα του Εθνικού Τμήματος του SIS Κρίνεται ότι περιπτώσεις απόρριψης
έχουν γίνει σημαντικές προσπάθειες αίτησης ασύλου ή απλής παράνομης
βελτίωσης της ασφάλειας του Συστή- εισόδου στη χώρα, όταν δεν συνδέο-
ματος και της συνεργασίας με την νται με εγκληματική συμπεριφορά,
Εποπτική Αρχή. πρέπει να σταθμίζονται με διαφορετι-
Προβλήματα παρατηρούνται ακόμη κό τρόπο από περιπτώσεις ύπαρξης
όσον αφορά τη λειτουργία του αρμό- καταδικαστικής απόφασης, εισαγγελι-
διου γραφείου της Διεύθυνσης Αλλο- κού εντάλματος ή γενικότερα εγκλη-
δαπών, ιδίως ως προς το χρόνο απα- ματικής συμπεριφοράς. Η ευκολία με
ντήσεως στα έγγραφα της Αρχής σχε- την οποία καταχωρίζονται περιπτώ-
τικά με το περιεχόμενο των ελεγχομέ- σεις της πρώτης κατηγορίας έχει
νων καταχωρίσεων καθώς και ως προς συχνά σαν αποτέλεσμα τη διαμόρφω-
το χρόνο συμμόρφωσης με τις αποφά- ση καταστάσεων ανισότητας και κοι-
σεις της Αρχής περί διαγραφής κατα- νωνικής αδικίας.
χωρίσεων που κρίθηκαν παράνομες.
Οι περιπτώσεις αυτές αφορούν τις γ) Νομολογία
καταχωρίσεις που γίνονται κατά το Α. Σε τρεις περιπτώσεις (43/2005,
άρθρο 96 (ανεπιθύμητοι αλλοδαποί). 65/2005,79/2005) διατάχθηκε η
Κατά την επίσκεψη στα γραφεία της διαγραφή από την Εθνική Βάση
Διεύθυνσης Αλλοδαπών διαπιστώθη- Ανεπιθύμητων Αλλοδαπών, γιατί
κε ότι ούτε τα άτομα επαρκούν για τη πληρούντο οι προϋποθέσεις του
διεκπεραίωση των σχετικών απαντή- άρθρου 66 § 9 του Ν. 2910/2001,
σεων ούτε οι συνθήκες εργασίας διευ- σύμφωνα με το οποίο «Η καταχώ-
κολύνουν την αποτελεσματική λει- ριση αλλοδαπού στον κατάλογο
τουργία της υπηρεσίας, γεγονός που ανεπιθύμητων συνεπεία διοικητι-
έχει σοβαρές επιπτώσεις στην έγκαιρη κής απέλασης ή για οποιαδήποτε
ικανοποίηση των δικαιωμάτων των άλλη αιτία, για παράνομη είσοδο,
ενδιαφερομένων προσώπων. έξοδο, παραμονή ή εργασία στο
72
ελληνικό έδαφος, ο οποίος έχει τική τάση μέχρι το έτος 2002, οπότε,
λάβει την άδεια παραμονής της παρ. σύμφωνα με το με αρ. 245/2003
1 του άρθρου 66 του Ν. 2910/2001 έγγραφο της Αρχής, τα δικαιώματα
και εφόσον στηρίζεται σε γεγονότα πρόσβασης και αντίρρησης έπρεπε να
που έγιναν σε χρόνο προγενέστερο ασκούνται ενώπιον του υπεύθυνου
της έκδοσης της ανωτέρω άδειας επεξεργασίας, δηλαδή του Γραφείου
παραμονής, δεν συνεπάγεται έναντι SIRENE του Υπουργείου Δημόσιας
των κατόχων της οποιoδήποτε Τάξης και μόνο σε περίπτωση μη ικα-
έννομο αποτέλεσμα και επέρχεται, νοποίησής τους το υποκείμενο των
αυτοδικαίως, διαγραφή τους από δεδομένων μπορούσε να προσφύγει
τον ίδιο κατάλογο». στην Αρχή.
Β. Σε τρεις περιπτώσεις (53/2005, Έτσι, μέχρι το τέλος του 1999, η Αρχή
54/2005,55/2005) διατάχθηκε η δια- είχε δεχτεί συνολικά 309 αιτήσεις για
γραφή από το Σύστημα Πληροφο- το ζήτημα αυτό. Το έτος 2000 υποβλή-
ριών Σένγκεν (SIS), γιατί ανατράπη- θηκαν στην Αρχή 128 νέες αιτήσεις, το
κε η δικαστική απόφαση βάσει της έτος 2001 υποβλήθηκαν 271 αιτήσεις,
οποίας είχαν καταχωρισθεί. ενώ το έτος 2002 ο αριθμός των αιτή-
Γ. Σε μία περίπτωση κρίθηκε ότι η σεων έφθασε τις 293. Το έτος 2003,
καταχώριση ήταν νόμιμη, αλλά οπότε και άρχισε να εφαρμόζεται η
κατά την πάροδο της προθεσμίας νέα διαδικασία, ο αριθμός των αιτήσε-
των τριών ετών που θέτει το άρθρο ων μειώθηκε στις 20. Το έτος 2004
112 § 1 της ΣΕΣ, η αναγκαιότητα υποβλήθηκαν στην Αρχή 33 αιτήσεις.
διατήρησης της καταχώρισης θα Το έτος 2005 υποβλήθηκαν στην Αρχή
πρέπει να επανεξετασθεί με ειδι- 62 αιτήσεις.
κώς αιτιολογημένη απόφαση. Ανάλυση των αιτήσεων του έτους 2005
Δ. Σε δύο περιπτώσεις (77/2005, δείχνει ότι προέρχονται από πολίτες
78/2005) διατάχθηκε η διαγραφή 12 διαφορετικών χωρών. Στην πλειο-
από το Σύστημα Πληροφοριών Σέν- ψηφία τους οι προσφεύγοντες είναι
γκεν (SIS), γιατί είχε παρέλθει η υπήκοοι Ρωσίας (24 αιτήσεις ή ποσο-
προθεσμία των τριών ετών που στό 38,71% έναντι 12% το 2004),
θέτει το άρθρο 112 § 1 της ΣΕΣ, Αλβανίας (17 αιτήσεις ή ποσοστό
χωρίς να έχει επανεξετασθεί με 27,42% έναντι 40 % το 2004), Βουλγα-
ειδικώς αιτιολογημένη απόφαση η ρίας και Ρουμανίας (από 5 αιτήσεις ή
αναγκαιότητα διατήρησης της ποσοστό 8,07% και 8,07% έναντι 9%
καταχώρισης. και 15% αντίστοιχα το 2004) και ακο-
Ε. Σε μία περίπτωση (80/2005) διατά- λουθούν οι υπήκοοι Ουκρανίας (4
χθηκε η διαγραφή από το Σύστημα αιτήσεις ή ποσοστό 6,46%) ενώ υπήρ-
Πληροφοριών Σένγκεν (SIS), γιατί ξε από μία αίτηση (ποσοστό 1,61%)
βάσει απόφασης της Επιτροπής από υπηκόους Σλοβενίας, Αιγύπτου,
Αναστολών του ΣτΕ ανεστάλη η Ιορδανίας, Μολδαβίας, Μπαγκλαντές,
ισχύς της διοικητικής πράξεως με Πακιστάν και Γεωργίας.
την οποία ανεκλήθη η ελληνική ιθα- Από τις 62 αυτές αιτήσεις εντός του
γένεια του αιτούντος και συνεπώς 2005 διεκπεραιώθηκαν οι 28 (ποσοστό
ως Έλληνας πολίτης δεν μπορεί να 45%). Από αυτές, οι 5 (24%) διαγρά-
είναι καταχωρισμένος στο SIS. φηκαν με απόφαση της Αρχής, σε 9
περιπτώσεις (42%) το ΥΔΤ προέβη
δ) Στατιστικά στοιχεία στη διαγραφή ύστερα από σχετική
Ο αριθμός των προσώπων που προ- επιστολή της Αρχής, ενώ 2 περιπτώ-
σφεύγουν στην Αρχή για ενημέρωση ή σεις (10%) διαγράφηκαν λόγω λήξης
διαγραφή τους από το Σύστημα Πλη- του μέτρου, 3 περιπτώσεις αναβλήθη-
ροφοριών Σένγκεν παρουσίαζε αυξη- καν μέχρι να προσκομιστούν νέα στοι-
73
χεία (14%), 2 απορρίφθηκαν (10%) (91%), ενώ 3 καταχωρίσεις είχαν γίνει

και σε 7 περιπτώσεις οι αιτούντες ενη- από την Ιταλία (5%), 1 από τη Γερμα-
μερώθηκαν σχετικά με την καταχώρη- νία (2%) και 1 από την Ολλανδία
ση που τους αφορούσε. (2%).
Όσον αφορά τη χώρα προέλευσης της Στη συνέχεια, στον πίνακα και τα δια-
καταχώρισης, σχεδόν η πλειονότητα γράμματα παρατίθενται αριθμητικά
των αιτήσεων αφορούσαν καταχωρί- και στατιστικά στοιχεία σχετικά με τις
σεις που έχουν γίνει από την Ελλάδα προσφυγές και την έκβαση αυτών.
Κωδικός Χώρας Χώρα Προέλευσης Αιτήσεις SIRENE % επί συνόλου

Α006 Αίγυπτος 1 1,61%
Α010 Αλβανία 17 27,42%
Α024 Βουλγαρία 5 8,07%
Α026 Γεωργία 1 1,61%
Α049 Ιορδανία 1 1,61%
Α099 Μολδαβία 1 1,61%
Α101 Μπαγκλαντές 1 1,61%
Α129 Ουκρανία 4 6,46%
Α131 Πακιστάν 1 1,61%
Α141 Ρουμανία 5 8,07%
Α142 Ρωσία 24 38,71%
Α151 Σλοβενία 1 1,61%
Σύνολα: 12 62 100,00%
Αιτησεισ ανα χωρα προελευσησ
2% 2%
27%
39% Αίγυπτος 1
Αλβανία 17
Βουλγαρία 5
Γεωργία 1
Ιορδανία 1
Μολδαβία 1
Μπαγκλαντές 1
Ουκρανία 4
Πακιστάν 1
Ρουμανία 5
8% Ρωσία 24
Σλοβενία 1
2%
2%
2%
8% 2%
2% 6%
74
Κατατεθείσες Αιτήσεις SIRENE 62

Αιτήσεις που διεκπεραιώθηκαν 28
Αιτήσεις που εκκρεμούν 34
Αιτησεισ Sirene που Κατατεθηκαν

εντος του Ετους 2005
55% 45%
Αιτήσεις που διεκπεραιώθηκαν

Αιτήσεις που εκκρεμούν
Αιτίες Διαγραφής από το Σύστημα Σένγκεν

Απόφαση Αρχής 5
Επιστολή Αρχής προς ΥΔΤ 9
Λήξη μέτρου 2
Αναβολή 3
Απόρριψη 2
Αιτίες Διαγραφής από το Σύστημα Σένγκεν
9.52%
23.81%
14.29%
Απόφαση Αρχής
Επιστολή Αρχής προς ΥΔΤ
Λήξη μέτρου
Αναβολή
Απόρριψη
9.52%
42.86%
75
Χώρα Προέλευσης Καταχώρισης

Ελλάδα 57
Ιταλία 3
Γερμανία 1
Ολλανδία 1
Χώρα Προέλευσης Καταχώρισης
2% 2%
5%
Ελλάδα
Ιταλία
Γερμανία
Ολλανδία
92%
ΑΙΤΗΣΕΙΣ SIRENE ΠΟΥ ΚΑΤΑΤΕΘΗΚΑΝ ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ

Κατατεθείσες Αιτήσεις Sirene 1062
Αιτήσεις που διεκπεραιώθηκαν 851
Αιτήσεις που εκκρεμούν 211
Αιτήσεις Sirene Κατατεθεηκαν

στην Αρχη απο την Ιδρυση τησ
19.87%
Αιτήσεις που διεκπεραιώθηκαν

Αιτήσεις που εκκρεμούν
80.13%
76
Προσφυγές Σένγκεν
2000 19,0 139
2001 29,0 271
2002 20,4 326
2003 1,2 20
2004 5,3 33
2005 7,6 62
Αριθμός Προσφυγων Σένγκεν Ποσοστό Προσφυγων Σένγκεν

350 30 29.0
326
300 25
271
250 20.4
20 19.0
200
15
150 139
10
100 7.6
62 5.3
50 5
33
20 1.2
0 0
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2000 2001 2002 2003 2004 2005
77
Γ. ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ακολουθούμενων αιτήσεων για χορή-

ΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΑΝ ΤΗΝ γηση νέων δανείων από τα ίδια πρό-
ΑΡΧΗ σωπα μετά την απόφαση 66/2004,
γεγονός που δημιούργησε πρόβλημα
Στην ενότητα αυτή αναλύονται ορι- στις τράπεζες για την εκτίμηση της
σμένα ιδιαίτερα σημαντικά ζητήματα αξιοπιστίας των υποψήφιων δανειο-
που απασχόλησαν την Αρχή στο πλαί- ληπτών. Στην υπ΄αριθμ. 68/2005 Από-
σιο των αρμοδιοτήτων της και αφο- φασή της, η Αρχή εμμένει στην αρχικά
ρούν την «λευκή λίστα» που τηρεί ο διατυπωθείσα κρίση της στην ανωτέ-
ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ, την παράταση της λει- ρω 66/2004 Απόφαση ότι η ανάκληση
τουργίας του κλειστού κυκλώματος πρέπει να οδηγεί σε πλήρη διαγραφή
τηλεόρασης στο οδικό δίκτυο της των στοιχείων που εμφανίζονταν
Αττικής, την επεξεργασία προσωπι- μέχρι τη στιγμή της ανάκλησης. Ωστό-
κών δεδομένων σε τηλεοπτικές εκπο- σο, διαπιστώνει ότι το γεγονός της
μπές, την επεξεργασία προσωπικών ανάκλησης, δηλαδή το γεγονός ότι το
δεδομένων στο πλαίσιο του ελέγχου υποκείμενο ανακάλεσε, είναι μια νέα
της νομιμότητας απαλλαγής από την νομική κατάσταση που πρέπει να
υποχρέωση στράτευσης, τα γενετικά καταγράφεται, γιατί διαφορετικά
δεδομένα, τις βιομετρικές τεχνολογίες πλήττεται η ακρίβεια του αρχείου.
και την προστασία της ιδιωτικότητας, Αναγνωρίζοντας ότι η διατήρηση της
τη δημόσια ασφάλεια και προστασία ένδειξης της ανάκλησης έχει δυσμε-
των προσωπικών δεδομένων και την νείς επιπτώσεις εις βάρος του υποκει-
αζήτητη ηλεκτρονική επικοινωνία μένου, η Αρχή αποφάσισε να μην
(spam). μεταδίδεται το στοιχείο αυτό από την
ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε προς τους αποδέκτες
ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ - ΛΕΥΚΗ ΛΙΣΤΑ της, και να τηρείται μόνο στο αρχείο
Η Αρχή ασχολήθηκε με το θέμα των μη μεταδιδόμενων πληροφοριών της
στοιχείων που εμφανίζονται στο εταιρίας για χρονικό διάστημα δώδεκα
αρχείο δεδομένων οικονομικής μηνών, μετά την πάροδο του οποίου
συμπεριφοράς (“λευκή λίστα”) που θα διαγράφεται. Αν στο διάστημα αυτό
τηρεί η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ όταν το υπο- ο υποψήφιος δανειολήπτης επιδιώξει
κείμενο ανακαλεί τη συγκατάθεσή νέα δανειακή σύμβαση, το στοιχείο
του. Το αρχείο αυτό παρέχει πληρο- της ανάκλησης θα εμφανίζεται και θα
φορίες στους αποδέκτες για τη αξιολογείται από τη δανείστρια τρά-
δανειοληπτική κατάσταση του υπο- πεζα, εφόσον ο δανειολήπτης, αφού
ψήφιου δανειολήπτη, καθώς και τη ενημερωθεί, δώσει τη συγκατάθεσή
συχνότητα αποπληρωμής των δανεια- του για την εν λόγω επεξεργασία.
κών υποχρεώσεών του, ώστε να εκτι-
μηθεί η αξιοπιστία του σε μελλοντικά ΚΛΕΙΣΤΟ ΚΥΚΛΩΜΑ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ
δάνεια που τυχόν θα θελήσει να λάβει ΣΤΟ ΟΔΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ
με σκοπό τη μείωση των επισφαλειών Α. Η διοργάνωση και η τέλεση των
των τραπεζών και της υπερχρέωσης Ολυμπιακών Αγώνων είχε ως συνέπεια
των πολιτών. Είναι προφανές ότι η τη θέση σε εφαρμογή εκ μέρους της
απάλειψη της ένδειξης της ανάκλησης Πολιτείας οργανωμένου σχεδίου ασφά-
δεν εξυπηρετεί τον ανωτέρω σκοπό, λειας, το οποίο, μεταξύ άλλων, περι-
αφού ο ανακαλών εξομοιώνεται με λάμβανε τη λήψη μέτρων που είχαν
αυτόν που ουδέποτε έλαβε δάνειο ή άμεση επίπτωση στα προσωπικά δεδο-
έδωσε συγκατάθεση για την επεξεργα- μένα των πολιτών.
σία των στοιχείων του. Είναι δε αξιο- Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων
πρόσεκτο το γεγονός της θεαματικής παρακολούθησε εξαρχής το ζήτημα
αύξησης των ανακλήσεων και των και είχε την ευκαιρία να παρέμβει σε
78
πολλές περιπτώσεις προς όφελος των «Δεδομένης της ανάγκης για ασφαλή
πολιτών. Αναφέρουμε χαρακτηριστικά και επιτυχή τέλεση των Ολυμπιακών
τη δημιουργία του αρχείου διαπιστεύ- Αγώνων καθώς και του μεγάλου αριθ-
σεων της Διεύθυνσης Ασφάλειας μού επισκεπτών, η εξυπηρέτηση των
Ολυμπιακών Αγώνων (ΔΑΟΑ), τη αναγκών της κυκλοφορίας καθώς και
θέση σε λειτουργία ενός αεροπλοίου η εξασφάλιση της προστασίας των
και δύο ελικοπτέρων εφοδιασμένων προσώπων κατά τη διάρκεια των
με κύκλωμα τηλεόρασης, την εγκατά- Ολυμπιακών και Παραολυμπιακών
σταση κλειστού κυκλώματος τηλεόρα- Αγώνων 2004 αποτελούν προτεραιό-
σης στις ολυμπιακές εγκαταστάσεις τητα. Επομένως εκτιμάται ότι τα ανω-
και την εγκατάσταση κλειστού κυκλώ- τέρω κριτήρια νομιμότητας [αναλογι-
ματος τηλεόρασης στο οδικό δίκτυο κότητα - αναγκαιότητα] ικανοποιού-
της Αττικής. νται για το χρονικό διάστημα το οποίο
Σε σχέση με το κλειστό κύκλωμα προσδιορίζεται ως η Επιχειρησιακή
τηλεόρασης στο οδικό δίκτυο της Φάση των Ολυμπιακών Αγώνων (…)».
Αττικής, η Διεύθυνση Ασφάλειας Οι προϋποθέσεις που έθεσε η Αρχή
Ολυμπιακών Αγώνων προέβη σε γνω- για τη νόμιμη λειτουργία του συστή-
στοποίηση της εγκατάστασης του σχε- ματος είναι:
τικού συστήματος, όπως είχε υποχρέ- • Να μην γίνεται λήψη και καταγρα-
ωση βάσει του άρθρου 6 του Ν. φή εικόνων της εισόδου ή του εσω-
2472/97. Στην αρχική αυτή γνωστο- τερικού κατοικιών.
ποίηση η ΔΑΟΑ επικαλέσθηκε ως • Να μην είναι δυνατή η λήψη και
σκοπό επεξεργασίας, εκτός από τη ακρόαση συνομιλιών περιοίκων και
ρύθμιση της κυκλοφορίας, την «άμεση περαστικών.
επέμβαση της δημόσιας εξουσίας σε • Να ενημερώνεται το άτομο που
περιπτώσεις προσβολής προσώπων εισέρχεται στην εμβέλεια της κάμε-
και αγαθών από έκνομες ενέργειες», ρας με επαρκή αριθμό ευδιάκριτων
τονίζοντας την αναγκαιότητα λήψης πινακίδων σε εμφανή σημεία ότι
ειδικών μέτρων ενόψει της τέλεσης εισέρχεται σε χώρο που βιντεοσκο-
των Ολυμπιακών Αγώνων. Η γνωστο- πείται και για το σκοπό της βιντεο-
ποίηση αφορούσε 293 κάμερες εγκα- σκόπησης.
τεστημένες σε όλο το οδικό δίκτυο • Να τηρούνται απαρεγκλίτως τα
του Νομού Αττικής. τεχνικά μέτρα ασφαλείας του
Η Αρχή με την Απόφαση 28/2004 ανή- συστήματος.
γαγε την κρίση της στις αρχές της ανα- Τα δεδομένα να τηρούνται μόνο για 7
γκαιότητας και της αναλογικότητας. ημέρες.
Αναφέρθηκε ρητά στο άρθρο 1 της Τέλος, ως χρονική περίοδος νόμιμης
Οδηγίας 1122/2000 για τα κλειστά λειτουργίας του συστήματος οριζόταν
κυκλώματα τηλεόρασης, όπου ορίζε- το διάστημα από 1-7-2004 ως 4-10-
ται ότι «η λήψη και επεξεργασία δεδο- 2004, δηλαδή μέχρι το πέρας και των
μένων προσωπικού χαρακτήρα με Παραολυμπιακών Αγώνων.
κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης που
λειτουργεί μονίμως, συνεχώς ή κατά Β. Την 4-10-2004, ημερομηνία λήξης
τακτά χρονικά διαστήματα δεν επιτρέ- της νόμιμης λειτουργίας του συστήμα-
πεται διότι προσβάλλει την προσωπι- τος, η ΔΑΟΑ υπέβαλε αίτηση συνέχι-
κότητα και την ιδιωτική ζωή του ατό- σης λειτουργίας του, δηλώνοντας ως
μου». Περαιτέρω όμως δέχτηκε ότι η σκοπό επεξεργασίας αποκλειστικά και
ασφαλής τέλεση των Ολυμπιακών μόνο τη διαχείριση της κυκλοφορίας,
Αγώνων δικαιολογεί τη λήψη ειδικών χωρίς αναφορά σε θέματα ασφάλειας.
μέτρων υπό αυστηρές όμως προϋπο- Η Αρχή εξέδωσε την Απόφαση αρ.
θέσεις. Αναφέρει χαρακτηριστικά: 63/2004, με την οποία επέτρεψε την
79
παράταση λειτουργίας του συστήμα- • η Σύμβαση 108/1981 του Συμβου-

τος μέχρι την 18-5-2005, μόνο για το λίου της Ευρώπης για την προστα-
σκοπό της διαχείρισης της κυκλοφο- σία των ατόμων από την αυτοματο-
ρίας και υπό αυστηρές προϋποθέσεις, ποιημένη επεξεργασία προσωπι-
μεταξύ των οποίων και η αφαίρεση κών δεδομένων,
συγκεκριμένων μηχανών λήψεως οι • τα άρθρα 7 (προστασία ιδιωτικής
οποίες, κατά το σκεπτικό της Απόφα- ζωής) και 8 (προστασία προσωπι-
σης της Αρχής, ήταν τοποθετημένες κών δεδομένων) του Χάρτη Θεμε-
σε σημεία που δεν δικαιολογείτο να λιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊ-
επιτηρούνται για το σκοπό της διαχεί- κής Ένωσης, και
ρισης της κυκλοφορίας, αφού επρό- • τα άρθρα 9 και 9Α του Συντάγματος.
κειτο για δρόμους περιορισμένης Βάσει των ανωτέρω, η Αρχή αποφαί-
κυκλοφορίας, πάρκα, πλατείες, πεζο- νεται ότι «ο σκοπός για τον οποίο
δρόμους κλπ. ζητείται η άδεια λειτουργίας του
Καταρχήν κάνει ρητή αναφορά στη συστήματος κλειστού κυκλώματος
σχετική γνωμοδότηση αρ. 4/2004 της τηλεόρασης στο οδικό δίκτυο του
Ομάδας του Άρθρου 29, σύμφωνα με Νομού Αττικής, δηλαδή η διαχείριση
την οποία «η υπερβολική εξάπλωση της κυκλοφορίας των οχημάτων, είναι
των συστημάτων εικονοληψίας σε νόμιμος μόνον υπό συγκεκριμένες
δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους δεν προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα δια-
πρέπει να οδηγεί σε αδικαιολόγητους σφαλίζεται ότι το σύστημα δεν χρησι-
περιορισμούς των δικαιωμάτων και μοποιείται για άλλο σκοπό και δεν
των θεμελιωδών ελευθεριών των γίνεται χρήση από υπηρεσίες της
πολιτών. Σε αντίθετη περίπτωση, οι Ελληνικής Αστυνομίας άλλες από
πολίτες ενδέχεται να υποβάλλονται σε αυτές που έχουν επιφορτισθεί νομί-
δυσανάλογες σε σχέση με τον επιδιω- μως με τη διαχείριση της κυκλοφορίας
κόμενο σκοπό διαδικασίες συλλογής των οχημάτων», και θέτει αυστηρές
δεδομένων που θα τους καθιστούν προϋποθέσεις για μια προσωρινή λει-
μαζικά αναγνωρίσιμους σε διάφορους τουργία του συστήματος (διάρκειας 6
δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους» και μηνών).
τονίζει ότι «η ραγδαία εξέλιξη της Η σημαντικότερη προϋπόθεση αφορά
τεχνολογίας μας φέρνει ενώπιον την αφαίρεση συγκεκριμένων καμε-
καταστάσεων που ενδέχεται να συνι- ρών (32 αναφέρονται ρητά στο κείμε-
στούν ιδιαίτερα σοβαρή προσβολή της νο της Απόφασης) που βρίσκονταν
προσωπικότητας και να συρρικνώνουν εγκατεστημένες σε σημεία όπου δεν
αδικαιολόγητα τα δικαιώματα των δικαιολογείτο ο σκοπός για τον οποίο
πολιτών. Υπάρχουν, λόγου χάριν, δηλώθηκε ότι θα χρησιμοποιούνται
τεχνικά συστήματα που έχουν τη (όπως πεζόδρομοι, μικρές διασταυρώ-
δυνατότητα να συνδυάζουν την κατα- σεις γύρω από ΑΕΙ, γνωστές και μη
γραφή εικόνων με τη μελέτη και προ- εξαιρετέες πλατείες κλπ.).
βλεψιμότητα της ανθρώπινης συμπε- Οι λοιπές προϋποθέσεις είναι οι εξής:
ριφοράς, με τρόπο ώστε να μεταβαί- • Το σύστημα να χρησιμοποιείται
νουμε από τη γνωστή μορφή 'στατι- αποκλειστικά και μόνο για το
κής' επιτήρησης σε μορφές 'δυναμι- σκοπό της διαχείρισης της κυκλο-
κής-προληπτικής' επιτήρησης». φορίας των οχημάτων. Απαγορεύε-
Επίσης, δηλώνει ότι νομική βάση για ται η χρήση του συστήματος και η
την εξέταση του ζητήματος αποτε- αξιοποίηση των δεδομένων που
λούν μεταξύ άλλων: συλλαμβάνονται μέσω του συστή-
• το άρθρο 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβα- ματος και καταγράφονται σε αυτό,
σης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για για οποιονδήποτε άλλο λόγο,
την προστασία της ιδιωτικής ζωής, συμπεριλαμβανομένης της διαπί-
80
στωσης παραβατικών πράξεων, β) η διαχείριση σοβαρών περιστατι-

άλλων από αυτές που σχετίζονται κών ασφάλειας και κρίσεων,
με την διαχείριση της κυκλοφορίας. γ) η προστασία επισήμων προσώπων
• Απαγορεύεται η λήψη και η κατα- κατά τις μετακινήσεις τους,
γραφή εικόνων της εισόδου ή του δ) η προστασία ευπαθών στόχων
εσωτερικού των κατοικιών. (δημοσίων κτιρίων, πρεσβειών κλπ.),
• Απαγορεύεται η λήψη και η κατα- ε) ο συντονισμός και έλεγχος του προ-
γραφή ήχου και πρέπει να απομα- σωπικού της Ελληνικής Αστυνομί-
κρυνθούν τα αντίστοιχα μικρόφωνα. ας κατά την εκτέλεση των καθηκό-
• Απαγορεύεται η λειτουργία των ντων του και
καμερών όταν έχει διακοπεί η στ) η καταγραφή και διαβίβαση στις
κυκλοφορία των οχημάτων, π.χ. αρμόδιες αστυνομικές, εισαγγελικές
κατά τη διάρκεια εκδηλώσεων, δια- και δικαστικές αρχές δεδομένων σε
δηλώσεων, κ.λ.π. περίπτωση θανατηφόρων τροχαίων
• Το σύστημα να παρακολουθείται ατυχημάτων και τροχαίων ατυχημά-
μόνον από το ΘΕΠΕΚ της Διεύθυν- των με εγκατάλειψη, καθώς και σε
σης Τροχαίας και να μην έχει πρό- περίπτωση σοβαρών εγκληματικών
σβαση σε αυτό οποιαδήποτε άλλη αξιόποινων πράξεων.
Υπηρεσία εκτός της Διεύθυνσης Επίσης, το ΥΔΤ ζητούσε διεύρυνση του
Τροχαίας. αριθμού των χρηστών του συστήμα-
• Απαγορεύεται η διαβίβαση δεδομέ- τος, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα (α)
νων σε τρίτους. απευθείας λήψης και επεξεργασίας
• Τα δεδομένα να διαγράφονται μετά της εικόνας εκτός του ΘΕΠΕΚ και από
από επτά ημέρες. τα Κέντρα Επιχειρήσεων της ΓΑΔΑ και
• Να ενημερώνεται το άτομο που της Γενικής Διεύθυνσης Ασφάλειας
εισέρχεται στην εμβέλεια της κάμε- Επισήμων/Υπηρεσίας Προστασίας
ρας με επαρκή αριθμό ευδιάκριτων Επισήμων, του Αρχηγείου της Ελληνι-
πινακίδων σε εμφανή σημεία ότι κής Αστυνομίας και (β) παράλληλης
εισέρχεται σε χώρο που βιντεοσκο- διασύνδεσης του συστήματος με τα
πείται και για το σκοπό της βιντεο- Κέντρα Επιχειρήσεων του Πυροσβε-
σκόπησης. στικού και του Λιμενικού Σώματος,
χωρίς δυνατότητα χειρισμού των
Γ. Στη συνέχεια, μετά την πάροδο και μηχανημάτων λήψης από τα τελευταία
της πιο πάνω περιόδου το Υπουργείο αυτά κέντρα.
Δημόσιας Τάξης απηύθυνε στην Αρχή Ακόμη, ζητήθηκε η δυνατότητα προ-
το με αρ. πρωτ. ΑΠ 62/24-5-2005 σωρινής άρσης της απαγόρευσης που
έγγραφό του με το οποίο ζητούσε εκ αφορά την αλλαγή της οπτικής γωνίας
νέου παράταση του χρόνου της λει- λήψης και την απόκρυψη εικόνας της
τουργίας του συστήματος με διεύρυν- εισόδου ή του εσωτερικού κατοικιών
ση όμως των σκοπών επεξεργασίας. σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης και
Συγκεκριμένα, ως πρωτογενής σκο- κατόπιν ειδικής αδείας της Αρχής.
πός επεξεργασίας δηλώθηκε η δια- Η Αρχή με την Απόφαση 58/2005 εξέ-
χείριση της κυκλοφορίας και ως δευ- τασε καταρχήν το αίτημα παρατάσεως
τερογενής σκοπός η προστασία προ- της νόμιμης λειτουργίας του συστήμα-
σώπων και αγαθών, στην οποία περι- τος για το σκοπό της ρύθμισης της
λαμβανόταν: κυκλοφορίας, το οποίο έκανε δεκτό
α) η ειδική πρόληψη και εξιχνίαση μέχρι 24-5-2006 υπό τους ίδιους όρους
σοβαρών αξιόποινων πράξεων, με και προϋποθέσεις της Απόφασης
αναφορά στη δυνατότητα χρήσης 63/2004.
του συστήματος κατά τη διάρκεια Ως προς το δευτερογενές όμως αίτημα
συγκεντρώσεων ή συναθροίσεων, της επεκτάσεως του σκοπού της επε-
81
ξεργασίας για την προστασία προσώ- δεν υπάρχουν ενδείξεις που να κατα-
πων και αγαθών, που συνδέεται με την δεικνύουν ότι είναι αποτελεσματική
προστασία της δημόσιας ασφάλειας, η σε μεγάλης κλίμακας χώρους, όπως
Αρχή εξέτασε αν οι επιπτώσεις από τη είναι οι δημόσιοι χώροι».
λειτουργία του συστήματος στα θεμε- Στην Απόφαση γίνεται επίσης αναφο-
λιώδη δικαιώματα προστασίας των ρά στη νομολογία και ιδίως στην Από-
προσωπικών δεδομένων και της ιδιω- φαση 2765/2005 του Μονομελούς
τικής ζωής είναι ή όχι αναγκαίες για Πρωτοδικείου Πατρών η οποία έκρινε
την αποτελεσματική προστασία του ότι «η λειτουργία των καμερών προ-
δικαιώματος των πολιτών στην ασφά- σβάλλει παράνομα το δικαίωμα της
λεια, κατά πόσο δηλαδή ικανοποιείται προσωπικότητας (…) των πολιτών,
η αρχή της αναλογικότητας σε σχέση διότι τους θέτει υπό έλεγχο και αδι-
με τους επιδιωκόμενους σκοπούς. καιολόγητο περιορισμό της ελευθερί-
Για τη διερεύνηση της αποτελεσματι- ας τους, ως εκδήλωση της προσωπι-
κότητας της λειτουργίας κλειστών κότητάς τους και τους παρεμποδίζει
κυκλωμάτων τηλεόρασης σε δημό- στην ελεύθερη ανάπτυξη της κοινωνι-
σιους χώρους σε σχέση με την πρόλη- κής και πολιτικής δραστηριότητάς
ψη ή την καταστολή πράξεων που τους. Η αίσθηση του πολίτη ότι είναι
βλάπτουν τη δημόσια ασφάλεια, η πολύ πιθανό να βρίσκεται υπό παρα-
Αρχή έλαβε, μεταξύ άλλων, υπόψη κολούθηση σίγουρα επηρεάζει τη
της ειδική επιστημονική μελέτη που συμπεριφορά του κατά τρόπο αντιτι-
εκπονήθηκε με πρωτοβουλία του θέμενο σε βασικές αξιολογήσεις μίας
Υπουργείου Εσωτερικών του Ηνωμέ- δημοκρατικής εννόμου τάξεως. Επο-
νου Βασιλείου (Home Office) [Home μένως, η λειτουργία των επίμαχων
Office Research study 292, Martin Gill, καμερών συνιστά ανεπίτρεπτη προ-
Angela Spriggs, Assessing the impact of σβολή των συνταγματικά κατοχυρω-
CCTV, Φεβρουάριος 2005], τα αποτε- μένων δικαιωμάτων της ελεύθερης
λέσματα της οποίας ήταν ιδιαιτέρως ανάπτυξης της προσωπικότητας του
αποθαρρυντικά για την αποτελεσματι- ατόμου (άρθρο 5 § 1 Σ), της ιδιωτικής
κότητα των κλειστών κυκλωμάτων ζωής (άρθρο 9 Σ) και της προστασίας
τηλεόρασης σε σχέση με την ασφάλεια του ατόμου από τη συλλογή, επεξερ-
των πολιτών. Όπως αναφέρεται στην γασία και χρήση των προσωπικών του
Απόφαση, «η μελέτη έδειξε ότι στις δεδομένων (άρθρο 9Α Σ)».
περισσότερες περιοχές όπου υπήρχε Ενόψει των παραπάνω αλλά και της
εγκατεστημένο ηλεκτρονικό σύστημα διαπιστώσεως μη υπάρξεως ειδικής,
παρακολούθησης, η εγκληματικότητα συγκεκριμένης και σημαντικής απει-
δεν μειώθηκε και ότι, όπου μειώθηκε, λής για τη δημόσια ασφάλεια και την
αυτό δεν είναι βέβαιο ότι οφειλόταν έννομη τάξη, η Αρχή απέρριψε το δευ-
στην παρουσία καμερών. Η μελέτη τερογενές αίτημα της διεύρυνσης του
έδειξε επίσης ότι οι κάτοικοι των σκοπού επεξεργασίας.
περιοχών αυτών θεωρούσαν ότι η Δ. Το Υπουργείο προσέβαλε την Από-
παρουσία των καμερών δεν τους φαση στο Συμβούλιο της Επικρατείας,
έκανε να νιώθουν ασφαλέστεροι. Σύμ- καταθέτοντας αίτηση για την ακύρωσή
φωνα με τα πορίσματα της μελέτης, η της αλλά και σχετική αίτηση αναστο-
τοποθέτηση κλειστών κυκλωμάτων λής της εφαρμογής της, προβάλλο-
τηλεόρασης είναι αποτελεσματική σε ντας ως κύριο επιχείρημα ότι η αφαί-
σχέση με τη μείωση της εγκληματικό- ρεση των καμερών που διατάσσεται με
τητας και την προστασία αγαθών σε την Απόφαση επιφέρει ανεπανόρθωτη
μικρής κλίμακας φυλασσόμενους οικονομική βλάβη στο Ελληνικό
χώρους, όπως χώρους στάθμευσης, Δημόσιο, καθ' όσον το σύστημα C4I
αποθήκες εμπορευμάτων κλπ. Αλλά δεν έχει ακόμη παραληφθεί από το
82
Δημόσιο και συνεπώς η κυρία του νων προσωπικού χαρακτήρα και όχι να
συστήματος ανάδοχος εταιρεία SAIC ορίσει κανόνες λειτουργίας των ραδιο-
ενδέχεται να προβάλει αξιώσεις απο- τηλεοπτικών μέσων, όπως συμβαίνει
ζημιώσεως, εφόσον επικαλεσθεί ζημί- με τους νόμους που ρυθμίζουν τα
ες από την αφαίρεση. Αίτηση ακυρώ- ραδιοτηλεοπτικά μέσα, δημόσια ή
σεως της Απόφασης έχει επίσης κατα- ιδιωτικά. Το ΕΣΡ δεν έχει αρμοδιότητα
θέσει και η οργάνωση «Δημοκρατική να αποφανθεί για τη νόμιμη ή όχι
Συσπείρωση για τις Λαϊκές Ελευθερίες ύπαρξη αρχείου ευαίσθητων δεδομέ-
& την Αλληλεγγύη», η οποία ζητεί να νων, ενώ και οι κυρώσεις που επιβάλ-
μην εφαρμοστεί η Απόφαση ούτε ως λονται στις δύο περιπτώσεις δεν
προς τη χρήση του συστήματος με συμπίπτουν ως προς το σκοπό τους.
σκοπό τη ρύθμιση της κυκλοφορίας. Σύμφωνη είναι και η νομολογία του
Τόσο οι αιτήσεις ακυρώσεως όσο και η ΣτΕ ότι με την επιβολή δύο διοικητι-
αίτηση αναστολής εκκρεμούν. κών κυρώσεων προστίμου από δύο
ανεξάρτητες διοικητικές αρχές, ήτοι
ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ την Αρχή και το ΕΣΡ, δεν παραβιάζε-
ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ται η γενική αρχή του διοικητικού
ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ δικαίου non bis in idem, διότι οι δύο εν
Η Αρχή το έτος 2005 επιλήφθηκε λόγω κυρώσεις δεν επιβάλλονται για
αυτεπαγγέλτως σχετικά με την επε- την αυτή αιτία, αδιαφόρως του αν για
ξεργασία προσωπικών δεδομένων σε την επιβολή τους λαμβάνονται υπόψη
σειρά τηλεοπτικών εκπομπών και εξέ- πραγματικά περιστατικά που είναι τα
δωσε τις Αποφάσεις 24, 25/2005. Επί- ίδια και στις δύο περιπτώσεις. Πρό-
σης, η Αρχή εξέτασε προσφυγές για κειται δηλαδή για δύο ανεξάρτητα
παράνομη τηλεοπτική χρήση προσω- νομοθετήματα, τα οποία συνισχύουν,
πικών δεδομένων και εξέδωσε τις αποσκοπούν δε στον κολασμό διαφο-
Αποφάσεις 26, 70 και 73/2005. Αξίζει ρετικού τύπου παραπτωμάτων και
να επισημανθούν οι σκέψεις της εξυπηρετούν διαφορετικούς σκοπούς.
Αρχής που οδήγησαν στις παραπάνω Σε κάθε περίπτωση, πάντως, συνισχύ-
Αποφάσεις: ουν μεν οι κυρώσεις περί χρηματικών
προστίμων που προβλέπουν ο Ν.
Συντρέχουσα αρμοδιότητα της Αρχής 2472/1997 και ο Ν. 2328/1995, το
Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων και συνολικό όμως ποσό προστίμου στο
του Εθνικού Ραδιοτηλεοπτικού Συμβουλίου ίδιο πρόσωπο για την ίδια πράξη δεν
σε σχέση με τις τηλεοπτικές εκπομπές: υπερβαίνει το ανώτατο όριο που
Από την αντιπαραβολή των διατάξεων καθορίζεται στην βαρύτερη από τις
των άρθρων 9Α και 15 παρ. 2 του Σ., συρρέουσες κυρώσεις (πρόστιμο
προκύπτει ότι η Αρχή εξακολουθεί και ύψους 500.000.000 δραχμών, άρθρο 4
μετά την αναθεώρηση του Συντάγμα- § 1 ββ΄ Ν. 2328/1995).
τος το 2001 να είναι αποκλειστικά
αρμόδια για να ασκεί, αφενός, σύμφω- Η κοινοτική Οδηγία 95/46/ΕΚ και ο Ν.
να με τη γενικού χαρακτήρα διάταξη 2472/97 σχετικά με την επεξεργασία
του άρθρου 15 § 1 του Ν. 2472/1997 προσωπικών δεδομένων για δημοσιογρα-
ευρεία εποπτεία στον τομέα της προ- φικό σκοπό:
στασίας των προσωπικών δεδομένων Σύμφωνα με το άρθρο 9 της Οδηγίας
και αφετέρου -μεταξύ των άλλων- τις 95/46/ΕΚ «Επεξεργασία δεδομένων
αρμοδιότητες που απορρέουν από τα προσωπικού χαρακτήρα και ελευθερία
άρθρα 19, 21 και 22 του προπαρατεθέ- έκφρασης. Για την επεξεργασία δεδο-
ντος νόμου. Και τούτο, γιατί σκοπός μένων προσωπικού χαρακτήρα που
του Ν. 2472/1997 είναι να αποτρέψει πραγματοποιείται αποκλειστικώς για
την παράνομη επεξεργασία δεδομέ- δημοσιογραφικούς σκοπούς ή στο
83
πλαίσιο καλλιτεχνικής ή λογοτεχνικής σθαι), αναγκαίο για την ενεργοποίηση

έκφρασης, τα κράτη μέλη προβλέπουν του δικαιώματος συμμετοχής καθενός
τις εξαιρέσεις ή παρεκκλίσεις από τις στην κοινωνική, οικονομική και πολι-
διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου, τική ζωή της χώρας που κατοχυρώνε-
του κεφαλαίου IV και του κεφαλαίου ται στο άρθρο 5 παρ. 1 του Συντάγμα-
VI μόνο στο βαθμό που είναι αναγκαί- τος. Το δικαίωμα του Τύπου να ενημε-
ες ώστε το δικαίωμα της ιδιωτικής ρώνει το κοινό ασκεί ο δημοσιογράφος
ζωής να συμβιβάζεται με τους κανό- και κατά την παρουσίαση τηλεοπτικής
νες που διέπουν την ελευθερία εκπομπής, πληροφορώντας το κοινό
έκφρασης.» Η Οδηγία αναφέρεται για σημαντικά ζητήματα δημοσίου
ρητά στην ελευθερία της έκφρασης ενδιαφέροντος.
και της πληροφόρησης, όπως κατοχυ- Από το Σύνταγμα δεν προκύπτει in
ρώνεται στο άρθρο 10 της ΕΣΔΑ (βλ. abstracto επικράτηση του ενός δικαιώ-
σκέψη 37 του προοιμίου της), το οποίο ματος πάνω στο άλλο. Πρέπει, δηλα-
σύμφωνα με την νομολογία του ΕΔΔΑ δή, να γίνεται μία in concreto οριοθέ-
κατοχυρώνει την ελευθερία της δημο- τηση των πεδίων εφαρμογής των
σιογραφικής πληροφόρησης, προκει- συγκρουόμενων δικαιωμάτων, σύμ-
μένου τα μέσα ενημέρωσης να επιτελέ- φωνα με τις αρχές της ad hoc στάθμι-
σουν το «θεσμικό» τους ρόλο σε μια σης των αντιτιθέμενων συμφερόντων
δημοκρατική κοινωνία, έτσι ώστε να και της πρακτικής αρμονίας και ανα-
συνυπάρχουν, στο βαθμό που είναι λογικής εξισορρόπησης, εφαρμόζο-
αναγκαίο, τα δικαιώματα, από τη μια, ντας και την αρχή της αναλογικότητας
της ιδιωτικής ζωής και της πληροφο- που κατοχυρώνεται πλέον και συνταγ-
ριακής αυτοδιάθεσης και από την ματικά στο άρθρο 25 παρ. 1, με τέτοιον
άλλη, της ελευθερίας της έκφρασης και τρόπο ώστε τα προστατευόμενα
της πληροφόρησης, δικαιώματα που αγαθά (ελευθερία της πληροφόρησης
προστατεύονται εξίσου και από το και δικαίωμα των πολιτών στην πλη-
Σύνταγμα (βλ. διατάξεις των άρθρων 2, ροφόρηση - άρθρα 14 παρ. 1 και 5Α Σ.
5, 5Α, 9, 9Α, 14, 15, 19). - και δικαίωμα στην προσωπικότητα
και στην προστασία του ιδιωτικού
Το Σύνταγμα και ο Ν. 2472/97: βίου και το δικαίωμα του πληροφορια-
Από τα άρθρα 5 παρ. 1, 9 παρ. 1, σε κού αυτοκαθορισμού) να διατηρήσουν
συνδυασμό με το άρθρο 2 παρ. 1 του την κανονιστική τους εμβέλεια. Η
Συντάγματος, που ανάγει σε πρωταρ- κρίση αν η συγκεκριμένη επεξεργασία
χική υποχρέωση της Πολιτείας το ασκήθηκε νόμιμα ή, αντίθετα, αν
σεβασμό και την προστασία της αξίας παραβιάστηκε κατ' αυτή το δικαίωμα
του ανθρώπου, απορρέει, ως ιδιαίτερη της πληροφοριακής αυτοδιάθεσης
εκδήλωση του δικαιώματος της προ- των θιγόμενων προσώπων και της
σωπικότητας, το δικαίωμα πληροφο- ιδιωτικής ζωής, υπακούει τόσο στο
ριακής αυτοδιάθεσης, δικαίωμα που κριτήριο του κατά πόσο η επεξεργα-
είναι ρητά πλέον συνταγματικά κατο- σία αυτή εξυπηρέτησε το συμφέρον
χυρωμένο στο άρθρο 9Α. Από το της πληροφόρησης της κοινής γνώμης
Σύνταγμα απορρέει επίσης το δικαίω- που υπερτερεί στη συγκεκριμένη
μα του Τύπου να ενημερώνει το κοινό περίπτωση του δικαιώματος της ιδιω-
και η αντίστοιχη αξίωση των πολιτών τικής ζωής, όσο και στο κατά πόσο η
στην πληροφόρηση, κατά το άρθρο 14 εξεταζόμενη προσβολή ήταν στο
παρ. 1 Σ. (ελευθερία της έκφρασης, πλαίσιο της αρχής της αναλογικότη-
δικαίωμα του πληροφορείν) και κατά τας αναγκαία για την άσκηση του
το, συνταγματικά πλέον στο άρθρο 5Α δικαιώματος πληροφόρησης.
κατοχυρωμένο, δικαίωμα της πληρο- Η αρχή της στάθμισης γίνεται δεκτή
φόρησης (δικαίωμα του πληροφορεί- από την πάγια νομολογία των ελληνι-
84
κών δικαστηρίων και του Ευρωπαϊκού ληφθούν σε αρχείο διαρθρωμένο σύμ-

Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του φωνα με ειδικά, όσον αφορά πρόσωπα,
Ανθρώπου (ΕΔΔΑ), σύμφωνα με την κριτήρια, ώστε να είναι ευχερής η πρό-
οποία τα ΜΜΕ έχουν κατά το άρθρο σβαση στα εν λόγω δεδομένα προσω-
10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των πικού χαρακτήρα (βλ. Οδηγία
Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), 95/46/ΕΚ, σκέψη προοιμίου αρ. 27). Η
που κυρώθηκε με το ν.δ. 53/1974, αναφορά σε προσωπικά δεδομένα με
καθήκον να ενημερώνουν το κοινό για τη μορφή συνέντευξης αποτελεί
υποθέσεις και θέματα που έχουν έκφραση άποψης ή γνώμης του ομι-
δημόσιο ενδιαφέρον και αντίστοιχα το λούντος προσώπου ή των συμμετεχό-
κοινό έχει δικαίωμα να ενημερώνεται ντων στη συνέντευξη (δηλαδή και του
για ζητήματα και υποθέσεις γενικού δημοσιογράφου), δεν μπορεί να θεω-
ενδιαφέροντος. Ειδικά εφόσον πρό- ρηθεί όμως λειτουργικό μέρος ενός
κειται για πρόσωπα της δημόσιας αρχείου (των βιντεοκασετών των
ζωής ή θέματα δημοσίου ενδιαφέρο- μεταδιδόμενων εκπομπών που τηρεί ο
ντος, η ανάγκη ενημέρωσης του κοι- τηλεοπτικός σταθμός κατ' άρθρο 3 § 12
νού είναι εντονότερη. Για το λόγο αυτό του Ν. 2328/1995), διότι δεν έχει αυτο-
το ΕΔΔΑ αναγνωρίζει το ρόλο των τέλεια ως προς τη δομή της βιντεοκα-
δημοσιογράφων ως δημόσιων φρου- σέτας ως αρχείου. Δεν μπορεί να απο-
ρών (“public watchdogs”), ήτοι την τελέσει τμήμα ή αυτοδύναμο ως προς
ελεγκτική λειτουργία του Τύπου, η το περιεχόμενό της τμήμα, δηλαδή
οποία καλύπτει τη δυνατότητά του να μέρος της δομής, του συγκεκριμένου
στηλιτεύει τα κακώς κείμενα με τη αρχείου. Αντίθετα, ως προς την μετά-
δημοσιοποίηση και δημόσια κριτική δοση των στοιχείων μπορεί κανείς να
τους. Οι ασκούντες δημόσιο λειτούρ- εντοπίσει και να αναζητήσει οπτικά τα
γημα, όπως οι δικαστές, δεν δύνανται σημεία αυτά στη ροή της βιντεοταινί-
να εκφύγουν του δημοσιογραφικού ας, διότι ως πληροφορίες αποτελούν
ελέγχου και της άσκησης οξείας κριτι- ανεξάρτητα τμήματα αυτοτελή, ξένα
κής, προκειμένου η κοινή γνώμη να προς το περιβάλλον στο οποίο διαδρα-
βεβαιωθεί ότι, μεταξύ των άλλων, οι ματίζεται η εκπομπή, με συνέπεια να
δικαστές ανταποκρίνονται στα δημό- αποτελούν οπτικά και ηχητικά προσω-
σια καθήκοντά τους και το σκοπό της πικά δεδομένα (έτσι και στην Απόφα-
αποστολής τους. ση της Αρχής 100/2000). Η βιντεοκα-
σέτα της μεταδιδόμενης εκπομπής
Το πεδίο εφαρμογής του Ν. 2472/97 λειτουργεί για αυτόν το λόγο, έστω και
(άρθρ. 3 § 2): σε υποτυπώδη μορφή, ως αρχείο διαρ-
Μόνο η συλλογή, αποθήκευση και διά- θρωμένο σύμφωνα με ειδικά, όσον
δοση κάθε είδους στοιχείων που περι- αφορά τα πρόσωπα, κριτήρια, διότι
έχουν προσωπικά δεδομένα (έγγραφα, είναι ευχερής η πρόσβαση στα προσω-
ηχογραφημένες κασέτες, βιντεοταινίες πικά δεδομένα που περιλαμβάνει,
κλπ.) εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής έστω με τη χρήση του μηχανικού
του Ν. 2472/1997, ανεξαρτήτως του αν μέσου του βίντεο.
στο πεδίο του νόμου εμπίπτει και η εν
γένει δημοσιοποίηση πληροφοριών με Η νομιμοποιητική, κατά τον Ν. 2472/97,
τη μορφή συνεντεύξεως, έστω και βάση επεξεργασίας προσωπικών δεδομέ-
μαγνητοσκοπημένης. Οι επεξεργασίες νων για την τηλεοπτική προβολή τους:
των δεδομένων ήχου και εικόνας Α. Ως υπέρτερο έννομο συμφέρον
καλύπτονται από το Ν. 2472/1997 (κατά το άρθρο 5 § 2 περ. ε΄ Ν.
μόνο εφόσον είναι αυτοματοποιημέ- 2472/97) νοείται και το δικαίωμα της
νες ή εφόσον τα δεδομένα αυτά περι- πληροφόρησης, τόσο του πληροφο-
λαμβάνονται ή προορίζονται να περι- ρείν (άρθρο 14 παρ. 1 Σ.) όσο και του
85
πληροφορείσθαι (άρθρο 5Α Σ.). Η σκοπούς, 3) άδεια της Αρχής, η οποία

ανάγκη δε ενημέρωσης του κοινού για χορηγείται μόνο εφόσον α) η επεξερ-
μείζονα θέματα λειτουργίας των γασία είναι απολύτως αναγκαία για
θεσμών και ειδικότερα για τα καταγ- την εξασφάλιση του δικαιώματος
γελλόμενα στο χώρο της δικαιοσύνης πληροφόρησης επί θεμάτων δημο-
και στους κόλπους της Ιεραρχίας της σίου ενδιαφέροντος και β) εφόσον
Εκκλησίας αποτελεί ζήτημα δημοσίου δεν παραβιάζεται καθ' οιονδήποτε
ενδιαφέροντος. Το δικαιολογημένο τρόπο το δικαίωμα προστασίας της
ενδιαφέρον καλύπτει και εκδηλώσεις ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής.
δημοσίων προσώπων οι οποίες, ανε- Κατά την έννοια της τελευταίας αυτής
ξάρτητα από τον τρόπο και το χρόνο προϋπόθεσης δεν χωρεί στάθμιση
που γίνονται (ακόμα, δηλαδή, και μεταξύ του δικαιώματος στον ιδιωτι-
εκτός δημόσιου χώρου), μπορούν να κό βίο και του δικαιώματος στο πλη-
θεωρηθούν ότι πραγματοποιούνται ροφορείν: η ελευθερία του πληροφο-
στο πλαίσιο της ανατεθειμένης σ' ρείν δεν περιλαμβάνει την ελευθερία
αυτούς δημόσιας λειτουργίας, η οποία διάδοσης πληροφοριών που ανάγο-
ως εκ της φύσεως και του είδους των νται στην ιδιωτική και δη στην ερωτι-
εκπληρούμενων καθηκόντων υπόκει- κή ζωή του ατόμου. Η απαγόρευση
ται σε δημόσιο έλεγχο και κριτική. Το επεξεργασίας ευαίσθητων δεδομένων
δικαιολογημένο ενδιαφέρον καλύπτει, προσωπικού χαρακτήρα από τους
δηλαδή, ακόμα και μη δημόσιες πρά- δημοσιογράφους δεν θίγει την ελευ-
ξεις όταν αυτές ενδιαφέρουν λόγω της θερία της έκφρασης ή του πληροφο-
φύσης τους το κοινωνικό σύνολο. ρείν. Η προστασία της μίας ατομικής
Έτσι, ο χρηματισμός ενός δικαστή ελευθερίας δεν τέμνεται με την προ-
είναι ζήτημα που ενδιαφέρει τη δημό- στασία της άλλης. Το δικαίωμα στον
σια γνώμη και μπορεί να συνδέεται με ιδιωτικό βίο αναφέρεται εξ υπαρχής
ευρύτερο πρόβλημα διαφθοράς στο σε σφαίρα της ζωής του ατόμου σε
θεσμό της δικαιοσύνης. Το ίδιο ισχύει μέρος τουλάχιστον της οποίας δεν
και για πράξεις ιεραρχών που δικαιούται να εισέλθει ο δημοσιογρά-
έρχονται σε προφανή αντίθεση με την φος κατά την άσκηση των συμφυών
επιβαλλόμενη από τους ιερούς κανό- με την επαγγελματική ιδιότητά του
νες, οι οποίοι αποτελούν συνταγματι- δικαιωμάτων. Η προεκτεθείσα προ-
κά καθιερωμένη ειδική για τον ορθό- στασία έναντι της δημοσιογραφικής
δοξο κλήρο νομοθέτηση, συμπεριφο- έρευνας των υποκειμένων ως προς τα
ρά μητροπολιτών. ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα τους
Β. Από τη διάταξη του άρθρου 7 § 2 εξασφαλίζεται κατά το Σύνταγμα στον
περ. ζ΄ του Ν. 2472/1997 (ρύθμιση της καθένα. Συνεπώς, δεν είναι καταρχήν
επεξεργασίας ευαίσθητων προσωπι- επιτρεπτή η εξαίρεση ορισμένης
κών δεδομένων για δημοσιογραφι- κατηγορίας προσώπων. Στην περί-
κούς σκοπούς, διάταξη που κατά μεί- πτωση όμως των ιεραρχών η έννοια
ζονα λόγο αποτελεί νομιμοποιητική του προσωπικού βίου έχει συρρικνω-
βάση επεξεργασίας και για τα απλά θεί εξαιρετικά από το συνδυασμό της
προσωπικά δεδομένα), τίθενται για το εφαρμογής σ' αυτούς των ιερών κανό-
επιτρεπτό της επεξεργασίας οι εξής νων ως ειδικής αυτόνομης νομοθέτη-
προϋποθέσεις: 1) η επεξεργασία να σης, σύμφωνα με το άρθρο 3Σ και της
αφορά δεδομένα δημοσίων προσώ- οικειοθελούς και αυτόβουλης υπαγω-
πων, εφόσον αυτά συνδέονται με την γής των ιδίων σε ιδιαίτερα αυστηρούς
άσκηση δημοσίου λειτουργήματος ή κανόνες ηθικής πειθαρχίας και τρό-
τη διαχείριση συμφερόντων τρίτων, 2) που ζωής που ισοδυναμεί με πανηγυ-
η επεξεργασία να πραγματοποιείται ρική παραίτηση από σημαντικό τμήμα
αποκλειστικά για δημοσιογραφικούς προσωπικής ζωής, συμπεριλαμβανο-
86
μένης της ερωτικής. Με αυτά τα στην πληροφόρηση και το αντίστοιχο

δεδομένα, η δημόσια γνώμη δικαιού- δημοσιογραφικό καθήκον προς ενη-
ται να γνωρίζει αν ένας μητροπολίτης μέρωση, δικαιολογεί, καταρχήν αν
που προβάλλει εαυτόν ως στερούμε- συντρέχουν και οι λοιπές προϋποθέ-
νο προσωπικής ζωής και ως παρά- σεις του νόμου, την τηλεοπτική χρήση
δειγμα αρετής, αγνότητας, αγαμίας, αυτών, ιδιαίτερα όσον αφορά τη δημό-
πενίας κ.τ.λ. και ζητεί από το ποίμνιό σια ζωή δημόσιων προσώπων. Παρά-
του να μιμηθεί το παράδειγμά του, νομη δημοσιογραφική έρευνα δεν
διάγει πράγματι βίο άκρως αντίθετο σημαίνει πάντα και παράνομη δημοσί-
και σκανδαλώδη. Με άλλες λέξεις, οι ευση και αντίστροφα, πληροφορίες
προπαρατεθείσες εκδηλώσεις ιεραρ- που αποκτήθηκαν με νόμιμο τρόπο
χών δεν υπάγονται στην προσωπική δεν συνεπάγονται υποχρεωτικά και τη
ζωή τους αλλά συνιστούν τμήμα του νομιμότητα της δημοσίευσής τους.
ελεγχόμενου από τον Τύπο δημόσιου Δ. Η αρχή της αναγκαιότητας και ανα-
βίου τους, πολλώ μάλλον αν η κατα- λογικότητας (άρθρο 4 του Ν. 2472/97)
μαρτυρούμενη συμπεριφορά συνιστά επιβάλλει η δημοσιοποίηση των στοι-
και σεξουαλική παρενόχληση προσώ- χείων δημοσιογραφικής έρευνας που
που που βρίσκεται σε υπηρεσιακή περιέχουν προσωπικά δεδομένα να
προς αυτούς εξάρτηση. καθίσταται απολύτως αναγκαία για
Ως δημόσια πρόσωπα κατά την έννοια την ενημέρωση του κοινού, ήτοι για
του Ν. 2472/97 νοούνται τα πρόσωπα δημοσιογραφικούς αποκλειστικά σκο-
που κατέχουν δημόσια θέση ή/και πούς. Η επανάληψη της προβολής
χρησιμοποιούν δημόσιο χρήμα ή αυτών πρέπει επίσης, κατά την αρχή
ακόμα και όλοι όσοι διαδραματίζουν της αναλογικότητας, να εξυπηρετεί
ρόλο στη δημόσια ζωή είτε την πολιτι- αποκλειστικά τους σκοπούς της πλη-
κή, την οικονομική, την καλλιτεχνική, ροφόρησης, λαμβανομένης υπόψη και
την κοινωνική, την αθλητική ή της φύσης του τηλεοπτικού μέσου (σε
οποιουδήποτε άλλου τομέα της δημό- αντιδιαστολή με το έντυπο), που ανέ-
σιας ζωής, όπως του θρησκευτικού, χεται την αναμετάδοση-επανάληψη
ειδικά σε μία κοινωνία όπου η Ανατο- των πληροφοριών στο μέτρο που αυτή
λική Ορθόδοξη Εκκλησία του Χριστού είναι αναγκαία, καθώς και του βαθμού
είναι η επικρατούσα θρησκεία (άρθρο του δημοσίου ενδιαφέροντος που
3 του Σ.) και οι ιεράρχες της είναι επι- δημιουργείται για το θέμα. Σημειώνε-
κεφαλής Ν.Π.Δ.Δ., μισθοδοτούμενοι ται ότι η συνεχής και επανειλημμένη
από το Κράτος. Επισημαίνεται επίσης προβολή των ίδιων προσωπικών
ότι ως δημόσια πρόσωπα μπορεί να δεδομένων, πολλώ μάλλον αν αυτά
θεωρηθούν, κατά διασταλτική ερμη- είναι ευαίσθητα, μπορεί να υπερβαίνει
νεία, εναρμονισμένη προς το Σύνταγ- τις ανάγκες ενημέρωσης του κοινού
μα, και τα λεγόμενα πρόσωπα της επι- και, παραβιάζοντας τις αρχές της ανα-
καιρότητας. λογικότητας και της αναγκαιότητας,
Γ. Ανεξαρτήτως του τρόπου (της πρω- να άγει σε εξευτελισμό και διαπό-
τογενούς από τους συνήθως μη κατο- μπευση των υποκειμένων των δεδο-
νομαζόμενους καταγγέλλοντες και όχι μένων, δηλαδή στην, μέσω της τηλεο-
πάντοτε από τους δημοσιογράφους ή πτικής εκπομπής, επιβολή κύρωσης
τους τηλεοπτικούς σταθμούς) συλλο- μη προβλεπόμενης και συνεπώς μη
γής των πληροφοριών και πέραν του ανεκτής από την έννομη τάξη. Η επι-
ότι η συλλογή αυτή συνιστά υπό τρεπτή, πάντως, χωρίς υπέρβαση των
προϋποθέσεις ποινικό αδίκημα (βλ. κριτηρίων αυτών επανάληψη της
άρθρο 370Α Π.Κ. και ιδίως παρ. 1, 2, 3 μετάδοσης, καθώς και η τμηματική σε
και 4) η ύπαρξη δημοσίου ενδιαφέρο- σειρά περισσότερων εκπομπών απο-
ντος, ήτοι το δικαίωμα του κοινού κάλυψη των στοιχείων της έρευνας,
87
στοχεύει και στην αύξηση του ενδια- Β. Σχετικά με την προβολή προσωπικών
φέροντος της δημόσιας γνώμης και δεδομένων τρίτων προσώπων (που δεν
την πρόκληση εντονότερων αντιδρά- εμπλέκονται ούτε κατά τα προβαλλόμενα
σεων, προκειμένου να προκύψει η στοιχεία με τις συγκεκριμένες υποθέσεις):
εξυγιαντική παρέμβαση των αρμοδίων Η αναφορά μέσω των θεωρουμένων
οργάνων και να αποφευχθεί το ενδε- ως ντοκουμέντων στις τηλεοπτικές
χόμενο συγκαλυπτικής υποβάθμισης εκπομπές ευαίσθητων ή μη, προσωπι-
των καταγγελιών. κών δεδομένων τρίτων προσώπων,
στο μέτρο που δεν είναι αναγκαία για
Ειδικότερα, η Αρχή αποφάνθηκε: τη δημοσιογραφική διερεύνηση των
συγκεκριμένων υποθέσεων, αντιβαίνει
Α. Σχετικά με τη διαφθορά στο χώρο της στο Ν.2472/1997, αποτελώντας επε-
δικαιοσύνης: ξεργασία η οποία υπερβαίνει τα από
Η δημοσιοποίηση πληροφοριών, που την αρχή της αναλογικότητας επιβαλ-
αφορούν σε δημόσια πρόσωπα, όπως λόμενα όρια, αφού η ικανοποίηση του
είναι αναμφιβόλως οι δικαστές, και σκοπού της ενημέρωσης του κοινού
ανάγονται στην άσκηση των δημοσίων και κατ' επέκταση η προάσπιση του
καθηκόντων τους είναι νόμιμη (βλ. δημοσίου συμφέροντος δεν απαιτεί
άρθρο 7 § 2 ζ΄ του Ν. 2472/1997, το την τηλεοπτική προβολή τους. Επι-
οποίο κατά μείζονα λόγο αποτελεί προσθέτως, αντίκειται στις διατάξεις
νομιμοποιητική βάση επεξεργασίας του Ν. 2472/1997 η αναφορά σε δεδο-
και για τα απλά προσωπικά δεδομένα) μένα προσωπικού χαρακτήρα, χωρίς
και υφίσταται σε κάθε περίπτωση το να έχει επαρκώς εξετασθεί η συνάφεια
δικαίωμα πληροφόρησης του κοινού των συγκεκριμένων προσώπων με το
επί του σκανδάλου ότι δικαστές χρη- αντικείμενο της δημοσιογραφικής
ματίζονται. Το ίδιο ισχύει και για κάθε έρευνας, με αποτέλεσμα όχι μόνο να
άλλο πρόσωπο που εμπλέκεται στο μην εξασφαλίζεται ο σκοπός της επε-
κύκλωμα που φαίνεται να δρούσε στο ξεργασίας, ήτοι το δικαίωμα πληροφό-
χώρο της Δικαιοσύνης και τον τρόπο ρησης του κοινού, αλλά επιπλέον να
με τον οποίο εκπρόσωποι του προέ- υφίσταται παράνομη επεξεργασία
βαιναν σε παράνομες πράξεις, όπως η δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα,
δωροδοκία, η δωροληψία, η παράνομη εφόσον τα δεδομένα αυτά για να
έκδοση ευνοϊκών δικαστικών αποφά- τύχουν νόμιμης επεξεργασίας πρέπει,
σεων κ.ά. Κατά συνέπεια η αποκάλυψη αφενός, να είναι συναφή, πρόσφορα,
της κρίσης, που διέπει την λειτουργία και όχι περισσότερα από όσα κάθε
των θεσμών, καθιστά ανεκτή σε κάθε φορά απαιτείται εν όψει των σκοπών
περίπτωση λόγω του εντόνου δημο- της επεξεργασίας, και, αφετέρου, να
σίου ενδιαφέροντος τη δημοσιοποίηση είναι ακριβή (άρθρο 4 του Ν. 2472/97).
στοιχείων-ντοκουμέντων. Η επανάλη-
ψη της προβολής των προβαλλόμενων Γ. Σχετικά με τη σκανδαλώδη συμπεριφο-
στοιχείων κρίθηκε ότι δεν παραβιάζει ρά ιεραρχών:
επίσης την αρχή της αναλογικότητας Η αυτούσια προβολή στοιχείων που
στο μέτρο που εξυπηρετεί αποκλειστι- σχετίζονται με σκανδαλώδεις συμπερι-
κά και μόνο τους σκοπούς της πληρο- φορές μητροπολιτών, ερωτικού ιδίως
φόρησης για θέματα, που ανάγονται περιεχομένου, είναι απολύτως δικαιο-
στην άσκηση των δημοσίων καθηκό- λογημένη λόγω του έντονου δημοσίου
ντων δημοσίων προσώπων. Ειδικά, ενδιαφέροντος για την κρίση στη λει-
εφόσον πρόκειται για πρόσωπα της τουργία του θεσμού της Εκκλησίας.
δημόσιας ζωής ή θέματα δημοσίου Πρόκειται για θέμα δημοσίου ενδιαφέ-
ενδιαφέροντος, η ανάγκη ενημέρωσης ροντος, δεδομένου ότι αφορά δημόσια
του κοινού είναι εντονότερη. πρόσωπα κατά την έννοια του
88
ν.2472/1997, καθώς ένας μητροπολίτης ΈΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ

μισθοδοτείται από το Κράτος και ασκεί ΑΠΑΛΛΑΓΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ
δημόσια εξουσία, προβαίνοντας σε ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΣΤΡΑΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ
πράξεις δημοσίου χαρακτήρα, η δε ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ
συμπεριφορά του υπόκειται σε δημό- ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ
σιο έλεγχο και κριτική, όχι μόνο ως Ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας απευ-
προς τα ζητήματα της δημόσιας διαχεί- θύνθηκε στην Αρχή γνωστοποιώντας
ρισης των εκκλησιαστικών πραγμάτων, την πρόθεσή του να προβεί σε δημο-
αλλά και ως προς τα ζητήματα ηθικής σιοποίηση των ονομάτων των προσώ-
φύσεως, στο μέτρο που σχετίζονται πων που έχουν κριθεί ανίκανοι για
αδιαχώριστα με το λειτούργημα και τη λόγους υγείας και απαλλάχθηκαν από
δημόσια δράση του. Οι ιδιαίτερες περι- την υποχρέωση στράτευσης χωρίς να
στάσεις της ιδιωτικής του ζωής επηρε- τηρηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία
άζουν προφανώς την άσκηση του λει- κρίσης από τα αρμόδια όργανα και
τουργήματός του, στο μέτρο που χωρίς να συντρέχουν οι προϋποθέσεις
παραβιάζουν ευθέως τους ιερούς της σχετικής στρατολογικής νομοθεσί-
κανόνες (η ισχύς των οποίων αναγνω- ας και ζήτησε από την Αρχή να γνωμο-
ρίζεται από το Σύνταγμα, άρθρο 3). Για δοτήσει εάν η ενέργεια αυτή είναι σύμ-
τους λόγους αυτούς, κρίθηκε απολύ- φωνη με τις διατάξεις του Ν. 2472/97.
τως αναγκαία και δικαιολογημένη η Σκοπός της ενέργειας αυτής ήταν να
αυτούσια προβολή των ηχητικών στοι- ενδυναμωθεί μεταξύ των υποχρέων
χείων που καλύπτουν πράξεις και για στράτευση Ελλήνων η πεποίθηση
εκδηλώσεις μητροπολίτη, οι οποίες, ότι η επιταγή του άρθρου 4 § 6 του
ανεξάρτητα από τον τρόπο και το Συντάγματος (συμβολή στην άμυνα
χρόνο που γίνονται (ακόμα δηλαδή και της Πατρίδας) συνιστά εκδήλωση χρέ-
αν δεν γίνονται σε δημόσιο χώρο), δεν ους εθνικής αλληλεγγύης και να τονι-
καλύπτονται από την ιδιαίτερη προ- σθεί δημόσια ότι κάθε προσπάθεια
στασία της προσωπικής ζωής. αποφυγής της στράτευσης θα ελεγχθεί.
Η επανειλημμένη προβολή όμως των Η Αρχή απάντησε ότι τα στοιχεία αυτά
ιδίων αποσπασμάτων -ηχητικών στοι- αποτελούν προσωπικά δεδομένα, η
χείων σκανδαλώδους (ερωτικής) νόμιμη επεξεργασία των οποίων υπά-
συμπεριφοράς συνεχώς σε τέσσερις γεται στις διατάξεις του άρθρου 5 § 2 δ
τουλάχιστον εκπομπές, κρίθηκε ότι, και ε του Ν. 2472/97 που ορίζουν ότι
πέραν του ότι παραβιάζει την αρχή επεξεργασία προσωπικών δεδομένων,
της αναλογικότητας, δεν μπορεί να χωρίς τη συγκατάθεση των υποκειμέ-
νοηθεί ότι γίνεται αποκλειστικά για νων, επιτρέπεται όταν είναι αναγκαία
την άσκηση του δημοσιογραφικού για την εκτέλεση έργου δημοσίου συμ-
επαγγέλματος, αλλά υποκρύπτει προ- φέροντος ή έργου που εμπίπτει στην
σπάθεια πρόκλησης σκανδάλου για άσκηση δημόσιας εξουσίας και εκτε-
άλλο σκοπό πλην εκείνου της δημο- λείται από δημόσια αρχή (περ. δ) ή
σιογραφικής έρευνας και δημοσιογρα- όταν είναι απολύτως αναγκαία για την
φικής ενημέρωσης, δηλαδή προεχό- ικανοποίηση του έννομου συμφέρο-
ντως για το σκοπό της τηλεθέασης, με ντος που επιδιώκει ο υπεύθυνος επε-
αποτέλεσμα να προσβάλλεται η αξία ξεργασίας και υπό τον όρο ότι τούτο
του ανθρώπου μέχρις εξευτελισμού υπερέχει προφανώς των δικαιωμάτων
και διαπόμπευσης, κυρώσεις άλλωστε και συμφερόντων των προσώπων στα
που δεν προβλέπονται από την οποία αναφέρονται τα δεδομένα και
έννομη τάξη και αγνοούν πλήρως το δεν θίγονται οι θεμελιώδεις ελευθερί-
τεκμήριο της αθωότητας. Η επεξεργα- ες τους (περ. ε).
σία αυτή των προσωπικών δεδομένων Πέραν αυτού η συγκεκριμένη ενέργεια
κρίθηκε ότι αντίκειται στο Ν. 2472/97. μπορεί να συνιστά επεξεργασία ευαί-
89
σθητων δεδομένων, αφού ακόμη και 2472/97, σύμφωνα με την οποία η επε-
αν δηλώνεται ότι η δημοσιοποίηση θα ξεργασία δεν πρέπει να είναι δυσανά-
αφορά μόνο ονοματεπώνυμα, η ανα- λογη με τον επιδιωκόμενο σκοπό, και
κοίνωση και μόνο ότι τα συγκεκριμένα για τον λόγο αυτό δεν είναι νόμιμη.
πρόσωπα έχουν κριθεί ανίκανοι για Τέλος η Αρχή συνέστησε, εφόσον το
λόγους υγείας και απαλλάχθηκαν από Υπουργείο θεωρεί ότι «πρέπει να
την υποχρέωση στράτευσης χωρίς να ενδυναμωθεί μεταξύ των υποχρέων
τηρηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία, για στράτευση Ελλήνων η πεποίθηση
συνιστά στοιχείο που προσδίδει στην ότι η επιταγή του άρθρου 4 § 6 του
πληροφορία για τα πρόσωπα αυτά Συντάγματος συνιστά εκδήλωση χρέ-
χαρακτήρα ευαίσθητου δεδομένου και ους εθνικής αλληλεγγύης» και «να
μάλιστα που αφορά τόσο την υγεία τονισθεί δημόσια ότι κάθε προσπά-
όσο και, ενδεχομένως, την ποινική θεια αποφυγής της στράτευσης θα
δίωξη, στο μέτρο που τα πρόσωπα ελεγχθεί», ούτως ώστε να εμπεδωθεί
αυτά πρόκειται να διωχθούν πειθαρχι- το αίσθημα δικαιοσύνης μεταξύ των
κά και ποινικά. Στην περίπτωση αυτή, πολιτών, ότι έχει τη δυνατότητα να
για την επεξεργασία απαιτείται επι- προβεί σε ανακοίνωση των διαπιστώ-
πλέον και άδεια της Αρχής, κατά το σεών του με στατιστικά ή αριθμητικά
άρθρο 7 του Ν. 2472/97. στοιχεία σχετικά με τα αποτελέσματα
Η Αρχή θεώρησε ότι ο έλεγχος της των ελέγχων νομιμότητας απαλλαγής
νομιμότητας απαλλαγής από την υπο- από τη στράτευση και των μέτρων που
χρέωση στράτευσης συνιστά επεξεργα- προτίθεται να λάβει στο μέλλον, αλλά
σία που εμπίπτει στο πλαίσιο των χωρίς αναφορά ονομάτων.
προϋποθέσεων τόσο του άρθρου 5 όσο Η υπόθεση εκκρεμεί ενώπιον του Συμ-
και του άρθρου 7 του Ν. 2472/97. Όμως βουλίου της Επικρατείας μετά από
η δημοσιοποίηση των δεδομένων σχετική αίτηση ακυρώσεως που κατέ-
αυτών με σκοπό τον παραδειγματισμό θεσε το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.
του κοινωνικού συνόλου υπερβαίνει
τον επιδιωκόμενο σκοπό και δεν είναι ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ
αναγκαία για την εκτέλεση έργου Ως γενετικά δεδομένα νοούνται οι
δημοσίου συμφέροντος ούτε είναι απο- πληροφορίες που προκύπτουν από
λύτως αναγκαία για την ικανοποίηση την ανάλυση του δεοξυριβονουκλεϊ-
του εννόμου συμφέροντος του κού οξέος (DNA) του ατόμου. Τα
Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, καθόσον γενετικά δεδομένα μπορούν να αφο-
τόσο η αρμοδιότητα του Υπουργείου ρούν την ταυτοποίηση ενός ατόμου,
όσο και το έννομο συμφέρον του εξα- τη διαπίστωση συγγένειας ή τέλος
ντλείται στη συλλογή όλων των απα- στην υγεία του όταν εξετάζεται η
ραίτητων στοιχείων για τη διευκόλυνση γενετική του προδιάθεση για κάποια
του ελέγχου, την περαιτέρω επεξεργα- ασθένεια ή, σε περίπτωση που πρό-
σία των στοιχείων αυτών από τους κειται για φορέα γενετικής ασθένειας,
αρμοδίους υπαλλήλους των αρμοδίων η πιθανότητα να αποκτήσει το άτομο
οργάνων και, σε περίπτωση διαπίστω- αυτό απογόνους προσβεβλημένους
σης παράνομης συμπεριφοράς, την από την ίδια ασθένεια. Συνήθως μιλά-
άσκηση πειθαρχικής δίωξης καθώς και με για «γενετικές αναλύσεις» όταν η
την παραπομπή των σχετικών φακέ- εξέταση γενετικού υλικού αφορά την
λων στην αρμόδια Εισαγγελική Αρχή ταυτοποίηση ενός ατόμου και τη δια-
για την άσκηση της ποινικής δίωξης. πίστωση συγγένειας μεταξύ ορισμέ-
Αντιθέτως, η δημοσιοποίηση των πιο νων ατόμων, ενώ ο όρος «γενετικές
πάνω στοιχείων είναι αντίθετη με την εξετάσεις» συνδέεται με την εξέταση
αρχή της αναλογικότητας, που προ- γενετικού υλικού προς διαπίστωση
βλέπεται από το άρθρο 4 § 2 β του Ν. γενετικών ασθενειών.
90
Με την εξέλιξη της επιστήμης αναμέ- κρίσεων, μεταξύ άλλων, λόγω γενετι-
νεται σημαντική αύξηση των περιπτώ- κών χαρακτηριστικών. Επίσης, διάφο-
σεων όπου θα γίνεται χρήση γενετικών ρα κράτη θεσπίζουν ήδη ειδικές διατά-
δεδομένων. Γενετικές αναλύσεις χρη- ξεις για τη χρήση γενετικών αναλύσε-
σιμοποιούνται ήδη για την ταυτοποίη- ων και εξετάσεων και την προστασία
ση υπόπτων εγκληματικών πράξεων ή των σχετικών γενετικών δεδομένων. Ο
για τη διαπίστωση πατρότητας, ενώ οι ιταλικός Νόμος για την προστασία των
γενετικές εξετάσεις μπορούν να γίνουν προσωπικών δεδομένων περιέχει ειδι-
σημαντικό εργαλείο της ιατρικής επι- κή διάταξη (άρθρο 90) για την προστα-
στήμης για την πρόληψη και θεραπεία σία των γενετικών δεδομένων, η Ελβε-
ασθενειών, ακόμη όμως και να χρησι- τία έχει ήδη δύο ειδικά νομοθετήματα,
μοποιηθούν από τις ασφαλιστικές αφενός τον Ομοσπονδιακό Νόμο του
εταιρίες ή τους εργοδότες για την εκτί- 2005 σχετικά με τις γενετικές εξετά-
μηση της κατάστασης της υγείας των σεις και αναλύσεις και αφετέρου τον
ασφαλιζομένων ή εργαζομένων. Ομοσπονδιακό Νόμο του 2003 σχετικά
Η προβληματική της χρήσης της γενε- με τη χρήση γενετικών αναλύσεων
τικής στον άνθρωπο, στην οποία ανή- στην ποινική διαδικασία και την ανα-
κει εννοιολογικά και η επεξεργασία γνώριση άγνωστων ή εξαφανισμένων
γενετικών δεδομένων, εγείρει διάφορα ατόμων, και η Γερμανία διαθέτει ειδι-
ηθικοπολιτικά ζητήματα, τα οποία κές διατάξεις για τη χρήση γενετικών
μέχρι στιγμής δεν έχουν αντιμετωπι- αναλύσεων στο πλαίσιο της ποινικής
σθεί οριστικώς. Είναι αξιοσημείωτο ότι διαδικασίας.
ήδη έχουν υιοθετηθεί διάφορα διεθνή Στο ελληνικό δίκαιο η μόνη ειδική
και ευρωπαϊκά κείμενα με δεσμευτική διάταξη για τα γενετικά δεδομένα
ή μη ισχύ και αντικείμενο την προστα- είναι η διάταξη του άρθρου 200Α του
σία του ανθρώπου σε σχέση με τις ΚΠοινΔ που αφορά την ανάλυση DNA
εφαρμογές της βιολογίας και της ιατρι- για το σκοπό της διαπίστωσης του
κής. Ως σημαντικότερα αναφέρουμε δράστη αξιόποινης πράξης. Πρόκειται
τη Σύμβαση του Συμβουλίου της για διάταξη που προστέθηκε με το
Ευρώπης για τα Ανθρώπινα Δικαιώμα- άρθρο 5 του Ν. 2928/2001 για την
τα και τη Βιοϊατρική που κυρώθηκε καταπολέμηση του οργανωμένου
στην Ελλάδα με τον Ν. 2619/1998, την εγκλήματος και τροποποιήθηκε μετα-
Οικουμενική Διακήρυξη της UNESCO γενέστερα με την παρ. 3 άρθρ. 42 του
του έτους 1997 για την προστασία του Ν. 3251/2004. Κατά την κατάρτιση του
ανθρώπινου γονιδιώματος, και του Σχεδίου Νόμου για την καταπολέμη-
έτους 2003 για τα γενετικά δεδομένα ση του οργανωμένου εγκλήματος η
του ανθρώπου, τη Σύσταση (97) 5 του Αρχή, με την υπ. αρ. 15/2001 Γνωμοδό-
Συμβουλίου της Ευρώπης για την προ- τησή της κατόπιν σχετικού αιτήματος
στασία των ιατρικών δεδομένων που του Υπουργού Δικαιοσύνης, έθεσε τις
περιλαμβάνει και ειδικές αναφορές προϋποθέσεις για τη νομιμότητα της
στα γενετικά δεδομένα, τη Γνώμη επεξεργασίας γενετικών δεδομένων
18/2003 για τη χρήση γενετικών εξετά- στην ποινική διαδικασία. Ειδικότερα,
σεων της Ευρωπαϊκής Ομάδας για την η Αρχή έκρινε ότι η λήψη βιολογικού
Ηθική στην Επιστήμη και τις Νέες δείγματος (αίματος, κλπ) συνιστά
Τεχνολογίες, το Έγγραφο Εργασίας για βεβαίως παρέμβαση στην προσωπικό-
τα γενετικά δεδομένα που εκδόθηκε τητα του ατόμου, τα σχετικά ζητήματα
το 2004 από την Ομάδα εργασίας του εστιάζονται ωστόσο στην παραγωγή
Άρθρου 29 της Οδηγίας 95/46/ΕΚ, το και χρήση των γενετικών πληροφορι-
άρθρο 21 του Χάρτη Θεμελιωδών ών μετά τη λήψη του δείγματος. Στην
Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ποινική διαδικασία η χρήση γενετικών
σχετικά με την απαγόρευση των δια- αναλύσεων σύμφωνα με την προανα-
91
φερθείσα γνωμοδότηση θα πρέπει να οι γενετικές εξετάσεις, αφού δεν

ορίζεται με ειδική διάταξη, να επιτρέ- υπάρχει ειδική και ρητή διάταξη
πεται χωρίς τη συγκατάθεση του υπο- νόμου που να τις προβλέπει. Σε περί-
κειμένου των δεδομένων μόνο για πτωση νομοθετικής ρύθμισης, η Αρχή
ιδιαιτέρως σοβαρά εγκλήματα και θεωρεί ότι η διενέργεια γενετικών εξε-
μόνο όταν έχουν προκύψει σοβαρές τάσεων μπορεί να επιτραπεί μόνο α)
ενδείξεις ενοχής στο πρόσωπο του για την προστασία της υγείας των
υπόπτου, η διενέργεια των αναλύσεων εργαζομένων και υπό την προϋπόθε-
να τίθεται υπό δικαστικές εγγυήσεις ση ότι ο σκοπός αυτός δεν μπορεί να
και να πραγματοποιείται από τρίτο επιτευχθεί με ηπιότερο μέσο, β) να
πρόσωπο μη εξαρτώμενο από τις διω- προηγείται ειδική ενημέρωση των
κτικές αρχές, να προβλέπεται ο χρό- εργαζομένων από ιατρό, γ) να διενερ-
νος τήρησης των βιολογικών δειγμά- γούνται οι εξετάσεις μόνο από δημό-
των και αποτελεσμάτων των γενετι- σιους φορείς και δ) μόνο κατόπιν
κών αναλύσεων και ο τρόπος κατα- άδειας της Αρχής.
στροφής τους. Τέλος, τα γενετικά Μία σειρά ζητημάτων παραμένουν
δεδομένα να αφορούν μόνο την ταυ- ωστόσο ανοικτά, γεγονός που οφείλε-
τοποίηση του υπόπτου και όχι άλλου ται τόσο στην εξέλιξη της επιστήμης
είδους πληροφορίες, π.χ. σχετικά με όσο και στη γενικότερη στάση του
γενετικές ασθένειες. Η Γνωμοδότηση δικαίου απέναντι σε καινοφανή ζητή-
της Αρχής αποτυπώθηκε σε μεγάλο ματα. Έτσι, αντικείμενο προβληματι-
βαθμό στο άρθρο 200Α ΚΠοινΔ. Ωστό- σμού -και για την Αρχή-παραμένει εάν
σο η παράγραφος 3 του άρθρου 200Α είναι δικαιολογημένη ή επιβεβλημένη
δεν συμφωνεί με τη Γνωμοδότηση της η διάκριση των γενετικών δεδομένων
Αρχής στο μέτρο που σε εξαιρετικές σε αυτά που αναφέρονται στην ταυτό-
περιπτώσεις με απόφαση του δικαστι- τητα ή συγγένεια κάποιου ατόμου και
κού συμβουλίου, ειδικώς αιτιολογημέ- σε αυτά που αναφέρονται σε γενετικές
νη, επιτρέπεται η τήρηση των βιολογι- ασθένειες. Επισημαίνουμε ότι στην
κών δειγμάτων και αποτελεσμάτων πρώτη περίπτωση γίνεται λόγος για
για το σκοπό διαλεύκανσης και άλλων γενετικές αναλύσεις ενώ στη δεύτερη
κακουργημάτων από αυτά για τα για γενετικές εξετάσεις (βλ. και τις
οποία διενεργήθηκε η αρχική εξέταση. σχετικές Εισηγήσεις της Εθνικής Επι-
Η διάταξη αυτή παραμένει, ως προς τροπής Βιοηθικής). Ο λόγος της διά-
τις προϋποθέσεις, ιδιαιτέρως ασαφής, κρισης συνδέεται με το γεγονός ότι,
διότι βασική αρχή της προστασίας των σύμφωνα με την επιστήμη της γενετι-
προσωπικών δεδομένων είναι η κής, οι γενετικοί τόποι και οι αντίστοι-
συγκεκριμενοποίηση του σκοπού της χες αναλύσεις που χρησιμοποιούνται
επεξεργασίας (εν προκειμένω της για καθεμία από τις δύο βασικές κατη-
τήρησης και περαιτέρω χρήσης των γορίες γενετικών δεδομένων διαφέ-
γενετικών δεδομένων). Για τους ρουν, π.χ. οι γενετικοί τόποι που εξε-
λόγους αυτούς επισημαίνουμε την τάζονται για την ταυτοποίηση ενός
ανάγκη επανεξέτασης της σχετικής ατόμου δεν οδηγούν σε πληροφορίες
διάταξης ενόψει και της επικείμενης σχετικά με γενετικές ασθένειες. Από
τροποποίησης του ΚΠοινΔ. την άποψη του Ν. 2472/97 ο προβλη-
Στον τομέα της προστασίας των δεδο- ματισμός αυτός συνδέεται με το εάν
μένων των εργαζομένων η Αρχή με πρέπει αδιακρίτως να χαρακτηρίζουμε
την υπ. αρ. 115/2001 Οδηγία της ανα- τα γενετικά δεδομένα ως ευαίσθητα,
φέρεται και στα γενετικά δεδομένα. χωρίς περαιτέρω εξειδικεύσεις, ή εάν
Σύμφωνα με την Οδηγία αυτή η Αρχή θα πρέπει να διακρίνουμε με βάση την
θεωρεί ότι υπό το ισχύον νομοθετικό ειδικότερη κατηγορία των γενετικών
καθεστώς απαγορεύονται απολύτως δεδομένων. Σε κάθε περίπτωση αυτό
92
δεν σημαίνει ότι ο υπεύθυνος επεξερ- συζήτησης είναι εάν θα ήταν νόμιμη -
γασίας δεν θα υποχρεούται να επεξερ- υπό την προϋπόθεση πάντα ειδικής
γάζεται τα γενετικά δεδομένα μόνο για ρύθμισης- η συλλογή και επεξεργασία
τον δηλούμενο σκοπό και τηρώντας γενετικών δεδομένων για την αποτύ-
αυστηρούς κανόνες ασφάλειας. Σε μία πωση της κατάστασης της υγείας των
πάντως περίπτωση που είχε ως αντι- ασφαλισμένων και εάν στο πλαίσιο
κείμενο τη διενέργεια γενετικών ανα- αυτό είναι επιβεβλημένη η διάκριση
λύσεων προς το σκοπό ταυτοποίησης ανάμεσα στην κοινωνική/υποχρεωτι-
πεσόντων των Ενόπλων Δυνάμεων με κή ασφάλιση και την ιδιωτική ασφάλι-
λήψη γενετικού δείγματος είτε από ση. Τέλος, ένα άλλο ζήτημα αφορά το
συγγενείς -ex post- είτε προληπτικώς, δικαίωμα πρόσβασης του υποκειμέ-
από το ίδιο το άτομο που συμμετέχει νου των δεδομένων στο μέτρο που τα
σε αποστολές υψηλού κινδύνου, η γενετικά δεδομένα μπορούν να αφο-
Αρχή έκρινε προσφάτως (Φεβρουάρι- ρούν έναν κύκλο ατόμων όταν αποκα-
ος 2006) ότι λόγω των ιδιαίτερων κιν- λύπτουν κληρονομικά χαρακτηριστι-
δύνων που ενέχει η επεξεργασία γενε- κά. Εν προκειμένω τίθεται το ερώτημα
τικών δεδομένων γενικώς θα πρέπει να εάν τέτοιου είδους δεδομένα θα θεω-
αντιμετωπίζεται κατά τις διατάξεις ρούνται ότι ανήκουν σε όλα τα μέλη
που ισχύουν για τα ευαίσθητα δεδομέ- της βιολογικής οικογένειας ή μόνο στο
να (αρ. 7 Ν. 2472/97) και βάσει αυτής άτομο το οποίο εξετάσθηκε.
της σκέψης χορήγησε άδεια στον Ενόψει πάντως της κατοχυρωμένης
υπεύθυνο επεξεργασίας. Στην άδεια στο άρθρο 19 του Ν. 2472/97 γνωμο-
περιγράφηκαν λεπτομερώς οι γενετι- δοτικής αρμοδιότητας της Αρχής για
κοί τόποι που πρόκειται να εξετάζο- κάθε ρύθμιση που αφορά προσωπικά
νται καθώς και τέθηκαν όροι επεξερ- δεδομένα, επισημαίνουμε την ανά-
γασίας ως προς τους αποδέκτες των γκη για την έγκαιρη συμμετοχή της
αποτελεσμάτων των γενετικών αναλύ- Αρχής στην επεξεργασία αντίστοιχων
σεων και το χρονικό διάστημα τήρησης νομοθετικών πρωτοβουλιών.
των δειγμάτων. Ο ανωτέρω προβληματισμός για την
Ένα άλλο ζήτημα που παραμένει προστασία των γενετικών δεδομένων
ανοικτό είναι η διενέργεια γενετικών αναπτύχθηκε και σε ειδική ημερίδα
αναλύσεων για τη διαπίστωση της που συνδιοργάνωσε η Αρχή με την
πατρότητας. Σύμφωνα με το ισχύον Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής στις 5
δίκαιο η διενέργεια τέτοιων αναλύ- Απριλίου 2005. Οι σχετικές εισηγή-
σεων επιτρέπεται στο πλαίσιο ειδι- σεις πρόκειται να δημοσιευθούν σε
κής διαδικασίας που ορίζει ο ΚΠολΔ. ειδικό τόμο.
Εκτός αυτής της διαδικασίας παρα-
μένει ανοικτή η αντιμετώπιση επε- Βιομετρικές τεχνολογίες και
ξεργασιών για τη διαπίστωση της προστασία ιδιωτικότητας
πατρότητας, όπως όταν ιδιωτικά Εισαγωγή
εργαστήρια προσφέρουν αντίστοιχες Οι βιομετρικές τεχνολογίες γνωρί-
υπηρεσίες. Αν και ο Ν. 2472/97 προ- ζουν μια ιδιαίτερα αυξανόμενη ανά-
σφέρει γενικά κριτήρια αξιολόγησης πτυξη και χρήση ως βασικά συστατικά
και λύσης του σχετικού ζητήματος, η στοιχεία μηχανισμών ή συστημάτων
ασφάλεια του δικαίου αλλά και τα ταυτοποίησης ή επαλήθευσης της
γενικότερα ηθικά ζητήματα και οι ταυτότητας. Ωστόσο, η αυξανόμενη
ενδεχόμενες επιπτώσεις για την χρήση των βιομετρικών τεχνικών
οικογενειακή ζωή του τέκνου θα δημιουργεί ανησυχίες σχετικά με την
δικαιολογούσαν τη θέσπιση ειδικής προστασία των βιομετρικών δεδομέ-
νομοθετικής ρύθμισης. νων, τα οποία δημιουργούνται και
Άλλο ζήτημα που χρήζει περαιτέρω αποτελούν αντικείμενο επεξεργασίας.
93
Οι βιομετρικές τεχνικές διακρίνονται γνωστή βιομετρική τεχνολογία, γνώ-

με βάση τα χαρακτηριστικά συμπερι- ρισε δε αξιοσημείωτη έρευνα και ανά-
φοράς και φυσιολογίας στα οποία πτυξη, ιδιαίτερα τις τρεις τελευταίες
βασίζονται. Για παράδειγμα, υπάρ- δεκαετίες. Οι περισσότερες σχετικές
χουν ήδη τεχνικές επαλήθευσης τεχνικές βασίζονται σε ακριβείς
δακτυλικών αποτυπωμάτων, αναγνώ- λεπτομέρειες των αποτυπωμάτων,
ρισης της ίριδος, αναγνώρισης προ- όπως των καταλήξεων των πτυχών
σώπου, επαλήθευσης χειρόγραφων (ραβδώσεων), των διακλαδώσεών
υπογραφών, αναγνώρισης φωνής, τους, καθώς και πόρων αυτών.
ανάλυσης γεωμετρίας χειρός, ανάλυ- Η αναγνώριση της ίριδας του οφθαλ-
σης του αμφιβληστροειδούς, και πολ- μού θεωρείται η πιο αποτελεσματική
λές ακόμα. Στη συνέχεια, θα εστιά- βιομετρική τεχνολογία, επειδή τα
σουμε στις τρεις πρώτες, αφού αυτές χαρακτηριστικά της ίριδας είναι δια-
χρησιμοποιούνται ή αποτελούν υπο- φορετικά σε κάθε άτομο. Η πιθανότη-
ψήφιες τεχνολογίες για χρήση σε τα ταύτισης των χαρακτηριστικών σε
πληθώρα εφαρμογών. Ήδη ψηφιακές δύο άτομα εκτιμάται σε 10–52. Η βιο-
φωτογραφίες και ψηφιακά αποτυπώ- μετρική αυτή τεχνολογία βασίζεται
ματα δύο δακτύλων χρησιμοποιού- στη μοναδικότητα της δομής της
νται από τις ΗΠΑ για τις θεωρήσεις ίριδας, η οποία αποτελείται από ιδιαί-
(visas) που χορηγούν σε αλλοδαπούς τερα χαρακτηριστικά όπως ραβδώ-
που τις επισκέπτονται. Επίσης, η ΕΕ σεις, κύκλοι, στεφάνη, κ.ά.
προβλέπει τη χρήση των τεχνολογιών Στον ακόλουθο πίνακα περιέχονται
αυτών τόσο για ταξιδιωτικά έγγραφα συγκριτικά στοιχεία των τριών αυτών
πολιτών της όσο και για τις άδειες βιομετρικών τεχνολογιών, ως προς τις
διαμονής και θεωρήσεις αλλοδαπών. ιδιότητες της καθολικότητας (το βιο-
μετρικό χαρακτηριστικό υπάρχει σε
Τεχνικά χαρακτηριστικά όλα τα άτομα), της ικανότητας διάκρι-
Η αναγνώριση προσώπου βασίζεται σης (πόσο διαφοροποιούνται τα
στην αξιοποίηση χαρακτηριστικών άτομα ως προς το βιομετρικό χαρα-
όπως της σχετικής θέσης των οφθαλ- κτηριστικό), διάρκεια (το βιομετρικό
μών, της μύτης και του στόματος και χαρακτηριστικό παραμένει αμετάβλη-
των αποστάσεων μεταξύ τους. Πιο το στο χρόνο), ευκολία συλλογής
πρόσφατα, ορισμένες τεχνικές ανα- (ποσοτικά μετρήσιμο), επίδοση
γνώρισης προσώπου βασίζονται στη (ακρίβεια και ταχύτητα μέτρησης και
σύγκριση των χαρακτηριστικών του επεξεργασίας), αποδοχή (υποδηλώ-
προσώπου με ένα σύνολο προκαθορι- νει το βαθμό αποδοχής από τους χρή-
σμένων χαρακτηριστικών. στες) και δυνατότητα εξαπάτησης
Η αναγνώριση δακτυλικών αποτυπω- (ευρωστία ενάντια σε προσπάθειες
μάτων είναι η πιο παλιά και η πλέον παραβίασης).
94
Βιομετρικός Δακτυλικό Πρόσωπο Ίριδα

Τύπος αποτύπωμα
Προβλήματα Τραυματισμός, Κανένα Βλάβη
καθολικότητας τριβή δακτύλων Οφθαλμού
Ικανότητα διάκρισης Υψηλή Χαμηλή Υψηλή
Διάρκεια Υψηλή Μέση Υψηλή
Ευκολία Συλλογής Μέση Υψηλή Μέση
Επίδοση Υψηλή Χαμηλή Υψηλή
Αποδοχή Μέση Υψηλή Χαμηλή
Δυνατότητα εξαπάτησης Χαμηλή Υψηλή Χαμηλή
Οι βιομετρικές τεχνολογίες εμφανίζουν να εξακριβωθεί, δηλαδή μπορεί να

δύο ειδών σφάλματα: προσδιορισθεί αμέσως ή εμμέσως,
• πρώτον, είναι δυνατό βιομετρικά ιδίως βάσει αριθμού ταυτότητας ή
δεδομένα προερχόμενα από δύο δια- βάσει ενός ή περισσοτέρων συγκεκρι-
φορετικά άτομα να φαίνεται ότι προ- μένων στοιχείων που χαρακτηρίζουν
έρχονται από το ίδιο άτομο (εσφαλ- την υπόστασή του από άποψη βιολογι-
μένη θετική αναγνώριση) και κή, ψυχική, οικονομική, πολιτιστική,
• δεύτερον, είναι δυνατό βιομετρικά πολιτική ή κοινωνική.
δεδομένα προερχόμενα από το ίδιο Σύμφωνα με τα παραπάνω, τα δεδομέ-
άτομο σε διαφορετικούς χρόνους να να που χρησιμοποιούνται για την ταυ-
φαίνεται ότι προέρχονται από δύο τοποίηση ενός προσώπου με χρήση
διαφορετικά άτομα (εσφαλμένη βιομετρικών μεθόδων ή, αλλιώς, η
άρνηση). ψηφιακή απεικόνιση ενός φυσικού
Τα δύο αυτά είδη σφαλμάτων επηρεά- χαρακτηριστικού, αποτελούν προσω-
ζουν το ένα το άλλο, βελτιώνοντας πικά δεδομένα.
δηλαδή το ένα επιδεινώνεται το άλλο. Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Νόμου
Οι βιομετρικές τεχνολογίες είναι δυνα- 2472/1997, τα δεδομένα προσωπικού
τόν να χρησιμοποιηθούν για δύο κατη- χαρακτήρα πρέπει να συλλέγονται κατά
γορίες εφαρμογών: τρόπο θεμιτό και νόμιμο για καθορι-
• για την επαλήθευση της ταυτότητας σμένους, σαφείς και νόμιμους σκοπούς
ενός ατόμου (σύγκριση 1x1) και και να υφίστανται θεμιτή και νόμιμη
• για την αναγνώριση ενός ατόμου, επεξεργασία ενόψει των σκοπών
συγκρίνοντας τα βιομετρικά χαρα- αυτών. Επίσης τα δεδομένα προσωπι-
κτηριστικά του ατόμου αυτού με τα κού χαρακτήρα πρέπει να είναι συναφή,
αντίστοιχα χαρακτηριστικά πλήθους πρόσφορα και όχι περισσότερα από όσα
ατόμων τα οποία είναι καταχωρημέ- κάθε φορά απαιτείται εν όψει των σκο-
να σε βάση δεδομένων (σύγκριση πών της επεξεργασίας. Σε ό,τι αφορά
1xN). την προστασία της ιδιωτικότητας, στα
σημαντικά αξιολογικά κριτήρια των
Ανάλυση από πλευράς προστασίας προσω- βιομετρικών τεχνικών περιλαμβάνο-
πικών δεδομένων νται τα ακόλουθα:
Το άρθρο 2 του Νόμου 2472/1997 ορίζει • Οι αρχές του σκοπού και της αναλο-
ότι «δεδομένα προσωπικού χαρακτή- γικότητας,
ρα» είναι «κάθε πληροφορία που ανα- • Η αρχή του δικαιώματος πρόσβασης
φέρεται στο υποκείμενο των δεδομέ- (το υποκείμενο να έχει δυνατότητα
νων». «Υποκείμενο των δεδομένων» πρόσβασης) και η αρχή του δικαιώ-
είναι το φυσικό πρόσωπο στο οποίο ματος ενημέρωσης (προστασία από
αναφέρονται τα δεδομένα και του οποί- την προσπέλαση δεδομένων εν
ου η ταυτότητα είναι γνωστή ή μπορεί αγνοία του υποκειμένου),
95
• Η αρχή ασφαλείας (μέτρα ενάντια ροι τρόποι ελέγχου, με την παρατή-

σε παραποίηση, πρόσβαση τρίτων, ρηση ότι το συνολικό πρόβλημα
μερική και όχι συνολική πρόσβαση συλλογής των πληροφοριών με
αρμοδίων, κ.ά.), ηλεκτρονικά ή άλλα μέσα θα αντι-
• Προστασία ατόμων χωρίς τη δυνα- μετωπισθεί με γενικούς κανονι-
τότητα βιομετρικής επαλήθευσης σμούς που επιφυλάσσεται να εκδώ-
(πχ. άτομα χωρίς δακτύλους), σει η Αρχή μετά από ενδελεχή
• Εγγυήσεις στην περίπτωση εσφαλ- μελέτη όλων των πτυχών του ζητή-
μένης άρνησης, σύμφωνα με το ματος.
άρθρο 15 της Οδηγίας 95/46/ΕΚ για • Με την Απόφαση 9/2003, η Αρχή
αυτοματοποιημένες αποφάσεις, έκρινε ότι δεν παραβιάζει τα, σύμ-
• Βιομετρικές τεχνολογίες φιλικές φωνα με την Οδηγία 115/2001 της
προς την προστασία των δεδομένων. Αρχής, δικαιώματα των υποκειμέ-
Ειδικότερα, σχετικά με τη λήψη νων (εργαζομένων) η εγκατάσταση
δακτυλικών αποτυπωμάτων, με ηλε- βιομετρικού συστήματος (στοιχεία
κτρονικό ή μη τρόπο, η Αρχή έχει της γεωμετρίας του χεριού) απο-
αποφανθεί ότι η μέθοδος αυτή για την κλειστικά για το σκοπό του ελέγχου
ταυτοποίηση του προσώπου υπερβαί- πρόσβασης εργαζομένων στις κρίσι-
νει καταρχάς τον επιδιωκόμενο μες (ενν. ιδιαίτερα ευαίσθητες από
σκοπό, όταν, με βάση την αρχή της πλευράς ασφαλείας των συγκοινω-
αναλογικότητας, ο σκοπός αυτός μπο- νιών) εγκαταστάσεις του Μετρό.
ρεί να επιτευχθεί με ηπιότερα μέσα. • Με την Απόφαση 52/2003, η Αρχή
Δεδομένου μάλιστα ότι η δακτυλο- έκρινε ως μη νόμιμη τη συλλογή και
σκόπηση συνδέεται με την υποψία ή επεξεργασία δεδομένων δακτυλο-
τη διάπραξη εγκληματικής πράξης, η σκόπησης και ίριδας του ματιού στο
γενικευμένη χρήση της για την ταυτο- Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, στο
ποίηση Ελλήνων πολιτών θίγει τη πλαίσιο του πιλοτικού προγράμμα-
συνταγματικά κατοχυρωμένη αξία του τος S-Travel, για την επαλήθευση
ανθρώπου. της ταυτότητας των επιβατών που
Σχετικά με τη βιομετρική μέθοδο της πρόκειται να ταξιδέψουν, επειδή,
ιριδοσκόπησης, η Αρχή είναι ιδιαίτερα εξεταζόμενη υπό το πρίσμα των
επιφυλακτική στη γενικευμένη χρήση αρχών του σκοπού και της ανα-
της. Με βάση και πάλι την αρχή της γκαιότητας, υπερβαίνει την επεξερ-
αναλογικότητας, η μέθοδος αυτή θα γασία προσωπικών δεδομένων που
πρέπει να χρησιμοποιείται με μεγάλη είναι αναγκαία για την επίτευξη του
φειδώ και μόνον όταν τα υπόλοιπα επιδιωκόμενου από το εν λόγω
μέσα για την επαλήθευση της ταυτό- πιλοτικό πρόγραμμα σκοπού.
τητας του προσώπου είναι ανεπαρκή. • Με την Απόφαση 39/2004, η Αρχή
έκρινε ως νόμιμη την επεξεργασία
Αποφάσεις της Αρχής σχετικά με την βιομετρικών στοιχείων ίριδας των
εφαρμογή βιομετρικών τεχνολογιών: οφθαλμών για την επαλήθευση της
• Η Αρχή, με την Απόφαση 245/9 της ταυτότητας των εργαζομένων που
20.3.2000, είχε επιβάλει τη διακοπή έχουν δικαίωμα πρόσβασης στο
επεξεργασίας δακτυλοσκοπικών Κέντρο Επιχειρήσεων του Αερολι-
δεδομένων για τον έλεγχο εισόδου μένα, διότι ο σκοπός που επιδιώκε-
και εξόδου εργαζομένων σε δημοτι- ται με τη μέθοδο αυτή είναι κρίσι-
κό κτήριο, ως υπερβαίνουσα το μης και καθοριστικής σημασίας για
σκοπό της επεξεργασίας, υπέρβαση τη διασφάλιση της ασφαλούς λει-
που δεν θεραπεύει η συγκατάθεση τουργίας του Αεροδρομίου και την
των υποκειμένων. Κρίθηκε μάλιστα προστασία των επιβατών και των
ότι πρέπει να επιλέγονται ηπιότε- εργαζομένων, δεδομένου ότι ηπιό-
96
τερα μέσα επαλήθευσης της ταυτό- και τις θεωρήσεις και για τη δημιουρ-
τητας δεν χαρακτηρίζονται από τον γία ηλεκτρονικού συστήματος πληρο-
ίδιο βαθμό ασφαλείας και αποτελε- φοριών θεωρήσεων (VIS)
σματικότητας. γ) το ευρωπαϊκό «Πρόγραμμα της
• Με την Απόφαση 59/2005, η Αρχή Χάγης» για ελεύθερη ανταλλαγή πλη-
έκρινε μη νόμιμη την επεξεργασία ροφοριών των αστυνομικών υπηρε-
βιομετρικών στοιχείων για τον σιών και την αξιοποίηση πληροφορια-
έλεγχο πρόσβασης σε αθλητικές κών συστημάτων όπως η Σένγκεν, η
εγκαταστάσεις, ακόμα και αν αυτό Ευρωπόλ, η Eurodac, η Eurojust κλπ.
έχει καθαρά ερευνητικό χαρακτήρα, Η ιδιαιτερότητα του θέματος έγκειται
αφού η επίτευξη του ερευνητικού στο γεγονός ότι η Οδηγία 95/46/ΕΚ για
σκοπού μπορεί να πραγματοποιη- την προστασία των φυσικών προσώ-
θεί με άλλα ηπιότερα μέσα, όπως πων έναντι της επεξεργασίας δεδομέ-
π.χ. δοκιμή του συστήματος σε νων προσωπικού χαρακτήρα και για
εργαστηριακές συνθήκες. την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδο-
μένων αυτών, δεν εφαρμόζεται στον
ΔΗΜΟΣΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟ- τομέα της αστυνομικής συνεργασίας
ΣΤΑΣΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕ- και γενικά του τρίτου πυλώνα. Γι' αυτό
ΝΩΝ η προστασία των προσωπικών δεδο-
Η σύγκρουση ανάμεσα στο δικαίωμα μένων στους τομείς αυτούς ρυθμίζε-
προστασίας των προσωπικών δεδομέ- ται με ειδικότερο τρόπο στις εθνικές
νων και στο «δικαίωμα στην ασφάλεια» νομοθεσίες των κρατών-μελών ή απο-
παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, όχι τελεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο αντικεί-
μόνο γιατί άπτεται του σκληρού πυρή- μενο ειδικότερων διεθνών συμφω-
να της προστασίας των ατομικών νιών, όπως η Συνθήκη Σένγκεν και η
δικαιωμάτων, αλλά και γιατί αγγίζει Σύμβαση εφαρμογής της, η Σύμβαση
πια την καθημερινή ζωή του καθενός της Ευρωπόλ και οι αποφάσεις για τη
που καλείται να επιλέξει ανάμεσα σε δημιουργία της Eurodac και της
μια τεχνολογία που έρχεται να του Eurojust, όπου υπάρχουν ειδικές ρυθ-
προσφέρει όλο και πιο σύγχρονα μέσα μίσεις για την προστασία των δεδομέ-
για την επίτευξη μιας απροσδιόριστης νων. Στη χώρα μας ο Ν. 2472/97 για
μορφής ασφάλειας και σε έναν ιδιωτι- την προστασία του ατόμου από την
κό βίο που ολοένα συρρικνώνεται. επεξεργασία δεδομένων προσωπικού
Όλα ανάγονται στην 11η Σεπτεμβρίου χαρακτήρα, εφαρμόζεται και στα
2001. Μετά την ημέρα αυτή ο πλανή- αρχεία του τρίτου πυλώνα.
της έχει γίνει μάρτυρας μιας σειράς Η Αρχή έχει παρέμβει σε 3 σημαντικές
μέτρων σε εθνικό ή διεθνές επίπεδο υποθέσεις που άπτονται του τομέα
που συντείνουν, στο όνομα της ασφά- αυτού:
λειας, σε μια «ελεγχόμενη συρρίκνωση
δικαιωμάτων». Α. Η υπόθεση του πιλοτικού προγράμμα-
Χαρακτηριστικά αναφέρουμε: τος επεξεργασίας βιομετρικών δεδομέ-
α) τις πρωτοβουλίες των ΗΠΑ για νων στον Αερολιμένα Αθηνών «ΕΛΕΥΘΕ-
πρόσβαση στα προσωπικά δεδομένα ΡΙΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ»
των επιβατών (PNR) που ταξιδεύουν Στην υπόθεση αυτή η Αρχή εκλήθη να
αεροπορικώς προς αυτές καθώς και αποφανθεί για τη νομιμότητα πιλοτι-
τις νέες νομοθετικές ρυθμίσεις για κού προγράμματος, χρηματοδοτούμε-
ενσωμάτωση βιομετρικών δεδομένων νου από την ΕΕ, που επρόκειτο να
στις θεωρήσεις. τεθεί σε εφαρμογή από τους αερολι-
β) τις πρωτοβουλίες της ΕΕ για ενσω- μένες Αθηνών και Μιλάνου και είχε ως
μάτωση βιομετρικών δεδομένων στα αντικείμενο την ταχύτερη διεκπεραί-
ενιαίου τύπου ευρωπαϊκά διαβατήρια ωση της διαδικασίας ελέγχου επιβα-
97
τών κατά τον έλεγχο εισιτηρίων Ασφαλείας των ΗΠΑ (Department of

(check-in) και την επιβίβαση στο Homeland Security - Bureau of
αεροσκάφος. Customs and Border Protection 'CBP')
Το σύστημα βασιζόταν στην επεξεργα- απαιτεί από τις αεροπορικές εταιρείες
σία των βιομετρικών χαρακτηριστικών οι οποίες δρομολογούν πτήσεις προς
ενός δακτύλου και της ίριδας του και από τις ΗΠΑ ή διέρχονται από
ματιού, ήταν σε εθελοντική βάση και αυτές να του επιτρέπουν την πρόσβα-
τα δεδομένα αποθηκεύονται σε ση στα Μανιφέστα Επιβατών
έξυπνη κάρτα, την οποία φέρει ο επι- (Passenger Manifests), γνωστά και ως
βάτης μαζί του, χωρίς να γίνεται απο- PNR (Passenger Name Record), τα
θήκευση των δεδομένων σε κεντρική οποία τηρεί κάθε αεροπορική εται-
βάση, καθιστώντας δηλαδή την επε- ρεία, πριν από την άφιξη κάθε πτήσης
ξεργασία «ήπιας μορφής». στα αεροδρόμια των ΗΠΑ, προκειμέ-
Η Αρχή στην απόφαση αρ. 52/2003 νου να διευκολύνεται ο προγενέστε-
επικαλέστηκε αρχικά την αρχή της ρος έλεγχος των επιβατών με σκοπό
αναγκαιότητας (άρθρο 4 § 1 β Ν. την ασφάλεια των πτήσεων και την
2472/97) και στη συνέχεια έκρινε μη πρόληψη και αντιμετώπιση τυχόν
νόμιμη την προτεινόμενη επεξεργα- τρομοκρατικών ενεργειών. Η χορήγη-
σία, γιατί ο σκοπός μπορούσε να επι- ση γίνεται ηλεκτρονικά.
τευχθεί με ηπιότερα μέσα, αυτά «της Η Ολυμπιακή Αεροπορία υπέβαλε
επίδειξης του διαβατηρίου, σε συν- στην Αρχή αίτηση χορήγησης αδείας
δυασμό με το εισιτήριο και την κάρτα διαβίβασης προσωπικών δεδομένων
επιβίβασης». Διέβλεψε δηλαδή έναν στις ΗΠΑ, σύμφωνα με το άρθρο 9 του
ιδιαίτερο κίνδυνο στην ιδέα και μόνο Ν. 2472/97, που ορίζει ότι η διαβίβαση
της επεξεργασίας βιομετρικών δεδο- προσωπικών δεδομένων προς χώρα
μένων τοποθετούμενη σαφώς αρνητι- που δεν ανήκει στην Ευρωπαϊκή
κά απέναντί της, επιλέγοντας μια Ένωση επιτρέπεται ύστερα από άδεια
λύση που έχει περισσότερο συμβολικό της Αρχής, η οποία παρέχεται μόνο
και παιδευτικό χαρακτήρα. εάν κριθεί ότι η εν λόγω χώρα εξασφα-
λίζει ικανοποιητικό επίπεδο προστα-
Β. Κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης στο σίας των προσωπικών δεδομένων.
οδικό δίκτυο της Αττικής Το άρθρο 25 § 6 της Οδηγίας 95/46/ΕΚ
Σχετικά με την εγκατάσταση του κλει- ορίζει ότι η Επιτροπή μπορεί να απο-
στού κυκλώματος τηλεόρασης στο φανθεί ότι μια τρίτη χώρα εξασφαλίζει
οδικό δίκτυο της Αττικής στο πλαίσιο ικανοποιητικό επίπεδο προστασίας
της ασφάλειας των Ολυμπιακών Αγώ- λόγω της εσωτερικής της νομοθεσίας
νων και τη μεταγενέστερη χρήση του ή των διεθνών δεσμεύσεων που έχει
για τη ρύθμιση της κυκλοφορίας, η αναλάβει, ώστε να εξασφαλίζει την
Αρχή εξέδωσε τις υπ΄αριθ. 28/2004, προστασία της ιδιωτικής ζωής και των
63/2004 και 58/2005 αποφάσεις, οι θεμελιωδών ελευθεριών και δικαιωμά-
οποίες είναι ανηρτημένες στην ιστο- των των προσώπων.
σελίδα της: http://www.dpa.gr/ Τον Μάιο 2004, ύστερα από τριετείς
Documents/Gre/Apofaseis διαπραγματεύσεις η Ευρωπαϊκή και η
(βλ. ανάπτυξη τους σελ. 78) Αμερικανική πλευρά είχαν καταλήξει
σε διμερή συμφωνία που εγκρίθηκε
Γ. PNR - διαβίβαση προσωπικών δεδομέ- από το Συμβούλιο, βάσει της οποίας η
νων επιβατών στις Η.Π.Α Επιτροπή εξέδωσε απόφαση που
Μετά τη θέση σε ισχύ στις ΗΠΑ της έκρινε ότι για τον συγκεκριμένο
Aviation & Transportation Act 2001, το σκοπό εξασφαλίζεται ικανοποιητικό
Γραφείο Προστασίας Τελωνείων και επίπεδο προστασίας.
Συνόρων του Υπουργείου Εσωτερικής Ως εκ τούτου η Αρχή με την Απόφα-
98
ση αρ. 67/2004 δεν είχε πλέον τη δια- και τα φαξ, καθώς και τα μηνύματα
κριτική ευχέρεια να εξετάσει αν υφί- ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και τα
στατο ή όχι ικανοποιητικό επίπεδο μηνύματα που αποστέλλονται μέσω
προστασίας, αλλά εφάρμοζε δεσμία κινητού τηλεφώνου (SMS, MMS).
αρμοδιότητα. Επειδή, ωστόσο, η Οδηγία 97/66/ΕΚ
δεν αναφερόταν ειδικώς στα μηνύμα-
Αζήτητη Ηλεκτρονική Επικοι- τα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, ορι-
νωνία (spam) σμένα κράτη μέλη θεώρησαν ότι π.χ.
Γενικά τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρο-
Η αζήτητη ηλεκτρονική επικοινωνία μείου δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρ-
αποτελεί πλέον δημοφιλή τρόπο προ- μογής του αντίστοιχου άρθρου της
ώθησης προϊόντων και υπηρεσιών και, Οδηγίας. Η Αρχή ήδη από το 2001 με
αντιστοίχως, αυξάνεται ο βαθμός ενό- την υπ. αριθμ. 19/2001 Απόφασή της
χλησης των αποδεκτών τέτοιων μηνυ- δέχθηκε - εφαρμόζοντας το γράμμα
μάτων. Στην Ελλάδα, ισχύει ακόμη η του νόμου - ότι και τα μηνύματα ηλε-
ρύθμιση του άρθρου 9 του Νόμου κτρονικού ταχυδρομείου εμπίπτουν
2774/1999, ο οποίος ενσωμάτωσε στο στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 9
ελληνικό δίκαιο την Οδηγία 97/66/ΕΚ του Ν. 2774/99. Το ζήτημα αποσαφη-
για την προστασία των προσωπικών νίσθηκε με την Οδηγία 2002/58/ΕΚ
δεδομένων στον τομέα των τηλεπικοι- που πλέον ρητώς αναφέρεται σε όλα
νωνιών. Η Οδηγία αυτή αντικαταστά- τα παραπάνω μέσα αζήτητης επικοι-
θηκε από την Οδηγία 2002/58/ΕΚ με νωνίας.
στόχο να καλύπτει κάθε είδους ηλε- Επιπλέον, η ρύθμιση για την αζήτητη
κτρονική επικοινωνία, λαμβάνοντας ηλεκτρονική επικοινωνία αφορά κλή-
υπόψη τη σύγκλιση των τεχνολογιών, σεις / μηνύματα διαφημιστικού περιε-
π.χ. των τεχνολογιών ISDN, δορυφο- χομένου, όχι μόνο για την απευθείας
ρικής επικοινωνίας κλπ. που με δια- εμπορική προώθηση προϊόντων ή
φορετικά μέσα προσφέρουν όμοιες υπηρεσιών, αλλά κάθε είδους. Έτσι
υπηρεσίες. Η Ελλάδα έχει ήδη εναχθεί στο σκοπό και το γράμμα της ρύθμι-
ενώπιον του Δικαστηρίου των Ευρω- σης εμπίπτουν και κλήσεις / μηνύματα
παϊκών Κοινοτήτων για την καθυστέ- για την προώθηση υπηρεσιών και σκο-
ρηση ενσωμάτωσης της εν λόγω πών φιλανθρωπικών ιδρυμάτων,
Οδηγίας. Η Αρχή, στο πλαίσιο της σωματείων, ενώσεων κλπ. Έτσι, και η
γνωμοδοτικής της αρμοδιότητας σύμ- υπ. αριθμ. 19/2001 Απόφαση της
φωνα με το άρθρο 19 Ν. 2472/97, υπέ- Αρχής αφορούσε τη μετάδοση μέσω
βαλε ήδη το 2004 τις προτάσεις της ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ενός
για την ενσωμάτωση της Οδηγίας υπερκείμενου συνδέσμου που παρέ-
2002/58/ΕΚ στην ειδική νομοπαρα- πεμπε στην ηλεκτρονική εφημερίδα
σκευαστική επιτροπή και το 2005 του αποστολέα του μηνύματος. Η
συνέχισε να υποβάλει τις παρατηρή- άποψη αυτή είναι πλέον κρατούσα,
σεις της επί των εκάστοτε τροποποιή- όπως προκύπτει από τα αντίστοιχα
σεων του Σχεδίου Νόμου, στις οποίες κείμενα της Ομάδας Εργασίας του
θα αναφερθούμε λεπτομερώς στη Άρθρου 29 της Οδηγίας 95/46/ΕΚ και
συνέχεια. της Διεθνούς Συνόδου των Επιτρόπων
Καταρχάς, το ισχύον άρθρο 9 αναφέ- για την προστασία των προσωπικών
ρεται στις «μη ζητηθείσες κλήσεις», οι δεδομένων του 2005. Η τελευταία, σε
οποίες σύμφωνα με την παράγραφο 1 ειδική διακήρυξη, αναφέρει ότι και η
περιλαμβάνουν τις αυτοματοποιημέ- πολιτική επικοινωνία οφείλει να συμ-
νες και μη αυτοματοποιημένες κλή- μορφώνεται με τους κανόνες που
σεις. Οι «κλήσεις» περιλαμβάνουν όχι ισχύουν για την αζήτητη ηλεκτρονική
μόνο τις τηλεφωνικές κλήσεις αλλά επικοινωνία.
99
Ειδικότερες προϋποθέσεις του άρθρου 9 Ν. περίπτωση των αυτοματοποιημένων

2774/99 κλήσεων, όπως θεωρούνται τα μηνύ-
Σύμφωνα με την παράγραφο 1 του ματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου:
άρθρου 9 Ν. 2774/99 κάθε κλήση, αυτο- είναι πολύ εύκολη η κατάχρηση των
ματοποιημένη ή μη, δηλαδή ανεξάρτη- ειδικών καταλόγων των φορέων, αφού
τα από το εάν αυτή πραγματοποιείται ο αποστολέας ηλεκτρονικών μηνυμά-
με ανθρώπινη παρέμβαση, προϋποθέ- των αποκτά με τον τρόπο αυτό έγκυρες
τει την εκ των προτέρων ρητή συγκα- ηλεκτρονικές διευθύνσεις χωρίς να
τάθεση των συνδρομητών. Το σύστημα προστατεύεται αποτελεσματικά ο απο-
αυτό είναι γνωστό στη διεθνή ορολογία δέκτης. Τέλος, αντίκειται στην Οδηγία
ως σύστημα «opt in». Αντιθέτως, ως 97/66/ΕΚ, η οποία στο άρθρο 12 παρ. 2
προς τα νομικά πρόσωπα, αποδέκτες δίνει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να
τέτοιων κλήσεων, ισχύει, σύμφωνα με επιλέξουν το σύστημα «opt out» μόνο
την παράγραφο 3 του άρθρου 9, ότι ως προς τις μη αυτοματοποιημένες
αυτά μέσω του νόμιμου εκπροσώπου κλήσεις.
τους θα πρέπει να δηλώσουν προηγου-
μένως ότι δεν επιθυμούν τη λήψη μη Οι ρυθμίσεις του ΣχΝ για την ενσωμάτωση
ζητηθεισών κλήσεων (σύστημα «opt της Οδηγίας 2002/58/ΕΚ
out»). Η δήλωση αυτή απευθύνεται Το ΣχΝ που κατέθεσε τον Μάρτιο
σύμφωνα με την παράγραφο 4 του 2006 το Υπουργείο Δικαιοσύνης στη
άρθρου 9 στο φορέα παροχής δημοσίου Βουλή περιλαμβάνει στο άρθρο 11 τις
τηλεπικοινωνιακού δικτύου ή της δια- ρυθμίσεις για τη «μη ζητηθείσα επι-
θέσιμης στο κοινό τηλεπικοινωνιακής κοινωνία». Οι προτεινόμενες ρυθμί-
υπηρεσίας. σεις βασίζονται στις προτάσεις της
Αντιθέτως, ερμηνευτικά προβλήματα Ειδικής Νομοπαρασκευαστικής Επι-
δημιουργεί η παράγραφος 2 του τροπής που είχε συσταθεί για την
άρθρου 9, σύμφωνα με την οποία δεν ενσωμάτωση της εν λόγω Οδηγίας. Οι
επιτρέπεται η πραγματοποίηση μη ρυθμίσεις διαφοροποιούνται ως προς
ζητηθεισών κλήσεων για όλους τους το ισχύον άρθρο 9 Ν. 2774/99 σε δύο
σκοπούς που αναφέρονται στην παρά- κυρίως σημεία. Πρώτον, εισάγεται
γραφο 1 του άρθρου 9 εφόσον ο συν- εξαίρεση από το σύστημα της προη-
δρομητής έχει δηλώσει ότι δεν επιθυ- γούμενης ρητής συγκατάθεσης όσον
μεί γενικώς να δέχεται τέτοιες κλήσεις. αφορά την προώθηση μέσω ηλεκτρο-
Η δήλωση απευθύνεται προς τον νικού ταχυδρομείου προϊόντων ή υπη-
φορέα παροχής διαθέσιμων στο κοινό ρεσιών, εφόσον ο αποστολέας είχε
τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, τον αποκτήσει νομίμως τα στοιχεία του
οποίο οφείλει να τηρεί ατελώς. Ωστό- ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του απο-
σο, οι ειδικοί κατάλογοι των φορέων δέκτη στο πλαίσιο προηγούμενης
δεν ενεργοποιήθηκαν ποτέ. Η παρά- πώλησης ή άλλης συναλλαγής και το
γραφος αυτή συνδυάζει κατά τρόπο μήνυμα αφορά την προώθηση προϊό-
αντιφατικό το σύστημα της προηγού- ντων, υπηρεσιών ή εν γένει την εξυ-
μενης ρητής συγκατάθεσης με το πηρέτηση παρόμοιων σκοπών και ο
σύστημα της μη εναντίωσης χωρίς αποδέκτης έχει τη δυνατότητα να
καμία διάκριση ως προς το είδος της αντιτάσσεται με εύκολο τρόπο και
κλήσης, διότι η παράγραφος 1 αναφέ- δωρεάν με κάθε μήνυμα στην αποστο-
ρεται «σε οποιοδήποτε μέσο ηλεκτρο- λή αζήτητων ηλεκτρονικών μηνυμά-
νικής επικοινωνίας, με ή χωρίς ανθρώ- των και δεν είχε διαφωνήσει αρχικώς
πινη παρέμβαση». Η εφαρμογή της με την αποστολή τέτοιων μηνυμάτων.
είναι σαφώς αναποτελεσματική και Επίσης, ως προς την αποστολή μηνυ-
περιορίζει την προστασία του αποδέ- μάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου
κτη τέτοιων μηνυμάτων ιδίως στην που έχουν σκοπό την άμεση εμπορική
100
προώθηση προϊόντων και υπηρεσιών, αυτό είναι σημαντικό και επισημαίνε-

ορίζεται ότι θα πρέπει να αναφέρεται ται στην προαναφερθείσα Γνώμη
ευδιάκριτα και σαφώς η ταυτότητα 5/2004 της Ομάδας Εργασίας του
του αποστολέα ή του προσώπου προς Άρθρου 29 της Οδηγίας 95/46/ΕΚ ενώ
όφελος του οποίου αποστέλλεται το επιβεβαιώνεται και στην πρόσφατη
μήνυμα, καθώς επίσης και η διεύθυν- διακήρυξη της Διεθνούς Συνόδου των
ση στην οποία ο αποδέκτης του μηνύ- Επιτρόπων για την προστασία των
ματος μπορεί να ζητά τον τερματισμό προσωπικών δεδομένων του 2005 για
της επικοινωνίας. Δεύτερον, επεκτεί- την πολιτική επικοινωνία. Το ζήτημα
νεται η εφαρμογή των ίδιων ρυθμίσε- αυτό αντιμετωπίζεται βέβαια στην
ων και στα νομικά πρόσωπα. παράγραφο 1 του ΣχΝ όπου περιλαμ-
Η Αρχή υπέβαλε εγκαίρως στην Ειδική βάνονται και «κάθε είδους διαφημιστι-
Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή κοί σκοποί», στην παράγραφο 3 του
πλήρη πρόταση για τη ρύθμιση της ΣχΝ όπου χρησιμοποιείται ο όρος της
αζήτητης επικοινωνίας - όπως βέβαια «άμεσης προώθησης», δεν καλύπτεται
και για τα υπόλοιπα θέματα της όμως στην παράγραφο 4 του ΣχΝ σχε-
Οδηγίας 2002/58/ΕΚ. Επεσήμανε ότι τικά με τις επιπλέον υποχρεώσεις του
στα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρο- αποστολέα να εμφανίζεται η ταυτότη-
μείου οφείλουν να αναφέρονται και τα τά του και να χρησιμοποιεί έγκυρη
μηνύματα μέσω κινητού τηλεφώνου διεύθυνση για την άσκηση του δικαιώ-
(SMS, MMS), σύμφωνα και με τη ματος εναντίωσης, όπου χρησιμο-
Γνώμη 5/2004 της Ομάδας Εργασίας ποιείται ο όρος της «άμεσης εμπορι-
του Άρθρου 29 της Οδηγίας 95/46/ΕΚ κής επικοινωνίας». Η χρήση διαφορε-
«για τις μη ζητηθείσες επικοινωνίες με τικών όρων δημιουργεί σύγχυση σε
σκοπό την προώθηση σύμφωνα με το όλα τα εμπλεκόμενα μέρη - φορείς
άρθρο 13 της Οδηγίας 2002/58/ΕΚ». Το των αντίστοιχων υποχρεώσεων και
σημείο αυτό ενσωματώθηκε στο Σχέδιο δικαιωμάτων - και δημιουργεί πρό-
της Αιτιολογικής Έκθεσης του ΣχΝ. βλημα εφαρμογής της αντίστοιχης
Αντιθέτως, δεν ενσωματώθηκαν τα διάταξης. Η Αρχή κρίνει ότι η σχετική
εξής σημεία: ρύθμιση θα πρέπει να εφαρμόζεται σε
Πρώτον, ως προς τον όρο της «άμεσης κάθε είδους άμεση προώθηση προϊό-
εμπορικής προώθησης» που αναφέρε- ντων ή υπηρεσιών εφαρμόζοντας μια
ται στο άρθρο 11 του ΣχΝ αυτός θα σύμφωνη με την Οδηγία ερμηνεία,
έπρεπε να αντικατασταθεί με τον όρο υποχρέωση που άλλωστε θεμελιώνε-
«άμεση προώθηση». Η Οδηγία στο ται στη Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Κοι-
άρθρο 13 στις εκδόσεις των άλλων νότητας.
εθνικών γλωσσών αναφέρεται στην Δεύτερον, η Αρχή πρότεινε την τρο-
απευθείας προώθηση προϊόντων ή ποποίηση της ισχύουσας ρύθμισης
υπηρεσιών (direct marketing) και όχι της παραγράφου 2 του άρθρου 9 Ν.
μόνο στην απευθείας «εμπορική» 2774/99 για τους λόγους που αναφέ-
προώθηση, όρος στενότερος που χρη- ρονται παραπάνω (σημείο 2). Επεσή-
σιμοποιεί εσφαλμένως η ελληνική μανε ότι, σύμφωνα με την παράγραφο
έκδοση της Οδηγίας. Η απευθείας 3 του άρθρου 13 της Οδηγίας
προώθηση καλύπτει και την επικοινω- 2002/58/ΕΚ, η εφαρμογή του συστή-
νία που γίνεται από σωματεία, ιδρύμα- ματος της μη εναντίωσης (opt-out)
τα κλπ που δεν έχουν εμπορικό μπορεί να ισχύσει κατ' επιλογή των
σκοπό. Εξάλλου, και το άρθρο 13 παρ. κρατών μελών μόνο στην περίπτωση
3 του Ν. 2472/97 αναφέρεται στην των μη αυτοματοποιημένων κλήσεων,
προώθηση προϊόντων ή υπηρεσιών δηλαδή των τηλεφωνικών κλήσεων
χωρίς τον περιορισμό σε αυτήν που όπου ο καλών είναι άνθρωπος και όχι
γίνεται για εμπορικό σκοπό. Το σημείο αυτόματο σύστημα. Ωστόσο, η επισή-
101
μανση αυτή δεν ελήφθη υπόψη και μητρώου του άρθρου 13 του Ν.
στην παράγραφο 2 του ΣχΝ επανα- 2472/97. Τέλος, το Σχέδιο Αιτιολογι-
λαμβάνεται η ισχύουσα ρύθμιση. Η κής Έκθεσης αναφέρει ότι ειδικούς
Αρχή, και από τη θέση αυτή, εφιστά καταλόγους οφείλουν να τηρούν και οι
την προσοχή του νομοθέτη ως προς φορείς παροχής υπηρεσιών που ανα-
την ανάγκη τροποποίησης της εν λαμβάνουν δραστηριότητες μη ζητη-
λόγω ρύθμισης. Σε περίπτωση που η θείσας εμπορικής επικοινωνίας μέσω
σημερινή διατύπωση του άρθρου 11 ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Η ανα-
παρ. 2 ΣχΝ παραμείνει ως έχει, η Αρχή φορά αυτή ενδέχεται να δημιουργήσει
θεωρεί ότι, βάσει μίας σύμφωνης με ερμηνευτικά προβλήματα και προτεί-
την Οδηγία ερμηνείας, η παράγραφος νουμε την απάλειψή της. Η μόνη
2 θα μπορούσε να εφαρμοσθεί μόνο δυνατή ερμηνευτική προσέγγιση είναι
ως προς τις μη αυτοματοποιημένες η προφανής υποχρέωση των συγκε-
τηλεφωνικές κλήσεις. κριμένων ατόμων να τηρούν κατάλογο
Επιπλέον, προβλήματα προκαλεί η με τα στοιχεία των αποδεκτών ηλε-
αναφορά στους ειδικούς καταλόγους κτρονικού ταχυδρομείου που ενα-
που οφείλει να τηρεί ο φορέας παρο- ντιώνονται στην αποστολή αυτή, σύμ-
χής διαθέσιμων στο κοινό υπηρεσιών φωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου
ηλεκτρονικών επικοινωνιών, ενώ 13 της Οδηγίας 2002/58/ΕΚ και την
παράλληλα το Σχέδιο Αιτιολογικής αντίστοιχη ρύθμιση της παραγράφου 3
Έκθεσης αναφέρει ότι ισχύει το του άρθρου 11 ΣχΝ. Αντιθέτως, η
μητρώο του άρθρου 13 του Ν. 2472/97. Αρχή είχε προτείνει - σε περίπτωση
Η παράλληλη ισχύς του μητρώου του που ο νομοθέτης προβλέψει το
άρθρου 13 του Ν. 2472/97 με τους ειδι- σύστημα της εναντίωσης «opt-out»
κούς καταλόγους των φορέων παρο- στις μη αυτοματοποιημένες τηλεφω-
χής υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοι- νικές κλήσεις - η δήλωση αυτή να
νωνιών είναι αναποτελεσματική, διότι απευθύνεται και προς το πρόσωπο
δεν εξασφαλίζεται ο συγχρονισμός που πραγματοποιεί την επικοινωνία,
των δύο μητρώων και δημιουργείται παράλληλα με την ισχύ των ειδικών
υποχρέωση των αποστολέων να συμ- καταλόγων, έτσι ώστε ο αποδέκτης να
βουλεύονται περισσότερα του ενός έχει τη δυνατότητα να επιλέξει την
μητρώα. Επιπλέον, δεν έγινε πρόβλε- πιο συμφέρουσα για αυτόν λύση.
ψη στο ΣχΝ της χρονικής ισχύος της
εγγραφής στους ειδικούς καταλόγους Δράσεις της Αρχής για την καταπολέμη-
ως προς τις πραγματοποιούμενες ση της αζήτητης ηλεκτρονικής επικοινω-
κλήσεις. Για παράδειγμα θα μπορούσε νίας μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου
να προβλεφθεί ότι οι πραγματοποιού- (spam)
μενες κλήσεις δεν μπορούν να βασίζο- Η Αρχή λαμβάνει ολοένα αυξανόμενο
νται σε εγγραφές παλαιότερες των 28 αριθμό σχετικών καταγγελιών και
ημερών από την πραγματοποίηση της ερωτημάτων που αφορούν τη λήψη
κλήσης, έτσι ώστε ο φορέας της υπο- μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρο-
χρέωσης να μπορεί να σχεδιάσει με μείου, συμπεριλαμβανομένων των
ασφάλεια τις διαφημιστικές του ενέρ- μηνυμάτων μέσω κινητών τηλεφώνων
γειες. Όσον αφορά τη σχέση των ειδι- (SMS). Η Αρχή συμμετέχει ως αρμό-
κών καταλόγων που προβλέπονται διος εθνικός φορέας στην Ομάδα
στο ισχύον άρθρο 9 παρ. 2 Ν. 2774/99 Εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
και στο άρθρο 11 παρ. 2 ΣχΝ με το για την καταπολέμηση του spam
μητρώο του άρθρου 13 Ν. 2472/97, η (CNSA). Η Ομάδα εργασίας υιοθέτησε
Αρχή θεωρεί ότι, εφόσον ενεργοποιη- κείμενο συνεργασίας των αρμόδιων
θούν οι ειδικοί κατάλογοι, η ρύθμιση Αρχών της ΕΕ για την καταπολέμηση
αυτή υπερισχύει ως ειδικότερη του του spam, όπου ο όρος αναφέρεται
102
μόνο σε μηνύματα ηλεκτρονικού υποχρέωση ενημέρωσης της Αρχής

ταχυδρομείου και διαφημιστικού που απέστειλε την καταγγελία, ως
μόνο περιεχομένου. Η συνεργασία προς τις ενέργειες που έγιναν ή ως
των αρμόδιων αρχών αφορά προσφυ- προς την απόφαση να μην ασχοληθεί
γές διασυνοριακού χαρακτήρα, δηλα- με την καταγγελία και τους λόγους για
δή ο αποστολέας του μηνύματος ηλε- την απόφαση αυτή.
κτρονικού ταχυδρομείου φαίνεται να Η Ομάδα Εργασίας διαπίστωσε, επί-
προέρχεται από άλλο κράτος μέλος. σης, ότι για την καταπολέμηση του
Το πνεύμα του κειμένου συνεργασίας spam είναι σημαντική η συνεργασία
είναι ότι η Αρχή που λαμβάνει την των παρόχων υπηρεσιών Διαδικτύου
καταγγελία εξετάζει εάν έχει αρμοδιό- (ΠΥΔ). Έτσι, διάφορες Αρχές επιχει-
τητα να επιληφθεί της προσφυγής ρούν την προσέγγιση των ΠΥΔ με
σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο και σε στόχο την ενιαία αντιμετώπιση του
περίπτωση που διαπιστώσει από την φαινομένου. Στη Γερμανία, δημιουρ-
έρευνα που κάνει ότι ο αποστολέας γήθηκε, με πρωτοβουλία των παρό-
προέρχεται από άλλο κράτος μέλος χων, ομάδα καταπολέμησης του spam,
διαβιβάζει την προσφυγή μαζί με όλα η οποία έχει εκδώσει ήδη ένα Λευκό
τα έγγραφα του φακέλου στην Αρχή Βιβλίο που αναφέρει συγκεκριμένα
όπου έχει την κατοικία / έδρα του ο μέτρα που μπορούν να λαμβάνουν οι
αποστολέας. Το κείμενο συνεργασίας πάροχοι για την καταπολέμηση του
δεν ρυθμίζει τις ουσιαστικές προϋπο- spam, συμπεριλαμβανομένων τεχνι-
θέσεις προστασίας του προσφεύγο- κών και οργανωτικών μέτρων. Επίσης,
ντος, αλλά τη διαδικασία της διασυνο- αντιστοίχως, στην Αυστρία οι πάροχοι
ριακής συνεργασίας μεταξύ των αρμό- έχουν ήδη υιοθετήσει σχετικό κώδικα
διων Αρχών, όπως τα στοιχεία που δεοντολογίας.
διαβιβάζονται, τις εκατέρωθεν υπο- Η Αρχή ήδη από το 2004 έχει συστήσει
χρεώσεις των Αρχών καθώς και την μία Ομάδα Εργασίας στην οποία μετέ-
υποχρέωση λήψης της συγκατάθεσης χουν εκπρόσωποι παρόχων υπηρε-
του προσφεύγοντος ή προηγούμενης σιών Διαδικτύου (ΠΥΔ) του ιδιωτικού
ενημέρωσής του - ανάλογα με τις δια- και δημόσιου τομέα της χώρας με
τάξεις του εθνικού δικαίου - για τη σκοπό την καταπολέμηση του spam.
διαβίβαση των στοιχείων του σε Αρχή Στο πλαίσιο της Ομάδας, διαπιστώθη-
άλλου κράτους μέλους. Μια βασική κε η κοινή βούληση για τον περιορι-
αρχή είναι ότι η Αρχή που λαμβάνει σμό του spam που επηρεάζει αρνητικά
αλλοδαπή προσφυγή θα την εξετάσει τους αποδέκτες των μηνυμάτων, αλλά
βάσει της αρχής της μη διάκρισης των και τα συστήματα των παρόχων. Η
αλλοδαπών ευρωπαίων πολιτών, με Ομάδα, με πρωτοβουλία της Αρχής,
άλλα λόγια βάσει των ίδιων κριτηρίων συζήτησε την υιοθέτηση κώδικα δεο-
που εφαρμόζει και στους πολίτες της ντολογίας των παρόχων για την κατα-
χώρας της. Το κείμενο συνεργασίας πολέμηση του spam. Στο σημείο αυτό
δεν καθιερώνει αξίωση ειδικής μετα- δεν επιτεύχθηκε ακόμη συναίνεση ως
χείρισης καταγγελιών που αποστέλλει προς τα ειδικότερα τεχνικά μέτρα που
άλλη Αρχή σε σχέση με τις προσφυγές θα πρέπει να εφαρμόζονται από τους
που υποβάλλονται στην Αρχή από ΠΥΔ. Η Αρχή θεωρεί ότι ένας κώδικας
κατοίκους της χώρας της. Επίσης, δεοντολογίας για να είναι αποτελε-
σημαίνει ότι εάν η Αρχή ενός κράτους σματικός και να δικαιολογεί τη
μέλους εφαρμόζει επιλεκτική πολιτι- δημιουργία έμπιστου δικτύου μεταξύ
κή κατά την εξέταση των προσφυγών, των παρόχων που υιοθετούν τον κώδι-
την ίδια αυτή πολιτική θα ακολουθή- κα θα πρέπει να περιέχει συγκεκριμέ-
σει και ως προς την αλλοδαπή καταγ- να τεχνικά και οργανωτικά μέτρα και
γελία. Σε κάθε, όμως, περίπτωση, έχει στο μέτρο που δεν επιτευχθεί η υιοθέ-
103
τηση ενός κώδικα δεοντολογίας ενδε- μενου spam αναφέρονται κυρίως σε

χομένως να προβεί σε αντίστοιχες μηχανισμούς φιλτραρίσματος του εξυ-
συστάσεις προς τους ΠΥΔ. Τα μέτρα πηρετητή του ΠΥΔ και των ατομικών
που προτείνονται στον κώδικα δεο- ηλεκτρονικών γραμματοκιβωτίων των
ντολογίας διακρίνονται στις εξής ενό- συνδρομητών. Ένας γνωστός τρόπος
τητες: α) μέτρα γενικής πολιτικής και φιλτραρίσματος των εισερχόμενων
ενημέρωσης πελατών, β) μέτρα κατά μηνυμάτων σε επίπεδο εξυπηρετητή
του εξερχόμενου spam, γ) μέτρα κατά είναι η χρήση μαύρων λιστών
του εισερχόμενου spam, δ) μέτρα (Realtime Blackhole Lists) όπου κατα-
συνεργασίας των ΠΥΔ. Στα μέτρα γενι- χωρίζονται ηλεκτρονικές διευθύνσεις
κής πολιτικής και ενημέρωσης των εξυπηρετητών μέσω των οποίων απο-
πελατών / συνδρομητών περιλαμβά- δεδειγμένα αποστέλλεται spam. Ως
νονται ιδίως η ύπαρξη συγκεκριμένης προς τα φίλτρα που επιτρέπουν την
πολιτικής των ΠΥΔ για την καταπολέ- ανάλυση του περιεχομένου των μηνυ-
μηση του spam (π.χ. εγκατάσταση φίλ- μάτων που αποστέλλονται στα ατομι-
τρων κατά του spam, διάθεση κατάλ- κά ηλεκτρονικά γραμματοκιβώτια,
ληλου λογισμικού φιλτραρίσματος επισημάνθηκε η ανάγκη προηγούμε-
στους συνδρομητές τους, υποστήριξη νης ενημέρωσης και ενδεχομένως
στην εγκατάσταση των φίλτρων), για συγκατάθεσης των συνδρομητών, έτσι
την οποία θα πρέπει να ενημερώνουν ώστε να μην παρακωλύεται η ελεύθε-
τους συνδρομητές τους καθώς και η ρη επικοινωνία. Αντιθέτως, η χρήση
δημιουργία συγκεκριμένης ηλεκτρονι- τέτοιων αυτόματων μηχανισμών φιλ-
κής διεύθυνσης όπου οι συνδρομητές τραρίσματος δεν προσκρούσει στις
μπορούν να απευθύνονται σε περί- διατάξεις για την προστασία των προ-
πτωση προβλημάτων, καταγγελιών ή σωπικών δεδομένων, υπό την προϋ-
ερωτημάτων. Στα μέτρα κατά του πόθεση ότι ο διαχωρισμός των μηνυ-
εξερχόμενου spam περιλαμβάνεται μάτων είναι αυτοματοποιημένος
καταρχάς η προσαρμογή των συμβά- χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση και δεν
σεων των ΠΥΔ με τους συνδρομητές γίνεται περαιτέρω επεξεργασία των
τους, έτσι ώστε να αποτελεί παράβα- μηνυμάτων. Τέλος, στα μέτρα συνερ-
ση συμβατικής υποχρέωσης η απο- γασίας μεταξύ των ΠΥΔ περιλαμβάνο-
στολή spam και να αποσαφηνίζονται νται κυρίως οι διαδικασίες για την
οι εκατέρωθεν υποχρεώσεις και κοινή αντιμετώπιση του φαινομένου,
δικαιώματα, ιδίως το δικαίωμα των όπως η δημιουργία κοινής μαύρης
ΠΥΔ να διακόπτουν την παροχή των λίστας χρηστών που αποδεδειγμένα
υπηρεσιών τους ή και να καταγγέλ- αποστέλλουν spam, η δημιουργία λευ-
λουν τη σύμβαση. Τα υπόλοιπα μέτρα κής λίστας χρηστών που αποστέλλουν
κατά του εξερχόμενου spam είναι νομίμως μεγάλο αριθμό μηνυμάτων
κυρίως τεχνικά, όπως η ρύθμιση των καθώς και η θέσπιση διαδικασίας για
συστημάτων των ΠΥΔ, ώστε να παρε- την ενημέρωση των ΠΥΔ και την εκ
μποδίζεται η μη εξουσιοδοτημένη μέρους τους άμεση αντιμετώπιση
αναμετάδοση των μηνυμάτων, η χρη- σοβαρών περιστατικών spam.
σιμοποίηση, κατά το δυνατόν, πρωτο- Τέλος, η διεθνής εμπειρία καταδει-
κόλλων που απαιτούν την αυθεντικο- κνύει ότι η αποτελεσματική αντιμετώ-
ποίηση του αποστολέα ή του ΠΥΔ του πιση προσφυγών με αντικείμενο το
αποστολέα (SMTP-AUTH), ο περιορι- spam εκ μέρους των αρμόδιων αρχών
σμός υπό προϋποθέσεις των εξερχό- απαιτεί σημαντική επένδυση σε υλι-
μενων μηνυμάτων ανά μονάδα χρό- κοτεχνική υποδομή, όπως εργαλεία
νου, ο περιορισμός της θύρας 25 των ανάλυσης ψηφιακών πειστηρίων και
συστημάτων ηλεκτρονικού ταχυδρο- εργαλείων διάτρησης δικτύων,
μείου κ.ά. Τα μέτρα κατά του εισερχό- δημιουργίας κινητής μονάδας ελέγ-
104
χων, καθώς και επένδυση σε αναγκαίο οργανισμούς που παρέχουν υπηρεσίες

και κατάλληλα εκπαιδευμένο προσω- υγείας και προχώρησε, με βάση ένα
πικό. Η Αρχή, προς το σκοπό αυτό και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, στην
γενικώς για την ενίσχυση του ελεγκτι- κατά προτεραιότητα υποβολή τους
κού της έργου, προωθεί την έγκριση στην ολομέλειά της.
ειδικού έργου από τη Διαχειριστική Η επιτροπή, που συστήθηκε τον Ιού-
Αρχή για το Επιχειρησιακό Πρόγραμ- νιο του 2000, εξέτασε για το έτος 2005,
μα της Κοινωνίας της Πληροφορίας. 55 αιτήσεις χορήγησης αδειών λει-
τουργίας αρχείων με ευαίσθητα δεδο-
Δ. ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΔΕΙΩΝ μένα και 15 αιτήσεις χορήγησης
άδειας διαβίβασης δεδομένων σε
Σύμφωνα με το άρθρο 7 του Ν. χώρες εκτός ΕΕ. Από τις αιτήσεις
2472/1997 απαιτείται άδεια της Αρχής αυτές 66 κατέληξαν στη χορήγηση
για τη συλλογή και επεξεργασία ευαί- άδειας, ενώ 4 από αυτές εκκρεμούν,
σθητων δεδομένων, καθώς και άδεια είτε γιατί δόθηκε εντολή ελέγχου είτε
ίδρυσης και λειτουργίας σχετικού γιατί ζητήθηκαν περισσότερες διευ-
αρχείου. Το άρθρο 8 καθιερώνει σύστη- κρινίσεις από τον υπεύθυνο επεξερ-
μα προηγούμενης άδειας της Αρχής σε γασίας. Επιπλέον, ενεργοποιήθηκε
περιπτώσεις διασύνδεσης αρχείων, διαδικασία ελέγχου των αδειών που
όταν ένα από τα αρχεία που πρόκειται εκδόθηκαν κατά την διάρκεια της
να διασυνδεθούν περιέχει ευαίσθητα προηγούμενης τριετίας (2002-2005).
δεδομένα ή αν η διασύνδεση έχει ως Στο πλαίσιο αυτό, ζητήθηκε από τους
αποτέλεσμα την αποκάλυψη ευαίσθη- υπεύθυνους επεξεργασίας να ενημε-
των δεδομένων ή αν, για την πραγμα- ρώσουν την Αρχή σχετικά με τις ενέρ-
τοποίηση της διασύνδεσης, πρόκειται γειες συμμόρφωσής τους με τους
να γίνει χρήση ενιαίου κωδικού αριθ- όρους των αδειών που κατέχουν. Επι-
μού. Ακόμα, το άρθρο 9 που ρυθμίζει πλέον, η Αρχή δέχθηκε και αιτήσεις
τη διασυνοριακή ροή προσωπικών για ανανεώσεις των αδειών που
δεδομένων προβλέπει προηγούμενη έληξαν κατά την διάρκεια του 2005 και
άδεια της Αρχής για τη διαβίβαση εκδόθηκαν κατά την διάρκεια του
δεδομένων σε χώρες που δεν ανήκουν έτους 2002. Υποβλήθηκαν 108 αιτή-
στην Ευρωπαϊκή Ένωση. σεις ανανέωσης αδειών από τις οποί-
Στο πλαίσιο της διαδικασίας έκδοσης ες όλες βρέθηκαν ότι πληρούν τους
αδειών για τη λειτουργία αρχείων που όρους ανανέωσής τους. Οι αιτήσεις
περιέχουν ευαίσθητα δεδομένα, η για λήψη άδειας κατηγοριοποιήθη-
Αρχή ολοκλήρωσε τον έλεγχο του καν σύμφωνα με τον παρακάτω
μεγαλύτερου όγκου των αιτήσεων από πίνακα.
105
Αριθμός αιτήσεων αδειών που εκδόθηκαν από την Αρχή το έτος 2005
Κατηγορία Πλήθος
Νοσοκομεία –κέντρα υγείας 3
Ιατρικά κέντρα –κλινικές 7
Άλλες υπηρεσίες δημόσιου τομέα 15
Κοινωνικές υπηρεσίες ιδιωτικού τομέα 6
Γυμναστήρια, ινστιτούτα αισθητικής & αδυνατίσματος 12
Εταιρίες Παροχής ασφαλιστικών υπηρεσιών 1
Λοιπές εμπορικές εταιρίες, γραφεία, οργανισμοί 2
Φαρμακευτικές εταιρίες 2
Πανεπιστημιακά Ιδρύματα 1
Ψυχολόγοι-Λογοπαιδικοί 3
Ανανεώσεις αδειών που έληξαν 108
Διαβίβαση δεδομένων σε χώρες εκτός ΕΕ 14
Σύνολο 174
Η ακόλουθη γραφική παράσταση απεικονίζει τα παραπάνω στοιχεία σε δια-

γραμματική μορφή.
Κατηγορίες υπεύθυνων επεξεργασίας

που κατέθεσαν αίτηση άδειας
αρχείου και εξετάσθηκε από την Αρχή
8% 2%
4%
9%
3%
7%
1%
1%
1%
1%
2%
62%
Νοσοκομεία -κέντρα υγείας 3

Ιατρικά κέντρα -κλινικές 7
Άλλες υπηρεσίες δημόσιου τομέα 15
Κοινωνικές υπηρεσίες ιδιωτικού τομέα 6
Γυμναστήρια, ινστιτούτα αισθητικής & αδυνατίσματος 12
Εταιρίες Παροχής ασφαλιστικών υπηρεσιών 1
Λοιπές εμπορικές εταιρίες, γραφεία, οργανισμοί 2
Φαρμακευτικές εταιρίες 2
Πανεπιστημιακά Ιδρύματα 1
Ψυχολόγοι-Λογοπαιδικοί 3
Ανανεώσεις αδειών που έληξαν 108
Διαβίβαση δεδομένων σε χώρες εκτός Ε.Ε. 14
106
Η επιτροπή εξέτασε τις παραπάνω μέτρα ασφάλειας και β) να χρησιμο-

αιτήσεις χορήγησης άδειας και εξέ- ποιεί για τη διεξαγωγή της επεξεργα-
δωσε άδειες λειτουργίας αρχείων με σίας προσωπικό που να πληροί τις
ευαίσθητα δεδομένα θέτοντας παράλ- προϋποθέσεις του άρθρου 10 παρ. 2
ληλα όρους και προϋποθέσεις για την του Νόμου 2472/1997. Τέλος, σε
αποτελεσματικότερη προστασία του περίπτωση μη συμμόρφωσης με τους
δικαιώματος της ιδιωτικής ζωής των παραπάνω όρους η άδεια ανακαλεί-
υποκειμένων ή τρίτων, ενώ απηύθυνε ται. Οι περισσότερες άδειες που
υποδείξεις και συστάσεις προς τους χορηγήθηκαν έχουν τριετή διάρκεια.
υπευθύνους σχετικά με το απόρρητο
και την ασφάλεια της επεξεργασίας. Ο Ε. ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ
όροι αυτοί υπαγορεύουν ότι μέσα σε ΑΡΧΕΙΩΝ
ένα χρόνο από την ημερομηνία χορή-
γησης της άδειας θα πρέπει: Το άρθρο 6 του Ν.2472/1997 αναφέρε-
Α) να εφαρμοσθούν τα αντίμετρα ται στη συνεχή υποχρέωση των υπεύ-
ασφάλειας που περιγράφονται στο θυνων επεξεργασίας για γνωστοποίηση
βασικό σχέδιο ασφαλείας, συμπερι- των αρχείων τους. Κατά το έτος 2005
λαμβανομένης της πολιτικής ασφά- κατατέθηκαν στην Αρχή διακόσιες δύο
λειας που προτείνει η Αρχή. (202), πλήθος μικρότερο από αυτό του
Β) να υποβληθεί στην Αρχή κείμενο 2004. Επιπλέον, υποβλήθηκαν 13 τρο-
κώδικα δεοντολογίας σχετικά με την ποποιητικές γνωστοποιήσεις.
προστασία των προσωπικών δεδομένων Στον παρακάτω πίνακα αποτυπώνεται
που τηρεί ο υπεύθυνος επεξεργασίας. αυτή η μεταβολή του πλήθους των
Επίσης, ο υπεύθυνος επεξεργασίας γνωστοποιήσεων που υπεβλήθησαν
θα πρέπει α) να τηρεί απαρέγκλιτα τα στην Αρχή κατά τα έτη 1999-2005:
80000 77240
70000
65000
60000
50000
40000
30000
20000
10000
990 238 283 415 202
0
1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005
107
Στον ακόλουθο πίνακα παρατίθεται επιπρόσθετα, για κάθε έτος, και το ποσοστό
των γνωστοποιήσεων που χαρακτηρίζονται ως σημαντικές από την οπτική της
προστασίας των προσωπικών δεδομένων. Παρατηρούμε σημαντική αύξηση του
ποσοστού των σημαντικών γνωστοποιήσεων, το οποίο οφείλεται, σε μεγάλο
μέρος, στην απαλλαγή από την υποχρέωση γνωστοποίησης διαφόρων κατηγοριών
αρχείων. Το ποσοστό των σημαντικών γνωστοποιήσεων του έτους 2001 ανέρχεται
σε 47,17% επί του συνόλου των γνωστοποιήσεων, του έτους 2002 στο 55,88 %, του
έτους 2003 στο 65,75%, του έτους 2004 στο 42,5 % και του έτους 2005 στο 48%.
Σημαντικές γνωστοποιήσεις
80000 77240
70000
65000
60000
50000
40000
30000
20000
10000
1323 2650
990 467 238 133 283 186 415 176 202 97
0
1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005
Γνωστοποιήσεις
Σημαντικές γνωστοποιήσεις
Οι σημαντικές γνωστοποιήσεις, συμπεριλαμβανομένων των αιτήσεων για τη

χορήγηση αδείας μπορούν να κατηγοριοποιηθούν, σύμφωνα με τον τομέα εφαρ-
μογής, όπως κατωτέρω.
Κατηγορία Αριθμός
Ασφαλιστικές εταιρείες 2
Δημόσιο, Ευρύτερος Δημόσιος Τομέας 26
Διαγνωστικά κέντρα, Κλινικές, Νοσοκομεία 12
Εταιρείες παροχής τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών,
Internet Service Providers, Ηλεκτρονικού Εμπορίου 5
Εταιρείες προώθησης πωλήσεων, διαφημιστικές,
εταιρείες παραγωγής τηλεοπτικών προγραμμάτων 7
Κέντρα Ερευνών 3
Σύμβουλοι Επιχειρήσεων 4
Τράπεζες, Χρηματοοικονομικοί Οργανισμοί, ΕΛΔΕ 24
Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα 1
Φαρμακευτικές εταιρείες 6
Οργανισμοί παροχής κοινωνικών υπηρεσιών 7
Σύνολο 202
108
Διαγραμματικά, τα παραπάνω στοιχεία είναι ως εξής:

Σημαντικές γνωστοποιήσεις 2005
1%
13%
6%
2%
3%
1%
2%
12%
52%
0%
3%
3%
Ασφαλιστικές εταιρείες 2
Δημόσιο, Ευρύτερος Δημόσιος Τομέας 26
Διαγνωστικά κέντρα, Κλινικές, Νοσοκομεία 12
Εταιρείες παροχής τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, 5
Internet Service Providers, Ηλεκτρονικού Εμπορίου
Εταιρείες προώθησης πωλήσεων, διαφημιστικές, 7
εταιρείες παραγωγής τηλεοπτικών προγραμμάτων
Κέντρα Ερευνών 3
Σύμβουλοι Επιχειρήσεων 4
Τράπεζες, Χρηματοοικονομικοί Οργανισμοί, ΕΛΔΕ 24
Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα 1
Φαρμακευτικές εταιρείες 6
Οργανισμοί παροχής κοινωνικών υπηρεσιών 7
109
Στους σημαντικούς υπεύθυνους σταση και λειτουργία κλειστών

επεξεργασίας που προέβησαν σε κυκλωμάτων τηλεόρασης. Η Αρχή
γνωστοποίηση κατά το 2005 συγκα- έχει λάβει σειρά από γνωστοποιή-
ταλέγονται και οι ακόλουθοι: το σεις κλειστών κυκλωμάτων, η οποία
Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, η Γενική αναλύεται στον παρακάτω πίνακα.
Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος, ο Κάποιες από αυτές ενέχουν και θέση
Οργανισμός Εργατικής Εστίας, το άδειας. Η Οδηγία 1122/26-9-2000
Υπουργείο Απασχόλησης και Κοινω- προβλέπει την χορήγηση αδειών
νικής Προστασίας, η Διεύθυνση κλειστού κυκλώματος είτε για την
Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρη- παράταση του χρόνου τήρησης των
σμού και το Εθνικό Συμβούλιο Αντι- δεδομένων για παραπάνω από 15
μετώπισης Ντόπινγκ. ημέρες είτε για την τήρηση ευαίσθη-
Ανταποκρινόμενοι στην Οδηγία των δεδομένων υγείας. Το 2005 η
1122/26-9-2000 της Αρχής, 105 Αρχή εξέδωσε τις πρώτες άδειες που
υπεύθυνοι επεξεργασίας γνωστοποί- αφορούσαν στη λειτουργία κλειστών
ησαν, κατά το έτος 2005, την εγκατά- κυκλωμάτων.
Τα παραπάνω απεικονίζονται στον παρακάτω πίνακα:
Έτος Πλήθος Αιτήσεις Άδειες που Αιτήσεις

γνωστοποιήσεων για άδεια εκδόθηκαν για άδεια
κλειστών (χρόνος (ευαίσθητα
κυκλωμάτων τήρησης) δεδομένα)
2001 38 2 - 1
2002 21 2 - 1
2003 21 3 - -
2004 60 1 1 2
2005 105 3 3 6
Πλήθος γνωστοποιήσεων και αδειών κλειστών κυκλωμάτων κατ’ έτος.
Ο δικτυακός τόπος της Αρχής (http://www.dpa.gr) αποτέλεσε και για το 2005

σημαντική πηγή διάδοσης των εντύπων γνωστοποιήσεων.
110
ΣΤ. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ πολύ χαμηλό, το δε τμήμα Επικοινω-

ΠΟΛΙΤΙΚΗ νίας συνέχισε να λειτουργεί με μικρό
αριθμό στελεχών και συγκεκριμένα το
Στην εποχή της αλματώδους ανάπτυ- πρώτο εξάμηνο με δύο στελέχη και το
ξης των επιστημών και της τεχνολογίας δεύτερο μετά τον διορισμό μίας νέας
η επεξεργασία προσωπικών δεδομέ- υπαλλήλου με τρία.
νων ενυπάρχει σε όλες τις εκφάνσεις Εντούτοις, η Αρχή, έχοντας πάντα ως
της ζωής ενός προσώπου και συγκεκρι- κύριο επικοινωνιακό στόχο της τη
μένα κατά την άσκηση της εργασίας διαρκή ενημέρωση και ευαισθητοποί-
του, τις συναλλαγές του με δημόσιες ηση τόσο των υποκειμένων των δεδο-
υπηρεσίες και επιχειρήσεις του ιδιωτι- μένων όσο και των υπευθύνων επε-
κού τομέα, τις οικονομικές του συναλ- ξεργασίας, συνέχισε σε καθημερινή
λαγές, την φροντίδα της υγείας του και βάση με εξειδικευμένα στελέχη της
τέλος, τις δραστηριότητες στον ελεύ- να ανταποκρίνεται με ιδιαίτερη προ-
θερο χρόνο του. θυμία και υπευθυνότητα σε ερωτήσεις
Όλοι μας αποκαλύπτουμε καθημερινά και απορίες που υποβάλλονται σε
πληροφορίες που αφορούν το πρόσω- συμβατική ή ηλεκτρονική μορφή, και
πό μας σε ένα πλήθος οργανισμών, συγκεκριμένα ταχυδρομικώς, με ηλε-
όπως: υπηρεσίες παροχής υπηρεσιών κτρονικό ταχυδρομείο, με τηλεφωνική
υγείας, οικονομικές υπηρεσίες, δήμοι, κλήση αλλά και με επίσκεψη στα Γρα-
ασφαλιστικοί οργανισμοί, τράπεζες, φεία της Αρχής, παρέχοντας την
τηλεπικοινωνιακές εταιρείες, καταστή- κατάλληλη ενημέρωση.
ματα, γυμναστήρια και στο Internet Στο πλαίσιο του έργου της αυτού, η
όταν επισκεπτόμαστε διάφορες ιστο- Αρχή διαπίστωσε ότι οι πολίτες, οι
σελίδες. Οι δυνατότητες της σύγχρο- δημόσιες υπηρεσίες και οργανισμοί, οι
νης πληροφορικής καθιστούν ιδιαίτερα επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα
εύκολη την αξιοποίηση των προσωπι- αλλά και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρω-
κών αυτών πληροφοριών με πολλούς, σης συνεχίζουν με αυξητική τάση να
διαφορετικούς τρόπους προς όφελος επιδεικνύουν ενδιαφέρον για ζητήμα-
του εκάστοτε οργανισμού. τα προστασίας προσωπικών δεδομέ-
Στην κοινωνία αυτή της πληροφορίας, νων. Από πλευράς Μ.Μ.Ε, τα θέματα
μας δίνεται η δυνατότητα αλλά και η προστασίας προσωπικών δεδομένων,
υποχρέωση να προστατεύσουμε και να με τα οποία οι δημοσιογράφοι ασχο-
ενδυναμώσουμε τα ανθρώπινα δικαιώ- λήθηκαν ιδιαίτερα και για τα οποία
ματα και ειδικότερα το θεμελιώδες πολλές φορές προσέφυγαν στην Αρχή
ανθρώπινο δικαίωμα της προστασίας αναζητώντας το κατάλληλο υλικό,
της ιδιωτικότητας, με την παροχή συμ- αφορούσαν: εταιρείες διαπίστωσης
βουλών σε αυτούς που επεξεργάζονται πιστοληπτικής ικανότητας, τραπεζικό
τα προσωπικά μας δεδομένα, τόσο τομέα, ανεπιθύμητη προώθηση πωλή-
στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο σεων αγαθών και υπηρεσιών, spam-
τομέα, αλλά και με την ενημέρωση των ming, κυβερνοέγκλημα, προστασία
πολιτών, ώστε να είναι σε θέση αφενός δεδομένων στον εργασιακό χώρο,
να ασκούν τα δικαιώματα τους και αφε- κλειστά κυκλώματα τηλεόρασης, δια-
τέρου να προστατεύουν και οι ίδιοι τα τήρηση δεδομένων ηλεκτρονικής επι-
προσωπικά τους δεδομένα και να δια- κοινωνίας, διαβίβαση δεδομένων
κρίνουν ενδεχόμενους κινδύνους και Ευρωπαίων ταξιδιωτών στις Η.Π.Α,
υπερβολές. βιομετρικά διαβατήρια κλπ.
Κατά τη διάρκεια του 2005 το ύψος Εξάλλου, η ιστοσελίδα της Αρχής απο-
των διαθέσιμων οικονομικών πόρων τελεί πάντα ένα από τα πιο σημαντικά
για την ενημέρωση και ευαισθητοποί- επικοινωνιακά μέσα της, μέσω του
ηση της κοινής γνώμης παρέμεινε οποίου μπορεί ο οποιοσδήποτε να
111
ενημερώνεται ως προς τη σχετική από κοινού η Αρχή Προστασίας Δεδο-

νομοθεσία, τα δικαιώματα και τις υπο- μένων και η Εθνική Επιτροπή Βιοηθι-
χρεώσεις που απορρέουν από αυτήν, κής και πραγματοποιήθηκε στις
καθώς και την πρακτική της Αρχής. Οι 5.4.2005 με θέμα «Προστασία των
εργασίες για την αναβάθμιση του ιστο- Γενετικών Δεδομένων». Στην εκδήλω-
χώρου συνεχίστηκαν και κατά το έτος ση αυτή συμμετείχαν ως ομιλητές: ο
2005 με σκοπό να καταστεί πιο χρήσι- Γεώργιος Μανιάτης, Ομότιμος Καθη-
μη και φιλική προς τον χρήστη. γητής Γενικής Βιολογίας Ιατρικού
Επίσης, κατά το έτος 2005 πραγματο- Τμήματος του Πανεπιστημίου
ποιήθηκαν δύο ημερίδες με θέματα Πατρών και Αναπληρωτής Πρόεδρος
καίριας σημασίας στον τομέα της προ- της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής, ο
στασίας των προσωπικών δεδομένων. οποίος ανέπτυξε το ζήτημα «Γενετικά
Η πρώτη συνδιοργανώθηκε από τις δεδομένα: Βιολογική και κοινωνική
Αρχές Προστασίας Δεδομένων Ελλά- σημασία», η Δρ. Ζωή Καρδασιάδου,
δας και Ιταλίας, το Ιταλικό Μορφωτι- Νομική Ελέγκτρια της Αρχής Προστα-
κό Ινστιτούτο και την Εταιρεία Δικα- σίας Δεδομένων, της οποίας η ομιλία
στικών Μελετών, έλαβε χώρα στις εστίασε στα γενετικά δεδομένα ως
24.1.2005 και αφορούσε: «Προβλήμα- προσωπικά δεδομένα και η Λίλιαν
τα και ειδικές ρυθμίσεις προστασίας Μήτρου, Επίκουρη Καθηγήτρια Πανε-
κατηγοριών προσωπικών δεδομένων», πιστημίου Αιγαίου, της οποίας το
με ομιλητές από μεν την Ελληνική θέμα ομιλίας ήταν «Βιοτράπεζες και
Αρχή τον Νικόλαο Φραγκάκη, δικηγό- γενετικά δεδομένα».
ρο και τακτικό μέλος της Αρχής, ο Ακόμα, στο πλαίσιο της ενημέρωσης
οποίος ανέπτυξε το ζήτημα της μετα- και ευαισθητοποίησης των πολιτών,
γραφής με λατινικούς χαρακτήρες των ως υποκειμένων των δεδομένων, η
ελληνικών ονομάτων στα δελτία ταυ- Αρχή διοργάνωσε ενημερωτικό σεμι-
τότητας και τα διαβατήρια, την Δρα νάριο στα γραφεία της, με ομιλητές
Ζωή Καρδασιάδου και τον Φίλιππο τους Κυριακή Λωσταράκου, νομική
Μίτλεττον, νομικούς ελεγκτές, με ομι- ελέγκτρια, Παναγιώτη Νάστου, πλη-
λίες αντίστοιχα σχετικά με «Το ισχύον ροφορικό ελεγκτή και Κατερίνα
δίκαιο για την προστασία των προσω- Κοσμοπούλου, προϊσταμένη Επικοι-
πικών δεδομένων, επίκαιρα ζητήμα- νωνίας, στις 8.2.2005, για τους μαθη-
τα» και «Δημόσια ασφάλεια και προ- τές Λυκείου του Εκπαιδευτηρίου
στασία προσωπικών δεδομένων» από «Σύγχρονη Παιδεία», εφιστώντας την
δε την Ιταλική Αρχή τον Καθηγητή προσοχή των μαθητών ιδιαίτερα σε
Giuseppe Santaniello, Αντιπρόεδρο, ζητήματα που ενέχουν κινδύνους για
τον Καθηγητή Gaetano Rasi, Μέλος τους νέους, όπως η χρήση του διαδι-
και τον Dr. Claudio Filippi, Γραμματέα κτύου και η προστασία των προσωπι-
Συμβουλίου της Ιταλικής Αρχής, με κών δεδομένων.
ομιλίες αντίστοιχα: α. «Οι εξελικτικοί Εξάλλου, τον Ιανουάριο 2005 επισκέ-
παράγοντες στην πορεία δημιουργίας φθηκε την Ελληνική Αρχή η Επίτρο-
του Κώδικα για την προστασία των πος της Σλοβενίας για την Ελεύθερη
προσωπικών δεδομένων», β. «Η προ- Πρόσβαση στην Δημόσια Πληροφο-
στασία των προσωπικών δεδομένων ρία, με σκοπό τη συζήτηση και την
ως πρόσθετη αξία για την ανταγωνι- ανταλλαγή εμπειριών στο ζήτημα της
στικότητα στο χώρο των ιδιωτικών στάθμισης του δικαιώματος της προ-
εμπορικών συναλλαγών» και γ. « Η στασίας της ιδιωτικότητας και του
διαβίβαση των προσωπικών δεδομέ- δικαιώματος της ελεύθερης πρόσβα-
νων προς χώρες της Ευρωπαϊκής σης στην δημόσια πληροφορία.
Ένωσης και προς τρίτες χώρες». Επιπλέον, τον Δεκέμβριο 2005, επι-
Την δεύτερη ημερίδα συνδιοργάνωσαν σκέφθηκαν την Αρχή οι: Καθηγητής
112
Σπύρος Σημίτης από το Ερευνητικό ών υπαγορεύει τη δημιουργία και συλ-

Κέντρο για την προστασία προσωπι- λογή πρόσθετων προσωπικών πληρο-
κών δεδομένων του Πανεπιστημίου φοριών, αυξάνοντας έτσι τον όγκο των
Johann Wolfgang Goethe της Φρανκ- προσωπικών στοιχείων, τα οποία μπο-
φούρτης και ο Καθηγητής Walter ρούν να αποτελέσουν αντικείμενο
Rudolf εντεταλμένος του ομόσπονδου επεξεργασίας. Στη συνέχεια αναφέρ-
Γερμανικού κρατιδίου της Ρηνανίας – θηκαν οι διαδικασίες ελέγχου, τις
Παλατινάτου για την προστασία των οποίες ακολουθεί η Αρχή Προστασίας
προσωπικών δεδομένων και συζήτη- Δεδομένων κατά την αποτίμηση της
σαν σε συνεδρίαση, με τη συμμετοχή επάρκειας των μέτρων ασφαλείας και
όλων των μελών της Αρχής, σημαντι- γενικώς των πρακτικών προστασίας
κά θέματα και προβλήματα όσον που εφαρμόζουν οι υπεύθυνοι επε-
αφορά την προστασία των προσωπι- ξεργασίας. Στην ομιλία αυτή εθίγη εν
κών δεδομένων. συντομία και η έννοια της ασφάλειας
Επίσης, ο Πρόεδρος και στελέχη της αγαθών και προσώπων και η δημόσια
Αρχής συμμετείχαν ως συντονιστές ασφάλεια, καθώς, όταν αποτελούν
Συνόδων ή ομιλητές σε συνέδρια και σκοπό επεξεργασίας, διευρύνουν σε
ημερίδες. Συγκεκριμένα, τον Ιανουά- πολύ μεγάλο βαθμό τα σύνολα των
ριο 2005, ο Πρόεδρος Δημήτριος προσωπικών δεδομένων, τα οποία
Γουργουράκης και το τακτικό μέλος δημιουργούνται και αποτελούν αντι-
Αθανάσιος Παπαχρίστου, Καθηγητής κείμενο επεξεργασίας.
στο Τμήμα Νομικής του Πανεπιστη- Επίσης, στο 11ο Συνέδριο Εφαρμογών
μίου Αθηνών, συμμετείχαν ως ομιλη- Πληροφορικής, που πραγματοποιή-
τές σε εκδήλωση της Κυπρίας Επιτρό- θηκε στη Θεσσαλονίκη στις 8.10.2005,
που Προσωπικών Δεδομένων με θέμα: ο ίδιος ανέπτυξε το θέμα «Ασφάλεια
«Το δικαίωμα του πολίτη για προστα- και προστασία της ιδιωτικότητας στον
σία των προσωπικών του δεδομένων». κυβερνοχώρο: Οδηγία για την τήρηση
Ακόμα, ο Δρ. Βασίλειος Ζορκάδης, δεδομένων στις ηλεκτρονικές επικοι-
Διευθυντής της Αρχής, παρουσίασε νωνίες». Η ομιλία αυτή επικεντρώθη-
ομιλία στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Δημο- κε κυρίως στο ζήτημα της επιδίωξης,
σίου Δικαίου, στην Αθήνα στις σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, επι-
4.6.2005, με θέμα: βολής υποχρέωσης στους παρόχους
«Προστασία της ιδιωτικότητας και ηλεκτρονικών επικοινωνιών να
ασφάλεια πληροφοριών». Το ζήτημα τηρούν τα εξωτερικά στοιχεία των
εξετάστηκε από δύο αντίθετες πλευ- ηλεκτρονικών επικοινωνιών για χρονι-
ρές, αφενός ως αρχή και δικαίωμα κή διάρκεια 1 έτους όσον αφορά στα-
απαραίτητο για την προστασία της θερή και κινητή τηλεφωνία και 6
ιδιωτικής ζωής και ιδιαίτερα των προ- μηνών όσον αφορά υπηρεσίες Διαδι-
σωπικών δεδομένων και αφετέρου ως κτύου. Επ΄ αυτού, από πλευράς ΕΕ,
αγαθό, η επίτευξη του οποίου απαιτεί προωθείται Απόφαση του Συμβουλίου
κάποιον περιορισμό του δικαιώματος αλλά και σχετική Οδηγία, η οποία θα
προστασίας της ιδιωτικότητας. Ανα- συμπληρώνει την Οδηγία 2002/58-ΕΚ
φορικά με την πρώτη περίπτωση, στις για την προστασία των προσωπικών
σχετικές οδηγίες και τους αντίστοι- δεδομένων στις ηλεκτρονικές επικοι-
χους εθνικούς νόμους, η αρχή της νωνίες. Ως σκοπός αναφέρεται η υπο-
ασφάλειας υπαγορεύει τη λήψη στήριξη των αστυνομικών αρχών στην
κατάλληλων τεχνικών και οργανωτι- αντιμετώπιση σοβαρών εγκλημάτων,
κών μέτρων εκ μέρους των υπευθύνων όπως τρομοκρατίας και οργανωμένου
επεξεργασίας για την προστασία των εγκλήματος. Αιτιολογείται δε η επιδί-
προσωπικών δεδομένων. Από την ωξη αυτή με τις αλλαγές στα μοντέλα
άλλη πλευρά, η ασφάλεια πληροφορι- προσφοράς υπηρεσιών, τα οποία δεν
113
προκαλούν την αποθήκευση των Αθήνα, τον Μάιο 2005. Παρουσιάστη-

δεδομένων κίνησης και θέσης των καν οι βασικές αρχές προστασίας των
ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Για προσωπικών δεδομένων σύμφωνα με
παράδειγμα, στην περίπτωση προ- τους Νόμους 2472/1997 και 2774/1999,
πληρωμένων και ελεύθερων επικοινω- οι υποχρεώσεις των υπευθύνων επε-
νιακών υπηρεσιών ή flat rate tariffs, ξεργασίας και οι αρμοδιότητες της
δεν υπάρχει λόγος αποθήκευσης των Αρχής, εξετάζοντας ιδιαίτερα τον ελε-
δεδομένων κίνησης και θέσης για το γκτικό της ρόλο και τις σχετικές με
σκοπό της χρέωσης. Επίσης, η τάση αυτόν διαδικασίες.
αυτή ενισχύεται από την αυξανόμενη Επιπλέον, η Δρ. Ζωή Καρδασιάδου,
χρήση υπηρεσιών Voice over IP και νομική ελέγκτρια της Αρχής, παρουσί-
υπηρεσιών flat rate στη σταθερή τηλε- ασε, εκτός όσων αναφέρθηκαν παρα-
φωνία. Από την άλλη πλευρά, η πάνω, και τις παρακάτω ομιλίες: 1. «Η
Ομάδα Εργασίας του Άρθρου 29 της νομική αντιμετώπιση του spam», σε
Οδηγίας 95/46 και η Σύνοδος των ημερίδα που οργάνωσε το Κέντρο Διε-
Ευρωπαίων Επιτρόπων Προστασίας θνούς και Ευρωπαϊκού Οικονομικού
Δεδομένων αμφισβήτησαν πολλές Δικαίου, στις 4.02.2005, στη Θεσσαλο-
φορές την αναγκαιότητα της γενικευ- νίκη, 2. «Η προστασία των προσωπικών
μένης τήρησης δεδομένων. Ειδικότε- δεδομένων στις ηλεκτρονικές επικοι-
ρα, η Ομάδα Εργασίας του Άρθρου 29 νωνίες», σε Συνέδριο για την ηλεκτρο-
θεωρεί ότι τα δεδομένα κίνησης για νική ασφάλεια, 1ο Security Forum, τον
σκοπούς σχετικούς με αστυνομικές Μάρτιο 2005 στη Θεσσαλονίκη και 3.
αρχές πρέπει να τηρούνται υπό αυστη- «Τα νομικά ζητήματα του λογισμικού
ρές προϋποθέσεις, ήτοι για περιορι- ανοικτού κώδικα», στο Συνέδριο
σμένο χρονικό διάστημα και μόνον International Concurrent Enterprising
όταν ως μέτρο κρίνεται αναγκαίο, 2005, που πραγματοποιήθηκε στο
έχουν ληφθεί τα κατάλληλα τεχνικά Μόναχο από 21 έως 22.6.2005.
και οργανωτικά μέτρα ασφαλείας, και Τον Ιούλιο 2005, όπως κάθε χρόνο,
εφαρμόζεται η αρχή της αναλογικότη- πραγματοποιήθηκε συνέντευξη Τύπου
τας σε μια δημοκρατική κοινωνία. με σκοπό την παρουσίαση των πεπραγ-
Εξάλλου, η Δρ. Αθηνά Μπούρκα, πλη- μένων της Αρχής κατά το προηγούμενο
ροφορικός ελέγκτρια της Αρχής, έτος και ακολούθησαν ερωτήσεις των
παρουσίασε τις παρακάτω εισηγήσεις δημοσιογράφων επί σημαντικών και
σε συνέδρια κατά το έτος 2005: 1. «Το επίκαιρων ζητημάτων προστασίας
πρόβλημα του spam και μέτρα αντιμε- προσωπικών δεδομένων.
τώπισής του» στην EXPOSEC - συνέ- Με σκοπό τη συνεχή βελτίωση της
δριο και έκθεση για θέματα ασφαλεί- λειτουργίας της και την αποτελεσμα-
ας, που πραγματοποιήθηκε στην τικότερη εξυπηρέτηση των πολιτών,
Αθήνα τον Απρίλιο 2005, αναπτύσσο- η Αρχή το 2005 συνέχισε να εμπλου-
ντας το ισχύον θεσμικό πλαίσιο για τίζει τη βιβλιοθήκη της με τίτλους
την αζήτητη ηλεκτρονική επικοινωνία από την ελληνική και ξένη βιβλιο-
– spam, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση γραφία, το αρχείο με ενημερωτικό
στις υποχρεώσεις των Παρόχων υλικό από ομόλογες Αρχές του εξω-
Υπηρεσιών Διαδικτύου και στα δυνατά τερικού και το αρχείο αποφάσεων
τεχνικά μέτρα που αυτοί μπορούν να και εισηγήσεων των οργάνων στα
λάβουν για την αντιμετώπιση του οποία συμμετέχει ως μέλος , όπως η
προβλήματος. 2. «Προστασία των Κοινή Αρχή Ελέγχου (ΚΑΕ) Σένγκεν,
προσωπικών δεδομένων: απαιτήσεις η Κοινή Εποπτική Αρχή (ΚΕΑ)
και μεθοδολογία», στην ημερίδα για Ευρωπόλ, υποομάδες αυτών (Επι-
την ασφάλεια των πληροφοριών τροπή Προσφυγών, Κοινή Εποπτική
Athens Information Technology, στην Αρχή Τελωνείων), η Ομάδα Εργασίας
114
του Άρθρου 29 της οδηγίας 95/46/ΕΚ τις μαύρες λίστες και τα δεδομένα
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και κίνησης στις εταιρείες κινητής τηλε-
του Συμβουλίου και η Eurodac. φωνίας, τα προσωπικά δεδομένα
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, εξάλλου, στον τραπεζικό τομέα, τη σύγκρουση
έχει δημιουργηθεί ο ιστοχώρος μεταξύ της προστασίας προσωπικών
CIRCA με πρωτοβουλία της Ευρω- δεδομένων και της ελεύθερης πρό-
παϊκής Επιτροπής, στον οποίο έχουν σβασης στην πληροφορία, την επε-
πρόσβαση οι Αρχές Προστασίας ξεργασία ευαίσθητων δεδομένων
Δεδομένων της Ευρωπαϊκής Ένωσης υγείας κλπ.
και άλλων ευρωπαϊκών κρατών. Σκο- Ιδιαίτερα, στη συνάντηση που πραγ-
πός του είναι να λειτουργεί ως ένα ματοποιήθηκε στο Παρίσι τον
μέσο που διευκολύνει και αυξάνει Οκτώβριο 2005, η Δρ. Αθηνά Μπούρ-
την επικοινωνία μεταξύ των Ευρω- κα, πληροφορικός ελέγκτρια της
παϊκών Αρχών όσον αφορά διεθνείς Αρχής, παρουσίασε τα βασικά σημεία
προσφυγές ή άλλες περιπτώσεις με της Οδηγίας 1/2005 της Αρχής σχετι-
διεθνείς διαστάσεις που θα μπορού- κά με την ασφαλή καταστροφή των
σαν να παρουσιάζουν ενδιαφέρον για προσωπικών δεδομένων μετά το
τους χρήστες του συγκεκριμένου πέρας της περιόδου που απαιτείται
ιστοχώρου. Συγκεκριμένα, ενισχύει για την πραγματοποίηση του σκοπού
τη μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ της επεξεργασίας.
των Ευρωπαϊκών Αρχών, σύμφωνα Μελλοντικός επικοινωνιακός στόχος
με το πνεύμα του άρθρου 28 της της Αρχής είναι η συστηματική και
οδηγίας 95/46/ΕΚ και προωθεί μια ευρύτερη ενημέρωση του πολίτη για
περισσότερο εναρμονισμένη και τα δικαιώματα του, που απορρέουν
συντονισμένη προσέγγιση σε ευρω- από το Νόμο, και για τον τρόπο διεκ-
παϊκό επίπεδο σχετικά με υποθέσεις δίκησής τους, καθώς και των υπευθύ-
προστασίας προσωπικών δεδομέ- νων επεξεργασίας όσον αφορά τις
νων. Κατά το έτος 2005 πραγματο- υποχρεώσεις τους. Η πραγματοποίη-
ποιήθηκαν δύο συναντήσεις της ση του στόχου αυτού θα επιτευχθεί,
ομάδας εργασίας αντιμετώπισης εκτός άλλων, με την έκδοση και διανο-
προσφυγών, τα μέλη της οποίας χρη- μή ενημερωτικών εντύπων, την διορ-
σιμοποιούν το CIRCA ως μέσο επι- γάνωση σεμιναρίων και ομιλιών αλλά
κοινωνίας. Κατά τις δύο αυτές συνα- και την βελτίωση και τον περαιτέρω
ντήσεις που πραγματοποιήθηκαν εμπλουτισμό της ιστοσελίδας της
στη Βουδαπέστη και στο Παρίσι και Αρχής, ιδιαίτερα με την υλοποίηση
στις οποίες η ελληνική Αρχή εκπρο- του έργου της αναβάθμισης του ιστο-
σωπήθηκε από τα Τμήματα Ελε- χώρου της στο πλαίσιο της συμμετο-
γκτών και Επικοινωνίας, συζητήθη- χής της στο επιχειρησιακό πρόγραμμα
καν σημαντικά θέματα αναφορικά με "Κοινωνία της Πληροφορίας”.
115

Κεφάλαιο Τριτο
Διεθνεισ Εξελιξεισ
Ετησια Εκθεση 2005 – Κεφαλαιο Τριτο
Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της η ας η πρώτη λειτουργεί με την υποστή-

Αρχή Προστασίας Δεδομένων συνερ- ριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώ
γάζεται με τις αντίστοιχες Αρχές οι λοιπές με την υποστήριξη του
άλλων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Ένωσης και του Συμβουλίου της Ευρώ- Οι συνεδριάσεις των ομάδων της δεύ-
πης για την εξέταση ζητημάτων σχετι- τερης κατηγορίας οργανώνονται κάθε
κά με την άσκηση των αρμοδιοτήτων φορά από διαφορετική Αρχή στην
της (άρθρο 19 § 1 ιδ Ν. 2472/97). έδρα της οποίας φιλοξενούνται οι
Στο πλαίσιο αυτής της διακρατικής εργασίες των ομάδων. Στην ενότητα
συνεργασίας λειτουργούν οι εξής επι- που ακολουθεί παρουσιάζεται αναλυ-
τροπές και ομάδες, στις οποίες η τικά η συμμετοχή της Αρχής στις πιο
Αρχή συμμετέχει ενεργά με εκπρο- πάνω ομάδες και γίνεται ειδική ανα-
σώπους της: φορά στον τρόπο σύστασης και λει-
τουργίας καθώς και στο επιμέρους
Α. Επιτροπεσ που εχουν θεσπισθει έργο καθεμιάς από αυτές.
βασει του ευρωπαικου δικαιου
• Ομάδα προστασίας των προσώπων Α. «ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 29»
έναντι της επεξεργασίας δεδομέ- ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 95/46/ΕΚ
νων προσωπικού χαρακτήρα
(«Ομάδα του Άρθρου 29»). Σύμφωνα με το άρθρο 29 της Οδηγίας
• Κοινή Αρχή Ελέγχου Σένγκεν. 95/46/EΚ για την προστασία των φυσι-
• Ομάδα Εργασίας Αξιολόγησης Σέν- κών προσώπων έναντι της επεξεργα-
γκεν - Ομάδα ελέγχου προστασίας σίας δεδομένων προσωπικού χαρα-
δεδομένων. κτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφο-
• Κοινή Εποπτική Αρχή Ευρωπόλ. ρία των δεδομένων αυτών, συστήθηκε
• Κοινή Εποπτική Αρχή Ευρωπόλ - η «Ομάδα προστασίας των προσώπων
Επιτροπή Προσφυγών. έναντι της επεξεργασίας δεδομένων
• Κοινή Εποπτική Αρχή Τελωνείων. προσωπικού χαρακτήρα», γνωστή και
ως «Ομάδα του Άρθρου 29», η οποία
Β. Επιτροπεσ που εχουν θεσπισθει έχει συμβουλευτικό χαρακτήρα ως
ειτε με κοινη αποφαση των αρχων προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αλλά
προστασιασ δεδομενων ειτε με είναι ανεξάρτητη ως προς αυτήν. Η
πρωτοβουλια συγκεκριμενησ αρχησ. Ομάδα απαρτίζεται από έναν εκπρό-
σωπο των Αρχών Προστασίας Δεδομέ-
• Διεθνής Συνδιάσκεψη Επιτρόπων νων κάθε κράτους-μέλους και εξετά-
και Αρχών Προστασίας Δεδομένων. ζει θέματα ιδιαίτερης βαρύτητας ή
• Εαρινή Σύνοδος Επιτρόπων και θέματα που παρουσιάζουν ειδικότερο
Αρχών Προστασίας Δεδομένων. ενδιαφέρον σχετικά με την προστασία
• Ομάδα για την Εξέταση Προσφυγών. των προσωπικών δεδομένων και εμπί-
• Διεθνής Ομάδα Εργασίας για την πτουν στον πρώτο πυλώνα της ΕΕ. Η
Προστασία Δεδομένων στον εξέταση των θεμάτων γίνεται είτε
Τηλεπικοινωνιακό Τομέα (δημιουρ- μετά από αίτηση της Ευρωπαϊκής Επι-
γήθηκε με πρωτοβουλία του Επι- τροπής είτε με πρόταση των μελών
τρόπου Προστασίας Δεδομένων του της Ομάδας. Η Ομάδα μπορεί να
Βερολίνου). εκδόσει είτε γνωμοδοτήσεις είτε κεί-
Ανάλογα με τον τρόπο σύστασης και μενα εργασίας.
τον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας Κατά το έτος 2005 η Ομάδα του
κάθε Eπιτροπής, οι αποφάσεις τους άρθρου 29 εξέδωσε τα παρακάτω κεί-
μπορεί να είναι υποχρεωτικές ή συμ- μενα εργασίας.
βουλευτικού χαρακτήρα. • Γνωμοδότηση 1/2005 σχετικά με το
Από τις ομάδες της πρώτης κατηγορί- επίπεδο προστασίας που εξασφαλί-
118
ζεται στον Καναδά για τη διαβίβαση χρήση βιομετρικών στοιχείων στα

του φακέλου επιβατών και των εκ διαβατήρια και τα ταξιδιωτικά
των προτέρων πληροφοριών σχετι- έγγραφα των κρατών μελών.
κά με τους επιβάτες από τις αερο- • Γνώμη (WP 113) σχετικά με την
πορικές εταιρείες. πρόταση Οδηγίας του Ευρωπαϊκού
• Έγγραφο εργασίας (WΡ 104) σχετι- Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
κά με ζητήματα προστασίας δεδο- για τη διατήρηση δεδομένων που
μένων που σχετίζονται με δικαιώ- υποβάλλονται σε επεξεργασία σε
ματα πνευματικής ιδιοκτησίας. συνάρτηση με την παροχή δημόσι-
• Έγγραφο εργασίας (WΡ 105) σχετι- ων υπηρεσιών ηλεκτρονικών επι-
κά με ζητήματα προστασίας δεδο- κοινωνιών και για την τροποποίηση
μένων που σχετίζονται με την της Οδηγίας 2002/58/ΕΚ.
τεχνολογία RFID. • Έγγραφο εργασίας (WP 114) για την
• Έκθεση (WΡ 106) σχετικά με την κοινή ερμηνεία του άρθρου 26 § 1
υποχρέωση γνωστοποίησης στις της Οδηγίας 95/46/ΕΚ της 24ης
εθνικές εποπτικές αρχές, τη βέλτι- Οκτωβρίου 1995.
στη χρήση εξαιρέσεων και απλο- • Γνώμη (WP 115) για τη χρήση δεδο-
ποιήσεων και τον ρόλο των υπεύθυ- μένων θέσης με σκοπό την παροχή
νων προστασίας δεδομένων στην υπηρεσιών προστιθεμένης αξίας.
Ευρωπαϊκή Ένωση. • Γνώμη (WΡ 116) σχετικά με τις
• Έγγραφο εργασίας (WP 107) για την προτάσεις κανονισμού του Ευρω-
προώθηση μιας διαδικασίας συνερ- παϊκού Κοινοβουλίου και του Συμ-
γασίας για την έκδοση κοινών γνω- βουλίου και απόφασης του Συμ-
μοδοτήσεων σχετικά με τις επαρ- βουλίου σχετικά με τη δημιουργία,
κείς εγγυήσεις που προκύπτουν τη λειτουργία και τη χρήση του
από τους "Δεσμευτικούς Εταιρι- Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν
κούς Κανόνες". δεύτερης γενιάς (SIS Π) και πρότα-
• Έγγραφο εργασίας (WP 108) για την σης κανονισμού του Ευρωπαϊκού
εφαρμογή μιας κατάστασης προϋ- Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
ποθέσεων για την έγκριση "Δεσμευ- σχετικά με την πρόσβαση στο Σύστη-
τικών Εταιρικών Κανόνων". μα Πληροφοριών Σένγκεν δεύτερης
• Γνώμη (WP 110) σχετικά με την γενιάς (SIS II) των υπηρεσιών που
πρόταση κανονισμού του Ευρω- είναι υπεύθυνες για την έκδοση
παϊκού Κοινοβουλίου και του Συμ- αδειών κυκλοφορίας οχημάτων.
βουλίου σχετικά με το Σύστημα
Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις Τα παραπάνω κείμενα μπορεί να βρει
(VIS) και την ανταλλαγή δεδομέ- κανείς στην ιστοσελίδα της Ομάδας του
νων μεταξύ των κρατών μελών για Άρθρου 29: www.europa.eu.int/inter-
τις Θεωρήσεις μικρής διάρκειας. nal_market/privacy/workingroup/.
• Αποτελέσματα της Δημόσιας Δια-
βούλευσης για το έγγραφο εργασίας Β. ΚΟΙΝΗ ΑΡΧΗ ΕΛΕΓΧΟΥ
105 της Ομάδας του Άρθρου 29 σχε- ΣΕΝΓΚΕΝ
τικά με ζητήματα προστασίας δεδο-
μένων που σχετίζονται με την Η Αρχή συμμετέχει με δύο τακτικά και
τεχνολογία RFID (WP 111). δύο αναπληρωματικά μέλη στην Κοινή
• Γνώμη (WP 112) σχετικά με την Αρχή Ελέγχου (ΚΑΕ) Σένγκεν η οποία
εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΚ) συνεδριάζει στην έδρα του Ευρωπαϊ-
αριθ. 2252/2004 του Συμβουλίου, κού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες.
της 13ης Δεκεμβρίου 2004, σχετικά Η ΚΑΕ Σένγκεν δημιουργήθηκε βάσει
με την καθιέρωση προτύπων για τα του άρθρου 115 της Σύμβασης Εφαρ-
χαρακτηριστικά ασφαλείας και τη μογής της Συνθήκης Σένγκεν με αρμο-
119
διότητα τον έλεγχο της τεχνικής υπη- Ειδικότερα, μετά από την πρόταση για
ρεσίας υποστηρίξεως του Συστήματος έκδοση απόφασης του Συμβουλίου και
Πληροφοριών Σένγκεν και τη διερεύ- την αντίστοιχη πρόταση για έκδοση
νηση ζητημάτων εφαρμογής ή ερμη- κανονισμού του Κοινοβουλίου και του
νείας που μπορούν να τεθούν κατά τη Συμβουλίου σχετικά με τη νομική
λειτουργία του Συστήματος αυτού. βάση για τη δημιουργία της δεύτερης
Κατά το έτος 2005 το μεγαλύτερο γενιάς SIS, η ΚΑΕ συζήτησε τις πιο
μέρος του έργου της ΚΑΕ επικεντρώ- πάνω προτάσεις σε συνεχόμενες συνε-
θηκε, όπως και κατά το 2004 στο θέμα δριάσεις της και εξέδωσε σχετική Γνω-
της ανάπτυξης του SIS II. Επίσης κατά μοδότηση τον Σεπτέμβριο 2005. Οι
το 2005 ολοκληρώθηκε ο έλεγχος των βασικοί προβληματισμοί που εκφρά-
εθνικών τμημάτων του SIS σχετικά με ζονται στη Γνωμοδότηση αφορούν:
την εφαρμογή του άρθρου 96 της Σύμ- - τον σκοπό του συστήματος, ο οποί-
βασης Εφαρμογής της Συνθήκης Σέν- ος θα πρέπει να είναι σαφής και
γκεν (ΣΕΣ) και αποφασίσθηκε να συνε- οποιαδήποτε τροποποίηση του
χισθεί ο έλεγχος σχετικά με τις κατα- συστήματος θα πρέπει να συνοδεύ-
χωρίσεις του άρθρου 99 ΣΕΣ. εται με αντίστοιχες εγγυήσεις.
- την αρμοδιότητα σε ό,τι αφορά την
1) SIS II επεξεργασία προσωπικών δεδομέ-
Η διαδικασία αναβάθμισης του νων. Η προσέγγιση της ΚΑΕ είναι
Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν ότι η Επιτροπή και τα κράτη μέλη
(SIS), με σκοπό τη δημιουργία του πρέπει να είναι κοινοί υπεύθυνοι
λεγόμενου SIS II, αποτελεί το κύριο επεξεργασίας του Συστήματος και
αντικείμενο της ΚΑΕ την τελευταία ότι συνεπώς πρέπει να διαχωρι-
διετία. Η δημιουργία του SIS II απο- σθούν σαφώς στα σχετικά κείμενα
φασίστηκε από το Συμβούλιο της το πεδίο της αρμοδιότητας της
Ευρωπαϊκής Ένωσης και πρόκειται να Επιτροπής αφενός και των αρμοδί-
ολοκληρωθεί το 2006. Η ανάγκη τρο- ων υπηρεσιών των κρατών μελών
ποποίησης του Συστήματος επιβλή- αφετέρου.
θηκε κυρίως από τη διεύρυνση της - η διασαφήνιση της αρμοδιότητας
Ευρωπαϊκής Ένωσης και την ανάγκη θα καθορίσει και τη φύση της απαι-
διαχείρισης μεγάλου όγκου πληροφο- τούμενης εποπτείας και των οργά-
ριών που αυτή συνεπάγεται, καθώς νων που είναι αρμόδια να την
και από τη δημιουργία νέων θεσμών ασκούν. Από τον ρόλο της Επιτρο-
για την αντιμετώπιση του οργανωμέ- πής π.χ. θα εξαρτηθεί αν η επο-
νου εγκλήματος και της τρομοκρατί- πτεία θα ασκείται σε εθνικό ή
ας, όπως η Ευρωπόλ και η Eurojust, οι ευρωπαϊκό επίπεδο (π.χ. από τον
οποίες εξέφρασαν τη θέλησή τους για Ευρωπαίο Επόπτη). Η θέση της
πρόσβαση στο SIS. ΚΑΕ είναι ότι σε αντιστοιχία με την
Η ΚΑΕ θεωρεί ότι κατ' αυτόν τον θέση περί σαφούς καθορισμού
τρόπο υπάρχει κίνδυνος το SIS να αρμοδιοτήτων, η εποπτεία μπορεί
καταστεί εργαλείο για την εξυπηρέτη- να ασκείται αντίστοιχα από τον
ση πολλαπλών σκοπών, με χρήση Ευρωπαίο Επόπτη σε συνεργασία
μάλιστα υψηλής τεχνολογίας που θα με τις εθνικές εποπτικές αρχές
επιτρέπει ενδεχομένως επεξεργασία προστασίας δεδομένων.
και βιομετρικών δεδομένων, πράγμα - τέλος, γίνεται έκκληση στην Επι-
που ενέχει σοβαρούς κινδύνους για τα τροπή για την υιοθέτηση ενός και-
ατομικά δικαιώματα. νούριου νομικού εργαλείου που θα
Το έτος 2005 η ΚΑΕ ασχολήθηκε ιδίως αντιμετωπίζει συνολικά το ζήτημα
με το θέμα της νομικής βάσης για τη της προστασίας δεδομένων στον
λειτουργία του SIS II. τρίτο πυλώνα.
120
2) ΈΛΕΓΧΟΣ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΕΩΝ βριο 2004, είχε ως σκοπό τον προσδιο-

ΑΡΘΡΟΥ 96 ΣΕΣ ρισμό των βασικών παραμέτρων λει-
Το έτος 2004 αποφασίσθηκε ο καθορι- τουργίας των εθνικών τμημάτων, του
σμός μιας διαδικασίας κοινών ελέγχων νομικού πλαισίου που τη διέπει και
σε ευρωπαϊκό επίπεδο σχετικά με τη την καταγραφή προβλημάτων.
νομιμότητα των καταχωρίσεων στο Η δεύτερη φάση, που είχε ως σκοπό
ΣΠΣ από τις εθνικές αρχές. Η πρωτο- να γίνουν ενδεικτικοί έλεγχοι σε
βουλία ελήφθη γιατί, μετά τις γνωστές συγκεκριμένες καταχωρίσεις, προκει-
κινητοποιήσεις κατά της παγκοσμιο- μένου να διαπιστωθεί αν η λειτουργία
ποίησης και τα μέτρα που λήφθηκαν των εθνικών τμημάτων SIS ανταποκρί-
από ορισμένες κυβερνήσεις των κρα- νονται στις απαιτήσεις της Σύμβασης,
τών μελών, περιήλθε εις γνώση της τόσο από πλευράς αποτελεσματικό-
ΚΑΕ ότι σε ορισμένα κράτη μέλη τητας όσο και από πλευράς νομιμότη-
καταχωρίσθηκαν στο Σύστημα Πληρο- τας, ολοκληρώθηκε το έτος 2005.
φοριών Σένγκεν στοιχεία προσώπων Αυτή υπήρξε η πρώτη κοινή δράση
που συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις των εθνικών εποπτικών αρχών σε
αυτές. Οι καταχωρίσεις είχαν γίνει με ευρωπαϊκό επίπεδο. Ο έλεγχος επικε-
βάση το άρθρο 96 της Σύμβασης ντρώθηκε σε καταχωρίσεις περίπου
Εφαρμογής της Συνθήκης Σένγκεν 700.000 αλλοδαπών που είχαν κατα-
(ΣΕΣ), το οποίο αφορά ανεπιθύμη- χωρισθεί ως ανεπιθύμητοι από τα
τους αλλοδαπούς οι οποίοι αποτελούν κράτη μέλη. Από τον έλεγχο προέκυ-
απειλή για τη δημόσια τάξη ή την ψαν σημαντικές διαφοροποιήσεις
εθνική ασφάλεια είτε γιατί καταδικά- όσον αφορά τον αριθμό των καταχωρί-
σθηκαν για αξιόποινη πράξη επισύ- σεων μεταξύ των κρατών μελών και
ρουσα ποινή στερητική της ελευθερί- διαπιστώθηκε η ανάγκη εναρμόνισης
ας τουλάχιστον ενός έτους είτε γιατί των επιμέρους εθνικών νομικών πλαι-
παραβίασαν την εθνική νομοθεσία για σίων που ρυθμίζουν την άρνηση εισό-
είσοδο, παραμονή και εργασία στο δου στην επικράτεια στην κάθε χώρα.
έδαφος του κράτους μέλους είτε γιατί Ως αποτέλεσμα του ελέγχου η ΚΑΕ
υπάρχουν εις βάρος τους αποχρώσες συνέστησε στα κράτη που συμμετέ-
ενδείξεις ότι διέπραξαν σοβαρές αξιό- χουν στο ΣΠΣ (α) να αναπτύξουν δια-
ποινες πράξεις συμπεριλαμβανομένης δικασίες που θα εξασφαλίζουν την
και της διακίνησης ναρκωτικών. ακρίβεια, την ενημέρωση και τη νομι-
Συνεπώς εάν υπήρξαν καταχωρίσεις μότητα των καταχωρίσεων και (β) να
με βάση το πιο πάνω άρθρο αυτές θα θεσμοθετήσουν περιοδικούς ελέγχους
ήταν αντίθετες με τις διατάξεις της των καταχωρίσεων αυτών.
ΣΕΣ. Για τον λόγο αυτό η ΚΑΕ αποφά- Τέλος αποφασίσθηκε οι κοινές δρά-
σισε τη διενέργεια ελέγχων στα εθνικά σεις να συνεχισθούν το 2006 με τον
τμήματα SIS από τις εθνικές αρχές έλεγχο των καταχωρίσεων του άρθρου
ελέγχου. 99 ΣΕΣ.
Με βάση τους ελέγχους αυτούς η ΚΑΕ Στοιχεία για τις δραστηριότητες της
αποφάσισε την περαιτέρω ανάπτυξη ΚΑΕ Σένγκεν μπορoύν να αναζηθούν
μιας διαδικασίας που θα επέτρεπε τον στην ιστοσελίδα:
αποτελεσματικότερο έλεγχο του www.schengen-jsa.dataprotection.org .
Συστήματος. Για τον λόγο αυτό προσ-
διόρισε ένα πρότυπο ερωτηματολογί- ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΕΝΓΚΕΝ
ου βάσει του οποίου έπρεπε να διε- α) Με τη με αρ. SCH/Com-ex (98) 26
νεργηθούν έλεγχοι στα εθνικά τμήμα- def./16-9-1998 απόφαση της Εκτελε-
τα SIS. Οι έλεγχοι επρόκειτο να ολο- στικής Επιτροπής Σένγκεν, δημιουρ-
κληρωθούν σε δύο φάσεις. Η πρώτη γήθηκε η Επιτροπής Αξιολόγησης
φάση, που ολοκληρώθηκε τον Δεκέμ- Σένγκεν με σκοπό την αξιολόγηση των
121
κρατών-μελών και των υποψηφίων Αρχή Προστασίας Δεδομένων συμμε-

κρατών προκειμένου να διαπιστωθεί τέχει στην Ομάδα Ελέγχου που αφορά
αν τηρούνται οι προϋποθέσεις εφαρ- την Προστασία Δεδομένων.
μογής της Σύμβασης Εφαρμογής της β) Το α΄ εξάμηνο του έτους 2005, επί
Συνθήκης Σένγκεν (ΣΕΣ), να καταγρα- προεδρίας Λουξεμβούργου, αξιολογή-
φούν πιθανά προβλήματα και να προ- θηκε η Ελλάδα. Στο πλαίσιο της αξιο-
ταθούν λύσεις. Στο πλαίσιο της επι- λόγησης του τομέα «Προστασία Δεδο-
τροπής αυτής συγκροτήθηκε η Ομάδα μένων» η αντίστοιχη Ομάδα Ελέγχου
Εργασίας Αξιολόγησης Σένγκεν, η επισκέφθηκε την ελληνική Αρχή Προ-
οποία έχει ως αρμοδιότητα τη διενέρ- στασίας Δεδομένων την 9η Φεβρουα-
γεια επισκέψεων και ελέγχων στα υπό ρίου 2005. Στην ελεγκτική ομάδα συμ-
αξιολόγηση κράτη. μετείχαν εκπρόσωποι του Λουξεμ-
Σύμφωνα με το πρόγραμμα ελέγχων βούργου (Πρόεδρος), του Βελγίου,
της πιο πάνω Ομάδας Εργασίας, κάθε της Νορβηγίας, της Κύπρου, της
εξάμηνο διενεργείται έλεγχος σε ένα Εσθονίας, της Σουηδίας και του Ευρω-
κράτος-μέλος Σένγκεν ή σε υποψήφιο παϊκού Συμβουλίου.
κράτος. Οι έλεγχοι ανατίθενται σε Η επίσκεψη έλαβε χώρα στα γραφεία
Ομάδες Ελέγχου, εξειδικευμένες κατά της Αρχής, ενώ δύο μέλη της ελεγκτι-
τομείς και αποτελούμενες από ειδι- κής ομάδας επισκέφθηκαν επίσης το
κούς εμπειρογνώμονες των αρμόδιων Γραφείο SIRENE και τις εγκαταστά-
υπηρεσιών των κρατών-μελών, οι σεις της Διεύθυνσης Πληροφορικής
οποίοι συνεπικουρούνται από εκπρό- της ΕΛΑΣ όπου λειτουργεί το πληρο-
σωπο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. φοριακό σύστημα του Εθνικού
Κάθε εξάμηνο προεδρεύει της Τμήματος του Συστήματος Πληροφο-
Ομάδας Ελέγχου ο εκπρόσωπος του ριών Σένγκεν.
κράτους-μέλους που ασκεί την προε- Ο έλεγχος έγινε βάσει ερωτηματολο-
δρία της ΕΕ. Μετά τον έλεγχο συντάσ- γίου που είχε διανεμηθεί εκ των προ-
σεται Πόρισμα που κοινοποιείται στην τέρων και αφορούσε τα εξής σημεία:
Ομάδα Εργασίας. Με βάση τα Πορί- • οργάνωση της Αρχής Προστασίας
σματα των επιμέρους Ομάδων Ελέγ- Δεδομένων
χου, η Ομάδα Εργασίας συντάσσει την • δικαίωμα πρόσβασης
τελική Έκθεση Αξιολόγησης για το • ελεγκτικές αρμοδιότητες
κράτος-μέλος, την οποία υποβάλλει • κανόνες ελέγχου της πρόσβασης
στην Επιτροπή Αξιολόγησης και στο στο SIS
Συμβούλιο. • συνεργασία με άλλες αρχές
Στο πλαίσιο της παραπάνω διαδικασί- • προξενικές θεωρήσεις.
ας, η Ομάδα Εργασίας Αξιολόγησης Επίσης, της διενέργειας του ελέγχου
Σένγκεν έχει συστήσει Ομάδες Ελέγ- προηγήθηκε παρουσίαση από ελεγκτή
χου στους παρακάτω τομείς: της Αρχής στην Κοινή Αρχή Ελέγχου
• Έλεγχος χερσαίων συνόρων (ΚΑΕ) Σένγκεν και στην Ομάδα Ελέγ-
• Έλεγχος θαλασσίων συνόρων χου που περιλάμβανε συνοπτική περι-
• Έλεγχος εναερίων συνόρων γραφή των παραπάνω σημείων του
• Αστυνομική συνεργασία ερωτηματολογίου.
• Θεωρήσεις & προξενική συνεργασία Κατά τον έλεγχο έγινε παρουσίαση
• SIS - SIRENE των αρμοδιοτήτων της Αρχής και του
• Προστασία Δεδομένων έργου που αυτή επιτελεί στον τομέα
Στις ομάδες αυτές μετέχουν εμπειρο- του Σένγκεν και ακολούθησαν διευ-
γνώμονες από το Υπουργείο Εξωτερι- κρινιστικές ερωτήσεις από τα μέλη
κών, το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης της ελεγκτικής ομάδας. Στη συνέχεια
και την Αρχή Προστασίας Δεδομένων το σχέδιο πορίσματος τέθηκε υπ' όψιν
κάθε κράτους-μέλους. Η ελληνική της Αρχής για παρατηρήσεις. Μεταξύ
122
των σημείων που χρειάστηκε να δια- άσκηση του δικαιώματος πρόσβα-

σαφηνισθούν ήταν το θέμα της επαρ- σης σε ξένες αρχές. Η Αρχή ακο-
κούς ανεξαρτησίας της Αρχής σε λουθεί ήδη αυτή την πρακτική.
σχέση με την Κυβέρνηση. Η ρητή 3) Τονίστηκε η ανάγκη εφαρμογής των
μνεία στο άρθρο 15 § 2 του Ν. 2472/97 σχετικών συστάσεων της Αρχής εκ
ότι «η Αρχή υπάγεται στον Υπουργό μέρους του Γραφείου SIRENE.
Δικαιοσύνης» δημιούργησε την εντύ- 4) Προτάθηκε η σύνταξη γραπτού
πωση μη επαρκούς ανεξαρτησίας. Κώδικα Δεοντολογίας για τη ρύθμι-
Χρειάστηκε να καταστεί σαφές ότι η ση των σχέσεων του Γραφείου
μόνη σχέση αφορά την ψήφιση του SIRENE με την Αρχή Προστασίας
προϋπολογισμού της Αρχής, ο οποίος Δεδομένων.
είναι μεν ίδιος προϋπολογισμός της 5) Προτάθηκε η ονομαστική αναφορά
Αρχής αλλά εισάγεται στη Βουλή προς που υποβάλλεται περιοδικά από το
έγκριση μέσω του προϋπολογισμού Γραφείο SIRENE προς την Αρχή
του Υπουργείου Δικαιοσύνης. σχετικά με τα πρόσωπα που
Το τελικό σχέδιο πορίσματος με ενσω- άσκησαν αμέσως το δικαίωμα πρό-
ματωμένες τις παρατηρήσεις της σβασης ή αντίρρησης σε αυτό, να
Αρχής κατατέθηκε στην Επιτροπή γίνεται με χρήση τυχαίου κωδικού
Αξιολόγησης Σένγκεν και ενσωματώ- αριθμού για κάθε πρόσωπο, αντί
θηκε στο γενικό πόρισμα που υποβλή- του πλήρους ονοματεπωνύμου, για
θηκε τελικά στο Ευρωπαϊκό Συμβού- λόγους ασφαλείας των δεδομένων.
λιο με σκοπό την προώθηση συγκεκρι- 6) Προτάθηκε να αναβαθμισθεί η
μένων μέτρων για τη βελτίωση λει- παρουσίαση της ιστοσελίδας της
τουργίας του συστήματος. Αρχής στην Αγγλική γλώσσα και να
Σύμφωνα με τα βασικά στοιχεία του υπάρξει σύνδεση με την ιστοσελίδα
πορίσματος το γενικό επίπεδο προ- του Γραφείου SIRENE.
στασίας που παρέχεται από την ελλη- 7) Προτάθηκε να διευκρινιστεί και να
νική Αρχή Προστασίας Δεδομένων επαληθευθεί από την Αρχή το χρο-
κρίθηκε ιδιαιτέρως ικανοποιητικό. νικό διάστημα διατήρησης των
Επίσης το Πόρισμα περιλαμβάνει τις δεδομένων που αφορούν την κατα-
εξής προτάσεις: γραφή της μετάδοσης δεδομένων
1) Βελτίωση της συνεργασίας με τις προσωπικού χαρακτήρα με σκοπό
εμπλεκόμενες δημόσιες αρχές που τον έλεγχο του παραδεκτού των
είναι αρμόδιες για την εφαρμογή της ερωτημάτων (log files) του πληρο-
Συνθήκης στην Ελληνική επικρά- φοριακού συστήματος του Εθνικού
τεια, ώστε να καταστεί δυνατή η ικα- Τμήματος του Συστήματος Πληρο-
νοποίηση του δικαιώματος πρόσβα- φοριών Σένγκεν, σύμφωνα με το
σης των αιτούντων στο χρονικό άρθρο 103 της Συνθήκης Σένγκεν.
περιθώριο των 15 ημερών που θέτει 8) Τέλος προτάθηκε να επανεξετα-
το άρθρο 12 του Ν. 2472/97. Η παρα- σθούν συγκεκριμένα από τα μέτρα
τήρηση αυτή αφορά κυρίως τις ασφαλείας που λαμβάνονται για την
αρμόδιες αστυνομικές υπηρεσίες. πρόσβαση του Υπουργείου Εξωτε-
2) Όταν η καταχώριση έχει γίνει από ρικών στο Σύστημα Πληροφοριών
τις αρχές άλλου κράτους μέλους, η Σένγκεν.
σχετική προσφυγή να προωθείται
από την ίδια την ελληνική Αρχή Γ. ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ
στην Εποπτική Αρχή του άλλου ΑΡΧΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΥΡΩΠΟΛ
κράτους, αντί να το πράττει ο ίδιος
ο προσφεύγων και να παρέχεται πιο Η Ευρωπόλ είναι ο οργανισμός που
ουσιαστική συνδρομή στο υποκεί- ιδρύθηκε για να συνδράμει τα κράτη
μενο των δεδομένων για την μέλη της ΕΕ στην πρόληψη και κατα-
123
πολέμηση σοβαρών μορφών διεθνούς βάνει τη γνωμοδότηση της ΚΕΑ. Κατά

εγκληματικότητας, μόνο στην περί- το 2005 η ΚΕΑ γνωμοδότησε σε τρεις
πτωση που η συγκεκριμένη εγκλημα- περιπτώσεις:
τική πράξη συνδέεται με δομή οργα-
νωμένου εγκλήματος και θίγει δύο 1. Συμφωνία μεταξύ Ευρωπόλ και Καναδά.
τουλάχιστον κράτη μέλη. Σε πρακτικό Η ΚΕΑ κλήθηκε να γνωμοδοτήσει στο
επίπεδο, κύριο καθήκον της Ευρωπόλ πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της σχετι-
είναι η διευκόλυνση της ανταλλαγής κά με το σχέδιο συμφωνίας που πρό-
πληροφοριών μεταξύ των κρατών κειται να συναφθεί μεταξύ Ευρωπόλ
μελών και η παροχή αναλυτικών υπη- και Καναδά. Διαπιστώθηκε ότι δεν
ρεσιών εμπειρογνωμοσύνης. υπάρχουν κωλύματα τα οποία να
Δεδομένου ότι η Ευρωπόλ χειρίζεται εμποδίζουν το Συμβούλιο της ΕΕ να
μεγάλο όγκο ευαίσθητων πληροφορι- επιτρέψει στον Διευθυντή της Ευρω-
ών προσωπικού χαρακτήρα, η σύμβα- πόλ τη σύναψη της συμφωνίας. Ζήτη-
ση Ευρωπόλ περιέχει διάφορες δια- σε ωστόσο να καθοριστούν οι αρμό-
τάξεις που απαιτούν από αυτήν να διες αρχές του Καναδά που είναι επι-
λαμβάνει υπόψη τα δικαιώματα του φορτισμένες για τη λήψη των πληρο-
ατόμου όταν κάνει χρήση των πληρο- φοριών από την Ευρωπόλ με σκοπό να
φοριών αυτών. Η σύμβαση προβλέπει ενισχυθεί η διαφάνεια κατά την περαι-
επίσης την ίδρυση της Κοινής Επο- τέρω επεξεργασία των δεδομένων,
πτικής Αρχής _ μιας ανεξάρτητης καθώς και να ενημερώνεται η ΚΕΑ για
αρχής επιφορτισμένης με τη διασφά- αυτές. Ακόμη, ζήτησε να γίνεται αξιο-
λιση της συμμόρφωσης της Ευρωπόλ λόγηση της πηγής των δεδομένων
προς τις βασικές αρχές της προστασί- από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ευρω-
ας δεδομένων. πόλ και του Καναδά.
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων συνέ-
χισε και κατά το διαρρεύσαν έτος 2005 2. Συμφωνία μεταξύ Ευρωπόλ και
να εκπροσωπείται στην Κοινή Εποπτι- Αυστραλίας.
κή Αρχή (ΚΕΑ) για την Ευρωπόλ , Η ΚΕΑ γνωμοδότησε θετικά για το επί-
όπως επίσης στην Κοινή Εποπτική πεδο προστασίας προσωπικών δεδο-
Αρχή για τα Τελωνεία που συνεδριά- μένων στην Αυστραλία προκειμένου η
ζουν στην έδρα του Συμβουλίου στις Ευρωπόλ να αρχίσει διαπραγματεύσεις
Βρυξέλλες, με δύο τακτικά και δύο με την Αυστραλία για τη σύναψη συμ-
αναπληρωματικά μέλη. Εκπροσωπεί- φωνίας σχετικά με τη διαβίβαση πλη-
ται επίσης στην Επιτροπή Προσφυγών ροφοριών από την Ευρωπόλ στην
που λειτουργεί στο πλαίσιο της ΚΕΑ Αυστραλία. Η ΚΕΑ έλαβε υπόψη το
Ευρωπόλ με ένα τακτικό και ένα ανα- νομικό πλαίσιο και την πρακτική των
πληρωματικό μέλος. διοικητικών υπηρεσιών της Αυστραλί-
Την ΚΕΑ Ευρωπόλ απασχόλησαν κατά ας στην προστασία προσωπικών δεδο-
το έτος 2005 κυρίως τα κάτωθι : μένων, ιδιαίτερα την παρουσία του
ομοσπονδιακού επιτρόπου για την
α. Συμφωνίες με τρίτα κράτη/οργα- προστασία προσωπικών δεδομένων.
νισμούς. Στη γνωμοδότησή της η ΚΕΑ ζήτησε
να οριστεί εθνικός σύνδεσμος που θα
Εάν η Ευρωπόλ επιθυμεί να διαβιβά- ελέγχει την ανάγκη διαβίβασης και τη
σει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα χρήση των δεδομένων, πρότεινε δε
σε κράτος εκτός ΕΕ, πρέπει πρώτα να ορισμένους όρους σχετικά με τους
συνάπτεται επίσημη συμφωνία μετα- σκοπούς της διαβίβασης ιδιαίτερα
ξύ της Ευρωπόλ και του εν λόγω κρά- όταν πρόκειται για ευαίσθητα δεδομέ-
τους. Πριν από τη σύναψη της συμφω- να, την τήρηση των σχετικών στοιχεί-
νίας η Ευρωπόλ υποχρεούται να λαμ- ων στο έδαφος της Αυστραλίας, τυχόν
124
περαιτέρω διαβιβάσεις, το επίπεδο που διαθέτει η Ευρωπόλ, τα δικαιώμα-

προστασίας για την ασφάλεια των τα των προσώπων. Μέχρι το έτος
δεδομένων. 2005, η ΚΕΑ είχε διεξάγει τέσσερεις
επιθεωρήσεις στις οποίες συμμετεί-
3. Συμφωνία μεταξύ Ευρωπόλ και Κροατίας. χαν και μέλη της ελληνικής αντιπρο-
Ενόψει του γεγονότος ότι η συμφωνία σωπείας. Η τριήμερη επιθεώρηση
περιέχει ειδική ρήτρα κατά την οποία ξεκίνησε στις 15 Μαρτίου και εστίασε
δεν επηρεάζονται άλλες συμφωνίες στις παρακάτω θεματικές ενότητες:
που τυχόν έχουν συναφθεί για ανταλ- 1. Έλεγχος συμμόρφωσης με τις
λαγή πληροφοριών μεταξύ Κροατίας συστάσεις της προηγούμενης (κατά
και άλλου κράτους μέλους της ΕΕ, η το έτος 2004) επιθεώρησης. Η επι-
ΚΕΑ επισήμανε ότι πρέπει να λαμβά- θεώρηση του προηγούμενου έτους
νονται υπόψη ο ειδικός χαρακτήρας εστίασε στην ποιότητα των δεδομέ-
των πληροφοριών που λαμβάνει η νων που περιέχονται στα Αρχεία
Κροατία από την Ευρωπόλ καθώς και Εργασίας (Analytical Working Files,
οι προϋποθέσεις χρήσης τους. Η δε AWFs) της Ευρωπόλ. Ο έλεγχος
αξιολόγηση της αξιοπιστίας της πηγής συμμόρφωσης που πραγματοποίη-
ή των πληροφοριών πρέπει να πραγ- σε η ΚΕΑ ανέδειξε σημαντικά προ-
ματοποιείται με τη σύμφωνη γνώμη βλήματα συμμόρφωσης προς τις
του κράτους μέλους που τα παρέχει. συστάσεις που περιέχονται στο
πόρισμα ελέγχου του έτους 2004. Το
β. Η πρόσβαση της Ευρωπόλ στο SIS σημαντικότερο πρόβλημα εντοπί-
στηκε στην ποιότητα των δεδομέ-
Η ΚΕΑ κλήθηκε να γνωμοδοτήσει σε νων που περιέχονται στα αρχεία της
ένα σχέδιο που της υποβλήθηκε από Ευρωπόλ. Η ΚΕΑ αναγνώρισε ότι το
το Συμβούλιο της ΕΕ για την πρόσβα- πρόβλημα σχετίζεται και με την
ση της Ευρωπόλ στο Σύστημα Πληρο- ποιότητα των δεδομένων που στέλ-
φοριών Σένγκεν (SIS), όπου καθορίζο- νουν τα κράτη-μέλη τα οποία συμ-
νται οι τεχνικές προϋποθέσεις πρό- μετέχουν στα Αρχεία Εργασίας αλλά
σβασης. Βασικός όρος στην απόφαση εντόπισε και την σημαντική ευθύνη
αυτή ήταν η δημιουργία αρχείου κατα- για την ποιότητα των αρχείων την
γραφής συμβάντων κάθε φορά που οποία διατηρεί ακέραια η Ευρωπόλ.
γίνεται πρόσβαση στο SIS από την Για τους παραπάνω λόγους απηύθυ-
Ευρωπόλ με σκοπό να διαπιστώνεται νε μια σειρά από συστάσεις των
η νομιμότητα της πρόσβασης. Η ΚΕΑ οποίων την εφαρμογή θα ελέγξει
συμφώνησε για την αναγκαιότητα του κατά την διάρκεια του τρέχοντος
όρου, επισημαίνοντας ότι η καταγρα- έτους και τόνισε ότι αν δεν βελτιω-
φή πρέπει να περιλαμβάνει την ταυ- θεί η ποιότητα των δεδομένων,
τότητα αυτού που κάνει την έρευνα, κάποια από τα Αναλυτικά Αρχεία θα
την ημερομηνία και ώρα πρόσβασης, κλείσουν.
το κλειδί αναζήτησης και τον αριθμό 2. Έλεγχος επιπλέον Αναλυτικών
των αποτελεσμάτων. Αρχείων. Η ΚΕΑ ζήτησε και έλεγξε
την ποιότητα επιπρόσθετων Αναλυ-
γ. Επιθεώρηση Ευρωπόλ-Μάρτιος τικών Αρχείων και εντόπισε σειρά
2005. προβλημάτων τα οποία δεν διαφέ-
ρουν από εκείνα τα οποία είχαν
Σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος εντοπισθεί κατά την διάρκεια της
1 της σύμβασης Ευρωπόλ, η ΚΕΑ έχει επιθεώρησης του προηγούμενου
ως έργο να ελέγχει κατά πόσο παρα- έτους. Επιπλέον, εντοπίσθηκαν προ-
βιάζονται, κατά την αποθήκευση, επε- βλήματα που σχετίζονται με την
ξεργασία και χρήση των δεδομένων αρχειοθέτηση και τον χρόνο διαγρα-
125
φής των δεδομένων και έγιναν φάνεια στη διαδικασία λήψης των
συστάσεις για τη διόρθωσή τους. αποφάσεών της όσο και στην προσβα-
3. Έλεγχος του υπό ανάπτυξη Πληρο- σιμότητα του κοινού στα έγγραφα, η
φοριακού Συστήματος. Κατά την ΚΕΑ δημοσιεύει πλέον όλες τις νέες
διάρκεια του έτους 2004 ξεκίνησε η γνωμοδοτήσεις καθώς και τις αποφά-
σχεδίαση και ανάπτυξη του νέου σεις της επιτροπής προσφυγών στην
Πληροφοριακού Συστήματος (ΠΣ) ιστοσελίδα της. Πρόσφατα, άρχισε και
της Ευρωπόλ. Κατά τη χρονική στιγ- η ανάρτηση περίληψης των πρακτι-
μή της πραγματοποίησης της επιθε- κών των συνεδριάσεών της.
ώρησης το ΠΣ δεν είχε ολοκληρωθεί Η ΚΕΑ προγραμματίζει τη διοργάνωση
και ως εκ τούτου ο έλεγχος αφορά συνεδρίου το 2006 όπου θα παρουσιά-
στα σχέδια και τα τμήματα του ΠΣ σει τις δραστηριότητές της στο ευρύ
τα οποία είχαν ολοκληρωθεί. Παρά κοινό με σκοπό την ευαισθητοποίησή
το γεγονός ότι βρέθηκαν ελλείψεις του όσον αφορά τα δικαιώματα που
και έγιναν οι σχετικές διορθωτικές έχουν τα άτομα από τη σύμβαση Ευρω-
συστάσεις, αναφέρθηκε η θετική πόλ με συμμετοχή εκπροσώπων από
γενική άποψη της ΚΕΑ σχετικά με ευρωπαϊκά όργανα καθώς και πανεπι-
το υπό ανάπτυξη ΠΣ. στημιακών, δημοσιογράφων και άλλων
Η συμμόρφωση με τις συστάσεις που οργανώσεων, κυβερνητικών και μη.
συμπεριλαμβάνονται στο πόρισμα της
ΚΕΑ καθώς και το νέο ΠΣ της Ευρωπόλ Δ. ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ ΑΡΧΗ
θα ελεγχθούν κατά την διάρκεια της ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΟΛ.
επιθεώρησης του τρέχοντος έτους.
Κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα πρόσβα-
δ. Συνεργασία για την προώθηση της σης σε πληροφορίες της Ευρωπόλ που
προστασίας δεδομένων. αφορούν το άτομό του, καθώς και το
δικαίωμα να ζητεί τον έλεγχο, τη διόρ-
Η ΚΕΑ ανέλαβε πρωτοβουλίες το 2005 θωση ή τη διαγραφή των πληροφορι-
προκειμένου να ενισχύσει τη θέση της ών αυτών. Εάν κάποιο πρόσωπο επι-
στα Ευρωπαικά όργανα και την επικοι- χειρήσει να ασκήσει ένα από αυτά τα
νωνία με αυτά, ιδιαίτερα αναπτύσσο- δικαιώματα και δεν ικανοποιηθεί με
ντας συνεργασία για να βοηθήσει το την απάντηση της Ευρωπόλ στο αίτη-
έργο της επιτροπής στο προτεινόμενο μά του, τότε μπορεί να καταθέσει προ-
σχέδιο απόφασης για την προστασία σφυγή στην επιτροπή προσφυγών της
των προσωπικών δεδομένων στον ΚΕΑ. Αν και τα μέλη της προέρχονται
τρίτο πυλώνα, αλλά και πραγματο- από την ΚΕΑ, η επιτροπή προσφυγών
ποιώντας τακτικές επαφές με την Επι- είναι ανεξάρτητη, δρα αμερόληπτα
τροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιο- και δε δεσμεύεται από τις υποδείξεις
σύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων του της ΚΕΑ. Οι αποφάσεις που λαμβάνο-
Ευρωπαικού Κοινοβουλίου (LIBE νται από την επιτροπή προσφυγών
Committee). Συμμετείχε δε στην Εαρι- είναι τελεσίδικες για όλα τα εμπλεκό-
νή Σύνοδο των Ευρωπαίων Επιτρόπων μενα μέρη.
των αρχών προστασίας προσωπικών Η Επιτροπή προσφυγών ασχολήθηκε
δεδομένων στην Κρακοβία. με δύο περιπτώσεις προσφυγών Γάλ-
λων υπηκόων για μη ικανοποίηση του
ε. Θέματα διαφάνειας δικαιώματος πρόσβασης που άσκησαν
στο αρχείο της Ευρωπόλ. Η ενημέρω-
Συνεχίζοντας τις πρωτοβουλίες που ση που έλαβαν από την Ευρωπόλ
άρχισε το 2004 με την τροποποίηση συνίστατο στη δήλωση ότι είχαν γίνει
του εσωτερικού κανονισμού της προ- έρευνες που τους αφορούσαν, χωρίς
κειμένου να υπάρχει περισσότερη δια- ωστόσο να τους παρασχεθούν άλλες
126
πληροφορίες. Η απάντηση αυτή της Α. Στην ανοικτή Σύνοδο τα ζητή-

Ευρωπόλ που δόθηκε κατ΄εφαρμογή ματα περιστράφηκαν γύρω από τους
του εθνικού δικαίου του κράτους εξής θεματολογικούς άξονες:
μέλους -στην περίπτωση αυτή του
γαλλικού- ήταν, κατά την κρίση της α) Οι άνθρωποι και το Δίκτυο: μια
επιτροπής, σε συμμόρφωση με το εκπολιτιστική προσέγγιση.
άρθρο 19 (3) της Συνθήκης της Ευρω- β) Ένας Νόμος για την προστασία
πόλ, αφού στον εφαρμοσθέντα γαλλι- δεδομένων σε διαφορετικά νομικά,
κό νόμο για την προστασία των προ- οικονομικά, πολιτικά και πολιτι-
σωπικών δεδομένων δεν προβλέπεται στικά συστήματα: ουτοπία ή πραγ-
η δυνατότητα πληροφόρησης του ματικότητα;
υποκειμένου για το αν έγινε επεξεργα- γ) Οι αρχές της προστασίας δεδομέ-
σία των προσωπικών του δεδομένων νων: μια επαρκής απάντηση στο
όταν η σχετική επεξεργασία μπορεί να Ίντερνετ;
επηρεάσει την εθνική ασφάλεια, δ) Νέες τεχνολογίες εισβολής: χρειά-
άμυνα ή τη δημόσια ασφάλεια. ζονται νέοι κανόνες προστασίας
δεδομένων;
Ε. ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΟΔΟΣ ε) Τι μπορούν να προσφέρουν στην
εξασφάλιση της προστασίας δεδο-
Τον Σεπτέμβριο κάθε έτους λαμβάνει μένων οι τεχνικές οργάνωσης και
χώρα η Διεθνής Σύνοδος των Αρχών αξιολόγησης;
Προστασίας Δεδομένων. Στη Σύνοδο στ) Η οικονομία απέναντι σε μια
έχουν δικαίωμα συμμετοχής Αρχές και ευρεία ποικιλομορφία κανόνων για
αρμόδιες υπηρεσίες για την προστα- την προστασία των δεδομένων:
σία δεδομένων από όλα τα κράτη του προς μια απλοποίηση κανονισμών
κόσμου. Τη διοργάνωση της Συνόδου και διαδικασιών;
αναλαμβάνει κάθε έτος η Αρχή της ζ) 10 χρόνια από την Οδηγία
χώρας που εκλέγεται, ανάλογα με τις 95/46/ΕΚ για την προστασία του
κατατεθειμένες υποψηφιότητες, κατά ατόμου από την επεξεργασία προ-
τις εργασίες της Συνόδου του προη- σωπικών δεδομένων και την ελεύ-
γουμένου έτους. Οι Διεθνείς Σύνοδοι θερη διακίνηση των δεδομένων
περιλαμβάνουν δύο μέρη: Την ανοικτή αυτών: Ποιες εμπειρίες, ποιες
Σύνοδο, που έχει μορφή διεθνούς προοπτικές;
συνεδρίου και στην οποία μετέχουν η) Η σημασία της αυτορρύθμισης
εκτός των επίσημων εθνικών φορέων στην εφαρμογή των αρχών για την
προστασίας δεδομένων και άλλοι προστασία δεδομένων.
ενδιαφερόμενοι φορείς του δημόσιου θ) Η αποτελεσματικότητα της επο-
ή ιδιωτικού τομέα και της επιστημονι- πτείας της προστασίας δεδομένων
κής κοινότητας και την κλειστή σύνο- .
δο στην οποία μετέχουν μόνο οι Επί- ι) Η ρύθμιση της διασυνοριακής ροής
τροποι ή οι Αρχές Προστασίας Δεδο- δεδομένων απέναντι στην παγκο-
μένων και κατά τη διάρκεια της οποί- σμιοποίηση.
ας συζητούνται επίκαιρα ζητήματα κ) Πώς μπορούν να συμφιλιωθούν οι
προστασίας δεδομένων και συνήθως διατάξεις για την προστασία των
υιοθετούνται διακηρύξεις επί των δεδομένων με τον αγώνα κατά της
ζητημάτων αυτών. τρομοκρατίας;
Η Διεθνής Σύνοδος το έτος 2005 κα) Ο ρόλος του ιδιωτικού τομέα στην
πραγματοποιήθηκε στις 14-16 Σεπτεμ- επεξεργασία δεδομένων για ικανο-
βρίου στο Μοντρέ της Ελβετίας. ποίηση δημόσιων αναγκών ή όταν
οι ιδιωτικές εταιρείες μετατρέπο-
νται σε «Μεγάλο Αδελφό».
127
κβ)Βιοτράπεζες και σχετικές προκλή- δικαιώματα στην ιδιωτικότητα και την

σεις. προστασία δεδομένων σε όλους τους
κγ)Πολιτικό μάρκετινγκ: προς έναν πολίτες μέσα στην κοινωνία της πλη-
κώδικα δεοντολογίας; ροφορίας, κατά το πρότυπο της
κδ)Η συμβολή των διεθνών οργανι- δέσμευσης που ανέλαβαν στη Σύνοδο
σμών στην εφαρμογή των κανόνων της Σάντα Κρουζ της Βολιβίας οι Αρχη-
προστασίας δεδομένων . γοί των κυβερνήσεων των Ιβηροαμερι-
κε)Αστυνομική συνεργασία στα ομο- κανικών κρατών (Νοέμβριος 2003) και
σπονδιακά κράτη. στη Σύνοδο του Ουαγκαντούγκου οι
Αρχηγοί των κυβερνήσεων των κρατών
Β. Η κλειστή Σύνοδος υιοθέτησε τα που χρησιμοποιούν τη γαλλική ως επί-
εξής 3 διακηρυκτικά κείμενα: σημη γλώσσα (Νοέμβριος 2004).
α) Τη Διακήρυξη του Μοντρέ με τίτλο ΣΤ. ΕΑΡΙΝΗ ΣΥΝΟΔΟΣ

«Η προστασία των προσωπικών
δεδομένων και της ιδιωτικότητας Τον Απρίλιο κάθε έτους λαμβάνει χώρα
σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο: η Εαρινή Σύνοδος των Ευρωπαϊκών
ένα οικουμενικό δικαίωμα που Αρχών Προστασίας Δεδομένων. Στη
σέβεται τις διαφορές» Σύνοδο έχουν δικαίωμα συμμετοχής οι
β) Την Απόφαση για τη χρήση βιομε- Αρχές των κρατών μελών της ΕΕ καθώς
τρικών δεδομένων στα διαβατήρια, και των λοιπών κρατών της Ευρώπης
τα δελτία ταυτότητας και τα ταξι- που δεν είναι μέλη της ΕΕ. Τη διοργά-
διωτικά έγγραφα, και νωση της Συνόδου αναλαμβάνει κάθε
γ) Την Απόφαση για τη χρήση προσω- έτος η Αρχή της χώρας που εκλέγεται,
πικών δεδομένων για πολιτική επι- ανάλογα με τις κατατεθειμένες υποψη-
κοινωνία. Ειδικότερα όσον αφορά φιότητες, κατά τις εργασίες της Συνό-
τη Διακήρυξη του Μοντρέ, οι Αρχές δου του προηγουμένου έτους.
και οι Επίτροποι Προστασίας Δεδο- Οι Εαρινές Σύνοδοι έχουν χαρακτήρα
μένων εξέφρασαν σε αυτή, τη βού- κλειστών συνεδρίων, για κάθε θεματι-
λησή τους για την ενίσχυση της διε- κή ενότητα του οποίου ορίζονται
θνούς αναγνώρισης του οικουμενι- συγκεκριμένοι εισηγητές και στη
κού χαρακτήρα των αρχών που συνέχεια οι αντιπροσωπείες παρου-
περιλαμβάνονται σε αυτή και προς σιάζουν τις εξελίξεις στη δική τους
τον σκοπό αυτό συμφώνησαν να χώρα ή κάνουν παρεμβάσεις επί ειδι-
συνεργασθούν με τις κυβερνήσεις κότερων θεμάτων. Είναι δυνατόν να
και τους διεθνείς και υπερεθνικούς εκδοθούν ψηφίσματα επί σημαντικών
οργανισμούς για την προετοιμασία θεμάτων.
μιας οικουμενικής σύμβασης για Το έτος 2005 η Εαρινή Σύνοδος των
την προστασία των ατόμων σχετικά Αρχών Προστασίας Δεδομένων πραγ-
με την επεξεργασία των προσωπι- ματοποιήθηκε στις 25-26 Απριλίου
κών δεδομένων. στην Κρακοβία της Πολωνίας.
Στο πλαίσιο της πιο πάνω Διακήρυξης Κατά την Εαρινή Σύνοδο της Κρακο-
ενθαρρύνονται οι Αρχηγοί κρατών και βίας αναπτύχθηκαν και συζητήθηκαν
κυβερνήσεων που επρόκειτο να συμ- τα εξής ζητήματα:
μετάσχουν στην Παγκόσμια Σύνοδο για α) Η επίπτωση της Οδηγίας 95/46 για
την Κοινωνία της Πληροφορίας, η την προστασία προσωπικών δεδο-
οποία διεξήχθη στην Τύνιδα από 16 ως μένων στην ΕΕ και τις τρίτες χώρες.
18 Νοεμβρίου 2005, να περιλάβουν β) Οδηγία 95/46: τροποποίηση ή νέα
στην τελική διακήρυξη τη δέσμευση να ερμηνεία; Η επίπτωση της νομολο-
αναπτύξουν ή να ενισχύσουν ένα νομι- γίας του ΔΕΚ στην εφαρμογή της
κό πλαίσιο που να εξασφαλίζει τα Οδηγίας.
128
γ) Διαβίβαση προσωπικών δεδομέ- ρυθμίζονται στον Τίτλο VI της

νων σε τρίτες χώρες - Δεσμευτικοί Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή
εταιρικοί κανόνες - Νέα νομικά Ένωση.
εργαλεία - Το εφαρμοστέο δίκαιο. Επίσης συζητήθηκαν θέματα που
δ) Υπεύθυνοι Προστασίας Προσωπι- απασχόλησαν τις Αρχές κατά τη
κών Δεδομένων. διάρκεια του έτους με σκοπό την
ε) Η άσκηση του δικαιώματος πρό- κοινή αντιμετώπιση των θεμάτων
σβασης από τα υποκείμενα των αυτών και παρουσιάστηκαν τα πορί-
δεδομένων - πρακτική προσέγγιση. σματα των εργασιών των Ομάδων
στ)Ενημέρωση και επιμόρφωση. εργασίας για την εξέταση των Προ-
ζ) Η επεξεργασία και η προστασία σφυγών και για την προστασία
των προσωπικών δεδομένων στο δεδομένων στον Τηλεπικοινωνιακό
πλαίσιο των αρμοδιοτήτων που τομέα.
129

Παραρτημα
Ετησια Εκθεση 2005 – Παραρτημα
ΟΔΗΓΙΑ ΑΡ. 1/2005 από σχετικό έλεγχο στο Υποθηκοφυλακείο

Λαμίας στις 21.4.2004, προέβη σε διαγραφή
Οδηγία για την ασφαλή καταστροφή των στοιχείων που είχε καταχωρημένα στο
προσωπικών δεδομένων μετά το αρχείο της και ως εκ τούτου, δεν υπάρχουν
πέρας της περιόδου που απαιτείται πλέον καταχωρημένα δεδομένα σχετικά με
για την πραγματοποίηση του σκο- τον προσφεύγοντα.
πού επεξεργασίας Κατόπιν τούτου, ο προσφεύγων επανήλθε
στην Αρχή με το από 25.5.2004 έγγραφό του
Η Οδηγία αυτή είναι αναρτημένη στην διαμαρτυρόμενος για τη μη χορήγηση των
ιστοσελίδα της Αρχής [http:// αιτούμενων στοιχείων από την ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ.
www.dpa.gr/Documents/Gre/Apofaseis/dire
ctive_1_2005.doc] και αναπτύσσεται διεξο- ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
δικά στη σελίδα 39
Η προσφυγή ασκείται νομίμως ενώπιον της
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 1 / 2005 Αρχής σύμφωνα με το άρθρο 12 παρ.4 του ν.
2472/97.
Μη ικανοποίηση του δικαιώματος Από την εξέταση της υπόθεσης και την
πρόσβασης ακρόαση του εκπροσώπου της εταιρίας προ-
κύπτει ότι η εταιρία καταχώρισε στο αρχείο
Η Αρχή αφού έλαβε υπόψη τα παρακάτω: της μια εγγραφή κατάσχεσης στο όνομα του
Ο προσφεύγων ***, σε επικοινωνία του με την προσφεύγοντος η οποία στην πραγματικότη-
ΕΘΝΟΚΑΡΤΑ για έκδοση πιστωτικής κάρτας, τα αφορούσε δικαστική μεσεγγύηση. Μετά
πληροφορήθηκε ότι υπάρχει καταχώριση στο δε την τηλεφωνική επικοινωνία που είχε ο
όνομά του στο διατραπεζικό σύστημα τελευταίος με την εταιρία, η εγγραφή ελέγ-
ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ από το υποθηκοφυλακείο Λαμίας χθηκε, διαπιστώθηκε η ανακρίβειά της και
το 1999 στην εγγραφή “κατάσχεση-επιταγές”. διαγράφηκε από το αρχείο. Στην αίτηση που
Στη συνέχεια επικοινώνησε τηλεφωνικά με κατέθεσε ο προσφεύγων με την οποία
την εταιρία ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ, η οποία επαλή- ζητούσε να πληροφορηθεί για την λανθα-
θευσε την πληροφορία και τον ενημέρωσε ότι σμένη εγγραφή, η εταιρία του απάντησε ότι
θα επανελεγχθεί η σχετική καταχώριση. Την δεν εμφανίζεται τίποτα -“σήμερα 25η του
16.4.2004 ο ανωτέρω κατέθεσε προσφυγή μηνός”(Μαίου) -και τον ενημερώνει ότι την
στην Αρχή ζητώντας να ερευνηθεί η νομιμό- 21η Απριλίου διέγραψε “την ως άνω πληρο-
τητα της σχετικής καταχώρισης. φορία”. Η εταιρία δεν απάντησε στο αίτημα
Στις 21.4.2004 η εταιρία τον πληροφόρησε του προσφεύγοντος διότι, όπως ισχυρίστηκε
ότι επρόκειτο για λανθασμένη εγγραφή η ο εκπρόσωπος της εταιρίας, θεώρησε ότι ο
οποία και διαγράφηκε. τελευταίος σκόπευε στην καταβολή αποζη-
Την 23.4.2004 ο προσφεύγων υπέβαλε στην μίωσης από την εταιρία, αφού γνώριζε ήδη
«ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ» αίτηση με την οποία για την ανακριβή εγγραφή.
άσκησε το κατά άρθρο 12 του Ν. 3272/97 Είναι προφανές ότι δεν υπήρξε ικανοποιητι-
δικαίωμα πρόσβασης και ζητούσε να πληρο- κή απάντηση στην άσκηση του δικαιώματος
φορηθεί πότε έγινε η σχετική εγγραφή, πώς πρόσβασης του προσφεύγοντος το οποίο
έγινε αυτή (βάσει ποιου τίτλου), πότε έγινε η αφορούσε την παροχή πληροφοριών σχετικά
διαγραφή και ποια η αιτία της διαγραφής. με την ανακριβή- όπως εξάλλου παραδέχε-
Η εταιρία στην από 14.5.2004 επιστολή της ται και η ίδια η εταιρία - εγγραφή των στοι-
δεν απάντησε στα ανωτέρω ερωτήματα και χείων που τον αφορούσαν στο αρχείο της,
επανέλαβε ότι προέβη στη σχετική διαγραφή κατά παράβαση του άρθρου 12 του
στις 21.4.2004. Σε έγγραφο δε της Αρχής με ν.2472/97. Το γεγονός ότι γνώριζε ο προ-
το οποίο ζητήθηκε να γνωστοποιηθεί στην σφεύγων ότι δεν έχει κατάσχεση στο όνομά
Αρχή αν υπήρξαν ή υπάρχουν καταχωρίσεις του δεν αίρει το δικαίωμά του για πρόσβαση,
στο όνομα του προσφεύγοντος στο αρχείο ούτε την υποχρέωση της εταιρίας να απα-
της εταιρίας, η εταιρία ενημέρωσε ότι, μετά ντήσει με πληρότητα και ορθότητα χωρίς
132
αοριστίες και υπεκφυγές. Και αν ακόμη θεω- δύνους για το απόρρητο της επεξεργασίας.
ρηθεί η τηλεφωνική διαμαρτυρία του προ- Η εταιρεία του απήντησε ότι τα στοιχεία
σφεύγοντος ως άσκηση του δικαιώματος ζητούνται βάσει κοινής υπουργικής απόφα-
αντίρρησης για την ανακρίβεια της καταχώ- σης (Δ16γ/013/348Γ) για την εφαρμογή ειδι-
ρισης, η ικανοποίηση αυτού δεν αναιρεί την κού μειωμένου τιμολογίου για οικογένειες
άσκηση του δικαιώματος πρόσβασης το με τρία ή περισσότερα προστατευόμενα παι-
οποίο είναι αυτοτελές. Πολύ περισσότερο δε διά. Σύμφωνα δε με απόφαση του διευθύνο-
που στην περίπτωση της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ το ντος συμβούλου της ΕΥΔΑΠ, καθορίστηκαν
υποκείμενο δεν ενημερώνεται για τυχόν οι όροι και οι προϋποθέσεις της ειδικής τιμο-
ανακριβείς καταχωρίσεις, καθόσον δεν έχει λόγησης πολυτέκνων οικογενειών, οι οποίες
εφαρμογή το άρθρο 11 παρ.3 του ν.2472/97, και συμπληρώθηκαν με αποφάσεις της διεύ-
δηλαδή δεν απαιτείται in concreto ενημέρω- θυνσης οικονομικής εκμετάλλευσης δικτύων
ση του υποκειμένου πριν δοθεί μια πληρο- της εταιρείας. Όπως ορίζεται σχετικά, ως
φορία σε τρίτους αποδέκτες. προστατευόμενα μέλη θεωρούνται τα παιδιά
Ενόψει της βαρύτητας της πράξης που απο- μέχρι τη συμπλήρωση του 18ου έτους ή του
δείχθηκε και της προσβολής που επήλθε από 25ου, εφόσον σπουδάζουν σε αναγνωρισμέ-
αυτή στο υποκείμενο δηλ. στον καταγγέλλο- νες σχολές. Δεκτά ως αποδεικτικά στοιχεία
ντα, η Αρχή κρίνει ομόφωνα ότι πρέπει να που πρέπει να προσκομίζουν οι πολύτεκνοι
επιβληθούν στον υπεύθυνο της επεξεργασίας για να θεωρούνται τα παιδιά τους από την
οι προβλεπόμενες στο άρθρο 21 παρ.1 εδαφ.α υπηρεσία ως προστατευόμενα, είναι είτε
και β του ν.2472/97 κυρώσεις που αναφέρο- αντίγραφο της φορολογίας εισοδήματος
νται στο διατακτικό, οι οποίες κρίνονται ανά- θεωρημένο από την εφορία για τα παιδιά
λογες με τη βαρύτητα της παράβασης. άνω των 18 ετών, είτε πιστοποιητικό οικογε-
νειακής καταστάσεως όταν υπάρχουν παιδιά
Για τους λόγους αυτούς κάτω των 18 ετών, είτε το τελευταίο εκκαθα-
ριστικό σημείωμα της εφορίας από το οποίο
1. Επιβάλλει στην ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ πρόστιμο να προκύπτει ο αριθμός των παιδιών που
είκοσι χιλιάδων (20,000) Ευρώ για παράβα- θεωρούνται προστατευόμενα μέλη.
ση του άρθρου 12 του ν.2472/97.
2. Διατάσσει την εταιρία να ικανοποιήσει ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
εντός δέκα (10) ημερών το δικαίωμα πρό-
σβασης του προσφεύγοντος ***. Το άρθρο 4 του ν. 2472/97 ορίζει ότι τα προ-
σωπικά δεδομένα για να τύχουν νόμιμης
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 2 / 2005 επεξεργασίας πρέπει μεταξύ άλλων, να είναι
συναφή, πρόσφορα και όχι περισσότερα από
Συλλογή εκκαθαριστικών σημειωμά- όσα κάθε φορά απαιτείται εν όψει των σκο-
των της εφορίας από την ευδαπ πών της επεξεργασίας (παρ. 1 εδάφιο β). Τα
έγγραφα που ζητούνται στην προκειμένη
Η Αρχή αφού έλαβε υπόψη τα παρακάτω περίπτωση προς απόδειξη της ύπαρξης προ-
Ο προσφεύγων *** γνωστοποίησε στην στατευόμενων παιδιών περιέχουν πέραν του
Αρχή με το υπ' αριθμ. *** έγγραφό του ότι η ζητούμενου και άλλα στοιχεία, που αφενός
ΕΥΔΑΠ άλλαξε αυθαίρετα το τιμολόγιο της δεν είναι απαραίτητα για την κρίση της υπη-
ύδρευσης που πλήρωνε ως πολύτεκνος, ρεσίας, αφετέρου μπορεί να είναι και ευαί-
επειδή δεν προσκόμισε εκκαθαριστικό της σθητα, για την επεξεργασία των οποίων
εφορίας που του ζητήθηκε. Υπέβαλε δε ισχύουν αυστηρότερες από το νόμο προϋπο-
αναφορά για το θέμα προς την ΕΥΔΑΠ δια- θέσεις. Ο επιδιωκόμενος σκοπός μπορεί να
μαρτυρόμενος για την απαίτηση αυτή, επιτευχθεί με την προσκόμιση υπεύθυνης
καθόσον στο εκκαθαριστικό σημείωμα περι- δήλωσης του ενδιαφερόμενου, θεωρημένης
έχονται και άλλα προσωπικά δεδομένα που από την αρμόδια ΔΟΥ, όπου να βεβαιώνεται
τον αφορούν, αλλά και γιατί η τήρηση του ο αριθμός των παιδιών που θεωρούνται προ-
εγγράφου αυτού στην εταιρεία ενέχει κιν- στατευόμενα μέλη.
133
Για τους λόγους αυτούς ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
1. Κρίνει ότι η προσκόμιση του εκκαθαρι- Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν. 2472/97:

στικού σημειώματος από τον καταγγέλ- «1) τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για
λοντα στην ΕΥΔΑΠ υπερβαίνει το σκοπό να τύχουν νόμιμης επεξεργασίας πρέπει:
της επεξεργασίας και ως εκ τούτου είναι α) να συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό και
αντίθετη με τις διατάξεις του ν. 2472/97. νόμιμο για καθορισμένους, σαφείς και
2. Απευθύνει σύσταση προς την ΕΥΔΑΠ να νόμιμους σκοπούς και να υφίστανται
διακόψει τη συλλογή των εκκαθαριστικών θεμιτή και νόμιμη επεξεργασία ενόψει
σημειωμάτων της εφορίας και των φορο- των σκοπών αυτών
λογικών δηλώσεων από τους πολύτε- β) να είναι συναφή, πρόσφορα και όχι
κνους καταναλωτές. Ο επιδιωκόμενος περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτεί-
σκοπός μπορεί να επιτευχθεί με την προ- ται εν όψει των σκοπών επεξεργασίας.»
σκόμιση υπεύθυνης δήλωσης του ενδια- Κατά το άρθρο 6 παρ. 1 του ίδιου νόμου
φερομένου, θεωρημένης από την αρμόδια «ο υπεύθυνος επεξεργασίας υποχρεούται
ΔΟΥ, όπου να βεβαιώνεται ο αριθμός των να γνωστοποιήσει εγγράφως στην Αρχή,
ενήλικων τέκνων που θεωρούνται προ- τη σύσταση και λειτουργία αρχείου ή την
στατευόμενα μέλη. έναρξη της επεξεργασίας». Κατά το
άρθρο 11 παρ. 1 του ίδιου νόμου «ο υπεύ-
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 3 / 2005 θυνος επεξεργασίας οφείλει, κατά το στά-
διο της συλλογής δεδομένων προσωπι-
Απόφαση για κλειστό κύκλωμα κού χαρακτήρα, να ενημερώνει με τρόπο
τηλεόρασης σε κατάστημα πρόσφορο και σαφή τα υποκείμενα για
αερολιμένα την ταυτότητα του, τον σκοπό της επε-
ξεργασίας, τους αποδέκτες και την ύπαρ-
Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: ξη του δικαιώματος πρόσβασης». Κατά το
1) Η Διεύθυνση Αερολιμένων της άρθρο 1 παρ. 2 της οδηγίας 1122/26-9-
Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας με τη 2000 για τα κλειστά κυκλώματα:
με αρ. πρωτ. *** αναφορά της προς την A) «κριτήριο για τη νομιμότητα της επεξερ-
Αρχή ζήτησε την εξέταση της νομιμότη- γασίας είναι : α) η αρχή της αναγκαιότητας,
τας της χρήσης του κλειστού συστήμα- σύμφωνα με την οποία η επεξεργασία επι-
τος παρακολούθησης που έχει τοποθε- τρέπεται εφόσον ο σκοπός της δεν μπορεί
τήσει η εταιρία *** στους χώρους που να επιτευχθεί με εξ ίσου αποτελεσματικά
νοικιάζει στον Κρατικό Αερολιμένα ***. αλλά λιγότερο επαχθή για το άτομο μέσα
2) Το πόρισμα του ελέγχου που διενήργησε και β) η αρχή της αναλογικότητας, σύμφω-
ο ελεγκτής της Αρχής Παναγιώτης να με την οποία το έννομο συμφέρον του
Νάστου στις 28-6-2004, μετά από εντο- υπεύθυνου επεξεργασίας πρέπει να υπε-
λή του Προέδρου της, στο κλειστό ρέχει καταφανώς, σε κάθε συγκεκριμένη
κύκλωμα τηλεόρασης που είχε εγκατα- περίπτωση, των δικαιωμάτων και συμφε-
στήσει η εν λόγω εταιρία στον Κρατικό ρόντων των προσώπων στα οποία αναφέ-
Αερολιμένα ***, προκειμένου να διαπι- ρονται τα δεδομένα και δεν βλάπτονται οι
στωθεί αν τηρούνται οι διατάξεις του Ν. προσωπικές τους ελευθερίες.
2472/1997 και οι όροι της με αρ. πρωτ. B) τα δεδομένα που συλλέγονται με κλειστό
1122/26-9-2000 οδηγίας της Αρχής όπως κύκλωμα τηλεόρασης πρέπει να είναι
αυτή ισχύει σήμερα. συναφή και πρόσφορα και πάντως όχι
3) Τα όσα κατέθεσε ο εκπρόσωπος της περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτεί-
Εταιρίας κατά την συνεδρίαση της 15-7- ται, για να επιτευχθεί ο σκοπός της επε-
2004. ξεργασίας και θα πρέπει τα σημεία στα
Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω οποία εγκαθίστανται οι σταθερές βιντεο-
στοιχείων και κατόπιν διαλογικής κάμερες και ο τρόπος λήψης να καθορί-
συζήτησης ζονται, έτσι ώστε να μην συλλέγονται
134
περισσότερα δεδομένα από όσα είναι απο- σκληρό δίσκο προκειμένου να παρέχει περισ-
λύτως απαραίτητα για τον σκοπό που επι- σότερες δυνατότητες καταχώρησης και επε-
διώκεται. Έτσι, για παράδειγμα, αν το κλει- ξεργασίας εικόνων και ήχου. Τέλος, δεν υπήρ-
στό κύκλωμα τηλεόρασης ενός καταστή- χαν πινακίδες που να ενημερώνουν τον κόσμο
ματος ή μίας τράπεζας αποβλέπει στην ότι ο χώρος του κυλικείου και του καταστήμα-
πρόληψη της κλοπής αγαθών ή την απο- τος ειδών λαϊκής τέχνης που βρίσκεται στην
τροπή ληστείας, τα δεδομένα που συλλέ- αίθουσα αναχωρήσεων βιντεοσκοπείται.
γονται δεν θα πρέπει να είναι τέτοια, ώστε Από το πόρισμα ελέγχου και από τα όσα
να μπορούν να χρησιμεύουν για τον έλεγχο δήλωσε ενώπιον της Αρχής ο εκπρόσωπος της
της συμπεριφοράς ή της απόδοσης των εταιρίας *** προέκυψαν τα εξής:
εργαζομένων». i. το κλειστό κύκλωμα παρακολούθησης
τοποθετήθηκε χωρίς να έχει γνωστοποιη-
Όπως προκύπτει από τα αρχεία της Αρχής, ο θεί στην Αρχή κατά παράβαση του άρθρου
υπεύθυνος επεξεργασίας δεν γνωστοποίησε 6 του Ν. 2472/97.
την εγκατάσταση του συστήματος αυτού στην ii. η εταιρία δεν τοποθέτησε πινακίδες που να
Αρχή όπως όφειλε σύμφωνα με το άρθρο 6 του ενημερώνουν τους επιβάτες των αεροπορι-
Ν. 2472/97 και την με αρ. πρωτ. 1122/26-9- κών εταιριών ότι λαμβάνονταν εικόνα τους
2000 οδηγία της Αρχής. Κατά το πόρισμα του από τον χώρο αναχωρήσεων και από το
προαναφερόμενου ελέγχου έχουν τοποθετη- κυλικείο της εταιρίας παραβιάζοντας το
θεί δύο (2) κάμερες στο χώρο του κυλικείου, άρθρο 11 του Ν. 2472/97.
μία (1) κάμερα στην αποθήκη της επιχείρησης iii. σκοπός της επεξεργασίας ήταν ο περιορι-
και μία (1) στην αίθουσα αναχωρήσεων όπου η σμός των κλοπών και η συνεχής και διαρ-
επιχείρηση διατηρεί κατάστημα με είδη λαϊ- κής παρακολούθηση των εργαζομένων
κής τέχνης. Η κάμερα στην αίθουσα αναχωρή- παραβιάζοντας το άρθρο 1 Β της οδηγίας
σεων είναι σταθερή και βρίσκεται σε θέση που 1122/26-9-2000.
καλύπτει και τις πύλες επιβίβασης των επιβα- iv. η κάμερα που έχει τοποθετηθεί στην
τών στα αεροσκάφη καθώς και τον χώρο ανα- αίθουσα αναχωρήσεων εκτός των υπαλλή-
μονής. Η μία κάμερα που βρίσκεται στο κυλι- λων καταγράφει και τους προς επιβίβαση
κείο είναι περιστρεφόμενη και από την θέση επιβάτες γεγονός που παραβιάζει το άρθρο
που βρίσκεται είναι δυνατή η καταγραφή της 4 του Ν. 2472/97 και το άρθρο 1 παρ. 2Α της
κίνησης των επιβατών κατά την διάρκεια του οδηγίας 1122/26-9-2000.
ελέγχου τους από τις αστυνομικές αρχές του v. η εταιρία τοποθέτησε μικρόφωνο στον
αεροδρομίου λίγο πριν την επιβίβαση στο χώρο του κυλικείου που καταγράφει τους
αεροσκάφος. Τέλος η δεύτερη κάμερα του διαλόγους των υπαλλήλων με τους πελά-
κυλικείου είναι σταθερή, διαθέτει μικρόφωνο τες παραβιάζοντας το άρθρο 4 του Ν.
και από την συνδεσμολογία της με την κεντρι- 2472/97 και το άρθρο 1 παρ. 2 Β της οδηγί-
κή μονάδα του συστήματος παρακολούθησης ας 1122/26-9-2000.
διαπιστώθηκε ότι γίνεται μετάδοση των συνο-
μιλιών που λαμβάνουν χώρα στο χώρο του Για τους λόγους αυτούς
κυλικείου. Δεν ήταν δυνατό να προσδιορισθεί
αν είναι δυνατή η λήψη συνομιλιών από τους 1. Επιβάλλει στην εταιρία *** πρόστιμο
γύρω χώρους καθώς δεν είναι γνωστή η ευαι- ύψους είκοσι χιλιάδων (20.000) ευρώ.
σθησία του μικροφώνου λόγω έλλειψης των 2. Διατάσσει την απεγκατάσταση του κλει-
τεχνικών προδιαγραφών της κάμερας και του στού κυκλώματος παρακολούθησης από
μικροφώνου. Οι τέσσερεις συνολικά κάμερες το χώρο του καταστήματος της εταιρίας
και το ένα μικρόφωνο συνδέονταν με μια *** στο αεροδρόμιο ***, πλην αυτής που
κεντρική μονάδα ελέγχου η οποία μέσω ενός είναι εγκατεστημένη στο χώρο της αποθή-
ISDN modem έδινε την δυνατότητα στον ιδιο- κης και την γνωστοποίηση στην Αρχή της
κτήτη της εταιρίας για απομακρυσμένη συλ- ολοκλήρωσης της απεγκατάστασης εντός
λογή των δεδομένων. Να τονισθεί ότι η ενός μηνός από την κοινοποίηση της
κεντρική μονάδα μπορεί να εξοπλισθεί με παρούσας.
135
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 4 / 2005 (κλείδωμα), η διαγραφή, η καταστροφή»

(άρθρο 2 δ΄). «“Υπεύθυνος επεξεργασίας”
Μη ικανοποίηση δικαιώματος [νοείται] οποιοσδήποτε καθορίζει τον
πρόσβασης στην προέλευση των σκοπό και τον τρόπο επεξεργασίας των
προσωπικών δεδομένων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, όπως
φυσικό ή νομικό πρόσωπο, δημόσια αρχή
Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: ή υπηρεσία ή οποιοσδήποτε άλλος οργανι-
1) Την με αριθμ. Πρωτ. *** προσφυγή (και σμός» (άρθρο 2 ζ΄).
τα συμπληρωματικώς υποβληθέντα 2) «Καθένας έχει δικαίωμα να γνωρίζει εάν
έγγραφα) του *** προς την Αρχή με την δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που
οποία αυτός καταγγέλλει ότι ο ***, ο τον αφορούν αποτελούν ή αποτέλεσαν
οποίος διατηρεί κοσμηματοπωλείο στην αντικείμενο επεξεργασίας. Προς τούτο, ο
Αθήνα, έστειλε στον προσφεύγοντα ευχε- υπεύθυνος επεξεργασίας, έχει υποχρέω-
τήρια κάρτα και δεν ικανοποίησε το ση να του απαντήσει εγγράφως». (άρθρο
δικαίωμά του προσβάσεως σχετικά με τον 12 § 1).
τρόπο που πληροφορήθηκε τα προσωπι- 3 «Το υποκείμενο των δεδομένων έχει
κά του στοιχεία (ονοματεπώνυμο και δικαίωμα να ζητεί και να λαμβάνει από
διεύθυνση). τον υπεύθυνο επεξεργασίας, χωρίς καθυ-
2) Το υπ΄ αριθμ. *** έγγραφο της Αρχής, με στέρηση και κατά τρόπο εύληπτο και
το οποίο ζήτησε η Αρχή τις απόψεις του σαφή, τις ακόλουθες πληροφορίες:
*** σχετικά με την προσφυγή του ***, το α) Όλα τα δεδομένα προσωπικού χαρακτή-
οποίο δεν απαντήθηκε. ρα που το αφορούν, καθώς και την προέ-
3) Τις καταθέσεις των κληθέντων προσώπων λευσή τους. …» (άρθρο 12 § 2 α΄).
κατά την συνεδρίαση. 4) «Εάν ο υπεύθυνος επεξεργασίας δεν απα-
Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω ντήσει εντός δεκαπέντε (15) ημερών ή εάν
στοιχείων και κατόπιν διαλογικής συζήτησης η απάντησή του δεν είναι ικανοποιητική,
το υποκείμενο των δεδομένων έχει
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ δικαίωμα να προσφύγει στην Αρχή. Στην
περίπτωση κατά την οποία ο υπεύθυνος
Α. Κατά τις διατάξεις του Ν.2472/1997: επεξεργασίας αρνηθεί να ικανοποιήσει το
1) «“Δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα” αίτημα του ενδιαφερόμενου, κοινοποιεί
[νοούνται] κάθε πληροφορία που αναφέ- την απάντησή του στην Αρχή και ενημε-
ρεται στο υποκείμενο των δεδομένων. ..» ρώνει τον ενδιαφερόμενο ότι μπορεί να
(άρθρο 2 α΄). «“Υποκείμενο των δεδομέ- προσφύγει σε αυτήν». (άρθρο 12 § 4).
νων” [νοείται] το φυσικό πρόσωπο στο 5) Τέλος, τα άρθρα 19 § 1 στ΄ και 21 προβλέ-
οποίο αναφέρονται τα δεδομένα…» πουν διοικητικές κυρώσεις επιβαλλόμε-
(άρθρο 2 γ΄). «“Επεξεργασία δεδομένων νες στους υπευθύνους επεξεργασίας για
προσωπικού χαρακτήρα” (“επεξεργα- παράβαση υποχρεώσεων που απορρέουν
σία”) [νοείται] κάθε εργασία ή σειρά από τον Ν.2472/1997. Συγκεκριμένα, «Η
εργασιών που πραγματοποιείται, από το Αρχή επιβάλλει στους υπεύθυνους επε-
Δημόσιο ή από νομικό πρόσωπο δημο- ξεργασίας ή στους τυχόν εκπροσώπους
σίου δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου ή ένωση τους τις ακόλουθες διοικητικές κυρώσεις,
προσώπων ή φυσικό πρόσωπο με ή χωρίς για παράβαση των υποχρεώσεών τους
τη βοήθεια αυτοματοποιημένων μεθόδων που απορρέουν από τον παρόντα νόμο
και εφαρμόζονται σε δεδομένα προσωπι- και από κάθε άλλη ρύθμιση που αφορά
κού χαρακτήρα, όπως η συλλογή, η κατα- την προστασία του ατόμου από την επε-
χώριση, η οργάνωση, η διατήρηση ή απο- ξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρα-
θήκευση, η τροποποίηση, η εξαγωγή, η κτήρα: ….
χρήση, η διαβίβαση, η διάδοση ή κάθε β) Πρόστιμο ποσού από τριακόσιες χιλιάδες
άλλης μορφής διάθεση, η συσχέτιση ή ο (300.000) έως πενήντα εκατομμύρια
συνδυασμός, η διασύνδεση, η δέσμευση (50.000.000) δραχμές. …..». (άρθρο 21 §
136
1). «Οι υπό στοιχεία β, γ, δ και ε διοικητι- Αρχής, δεν δόθηκε πάντως γραπτή απά-
κές κυρώσεις της προηγούμενης παρα- ντηση σχετικά με την προέλευση των
γράφου επιβάλλονται πάντοτε ύστερα προσωπικών δεδομένων του προσφεύγο-
από ακρόαση του υπεύθυνου επεξεργασί- ντα. Ούτε άλλωστε δόθηκε σαφής και ικα-
ας ή του εκπροσώπου του. Είναι ανάλογες νοποιητική απάντηση ως προς την πηγή
προς τη βαρύτητα της παράβασης που των προσωπικών δεδομένων που συγκε-
καταλογίζεται. ...» (άρθρο 21 § 2) ντρώνει και επεξεργάζεται η επιχείρησή
Β. Από τα στοιχεία του φακέλου και τις του για την αποστολή ευχετήριων καρ-
καταθέσεις των κληθέντων προσώπων τών, και συγκεκριμένα ως προς την πηγή
προέκυψε ότι: ο προσφεύγων *** έλαβε των προσωπικών δεδομένων του προ-
από τον ***, ο οποίος διατηρεί κοσμημα- σφεύγοντος. Στέλνοντας ο καθ΄ού 3.000
τοπωλείο στην Αθήνα, επί της οδού *** κάρτες σε γνωστούς και μη, όχι ο ίδιος,
αριθμ. ***, ευχετήρια κάρτα, χωρίς, κατά αλλά το προσωπικό του, δεν γνωρίζει, αν
τους ισχυρισμούς του προσφεύγοντος, να και υπεύθυνος επεξεργασίας, με απόλυτη
υπάρξει ποτέ οποιαδήποτε σχέση ή βεβαιότητα από πού κάθε φορά συλλέ-
συναλλαγή μεταξύ τους, γεγονός που χθηκαν τα προσωπικά αυτά δεδομένα
δημιούργησε στον προσφεύγοντα απορία (ενδεχομένως από το πελατολόγιο, τηλε-
σχετικά με τον τρόπο που ο *** πληροφο- φωνικούς ή άλλους καταλόγους). Προέ-
ρήθηκε τα προσωπικά του στοιχεία (ονο- κυψε δε ότι ο καθ' ού δεν γνωρίζει με
ματεπώνυμο και διεύθυνση). Για τον λόγο απόλυτη βεβαιότητα την πηγή των προ-
αυτό άσκησε ο προσφεύγων το δικαίωμά σωπικών δεδομένων του προσφεύγοντος,
του προσβάσεως, κατ' άρθρο 12 του και ως εκ τούτου, μάλλον, αδυνατούσε να
Ν.2472/1997, ρωτώντας τον καθ' ού η απαντήσει εγγράφως στο υποκείμενο των
προσφυγή για την πηγή της πληροφόρη- δεδομένων, ικανοποιώντας το δικαίωμα
σης των προσωπικών του δεδομένων. προσβάσεως σύμφωνα με το άρθρο 12 § 2
Αρχικά τηλεφωνικώς δύο φορές, από τις α΄ του Ν.2472/1997. Δεν κατέστησε, λοι-
οποίες την πρώτη του δόθηκε μία απά- πόν, δυνατή τη γνώση του υποκειμένου
ντηση που δεν επιβεβαιώθηκε, ότι δηλα- των δεδομένων σχετικά με την προέλευ-
δή τα στοιχεία είχαν ληφθεί από τον ση των προσωπικών του στοιχείων, ώστε
κατάλογο των μελών της *** λέσχης. Η να ασκήσει ο προσφεύγων τυχόν περαιτέ-
*** όμως λέσχη του δήλωσε, όπως ισχυρί- ρω δικαιώματά του.
ζεται, ότι ο καθ' ού ουδέποτε υπήρξε Επειδή, όμως, κατά τα προεκτεθέντα, ο
μέλος της. Την δε δεύτερη φορά του ***, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, όφειλε
δόθηκε από τον καθ' ού η προσφυγή μία να απαντήσει στον προσφεύγοντα εγγρά-
ασαφής και αόριστη απάντηση. Εν συνε- φως ικανοποιώντας το δικαίωμά του προ-
χεία ο προσφεύγων με την από *** εξώδι- σβάσεως σχετικά με την προέλευση των
κη διαμαρτυρία-πρόσκληση-δήλωση, δεδομένων που αφορούν τον τελευταίο
έταξε στον καθ' ού η προσφυγή 10ημερη κατά την προαναφερθείσα διάταξη, η
προθεσμία να του γνωρίσει την πηγή πλη- Αρχή κρίνει ότι πρέπει να του επιβληθεί η
ροφόρησης των προσωπικών του στοιχεί- στο διατακτικό της απόφασης κύρωση, η
ων, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 12 § 2 οποία και κρίνεται ανάλογη με την βαρύ-
του Ν.2472/1997. Στην εξώδικη αυτή δια- τητα της πράξης, λαμβανομένων υπόψη
μαρτυρία-πρόσκληση-δήλωση ουδεμία των συγκεκριμένων συνθηκών κάτω από
απάντηση έλαβε ο προσφεύγων. Εξάλλου τις οποίες τελέστηκε η κρινόμενη παρά-
ούτε στο με αριθμ. Πρωτ. *** έγγραφο της βαση στα πλαίσια της επιχειρηματικής
Αρχής προς τον καθ' ού η προσφυγή, με δραστηριότητας του καθ' ού ως κοσμημα-
το οποίο ζητήθηκαν οι απόψεις του - τοπώλη, της μακρόχρονης εμπειρίας του
εντός 15ημερης προθεσμίας- επί των στο επάγγελμα, συνεκτιμώμενης δε και
καταγγελλομένων, δόθηκε απάντηση. της προσωπικής βλάβης που υπέστη ο
Όπως δε προκύπτει και από την κατάθε- προσφεύγων (οικογενειακή κρίση λόγω
ση του καθ' ού η προσφυγή ενώπιον της υπονοιών της συζύγου του σχετικά με την
137
τυχόν ύπαρξη άλλου προσώπου στη ζωή ται στο υποκείμενο των δεδομένων. …».
του, βλ. την από *** εξώδικη διαμαρτυρία ββ) «“Υποκείμενο των δεδομένων”,» -νοεί-
- πρόσκληση - δήλωση του προσφεύγο- ται- «το φυσικό πρόσωπο στο οποίο αναφέ-
ντος κατά του καθ' ού, όπως αυτή ρονται τα δεδομένα….»
συμπληρώθηκε από διευκρινίσεις που γγ) «“Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού
έδωσε ο προσφεύγων κατά την παράστα- χαρακτήρα” (“επεξεργασία”),» -νοείται-
σή του ενώπιον της Αρχής). «κάθε εργασία ή σειρά εργασιών που πραγ-
ματοποιείται, από το Δημόσιο ή από νομικό
Για τους λόγους αυτούς πρόσωπο δημοσίου δικαίου ή ιδιωτικού
δικαίου ή ένωση προσώπων ή φυσικό πρό-
Εξετάζοντας την με αριθμ. Πρωτ. *** προ- σωπο με ή χωρίς τη βοήθεια αυτοματοποιη-
σφυγή του *** μένων μεθόδων και εφαρμόζονται σε δεδο-
Επιβάλλει, για τους αναφερόμενους στο σκε- μένα προσωπικού χαρακτήρα, όπως η συλ-
πτικό λόγους, στον καθ' ού η προσφυγή την λογή, η καταχώριση, η οργάνωση, η διατήρη-
κύρωση του προστίμου, ύψους 3.000 ευρώ. ση ή αποθήκευση, η τροποποίηση, η εξαγω-
γή, η χρήση, η διαβίβαση, η διάδοση ή κάθε
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 6 / 2005 άλλης μορφής διάθεση, η συσχέτιση ή ο συν-
δυασμός, η διασύνδεση, η δέσμευση (κλεί-
Αναβολή εξέτασης προσφυγής με δωμα), η διαγραφή, η καταστροφή».
αναλογική εφαρμογή της διάταξης δδ) «“Αρχείο δεδομένων προσωπικού χαρα-
ΚΠολΔ 250 κτήρα” (“αρχείο”),» -νοείται- «σύνολο δεδο-
μένων προσωπικού χαρακτήρα, τα οποία
Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: αποτελούν ή μπορεί να αποτελέσουν αντι-
1) Την με αριθμ. πρωτ. *** προσφυγή των στ κείμενο επεξεργασίας, και τα οποία τηρού-
και ζ κατά των α, β, γ, δ, την συμπληρωμα- νται είτε από το Δημόσιο ή από νομικό πρό-
τική αίτησή - προσφυγή τους (με αριθμ. σωπο δημοσίου δικαίου, ή ιδιωτικού δικαίου
πρωτ. ***) και όλα τα συνοδευτικά ή ένωση προσώπων ή φυσικό πρόσωπο»
έγγραφα και τις προσκομισθείσες κασέτες. εε) « “Υπεύθυνος επεξεργασίας”,» -νοείται-
2) Τα Πρακτικά των συνεδριάσεων της «οποιοσδήποτε καθορίζει τον σκοπό και τον
Αρχής της 29.4.2004, 20.5.2004, 17.6.2004, τρόπο επεξεργασίας των δεδομένων προσω-
και 1.7.2004, οπότε και ολοκληρώθηκε η πικού χαρακτήρα, όπως φυσικό ή νομικό
ακρόαση των κληθέντων ενώπιόν της. πρόσωπο, δημόσια αρχή ή υπηρεσία ή
3) Τα συμπληρωματικά έγγραφα που κατα- οποιοσδήποτε άλλος οργανισμός. …..»
τέθηκαν ενώπιον της Αρχής και τα εκατέ- Β) Σύμφωνα με το άρθρο 4 § 1 του
ρωθεν Υπομνήματα. Ν.2472/1997 «Τα δεδομένα προσωπικού
4) Τις διευκρινήσεις (με αριθμ. πρωτ. ***) χαρακτήρα για να τύχουν νόμιμης επεξεργα-
που ζητήθηκαν από το κανάλι *** με το σίας πρέπει :
με αριθμ. πρωτ. *** έγγραφο της Αρχής. α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό και
Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω νόμιμο για καθορισμένους, σαφείς και νόμι-
στοιχείων του φακέλου και κατόπιν δια- μους σκοπούς και να υφίστανται θεμιτή και
λογικής συζήτησης νόμιμη επεξεργασία ενόψει των σκοπών
αυτών. ….
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ γ) Να είναι ακριβή και, εφόσον χρειάζεται,
να υποβάλλονται σε ενημέρωση»
Ι. Κατά τις διατάξεις του Ν. 2472/1997: Γ) Σύμφωνα με το άρθρο 19 § 1 του ιδίου
Α) Και συγκεκριμένα σύμφωνα με το άρθρο 2 νόμου,
του Ν.2472/1997, που περιέχει τους ορι- «Η Αρχή έχει τις εξής αρμοδιότητες, …..
σμούς των εννοιών που χρησιμοποιεί ο η) Ενεργεί αυτεπαγγέλτως ή κατόπιν παραγ-
νόμος αυτός: γελίας διοικητικούς ελέγχους σε κάθε
αα) «“Δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα”,» - αρχείο. Έχει προς τούτο δικαίωμα προσβά-
νοούνται- «κάθε πληροφορία που αναφέρε- σεως στα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα
138
και συλλογής κάθε πληροφορίας για τους της 1.7.04, οπότε και ολοκληρώθηκε η ακρόα-
σκοπούς του ελέγχου, χωρίς να μπορεί να ση των κληθέντων. Επίσης, κατά τις προανα-
της αντιταχθεί κανενός είδους απόρρητο. φερόμενες συνεδριάσεις κάλεσε και άκουσε
….» τον Τηλεοπτικό Σταθμό *** (βλ. σχετικές
Δ) Σύμφωνα με το άρθρο 22 § 10 του ιδίου κλήσεις και σχετικά πρακτικά συνεδριάσεων).
νόμου, Κατά τις συνεδριάσεις αυτές παραστάθηκαν
«Για τα εγκλήματα του παρόντος νόμου ο όλοι οι κληθέντες πλην του δ.
Πρόεδρος και τα μέλη της Αρχής καθώς και Α. Κατά την ενώπιον της Αρχής διαδικασία
οι προς τούτο ειδικά εντεταλμένοι υπάλλη- ακρόασης κατά τις προαναφερόμενες συνε-
λοι του τμήματος ελεγκτών της Γραμματείας δριάσεις και κυρίως τη συνεδρίαση της
είναι ειδικοί ανακριτικοί υπάλληλοι και 1.7.04, τα συναφή Υπομνήματα που κατέθε-
έχουν όλα τα δικαιώματα που προβλέπει σαν στις ταχθείσες προθεσμίες, ως και τα
σχετικά ο Κώδικας Ποινικής Δικονομίας. κατά καιρούς προσκομισθέντα έγγραφα:
….», τέλος, α. Οι προσφεύγοντες:
Ε) Σύμφωνα με το άρθρο 183 του ΚΠΔ, αα) επιβεβαίωσαν το περιεχόμενο της προ-
«Πότε διατάσσεται πραγματογνωμοσύνη. Αν σφυγής τους ενώπιον της Αρχής και συγκε-
απαιτούνται ειδικές γνώσεις ορισμένης επι- κριμένα:
στήμης ή τέχνης για να γίνει ακριβής διάγνω- 1) Την από το σταθμό *** παρουσίαση της
ση και κρίση κάποιου γεγονότος, οι ανακριτι- εκπομπής *** του δημοσιογράφου *** κατά
κοί υπάλληλοι ή το δικαστήριο μπορούν τις ημερομηνίες 23.3.02. 25.5.02, 3.6.02, 5.6.02,
αυτεπαγγέλτως ή με αίτηση κάποιου διαδί- 6.6.02 και 10.6.02.
κου ή του εισαγγελέα να διατάξουν πραγμα- 2) Την αυθεντική αποτύπωση στις προσκομι-
τογνωμοσύνη». σθείσες στην Αρχή απομαγνητοφωνήσεις του
ΙΙ. Με την από *** (αριθμ. Πρωτ. ***) προ- περιεχομένου των κασετών των πιο πάνω
σφυγή τους, ενώπιον της Αρχής Προστασίας εκπομπών που επίσης προσκομίστηκαν,
Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (Αρχή), καθώς και τη γνησιότητα του περιεχομένου
κατά των α, β, γ, δ, οι στ και ζ κατήγγειλαν ότι των κασετών αυτών.
οι καθών σχημάτισαν παράνομα αρχείο με ββ. Θεώρησαν ως υπεύθυνους για την επε-
προσωπικά τους δεδομένα και έκαναν μεταξύ ξεργασία των προσωπικών τους δεδομένων
των άλλων επεξεργασία των δεδομένων όλους τους καθών, πλην του γ, ως προς τον
αυτών στις ακόλουθες εκπομπές του οποίο είχαν ήδη παύσει να στρέφουν την
Τηλεοπτικού Σταθμού *** (στη συνέχεια ***) προσφυγή τους από τη συνεδρίαση της
με τον τίτλο *** που παρουσίαζε ο δημοσιο- 29.4.2004.
γράφος ***: 23.3.02, 25.5.02, 3.6.02, 5.6.02, γγ. Επιβεβαίωσαν την υποβολή της
6.6.02 και 10.6.02. Για την απόδειξη των ισχυ- έγκλησης εκ μέρους τους (του α΄ των προ-
ρισμών τους οι προσφεύγοντες προσκόμισαν σφευγόντων) κατά των καθών, αντίγραφο
στην Αρχή κασέτες των επίμαχων εκπομπών, της οποίας και προσκόμισαν στην Αρχή. Η
καθώς και απομαγνητοφώνησή τους, υπο- έγκληση στρέφεται και κατ' άλλων - πλην
γραμμίζοντας χαρακτηριστικά αποσπάσματα των καθών - προσώπων, αφορά - πέραν των
από τις απομαγνητοφωνήσεις αυτές. Επιση- άλλων - σε συμπεριφορές που αποτελούν
μαίνεται ότι μεταξύ των προσφευγόντων και αντικείμενο της προσφυγής τους προς την
των καθών - ιδιαίτερα μεταξύ των στ - ζ και α Αρχή, και βρίσκεται σήμερα στο στάδιο της
- υπάρχει οξύτατη αντιδικία που έχει μετα- προκαταρτικής εξέτασης.
φερθεί στα ποινικά και τα πολιτικά δικαστή- β. Οι καθών η προσφυγή:
ρια και αφορά διαφορές τους σε ζητήματα αα. Δεν αρνήθηκαν κατηγορηματικά ούτε
που έχουν σχέση με το χρηματιστήριο. συνολικά τη συμμετοχή τους στις πιο πάνω
Η Αρχή προς διερεύνηση της καταγγελίας εκπομπές, διαφοροποιήθηκαν όμως ως προς
κάλεσε ενώπιόν της τους προσφεύγοντες και τα ακόλουθα σημεία:
τους καθών η προσφυγή στη συνεδρίασή της 1. Ο από αυτούς α δέχτηκε τη συμμετοχή του
της 29.4.04 και -μετ' αναβολή- στις συνεδριά- σε όλες τις εκπομπές πλην εκείνης της 23.3.02
σεις της, της 20.5.04, της 17.6.04 και τελικά (Βλ. ιδιαίτερα πρακτικά της 1.7.04, σελ. 38).
139
2. Ο από αυτούς β δέχτηκε ότι είχε λάβει Β. Από το σύνολο των στοιχείων που υπάρ-
μέρος στις εκπομπές αυτές, καθώς και σε χουν στο φάκελο της υπόθεσης, όπως έχει
εκπομπές άλλων Τηλ/κών σταθμών, δεν σχηματιστεί από τα έγγραφα που προσκόμι-
ήταν σε θέση, όμως, να προσδιορίσει σε σαν τα μέρη, τις δηλώσεις ή καταθέσεις τους
ποιες ακριβώς αυτό είχε συμβεί. Αρνήθηκε ενώπιον της Αρχής και τα πρακτικά των
δε κατηγορηματικά τη συμμετοχή του σε συζητήσεων ενώπιόν της, προκύπτει εξάλ-
εκπομπή της 23.3.02, χαρακτηρίζοντας την λου ότι:
απομαγνητοφώνηση που προσκομίστηκε και α. Αν και δεν υπάρχει απόλυτη σύμπτωση ως
κατ' επέκταση τη σχετική κασέτα πλαστή προς τις ημερομηνίες που έλαβαν χώρα οι
(βλ. ειδικότερα πρακτικά της 1.7.04, σελ. 39). επίμαχες εκπομπές, από κανένα δεν αμφι-
3. Ο από αυτούς γ δήλωσε ότι έλαβε μέρος σβητείται ότι:
σε μία από τις εκπομπές αυτές, προσδιορί- αα. Υπήρξαν, κατά το επίμαχο διάστημα,
ζοντας ότι έδρασε πάντοτε ως δικηγόρος του εκπομπές στο *** με τον τίτλο *** που
α και πάντοτε σε αστικά θέματα (βλ. ειδικό- παρουσίαζε ο δημοσιογράφος ***. Οι εκπο-
τερα πρακτικά 1.7.04, σελ. 30). μπές αυτές διήρκεσαν από τις αρχές 2002 ως
ββ. Αν και δεν το έπραξε ενώπιον της Αρχής τις 19.6.02 (βλ. ειδικότερα στο σημείο αυτό
κατά τη συνεδρίαση της 1.7.04 ή σε οποιαδή- το από 30.7.04 έγγραφο της εταιρίας *** και
ποτε άλλη προγενέστερη συνεδρίαση, με το το από *** Υπόμνημά της).
από 8.7.04 (αριθμ. πρωτ. *** υπόμνημά του ο ββ. Σε ορισμένες από τις εκπομπές αυτές -
α αμφισβήτησε τη γνησιότητα του περιεχο- κατά τις επίμαχες ημερομηνίες - με αντικεί-
μένου των κασετών που προσκομίστηκαν μενο το χρηματιστήριο έλαβαν μέρος, μία ή
από τους προσφεύγοντες και αναφέρονται περισσότερες φορές, οι καθών.
στις επίμαχες εκπομπές. Αρνήθηκε επίσης β. Κατά τις εκπομπές αυτές - όχι λιγότερες
ότι από τα αποσπάσματα που επικαλούνται από 3 - έγινε από μέρους των καθών, κυρίως
οι προσφεύγοντες, μπορεί να προκύψει με του α και δευτερευόντως του β, χρήση εγγρά-
βεβαιότητα, αν έγινε πράγματι χρήση από φων - ή του περιεχομένου τους - που αφο-
τους καθών - και ιδιαίτερα τον α - στις επίμα- ρούσαν στους προσφεύγοντες.
χες εκπομπές των μνημονευόμενων στα γ. Τα έγγραφα αυτά αναφέρονταν κυρίως, αν
αποσπάσματα αυτά εγγράφων. όχι αποκλειστικά, στον στ, του οποίου απο-
γ. Ο Τηλ/κός Σταθμός *** τελούσαν - ανεξάρτητα από τον ευαίσθητο ή
Βεβαίωσε ότι οι κασέτες των εκπομπών δια- όχι χαρακτήρα τους - προσωπικά δεδομένα.
τηρούνται στο αρχείο του Σταθμού το πολύ Συγκεκριμένα κατά τις εκπομπές αυτές
για 6 μήνες. Επανέλαβε τον ισχυρισμό ότι έγινε, όπως οι ίδιοι ομολογούν:
κασέτες των επίμαχων εκπομπών δεν υπάρ- 1. Χρήση από τον β του περιεχομένου της με
χουν στο αρχείο του, γιατί καταστράφηκαν. αριθμ. 2642/04 απόφασης του Μονομελούς
Δήλωσε ότι δεν μπορεί να γνωρίζει με από- Πρωτοδικείου Πειραιά (Διαδικασία Ασφαλι-
λυτη βεβαιότητα, αν οι επίμαχες εκπομπές στικών Μέτρων) σύμφωνα με την οποία επι-
με το περιεχόμενο που επικαλούνται οι προ- βλήθηκε κατάσχεση σε βάρος του στ για το
σφεύγοντες, μεταδόθηκαν στις ημερομηνίες ποσό των 100.000 ευρώ (βλ. πρακτικά 1.7.04,
που καθορίζουν οι τελευταίοι. Αιτιολογώ- σελ. 18).
ντας, μάλιστα, τη θέση του αυτή διευκρίνισε 2. Χρήση (από τον α κατά δήλωση του β) του
ότι σε κάθε περίπτωση οι ημερομηνίες δύο περιεχομένου της με αριθμ. 4345/01 απόφα-
από τις εν λόγω εκπομπές και συγκεκριμένα σης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά
της 23.3.02 - ημερομηνία κρίσιμη για τις που επέτρεψε - κατ' αποδοχή αίτησης του α
θέσεις στ (βλ. υπόμνημά του «Σχολιασμός - συντηρητική κατάσχεση σε βάρος του στ
αποδεικτικής διαδικασίας» από ***, σελ. 7) - και άλλων δεκατεσσάρων ατόμων για το ποσό
και 25.5.02 συμπίπτουν με ημέρα Σάββατο, των 2 δις δρ. (βλ. πρακτικά 1.7.04, σελ. 20).
ημέρα κατά την οποία δεν μεταδιδόταν η 3. Χρήση από τον α στοιχείων που υπήρχαν
εκπομπή *** από το Σταθμό (βλ. έγγραφο ήδη σε δικογραφίες σε εκπομπή του 2002
από *** της εταιρίας με την επωνυμία *** και (βλ. δήλωση η, συνηγόρου του α σε πρακτι-
Υπόμνημά της από ***, σελ. 2). κά 1.7.04, σελ. 31).
140
δ. Ο Τηλ/κός Σταθμός *** δεν εμπόδισε την περιεχόμενο των κασετών που προσκομί-
χρήση των εγγράφων αυτών - ή του περιεχο- στηκαν και τις έγγραφες απομαγνητοφωνή-
μένου τους - και δεν σταμάτησε την επεξερ- σεις τους, τη γνησιότητα και ακρίβεια των
γασία των προσωπικών δεδομένων των οποίων επιβεβαίωσαν οι προσφεύγοντες
καθών. Όπως ευχερώς μπορούσε να πράξει κατά την ενώπιον της Αρχής παράστασή
για κάθε εκπομπή πλην, ενδεχόμενα, της τους. Πιθανολογείται, ωστόσο, και από τις
πρώτης, της οποίας δεν μπορούσε να γνωρί- δηλώσεις ή ομολογίες των καθών, με τις
ζει οπωσδήποτε και σε κάθε περίπτωση το οποίες επιβεβαιώνεται κατά το σημείο αυτό
περιεχόμενο. Τόσο περισσότερο, όσο η σχέση η βασιμότητα και ακρίβεια της προσφυγής.
του με το παρουσιαστή της εκπομπής δημο- Από τις ίδιες δηλώσεις και ομολογίες προκύ-
σιογράφο *** δεν ήταν σχέση εξαρτημένης πτει ακόμη η χρήση δεδομένων του αρχείου
εργασίας (Βλ. Υπόμνημα *** και επισυναπτό- αυτού, όπως ήδη πιο πάνω προσδιορίστη-
μενα στο Υπόμνημα αυτό έγγραφα). καν, στις επίμαχες εκπομπές.
ε. Τα έγγραφα αυτά είχαν συλλεγεί από τον α δ. Ο σχηματισμός και η ύπαρξη αυτού του
στο πλαίσιο της οξύτατης αντιδικίας του με αρχείου έχει, ωστόσο, ανάγκη περαιτέρω
τον στ και αποτελούσαν κατά το κύριο μέρος διερεύνησης και επιβεβαίωσης. Και τούτο,
τους στοιχεία των οικείων δικογραφιών ή γιατί αν η χρήση δεδομένων του αρχείου
είχαν ως κύριο στόχο την υποστήριξη των αυτού στις επίμαχες εκπομπές δεν αμφισβη-
αναλαμβανομένων από αυτόν ή την απόκρου- τείται «εν τοις πράγμασι» από τους καθών,
ση των σε βάρος του δικαστικών ενεργειών. αμφισβητείται όμως από αυτούς και ειδικό-
στ. Ο αριθμός των εγγράφων αυτών δεν μπο- τερα από τον β και κυρίως από τον α η γνη-
ρεί να καθοριστεί. Σύμφωνα με τις δηλώσεις σιότητα των κασετών που προσκόμισαν οι
των καθών, όπως αποτυπώνονται στις απο- προσφεύγοντες και κατ' επέκταση περαιτέ-
μαγνητοφωνήσεις που προσκομίστηκαν από ρω η έγγραφη απομαγνητοφώνησή τους.
τους προσφεύγοντες στην Αρχή και τις Δηλ. η πραγματική βάση του αρχείου, όπως
συναφείς κασέτες, ανέρχονται σε πολλές αυτό προσδιορίζεται στην υπό κρίση προ-
χιλιάδες. Σε 15.000 κατά προσέγγιση τα ανα- σφυγή. Επισημαίνεται ότι οι προσκομισθεί-
βιβάζει εξάλλου - για σήμερα τουλάχιστον - σες κασέτες οφείλονται σε ιδιωτικές εγγρα-
ο από τους καθών β (βλ. πρακτικά 1.7.2004, φές των προσφευγόντων και δεν προήλθαν
σελ. 40). από αντίγραφα που χορηγήθηκαν σε αυτούς
ΙΙΙ. Από την εκτίμηση των πιο πάνω πραγμα- από τον Τηλ/κό Σταθμό ***.
τικών περιστατικών, ενόψει και των ισχυρι- Η επιβεβαίωση αυτή είναι περαιτέρω ανα-
σμών των εμπλεκομένων μερών και των δια- γκαία, γιατί τα μόνα πραγματικά περιστατικά
τάξεων που προαναφέρθηκαν προκύπτουν που μπορούν να αποτελέσουν σταθερή βάση
τα εξής: απόδειξης - τηρουμένων και των λοιπών
α. Οι καθών και ιδιαίτερα ο α, στο πλαίσιο προϋποθέσεων - είναι όσα ομολογούν ή απο-
της σφοδρής αντιδικίας του με τον στ, δέχονται οι καθών. Από τις δηλώσεις, ομολο-
συγκέντρωσε μεγάλο αριθμό εγγράφων, από γίες ή παραδοχές αυτές, ωστόσο, σε συνδυα-
τα οποία τροφοδοτούσε κατά βάση τις σχετι- σμό με τα λοιπά στοιχεία του φακέλου, δεν
κές προς την αντιδικία αυτή δικογραφίες. μπορεί να προκύψει με βεβαιότητα, αν πρό-
Στο μέτρο που τα έγγραφα αυτά δεν συνδέο- κειται, στις περιπτώσεις αυτές, για προσωπι-
νται και δεν αποτελούν στοιχεία ορισμένης κά δεδομένα ή δεδομένα εταιριών συνδεόμε-
δικογραφίας και μόνο, συνιστούν καταρχάς - νων με τους προσφεύγοντες - όπως το κατα-
κατά την έννοια του νόμου 2472/1997 - ιδιαί- τιθέμενο από τους προσφεύγοντες (βλ. πρα-
τερο αρχείο. κτικά 1.7.04, σελ. 28) στοιχείο, συνδεόμενο
β. Χρήση των δεδομένων του αρχείου αυτού με την εταιρία *** - αν συντρέχει περίπτωση
έκανε κυρίως ο ίδιος, αλλά και ο β, τόσο ως παράνομης συλλογής προσωπικών δεδομέ-
δικηγόρος του, όσο και ως εμπλεκόμενος και νων και παράνομης συγκρότησης αρχείου ή
ο ίδιος προσωπικά σε υποθέσεις με τον στ. πρόκειται για προσωπικά δεδομένα που
γ. Ο σχηματισμός και η ύπαρξη αυτού του συλλέχτηκαν νόμιμα, αλλά των οποίων η
αρχείου πιθανολογείται καταρχάς από το επεξεργασία υπήρξε παράνομη, στο μέτρο
141
που χρησιμοποιήθηκαν για άλλο σκοπό, από αναμένεται να ερευνηθεί στο πλαίσιο των
εκείνο, για τον οποίο συλλέχτηκαν. Όπως συγκεκριμένων δικαστικών ενεργειών.
του στοιχείου που κατά δήλωσή του έκανε Επειδή η Αρχή κρίνει να μην προχωρήσει η
χρήση ο από τους καθών β. ίδια στην διενέργεια πραγματογνωμοσύνης
ε. Ενόψει αυτών η Αρχή δεν μπορεί να ασκή- για την απόδειξη της γνησιότητας των επίμα-
σει έγκυρα τις αρμοδιότητές της εν σχέσει χων κασετών, αλλά να αναμείνει την έκβαση
προς την υπό κρίση προσφυγή, στο μέτρο των προαναφερόμενων δικαστικών ενεργειών.
που δεν γνωρίζει - όσο αμφισβητούνται ως Επειδή η Αρχή στο μέτρο που η υπόθεση
μη γνήσιες οι προσκομισθείσες κασέτες και είναι αντικείμενο δικαστικής διερεύνησης
κατ' επέκταση οι έγγραφες απομαγνητοφω- και μάλιστα προκαταρτικής εξέτασης στο
νήσεις τους - σε ποιό βαθμό και ποιά έκταση πλαίσιο ποινικής διαδικασίας οφείλει, ως την
έγινε χρήση προσωπικών δεδομένων στις περάτωση της διαδικασίας αυτής να αναστεί-
επίμαχες εκπομπές, αν και σε ποια έκταση λει την εξέταση της υπό κρίση προσφυγής. Η
τα δεδομένα αφορούν τους προσφεύγοντες θέση αυτή επιβάλλεται από την σοβαρότητα
ή και τρίτα πρόσωπα, αν έχουν ή όχι ευαί- της υπό κρίση υπόθεσης, η διαλεύκανση της
σθητο χαρακτήρα, τέλος, αν είναι γνήσια ή οποίας μπορεί να απαιτήσει, ενόψει της
πλαστά κοκ., ενώ έτσι αδυνατεί και να κατα- αμφισβήτησης της γνησιότητας των στοιχεί-
νείμει, αν συντρέξει περίπτωση, ευθύνη με ων, στα οποία στηρίζεται η προσφυγή και
βάση τις οικείες διατάξεις του Ν. 2472/1997. συνακόλουθα η αγωγή και η έγκληση, μεγάλο
Ειδικότερα, ενόψει της αμφισβήτησης αυτής χρονικό διάστημα.
και σύμφωνα με την προαναφερόμενη ανά- Επειδή, ενόψει της πιθανολόγησης του σχη-
λυση, η Αρχή δεν μπορεί να διαγνώσει με ματισμού και της ύπαρξης του επίμαχου
ακρίβεια - συντρεχόντων και των λοιπών αρχείου, πρέπει να απαγορευτεί στους α, β
όρων - αν η χρήση των εγγράφων ή του και δ η επεξεργασία οποιουδήποτε από τα
περιεχομένου τους κατά τις επίμαχες εκπο- προσωπικά δεδομένα των προσφευγόντων
μπές, αποτελεί χρήση δεδομένων παράνο- στ και ζ τα οποία αποτελούν αντικείμενο της
μου αρχείου ή παράνομη χρήση δεδομένων προσφυγής για σκοπό άλλο από την δικαστι-
νόμιμου αρχείου ή να επιβάλει, αντίστοιχα, κή υπεράσπιση των υποθέσεών τους.
κυρώσεις στον υπεύθυνο επεξεργασίας
νόμιμου αρχείου για μη νόμιμη επεξεργασία Για τους λόγους αυτούς
των δεδομένων του αρχείου αυτού, με την
επιφύλαξη πάντοτε της κατά το ποινικό Αναβάλλει την εξέταση της προσφυγής των
δίκαιο τυχόν ευθύνης τους. στ και ζ (εφαρμόζοντας αναλογικά την διάτα-
Επιβάλλεται, κατά συνέπεια, προκειμένου η ξη της ΚΠολΔ 250) μέχρι να περατωθεί αμε-
Αρχή να ασκήσει την κατά νόμο αρμοδιότητά τάκλητα η ποινική δίκη.
της, να αποδειχθεί η γνησιότητα των στοιχεί- Απαγορεύει στους α, β και δ την επεξεργασία
ων που έχουν τεθεί υπό την κρίση της και οποιουδήποτε από τα προσωπικά δεδομένα
ειδικότερα των κασετών που προσκομίστη- των προσφευγόντων στ και ζ, τα οποία απο-
καν σε αυτή από τους προσφεύγοντες. τελούν αντικείμενο της προσφυγής για
στ. Για την απόδειξη της γνησιότητας των σκοπό άλλο από την δικαστική υπεράσπιση
επίμαχων κασετών η Αρχή μπορεί να διατά- των υποθέσεών τους.
ξει πραγματογνωμοσύνη (άρθρο 22 § 10 Ν.
2472/1997, σε συνδυασμό με άρθρο 183 ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 7 / 2005
ΚΠΔ). Οι επίμαχες κασέτες, ωστόσο, πρό-
κειται να αποτελέσουν αντικείμενο διερεύ- Μη νόμιμη προσκόμιση αντιγράφου
νησης από τα πολιτικά δικαστήρια, στα υγειονομικής επιτροπής για εγγρα-
οποία οι προσφεύγοντες έχουν ήδη προσφύ- φή μέλους σε σύλλογο ατόμων με
γει, ενώ ήδη αποτελούν περιεχόμενο της ειδικές ανάγκες
ποινικής δικογραφίας που έχει σχηματιστεί
μετά από την έγκλησή τους, σύμφωνα με τα Η Αρχή, αφού έλαβε υπόψη τα παρακάτω
ανωτέρω, με συνέπεια η γνησιότητά τους να Ο Σύλλογος Ατόμων με ειδικές ανάγκες του
142
Νομού *** ζητά με το υπ΄αριθμ. *** ας, αφού η αναπηρία έχει διαπιστωθεί από
έγγραφό του από την Αρχή να γνωμοδοτή- την αρμόδια υγειονομική επιτροπή στη σχε-
σει αν η προσκόμιση από τους αιτούντες τική απόφαση. Ο επιδιωκόμενος σκοπός που
την εγγραφή στο σύλλογο απόφασης έγκειται στην αποφυγή παράνομων εγγρα-
Υγειονομικής Επιτροπής στην οποία διαπι- φών μπορεί να επιτευχθεί με απλή επίδειξη
στώνεται η αναπηρία τους είναι σύμφωνη της απόφασης της υγειονομικής επιτροπής
με το ν.2472/97. Η διοίκηση του συλλόγου που διαπίστωσε την αναπηρία και την κατα-
θεωρεί ότι η εν λόγω επεξεργασία είναι γραφή από τον υπεύθυνο επεξεργασίας μόνο
αναγκαία προκειμένου να αποφευχθούν του αριθμού της απόφασης και του ποσο-
παράνομες εγγραφές. Για την εξέταση της στού της αναπηρίας στη δήλωση-αίτηση.
νομιμότητας της εν λόγω επεξεργασίας Επομένως, η απαίτηση του Δ.Σ. του Συλλό-
προσέφυγε στην Αρχή με το υπ΄αριθμ. *** γου να προσκομίζεται αντίγραφο της απόφα-
έγγραφό του και ο ***, μέλος του ΔΣ του σης της υγειονομικής επιτροπής για να
συλλόγου επισημαίνοντας ότι η τήρηση εγγραφεί κανείς μέλος του συλλόγου αντί-
τέτοιων στοιχείων από μη δημόσια υπηρε- κειται στα άρθρα 4 παρ. 1 και 7 παρ.1 και 2
σία δημιουργεί κινδύνους για το απόρρητο του Ν.2472/97. Σε περίπτωση που θεωρηθεί
της επεξεργασίας. αναγκαία η προσκόμιση της σχετικής από-
φασης, π.χ. για συμμετοχή σε προγράμματα
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ εργασιακής επιμόρφωσης των μελών, αυτή
μπορεί να γίνει μόνο για το συγκεκριμένο
Τα στοιχεία που ζητούνται για την εγγραφή σκοπό.
στον εν λόγω σύλλογο αποτελούν, σύμφωνα
με το άρθρο 2 εδ.β του Ν.2472/97, ευαίσθητα Για τους λόγους αυτούς
προσωπικά δεδομένα καθόσον αφορούν την
υγεία. Κάθε επεξεργασία των παραπάνω στοι- Η Αρχή κρίνει ότι η απαίτηση του Συλλόγου
χείων είναι νόμιμη, μόνον εφόσον πραγματο- Ατόμων με ειδικές ανάγκες του Νομού ***
ποιείται υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις από τα υποψήφια προς εγγραφή στο σύλλο-
του Ν.2472/97 και ειδικότερα του άρθρου 7 γο μέλη να προσκομίσουν και καταθέσουν
παρ.1 και 2. φωτοαντίγραφο της απόφασης της αρμόδιας
Σύμφωνα εξάλλου με το άρθρο 4 παρ. 1 του υγειονομικής επιτροπής προς απόδειξη της
Ν.2472/97, τα δεδομένα προσωπικού χαρα- αναπηρίας τους αντιβαίνει στο Νόμο
κτήρα για να τύχουν νόμιμης επεξεργασίας 2472/1997. Ο σκοπός της επεξεργασίας επι-
πρέπει, μεταξύ των άλλων, να είναι συναφή, τυγχάνεται και εξαντλείται με απλή επίδειξη
πρόσφορα και όχι περισσότερα από όσα στον υπεύθυνο επεξεργασίας της σχετικής
κάθε φορά απαιτείται εν όψει του σκοπού απόφασης και την καταγραφή μόνο του αριθ-
επεξεργασίας. μού της και του ποσοστού αναπηρίας.
Από το καταστατικό του συλλόγου προκύπτει
ότι, προκειμένου να εγγραφεί κάποιος στο ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 8 / 2005
σύλλογο, η αναπηρία του πρέπει να διαπιστώ-
νεται. Η αναπηρία διαπιστώνεται με την προ- Επιτροπή aνθρωπίνων δικαιωμά-
σκόμιση της απόφασης της πρωτοβάθμιας των του οηε ως δικαστική αρχή
υγειονομικής επιτροπής κατά την εγγραφή, η κατ' άρθρο 7 παρ.2 περ.γ του
οποία γίνεται με την δήλωση του ενδιαφερό- Ν.2472/97
μενου και την συνακόλουθη συγκατάθεσή του
στους όρους του καταστατικού. Τα έγγραφα, Η Αρχή αφού έλαβε υπόψη τα παρακάτω:
όμως, αυτά, περιλαμβάνουν ευαίσθητα προ- 1) Τις με αριθμ. πρωτ. *** αντιρρήσεις του
σωπικά δεδομένα (όπως π.χ. την πάθηση που Αστυνόμου Β΄ α (προσφυγή στην Αρχή
προκάλεσε την αναπηρία) η επεξεργασία των κατά το άρθρο 13 § 2 του Ν.2472/1997) σε
οποίων δεν υπόκειται σε καμιά εξαίρεση του σχέση με το αίτημα του δ για χορήγηση
άρθρου 7 παρ.1 και 2 του ν.2472/97, η συλλογή αντιγράφων του πλήρους φακέλου σχετι-
τους δε υπερβαίνει το σκοπό της επεξεργασί- κής Ε.Δ.Ε.
143
2) Το υπ' αριθμ. *** έγγραφο του Αστυνομι- τικά με το υποβληθέν αίτημά του χορήγη-
κού Τμήματος *** (αριθμ πρωτ. Αρχής σης σε αυτόν των αντιρρήσεων του υπο-
***), με το οποίο διαβιβάζει στην Αρχή το κειμένου των δεδομένων, δεν επιτρέπε-
έγγραφο που του εστάλη από την Δ/νση ται η χορήγηση σε αυτόν των αιτουμέ-
Αστυνομικού Προσωπικού του Αρχηγείου νων στοιχείων, προσωπικών δεδομένων
Ελληνικής Αστυνομίας με θέμα «αίτημα από την Αρχή και για τον λόγο αυτό
του γ, πληρεξουσίου του δ, για χορήγηση απορρίφθηκε.
αντιγράφων εγγράφων Ε.Δ.Ε. που διενερ- 6) Τις καταθέσεις των κληθέντων προσώπων
γήθηκε σε βάρος των α. Αστυνόμου Β΄ α β. κατά τη Συνεδρίαση της 23.9.2004, του
Αστυφύλακα ε γ. Αστυφύλακα στ και δ. υποκειμένου των δεδομένων α, που προ-
Ανθ/νου ε.α. ζ» και μαζί με το έγγραφο σέφυγε στην Αρχή, του εκπροσώπου της
αυτό τις αντιρρήσεις του αστυνομικού α, Ελληνικής Αστυνομίας, η οποία στη
ζητώντας την εξέταση των αντιρρήσεών συγκεκριμένη περίπτωση είναι ο υπεύθυ-
του για τη μη χορήγηση των αιτουμένων νος επεξεργασίας, και τις διευκρινίσεις
εγγράφων. του υποβάλλοντος το αίτημα προς την
3) Το υπ' αριθμ. *** απαντητικό έγγραφο του Ελληνική Αστυνομία τρίτου κατά την
Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας στο έννοια του Ν. 2472/1997 (άρθρο 2 θ΄).
υπ' αριθμ. *** έγγραφο της Αρχής, με το
οποίο ζητήθηκαν από το Αρχηγείο Ελλη- ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
νικής Αστυνομίας διευκρινίσεις, και
συγκεκριμένα αντίγραφα των αιτήσεων 1. Η χορήγηση αντιγράφων από φάκελο διε-
και των σχετικών εγγράφων που έχει υπο- νεργηθείσας Ε.Δ.Ε. (πόρισμα και όλα τα
βάλει ο αιτών τη χορήγηση προσωπικών σχετικά έγγραφα) αποτελεί επεξεργασία
δεδομένων αστυνομικών, δ. προσωπικών δεδομένων, η οποία δεν επι-
4) Το με αριθμ. πρωτ. *** υπόμνημα του α. τρέπεται κατ΄ αρχήν χωρίς την συγκατά-
5) Το αίτημα του γ που υποβλήθηκε με το με θεση του υποκειμένου (άρθρο 5 § 1 Ν.
αριθμ. πρωτ. *** έγγραφό του, για τη 2472/1997).
χορήγηση από την Αρχή των εξεταζόμε- 2. Στο μέτρο ωστόσο που το έννομο συμφέ-
νων αντιρρήσεων του α. Το αίτημα αυτό ρον του τρίτου, εν προκειμένω του αιτού-
ελλείψει νομιμοποιητικής βάσης δεν ντος τα στοιχεία, υπερέχει προφανώς των
έγινε δεκτό. Συγκεκριμένα, οι αντιρρή- δικαιωμάτων και συμφερόντων του προ-
σεις του υποκειμένου των δεδομένων σώπου στο οποίο αναφέρονται τα δεδο-
αποτελούν προσωπικά δεδομένα του μένα, και ταυτόχρονα δεν θίγονται οι
τελευταίου. Ενδεχομένως να υπάρχουν οι θεμελιώδεις ελευθερίες του, επιτρέπεται
προϋποθέσεις των άρθρων 5 § 2 περ. ε΄ η χορήγηση των στοιχείων αυτών κατά το
και 7 § 2 περ. γ΄ του Ν.2472/1997, που να άρθρο 5 § 2 ε΄ του Ν. 2472/1997 {βλ. και
επιτρέπουν στον αιτούντα να λάβει τις την προηγούμενη γνωμοδότηση της
αντιρρήσεις αυτές από τον υπεύθυνο Αρχής προς το Αρχηγείο Ελληνικής Αστυ-
επεξεργασίας, δηλ. την ΕΛ.ΑΣ., αν υπο- νομίας (με αριθμ. Πρωτ. ***)}. Τέτοια
βάλλει σχετικό αίτημα σε αυτόν. Η κλήση περίπτωση είναι ιδίως όταν τα στοιχεία
του τρίτου με την έννοια του Ν.2472/1997 ζητούνται και είναι αναγκαία για την ανα-
για παράσταση ενώπιον της Αρχής έγινε γνώριση, άσκηση ή υπεράσπιση δικαιώ-
για οικονομία χρόνου και μόνο για παρο- ματος ενώπιον δικαστηρίου, βλ. περ. γ΄
χή διευκρινήσεων σχετικά με το αίτημα του άρθρου 7 § 2 του Ν. 2472/1997 για τα
που έχει υποβάλει προς την ΕΛ.ΑΣ. Δεν ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα, το
ασκεί ο τρίτος κάποιο ουσιαστικό δικαίω- οποίο ισχύει κατά μείζονα λόγο και στα
μα ενώπιον της Αρχής. Εφόσον, επομέ- απλά προσωπικά δεδομένα. Η Επιτροπή
νως, δεν υπάρχει δικαίωμα που ασκείται δε Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ
ενώπιον της Αρχής με την έννοια του είναι δικαστήριο με την έννοια του
αρθρ. 7 § 2 γ΄ ούτε υπέρτερο έννομο συμ- άρθρου 7 § 2 γ΄ του ν. 2472/1997.
φέρον με την έννοια του 5 § 2 περ. ε΄ σχε- 3. Ο τρίτος, με την έννοια του άρθρου 2 θ΄
144
του ν. 2472/1997, στην αίτησή του προς ντα στοιχεία εμπίπτουν α) στο υπηρεσια-
τον υπεύθυνο επεξεργασίας πρέπει να κό απόρρητο, β) στο απόρρητο της δημό-
επικαλείται αλλά και να αποδεικνύει ότι σιας τάξης, κατά το άρθρο 16 § 3 εδ. α του
τα στοιχεία που ζητεί είναι απολύτως ν. 1599/1986, επειδή τα στοιχεία που
αναγκαία και πρόσφορα για την αναγνώ- ζητούνται αφορούν την οργάνωση, σύνθε-
ριση, άσκηση ή υπεράσπιση δικαιώματός ση, διάταξη, τον εξοπλισμό και την επιχει-
του ενώπιον δικαστηρίου, και δη ενόψει ρησιακή τακτική των αστυνομικών δυνά-
της συγκεκριμένης δίκης που εκκρεμεί, μεων. Ζητεί δε να μην δοθούν και γιατί (γ)
ώστε εκ του σκοπού να οριοθετηθεί η «οποιοδήποτε εκ των αιτουμένων στοιχεί-
έκταση των αναγκαίων και πρόσφορων ων πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για δικα-
για το σκοπό αυτό στοιχείων που επιτρέ- στική χρήση, δύναται να ζητηθεί δια της
πεται να του χορηγηθούν κατά τα άρθρα 5 δικαστικής οδού».
§ 2 ε΄ και 4 § 1 β΄ του Ν.2472/1997. Η ανα- 7. Όπως προέκυψε από τις καταθέσεις των
γκαιότητα δε υφίσταται όταν ο επιδιωκό- κληθέντων, ο φάκελος στον οποίο ζητείται
μενος σκοπός δεν μπορεί να επιτευχθεί η πρόσβαση από τον δ περιέχει και ευαί-
με άλλα ηπιότερα μέσα (βλ. απόφαση της σθητα προσωπικά δεδομένα του Αστυνό-
Αρχής 17/2004). μου Β΄ α, καθώς παράλληλα με την διεξα-
4. Για δε τα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα χθείσα ΕΔΕ τα στοιχεία που ζητεί ο δ είχαν
(βλ. άρθρο 2 β΄ του Ν.2472/1997), όπως αποτελέσει αντικείμενο ποινικής διαδικα-
είναι και τα σχετικά με τις ποινικές διώ- σίας, αντίγραφα των οποίων συμπεριλή-
ξεις ή καταδίκες, που, εν προκειμένω, φθηκαν στον σχετικό φάκελο της ΕΔΕ.
όπως προκύπτει, επίσης περιλαμβάνο- 8. Ο δ έχει έννομο συμφέρον για τη χορήγη-
νται στο φάκελο της σχετικής ΕΔΕ, στον ση των αιτουμένων στοιχείων, τα οποία
οποίο ζητείται η πρόσβαση, ο Ν. του είναι αναγκαία για την στήριξη της
2472/1997 θέτει τις αυστηρότερες προϋ- προσφυγής του στην Επιτροπή Ανθρωπί-
ποθέσεις του άρθρου 7 § 2 για την κατ΄ νων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, στην οποία
εξαίρεση χορήγησή τους, μόνο ύστερα προσφεύγει κατά του Ελληνικού Δημο-
από άδεια της Αρχής. σίου με τον ισχυρισμό ότι δεν διεξήχθη
5. Με το υπ' αριθμ. *** έγγραφο του Αρχη- δίκαιη δίκη και δεν υπήρξε ισότητα των
γείου της Ελληνικής Αστυνομίας διαβιβά- όπλων.
στηκε φωτοαντίγραφο της από 11.2.2004 Επειδή υφίσταται δικαιοδοσία του διε-
επιστολής του Ελληνικού Παρατηρητηρί- θνούς δικαστικού οργάνου, ήτοι της Επι-
ου των Συμφωνιών του Ελσίνκι μετά της τροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του
συνημμένης δήλωσης παροχής πληρε- ΟΗΕ, όπου συμμετέχει η Ελληνική
ξουσιότητας. Με το προαναφερόμενο Κυβέρνηση στην προβλεπόμενη διαδικα-
έγγραφο ο γ, εκπρόσωπος του Ελληνικού σία χωρίς καμία αμφισβήτηση της δικαιο-
Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του δοσίας του οργάνου αυτού.
Ελσίνκι, ως πληρεξούσιος του αιτούντος Επειδή όλες οι αντιρρήσεις του υποκειμέ-
δ, του πατέρα δηλαδή του η, ο οποίος νου των δεδομένων κρίνονται αβάσιμες
υπήρξε θύμα θανάσιμου πυροβολισμού και απορριπτέες, υφίσταται δε, εν προκει-
από αστυνομικούς (αρ. φακ. ***), ζητεί μένω, η νόμιμη βάση επεξεργασίας της
από το Αρχηγείο Ελληνικής Αστυνομίας διάταξης του άρθρου 7 § 2 περ. γ΄ του
να του χορηγηθούν αντίγραφα του πλή- Ν.2472/1997 για την κατ΄ εξαίρεση χορή-
ρους φακέλου της σχετικής Ε.Δ.Ε. (πόρι- γηση στον αιτούντα των ζητούμενων στοι-
σμα και όλα τα σχετικά έγγραφα), για χείων για δικαστική χρήση, για την οποία
δικαστική χρήση, καθώς σύμφωνα με την και δίνεται η σχετική άδεια της Αρχής
αίτηση, η υπόθεση δικάζεται στην Επι- στον υπεύθυνο επεξεργασίας.
τροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του
ΟΗΕ. Για τους λόγους αυτούς
6. Ο προαναφερόμενος αστυνομικός ισχυρί-
ζεται στις αντιρρήσεις του ότι τα ζητηθέ- Απορρίπτει τις αντιρρήσεις του α ως προς τη
145
χορήγηση αντιγράφων του φακέλου της σχε- αιτών τη χορήγηση προσωπικών δεδομέ-
τικής διενεργηθείσης ΕΔΕ και δίνει, εφαρμό- νων του εν λόγω αστυνομικού, κ. δ.
ζοντας το άρθρο 7 § 2 περ. γ΄ του Ν.2472/1997, 4) Το από 22.9.2004 έγγραφο του α, με το
για τους στο σκεπτικό αναφερόμενους οποίο δηλώνει, μεταξύ άλλων, ότι αδυνα-
λόγους, άδεια στον υπεύθυνο επεξεργασίας, τεί να παρασταθεί κατά την Συνεδρίαση
Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας, για τη της 23.9.2004.
χορήγηση των ζητούμενων στοιχείων στον 5) Το αίτημα του γ που υποβλήθηκε με το με
αιτούντα δ. αριθμ. πρωτ. *** έγγραφό του, για τη
χορήγηση από την Αρχή των εξεταζόμε-
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 9 / 2005 νων αντιρρήσεων του α. Το αίτημα αυτό
δεν έγινε δεκτό. Συγκεκριμένα, οι αντιρ-
Προσωπικά δεδομένα που περιέχο- ρήσεις του υποκειμένου των δεδομένων
νται σε φάκελο ΕΔΕ - Εξέταση αποτελούν προσωπικά δεδομένα του
αντιρρήσεων κατ' άρθρο 13 παρ.2 τελευταίου. Ενδεχομένως να υπάρχουν οι
του Ν.2472/97 προϋποθέσεις των άρθρων 5 § 2 περ. ε΄
και 7 § 2 περ. γ΄ του Ν.2472/1997, που να
Η Αρχή αφού έλαβε υπόψη τα παρακάτω: επιτρέπουν στον αιτούντα να λάβει τις
1) Το με αριθμ. πρωτ. *** (με αριθμ. πρωτ. αντιρρήσεις αυτές από τον υπεύθυνο
Αρχής ***), έγγραφο του Αρχηγείου Ελλη- επεξεργασίας, δηλ. την ΕΛ.ΑΣ., αν υπο-
νικής Αστυνομίας, με το οποίο ενημερώνει βάλλει σχετικό αίτημα σε αυτόν. Η κλήση
τον αστυφύλακα α ότι, παρά τις αντιρρή- του τρίτου με την έννοια του Ν.2472/1997
σεις του, η αρμόδια Υπηρεσία, θα χορηγή- για παράσταση ενώπιον της Αρχής, έγινε
σει στον αιτούντα κ. γ, ως πληρεξούσιο του για οικονομία χρόνου και μόνο για παροχή
κ. δ, αντίγραφα της διενεργηθείσας σε διευκρινήσεων σχετικά με το αίτημα που
βάρος του Ε.Δ.Ε., «καθόσον η χορήγησή έχει υποβάλει προς την ΕΛ.ΑΣ. Δεν ασκεί
τους καθίσταται αναγκαία για την υπερά- ο τρίτος κάποιο ουσιαστικό δικαίωμα ενώ-
σπιση δικαιώματος στην επικείμενη ποινι- πιον της Αρχής. Εφόσον, επομένως, δεν
κή δίκη», και προσθέτει ότι, η ενημέρωση υπάρχει δικαίωμα που ασκείται ενώπιον
αυτή γίνεται προκειμένου το υποκείμενο της Αρχής με την έννοια του αρθρ. 7 § 2 γ΄
των δεδομένων να ασκήσει, αν θέλει, το ούτε υπέρτερο έννομο συμφέρον με την
δικαίωμα αντίρρησης, μέσω της Υπηρεσίας έννοια του 5 § 2 περ. ε΄ σχετικά με το υπο-
του, στην Αρχή Προστασίας Προσωπικών βληθέν αίτημά του χορήγησης σε αυτόν
Δεδομένων. Το έγγραφο αυτό κοινοποίησε των αντιρρήσεων του υποκειμένου των
στην Αρχή από το Αρχηγείο Ελληνικής δεδομένων, δεν επιτρέπεται η χορήγηση
Αστυνομίας. σε αυτόν των αιτουμένων στοιχείων, προ-
2) Τις αντιρρήσεις (προσφυγή στην Αρχή σωπικών δεδομένων από την Αρχή και για
κατά το άρθρο 13 § 2 του Ν. 2472/1997) του τον λόγο αυτό απορρίφθηκε.
Αστυφύλακα κ. α για την χορήγηση αντι- 6) Την από 18.9.2002 εξουσιοδότηση του
γράφων του πλήρους φακέλου σχετικής σε Δικηγόρου ε, με την οποία διορίζει τον γ
βάρος του Ε.Δ.Ε. (αρ. φακ. ***) που προα- εκπρόσωπο του αιτούντος δ, χωρίς να απο-
ναφέρθηκε. Τις αντιρρήσεις αυτές διαβιβά- δεικνύεται η ύπαρξη εξουσίας υπεξουσιο-
ζει η Διεύθυνση Αστυνομίας *** με το υπ' δότησης. Για τον λόγο αυτό, δεν έγινε
αριθμ. *** έγγραφό της (αριθμ. Πρωτ. δεκτή η παράσταση του γ κατά την συνε-
Αρχής ***), ζητώντας να επιληφθεί η Αρχή. δρίαση της 23.9.2004, ως επίσης απορρί-
3) Το υπ' αριθμ. *** απαντητικό έγγραφο του φθηκε το παραπάνω (αρ.5.) αίτημά του.
Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας στο 7) Την κατάθεση του παραστάντος, κατά τη
υπ' αριθμ. *** έγγραφο της Αρχής, με το Συνεδρίαση της 23.9.2004, εκπροσώπου
οποίο ζητήθηκαν από το Αρχηγείο Ελληνι- της Ελληνικής Αστυνομίας, η οποία στη
κής Αστυνομίας διευκρινίσεις, και συγκε- συγκεκριμένη περίπτωση είναι ο υπεύθυ-
κριμένα, αντίγραφα των αιτήσεων και των νος επεξεργασίας.
σχετικών εγγράφων που έχει υποβάλει ο 8) Τον από *** πίνακα της Υποδ/νσης Διοι-
146
κητικών Εξετάσεων της Γενικής Αστυνο- προϋποθέσεις του άρθρου 7 § 2 για την
μικής Διεύθυνσης ***, που φέρεται ως κατ΄ εξαίρεση χορήγησή τους, μόνο ύστε-
«ενδεικτικός των εγγράφων της ενεργη- ρα από άδεια της Αρχής. Η Αρχή, δηλαδή,
θείσης Ε.Δ.Ε. του Αστυ/κα α» με 91 στοι- κρίνει αν συντρέχει στην προκειμένη
χεία, μεταξύ των οποίων, και ευαίσθητα περίπτωση κάποια από τις εξαιρετικές
δεδομένα υγείας. Ο πίνακας αυτός κατα- περιπτώσεις του προαναφερόμενου
τέθηκε κατά τη συζήτηση της υπόθεσης άρθρου σε συνδυασμό πάντα με τις γενι-
την 23.9.2004 από τον εκπρόσωπο της κές αρχές του άρθρου 4 του προαναφερό-
Ελληνικής Αστυνομίας. μενου νόμου (αρχή του σκοπού, αρχή της
αναλογικότητας).
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ 5. Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η επεξεργασία
ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων
1. Η χορήγηση αντιγράφων από φάκελο διε- ύστερα από άδεια της Αρχής όταν, μετα-
νεργηθείσας Ε.Δ.Ε. (πόρισμα και όλα τα ξύ άλλων, (περ. γ΄ του άρθρου 7 § 2
σχετικά έγγραφα) αποτελεί επεξεργασία Ν.2472/1997) «η επεξεργασία …. είναι
προσωπικών δεδομένων, η οποία δεν επι- αναγκαία για την αναγνώριση, άσκηση ή
τρέπεται κατ΄ αρχήν χωρίς την συγκατά- υπεράσπιση δικαιώματος ενώπιον δικα-
θεση του υποκειμένου (άρθρο 5 § 1 Ν. στηρίου». Ο τρίτος, με την έννοια του
2472/1997). άρθρου 2 θ΄ του ν. 2472/1997, στην αίτησή
2. Στο μέτρο ωστόσο που το έννομο συμφέ- του προς τον υπεύθυνο επεξεργασίας
ρον του τρίτου, εν προκειμένω του αιτού- πρέπει να επικαλείται αλλά και να απο-
ντος τα στοιχεία, υπερέχει προφανώς των δεικνύει ότι τα συγκεκριμένα στοιχεία
δικαιωμάτων και συμφερόντων του προ- που ζητεί είναι απολύτως αναγκαία και
σώπου στο οποίο αναφέρονται τα δεδο- πρόσφορα για την αναγνώριση, άσκηση ή
μένα, και ταυτόχρονα δεν θίγονται οι υπεράσπιση δικαιώματός του ενώπιον
θεμελιώδεις ελευθερίες του, επιτρέπεται δικαστηρίου, και δη ενόψει συγκεκριμέ-
η χορήγηση των στοιχείων αυτών κατά το νης εκκρεμούς δίκης, ώστε εκ του σκο-
άρθρο 5 § 2 ε΄ του Ν. 2472/1997 {βλ. και πού να οριοθετηθεί η έκταση των ανα-
την προηγούμενη γνωμοδότηση της γκαίων και πρόσφορων για το σκοπό αυτό
Αρχής προς το Αρχηγείο Ελληνικής Αστυ- στοιχείων που επιτρέπεται να του χορη-
νομίας (με αριθμ. Πρωτ. 414/22.2.2002)}. γηθούν κατά τα άρθρα 7 § 2 γ΄ και 4 § 1 β΄
Τέτοια περίπτωση είναι ιδίως όταν τα του Ν.2472/1997. Εξάλλου, η αναγκαιότη-
στοιχεία ζητούνται και είναι αναγκαία για τα υφίσταται μόνο όταν ο επιδιωκόμενος
την αναγνώριση, άσκηση ή υπεράσπιση σκοπός, εδώ της προάσπισης των δικαιω-
δικαιώματος ενώπιον δικαστηρίου (βλ. μάτων του αιτούντος ενώπιον ποινικού
περ. γ΄ του άρθρου 7 § 2 του Ν. 2472/1997 δικαστηρίου με την ιδιότητα του πολιτι-
για τα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα, κώς ενάγοντος, δεν μπορεί να επιτευχθεί
το οποίο ισχύει κατά μείζονα λόγο και στα με άλλα ηπιότερα μέσα.
απλά προσωπικά δεδομένα). 6. Με το υπ' αριθμ. *** έγγραφο του Αρχηγεί-
3. Για δε τα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα ου της Ελληνικής Αστυνομίας διαβιβάστη-
(βλ. άρθρο 2 β΄ του Ν.2472/1997), όπως κε στην Αρχή φωτοαντίγραφο της από 11.
είναι τα δεδομένα υγείας και τα σχετικά επιστολής του Ελληνικού Παρατηρητηρί-
με τις ποινικές διώξεις ή καταδίκες, που ου των Συμφωνιών του Ελσίνκι μετά της
εν προκειμένω, όπως προκύπτει από τα συνημμένης εξουσιοδότησης του ε προς
στοιχεία του φακέλου (βλ. και προαναφε- τον α. Με το προαναφερόμενο έγγραφο ο
ρόμενο από *** πίνακα της Υποδ/νσης γ, Εκπρόσωπος του Ελληνικού Παρατηρη-
Διοικητικών Εξετάσεων της Γενικής τηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι, φερό-
Αστυνομικής Διεύθυνσης ***) επίσης μενος ως πληρεξούσιος του αιτούντος δ,
περιλαμβάνονται στο φάκελο της σχετι- του πατέρα δηλαδή του στ ο οποίος υπήρ-
κής ΕΔΕ στον οποίο ζητείται η πρόσβαση, ξε θύμα θανάσιμου πυροβολισμού από
ο Ν. 2472/1997 θέτει τις αυστηρότερες αστυνομικούς (αρ. φακ. ***), ζητεί από το
147
Αρχηγείο Ελληνικής Αστυνομίας να του της (επικαλούμενης) εξαιρετικής περίπτω-

χορηγηθούν αντίγραφα του πλήρους σης γ΄ του άρθρου 7 § 2 του Ν.2472/1997,
φακέλου της σχετικής Ε.Δ.Ε. (πόρισμα και ώστε να επιτρέψει η Αρχή την χορήγηση
όλα τα σχετικά έγγραφα), για δικαστική στον ενδιαφερόμενο τρίτο ευαίσθητων
χρήση, καθώς σύμφωνα με την αίτηση, η προσωπικών δεδομένων του υποκειμένου
υπόθεση εκκρεμεί ενώπιον των δικαστηρί- των δεδομένων παρά τις αντιρρήσεις του.
ων μετά από την αναίρεση του απαλλακτι- Συγκεκριμένα, η αίτηση του δ προς την
κού βουλεύματος από τον Άρειο Πάγο. ΕΛ.ΑΣ. κατετέθη πρόωρα, αφού η αίτηση
7. Σύμφωνα με τις αντιρρήσεις του προαναφε- αναίρεσης που άσκησε ο α κατά του παρα-
ρόμενου αστυνομικού α, «στην παρούσα πεμπτικού βουλεύματος δεν έχει κριθεί
χρονική στιγμή δεν επίκειται διεξαγωγή έως σήμερα. Ως εκ τούτου δεν στοιχειοθε-
δίκης, επομένως δεν συντρέχει λόγος για τη τείται το έννομο συμφέρον του αιτούντος
χορήγηση των αιτουμένων εγγράφων». κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησής του
Σύμφωνα με το εκτιθέμενο από τον αναφε- προς την ΕΛ.ΑΣ. έως και σήμερα, το οποίο
ρόμενο αστυφύλακα ιστορικό, ασκήθηκε θα στοιχειοθετούνταν μόνο σε περίπτωση
ποινική δίωξη εναντίον του για ανθρωπο- που υπήρχε ήδη η απορριπτική απόφαση
κτονία από πρόθεση (σε βάρος του στ) με επί της προαναφερόμενης αιτήσεως του α
ενδεχόμενο δόλο καθ' υπέρβαση των ορίων που ακόμα εκκρεμεί.
της άμυνας και για οπλοχρησία από αστυ- Επειδή οι αντιρρήσεις του υποκειμένου των
νομικό όργανο κατά την εκτέλεση του υπη- δεδομένων κρίνονται βάσιμες, πρέπει να
ρεσιακού καθήκοντος. Το υπ' αριθμ. γίνουν δεκτές, αφού, εν προκειμένω, κατά
513/2001 πρωτόδικο βούλευμα έκρινε ότι τη συζήτηση της υποθέσεως δεν υφίσταται
δεν έπρεπε να γίνει κατηγορία εναντίον του. περίπτωση εφαρμογής των διατάξεων των
Ο δ, ως πολιτικώς ενάγων, άσκησε έφεση άρθρων 5 § 2 περ. ε΄ (για τα απλά προσωπι-
και εκδόθηκε το υπ' αριθμ. 895/2001 βού- κά δεδομένα) και 7 § 2 περ. γ΄ (για τα ευαί-
λευμα, το οποίο έκρινε ότι δεν υπάρχουν σθητα προσωπικά δεδομένα) του
καθόλου ενδείξεις ενοχής του κατηγορου- Ν.2472/1997 για την κατ΄ εξαίρεση χορήγη-
μένου. Ο δ άσκησε αναίρεση κατά του βου- ση στον αιτούντα των ζητούμενων στοιχεί-
λεύματος αυτού και εκδόθηκε το υπ' αριθμ. ων για δικαστική χρήση, αφού το αίτημά του
1013/2003 βούλευμα, το οποίο έκανε δεκτή αυτό, όπως προαναφέρθηκε, είναι πρόωρο.
την αναίρεση, παρέπεμψε την υπόθεση για
νέα κρίση και εκδόθηκε το υπ' αριθμ. Για τους λόγους αυτούς
872/2003 βούλευμα, το οποίο είναι παραπε-
μπτικό. Κατά του βουλεύματος άσκησε ο Δέχεται, για τους αναφερόμενους στο σκεπτικό
ίδιος (ο αστυνομικός) αναίρεση, η οποία λόγους, τις αντιρρήσεις του α για τη μη χορή-
έλαβε αριθμ. πινακίου *** και ήδη εκκρεμεί. γηση αντιγράφων του φακέλου της διενεργη-
Κατά δεύτερο λόγο ο αναφερόμενος αστυ- θείσης σε βάρος του ΕΔΕ μέχρις ότου η παρα-
φύλακας γνωστοποιεί στην Αρχή ότι ο δ και πομπή του στο ακροατήριο για τα ποινικά αδι-
η ζ κατέθεσαν ενώπιον του Διοικητικού κήματα που του αποδίδονται καταστεί αμετά-
Πρωτοδικείου *** αγωγή αποζημιώσεως κλητος.
κατά του Ελληνικού Δημοσίου και εναντίον
του και εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 3620/2003 ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 10 / 2005
απόφαση, η οποία απέρριψε την αγωγή στο
μέρος που στρεφόταν εναντίον του και ανέ- Δεδομένα υγείας σε υπηρεσιακό
βαλε την έκδοση οριστικής απόφασης στο φάκελο εργαζομένων
μέρος που στρεφόταν κατά του Ελληνικού
Δημοσίου. Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω:
8. Στην κρινόμενη περίπτωση, η αίτηση του δ, 1) Την με αριθμ. Πρωτ. *** προσφυγή της ***,
με τα σχετικά αυτής που διαβιβάστηκε υπαλλήλου της Τεχνικής Υπηρεσίας του
στην Αρχή, δεν στοιχειοθετεί επαρκώς, Δήμου ***,
όπως και όταν υποβλήθηκε, την ύπαρξη 2) Την υπ' αριθμ. 18/2004 (Αρ.Πρωτ. ***)
148
απόφασή της, με την οποία απέρριψε το σκοπούς που συνδέονται άμεσα με σχέση
κατ΄ άρθρο 13 § 2 εδ. β΄ του Ν.2472/1997 εργασίας ή έργου ή με παροχή υπηρε-
αίτημα της προσφεύγουσας για άμεση σιών στο δημόσιο τομέα και είναι ανα-
αναστολή της επεξεργασίας προσωπικού γκαία για την εκπλήρωση υποχρέωσης
της δεδομένου υγείας, και συγκεκριμένα που επιβάλλει ο νόμος ή για την εκτέλε-
της από 13.1.2003 ιατρικής γνωμάτευσης ση των υποχρεώσεων από τις παραπάνω
του ιατρού ***, έκρινε, με την επιφύλαξη σχέσεις και το υποκείμενο έχει προηγου-
της ακρόασης του καταγγελλόμενου μένως ενημερωθεί».
Δήμου, ότι η χρήση της προαναφερόμε- 4. Σύμφωνα με το άρθρο 13 § 1 του
νης ιατρικής γνωμάτευσης από τον Δήμο Ν.2472/1997 «Το υποκείμενο των δεδομέ-
*** στα πλαίσια της διαδικασίας επιλογής νων έχει δικαίωμα να προβάλλει οποτε-
προϊσταμένων ήταν αντίθετη στις διατά- δήποτε αντιρρήσεις για την επεξεργασία
ξεις του Ν.2472/1997, ενώ ανέβαλε την δεδομένων που το αφορούν. Οι αντιρρή-
οριστική κρίση της επί της προσφυγής σεις απευθύνονται εγγράφως στον υπεύ-
μέχρι να κληθούν οι εκπρόσωποι του θυνο επεξεργασίας και πρέπει να περιέ-
Δήμου *** προς ακρόαση. χουν αίτημα για συγκεκριμένη ενέργεια,
3) Τις απόψεις του κληθέντος Δήμου *** όπως διόρθωση, προσωρινή μη χρησιμο-
(κατάθεση της ***, Διευθύντριας Διοίκη- ποίηση, δέσμευση, μη διαβίβαση ή δια-
σης του Δήμου, η οποία παρέστη κατά τη γραφή. Ο υπεύθυνος επεξεργασίας έχει
συνεδρίαση της 29.4.2004 με τον πληρε- την υποχρέωση να απαντήσει εγγράφως
ξούσιο δικηγόρο ***). επί των αντιρρήσεων μέσα σε αποκλειστι-
Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω κή προθεσμία δεκαπέντε (15) ημερών.
στοιχείων Στην απάντησή του οφείλει να ενημερώ-
σει το υποκείμενο για τις ενέργειες στις
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ οποίες προέβη ή, ενδεχομένως, για τους
λόγους που δεν ικανοποίησε το αίτημα.
1. Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν.2472/1997 …».
«1. Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα 5. Σύμφωνα με το άρθρο 13 § 2 του
για να τύχουν νόμιμης επεξεργασίας πρέ- Ν.2472/1997 «Εάν ο υπεύθυνος επεξεργα-
πει α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό σίας δεν απαντήσει εμπροθέσμως ή η
και νόμιμο για καθορισμένους, σαφείς και απάντησή του δεν είναι ικανοποιητική, το
νόμιμους σκοπούς και να υφίστανται υποκείμενο των δεδομένων έχει δικαίωμα
θεμιτή και νόμιμη επεξεργασία ενόψει να προσφύγει στην Αρχή και να ζητήσει
των σκοπών αυτών β) Να είναι συναφή, την εξέταση των αντιρρήσεών του. Εάν η
πρόσφορα και όχι περισσότερα από όσα Αρχή πιθανολογήσει ότι οι αντιρρήσεις
κάθε φορά απαιτείται εν όψει των σκο- είναι εύλογες και ότι συντρέχει κίνδυνος
πών της επεξεργασίας». σοβαρής βλάβης του υποκειμένου από
2. Σύμφωνα με το άρθρο 7 § 2 περ. α΄ του Ν. την συνέχιση της επεξεργασίας, μπορεί
2472/1997 «Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η να επιβάλλει την άμεση αναστολή της
συλλογή και η επεξεργασία ευαίσθητων επεξεργασίας έως ότου εκδώσει οριστική
δεδομένων, καθώς και η ίδρυση και λει- απόφαση επί των αντιρρήσεων».
τουργία σχετικού αρχείου, ύστερα από 6. Η Αρχή έχει αρμοδιότητα μόνο να κρίνει
άδεια της Αρχής, όταν….α) το υποκείμε- τυχόν παραβίαση προσωπικών δεδομέ-
νο έδωσε τη γραπτή συγκατάθεσή του..» νων και όχι άλλα ανακύπτοντα θέματα,
3. Σύμφωνα με το άρθρο 7Α § 1 περ. α΄ του π.χ. τη νομιμότητα κρίσεων Υπηρεσιακού
Ν.2472/1997 «Ο υπεύθυνος επεξεργασίας Συμβουλίου, τοποθέτησης ή μη υπαλλή-
απαλλάσσεται από την υποχρέωση γνω- λων σε θέσεις Προϊσταμένων.
στοποίησης του άρθρου 6 και από την 7. Όπως προέκυψε από τα περιεχόμενα
υποχρέωση λήψης άδειας του άρθρου 7 στον φάκελο έγγραφα αλλά και τις εξηγή-
του παρόντος νόμου… α) όταν η επεξερ- σεις του κληθέντος Δήμου, όπως αυτός
γασία πραγματοποιείται αποκλειστικά για εκπροσωπήθηκε κατά τη συνεδρίαση της
149
29.4.2004, η επίμαχη ιατρική γνωμάτευση, σιμοποιήσει το στοιχείο αυτό με έγγραφό

σύμφωνα με την οποία η προσφεύγουσα του προς το Υπηρεσιακό Συμβούλιο προς
*** έπασχε από κακοήθη παρασυμπαθοτο- ανάκληση της επιλογής της προσφεύγου-
νία και έπρεπε να αποφεύγει εργασία με σας σε θέση προϊσταμένης και διατηρεί-
σωματική και ψυχική υπερκόπωση (στρες) ται νομίμως για όσο χρονικό διάστημα
προς αποφυγή συγκοπτικού επεισοδίου, είναι αναγκαίο, όπως για όσο διάστημα
προσκομίστηκε στην υπηρεσία της από την δύναται να προσβληθούν οι πράξεις που
ίδια αυτοβούλως (με γραπτή συγκατάθε- βασίζονται στο στοιχείο αυτό, π.χ. η μη
ση), με ένα γενικού τύπου διαβιβαστικό τοποθέτηση της προσφεύγουσας σε θέση
έγγραφο, στο οποίο αποτυπωνόταν η προϊσταμένης.
σύσταση του γιατρού της να ενημερώσει Επειδή η προσφεύγουσα δεν εκφράζει
την υπηρεσία της, προκειμένου να μπει αντιρρήσεις προς την ορθότητα της εν
στον ατομικό υπηρεσιακό της φάκελο και λόγω ιατρικής γνωμάτευσης, δεδομένου
να ληφθεί υπόψη από τον εργοδότη της. ότι δεν προσκομίζει νεότερη ιατρική γνω-
Έτσι νομίμως εντάχθηκε στο ατομικό υπη- μάτευση που να είναι σε αντίθεση με την
ρεσιακό της φάκελο, χωρίς μάλιστα να συν- υπάρχουσα στο φάκελό της, ώστε να
δέεται από την αίτηση με συγκεκριμένη δημιουργούνται αμφιβολίες για την ορθό-
χρήση για συγκεκριμένο σκοπό (βλ. αίτηση τητα της πρώτης, και ως εκ τούτου, να
ιδίας από ***). Υπό αυτές τις συνθήκες διαταχθεί δέσμευση της επίμαχης γνωμά-
νομίμως τηρούνταν στο ατομικό υπηρεσια- τευσης μέχρι να λυθεί η αμφιβολία.
κό φάκελο της προσφεύγουσας και δεν Επειδή, κατά συνέπεια, οι αντιρρήσεις
χρησιμοποιήθηκε παρανόμως (όσον αφορά της προσφεύγουσας, που υποβλήθηκαν
τις διατάξεις του Ν.2472/1997) από το Δήμο κατά το άρθρο 13 του Ν.2472/1997, με
στα πλαίσια της διαδικασίας επιλογής προ- αίτημα να μη χρησιμοποιηθεί, να μη δια-
ϊσταμένων, εφόσον η ίδια η προσφεύγουσα βιβαστεί (δέσμευση) και να διαγραφεί η
προσκόμισε την επίμαχη ιατρική γνωμά- επίμαχη ιατρική γνωμάτευση είναι αβάσι-
τευση στην Υπηρεσία της για κάθε νόμιμο μες και απορριπτέες.
σκοπό και για πρώτη φορά εξέφρασε τις
αντιρρήσεις της, κατά το άρθρο 13 § 1 του Για τους λόγους αυτούς
Ν.2472/1997, με την υπ' αριθμ. *** αίτησή
της προς τον Δήμο μεταγενέστερα της προ- Κρίνοντας οριστικά την με αριθμ. Πρωτ. ***
αναφερθείσας επεξεργασίας από τον Δήμο. προσφυγή της ***.
8. Η περιεχόμενη στην υπ' αριθμ. 18/2004 Αποφαίνεται, κατά πλειοψηφία, ότι ο Δήμος
απόφαση της Αρχής κρίση ότι η επίμαχη *** μπορούσε να χρησιμοποιήσει για κάθε
ιατρική βεβαίωση έπρεπε να της επιστρα- νόμιμο σκοπό την από 13.1.2003 ιατρική γνω-
φεί όταν δεν έγινε δεκτό το αίτημα της μάτευση του γιατρού ***, την οποία δημοσιο-
προσφεύγουσας για εργασία, όπως στο ποίησε γενικά προς ενημέρωση της Υπηρεσίας
παρελθόν, με ανοχή της Υπηρεσίας, κατά της η ίδια η προσφεύγουσα, και κατά συνέπεια
τις απογευματινές ώρες, καθώς η αίτηση καθόσον η προαναφερόμενη ιατρική γνωμά-
που υπέβαλε η προσφεύγουσα για να τευση τηρούνταν νομίμως στον ατομικό υπη-
ληφθεί υπόψη από την Υπηρεσία είχε ρεσιακό φάκελο της προσφεύγουσας, η προα-
γενική διατύπωση και δεν συνδέεται με ναφερόμενη χρήση της από τον Δήμο *** δεν
συγκεκριμένο σκοπό, αποτελούσε απλή προσκρούει στις διατάξεις του Ν.2472/1997.
κρίση, δεν είχε οριστικό χαρακτήρα και
τελούσε υπό την επιφύλαξη της ακρόα- ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 11 / 2005
σης του καταγγελλόμενου Δήμου.
9. Η συλλογή και τήρηση της επίμαχης Παραβίαση κανόνων επεξεργασίας σε
ιατρικής γνωμάτευσης στον ατομικό υπη- διαδικασίες καταστροφής
ρεσιακό φάκελο της προσφεύγουσας δεδομένων
ήταν νόμιμη, και συνεπώς δεν κωλυόταν
ο Δήμος *** από τον Ν.2472/1997 να χρη- Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω:
150
Η ΣΕΑ Πρωτοβουλία Πολιτών (ΣΕΑ) επεξεργασίας και μέχρι το τέλος της, το

κατήγγειλε τους υπεύθυνους επεξεργασίας οποίο ολοκληρώνεται με την καταστροφή
ΤΡΑΠΕΖΑ α, *** Α.Ε. έκδοσης πιστωτικής των προσωπικών δεδομένων, σύμφωνα με
κάρτας β (καταγγελίες υπ. αρ. πρωτ. ***, το αρ. 4 παρ. 1 δ) του Ν. 2472/1997.
***, ***, *** και ***), Δημοτική Επιχείρηση Κατά συνέπεια, το αρ. 10 του Ν. 2472/1997
Πολιτιστικής και Κοινωνικής Ανάπτυξης αναφέρεται και στην ασφαλή καταστροφή
Δήμου *** (καταγγελία υπ. αρ. πρωτ. ***), των προσωπικών δεδομένων μετά το πέρας
ΤΡΑΠΕΖΑ γ (καταγγελίες υπ. αρ. πρωτ. ***, της περιόδου που απαιτείται για την πραγ-
***), ΤΡΑΠΕΖΑ δ (καταγγελία υπ. αρ. πρωτ. ματοποίηση του σκοπού της επεξεργασίας,
***), ΤΡΑΠΕΖΑ ε (καταγγελίες υπ. αρ. ώστε αυτά να μην αποτελέσουν αντικείμε-
πρωτ. ***, ***, ***, *** και ***), ΤΡΑΠΕΖΑ νο αθέμιτης επεξεργασίας, όπως διάδοσης
στ (καταγγελίες υπ. αρ. πρωτ. ***, *** και τους σε τρίτους. Ως εκ τούτου, μετά το
***), Ασφαλιστικό γραφείο *** Ο.Ε. (καταγ- πέρας της περιόδου που απαιτείται για την
γελία υπ. αρ. πρωτ. ***) και ΤΡΑΠΕΖΑ ζ πραγματοποίηση του σκοπού της επεξερ-
(καταγγελία υπ. αρ. πρωτ. ***) για παραβία- γασίας, ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει
ση των κανόνων επεξεργασίας προσωπικών να καταστρέψει τα δεδομένα με ασφαλή
δεδομένων. Ειδικότερα, έγγραφα που τρόπο. Σε αντίθετη περίπτωση, ο υπεύθυ-
περιείχαν προσωπικά δεδομένα πελατών - νος επεξεργασίας παραβιάζει το αρ. 10 του
φυσικών προσώπων των υπευθύνων επε- Ν. 2472/1997.
ξεργασίας βρέθηκαν εκτεθειμένα σε δημό- Σύμφωνα με τα υπομνήματα και τις προφο-
σιους χώρους και κάδους απορριμμάτων ρικές δηλώσεις των εκπροσώπων των
εκτός των γραφείων των υπεύθυνων επε- υπευθύνων επεξεργασίας κατά την από 29-
ξεργασίας. 11-2004 συνεδρίαση του Συμβουλίου της
Οι παραπάνω υπεύθυνοι επεξεργασίας, Αρχής, οι καταγγελίες της ΣΕΑ αφορούν σε
μετά από την έγγραφη υποβολή των από- όλες τις περιπτώσεις προσωπικά δεδομένα
ψεων τους σχετικά με τις καταγγελίες που που μετά το πέρας της περιόδου που απαι-
τους αφορούσαν, κλήθηκαν προς ακρόαση τείται για την πραγματοποίηση του σκοπού
κατά την αρχική συζήτηση του θέματος στο της επεξεργασίας εγκαταλείφθηκαν χωρίς
Συμβούλιο της Αρχής στις 29-11-2004. Το πρότερη ασφαλή καταστροφή τους από
Συμβούλιο ανέβαλε την λήψη απόφασης τους υπεύθυνους επεξεργασίας. Αυτό, σύμ-
κατά την παραπάνω συνεδρίαση με σκοπό φωνα με τα παραπάνω, συνιστά παραβίαση
να ληφθούν υπόψη και νέα υπομνήματα του αρ. 10 του Ν. 2472/1997.
των εταιρειών ε και στ σχετικά με καταγγε- Για τον καθορισμό της βαρύτητας της παρα-
λίες για τις οποίες οι τελευταίες δεν είχαν βίασης εφαρμόζονται τα παρακάτω δύο κρι-
ενημερωθεί. τήρια: α) Αν ο υπεύθυνος επεξεργασίας δια-
Εν συνεχεία, το θέμα επανήλθε προς συζήτη- θέτει συγκεκριμένη διαδικασία καταστροφής
ση στο Συμβούλιο της Αρχής, το οποίο μετά των δεδομένων μετά το πέρας της περιόδου
από εξέταση όλων των παραπάνω στοιχείων που απαιτείται για την πραγματοποίηση του
και κατόπιν διαλογικής συζήτησης σκοπού της επεξεργασίας, και αν ελέγχει την
τήρηση της παραπάνω διαδικασίας (γεγονός
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ που μπορεί να αποδειχθεί από τον αριθμό
των προσωπικών δεδομένων που παραδόθη-
Σύμφωνα με το αρ. 10 του Ν. 2472/1997, ο καν στην Αρχή με τις καταγγελίες), β) Η κρι-
υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να λαμβά- σιμότητα των συγκεκριμένων προσωπικών
νει τα κατάλληλα οργανωτικά και τεχνικά δεδομένων που αναφέρονται στις καταγγελί-
μέτρα για την ασφάλεια των δεδομένων και ες και τα οποία βρέθηκαν εκτεθειμένα σε
την προστασία τους από τυχαία ή αθέμιτη δημόσιους χώρους (για παράδειγμα ένα
καταστροφή, τυχαία απώλεια, αλλοίωση, αντίγραφο κατάθεσης σε τραπεζικό λογαρια-
απαγορευμένη διάδοση ή πρόσβαση και κάθε σμό πελάτη έχει μικρότερη κρισιμότητα από
άλλη μορφή αθέμιτης επεξεργασίας. Τα ένα αντίγραφο φορολογικής δήλωσης ή ταυ-
παραπάνω ισχύουν καθόλη τη διάρκεια της τότητας πελάτη). Με βάση τα κριτήρια αυτά
151
μπορεί να εξαχθεί αν ο υπεύθυνος επεξεργα- ζήτημα ως προς αυτήν παραβίασης του

σίας τηρεί ή όχι το απαιτούμενο επίπεδο Ν. 2472/1997.
ασφαλείας για την καταστροφή των δεδομέ- 4) Η ΤΡΑΠΕΖΑ γ διαθέτει συγκεκριμένη
νων και αν τα καταγγελλόμενα περιστατικά διαδικασία καταστροφής των δεδομένων
αποτελούν συνήθη πρακτική του υπεύθυνου μετά το πέρας της περιόδου που απαιτεί-
επεξεργασίας ή μπορούν να χαρακτηριστούν ται για την πραγματοποίηση του σκοπού
ως μεμονωμένα. της επεξεργασίας (συλλογή σε ειδικό
Σύμφωνα με το παραπάνω σκεπτικό και λαμ- χώρο, πολτοποίηση). Παρά το ότι η κρισι-
βάνοντας υπόψη τα υπομνήματα και τις μότητα κάποιων από τα δεδομένα που
προφορικές δηλώσεις των εκπροσώπων των παραδόθηκαν στην Αρχή είναι σημαντική
υπευθύνων επεξεργασίας κατά την από 29- (αιτήσεις χορήγησης δανείων, σύμβαση
11-2004 συνεδρίαση του Συμβουλίου της καταναλωτικού δανείου), ο αριθμός των
Αρχής, ισχύουν τα εξής για τους υπεύθυνους προσωπικών δεδομένων που βρέθηκαν
επεξεργασίας των καταγγελιών της ΣΕΑ: εκτεθειμένα χωρίς πρότερη καταστροφή
1) Η ΤΡΑΠΕΖΑ α δεν είναι ο υπεύθυνος είναι μικρός και καταδεικνύει ότι το
επεξεργασίας των προσωπικών δεδομέ- συγκεκριμένο γεγονός θα μπορούσε να
νων που αναφέρονται στις καταγγελίες χαρακτηριστεί ως μεμονωμένο.
της ΣΕΑ. Ως εκ τούτου, δεν τίθεται ζήτη- 5) Η ΤΡΑΠΕΖΑ δ διαθέτει συγκεκριμένη
μα ως προς αυτήν παραβίασης του Ν. διαδικασία καταστροφής των δεδομένων
2472/1997. μετά το πέρας της περιόδου που απαιτεί-
2) Η *** Α.Ε. έκδοσης πιστωτικής κάρτας β ται για την πραγματοποίηση του σκοπού
διαθέτει συγκεκριμένη διαδικασία κατα- της επεξεργασίας (συλλογή σε ειδικό
στροφής των δεδομένων μετά το πέρας χώρο, πολτοποίηση). Παρά το ότι η κρισι-
της περιόδου που απαιτείται για την μότητα ενός από τα δεδομένα που παρα-
πραγματοποίηση του σκοπού της επεξερ- δόθηκαν στην Αρχή είναι σημαντική
γασίας (συλλογή σε ειδικό χώρο, πολτο- (πιστοποιητικό εγκρίσεως δανείου με
ποίηση). Παρά ταύτα, φαίνεται ότι η συνοδευτική πάγια εντολή χρεώσεως και
τήρηση της διαδικασίας αυτής δεν επι- δήλωση λήψης δανείου), ο αριθμός των
βλέπεται επαρκώς, καθώς τόσο ο μεγάλος προσωπικών δεδομένων που βρέθηκαν
αριθμός των καταγγελιών, όσο και το εκτεθειμένα χωρίς πρότερη καταστροφή
σημαντικό πλήθος και κρισιμότητα των είναι μικρός και καταδεικνύει ότι το
προσωπικών δεδομένων (αντίγραφα συγκεκριμένο γεγονός θα μπορούσε να
δανείων, αναλύσεις πιστωτικών καρτών) χαρακτηριστεί ως μεμονωμένο.
που βρέθηκαν εκτεθειμένα χωρίς πρότε- 6) Η ΤΡΑΠΕΖΑ ε διαθέτει συγκεκριμένη δια-
ρη καταστροφή καταδεικνύουν σημαντι- δικασία καταστροφής των δεδομένων
κές ελλείψεις στην διαδικασία επιθεώρη- μετά το πέρας της περιόδου που απαιτεί-
σης της καταστροφής. ται για την πραγματοποίηση του σκοπού
3) Η Δημοτική Επιχείρηση Πολιτιστικής και της επεξεργασίας, (συλλογή σε ειδικό
Κοινωνικής Ανάπτυξης Δήμου *** δεν χώρο και πολτοποίηση, οδηγίες για τεμα-
είναι υπεύθυνος ή εκτελών την επεξεργα- χισμό των εγγράφων στα καταστήματα).
σία των προσωπικών δεδομένων που Παρά ταύτα, φαίνεται ότι η τήρηση της
αναφέρονται στην καταγγελία της ΣΕΑ. διαδικασίας αυτής δεν επιβλέπεται επαρ-
Επιπλέον, αν και τα δεδομένα βρέθηκαν κώς, καθώς τόσο ο μεγάλος αριθμός των
σε φάκελο με την ένδειξη “Πρόεδρος καταγγελιών, όσο και η κρισιμότητα των
Δημοτικής Επιχείρησης Πολιτιστικής και προσωπικών δεδομένων που βρέθηκαν
Κοινωνικής Ανάπτυξης Δήμου ***” έξω εκτεθειμένα χωρίς πρότερη καταστροφή
από τα γραφεία της επιχείρησης, δεν (αντίγραφα εκκαθαριστικών σημειωμά-
μπορεί να αποδειχθεί ότι εγκαταλείφθη- των πελατών, αντίγραφα ταυτοτήτων)
καν από την Δημοτική Επιχείρηση Πολι- καταδεικνύουν σημαντικές ελλείψεις
τιστικής και Κοινωνικής Ανάπτυξης στην διαδικασία επιθεώρησης της κατα-
Δήμου ***. Ως εκ τούτου, δεν τίθεται στροφής.
152
7) Η ΤΡΑΠΕΖΑ στ, διαθέτει συγκεκριμένη ξεργασίας δεδομένων των καταγγελιών της

διαδικασία καταστροφής των δεδομένων ΣΕΑ και, ως εκ τούτου, οι σχετικές καταγγε-
μετά το πέρας της περιόδου που απαιτεί- λίες κατά αυτών απορρίπτονται.
ται για την πραγματοποίηση του σκοπού Οι υπόλοιπες εταιρείες που καταγγέλλονται
της επεξεργασίας (χρήση καταστροφέων από την ΣΕΑ παραβίασαν το αρ. 10 του Ν.
εγγράφων, συλλογή σε ειδικό χώρο). 2472/1997, καθώς δεν έχουν τηρήσει τα
Παρά το ότι η κρισιμότητα κάποιων από απαιτούμενα μέτρα ασφαλείας για την προ-
τα δεδομένα που παραδόθηκαν στην στασία των προσωπικών δεδομένων που
Αρχή είναι σημαντική (στοιχεία για προ- επεξεργάζονται. Από τις εταιρείες αυτές:
σωπικά δάνεια πελατών, κατάσταση α) για την εταιρεία ασφαλιστικό γραφείο ***
παραλαβής ενσήμων ΙΚΑ φυσικών προ- Ο.Ε, η παραβίαση αποδίδεται στην ελλι-
σώπων), ο αριθμός των προσωπικών πή ενημέρωση του υπεύθυνου επεξεργα-
δεδομένων που βρέθηκαν εκτεθειμένα σίας, λόγω της οποίας δεν έχουν εφαρμο-
χωρίς πρότερη καταστροφή είναι μικρός στεί τα απαιτούμενα μέτρα ασφαλείας για
και καταδεικνύει ότι το συγκεκριμένο την καταστροφή των δεδομένων μετά το
γεγονός θα μπορούσε να χαρακτηριστεί πέρας της περιόδου που απαιτείται για
ως μεμονωμένο. την πραγματοποίηση του σκοπού της
8) Η εταιρεία ασφαλιστικό γραφείο *** Ο.Ε επεξεργασίας.
μετά το πέρας της περιόδου που απαιτεί- β) για τις εταιρείες ΤΡΑΠΕΖΑ γ, δ, στ και ζ, η
ται για την πραγματοποίηση του σκοπού παραβίαση μπορεί να χαρακτηριστεί ως
της επεξεργασίας των ασφαλιστήριων μεμονωμένο περιστατικό, λόγω της ύπαρ-
συμβολαίων, τοποθετεί τα αντίγραφα ξης της απαιτούμενης διαδικασίας ασφα-
τους σε κοινούς σάκους απορριμμάτων λούς καταστροφής των δεδομένων μετά το
χωρίς πρότερη καταστροφή τους. Παρά πέρας της περιόδου που απαιτείται για
τον μεγάλο αριθμό των προσωπικών την πραγματοποίηση του σκοπού της επε-
δεδομένων που βρέθηκαν εκτεθειμένα ξεργασίας, καθώς και του μικρού αριθμού
χωρίς πρότερη καταστροφή τους, η κρισι- και κρισιμότητας των δεδομένων των
μότητα των δεδομένων είναι σχετικά καταγγελιών.
μικρή και το συγκεκριμένο γεγονός, λαμ- γ) για τις εταιρείες *** Α.Ε. έκδοσης πιστωτι-
βάνοντας υπόψη και το γεγονός ότι πρό- κής κάρτας β, και ΤΡΑΠΕΖΑ ε, η παραβία-
κειται για μικρή εταιρεία με λίγους εργα- ση δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως μεμο-
ζόμενους και περιορισμένο κύκλο εργασι- νωμένο περιστατικό, καθώς αν και υπάρ-
ών, μπορεί να θεωρηθεί ότι οφείλεται σε χουν μέτρα ασφαλείας, διαπιστώθηκαν
έλλειψη ενημέρωσης και άγνοια του σημαντικές ελλείψεις στην διαδικασία επι-
υπεύθυνου επεξεργασίας. θεώρησης της καταστροφής των προσωπι-
9) Η ΤΡΑΠΕΖΑ ζ, διαθέτει συγκεκριμένη δια- κών δεδομένων, των οποίων η κρισιμότη-
δικασία καταστροφής των δεδομένων τα είναι σε συγκεκριμένες περιπτώσεις
μετά το πέρας της περιόδου που απαιτεί- ιδιαίτερα σημαντική.
ται για την πραγματοποίηση του σκοπού
της επεξεργασίας (συλλογή σε ειδικό Για τους λόγους αυτούς
χώρο και καταστροφή). Από την ανάλυση
των συγκεκριμένων στοιχείων της καταγ- α) απευθύνει αυστηρή προειδοποίηση προς
γελίας προέκυψε ότι μόνο 2 εξ αυτών βρέ- την εταιρεία ασφαλιστικό γραφείο *** Ο.Ε.
θηκαν εκτεθειμένα με ευθύνη της τράπε- να εφαρμόσει τις απαιτούμενες διαδικασί-
ζας χωρίς πρότερη καταστροφή. Ως εκ ες για την ασφαλή καταστροφή των προ-
τούτου, το συγκεκριμένο γεγονός μπορεί σωπικών δεδομένων που επεξεργάζεται
να χαρακτηριστεί ως μεμονωμένο. μετά το πέρας της περιόδου που απαιτεί-
Σύμφωνα με τα παραπάνω συνάγεται ότι: ται για την πραγματοποίηση του σκοπού
Οι εταιρείες ΤΡΑΠΕΖΑ α και Δημοτική Επι- της επεξεργασίας, καθώς επίσης και για
χείρηση Πολιτιστικής και Κοινωνικής Ανά- την τήρηση των διαδικασιών αυτών_
πτυξης Δήμου *** δεν είναι υπεύθυνοι επε- β) απευθύνει αυστηρή προειδοποίηση προς
153
τις εταιρείες ΤΡΑΠΕΖΑ γ, ΤΡΑΠΕΖΑ δ, εξουσιοδότηση. Επομένως η ανωτέρω,

ΤΡΑΠΕΖΑ στ και ΤΡΑΠΕΖΑ ζ να τηρούν περιοριστική του δικαιώματος πρόσβασης
τις διαδικασίες καταστροφής των προσω- σε δημόσια έγγραφα, υπουργική απόφαση
πικών δεδομένων που οφείλουν να εφαρ- δεν είναι δυνατόν να στηρίζεται στον παρα-
μόζουν μετά το πέρας της περιόδου που πάνω νόμο και δεν φαίνεται να διατηρείται
απαιτείται για την πραγματοποίηση του νομικό έρεισμα για την άρνηση πρόσβασης
σκοπού της επεξεργασίας_ στα δοκίμια των εξεταζομένων. Το υπουρ-
γ) επιβάλλει πρόστιμο ύψους πέντε χιλιά- γείο από την πλευρά του θεωρεί ότι τα εν
δων (5.000) Ευρώ σε κάθε μία από τις λόγω γραπτά δοκίμια αποτελούν δημόσια
εταιρείες *** Α.Ε. έκδοσης πιστωτικής έγγραφα και όχι ιδιωτικά για τα οποία δεν
κάρτας β και ΤΡΑΠΕΖΑ ε για την παραβί- έχει εφαρμογή το άρθρο 5 του ν.2690/99,
αση του αρ. 10 του Ν. 2472/19997. αλλά για αυτά εξακολουθούν να ισχύουν οι
διατάξεις της ως άνω ΚΥΑ.
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 13 / 2005
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Σύσταση προς την υπουργό παιδεί-
ας για την ικανοποίηση δικαιώμα- Σύμφωνα με το άρθρο 2 εδαφ. α του
τος πρόσβασης σε γραπτά δοκίμια Ν.2472/97, “δεδομένα προσωπικού χαρα-
κτήρα νοούνται κάθε πληροφορία που ανα-
Με την από … αίτησή της στο Υπουργείο φέρεται στο υποκείμενο των δεδομένων.”
Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, η κα Κατά δε το άρθρο 2 εδαφ. ε, ως αρχείο δεδο-
Δ.Π. ζήτησε να της επιδειχθούν τα γραπτά μένων προσωπικού χαρακτήρα νοείται το
δοκίμιά της από τις πανελλήνιες εξετάσεις “σύνολο δεδομένων προσωπικού χαρακτή-
του Ιουνίου 2004 διότι διαπίστωσε μεγάλες ρα, τα οποία αποτελούν ή μπορεί να αποτε-
αποκλίσεις στη βαθμολόγηση αυτών. Σε λέσουν αντικείμενο επεξεργασίας, και τα
απάντησή του το Υπ.Ε.Π.Θ. απέρριψε την οποία τηρούνται είτε από το Δημόσιο ή από
αίτηση με το σκεπτικό ότι, σύμφωνα με την νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, ή ιδιωτι-
αριθμ. Φ152/Β3/6831/25-11-99 κοινή υπουρ- κού δικαίου ή ένωση προσώπων ή φυσικό
γική απόφαση, τα γραπτά δοκίμια των προα- πρόσωπο.”
γωγικών και απολυτήριων εξετάσεων των Κατά το άρθρο 12 καθένας έχει δικαίωμα να
μαθητών της Β και Γ τάξης Ενιαίου Λυκείου γνωρίζει αν δεδομένα προσωπικού χαρακτή-
αντίστοιχα, εξαιρούνται από τη γνωστοποίη- ρα που τον αφορούν αποτελούν ή αποτέλε-
ση στους πολίτες, με τη χορήγηση αντιγρά- σαν αντικείμενο επεξεργασίας. Προς τούτο,
φων ή φωτοαντιγράφων ή με την επίδειξη. ο υπεύθυνος επεξεργασίας έχει υποχρέωση
Με το από … έγγραφό της (αρ. πρωτ. …) η να του απαντήσει εγγράφως. Όπως ορίζεται
καταγγέλλουσα ερωτά την Αρχή για τη νομι- δε στην παράγραφο 4 του άρθρου αυτού, η
μότητα και τη συνταγματικότητα της παρα- υποχρέωση πληροφόρησης μπορεί να αρθεί
πάνω ενέργειας. εν όλω ή εν μέρει, ύστερα από αίτηση του
Η προσφεύγουσα υπέβαλε ερώτημα για το υπευθύνου επεξεργασίας, εφόσον η επεξερ-
θέμα και στο Συνήγορο του Πολίτη και κοι- γασία δεδομένων γίνεται για λόγους εθνικής
νοποίησε στην Αρχή τη σχετική αλληλογρα- ασφάλειας ή για τη διακρίβωση ιδιαίτερα
φία. Σε επιστολή του προς την αρμόδια Διεύ- σοβαρών εγκλημάτων.
θυνση του Υπουργείου για την υπόθεση, ο Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τα γραπτά
Συνήγορος του Πολίτη επισημαίνει ότι η ως δοκίμια των διαγωνιζομένων περιέχουν προ-
άνω ΚΥΑ είχε εκδοθεί κατά νομοθετική σωπικά δεδομένα που τους αφορούν, αλλά
εξουσιοδότηση του ν. 1599/1986 αρ. 16 § 4. και το σύνολο αυτών συνιστά αρχείο, κατά
Όμως η εξουσιοδοτική αυτή διάταξη έχει την έννοια των ανωτέρω διατάξεων (βλ. και
καταργηθεί με την αντικατάσταση των δια- απόφαση της Αρχής 10/2003). Ως εκ τούτου,
τάξεων του άρθρου 16 του ν.1599/86 από το υποκείμενο των δεδομένων έχει δικαίωμα
εκείνες του άρθρου 5 του ν. 2690/1999 οι πρόσβασης σε όλα τα δεδομένα του αρχείου
οποίες δεν παρέχουν στη διοίκηση παρόμοια που το αφορούν, εν προκειμένω στο γρα-
154
πτό του δοκίμιο, ανεξάρτητα από το αν ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

πληρούνται ή όχι οι σχετικές διατάξεις του
ν.2690/99. Η ανωτέρω διάταξη του άρθρου Ι. Κατά τις διατάξεις του άρθρου 2 του Ν.
12 ρυθμίζει ειδικώς το δικαίωμα πληροφό- 2472/1997, νοούνται ως: “δεδομένα προσω-
ρησης όταν πρόκειται για προσωπικά πικού χαρακτήρα”, κάθε πληροφορία που
δεδομένα του ίδιου του υποκειμένου. αναφέρεται στο υποκείμενο των δεδομέ-
Κατά συνέπεια, ανεξάρτητα από την εφαρ- νων, ήτοι στο φυσικό πρόσωπο στο οποίο
μογή ή όχι του άρθρου 5 παρ.5 του Κώδικα αναφέρονται τα δεδομένα (στοιχ. α΄, γ΄),
Διοικητικής Διαδικασίας, εφαρμόζεται “επεξεργασία δεδομένων προσωπικού
οπωσδήποτε το άρθρο 12 του νόμου χαρακτήρα” θεωρείται κάθε εργασία ή
2472/97 (δικαίωμα πρόσβασης). σειρά εργασιών που πραγματοποιείται, από
Σύμφωνα με τα παραπάνω, το υπουργείο το Δημόσιο ή από νομικό πρόσωπο δημο-
Παιδείας ως υπεύθυνος επεξεργασίας του σίου δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου ή ένωση
σχετικού αρχείου, υποχρεούται να ικανο- προσώπων ή φυσικό πρόσωπο με ή χωρίς
ποιήσει το δικαίωμα πρόσβασης που τη βοήθεια αυτοματοποιημένων μεθόδων
άσκησε η αιτούσα. και εφαρμόζονται σε δεδομένα προσωπικού
χαρακτήρα, όπως η συλλογή, η καταχώριση,
Για τους λόγους αυτούς η οργάνωση, η διατήρηση ή αποθήκευση, η
τροποποίηση, η εξαγωγή, η χρήση, η διαβί-
Απευθύνει σύσταση προς την Υπουργό Εθνι- βαση, η διάδοση ή κάθε άλλης μορφής διά-
κής Παιδείας και Θρησκευμάτων να ικανο- θεση, η συσχέτιση ή ο συνδυασμός, η δια-
ποιήσει αμέσως το δικαίωμα πρόσβασης της σύνδεση, η δέσμευση (κλείδωμα), η διαγρα-
κας Δ.Π. στα γραπτά της δοκίμια. φή, η καταστροφή (στοιχ. δ΄). Εξάλλου ως
αρχείο δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 14 / 2005 νοείται σύνολο δεδομένων προσωπικού
χαρακτήρα, τα οποία αποτελούν ή μπορεί
Παράνομη ανακοίνωση προσωπι- να αποτελέσουν αντικείμενο επεξεργασίας,
κών δεδομένων εργαζομένου από και τα οποία τηρούνται είτε από το Δημόσιο
εργοδότρια τράπεζα ή από νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, ή
ιδιωτικού δικαίου ή ένωση προσώπων ή
Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: φυσικό πρόσωπο. Περαιτέρω, κατά το
1) Την με αριθμ. πρωτ. … προσφυγή του άρθρο 4 § 1 α΄, β΄ και γ΄ του ίδιου νόμου, τα
Π.Τ. (με τα συμπληρωματικά υποβληθέντα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για να
στοιχεία με αριθμ. πρωτ. …) τύχουν νόμιμης επεξεργασίας πρέπει: α)
2) Την με αριθμ. πρωτ. … απάντηση της Να συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό και
Τράπεζας … στο έγγραφο της Αρχής νόμιμο για καθορισμένους, σαφείς και νόμι-
350/26.2.2004, μους σκοπούς και να υφίστανται θεμιτή και
3) Την με αριθμ. πρωτ. … συμπληρωματι- νόμιμη επεξεργασία ενόψει των σκοπών
κή αναφορά του Π.Τ. αυτών. β) Να είναι συναφή, πρόσφορα, και
4) Τα πρακτικά της συνεδρίασης της όχι περισσότερα από όσα κάθε φορά απαι-
21.10.2004 τείται εν όψει των σκοπών της επεξεργασί-
5) Τα υπομνήματα που υπεβλήθησαν ας. γ) Να είναι ακριβή και, εφόσον χρειάζε-
εμπροθέσμως (έως και 25.10.2004) και ται, να υποβάλλονται σε ενημέρωση. Σύμ-
συγκεκριμένα, το υπόμνημα του Π.Τ. με φωνα δε με το άρθρο 5 § 1 του Ν.2472/1997
αριθμ. πρωτ. … με όλα τα σχετικά υποβλη- επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρα-
θέντα έγγραφα και το υπόμνημα της κτήρα επιτρέπεται μόνον όταν το υποκεί-
Τράπεζας … με αριθμ. πρωτ. … . μενο των δεδομένων έχει δώσει τη συγκα-
Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω τάθεσή του, ενώ κατά την παρ. 2 περ. ε΄ του
στοιχείων και κατόπιν διαλογικής ίδιου άρθρου κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η
συζήτησης επεξεργασία και χωρίς τη συγκατάθεση,
όταν η επεξεργασία είναι απολύτως ανα-
155
γκαία για την ικανοποίηση του έννομου α. Η Τράπεζα … τον Ιούνιο 2003 δημιούργη-
συμφέροντος που επιδιώκει ο υπεύθυνος σε μία νέα υπηρεσία για το αρχείο πελατών
επεξεργασίας ή ο τρίτος ή οι τρίτοι στους της (…) με στόχο την πρόληψη του «ξεπλύ-
οποίους ανακοινώνονται τα δεδομένα και ματος χρήματος», η οποία συνάντησε την
υπό τον όρο ότι τούτο υπερέχει προφανώς αντίδραση ενός από τα σωματεία εργαζομέ-
των δικαιωμάτων και συμφερόντων των προ- νων σε αυτήν.
σώπων στα οποία αναφέρονται τα δεδομένα β. Ο … Σύλλογος Εργαζομένων Τράπεζας …
και δεν θίγονται οι θεμελιώδεις ελευθερίες δημοσίευσε ανακοινώσεις προς όλο το προ-
αυτών. σωπικό που προέτρεπαν τους υπαλλήλους
Κατά δε το άρθρο 11 § 3 του Ν.2472/1997 εάν να επιδιώξουν δικαστικώς την ακύρωση της
τα δεδομένα ανακοινώνονται σε τρίτους, το μετακίνησής τους στη νέα υπηρεσία … . Στις
υποκείμενο ενημερώνεται για την ανακοίνω- ανακοινώσεις αναφέρονταν δικαστικές απο-
ση πριν από αυτούς. Τέλος, τα άρθρα 19 § 1 φάσεις που δικαίωναν τους προσφεύγοντες
στ΄ και 21 προβλέπουν διοικητικές κυρώσεις κατά της Τράπεζας (με αναγραφή μόνο της
επιβαλλόμενες στους υπεύθυνους επεξερ- θέσης του υπαλλήλου και του τόπου του
γασίας για παράβαση υποχρεώσεων που υποκαταστήματος) και ενημέρωναν ότι «και
απορρέουν από τον Ν.2472/1997 και από άλλα στελέχη της Τράπεζας ... προσφεύγουν
κάθε άλλη ρύθμιση που αφορά την προστα- στη δικαιοσύνη» (βλ. ανακοινώσεις και δελ-
σία του ατόμου από την επεξεργασία δεδο- τίο τύπου του Συλλόγου 3, 6, 12 και 13 Ιου-
μένων προσωπικού χαρακτήρα. νίου 2003) με βοήθεια του Συλλόγου. Σε μία
ΙΙ. Στην προκειμένη περίπτωση, από τα από τις ανακοινώσεις του καλεί την Τράπεζα
στοιχεία του φακέλου και από την ακροαμα- να σταματήσει τις μετακινήσεις υπαλλήλων
τική διαδικασία ενώπιον της Αρχής, προέκυ- τις οποίες θεωρεί ως υποβάθμισή τους
ψαν τα εξής: «εκτός, όπως λέγει, εάν επιθυμεί η Διοίκηση
1. Ο Π.Τ., υπάλληλος της Τράπεζας …, προ- το management να το ασκούν τα ελληνικά
σέφυγε στην Αρχή και κατέθεσε καταγγελία, δικαστήρια». Ακόμη, ο … Σύλλογος Εργαζο-
σύμφωνα με την οποία, η Τράπεζα … ανα- μένων …, σε ανακοίνωσή του της 27.10.2003,
κοίνωσε προς το προσωπικό της την έκδοση αναφέρεται σε συγκεκριμένο όνομα υπαλλή-
δύο απορριπτικών αποφάσεων του Πρωτο- λου που δικαιώθηκε και ενημερώνει ότι
δικείου …, επί αιτήσεων ασφαλιστικών «κάποιοι από τους εν λόγω συναδέλφους
μέτρων δύο υπαλλήλων της, εκ των οποίων η προσέφυγαν στη δικαιοσύνη με την παρό-
μία του προσφεύγοντος Π.Τ. Η ανακοίνωση τρυνση του Συλλόγου μας με τη διαδικασία
της Τράπεζας … (αρ. …) είχε ως εξής: των ασφαλιστικών μέτρων και εν αρχή
«ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΟΛΟ ΤΟ ΠΡΟΣΩ- δικαιώθηκαν όλοι». Στην ίδια αυτή δημόσια
ΠΙΚΟ ανακοίνωση περιλαμβάνεται απόσπασμα
Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι πρό- απόφασης ασφαλιστικών μέτρων που
σφατα εκδόθηκαν από το Πρωτοδικείο … δικαιώνει τον αιτούντα-υπάλληλο της
δύο αποφάσεις επί των αιτήσεων ασφαλιστι- Τράπεζας που μετετέθη στη νέα υπηρεσία
κών μέτρων που είχαν ασκήσει οι κ.κ. Λ.Π. ….
και Π.Τ., υπάλληλοι της Τράπεζας, σχετικά γ. Αιτία για την έκδοση από την Τράπεζα της
με τη μετάθεσή τους στην Υπηρεσία …. επίμαχης ανακοίνωσης στάθηκε η αμφισβή-
Με τις αποφάσεις Νο. …/2003 και …/2003 τηση από τη συνδικαλιστική αυτή παράταξη,
αντίστοιχα, οι αιτήσεις απορρίφθηκαν και οι της νομιμότητας της δράσης της Τράπεζας. Η
μεταθέσεις κρίθηκαν έγκυρες και ισχυρές. αμφισβήτηση αυτή δημιούργησε την εντύπω-
Θ.Ζ., Δ/τής Ανθρώπινου Δυναμικού» ση στο προσωπικό ότι με τις μεταθέσεις
2. Η Αρχή απευθύνθηκε στην Τράπεζα … υπαλλήλων της στην … η Τράπεζα παραβιά-
προκειμένου να ενημερωθεί για τους λόγους ζει τον νόμο. Η εντύπωση δε αυτή, όπως υπο-
που οδήγησαν την Τράπεζα να προβεί στη στηρίζει η Τράπεζα, δημιουργήθηκε κυρίως
δημοσιοποίηση των δικαστικών αποφάσεων. εξαιτίας των ανακοινώσεων του Σωματείου,
Στην απάντηση της τελευταίας (ημερ. …) στο οποίο ανήκει ο Π.Τ., και της αναταραχής
υπογραμμίζονται τα εξής: που προέκυψε από την πρόσκληση σε δικα-
156
στικές διαμάχες. Άμεση συνέπεια του κλίμα- Τράπεζας, ως προς την προστασία των δεδο-
τος αυτού υπήρξε η διαταραχή της εύρυθμης μένων προσωπικού χαρακτήρα του προ-
λειτουργίας της νεοσύστατης υπηρεσίας αλλά σφεύγοντα.
και συνολικά της Τράπεζας. ΙΙΙ. Η Αρχή προφανώς δεν έχει αρμοδιότητα
δ. Σύμφωνα με ανακοίνωση της Τράπεζας … να κρίνει εάν η μετακίνηση υπαλλήλου και η
προς όλο το προσωπικό της που έγινε στην ανάθεση σε αυτόν διαφορετικών (και όχι
ιστοσελίδα της Τράπεζας «Ανακοίνωση Νο τουλάχιστον ίσης αξίας) καθηκόντων στη
2090 από 12 Νοεμβρίου 2001» η Τράπεζα νεοσύστατη υπηρεσία της Τράπεζας χωρίς
ισχυρίζεται ότι έχει το δικαίωμα να επεξερ- τη συγκατάθεσή του συνιστά μονομερή βλα-
γάζεται προσωπικά δεδομένα για σκοπούς πτική μεταβολή των όρων της σύμβασης
που αποβλέπουν στην προάσπιση των νομί- εργασίας του ή καταχρηστική άσκηση του
μων συμφερόντων της. Με την ανακοίνωση διευθυντικού δικαιώματος της Τράπεζας ….
αυτή η Τράπεζα προβαίνει σε ενημέρωση ΙV. Η κρίση περί την παραβίαση ή όχι του
του προσωπικού της για την επεξεργασία νόμου για την προστασία προσωπικών δεδο-
των προσωπικών τους δεδομένων εκ μέρους μένων εντοπίζεται στα κατωτέρω ζητήματα:
της για τον σκοπό εξυπηρέτησης, υποστήρι- α. Τα στοιχεία που περιέχονται στις δικαστι-
ξης και παρακολούθησης της σύμβασης κές αποφάσεις αποτελούν, σύμφωνα με τον
εργασίας ή έργου που έχει συνάψει, προά- Ν. 2472/1997, δεδομένα προσωπικού χαρα-
σπισης των σχετικών συμφερόντων της και κτήρα (άρθρ.2 περ.α΄) ή ευαίσθητα δεδομένα
εκπλήρωσης των σχετικών υποχρεώσεών (άρθρ.2 περ.β΄). Ειδικότερα, η «συμμετοχή
της. Αποδέκτες των δεδομένων αναφέρει σε ένωση, σωματείο και συνδικαλιστική
ειδικότερα για «τα στοιχεία που υποχρεούται οργάνωση» συνιστούν ευαίσθητα δεδομένα.
ή δικαιούται η Τράπεζα να ανακοινώνει Η διατήρηση και η διάδοση δεδομένων προ-
βάσει Νόμου ή Δικαστικής Αποφάσεως», σωπικού χαρακτήρα συνιστά επεξεργασία
μεταξύ άλλων, και τα σωματεία καθώς και (άρθ.2 περ.δ΄).
τους συλλόγους εργαζομένων ή τρίτους, «για Εν προκειμένω η επίμαχη ανακοίνωση της
όλα [δε] τα στοιχεία» τη Διοίκηση, τις υπη- Τράπεζας δεν αφορά συμμετοχή σε συνδικα-
ρεσίες της Τράπεζας κ.α. λιστική οργάνωση. Η ιδιότητα του Π.Τ. ως
3. Σε συμπληρωματική αναφορά του προς μέλους του … Συλλόγου Εργαζομένων ανα-
την Αρχή (ημερ. …), ο Π.Τ. προς αντίκρουση φέρεται και από τον ίδιο και από την
των ως άνω υπογραμμίζει τα εξής: Τράπεζα, πλην όμως δεν περιλαμβάνεται
α. Ο … Σύλλογος Εργαζομένων πράγματι στην επίμαχη ανακοίνωση. Πέραν τούτου,
εκδίδει ανακοινώσεις για την έκβαση κανείς από τους διαδίκους δεν προβάλλει τη
δικών, χωρίς όμως να ανακοινώνει ονόματα συνδικαλιστική ιδιότητα του προσφεύγοντα
διαδίκων. ως θέμα που συνδέεται με την επίμαχη ανα-
β. Ο προσφεύγων θεωρεί ότι η δημοσιοποίη- κοίνωση. Συνεπώς, γίνεται δεκτό πως η υπό-
ση των δικαστικών αποφάσεων από την θεση αφορά δικαστική απόφαση ως δεδομένο
Τράπεζα έγινε με σκοπό «τον εκφοβισμό των προσωπικού χαρακτήρα (άρθρ.2 περ.α΄) και
εργαζομένων, προκειμένου να τους αποτρέ- όχι ως ευαίσθητο δεδομένο. Η υπόθεση δεν
ψει από την εκ μέρους τους, έστω κι επιθυ- αφορά την τήρηση της δικαστικής απόφασης
μία, εγέρσεως εις βάρος της αγωγής για τη ως αρχείου από την Τράπεζα, που είναι αυτο-
διαφύλαξη των βεβιασθέντων εργασιακών νόητη εφ' όσον η ίδια είναι διάδικος.
τους δικαιωμάτων». β. Στη συνέχεια πρέπει να εξεταστεί αν
4. Περαιτέρω, σε πρόσθετο υπόμνημα, ο υπάρχει περίπτωση εφαρμογής της διατάξε-
προσφεύγων υποστηρίζει ότι σκοπός της ως της παρ. 2 περ. ε΄ του άρθρου 5 του Ν.
δημοσιοποίησης ήταν και «ο διασυρμός του 2472/1997 υπό την οπτική του άρθρου 4 και
ονόματός του, της επαγγελματικής - συνδι- ειδικότερα της παρ. 1 β΄ και γ΄, συνεπώς πρέ-
καλιστικής του φήμης και της αξιοπρέπειάς πει να σταθμισθεί κατά πόσον η επίμαχη
του». ανακοίνωση ήταν απολύτως αναγκαία. Η
Με βάση τα προεκτεθέντα, η Αρχή καλείται ανακοίνωση της έκβασης της δίκης ασφαλι-
να κρίνει τη νομιμότητα των ενεργειών της στικών μέτρων, που ήταν αρνητική για τον
157
Π.Τ. και θετική για την Τράπεζα, είχε πρόδη- κρίνεται ότι με αυτά τα δεδομένα, η Τράπεζα
λο σκοπό την αποτροπή των υπόλοιπων θα μπορούσε να δημοσιοποιήσει τις θετικές
εργαζομένων από την άσκηση αγωγών για τη γι' αυτήν δικαστικές αποφάσεις χωρίς τα ονό-
διεκδίκηση των δικαιωμάτων, τα οποία ματα των αντιδίκων της (Π.Τ. και Λ.Π.).
καλούσε η συνδικαλιστική παράταξη «… Συγκεκριμένα, η επίμαχη ανακοίνωση της
Σύλλογος Εργαζομένων» -στο πλαίσιο της έκβασης των δικών με τα ονόματα των αντι-
συνδικαλιστικής της δράσης- τους υπόλοι- δίκων της, την οποία έκανε η Τράπεζα προς
πους εργαζομένους να ασκήσουν. Στην απο- όλο το προσωπικό της (8.500 υπαλλήλους)
τροπή των εργαζομένων από το να ασκήσουν μέσω του τοπικού της δικτύου, παραβιάζει
τα δικαιώματά τους εντοπίζει η Τράπεζα το την αρχή της αναλογικότητας (αναγκαιότητα
υπέρτερο έννομο συμφέρον της για την απο- και προσφορότητα μέσου προς τον επιδιω-
κατάσταση της εύρυθμης λειτουργίας της. Η κόμενο σκοπό) του άρθρου 4 του Ν.
αποτροπή αυτή καθ' εαυτήν δεν συνιστά 2472/1997. Επισημαίνεται ότι η επίμαχη ανα-
εκβιασμό, ή εκφοβισμό των εργαζομένων εκ κοίνωση τηρείται ακόμη, όπως δήλωσε ο
μέρους της Τράπεζας. Η ίδια η αποτροπή νόμιμος εκπρόσωπος της τράπεζας ενώπιον
των εργαζομένων να προσφύγουν στη του Συμβουλίου της Αρχής την 21.10.2004,
δικαιοσύνη, ωστόσο, δεν αποτελεί έννομο στο αρχείο ανακοινώσεων της Τράπεζας
συμφέρον της Τράπεζας που αναγνωρίζεται (intranet) προς όλο το προσωπικό της.
από την έννομη τάξη, η οποία, αντιθέτως, ως Στο μέτρο που δεν υφίστανται οι προϋποθέ-
θεμελιώδες δικαίωμα αναγνωρίζει το δικαίω- σεις ώστε να γίνει δεκτή η εξαίρεση του
μα παροχής έννομης προστασίας από τα άρθρ. 5 § 2 περ. ε΄, θα έπρεπε να ζητηθεί η
δικαστήρια (άρθρ.20 παρ.1 του Συντάγμα- συγκατάθεση του υποκειμένου, σύμφωνα με
τος). Συνεπώς, στη συγκεκριμένη περίπτω- το άρθρ. 5 § 1, για να είναι νόμιμη η δημοσιο-
ση, η καταγγελλόμενη Τράπεζα δεν είχε προ- ποίηση της ανωτέρω δικαστικής απόφασης.
στατευόμενο έννομο συμφέρον που να γ. Εξετάζεται, περαιτέρω, υπό το φως του
δικαιολογούσε την ανακοίνωση των προσω- άρθρου 4 κατά πόσο τα στοιχεία της ανακοί-
πικών δεδομένων του Π.Τ. σε όλο το προσω- νωσης ήταν ακριβή (άρθρο 4 § 1 περ. γ΄).
πικό της Τράπεζας πανελληνίως (περίπου Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Τράπεζας,
8.500 υπαλλήλους) δια του τοπικού της «[μ]ε τις αποφάσεις Νο …/2003 και …/2003
(εσωτερικού) δικτύου (intranet). αντίστοιχα, οι αιτήσεις απορρίφθησαν και οι
Η περιγραφή των πραγματικών περιστατικών μεταθέσεις κρίθησαν έγκυρες και ισχυρές».
πείθει για την ύπαρξη αναταραχής στον χώρο Επισημαίνεται ωστόσο, όπως προέκυψε από
της Τράπεζας …, με συνέπεια να δημιουργεί- την ακροαματική διαδικασία ενώπιον της
ται ο κίνδυνος να μην λειτουργήσει η νέα Αρχής, ότι σύμφωνα με τη δικαστική απόφα-
υπηρεσία της Τράπεζας για την αποφυγή ση ασφαλιστικών μέτρων δεν κρίθηκε η
«ξεπλύματος μαύρου χρήματος», που συνδέ- μετάθεση καθ' εαυτή, αλλά η βλαπτική μετα-
εται με το ευρύτερο δημόσιο συμφέρον. Είναι βολή της εργασιακής σχέσης του αιτούντος
επίσης πιθανόν, οι εργαζόμενοι στην λόγω της μετάθεσης και της ανάθεσης σε
Τράπεζα να είχαν την πεποίθηση, βάσει των αυτόν άλλων καθηκόντων στη νέα υπηρεσία
ανακοινώσεων του σωματείου, ότι όλοι οι της Τράπεζας. Άρα η κρίση περί του κατά
εργαζόμενοι που προσφεύγουν στα δικαστή- πόσον οι μεταθέσεις ήταν έγκυρες και ισχυ-
ρια κατά της Τράπεζας … δικαιώνονται, ρές δεν αποτελούσε ακριβώς το αντικείμενο
πράγμα που δεν είναι αληθές. Η ανάγκη διευ- της εν λόγω δικαστικής απόφασης (ασφαλι-
θέτησης, όμως, των διαφορών μεταξύ της στικά μέτρα) και υπό την έννοια αυτή είναι
Τράπεζας και των υπαλλήλων της οδηγεί στο ανακριβής η επίμαχη ανακοίνωση. Σημειώ-
συμπέρασμα ότι το έννομο συμφέρον της νεται δε σχετικά με την ανακοίνωση για τη
Τράπεζας, που συνίσταται στην αποκατάστα- δικαστική δικαίωση της Τράπεζας και για το
ση της εργασιακής ειρήνης και στη λειτουρ- ότι οι μεταθέσεις κρίθηκαν έγκυρες και ισχυ-
γία της νέας υπηρεσίας, δεν υπερέχει του ρές, ότι σε κάθε περίπτωση δεν πρόκειται
δικαιώματος προστασίας των προσωπικών για κρίση δικαστηρίου ουσίας (αλλά πιθανο-
δεδομένων των υπαλλήλων της. Ειδικότερα λόγηση κατά τη διαδικασία ασφαλιστικών
158
μέτρων) και υπό την έννοια αυτή ανακριβώς μέρωση των υποκειμένων από το διαδίκτυο με
και για δημιουργία εντυπώσεων διαλαμβάνε- την Ανακοίνωση της 12.11.2001 περί της επε-
ται στην επίμαχη ανακοίνωση ότι «οι μετα- ξεργασίας των προσωπικών τους δεδομένων
θέσεις κρίθηκαν έγκυρες και ισχυρές». για σκοπούς -πέραν της εξυπηρέτησης, υπο-
δ. Ο προβαλλόμενος δε από την Τράπεζα … στήριξης, παρακολούθησης της σύμβασης
ισχυρισμός ότι η συγκεκριμένη επεξεργασία εργασίας ή έργου και εκπλήρωσης των σχετι-
ήταν απαραίτητη για την εκτέλεση της σύμβα- κών υποχρεώσεων της Τράπεζας - της εν γένει
σης του προσφεύγοντος, αλλά και των λοιπών προάσπισης των σχετικών συμφερόντων της
υπαλλήλων της (άρθρ. 5 § 2 περ. α΄) κρίνεται τράπεζας δεν συνιστά την ενημέρωση που επι-
απορριπτέος, διότι η εργασιακή σχέση των δύο βάλλει ο Νόμος και η Κανονιστική Πράξη
αναφερομένων στην ανακοίνωση (Π.Τ. και 1/1999. Τούτο διότι ο σκοπός της προάσπισης
Λ.Π.), αλλά και των λοιπών υπαλλήλων, δεν των σχετικών συμφερόντων της, στον οποίο
εξυπηρετείται, ούτε εμμέσως, από την ανακοί- φέρεται να εμπίπτει η εδώ επίμαχη ανακοίνω-
νωση της εν λόγω δικαστικής αποφάσεως σε ση, τίθεται όχι κατά τρόπο εύληπτο και σαφή
όλο το προσωπικό. (βλ. άρθρο 1 § 2 της Κανονιστικής Πράξης
ε. Ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να ενη- 1/1999), ώστε να περιλαμβάνεται σαφώς η
μερώνει το υποκείμενο των δεδομένων προτού ενδεχόμενη περίπτωση ανακοίνωσης προσω-
ανακοινώσει τα δεδομένα σε τρίτους (άρθρ.11 § πικών δεδομένων που εξετάζεται.
3). Σύμφωνα με την Κανονιστική Πράξη 1/1999 Η γενική και ασαφής αυτή ενημέρωση των
της Αρχής (ΦΕΚ Β΄ Αρ.Φυλ.555/6.5.1999), υποκειμένων σχετικά με τον σκοπό της προά-
άρθρο 1, «η ενημέρωση του υποκειμένου ... σπισης των σχετικών συμφερόντων της
γίνεται είτε το υποκείμενο παρέχει τη Τράπεζας δεν καλύπτει την υποχρέωση που
συγκατάθεση ή τη συνδρομή του για τη συλ- απορρέει από την παρ. 3 του άρθρου 11 («Εάν
λογή των δεδομένων είτε όχι». Στην περί- τα δεδομένα ανακοινώνονται σε τρίτους, το
πτωση κατά την οποία δεν απαιτείται συγκα- υποκείμενο ενημερώνεται για την ανακοίνωση
τάθεση του υποκειμένου, η ενημέρωσή του πριν από αυτούς»). Δεν ορίζονται, άλλωστε,
γίνεται «με τον πιο πρόσφορο τρόπο, ώστε στην Ανακοίνωση οι προτιθέμενες επεξεργασί-
να εξασφαλίζεται η όσο το δυνατόν απρό- ες που εμπεριέχονται (κατά την κρίση της
σκοπτη και επαρκής πληροφόρηση του υπο- Τράπεζας) στον σκοπό της προάσπισης των
κειμένου». Στο άρθρο 3 § 2 της Κανονιστικής συμφερόντων της (βλ. άρθρο 5 § 2 περ. ε΄ του
Πράξης 1/1999, ορίζεται ενδεικτικά, ότι η Ν.2472/1997), με συνέπεια να αποφασίζει η
ενημέρωση μπορεί να γίνει με ανάρτηση Τράπεζα ad hoc. Συνεπώς σε κάθε τέτοια περί-
πινακίδας, με έντυπο υλικό, με επισήμανση πτωση είναι υποχρεωτική η ενημέρωση του
στην ιστοσελίδα (όταν η συλλογή γίνεται υποκειμένου πριν την ανακοίνωση των δεδο-
από το διαδίκτυο). μένων του σε τρίτους, ανεξαρτήτως του εάν
Η Τράπεζα προέβαλε το επιχείρημα ότι η Ανα- απαιτείται ή όχι επιπλέον συγκατάθεση του
κοίνωση Νο 2090 της 12.11.2001 μέσω του δια- υποκειμένου των δεδομένων.
δικτύου προς το προσωπικό της ανταποκρίνε- Η Τράπεζα, σύμφωνα με τα ανωτέρω, όφειλε να
ται στην υποχρέωση προηγούμενης ενημέρω- ενημερώσει εκ των προτέρων ειδικά και συγκε-
σης των υποκειμένων, όπως αυτή μόλις πριν κριμένα τα υποκείμενα των δεδομένων σε
προσδιορίστηκε. Ωστόσο, η ενημέρωση των σχέση με την προτιθέμενη ανακοίνωση προσω-
υποκειμένων των δεδομένων κατά τρόπο γενι- πικών τους δεδομένων σε τρίτους. Η γενική
κό από το διαδίκτυο, όταν για τη συλλογή και ανακοίνωση-ενημέρωση Νο 2090/12.11.2001
επεξεργασία δεδομένων δεν απαιτείται ούτε δεν συνιστά νομιμοποιητική βάση για επεξερ-
ζητείται συγκατάθεση του υποκειμένου, έχει γασία προσωπικών δεδομένων, συγκεκριμένα
την έννοια ότι η Τράπεζα ενημερώνει τους για την επίμαχη ανακοίνωση (Νο 23/3.9.2003)
υπαλλήλους της ως προς το ποιος είναι υπεύ- που αφορά την προαναφερόμενη δικαστική
θυνος επεξεργασίας και πώς μπορούν να απόφαση, ούτε βεβαίως καλύπτει την υπο-
ασκήσουν τα τιθέμενα από τον Ν. 2472/1997 χρέωση της Τράπεζας βάσει του άρθ. 11 παρ.3
δικαιώματά τους (άρθρα 12 και 13 δικαιώματα για προηγούμενη ενημέρωση του υποκειμέ-
πρόσβασης και αντίρρησης). Συνεπώς, η ενη- νου των δεδομένων πριν την ανακοίνωση των
159
προσωπικών του δεδομένων σε τρίτους. Κατά και 11 του Ν. 2472/1997, πρόστιμο ύψους
συνέπεια η ανακοίνωση της 12.11.2001 στον 30.000 ευρώ και συγκεκριμένα 10.000 ευρώ
δικτυακό τόπο της Τράπεζας προς το προσω- για την ανακρίβεια της ανακοίνωσης και
πικό της δεν καλύπτει την ενημέρωση που 20.000 ευρώ για την τελεσθείσα επίμαχη
επιβάλλει το άρθρο 11 του Ν. 2472/1997 και η ανακοίνωση προς όλο το προσωπικό χωρίς
Κανονιστική Πράξη 1/1999, άρα η Τράπεζα … την προηγούμενη ενημέρωση και χωρίς
έχει ως προς τούτο παραβιάσει τον νόμο περί την απαραίτητη συγκατάθεση του προ-
προστασίας προσωπικών δεδομένων. σφεύγοντος.
στ. Επιπροσθέτως, υπογραμμίζεται ότι οι Διατάσσει την «Τράπεζα ...» να διαγράψει
δικαστικές αποφάσεις δεν δημοσιεύονται ως την επίμαχη ανακοίνωση αρ.23/3.9.2003 από
έχουν από τις Τράπεζες Νομικών Πληροφο- το σχετικό αρχείο της (intranet) εντός 15
ριών, αλλά με διαγεγραμμένα τα ονόματα ημερών από την κοινοποίηση της παρούσας
των διαδίκων. και να γνωστοποιήσει στην Αρχή την ανωτέ-
V. Επειδή ειδικότερα: ρω διαγραφή.
α. Η Τράπεζα … προέβη σε παράνομη επε-
ξεργασία προσωπικών δεδομένων με την ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 15/ 2005
επίμαχη ανακοίνωση στην οποία αναφέρεται
και το όνομα του αντιδίκου της Π.Τ., διότι Ανακοίνωση λίστας επιλαχόντων
δεν υπήρξε συγκατάθεση του ίδιου, σύμφω- σε Αστυνομικές και Στρατιωτικές
να με το άρθρο 5 παρ.1 του Ν.2472/1997, Σχολές
ούτε συνέτρεχε κάποια από τις εξαιρέσεις
του άρθρου 5 παρ.2 για επεξεργασία προσω- Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω:
πικών δεδομένων χωρίς τη συγκατάθεση του Το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρη-
υποκειμένου των δεδομένων. σκευμάτων, με το υπ. αρ. πρωτ. 129/13-01-
β. Η επίμαχη ανακοίνωση κρίνεται παράνο- 2005 έγγραφο του, αναφέρει στην Αρχή ότι
μη, διότι, επιπροσθέτως, δεν είχε προηγηθεί μετά την έκδοση των αποτελεσμάτων των
η ενημέρωση του προσφεύγοντος για την εξετάσεων εισαγωγής στην τριτοβάθμια
προτιθέμενη ανακοίνωση. εκπαίδευση που διενεργούνται σε εθνικό
γ. Η επίμαχη ανακοίνωση και για τον λόγο επίπεδο, καταρτίζει ονομαστικούς πίνακες
της ανακρίβειας των στοιχείων που περιείχε επιτυχόντων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση,
κρίνεται, κατά πλειοψηφία, παράνομη. τους οποίους αποστέλλει στα Πανεπιστή-
η Αρχή κρίνει ότι πρέπει να επιβληθούν μια. Ειδικότερα, όσον αφορά τις Στρατιωτι-
στην καθ' ής η προσφυγή οι εις το διατακτι- κές και Αστυνομικές Σχολές μαζί με τους
κό της απόφασης κυρώσεις, οι οποίες και πίνακες επιτυχόντων αποστέλλεται από το
κρίνονται ανάλογες με την βαρύτητα των Υπουργείο προς τις Σχολές αυτές και δεύτε-
πράξεων που της καταλογίζονται, λαμβανο- ρος ονομαστικός πίνακας επιλαχόντων σε
μένων υπόψη των συγκεκριμένων συνθηκών φθίνουσα σειρά προκειμένου να καλυφθούν
κάτω από τις οποίες τελέστηκαν οι κρινόμε- οι κενές θέσεις, όπως προβλέπεται από τους
νες παραβάσεις και του οικονομικού μεγέ- Ν. 2226/1994 και Ν. 1351/1983.
θους της καθ' ής, ως Τράπεζας. Λαμβάνοντας υπόψη τον Ν. 2472/1997, το
υπ. αρ. πρωτ. 392/1-9-1999 έγγραφο του
Για τους λόγους αυτούς Προέδρου της Αρχής προς τον Υπουργό
Παιδείας σχετικά με την ανακοίνωση αποτε-
Επιβάλλεται στην καθ' ης η προσφυγή ανώ- λεσμάτων εξετάσεων στις βαθμίδες εκπαί-
νυμη εταιρία με την επωνυμία «Τράπεζα ...» δευσης, καθώς και τις διατάξεις του Ν.
για τις διαπιστωθείσες παραβάσεις, που 2690/1999, το Υπουργείο ερωτά την Αρχή αν
συνίστανται στην παράνομη, για τους οι Σχολές αυτές νομιμοποιούνται να χορη-
λόγους που αναφέρονται στο σκεπτικό της γούν αντίγραφα των ονομαστικών πινάκων
απόφασης, εκ μέρους της Τράπεζας … ανα- επιλαχόντων σε τρίτους.
κοίνωση με αρ. 23/3.9.2003 προς όλο το προ- Η Αρχή εξετάζοντας το παραπάνω ερώτημα
σωπικό της κατά παράβαση των άρθρων 4, 5 και κατόπιν διαλογικής συζήτησης
160
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ ροφόρηση των υποψηφίων και αφετέρου η

προστασία των προσωπικών τους στοιχείων,
Σύμφωνα με το αρ. 2 παρ. α του Ν. 2472/1997, π.χ. με χρήση του ήδη υπάρχοντος κωδικού
τα στοιχεία ταυτότητας των επιτυχόντων και αριθμού υποψηφίου, χωρίς την αναγραφή
επιλαχόντων στις Στρατιωτικές και Αστυνο- του ονοματεπωνύμου.
μικές Σχολές, σε συνδυασμό με τους βαθμούς Τα παραπάνω όμως καλύπτουν συνολικά την
επιδόσεως τους στις εξετάσεις, είναι δεδομέ- ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των πανελ-
να προσωπικού χαρακτήρα και προστατεύο- λαδικών εξετάσεων από το Υπουργείο Εθνι-
νται από τον Νόμο. κής Παιδείας και Θρησκευμάτων και αφο-
Κάθε επεξεργασία προσωπικών δεδομένων, ρούν και τους αποτυχόντες στις εξετάσεις, οι
στην οποία συμπεριλαμβάνεται και η ανακοί- οποίοι ενδέχεται να θίγονται από την ανακοί-
νωση τους, πρέπει σύμφωνα με το αρ. 4 παρ. νωση των ονομάτων τους και, κατά τον τρόπο
β. του Ν. 2472/1997 να είναι πρόσφορη και να αυτό να δημιουργούνται δυσάρεστες κατα-
περιορίζεται στα απαραίτητα για τον συγκε- στάσεις στην ιδιωτική τους ζωή.
κριμένο σκοπό δεδομένα. Στην συγκεκριμέ- Αντίθετα, στην περίπτωση που εξετάζεται,
νη περίπτωση, σκοπός της ανακοίνωσης των τα προσωπικά δεδομένα αφορούν μόνο επι-
στοιχείων από τις Στρατιωτικές και Αστυνο- τυχόντες και επιλαχόντες στις Στρατιωτικές
μικές Σχολές είναι η πληροφόρηση τόσο των και Αστυνομικές Σχολές, των οποίων η δημο-
ατόμων που πέτυχαν στις εξετάσεις και θα σίευση είναι απαραίτητη για την πληροφόρη-
εισαχθούν στις Σχολές, όσο και των ατόμων ση των ενδιαφερομένων σχετικά με την εισα-
που είναι επιλαχόντες και ενδέχεται να εισα- γωγή τους στις συγκεκριμένες Σχολές και
χθούν στις Σχολές στην περίπτωση που επιβάλλεται από την αρχή της νομιμότητας.
απαιτείται η πλήρωση κενών θέσεων. Ειδικό- Καθώς τα δεδομένα αυτά δεν έχουν ευαίσθη-
τερα το τελευταίο προβλέπεται από τα αρ. 4 το χαρακτήρα, η επεξεργασία τους υπόκειται
του Ν. 1351/1983 (Εισαγωγή στην τριτοβάθ- στο αρ. 5 του Ν. 2472/1997. Ειδικότερα η επε-
μια εκπαίδευση) και αρ. 1 παρ. 7 του Ν. ξεργασία γίνεται σύμφωνα με την παρ. 2 περ.
2226/1994 (Σχολές ΕΛΑΣ) για τις Στρατιωτι- δ του παραπάνω άρθρου, καθώς είναι ανα-
κές και Αστυνομικές Σχολές αντίστοιχα, στα γκαία για την εκτέλεση έργου δημοσίου συμ-
οποία αναφέρεται ότι κενές θέσεις, που είναι φέροντος που εκτελείται από δημόσια αρχή.
πιθανό να προκύπτουν μετά την εισαγωγή Ως εκ τούτου, ισχύει η αρχή της διαφάνειας
των σπουδαστών στις Σχολές αυτές, επιτρέ- που επιβάλλει τη δημοσίευση των δεδομέ-
πεται να συμπληρώνονται από υποψηφίους, νων αυτών, ιδιαίτερα για την περίπτωση των
που είχαν δηλώσει τη συγκεκριμένη Σχολή επιλαχόντων, οι οποίοι ενδέχεται να εισα-
κατά φθίνουσα βαθμολογική σειρά. Η χθούν για πλήρωση κενών θέσεων, χωρίς να
συμπλήρωση των κενών θέσεων γίνεται με έχουν άμεσα επιτύχει στις εξετάσεις. Έτσι,
απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας και βάσει της αρχής της διαφάνειας, η δημοσίευ-
του Υπουργού Δημόσιας Τάξης για τις Στρα- ση των δεδομένων μπορεί να γίνεται και
τιωτικές και Αστυνομικές Σχολές αντίστοιχα, χωρίς τη συγκατάθεση των υποκειμένων.
με βάση σχετικούς πίνακες επιλαχόντων που Σύμφωνα με τα παραπάνω συνάγεται ότι:
τους αποστέλλονται από το Υπουργείο Εθνι- Η δημοσίευση των ονομαστικών καταλόγων
κής Παιδείας και Θρησκευμάτων. των επιτυχόντων και επιλαχόντων στις Στρα-
Στο υπ. αρ. πρωτ. 392/1-9-1999 έγγραφο της τιωτικές και Αστυνομικές Σχολές από τις
Αρχής, αναφέρεται ότι η δημόσια ανακοίνω- Σχολές αυτές δεν προσβάλλει τα προσωπικά
ση δι' αναρτήσεως όλων των προσωπικών δεδομένα των υποκειμένων των δεδομένων,
στοιχείων των υποψηφίων στις πανελλαδικές επιβάλλεται για λόγους νομιμότητας και δια-
εξετάσεις υπερβαίνει τον σκοπό της ατομι- φάνειας και επιτρέπεται χωρίς τη συγκατάθε-
κής πληροφόρησης και ζητείται από τον ση των υποκειμένων των δεδομένων.
αρμόδιο Υπουργό να ευρεθούν λύσεις ώστε
από το νέο σχολικό έτος η ανακοίνωση των Για τους λόγους αυτούς
αποτελεσμάτων να γίνεται κατά τέτοιο
τρόπο, ώστε να εξασφαλίζεται αφενός η πλη- Η Αρχή, απαντώντας στο ερώτημα του
161
Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευ- (ε) Η επεξεργασία είναι απολύτως αναγκαία
μάτων, κρίνει ότι οι Στρατιωτικές και Αστυνο- για την ικανοποίηση του έννομου συμφέρο-
μικές Σχολές νομιμοποιούνται να δημοσιο- ντος που επιδιώκει ο υπεύθυνος επεξεργα-
ποιούν τους ονομαστικούς πίνακες των επι- σίας ή ο τρίτος ή οι τρίτοι στους οποίους
λαχόντων για εισαγωγή στην Σχολές αυτές. ανακοινώνονται τα δεδομένα και υπό τον
όρο ότι τούτο υπερέχει προφανώς των
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 16 / 2005 δικαιωμάτων και συμφερόντων των προσώ-
πων στα οποία αναφέρονται τα δεδομένα και
Νομιμότητα επεξεργασίας δεδομέ- δεν θίγονται οι θεμελιώδεις ελευθερίες
νων ευαίσθητων ή μη για το σκοπό αυτών.
επιστημονικής έρευνας Το άρθρο 7 του Ν. 2472/97 ορίζει τα εξής:
1. Απαγορεύεται η συλλογή και η επεξεργα-
Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: σία ευαίσθητων δεδομένων.
Ο κ. Β.Τ. υπέβαλε την από 9.09.04 (αρ. πρωτ. 2. Κατ΄εξαίρεση επιτρέπεται η συλλογή και η
…) αίτηση του προς την Αρχή, προκειμένου επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένων, καθώς
να εξετασθεί η προς αυτόν αρνητική απά- και η ίδρυση και λειτουργία σχετικού αρχεί-
ντηση της Πρωτοβάθμιας Επιτροπής του ου, ύστερα από άδεια της Αρχής, όταν
άρθρου 9 του Ν. 2643/1998 σχετικά με τη συντρέχουν μία ή περισσότερες από τις ακό-
χορήγηση δεδομένων, που τηρούνται σε λουθες προϋποθέσεις:
αρχείο της Επιτροπής. …α)…β)
Μετά από εξέταση όλων των στοιχείων και …γ)…δ)…ε)
κατόπιν διαλογικής συζήτησης …στ) Η επεξεργασία πραγματοποιείται για
ερευνητικούς και επιστημονικούς αποκλει-
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ στικά σκοπούς και υπό τον όρο ότι τηρείται
η ανωνυμία και λαμβάνονται όλα τα απαραί-
Ι. Το άρθρο 2 του Ν. 2472/97 ορίζει τα εξής: τητα μέτρα για την προστασία των δικαιωμά-
α) “Δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα”, των των προσώπων στα οποία αναφέρονται.
κάθε πληροφορία που αναφέρεται στο υπο- …ζ)
κείμενο των δεδομένων. Δεν λογίζονται ως ΙΙ. Από τα στοιχεία του φακέλου προέκυψαν
δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα τα στατι- τα εξής:
στικής φύσεως συγκεντρωτικά στοιχεία, από 1. Ο κ. Β.Τ. ζητεί όπως η Πρωτοβάθμια Επι-
τα οποία δεν μπορούν πλέον να προσδιορι- τροπή του άρθρου 9 του Ν. 2643/1998 σχετι-
σθούν τα υποκείμενα των δεδομένων. κά με τη «μέριμνα για την απασχόληση προ-
β) “Ευαίσθητα δεδομένα”, τα δεδομένα που σώπων ειδικών κατηγοριών» του χορηγήσει
αφορούν τη φυλετική ή εθνική προέλευση, τα παρακάτω ποσοτικά στοιχεία σε εύλογο
τα πολιτικά φρονήματα, τις θρησκευτικές ή δείγμα ατόμων με ειδικές ανάγκες: Ήτοι,
φιλοσοφικές πεποιθήσεις, τη συμμετοχή σε ποσοστό αναπηρίας, είδος αναπηρίας, οικο-
ένωση, σωματείο και συνδικαλιστική οργά- γενειακή κατάσταση, εκπαιδευτικό επίπεδο,
νωση, την υγεία, την κοινωνική πρόνοια και ηλικία, φύλο, πρόγραμμα κατάρτισης, εργα-
τη ερωτική ζωή, καθώς και τα σχετικά με ζoμένων ή ανέργων στο δημόσιο ή ιδιωτικό
ποινικές διώξεις ή καταδίκες. τομέα και, αν η σύμβαση αφορά τον ιδιωτικό
………….. τομέα, τι είδους είναι. Τα δεδομένα αυτά,
Το άρθρο 5 του Ν. 2472/97 ορίζει τα εξής: απλά και ευαίσθητα, σύμφωνα με το άρθρο 2
1. Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού του Ν. 2472/97, τηρούνται σε αρχείο με
χαρακτήρα επιτρέπεται μόνον όταν το υπο- υπεύθυνο επεξεργασίας την προαναφερθεί-
κείμενο των δεδομένων έχει δώσει τη συγκα- σα Επιτροπή.
τάθεσή του. Ο αιτών ζητεί τα δεδομένα αυτά για την
2. Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η επεξεργασία εκπόνηση της διδακτορικής του διατριβής
και χωρίς τη συγκατάθεση, όταν: με θέμα «Η θέση των ατόμων με ειδικές ανά-
……(a)……(β) γκες στο σύγχρονο εργασιακό χώρο» του
……(γ)……(δ) τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσι-
162
ας Διοίκησης, Τομέας Δημόσιας Διοίκησης μόζονται και όχι να αποκλείεται κάθε είδους
του Πανεπιστημίου Αθηνών. Σύμφωνα με τη επεξεργασία δογματικά. Επιπλέον, το απόρ-
με αριθ. πρωτ. Αρχής … επιστολή του επι- ρητο του άρθρου 10 πρέπει να ερμηνευθεί
βλέποντος καθηγητή κ. Υ, τα εν λόγω δεδο- ανάλογα με το πνεύμα της οδηγίας 95/46
μένα είναι απολύτως αναγκαία για τη συγκε- «για την προστασία των φυσικών προσώπων
κριμένη διδακτορική διατριβή, γιατί «.. τα έναντι της επεξεργασία δεδομένων προσω-
παραπάνω ποσοτικά στοιχεία θα βοηθήσουν πικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη
στην διερεύνηση των συνθηκών και των κυκλοφορία των δεδομένων αυτών», οι αντί-
προϋποθέσεων προσαρμοστικότητας των στοιχες διατάξεις της οποίας αναφέρονται
ατόμων με ειδικές ανάγκες στους εργασια- στην εσωτερική σχέση εμπιστευτικότητας,
κούς χώρους». που πρέπει να υπάρχει μεταξύ υπευθύ-
Η πρωτοβάθμια Επιτροπή έχει ήδη απαντή- νου/ων επεξεργασίας και εκτελούντος την
σει αρνητικά στον κ. Β.Τ. με το με αριθ. πρωτ. επεξεργασία (βλ. Section VIII Confidentiality
… έγγραφο της, αιτιολογώντας την απάντη- and security of processing, άρθρα 16 and 17
σή της. Συγκεκριμένα, επικαλείται το άρθρο της οδηγίας 95/46) και όχι στο άρθρο 5 παρ.
5 παρ. 3 του Ν. 2690/1999 (Κώδικας Διοικη- 3 του Ν. 2690/1999, το οποίο περιορίζει με
τικής Διαδικασίας) και το άρθρο 10 παρ. 1 απόλυτο τρόπο την ελεύθερη κυκλοφορία
και 3 του Ν. 2472/1997. πληροφοριών. Σε κάθε περίπτωση, το εν
ΙΙΙ. α. Η Αρχή κρίνει ότι η επιστημονική λόγω άρθρο πρέπει να ερμηνευθεί σε συνάρ-
έρευνα είναι νόμιμος σκοπός επεξεργασίας, τηση με τις ισχύουσες διατάξεις του Ν.
μεταξύ άλλων και λόγω του ότι σύμφωνα με 2472/1997, όπου τίθεται θέμα ύπαρξης προ-
το άρθρο 16 παρ. 1 του Συντάγματος, η ανά- σωπικών δεδομένων.
πτυξη και προαγωγή της έρευνας αποτελεί
υποχρέωση του Κράτους. Τόσο τα αιτούμενα Για τους λόγους αυτούς
απλά όσο και τα ευαίσθητα προσωπικά δεδο-
μένα μπορούν να γίνουν γνωστά στον κ. Β.Τ., 1. Κρίνει ότι η Πρωτοβάθμια Επιτροπή του
εφόσον η επεξεργασία τους αφορά αποκλει- άρθρου 9 του Ν. 2643/1998 επιτρέπεται
στικά επιστημονικό-ερευνητικό σκοπό. να χορηγήσει ανωνυμοποιημένα τα
Στην μεν περίπτωση των απλών προσωπι- αιτούμενα δεδομένα στον κ. Β.Τ. σε εύλο-
κών δεδομένων, νομιμοποιητική βάση είναι γο δείγμα ατόμων
το άρθρο 5 παρ. 2 περ. ε του Ν. 2472/1997, 2. Δέχεται την αίτηση του κ. Β.Τ., ο οποίος,
στη δε περίπτωση των ευαίσθητων προσωπι- όταν του παραδοθούν τα αιτούμενα δεδο-
κών δεδομένων νομιμοποιητική βάση απο- μένα, θα πρέπει να ζητήσει άδεια από την
τελεί το άρθρο 7 παρ. 2 περ. στ του Ν. Αρχή για ίδρυση και λειτουργία αρχείου
2472/1997. Επιπροσθέτως, στην περίπτωση με ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα σύμ-
των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, αν φωνα με το άρθρο 7 του Ν. 2472/1997.
τα δεδομένα εκφύγουν από τη σφαίρα επιρ-
ροής του υπευθύνου επεξεργασίας, δηλαδή ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 18 / 2005
ανακοινωθούν ή διατεθούν σε τρίτο, όπως
είναι ο κ. Β.Τ., ανωνυμοποιημένα, πληρού- Ικανοποίηση δικαιώματος πρόσβα-
νται οι προϋποθέσεις, ώστε η επεξεργασία σης υπαλλήλου μετά την καταγγε-
να είναι νόμιμη βάσει του άρθρου 7 παρ. 2 λία της σύμβασης εργασίας
περ. στ του Ν. 2472/1997.
β. Η Αρχή κρίνει ακόμη ότι η αιτιολογία της Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω:
Πρωτοβάθμιας Επιτροπής του άρθρου 9 του Με τη με αρ. πρωτ. … καταγγελία του προς
Ν. 2643/1998 αποτελεί εσφαλμένη ερμηνεία την Αρχή, ο προσφεύγων Μ.Σ. κατήγγειλε ότι
του Ν. 2472/1997. Συγκεκριμένα, το άρθρο άσκησε το δικαίωμα πρόσβασης του άρθρου 12
10 ορίζει τις προϋποθέσεις για την ασφάλεια του Ν. 2472/97 προς την εταιρεία Χ προκειμέ-
της επεξεργασίας και συντρέχει με τα υπό- νου να του χορηγήσει αντίγραφα εγγράφων
λοιπα άρθρα του Νόμου, ώστε όταν υπάρ- που τον αφορούν και το δικαίωμα αυτό δεν
χουν οι νόμιμες προϋποθέσεις τους να εφαρ- ικανοποιήθηκε. Ο προσφεύγων είχε προσλη-
163
φθεί από την καθ'ης η προσφυγή εταιρεία με πληροφορία που αναφέρεται στο υποκείμενο
σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου ως των δεδομένων (…).
πωλητής. Την 27-1-2003 η καθ'ης με το με αρ. (…)
… έγγραφό της κατήγγειλε την πιο πάνω σύμ- ε) ''Αρχείο δεδομένων προσωπικού χαρα-
βαση. Ο προσφεύγων με τη με αρ. πρωτ. … κτήρα'' (''αρχείο''), σύνολο δεδομένων προ-
αίτησή του ζήτησε από την καθ'ης να του σωπικού χαρακτήρα, τα οποία αποτελούν ή
χορηγήσει έγγραφα που τηρούνται στο αρχείο μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο επεξερ-
της και αφορούν το πρόσωπό του, τα οποία η γασίας και τα οποία τηρούνται είτε από το
καθ'ης αρνήθηκε να χορηγήσει. Δημόσιο ή από νομικό πρόσωπο δημοσίου
Κατόπιν αυτού, η Αρχή με τη με αρ. πρωτ. … δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου ή ένωση προσώ-
επιστολή προς την καθ'ης ζήτησε την ικανο- πων ή φυσικό πρόσωπο.
ποίηση του δικαιώματος πρόσβασης του προ- (…)».
σφεύγοντος. Το άρθρο 3 § 1 του Ν. 2472/97 ορίζει τα εξής:
Με το με αρ. πρωτ. … έγγραφό της η καθ'ης «Οι διατάξεις του παρόντος νόμου εφαρμόζο-
απάντησε στην Αρχή ότι ικανοποίησε μερικώς νται στην εν όλω ή εν μέρει αυτοματοποιημένη
το δικαίωμα πρόσβασης αλλά ότι θεωρεί ότι επεξεργασία καθώς και στη μη αυτοματοποιη-
ορισμένα εκ των εγγράφων που ζήτησε ο προ- μένη επεξεργασία δεδομένων προσωπικού
σφεύγων, δηλαδή τα ημερήσια δελτία πωλήσε- χαρακτήρα, τα οποία περιλαμβάνονται ή πρό-
ως, ο πίνακας αποτελεσμάτων για κάθε πωλη- κειται να περιληφθούν σε αρχείο».
τή, η έκθεση υπαλλήλου που προσυπογράφει ο Το άρθρο 12 του Ν. 2472/97 ορίζει τα εξής:
προϊστάμενος του προσφεύγοντος, όπου «1. Καθένας έχει δικαίωμα να γνωρίζει εάν
υπάρχουν δυσμενείς αναφορές για αυτόν και οι δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που τον
αναφορές για τον προσφεύγοντα που παρουσί- αφορούν αποτελούν ή αποτέλεσαν αντικεί-
ασε ενώπιον του Επόπτη Εργασίας η δικηγό- μενο επεξεργασίας. Προς τούτο ο υπεύθυ-
ρος της εταιρείας, δεν συνιστούν προσωπικά νος επεξεργασίας έχει υποχρέωση να του
δεδομένα του προσφεύγοντος. απαντήσει εγγράφως.
Η Αρχή με τη με αρ. πρωτ. … επιστολή της (…)
ανέφερε ότι τα παραπάνω συνιστούν προσωπι- 4. Εάν ο υπεύθυνος επεξεργασίας δεν απα-
κά δεδομένα κατά την έννοια του άρθρου 2 ντήσει εντός δεκαπέντε (15) ημερών ή εάν η
περ. α του Ν. 2472/97, και για τον λόγο αυτό απάντησή του δεν είναι ικανοποιητική, το
κάλεσε την εταιρεία να ικανοποιήσει το υποκείμενο των δεδομένων έχει δικαίωμα να
δικαίωμα πρόσβασης του προσφεύγοντα. προσφύγει στην Αρχή. Στην περίπτωση κατά
Στη συνέχεια η καθ'ης, αντί να χορηγήσει τα την οποία ο υπεύθυνος επεξεργασίας αρνη-
στοιχεία, με το με αρ. πρωτ. … έγγραφό της θεί να ικανοποιήσει το αίτημα του ενδιαφε-
ερωτά την Αρχή αν, εν όψει του γεγονότος ότι ρόμενου, κοινοποιεί την απάντησή του στην
μεσολάβησε δικαστική αντιπαράθεση με τον Αρχή και ενημερώνει τον ενδιαφερόμενο ότι
προσφεύγοντα και τα σχετικά έγγραφα βρίσκο- μπορεί να προσφύγει σε αυτήν».
νται στον φάκελο της δικογραφίας, από όπου 2. Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο προσφεύ-
μπορεί να τα λάβει, η εταιρεία συνεχίζει να έχει γων άσκησε το δικαίωμα πρόσβασης με την
υποχρέωση να ικανοποιήσει το δικαίωμα πρό- αρχική του αίτηση προς την καθ'ης της 10-6-
σβασης. 2003. Τα στοιχεία τα οποία ζητούσε συνι-
στούν σαφώς προσωπικά δεδομένα που
Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω στοι- τηρούνται στο αρχείο της καθ'ης, σύμφωνα
χείων και κατόπιν διαλογικής συζήτησης με τους ορισμούς του άρθρου 2 περ. α και ε
του Ν. 2472/97.
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Τα στοιχεία αυτά είναι συγκεκριμένα τα εξής:
α) Αντίγραφο επιστολής πελάτη προς το τμήμα
1. Το άρθρο 2 του Ν. 2472/97 ορίζει τα εξής: εξυπηρέτησης πελατών της εταιρείας με
«Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου νοού- δυσμενή αναφορά στο πρόσωπο του προσφεύ-
νται ως: γοντος.
α) ''Δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα'', κάθε β) Αντίγραφα των ημερησίων δελτίων των
164
πωλήσεων που έκανε ο προσφεύγων και ο Δήμαρχος Νότιας Ρόδου ζήτησε τη γνωμο-
φέρουν την υπογραφή του. δότηση της Αρχής σχετικά με τη νομιμότητα
γ) Αντίγραφο του γενικού πίνακα κατάταξης της άρνησης της ΔΕΗ ΑΕ να του παραχωρή-
πωλητών όπου αναφέρεται και η θέση κατάτα- σει ηλεκτρονικό αρχείο με στοιχεία δημοτών
ξης του προσφεύγοντος. και ηλεκτροδοτούμενων επιφανειών ανά
δ) Αντίγραφο έκθεσης υπαλλήλου που προσυ- μετρητή επί των οποίων υπολογίζονται και
πογράφει ο προϊστάμενος του προσφεύγοντος, εισπράττονται για λογαριασμό του δήμου
όπου υπάρχουν δυσμενείς αναφορές στο πρό- δημοτικά τέλη. Όπως αναφέρθηκε και κατά
σωπο του προσφεύγοντος. την ακρόαση της υπόθεσης, τα δημοτικά
ε) Οι αναφορές για τον προσφεύγοντα που τέλη που εισπράττονται από τη ΔΕΗ είναι
παρουσίασε ενώπιον του Επόπτη Εργασίας η αυστηρώς ανταποδοτικά και οι δήμοι πρέπει
δικηγόρος της εταιρείας. να γνωρίζουν κάθε χρόνο τα τετραγωνικά
Τα παραπάνω στοιχεία είναι προσωπικά δεδο- μέτρα κατοικιών και επαγγελματικών χώρων
μένα τα οποία σαφώς αναφέρονται στο πρόσω- που υπάρχουν, καθώς και τυχόν μεταβολές,
πο του προσφεύγοντος. προκειμένου να αυξήσουν αντιστοίχως τα
Το δικαίωμα πρόσβασης είναι απόρροια του τέλη. Η ΔΕΗ όμως αρνείται να χορηγήσει τα
θεμελιώδους συνταγματικά (άρθρο 9Α του εν λόγω στοιχεία.
Συντάγματος) κατοχυρωμένου δικαιώματος Η εταιρία ισχυρίστηκε ότι τα αιτούμενα από
προστασίας των προσωπικών δεδομένων και τους δήμους στοιχεία που αφορούν πρωτο-
γι' αυτό ο νομοθέτης το περιβάλλει με αυξημέ- γενή στοιχεία καθώς και μεταβολές σε ηλε-
νο κύρος και θέτει συγκεκριμένη σύντομη προ- κτροδοτούμενα ακίνητα (στοιχεία χρέωσης)
θεσμία (15 ημερών) για την ικανοποίησή του. είναι σε γνώση των δήμων και περιέχονται
Συνεπώς η υποχρέωση του υπεύθυνου επεξερ- στα σχετικά αρχεία που τηρούν οι τελευταίοι
γασίας να ικανοποιήσει το δικαίωμα πρόσβα- και αποστέλλουν στη ΔΕΗ προκειμένου να
σης του υποκειμένου των δεδομένων παραμέ- προσδιοριστούν και στη συνέχεια να τους
νει, ανεξαρτήτως αν το υποκείμενο είχε τη αποδοθούν τα δημοτικά τέλη, ο δημοτικός
δυνατότητα να έχει πρόσβαση στα προσωπικά φόρος και το τέλος ακίνητης περιουσίας. Σε
δεδομένα που το αφορούν εμμέσως ή με άλλον ειδικές και μεμονωμένες περιπτώσεις για τις
τρόπο, όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση οποίες διενεργείται από τους δήμους
μέσω του φακέλου της δικογραφίας που αφο- έλεγχος και απαιτείται διασταύρωση στοιχεί-
ρούσε τη δικαστική αντιδικία των μερών. ων των δύο αρχείων, η ΔΕΗ ανταποκρίνεται
πάντα σε σχετικά αιτήματα. Ωστόσο, η μαζι-
Για τους λόγους αυτούς κή εξαγωγή στοιχείων από το αρχείο της
ΔΕΗ είναι πιθανόν να δημιουργεί ευθύνη της
1. Δέχεται την καταγγελία του Μ.Σ. εταιρίας από τις διατάξεις του ν.2472/97,
2. Διατάσσει την εταιρεία Χ να χορηγήσει στον δεδομένου ότι δεν μπορεί να διασφαλιστεί η
Μ.Σ. αντίγραφα των εγγράφων που έχει μη περαιτέρω ανακοίνωση των εν λόγω στοι-
ζητήσει και τα οποία αναφέρονται στο σκε- χείων σε τρίτους και μάλιστα σε πιθανούς
πτικό της παρούσας και ευρίσκονται στο ανταγωνιστές της.
αρχείο της εταιρείας, ασχέτως αν ορισμένα
από αυτά ευρίσκονται και στον φάκελο ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
δικογραφίας του Δικαστηρίου όπου εκκρε-
μεί μεταξύ τους διαφορά. Η Αρχή έχει απαντήσει σε ανάλογα αιτήματα
δήμων (Δήμος Α. Ρέντη και Δήμος Καλαμά-
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 20 / 2005 τας) ότι η ΔΕΗ μπορεί, μετά από προηγού-
μενη ενημέρωση των καταναλωτών, να
Γνωμοδότηση για χορήγηση στοιχεί- χορηγεί τα στοιχεία που είναι απαραίτητα
ων καταναλωτών δεη σε δήμους για τον έλεγχο των εσόδων των δήμων, διότι
η εν λόγω επεξεργασία είναι αναγκαία για
H Αρχή, αφού έλαβε υπόψη τα κάτωθι : τον υπολογισμό από τους δήμους των εσό-
Mε έγγραφό που κοινοποιήθηκε στην Aρχή, δων τους που εισπράττονται μέσω των λογα-
165
ριασμών της ΔΕΗ, δηλαδή για την εκπλήρω- ν.3028/2002 (Για την προστασία των αρχαιο-
ση υποχρέωσης που επιβάλλεται από νόμο, τήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρο-
αλλά και για την εκτέλεση έργου δημοσίου νομιάς), με την οποία καθορίζονται οι όροι
συμφέροντος (άρθρο 5 παρ.2 β και δ του κατοχής και χρήσης ανιχνευτών μετάλλων
ν.2472/97). προς διερεύνηση του υπεδάφους, του βυθού
Επομένως, τυχόν διαβίβαση των αιτούμενων ή του πυθμένα, καθώς και η διαδικασία χορή-
στοιχείων στους δήμους από τη ΔΕΗ, δεν γησης των σχετικών αδειών, προβλέπεται ότι
αντίκειται στο ν.2472/97. Αλλά και στην οι αγοραστές τέτοιων συσκευών υποχρεού-
περίπτωση που η ΔΕΗ ως υπεύθυνος επε- νται να συμπληρώνουν έντυπο δελτίο κατο-
ξεργασίας αρνηθεί να εκχωρήσει, παρά την χής ανιχνευτών το πρωτότυπο του οποίου
ανωτέρω κρίση της Αρχής, τα αιτούμενα αποστέλλεται από τον πωλητή στη Γενική
στοιχεία δεν παραβιάζει το ν.2472/97, αλλά Δ/νση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρο-
άλλες ενδεχομένως διατάξεις. νομιάς του ΥΠΠΟ. όπου τηρείται ειδικό
μητρώο. Το μητρώο αυτό τηρείται σε ψηφια-
Για τους λόγους αυτούς κή μορφή και είναι προσιτό στις αρμόδιες
υπηρεσίες του ΥΠΠΟ και άλλων υπουργεί-
Η Αρχή κρίνει ότι η χορήγηση από την ΔΕΗ ων. Σε άλλες διατάξεις ορίζεται ότι για τη
στους δήμους των στοιχείων καταναλωτών χρήση τέτοιων συσκευών απαιτείται νέα
τα οποία είναι απαραίτητα για τον έλεγχο άδεια η οποία χορηγείται από την αρμόδια
των δημοτικών εσόδων που εισπράττονται υπηρεσία του υπουργείου μετά από εξέταση
μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ δεν αντίκει- της νομιμότητας της κατοχής, θεσπίζονται
ται στο ν.2472/97. περιορισμοί στη χρήση τους και κυρώσεις σε
περίπτωση χρήσης των συσκευών χωρίς
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 21 / 2005 άδεια.
Όπως ανέφερε η εκπρόσωπος του Υπουργείου
Γνωμοδότηση για τη νομιμότητα Ε.Κ., πριν τον προαναφερόμενο νόμο δεν
αρχείου του Υπουργείου Πολιτι- υπήρχε διαδικασία έγκρισης για τη χρήση
σμού αυτών των μηχανημάτων και η χρήση τους σε
αρχαιολογικούς χώρους ήταν παράνομη. Με
Η Αρχή αφού έλαβε υπόψη τα παρακάτω : τη νέα ρύθμιση θα υπάρχει γενική υποχρέωση
Ο Α.Γ., αντιπρόσωπος και εισαγωγέας ανι- των αγοραστών τέτοιων συσκευών, κατά την
χνευτών μετάλλων, ερωτά με το υπ΄αριθμ. … αγορά ή την εισαγωγή τους στην Ελλάδα, να
έγγραφό του προς την Αρχή αν η απόφαση δηλώσουν την κατοχή ώστε ο έλεγχος από την
του υπουργού Πολιτισμού με την οποία υπο- αρχαιολογική υπηρεσία στην περίπτωση ανί-
χρεούται αυτός ως εισαγωγέας να αποστέλ- χνευσης αρχαίων αντικειμένων να είναι ευκο-
λει στο ανωτέρω υπουργείο στοιχεία πελα- λότερος και να απελευθερωθεί η νόμιμη χρήση
τών του συνάδει με το νόμο 2472/97, λαμβα- των συσκευών αυτών.
νομένου υπόψη του γεγονότος ότι η επαγ-
γελματική χρήση αυτών των συσκευών είναι ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
ευρεία (ηλεκτρολόγοι, υδραυλικοί, τεχνικές
εταιρίες, υπάλληλοι φύλαξης και ασφάλειας, Η τήρηση μητρώου από το ΥΠΠΟ κατόχων
κυνηγοί θησαυρών κλπ ) και η αγορά τέτοιων ανιχνευτών μετάλλων με προσωπικά στοιχεία
προϊόντων σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες δεν όπως αυτά ορίζονται στο υπόδειγμα της αίτη-
προϋποθέτει και διαβίβαση στοιχείων πελα- σης (ονοματεπώνυμο, διεύθυνση, ΑΦΜ) απο-
τών στις αντίστοιχες υπηρεσίες. Επιπροσθέ- τελεί αρχείο με προσωπικά δεδομένα, κατά
τως, όσοι ασχολούνται ερασιτεχνικά με την την έννοια του άρθρου 2 εδαφ.α και ε του
έρευνα, αποθαρρύνονται όταν τους ζητείται η ν.2472/97. Σύμφωνα δε με το άρθρο 4 παρ.1
συμπλήρωση των σχετικών εντύπων. εδαφ. α, τα δεδομένα για να τύχουν νόμιμης
Ειδικότερα, στη με αρ. ΥΠΠΟ/ΔΟΕΠΥ/ επεξεργασίας, πρέπει να συλλέγονται κατά
ΤΟΠΥΝΣ/33/42426 υπουργική απόφαση που τρόπο θεμιτό και νόμιμο για καθορισμένους,
εξειδικεύει την παρ.2 του άρθρου 38 του σαφείς και νόμιμους σκοπούς και να υφίστα-
166
νται θεμιτή και νόμιμη επεξεργασία ενόψει και ο αριθμός κυκλοφορίας του αυτοκινήτου
των σκοπών αυτών. Τούτο επιβάλλεται και του. Ο καταγγέλλων ζητά τη συνδρομή της
από την αρχή της αναλογικότητας, καθόσον Αρχής ισχυριζόμενος ότι τα δεδομένα αυτά
η επέμβαση στο ατομικό δικαίωμα προστα- κακώς αναγράφονται στο εν λόγω έγγραφο,
σίας των προσωπικών δεδομένων δεν πρέ- επειδή δεν ενδιαφέρουν την υπόθεση, αλλά
πει να υπερβαίνει το εκάστοτε αναγκαίο και επειδή η κλήση θα τηρείται και μετά το
μέτρο. πέρας της πειθαρχικής διαδικασίας, τόσο
Στην υπό εξέταση περίπτωση, η συλλογή στον ατομικό υπηρεσιακό φάκελο της απο-
των στοιχείων των αγοραστών έχει σκοπό λογουμένης, όσο και στο αρχείο του αστυνο-
τον έλεγχο της χρήσης των συσκευών μικού τμήματος.
αυτών στον ελληνικό χώρο όπου γίνεται
ευρείας έκτασης αρχαιοκαπηλία, δεδομέ- ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
νου ότι οι ανιχνευτές αυτοί έχουν τη δυνα-
τότητα εντοπισμού μεταλλικών αντικειμέ- Σύμφωνα με το άρθρο 5 του ν. 2472/97, η
νων που βρίσκονται μέσα σε αρχαίους επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων
τάφους και γενικότερα σε αρχαιολογικούς για να είναι νόμιμη θα πρέπει να γίνεται με
χώρους. Η δήλωση των στοιχείων αγοράς τη συγκατάθεση του υποκειμένου ή χωρίς τη
από όλους τους κατόχους ώστε να είναι συγκατάθεσή του, αν συντρέχει κάποια από
δυνατός ο έλεγχος αθέμιτης τυχόν χρήσης τις εξαιρέσεις της § 2 του ίδιου άρθρου. Στην
τους δεν μπορεί να θεωρηθεί υπέρμετρη περίπτωση δ της § 2 επιτρέπεται η επεξερ-
επέμβαση στο δικαίωμά τους για προστασία γασία χωρίς τη συγκατάθεση του υποκειμέ-
των προσωπικών δεδομένων τους, διότι νου, όταν η επεξεργασία είναι αναγκαία για
αφενός δεν τους περιορίζει τη νόμιμη την εκτέλεση έργου δημόσιου συμφέροντος
χρήση, αφετέρου διασφαλίζει την εκ του ή έργου, που εμπίπτει στην άσκηση δημόσι-
νόμου υποχρέωσή τους προς ανακοίνωση ας εξουσίας από δημόσια αρχή.
τυχόν εύρεσης αρχαίων αντικειμένων στην Στην υπό κρίση περίπτωση, η αναφορά των
αρχαιολογική υπηρεσία. προσωπικών δεδομένων του καταγγέλλο-
Επομένως, η τήρηση του σχετικού αρχείου ντος στην κλήση σε απολογία της Δ.Ζ. ήταν
από το Υπουργείο Πολιτισμού δεν υπερβαί- απαραίτητη για την περιγραφή των πραγ-
νει τον προαναφερόμενο νόμιμο σκοπό και ματικών περιστατικών που στοιχειοθέτη-
ως εκ τούτου, είναι νόμιμη. σαν το παράπτωμα που αναφερόταν στην
κλήση, καθώς η καλούμενη σε απολογία
Για τους λόγους αυτούς δεν βρισκόταν στην οικία της, όπως υπο-
χρεούταν μετά από αναρρωτική άδεια του
Γνωμοδοτεί ότι η δημιουργία του αρχείου Γ.Ν.Ν. …, αλλά εθεάθη από τον διοικητή
κατόχων ανιχνευτών μετάλλων από το της στο αυτοκίνητο του καταγγέλλοντος.
Υπουργείο Πολιτισμού είναι σύμφωνη με τις Επομένως η περίπτωση αυτή εμπίπτει στην
διατάξεις του ν.2472/97. περίπτ. δ της § 2 του άρθρου 5 του
ν.2472/97, καθώς η κλήση σε απολογία
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 22 / 2005 αστυνομικού για πειθαρχικό παράπτωμα
αποτελεί κατ' εξοχήν έργο που εμπίπτει
Σύσταση για διαγραφή στοιχείων στην άσκηση δημόσιας εξουσίας και εκτε-
τρίτου από υπηρεσιακό φάκελο λείται από τον Διοικητή, δηλαδή από
αστυνομικού όργανο της αρμόδιας για το σκοπό αυτό
Δημόσιας Αρχής.
Με την από 13-5-2004 καταγγελία του αρχι- Εξάλλου, σύμφωνα με το αρ. 25 § 2 του Π.Δ.
φύλακα Χ.Σ. (αρ. πρωτ. …) γνωστοποιήθηκε 22/1996 (Πειθαρχικό Δίκαιο του Αστυνομι-
στην Αρχή ότι στο έγγραφο της κλήσης σε κού Προσωπικού και των Κοινοτικών
απολογία για πειθαρχικό παράπτωμα της Φυλάκων), που ορίζει ποια στοιχεία θα
συναδέλφου του Δ.Ζ. περιλαμβάνονται το πρέπει να αναγράφονται στις κλήσεις σε
όνομα, το επώνυμο και ο βαθμός του καθώς απολογία αστυνομικών υπαλλήλων, ο πλή-
167
ρης και ακριβής προσδιορισμός των πράξε- λιών πολιτικών προσώπων, στο βαθμό που
ων, καθώς και η περιγραφή τυχόν ειδικών αυτές σχετίζονται με την άσκηση δημόσιου
περιστατικών ή συνθηκών κάτω από τις λειτουργήματος και κατά τη διάρκεια δημό-
οποίες τελέστηκε η πράξη αποτελούν στοι- σιων συνεδριάσεων.
χεία που πρέπει να περιλαμβάνονται στις Ο σκοπός της επεξεργασίας είναι η επιτέ-
παραπάνω κλήσεις. Άρα βάσει των παρα- λεση των σκοπών της ΣΕΑ, οι οποίοι, σύμ-
πάνω, η αναγραφή των προσωπικών δεδο- φωνα με το καταστατικό της (που υποβλή-
μένων του καταγγέλλοντος επιβάλλεται θηκε στην Αρχή με το υπ. αρ. πρωτ. 3709/9-
στον υπεύθυνο επεξεργασίας και από σχε- 11-2004 έγγραφο της ΣΕΑ), περιλαμβάνουν
τικές διατάξεις νόμου με αποτέλεσμα να “την προστασία των πολιτικών, κοινωνικών
τυγχάνει εφαρμογής και η εξαίρεση της και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την κοινωνι-
περ. β του αρ. 5 § 2 του ν. 2472/97. κή ευαισθητοποίηση και αλληλεγγύη, την
Ωστόσο η τήρηση προσωπικών δεδομένων καλλιέργεια και ανάπτυξη ανθρωπιστικών
του προσφεύγοντος στον ατομικό υπηρε- αξιών, την ενημέρωση των πολιτών και την
σιακό φάκελο της συναδέλφου του ως προτροπή για διεκδίκηση των δικαιωμάτων
τμήμα της πειθαρχικής διαδικασίας που τους και άσκηση αντιλόγου και ελέγχου σε
περατώθηκε αφ' ενός δεν εξυπηρετεί πλέον κάθε μορφής εξουσία”. Σημειώνεται ότι η
το σκοπό της συλλογής και επεξεργασίας οργάνωση εκδίδει ειδικό ενημερωτικό
τους (άρθρο 4 παρ.1δ ν. 2472/97), αφ' ετέ- έντυπο, το οποίο διανέμεται σε κάθε ενδια-
ρου παραβιάζει το απόρρητο της επεξεργα- φερόμενο δωρεάν.
σίας προσωπικών δεδομένων του ανωτέρω Το Συμβούλιο της Αρχής, μετά από εξέταση
τα οποία περιέχονται σε αυτά (άρθρο 10 § των παραπάνω στοιχείων και κατόπιν δια-
3), καθόσον ο ατομικός φάκελος συνοδεύει λογικής συζήτησης
τον αστυνομικό σε όλη τη διάρκεια της υπη-
ρεσίας του, μεταθέσεις, προαγωγές κλπ. και ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
ως εκ τούτου είναι εύκολα προσβάσιμος.
Σύμφωνα με το αρ. 2 παρ. α του Ν.
Για τους λόγους αυτούς 2472/1997, τα δεδομένα εικόνας και ήχου,
εφόσον αναφέρονται σε πρόσωπα, συνι-
Απευθύνει σύσταση προς τον Υπουργό στούν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα.
Δημοσίας Τάξεως να διαγράψει εάν η πει- Επομένως, η αποθήκευση και διαβίβαση
θαρχική διαδικασία έχει περατωθεί ή όταν εικόνας ή ήχου προσώπου, η οποία συλλέ-
περατωθεί, τα προσωπικά δεδομένα του γεται με χρήση κάμερας ή μαγνητοφώνου
προσφεύγοντος Χ.Σ. από όλα τα έγγραφα σε κλειστό ή ανοικτό χώρο, όπως κατά τις
της πειθαρχικής διαδικασίας τα οποία ομιλίες πολιτικών προσώπων σε δημόσιες
τηρούνται στον ατομικό υπηρεσιακό φάκε- συνεδριάσεις στις οποίες αναφέρεται η
λο της Δ.Ζ. ΣΕΑ, συνιστά επεξεργασία προσωπικών
δεδομένων κατά την έννοια του αρ. 2 παρ. δ
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 23 / 2005 του Ν. 2472/1997.
Κάθε επεξεργασία προσωπικών δεδομένων
Βιντεοσκόπηση ομιλιών πολιτικών πρέπει, σύμφωνα με το αρ. 4 παρ. β. του Ν.
προσώπων κατά τη διάρκεια δημό- 2472/1997 να είναι πρόσφορη και να περιο-
σιων συνεδριάσεων ρίζεται στα απαραίτητα για τον συγκεκριμέ-
νο σκοπό δεδομένα. Στην προκειμένη περί-
Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: πτωση, σκοπός της επεξεργασίας των εν
Η ΣΕΑ Πρωτοβουλία Πολιτών (εφεξής λόγω δεδομένων είναι η υποστήριξη των
καλούμενη ως ΣΕΑ) με το υπ. αρ. πρωτ. … σκοπών της ΣΕΑ, όπως αυτοί αναφέρονται
έγγραφο της ζητά την άδεια της Αρχής για στο ιστορικό της παρούσας. Ειδικότερα, η
την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων ΣΕΑ προτίθεται να χρησιμοποιήσει τα δεδο-
που προέρχονται από την βιντεοσκόπηση μένα των βιντεοσκοπήσεων για την ενημέ-
(με χρήση κάμερας και μαγνητοφώνου) ομι- ρωση των μελών της οργάνωσης σχετικά με
168
δηλώσεις πολιτικών προσώπων, καθώς επί- ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 24 / 2005

σης και για την ευρύτερη ενημέρωση και
ευαισθητοποίηση των πολιτών σχετικά με Τηλεοπτική χρήση στοιχείων που
θέματα που τους αφορούν μέσω του ειδικού περιέχουν προσωπικά δεδομένα από
εντύπου που εκδίδει. Παρά το γεγονός ότι alter channel
τα δεδομένα της βιντεοσκόπησης μπορούν
να συμβάλλουν στην πραγματοποίηση του Η Απόφαση αυτή είναι αναρτημένη στην ιστο-
παραπάνω σκοπού, η ενημέρωση σχετικά με σελίδα της Αρχής [http://www.dpa.gr/
τις ομιλίες πολιτικών προσώπων σε δημό- Documents/Gre/Apofaseis/24_05_ano-
σιες συνεδριάσεις μπορεί να γίνει και χωρίς nym.doc] και αναπτύσσεται διεξοδικά στη
την λήψη και καταγραφή εικόνας και ήχου, σελίδα 83
το οποίο κρίνεται προσφορότερο στην
συγκεκριμένη περίπτωση. Έτσι, τα προσω- ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 25 / 2005
πικά δεδομένα που προκύπτουν από τις
βιντεοσκοπήσεις των δημόσιων συνεδριάσε- Τηλεοπτική χρήση στοιχείων που
ων θεωρούνται περισσότερα από όσα απαι- περιέχουν προσωπικά δεδομένα από
τούνται για την πραγματοποίηση του σκο- extra channel 3
πού της επεξεργασίας.
Επιπλέον, καθώς τα δεδομένα που προκύ- Η Απόφαση αυτή είναι αναρτημένη στην ιστο-
πτουν από τις βιντεοσκοπήσεις ενδέχεται σελίδα της Αρχής [http://www.dpa.gr/
να περιλαμβάνουν και ευαίσθητα δεδομέ- Documents/Gre/Apofaseis/25_05_ano-
να πολιτικών φρονημάτων ή/και θρησκευ- nym.doc] και αναπτύσσεται διεξοδικά στη
τικών-φιλοσοφικών πεποιθήσεων, η επε- σελίδα 83
ξεργασία τους επιτρέπεται μόνο μετά από
άδεια της Αρχής και εφόσον συντρέχει μία ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 26 / 2005
ή περισσότερες από τις προϋποθέσεις του
αρ. 7 του Ν. 2472/1997, κάτι το οποίο δεν Τηλεοπτική χρήση στοιχείων που
ισχύει στην περίπτωση της ΣΕΑ (η προϋ- περιέχουν προσωπικά δεδομένα
πόθεση του αρ. 7 παρ. ζ που επικαλείται η από extra channel 3
ΣΕΑ, ισχύει μόνο όταν η επεξεργασία
πραγματοποιείται αποκλειστικά για την Η Απόφαση αυτή είναι αναρτημένη στην
άσκηση του δημοσιογραφικού επαγγέλμα- ιστοσελίδα της Αρχής [http://www.dpa.gr/
τος, το οποίο δεν αποτελεί άμεσο αντικεί- Documents/Gre/Apofaseis/26_05_ano-
μενο της ΣΕΑ). nym.doc] και αναπτύσσεται διεξοδικά στη
σελίδα 83
Για τους λόγους αυτούς
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 28 / 2005
Η Αρχή απορρίπτει την αίτηση της ΣΕΑ
σχετικά με την επεξεργασία προσωπικών Δημοσιοποίηση καταστάσεων
δεδομένων που προέρχονται από τη βιντε- ονομάτων δημοσιογράφων από
οσκόπηση ομιλιών πολιτικών προσώπων την εσηεα
σε δημόσιες συνεδριάσεις, καθώς:
α) τα εν λόγω δεδομένα είναι περισσότερα Η Αρχή αφού έλαβε υπόψη τα παρακάτω:
από όσα απαιτούνται για την επιτέλεση Το Υπουργείο Επικρατείας τηρεί, σύμφωνα
του σκοπού της επεξεργασίας, ο οποίος με το άρθρο 2 του ΠΔ 60/1997, αρχείο με
μπορεί να πραγματοποιηθεί με άλλα προ- ονομαστικές καταστάσεις δημοσιογράφων
σφορότερα μέσα και που απασχολούνται στον ευρύτερο δημόσιο
β) δεν συντρέχει καμία από τις προϋποθέ- τομέα. Μετά από αίτησή της το Υπουργείο
σεις του αρ. 7 του N. 2472/1997 για τη χορήγησε στην ΕΣΗΕΑ αντίγραφα των κατα-
χορήγηση στην ΣΕΑ από την Αρχή άδεια λόγων αυτών, τα οποία η τελευταία ανήρτη-
επεξεργασίας ευαίσθητων δεδομένων σε στην ιστοσελίδα της.
169
Εν όψει του γεγονότος ότι οι παραπάνω κατάσταση με τα εξής στοιχεία:

ενέργειες του Υπουργείου Επικρατείας και α) Τα ονόματα όλων των προσώπων που χρη-
της ΕΣΗΕΑ συνιστούν κατ' αρχήν επεξεργα- σιμοποίησαν κατά το προηγούμενο έτος, με ή
σία προσωπικών δεδομένων, η Αρχή κάλεσε χωρίς αμοιβή, για την παροχή υπηρεσιών
σε ακρόαση τους πιο πάνω φορείς για να τύπου και δημοσίων σχέσεων.
παράσχουν διευκρινίσεις επί του ζητήματος. (…)».
Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω Το άρθρο 6 του ΠΔ 60/1997 ορίζει τα εξής:
στοιχείων και κατόπιν διαλογικής συζήτησης «Όποιος έχει έννομο συμφέρον μπορεί να
ζητήσει να του χορηγηθούν με δική του
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ δαπάνη αντίγραφα των καταστάσεων των
άρθρων 2 και 3 του παρόντος Διατάγματος,
1. Το άρθρο 2 του Ν. 2472/97 ορίζει τα εξής: σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 19 του
«Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου Νόμου 1599/1986».
νοούνται ως: Το άρθρο 7 § 1 του Καταστατικού της ΕΣΗΕΑ
Α) 'Δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα', κάθε ορίζει τα εξής:
πληροφορία που αναφέρεται στο υποκείμε- «Τα δόκιμα, τακτικά και αντεπιστέλλοντα
νο των δεδομένων (…)». μέλη έχουν την υποχρέωση:
Το άρθρο 4 § 1 του Ν. 2472/97 ορίζει τα εξής: (…)
«Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για να ιθ) Να μην αναλαμβάνουν νέα εργασία δίχως
τύχουν νόμιμης επεξεργασίας πρέπει: να ειδοποιούν την Ένωση (…)».
α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό και Το άρθρο 5 των Αρχών Δεοντολογίας του
νόμιμο για καθορισμένους, σαφείς και νόμι- Δημοσιογραφικού Επαγγέλματος ορίζει τα
μους σκοπούς (…). εξής:
β) Να είναι συναφή, πρόσφορα και όχι «Η διαφάνεια στις οικονομικές σχέσεις απο-
περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται τελεί θεμελιώδες στοιχείο της αξιοπιστίας,
εν όψει των σκοπών της επεξεργασίας. του κύρους και της επαγγελματικής αξιοπρέ-
γ) Να είναι ακριβή και εφόσον χρειάζεται να πειας του δημοσιογράφου, ο οποίος οφείλει:
υποβάλλονται σε ενημέρωση. (…)
(…)». β) Να μην επιδιώκει και να μη δέχεται αργο-
Το άρθρο 5 του Ν. 2472/97 ορίζει τα εξής: μισθία ή επ' αμοιβή θέση συναφή με την ειδι-
«1. Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού κότητά του σε Γραφεία Τύπου, δημόσιες
χαρακτήρα επιτρέπεται μόνον όταν το υπο- υπηρεσίες ή ιδιωτικές επιχειρήσεις, που
κείμενο των δεδομένων έχει δώσει τη συγκα- θέτει εν αμφιβόλω την επαγγελματική αυτο-
τάθεσή του. νομία και ανεξαρτησία του».
2. Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η επεξεργασία 2. Σύμφωνα με το ΠΔ 60/1997 για τη διαφά-
και χωρίς τη συγκατάθεση, όταν: νεια ως προς την απασχόληση σε Υπηρεσίες
(…) Τύπου και Δημοσίων Σχέσεων και την πραγ-
β) Η επεξεργασία είναι αναγκαία για την ματοποιηθείσα διαφημιστική δαπάνη του
εκπλήρωση υποχρεώσεως του υπεύθυνου ευρύτερου Δημόσιου Τομέα, προϋπόθεση
επεξεργασίας, η οποία επιβάλλεται από τον της νόμιμης απασχόλησης προσώπων σε
νόμο. Γραφεία Τύπου και Δημοσίων Σχέσεων του
(…)». ευρύτερου δημόσιου τομέα είναι η υποβολή
Το άρθρο 2 του ΠΔ 60/1997 ορίζει τα εξής: υπεύθυνης δήλωσης όπου θα αναφέρουν τα
«Οι φορείς του άρθρου 1 του παρόντος Δια- κάθε είδους ΜΜΕ και τους άλλους φορείς
τάγματος [όλες οι υπηρεσίες και τα νομικά του ευρύτερου δημόσιου τομέα στους οποί-
πρόσωπα του ευρύτερου δημόσιου τομέα] ους απασχολούνται με οποιαδήποτε νομική
υποχρεούνται να υποβάλλουν μέχρι την 31 σχέση και με ή χωρίς αμοιβή.
Μαρτίου κάθε έτους, στη Διεύθυνση Επο- Οι ονομαστικές καταστάσεις των δημοσιο-
πτείας του Υπουργείου Τύπου και ΜΜΕ [Επι- γράφων που απασχολούνται στον ευρύτερο
κρατείας] και στο Τμήμα Ελέγχου Διαφάνειας δημόσιο τομέα συνιστούν προσωπικά
του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης, δεδομένα και η επεξεργασία τους υπό
170
οποιαδήποτε μορφή εμπίπτει στην αρμο- δεδομένα που περιλαμβάνονται στις σχετι-
διότητα της Αρχής. κές καταστάσεις, μόνο όμως για τον σκοπό
Α. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το αυτό.
Υπουργείο Επικρατείας ως υπεύθυνος επε- Αλλά η ΕΣΗΕΑ, παραβλέποντας τον ως άνω
ξεργασίας νομίμως τηρεί αρχείο με τις σχετι- σκοπό της επεξεργασίας, προέβη σε δημο-
κές καταστάσεις και χωρίς τη συγκατάθεση σιοποίηση των καταστάσεων αυτών μέσω της
των υποκειμένων, γιατί η επεξεργασία αυτή ανάρτησής τους στο διαδίκτυο. Η δημοσίευ-
είναι αναγκαία για την εκπλήρωση της σχετι- ση αυτή απέβλεπε, όπως η ΕΣΗΕΑ υποστη-
κής υποχρεώσεως που επιβάλλει το άρθρο 2 ρίζει, να την προστατεύσει από ενδεχόμενη
του ΠΔ 60/1997. κριτική συνιστάμενη στο ότι η μη δημοσίευ-
Με το με αρ. πρωτ. 233/28-1-2005 έγγραφο η ση θα οδηγούσε στη συγκάλυψη των δημο-
ΕΣΗΕΑ ζήτησε από το Υπουργείο Επικρατεί- σιογράφων που δεν εκπλήρωναν τα καθήκο-
ας να της χορηγήσει αντίγραφα των καταστά- ντά τους σύμφωνα με τους κανόνες της
σεων, προβάλλοντας ως έννομο συμφέρον δημοσιογραφικής δεοντολογίας. Έτσι όμως η
της την υποχρέωση που απορρέει από το ενέργειά της υπερβαίνει την αρχή του σκο-
Καταστατικό της να εξετάσει αν συντρέχουν πού και της αναλογικότητας (άρθρο 4 § 1 α Ν.
λόγοι επιβολής πειθαρχικών κυρώσεων για 2472/97) και δεν είναι πρόσφορη ούτε συνά-
παραβίαση του άρθρου 9 αυτού και του πτεται με την αρχή της διαφάνειας, όπως
άρθρου 5 του Κώδικα Δεοντολογίας. Το αβασίμως η ΕΣΗΕΑ διατείνεται. Αντιθέτως
Υπουργείο Επικρατείας έκανε δεκτό το αίτη- καθιστά ανεπιτρέπτως κάθε δημοσιογράφο
μα και απέστειλε τις καταστάσεις με το με αρ. που αναφέρεται στις καταστάσεις ύποπτο
πρωτ. 835/31-1-2005 έγγραφό του. αντιδεοντολογικής συμπεριφοράς. Η εκτίμη-
Για τον λόγο αυτό είναι νόμιμη η χορήγηση ση ότι η δημοσίευση αποτελεί μομφή ήταν
αντιγράφων των καταστάσεων από το αναμενόμενη ενόψει της συγκυρίας και των
Υπουργείο Επικρατείας στην ΕΣΗΕΑ γιατί συζητήσεων που προηγήθηκαν για παράνο-
συνιστά επεξεργασία που είναι αναγκαία για μη απασχόληση δημοσιογράφων στο Δημό-
την εκπλήρωση της υποχρεώσεως που επι- σιο. Πρέπει να σημειωθεί ότι μεγάλος αριθ-
βάλλει το άρθρο 6 του ΠΔ 60/1997. μός αξιόλογων δημοσιογράφων εξετίμησε
Β. Η συλλογή και περαιτέρω καταχώριση στο κατά τον ίδιο τρόπο τη δημοσίευση των ονο-
αρχείο της ΕΣΗΕΑ των καταστάσεων αυτών, μάτων τους στις επίδικες καταστάσεις, γεγο-
είναι νόμιμη γιατί συνιστά επεξεργασία ανα- νός για το οποίο υποβλήθηκαν στην Αρχή
γκαία για την εκπλήρωση των διατάξεων του παράπονα.
άρθρου 9 του Καταστατικού της και του Επίσης, η ενέργεια της ΕΣΗΕΑ υπερβαίνει
άρθρου 5 του Κώδικα Δεοντολογίας του την αρχή της αναλογικότητας και στο μέτρο
Δημοσιογραφικού Επαγγέλματος. που τα εν λόγω στοιχεία δεν έχουν ελεγχθεί
Μάλιστα, η ΕΣΗΕΑ έχει έννομο συμφέρον να όσον αφορά την ακρίβεια των δεδομένων που
ζητήσει αντίγραφα των καταστάσεων από το περιλαμβάνουν (ορισμένοι από τους αναγρα-
Υπουργείο, ακόμη και αν μεταξύ των δημο- φόμενους στις καταστάσεις δημοσιογράφους
σιογράφων που αναφέρονται σε αυτές υπάρ- υποστηρίζουν ότι δεν εργάσθηκαν ποτέ και/ή
χουν και ορισμένοι που δεν είναι μέλη της, δεν εργάζονται ήδη στο Δημόσιο). Έτσι η
αφού αναγνωρίζεται ο κομβικός ρόλος της δημοσιοποίηση μέσω διαδικτύου ανακριβών
ΕΣΗΕΑ στη διαδικασία που προβλέπεται από στοιχείων που συνεπάγεται υπέρμετρη
το νομικό πλαίσιο που εξασφαλίζει τη διαφά- δημοσιότητα μπορεί να επιφέρει προσβολή
νεια στον χώρο του Τύπου και των ΜΜΕ. και βλάβη της προσωπικότητας των δημο-
Όπως προκύπτει από το έγγραφο που απηύ- σιογράφων εκείνων ως προς τους οποίους τα
θυνε η ΕΣΗΕΑ στο Υπουργείο Επικρατείας, ο στοιχεία δεν είναι ακριβή.
σκοπός για τον οποίο ζήτησε τις επίδικες Η ΕΣΗΕΑ ώφειλε επίσης και σε κάθε περί-
καταστάσεις ήταν η διερεύνηση αν συντρέ- πτωση πριν από τη δημοσίευση να αφαιρέσει
χουν λόγοι επιβολής πειθαρχικών κυρώσεων τα στοιχεία των δημοσιογράφων που δεν
για παραβίαση των πιο πάνω διατάξεων και είναι μέλη της, εφόσον δεν είχε τουλάχιστον
συνεπώς νομίμως τηρεί και επεξεργάζεται τα εξασφαλίσει τη συγκατάθεσή τους.
171
Για τους λόγους αυτούς Και ιδίως, το άρθρο 2 σύμφωνα με το οποίο

«Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου
1. Κρίνει νόμιμη την τήρηση των ονοματι- νοούνται ως:
κών καταστάσεων των δημοσιογράφων α) “Δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα”,
που απασχολούνται στον ευρύτερο δημό- κάθε πληροφορία που αναφέρεται στο υπο-
σιο τομέα από το Υπουργείο Επικρατείας κείμενο των δεδομένων. ….
καθώς και τη χορήγηση αντιγράφων των γ) “Υποκείμενο των δεδομένων”, το φυσικό
καταστάσεων αυτών στην ΕΣΗΕΑ. πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδο-
2. Κρίνει νόμιμη την επεξεργασία των πιο μένα….
πάνω καταστάσεων από την ΕΣΗΕΑ για τον δ) “Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού
σκοπό της εξέτασης της συνδρομής λόγων χαρακτήρα” (“επεξεργασία”), κάθε εργασία
επιβολής πειθαρχικών κυρώσεων για παρα- ή σειρά εργασιών που πραγματοποιείται,
βίαση του άρθρου 9 του Καταστατικού της από το Δημόσιο ή από νομικό πρόσωπο
και του άρθρου 5 των Αρχών Δεοντολογίας δημοσίου δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου ή
του Δημοσιογραφικού Επαγγέλματος. ένωση προσώπων ή φυσικό πρόσωπο με ή
3. Κρίνει ότι η περαιτέρω επεξεργασία των χωρίς τη βοήθεια αυτοματοποιημένων μεθό-
δεδομένων αυτών από την ΕΣΗΕΑ, που δων και εφαρμόζονται σε δεδομένα προσω-
συνίσταται στη δημοσιοποίησή τους με πικού χαρακτήρα, όπως η συλλογή, η κατα-
την ανάρτησή τους στην ιστοσελίδα της, χώριση, η οργάνωση, η διατήρηση ή αποθή-
είναι παράνομη γιατί υπερβαίνει τον επι- κευση, η τροποποίηση, η εξαγωγή, η χρήση, η
διωκόμενο σκοπό της επεξεργασίας και διαβίβαση, η διάδοση ή κάθε άλλης μορφής
είναι αντίθετη με τις αρχές της αναλογι- διάθεση, η συσχέτιση ή ο συνδυασμός, η δια-
κότητας και της ακρίβειας. σύνδεση, η δέσμευση (κλείδωμα), η διαγρα-
4. Επιβάλλει στην ΕΣΗΕΑ πρόστιμο 5.000 φή, η καταστροφή ε) “Αρχείο δεδομένων
ευρώ για την παραπάνω πράξη. προσωπικού χαρακτήρα” (“αρχείο”), σύνολο
δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, τα οποία
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 30 / 2005 αποτελούν ή μπορεί να αποτελέσουν αντικεί-
μενο επεξεργασίας, και τα οποία τηρούνται
Ενημέρωση υποκειμένου δεδομέ- είτε από το Δημόσιο ή από νομικό πρόσωπο
νων από τους δήμους πριν την δημοσίου δικαίου, ή ιδιωτικού δικαίου ή
ανακοίνωση προσωπικών του ένωση προσώπων ή φυσικό πρόσωπο.
δεδομένων σε τρίτους με κάθε ζ) “Υπεύθυνος επεξεργασίας”, οποιοσδήπο-
πρόσφορο τρόπο τε καθορίζει το σκοπό και τον τρόπο επεξερ-
γασίας των δεδομένων προσωπικού χαρα-
Η Αρχή αφού έλαβε υπόψη τα παρακάτω: κτήρα, όπως φυσικό ή νομικό πρόσωπο,
Τις αιτήσεις των Κ.Λ., Ζ.Χ. και Ν.Λ. (οι δύο δημόσια αρχή ή υπηρεσία ή οποιοσδήποτε
τελευταίοι δια του Ι.Λ.), με τις οποίες καταγ- άλλος οργανισμός. Όταν ο σκοπός και ο τρό-
γέλλεται ότι η Διεύθυνση Οικονομικών πος της επεξεργασίας καθορίζονται με δια-
Υπηρεσιών του Δήμου …. σε αίτηση της τάξεις νόμου ή κανονιστικές διατάξεις εθνι-
Ν.Μ. χορήγησε παράνομα στην τελευταία κού ή κοινοτικού δικαίου, ο υπεύθυνος επε-
βεβαίωση για εισπραχθείσες οφειλές των ξεργασίας ή τα ειδικά κριτήρια βάσει των
Ζ.Χ., Ν.Λ. και Φ.Κ. από εισφορά σε χρήμα οποίων γίνεται η επιλογή του καθορίζονται
χωρίς προηγούμενα να ενημερώσει τους αντίστοιχα από το εθνικό ή το κοινοτικό
καταγγέλλοντες. δίκαιο».
Η Αρχή εξετάζοντας την παραπάνω υπόθε- Το άρθρο 5 § 1 του ν. 2472/1997, όπου ορίζε-
ση και κατόπιν διαλογικής συζήτησης ται ότι «Επεξεργασία δεδομένων προσωπι-
κού χαρακτήρα επιτρέπεται μόνον όταν το
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ υποκείμενο των δεδομένων έχει δώσει τη
συγκατάθεσή του». Ενώ, κατά το άρθρο 5 § 2
Λαμβάνοντας υπόψη τις διατάξεις του ν. ν. 2472/1997 «Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η
2472/1997: επεξεργασία και χωρίς τη συγκατάθεση,
172
όταν: …. β) Η επεξεργασία είναι αναγκαία σχεδίου …. του Δήμου ….» συνέταξε την με
για την εκπλήρωση υποχρεώσεως του αρ. 7/1994 πράξη εφαρμογής του ρυμοτομι-
υπευθύνου επεξεργασίας, η οποία επιβάλ- κού σχεδίου της περιοχής …. του Δήμου ….,
λεται από το νόμο [βλ. σχετικές διατάξεις η οποία κυρώθηκε με την με αριθμ. πρωτ.
αρθρ. 5 του Κ.Δ.Διαδ.]. ΕΠΑ 127/1994 απόφαση του Νομάρχη …., η
ε) Η επεξεργασία είναι απολύτως αναγκαία οποία μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μετα-
για την ικανοποίηση του έννομου συμφέ- γραφών του Δήμου …. (τόμο … αρ. ..).
ροντος που επιδιώκει ο υπεύθυνος επεξερ- Ωστόσο, μερικοί ιδιοκτήτες, ένας εκ των
γασίας ή ο τρίτος ή οι τρίτοι στους οποίους οποίων και ο Ν.Λ., εζήτησαν, με τις με αριθ.
ανακοινώνονται τα δεδομένα και υπό τον 4679/1.9.1995 και 343/24.1.1997 αιτήσεις
όρο ότι τούτο υπερέχει προφανώς των τους, από τον Δήμο …., σε αντικατάσταση
δικαιωμάτων και συμφερόντων των προσώ- της οφειλομένης εισφοράς σε γη, να τους
πων στα οποία αναφέρονται τα δεδομένα αποδοθεί ένα οικόπεδο στο Ο.Τ. .. (μία κοι-
και δεν θίγονται οι θεμελιώδεις ελευθερίες νόχρηστη ουσιαστικά οδός), το οποίο
αυτών». παρέμεινε αδιάθετο, να γίνει διορθωτική
Σύμφωνα δε με το άρθρο 11 § 3 του ν. πράξη της με αρ. 7/94 πράξης εφαρμογής
2472/1997 «Εάν τα δεδομένα ανακοινώνο- και να καταβάλουν σε χρήμα την αξία του
νται σε τρίτους, το υποκείμενο ενημερώνε- υπολοίπου τμήματος γης, πέραν του οφει-
ται για την ανακοίνωση πριν από αυτούς». λομένου στο Δήμο …..
Από τα στοιχεία του φακέλου προέκυψαν Η παρόδιος ιδιοκτήτρια, Ν.Μ., ευρίσκεται
τα εξής: σε μακροχρόνια αντιδικία με τους παραπά-
1. Με την με αριθμ. πρωτ. 2772/27.10.2003 νω ιδιοκτήτες, σχετικά με την διόρθωση της
αίτησή της η Κ.Λ. του Ι. καταγγέλλει ότι η παραπάνω πράξης εφαρμογής. Προκειμέ-
Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών του νου δε οι αιτούντες την διόρθωση ιδιοκτή-
Δήμου …. σε αίτηση της Ν.Μ. χορήγησε τες να επιτύχουν την διόρθωση θα πρέπει
στην τελευταία βεβαίωση για εισπραχθείσες πρώτα να εξοφλήσουν την εισφορά σε
οφειλές των Ζ.Χ., Ν.Λ. και Φ.Κ. από εισφορά χρήμα. Εν των μέσω αυτής της αντιδικίας η
σε χρήμα με την χειρόγραφη σημείωση «όλα Ν.Μ. ζήτησε και έλαβε από τον Δήμο ….
τα γραμμάτια είσπραξης κατεβλήθησαν δια την σχετική βεβαίωση, προκειμένου να στη-
χειρός Λ.Κ.» χωρίς προηγούμενα να ενημε- ρίξει ενώπιον των αρμοδίων Δικαστηρίων
ρωθεί η καταγγέλλουσα Κ.Λ για την εν λόγω την μη διόρθωση της πράξης εφαρμογής».
ανακοίνωση του προαναφερομένου προσω- Ο Δήμος …. επικαλείται ότι κατά τα προλε-
πικού της δεδομένου. Με την με αριθμ. χθέντα διαπίστωσε ότι συνέτρεχαν οι προϋ-
πρωτ. 8581/28.5.2004 αίτησή της η Κ.Λ. ποθέσεις του άρθρου 5 § 2 περ. ε΄ του ν.
ασκεί προς τον Δήμο …. το δικαίωμα προ- 2472/1997 (βλ. και άρθρο 7 § 2 περ. γ΄ του ν.
σβάσεως και αντιρρήσεων κατά τον 2472/1997 για τα ευαίσθητα προσωπικά
ν.2472/1997. Επειδή όμως ο Δήμος …. δεν δεδομένα που κατά μείζονα λόγο εφαρμό-
απήντησε εμπροθέσμως η Αρχή με το υπ' ζεται και στα απλά), προτιμήθηκε δε να
αριθμ. 1939/25.8.2004 έγγραφό της ζήτησε δοθεί έγγραφο του Δήμου υπό τύπον
από τον Δήμο …. γραπτές εξηγήσεις σχετικά βεβαιώσεως αντί να δοθούν τα ίδια τα
με τα προαναφερθέντα. Με το από διπλότυπα είσπραξης, τα οποία ζητούσε η
10.10.2004 έγγραφο-υπόμνημα (με αριθμ. Ν.Μ. (με την με αριθμ. 6261/18.4.2002
πρωτ. του Δήμου …. 16837/22.10.2004 που αίτησή της προς τον Δήμο) και τα οποία
υπογράφεται με εντολή δημάρχου από τον περιείχαν οικονομικά προσωπικά δεδομέ-
δημοτικό ταμία) ο Δήμος …. ενημερώνει την να, για την κατά το δυνατό λιγότερη «προ-
Αρχή ότι: σβολή» προσωπικών δεδομένων των υπο-
«…στο πλαίσιο της επέκτασης του σχεδίου κειμένων.
πόλεως, βάσει του από 15.1.1988 π.δ., με το Με την με αριθμ. πρωτ. 3700/9.11.2004 αίτη-
οποίο εγκρίθηκε το ρυμοτομικό σχέδιο της ση-υπόμνημα η Κ.Λ. προσκομίζει επίσης την
περιοχής …. του Δήμου …. και του από με αριθμ. πρωτ. 11455/2.11.2004 απάντηση
29.1.91 π.δ., «τροποποίηση ρυμοτομικού που έλαβε από τον Δήμο …. σχετικά με την
173
προαναφερθείσα αίτηση προσβάσεως και παράνομα έδωσε ο Δήμος …. την εν λόγω

αντιρρήσεων που είχε υποβάλει στον Δήμο. βεβαίωση σε αίτηση της Ν.Μ. διότι δεν του
Σύμφωνα με την απάντηση του Δήμου ο δόθηκε προς τούτο εισαγγελική παραγγελία,
Δήμος, όπως ισχυρίστηκε και προς την επισημαίνεται ότι αρμόδιος για την εφαρμο-
Αρχή, έδωσε την αιτηθείσα βεβαίωση στην γή της διάταξης του άρθρου 5 § 2 περ. ε΄ του
Ν.Μ., αναγνωρίζοντας στην αιτούσα το ν. 2472/1997 είναι ο υπεύθυνος επεξεργασί-
υπέρτερο έννομο συμφέρον της λόγω της ας, αυτός κρίνει αν συντρέχουν στην υπό
γνωστής αντιδικίας των στα δικαστήρια. κρίση περίπτωση οι προϋποθέσεις του
Απαντώντας δε σε σχετικό ερώτημα της νόμου φέροντας και τη σχετική ευθύνη.
καταγγέλλουσας της αναφέρουν ότι δεν τους Εισαγγελική εντολή για την επεξεργασία
δόθηκε εισαγγελική παραγγελία για τη χορή- προσωπικών δεδομένων δεν είναι προϋπό-
γηση της επίμαχης βεβαίωσης. θεση για τη νομιμότητα της επεξεργασίας,
Η Κ.Λ. στην ανωτέρω αίτηση-υπόμνημα ώστε μόνο εκ του λόγου ότι δεν δόθηκε
ομολογεί εμμέσως τις δικαστικές διαμάχες εισαγγελική εντολή να καθίσταται παράνομη
που περιγράφει ο Δήμος σημειώνοντας ότι ο η επεξεργασία προσωπικών δεδομένων.
ίδιος τις προκάλεσε «εξαιτίας των σωρείων Κατά συνέπεια, δεν απαιτείται ο υπεύθυνος
παραλείψεών του εις βάρος [τους] στην επεξεργασίας να επεξεργάζεται προσωπικά
εφαρμογή της πράξης 7/94». Θεωρεί δε ότι δεδομένα αποκλειστικά και μόνο με εισαγγε-
παράνομα έδωσε ο Δήμος την επίμαχη λική εντολή.
βεβαίωση στην υποβάλλουσα σχετική αίτη- Ζήτημα τίθεται μόνο όσον αφορά την προη-
ση Ν.Μ. χωρίς εισαγγελική παραγγελία και γούμενη ενημέρωση των υποκειμένων κατά τα
ότι δεν την ενημέρωσε προηγουμένως ο οριζόμενα στο άρθρο 11 § 3 του ν. 2472/1997.
Δήμος για την χορήγηση της επίμαχης Λαμβάνεται πάντως υπόψη το δυσχερές ζήτη-
βεβαίωσης. μα του τρόπου ικανοποίησης του δικαιώματος
2. Ομοίως ο Ι.Λ. εκπροσωπώντας τους Ζ.Χ. ενημέρωσης στα πλαίσια της επεξεργασίας
και Ν.Λ. επικυρώνει τις προαναφερόμενες προσωπικών δεδομένων από δημόσιες υπηρε-
καταγγελίες της Κ.Ι.Λ. (αίτηση με αριθμ. σίες και την υπάρχουσα δυσκολία στην εφαρ-
πρωτ. 2898/8.9.2004). Η σχετική δε αίτησή μογή αυτής της διατάξεως που αντιμετωπί-
των ανωτέρω προσβάσεως και αντιρρήσεως ζουν οι δημόσιες υπηρεσίες.
προς τον Δήμο …. απαντήθηκε ομοίως, όπως Επειδή, σχετικά με την κρινόμενη περί-
και στην περίπτωση της Κ.Λ. (βλ. συμπληρω- πτωση, πρέπει να γίνει σύσταση στον
ματικώς προσκομισθέντα έγγραφα με αριθμ. Δήμο να τηρεί στο μέλλον την από το νόμο
πρωτ. 3805 και 3806/16.11.2004). υποχρέωσή του (κατά το άρθρο 11 § 3 του
Στην κρινόμενη περίπτωση πρέπει να γίνει ν. 2472/1997) να ενημερώνει προηγουμέ-
δεκτό ότι ο Δήμος …. νόμιμα, και χωρίς τη νως το υποκείμενο των δεδομένων για την
συγκατάθεση των υποκειμένων των δεδομέ- προτιθέμενη ανακοίνωση των προσωπι-
νων, εφαρμόζοντας τη διάταξη του άρθρου 5 κών του δεδομένων με κάθε πρόσφορο
§ 2 περ. ε΄ του ν. 2472/1997 (και άρθρου 7 § 2 τρόπο.
περ. γ΄ του ίδιου νόμου που κατά μείζονα
λόγο εφαρμόζεται και στα απλά προσωπικά Για τους λόγους αυτούς
δεδομένα) χορήγησε στην αιτούσα Ν.Μ. την
επίμαχη βεβαίωση για δικαστική χρήση. Η Εξετάζοντας τις παραπάνω αιτήσεις
ύπαρξη δικαστικής διαμάχης που περιγρά- Απευθύνει σύσταση προς τον Δήμο ….,
φει ο Δήμος ….. συνομολογείται, άλλωστε, όπως στο μέλλον τηρεί την από το νόμο
και από τους καταγγέλλοντες εμμέσως πλην υποχρέωσή του (κατά το άρθρο 11 § 3 του ν.
σαφώς με την δήλωση ότι φταίει ο Δήμος με 2472/1997) να ενημερώνει προηγουμένως
την σωρεία παραλείψεών του εις βάρος τους το υποκείμενο των δεδομένων για την προ-
στην εφαρμογή της πράξης 7/94. Σχετικά δε τιθέμενη ανακοίνωση των προσωπικών του
με τον ισχυρισμό των καταγγελλόντων ότι δεδομένων με κάθε πρόσφορο τρόπο.
174
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 31 / 2005 ρα” (“αρχείο”), σύνολο δεδομένων προσωπι-

κού χαρακτήρα, τα οποία αποτελούν ή μπορεί
Κρίση περί νομιμότητας συλλογής να αποτελέσουν αντικείμενο επεξεργασίας,
προσωπικών δεδομένων και χρήσης και τα οποία τηρούνται είτε από το Δημόσιο ή
τους σε δίκη/ανάκριση/προανάκρι- από νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, ή
ση από αρμόδιο δικαστικό/εισαγγε- ιδιωτικού δικαίου ή ένωση προσώπων ή φυσι-
λικό λειτουργό κό πρόσωπο.
ζ) “Υπεύθυνος επεξεργασίας”, οποιοσδήπο-
Η Αρχή αφού έλαβε υπόψη τα παρακάτω: τε καθορίζει το σκοπό και τον τρόπο επεξερ-
Τις αιτήσεις του Ι.Λ. με τις οποίες καταγγέλ- γασίας των δεδομένων προσωπικού χαρα-
λεται ότι το Υποθηκοφυλακείο …. και η κτήρα, όπως φυσικό ή νομικό πρόσωπο,
Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση …. αντάλλαξαν δημόσια αρχή ή υπηρεσία ή οποιοσδήποτε
υπηρεσιακά έγγραφα που τον αφορούσαν άλλος οργανισμός. Όταν ο σκοπός και ο τρό-
και σχετίζονται με απόφαση διορθωτικής πος της επεξεργασίας καθορίζονται με δια-
πράξης στο Ο.Τ. .. της περιοχής …., τα οποία τάξεις νόμου ή κανονιστικές διατάξεις εθνι-
έγγραφα παρανόμως έλαβε η αντίδικός του κού ή κοινοτικού δικαίου, ο υπεύθυνος επε-
Ν.Μ., με βάση δε τα οποία και έχει υποβάλει ξεργασίας ή τα ειδικά κριτήρια βάσει των
σε βάρος του μήνυση και έκανε παράνομη οποίων γίνεται η επιλογή του καθορίζονται
δικαστική χρήση αυτών. αντίστοιχα από το εθνικό ή το κοινοτικό
Η Αρχή εξετάζοντας την παραπάνω υπόθε- δίκαιο».
ση και κατόπιν διαλογικής συζήτησης Το άρθρο 5 § 1 του ν. 2472/1997, όπου ορίζε-
ται ότι «Επεξεργασία δεδομένων προσωπι-
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ κού χαρακτήρα επιτρέπεται μόνον όταν το
υποκείμενο των δεδομένων έχει δώσει τη
Λαμβάνοντας υπόψη τις διατάξεις του ν. συγκατάθεσή του». Ενώ, κατά το άρθρο 5 § 2
2472/1997: ν. 2472/1997 «Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η
Και ιδίως, το άρθρο 2 σύμφωνα με το οποίο επεξεργασία και χωρίς τη συγκατάθεση,
«Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου όταν: …. β) Η επεξεργασία είναι αναγκαία
νοούνται ως: για την εκπλήρωση υποχρεώσεως του υπευ-
α) “Δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα”, θύνου επεξεργασίας, η οποία επιβάλλεται
κάθε πληροφορία που αναφέρεται στο υπο- από το νόμο [βλ. σχετικές διατάξεις αρθρ. 5
κείμενο των δεδομένων. …. του Κ.Δ.Διαδ.].
γ) “Υποκείμενο των δεδομένων”, το φυσικό δ) Η επεξεργασία είναι αναγκαία για την
πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδομέ- εκτέλεση έργου δημοσίου συμφέροντος ή
να…. έργου που εμπίπτει στην άσκηση δημόσιας
δ) “Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού εξουσίας και εκτελείται από δημόσια αρχή ή
χαρακτήρα” (“επεξεργασία”), κάθε εργασία ή έχει ανατεθεί από αυτή είτε στον υπεύθυνο
σειρά εργασιών που πραγματοποιείται, από επεξεργασίας είτε σε τρίτο, στον οποίο γνω-
το Δημόσιο ή από νομικό πρόσωπο δημοσίου στοποιούνται τα δεδομένα ε) Η επεξεργασία
δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου ή ένωση προσώ- είναι απολύτως αναγκαία για την ικανοποίη-
πων ή φυσικό πρόσωπο με ή χωρίς τη βοή- ση του έννομου συμφέροντος που επιδιώκει
θεια αυτοματοποιημένων μεθόδων και εφαρ- ο υπεύθυνος επεξεργασίας ή ο τρίτος ή οι
μόζονται σε δεδομένα προσωπικού χαρακτή- τρίτοι στους οποίους ανακοινώνονται τα
ρα, όπως η συλλογή, η καταχώριση, η οργά- δεδομένα και υπό τον όρο ότι τούτο υπερέ-
νωση, η διατήρηση ή αποθήκευση, η τροπο- χει προφανώς των δικαιωμάτων και συμφε-
ποίηση, η εξαγωγή, η χρήση, η διαβίβαση, η ρόντων των προσώπων στα οποία αναφέρο-
διάδοση ή κάθε άλλης μορφής διάθεση, η νται τα δεδομένα και δεν θίγονται οι θεμε-
συσχέτιση ή ο συνδυασμός, η διασύνδεση, η λιώδεις ελευθερίες αυτών».
δέσμευση (κλείδωμα), η διαγραφή, η κατα- Από τα στοιχεία του φακέλου προέκυψαν τα
στροφή εξής:
ε) “Αρχείο δεδομένων προσωπικού χαρακτή- Με την με αριθμ. πρωτ. 2727/20.8.2004
175
αίτησή του ο Ι.Λ καταγγέλλει ότι το μόνο κατά την προβλεπόμενη νόμιμη διαδι-
Υποθηκοφυλακείο …. και η Νομαρχιακή κασία της διορθωτικής πράξεως και της εκ
Αυτοδιοίκηση …. αντάλλαξαν υπηρεσιακά νέου μεταγραφής της, η οποία και πρέπει να
έγγραφα που τον αφορούσαν και σχετίζο- ακολουθηθεί αν συντρέχει περίπτωση μετα-
νται με την υπ' αριθμ. 709/31.7.1998 απόφα- βολής στο πρωτότυπο έγγραφο απόφασης
ση διορθωτικής πράξης στο Ο.Τ. .. της που μεταγράφηκε.
περιοχής …., τα οποία έγγραφα παρανόμως β) για το υπ' αριθμ. 1414/21.12.2000 έγγραφο
έλαβε η αντίδικός του Ν.Μ., με βάση δε τα της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης …. προς το
οποία και έχει υποβάλει σε βάρος του μήνυ- Υποθηκοφυλακείο …. με θέμα: Αποστολή
ση και έκανε παράνομη δικαστική χρήση αντιγράφου της με αριθμ. πρωτ. 709/31.7.1998
αυτών. απόφασης του κ. Νομάρχη …., με θέμα «διορ-
Επισημαίνεται ότι πρόκειται: θωτική πράξη της υπ' αριθμ. Ε.Π.Α. 127/94
α) για το υπ' αριθμ. 485/2000 έγγραφο του πράξης εφαρμογής της περιοχής …. του
Υποθηκοφυλακείου …. προς την Δήμου …. στο Ο.Τ…» που δόθηκε σε απά-
Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση …. (Τμήμα Κτη- ντηση του υπ' αριθμ. 1414/20.12.2000 εγγρά-
ματολογίου και Τ.Ε.) με θέμα «Σχετική υπ' φου του Υποθηκοφυλακείου ….. Με το
αριθμ. 709/31.7.1998 απόφασή σας διορθω- έγγραφο αυτό η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση
τικής πράξης της υπ' αριθμ. Ε.Π.Α. 127/94 …. σχετικά με την προσθήκη στο βιβλίο του
πράξης εφαρμογής της περιοχής …. του Υποθηκοφυλακείου της βεβαίωσης του υπαλ-
Δήμου …. στο Ο.Τ…», με το οποίο το λήλου της Η.Κ. παραθέτει τα εξής:
Υποθηκοφυλακείο …. ζητεί εξηγήσεις γιατί «Στις αρχές του έτους 2000, προσήλθε στο
στο βιβλίο, όπου μεταγράφηκε η προαναφε- γραφείο του, εν ώρα υπηρεσίας και παρουσία
ρόμενη υπ' αριθμ. 709/31.7.1998 απόφαση συναδέλφων του, ο σύζυγος της κ. Κ.Λ.,
του Νομάρχη …., προσετέθη εν αγνοία του ενδιαφερομένης για την σχετική με το θέμα
Υποθηκοφυλακείου η εξής επί λέξει παρα- διόρθωση της πράξης εφαρμογής, προσκομί-
τήρηση: ζοντας τρία (3) συμβόλαια, μεταγενέστερα
«Ιδιοκτήτρια κατά πλήρη κυριότητα στις της ημ/νίας κύρωσης της Ε.Π.Α. 127/94 πρά-
4.6.98 η Κ.Λ. με βάση τα συμβόλαια ξης εφαρμογής και ένα βιβλίο του υποθηκο-
30460/97, 30461/97 και 31576/98 του φυλακείου και του ζητούσε να βεβαιώσει επί
Συμ/φου ….. του βιβλίου, στη σελίδα της συγκεκριμένης
2.2.2000 απόφασης διόρθωσης της πράξης εφαρμο-
Υπογραφή γής, την νέα ιδιοκτησιακή κατάσταση με
Η.Κ. βάση τους τρεις αυτούς τίτλους, οι οποίοι
Τοπογράφος-Μηχανικός δεν είχαν καταχωρηθεί στις παρατηρήσεις
σφραγίδα ονόματος» των πινάκων της 709/98 απόφασης διόρθω-
Το Υποθηκοφυλακείο …. επισημαίνει ότι η σης της Π.Ε. με αποτέλεσμα κώλυμα μετα-
ως άνω παρατήρηση που εγγράφηκε στο γραφής τους στο Υποθηκοφυλακείο.
έγγραφο του Υποθηκοφυλακείου έγινε κατά Ο κ. Λ. επικαλέστηκε επείγουσα ανάγκη και
τρόπο παράτυπο και χωρίς ενημέρωσή του, διαβεβαίωσε ότι η ίδια η υποθηκοφύλακας
προσετέθη ανεπίτρεπτα και κατά παράλειψη του συνέστησε την συγκεκριμένη «λύση» δια
της νομίμου διαδικασίας, όπως φαίνεται, της εγγράφου βεβαίωσης του υπαλλήλου
από τον υπογράψαντα αυτήν Η.Κ. επί του βιβλίου.
Τοπογράφο Μηχανικό που υπηρετεί στην Ο υπάλληλος θεωρών ότι ο κ. Λ. είχε την
Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση …. και ο οποίος εντολή της Υποθηκοφύλακος, εκ του γεγο-
ήταν αρμόδιος για την ανωτέρω απόφαση, νότος ότι το βιβλίο της Υποθηκοφύλακος
όμως κανείς δεν έχει δικαίωμα να νοθεύσει ή προσκομίστηκε στην υπηρεσία του μέσω
να προσθέσει οτιδήποτε στο ανωτέρω ενός ιδιώτη, επείσθη από την διαβεβαίωσή
έγγραφο, έστω και αν είναι δημόσιος υπάλ- του, ότι είχε προσυνεννοηθεί με την
ληλος της Υπηρεσίας που το εξέδωσε εφ' Υποθηκοφύλακα και προέβη, έτσι στην
όσον τούτο έχει πλέον μεταγραφεί, παρά βεβαίωση επ' αυτού.
176
Σε καμία περίπτωση δεν θεώρησε ότι ανακριτικού υλικού δεν έχει αρμοδιότητα
«παρατυπεί» ή «νοθεύει», επίσημο βιβλίο γιατί ο φάκελος της δικογραφίας εκκρεμούς
του Υποθηκοφυλακείου και για τον λόγο δίκης και κατ' αναλογία το ανακριτικό/προ-
αυτό έβαλε στην βεβαίωση ημερομηνία- ανακριτικό υλικό, δεν αποτελεί αρχείο σύμ-
υπογραφή-σφραγίδα, ενεργώντας με υπευ- φωνα με τις διατάξεις του ν. 2472/97.
θυνότητα. β) Όσον αφορά την νομιμότητα της συλλο-
Στην ανωτέρω ενδεχομένως «παρατυπία», ο γής προσωπικών δεδομένων και τη χρήση
εμπλεκόμενος υπάλληλος θεωρεί ότι υπέ- τους όταν εκκρεμεί δίκη ή διενεργείται προ-
πεσε εξ' αιτίας παραπλάνησης από τον κ. ανάκριση ή ανάκριση, ο δικαστικός ή εισαγ-
Λ., ο οποίος δήλωσε ότι είχε την εντολή της γελικός λειτουργός είναι αρμόδιος να κρίνει,
Υποθηκοφύλακος». στο πλαίσιο της αξιολόγησης των αποδει-
Και μετά τις ανωτέρω εξηγήσεις και την κτικών μέσων ή του ανακριτικού υλικού, αν
αποστολή του αιτηθέντος ακριβούς αντι- η συλλογή των δεδομένων είναι σύμφωνη με
γράφου της με αριθμ. πρωτ. 709/98 απόφα- τις διατάξεις του νόμου, δεδομένου μάλιστα
σης Νομάρχη, η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση ότι το δικαίωμα προστασίας των προσωπι-
…. ζητεί από το Υποθηκοφυλακείο …. την κών δεδομένων του ατόμου κατοχυρώνεται
διαγραφή της επίμαχης σημείωσης του πλέον και συνταγματικά στο άρθρο 9 Α του
ανωτέρω υπαλλήλου της. Συντάγματος.
Η Κ.Ι.Λ. και ο πατέρας της Ι.Λ. με τις από Κατά συνέπεια, ο αρμόδιος εισαγγελικός ή
27.7.2004 και 30.6.2004 αιτήσεις τους προς το δικαστικός λειτουργός είναι αποκλειστικά
Υποθηκοφυλακείο …. και την Νομαρχιακή αρμόδιος να κρίνει την νομιμότητα συλλο-
Αυτοδιοίκηση …. αντίστοιχα ζητούν να γής και χρήσης δεδομένων που βρίσκονται
μάθουν αν οι υπηρεσίες αυτές έδωσαν στην στην δικογραφία που εξετάζει.
μηνύτριά τους Ν.Μ. αντίγραφα των προανα- Επειδή σύμφωνα με τα παραπάνω πρέπει να
φερθέντων εγγράφων που φέρεται να αντάλ- απορριφθούν οι αιτήσεις του Ι.Λ., λόγω του
λαξαν και κατόπιν ποιας αιτήσεως. Και οι δύο ότι η προσκομιδή των επίμαχων εγγράφων
Υπηρεσίες όμως αρνούνται ότι έλαβαν αίτη- από την Ν.Μ. στις αρμόδιες δικαστικές
ση της Ν.Μ. βάσει της οποίας να χορηγήσουν αρχές εκφεύγει από την αρμοδιότητα της
αντίγραφα αυτών στην Ν.Μ.. Αρχής και κρίνεται από τις τελευταίες. Σχε-
Ο Ι.Λ. με τις με αριθμ. πρωτ. 2727/20.8.2004 τικά δε με το αδιευκρίνιστο θέμα του πώς
και 2877/6.9.2004 αιτήσεις του προς την συνελλέγησαν τα ανωτέρω έγγραφα χωρίς
Αρχή διαμαρτύρεται γιατί η Ν.Μ., αδιευκρί- αίτηση από την Ν.Μ προς τις προαναφερό-
νιστο πώς έχει στην κατοχή της, τα προανα- μενες υπηρεσίες, η οποία Ν.Μ. πάντως φαί-
φερόμενα έγγραφα, τα οποία, κατά τον νεται λόγω της αντιδικίας της με τους καταγ-
καταγγέλλοντα Ι.Λ., τα χρησιμοποιεί παρά- γέλλοντες να έχει σε κάθε περίπτωση έννομο
νομα στα δικαστήρια, και συγκεκριμένα ως συμφέρον για τη χορήγησή των, μπορεί,
επισυναπτόμενα σε σχετική μήνυση που ενδεχομένως, να ερευνηθεί τυχόν παράβαση
κατέθεσε η Ν.Μ. εις βάρος του και εις βάρος του άρθρου 22 § 4 του ν. 2472/1997, το οποίο
της κόρης του και ζητεί από την Αρχή να θέμα δύναται να κριθεί και αυτεπαγγέλτως
λάβει θέση στο αν έχει η Ν.Μ. δικαίωμα στην από τις αρμόδιες δικαστικές αρχές ενώπιον
επεξεργασία προσωπικών δεδομένων που των οποίων εκκρεμεί η υπόθεση της σχετι-
συνίσταται στην συλλογή και δικαστική κής μηνύσεως που υπέβαλε η Ν.Μ., θέμα
χρήση των προαναφερόμενων εγγράφων. που εκφεύγει των αρμοδιοτήτων της Αρχής.
Η Αρχή με σειρά αποφάσεών της (βλ. και
υπ' αριθμ. 147/2001 απόφασή της) έχει απο- Για τους λόγους αυτούς
φανθεί ότι:
α) όταν τα προσωπικά δεδομένα έχουν προ- Κρίνει, για τους αναφερόμενους στο σκε-
σκομισθεί σε δικαστική ή εισαγγελική αρχή πτικό λόγους, ότι σχετικά με τις πιο πάνω
και ευρίσκονται στον φάκελο της δικογρα- αιτήσεις του Ι.Λ. η Αρχή δεν έχει αρμοδιό-
φίας, ή αποτελούν μέρος προανακριτικού ή τητα να αποφανθεί.
177
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 32 / 2005 σώπων ή φυσικό πρόσωπο.

Δικαίωμα πρόσβασης στα δημόσια τε καθορίζει το σκοπό και τον τρόπο επεξερ-
έγγραφα ως εκπλήρωση υποχρέωσης γασίας των δεδομένων προσωπικού χαρα-
του υπευθύνου επεξεργασίας που κτήρα, όπως φυσικό ή νομικό πρόσωπο,
επιβάλλεται από το νόμο δημόσια αρχή ή υπηρεσία ή οποιοσδήποτε
άλλος οργανισμός. Όταν ο σκοπός και ο τρό-
Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: πος της επεξεργασίας καθορίζονται με δια-
Το ερώτημα του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών τάξεις νόμου ή κανονιστικές διατάξεις εθνι-
σχετικά με εκκρεμή ενώπιόν του αίτηση του κού ή κοινοτικού δικαίου, ο υπεύθυνος επε-
Π.Λ. για χορήγηση στον τελευταίο προσωπι- ξεργασίας ή τα ειδικά κριτήρια βάσει των
κών δεδομένων ιατρών-μελών του Συλλόγου οποίων γίνεται η επιλογή του καθορίζονται
για δικαστική χρήση αντίστοιχα από το εθνικό ή το κοινοτικό
Η Αρχή εξετάζοντας το παραπάνω ερώτημα δίκαιο».
και κατόπιν διαλογικής συζήτησης Το άρθρο 5 § 1 του ν.2472/1997, όπου ορίζε-
ται ότι «Επεξεργασία δεδομένων προσωπι-
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ κού χαρακτήρα επιτρέπεται μόνον όταν το
υποκείμενο των δεδομένων έχει δώσει τη
Λαμβάνοντας υπόψη τις διατάξεις του ν. συγκατάθεσή του». Ενώ, κατά το άρθρο 5 § 2
2472/1997: ν. 2472/1997 «Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η
Και ιδίως, το άρθρο 2 σύμφωνα με το οποίο επεξεργασία και χωρίς τη συγκατάθεση,
«Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου όταν: …. β) Η επεξεργασία είναι αναγκαία
νοούνται ως: για την εκπλήρωση υποχρεώσεως του υπευ-
α) “Δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα”, θύνου επεξεργασίας, η οποία επιβάλλεται
κάθε πληροφορία που αναφέρεται στο υπο- από το νόμο.
κείμενο των δεδομένων. …. ε) Η επεξεργασία είναι απολύτως αναγκαία
γ) “Υποκείμενο των δεδομένων”, το φυσικό για την ικανοποίηση του έννομου συμφέρο-
πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδομέ- ντος που επιδιώκει ο υπεύθυνος επεξεργα-
να…. σίας ή ο τρίτος ή οι τρίτοι στους οποίους
δ) “Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού ανακοινώνονται τα δεδομένα και υπό τον
χαρακτήρα” (“επεξεργασία”), κάθε εργασία όρο ότι τούτο υπερέχει προφανώς των
ή σειρά εργασιών που πραγματοποιείται, δικαιωμάτων και συμφερόντων των προσώ-
από το Δημόσιο ή από νομικό πρόσωπο πων στα οποία αναφέρονται τα δεδομένα και
δημοσίου δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου ή δεν θίγονται οι θεμελιώδεις ελευθερίες
ένωση προσώπων ή φυσικό πρόσωπο με ή αυτών».
χωρίς τη βοήθεια αυτοματοποιημένων μεθό- Σύμφωνα δε με το άρθρο 11 § 3 του
δων και εφαρμόζονται σε δεδομένα προσω- ν.2472/1997 «Εάν τα δεδομένα ανακοινώνο-
πικού χαρακτήρα, όπως η συλλογή, η κατα- νται σε τρίτους, το υποκείμενο ενημερώνε-
χώριση, η οργάνωση, η διατήρηση ή αποθή- ται για την ανακοίνωση πριν από αυτούς».
κευση, η τροποποίηση, η εξαγωγή, η χρήση, Σύμφωνα με το άρθρο 1 του ΚΔΔιαδ., σχετι-
η διαβίβαση, η διάδοση ή κάθε άλλης μορ- κά με το πεδίο εφαρμογής των διατάξεων
φής διάθεση, η συσχέτιση ή ο συνδυασμός, η του Κώδικα: «Οι διατάξεις του Κώδικα αυτού
διασύνδεση, η δέσμευση (κλείδωμα), η δια- εφαρμόζονται στο Δημόσιο, στους οργανι-
γραφή, η καταστροφή σμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και στα άλλα
ε) “Αρχείο δεδομένων προσωπικού χαρα- νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου».
κτήρα” (“αρχείο”), σύνολο δεδομένων προ- Κατά τις διατάξεις δε του άρθρου 5 Κ.Δ.Διαδ.
σωπικού χαρακτήρα, τα οποία αποτελούν ή «1. Κάθε ενδιαφερόμενος έχει το δικαίωμα,
μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο επεξερ- ύστερα από γραπτή αίτησή του, να λαμβάνει
γασίας, και τα οποία τηρούνται είτε από το γνώση των διοικητικών εγγράφων. Ως διοι-
Δημόσιο ή από νομικό πρόσωπο δημοσίου κητικά έγγραφα νοούνται όσα συντάσσονται
δικαίου, ή ιδιωτικού δικαίου ή ένωση προ- από τις δημόσιες υπηρεσίες, όπως εκθέσεις,
178
μελέτες, πρακτικά, στατιστικά στοιχεία, (Συνταξιούχος …. του Υπουργείου ….) επι-

εγκύκλιες οδηγίες, απαντήσεις της Διοίκη- σκέφτηκε το Διαγνωστικό Κέντρο …. διαπί-
σης, γνωμοδοτήσεις και αποφάσεις. στωσε πειθαρχικά και ποινικά παραπτώματα
2. Όποιος έχει ειδικό έννομο συμφέρον του θεράποντος ιατρού του Κ.Α., αλλά και
δικαιούται, ύστερα από γραπτή αίτησή του, του συνεργαζόμενου ιατρού Α.Π., τα οποία
να λαμβάνει γνώση των ιδιωτικών εγγράφων και κατήγγειλε με αναφορές του. Μετά την
που φυλάσσονται στις δημόσιες υπηρεσίες κοινοποίηση από την αρμόδια Διεύθυνση
και είναι σχετικά με υπόθεσή του η οποία Υγείας προς τον Ι.Σ.Α. του πορίσματος ΕΔΕ,
εκκρεμεί σε αυτές ή έχει διεκπεραιωθεί από την οποία είχε διενεργήσει ο ιατρός-Επιθεω-
αυτές. ρητής του Υπουργείου Υγείας Γ.Σ. σχετικά με
3. Το κατά τις προηγούμενες παραγράφους την καταγγελία αυτή, το πειθαρχικό συμβού-
δικαίωμα δεν υφίσταται στις περιπτώσεις λιο του Ι.Σ.Α. με τις υπ' αριθμ. .. και .. αποφά-
που το έγγραφο αφορά την ιδιωτική ή οικο- σεις του τιμώρησε πειθαρχικά τον ιατρό Κ.Α.
γενειακή ζωή τρίτου, ή αν παραβλάπτεται με ποινή εξάμηνης στέρησης της άδειας
απόρρητο το οποίο προβλέπεται από ειδικές άσκησης επαγγέλματος (για παράβαση των
διατάξεις. ….» όρων της σύμβασής του με το Δημόσιο και
Από τα στοιχεία του φακέλου προέκυψαν τα για πλαστογραφία) και τον ιατρό Α.Π. με
εξής: χρηματική ποινή δύο μισθών Διευθυντού
Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών με το ως άνω Ε.Σ.Υ. (για παράνομη λειτουργία δύο ιατρεί-
έγγραφό του ερωτά την Αρχή, διαβιβάζοντας ων). Μετά από την κοινοποίηση του προα-
την αίτηση του Π.Λ. που εκκρεμεί ενώπιόν ναφερόμενου πορίσματός της ΕΔΕ στην
του, αν είναι υποχρεωμένος να χορηγήσει τις Εισαγγελία Αθηνών, ασκήθηκε και ποινική
αιτούμενες πληροφορίες (απλά προσωπικά δίωξη τόσο κατά του ιατρού Κ.Α. για τα αδι-
δεδομένα) από τους ατομικούς φακέλους κήματα της απάτης, πλαστογραφίας μετά
ιατρών στον παραπάνω αιτούντα, ο οποίος, χρήσεως, υπεξαγωγής εγγράφων και ηθικής
κατά την αίτηση του Ιατρικού Συλλόγου αυτουργίας σε ψευδορκία μάρτυρος όσο και
Αθηνών, έχει έννομο συμφέρον για τη χορή- κατά του ιατρού Α.Π. για ψευδορκία μάρτυ-
γηση αυτή, όμως τα υποκείμενα των δεδομέ- ρος. Το ΣΤ΄ Τριμελές Πλημ/κείο Αθηνών
νων έχουν ενημερωθεί και αρνήθηκαν την εν επελήφθη της υποθέσεως, εξέτασε πολλούς
λόγω χορήγηση. μάρτυρες - μεταξύ των οποίων και τον
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την αίτηση του καταγγέλλοντα αλλά και τον ιατρό Κ.Δ., ο
Π.Λ. προς τον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών (βλ. οποίος φέρεται ότι (βλ. χειρόγραφα πρακτι-
επισυναπτόμενη αίτηση μετά των σχετικών κά αποφάσεως) κατέθεσε πως μετέβαινε στο
εγγράφων σε συνδυασμό με το διευκρινιστι- .. (διαγνωστικό κέντρο) όπου μετείχε στα
κό έγγραφό του προς την Αρχή μετά των διενεργούμενα τεστ κοπώσεως και πως ο
σχετικών εγγράφων) ο Π.Λ. ζητεί από τον ιατρός Α.Π. ήταν συνεργάτης του Κ.Α., ερχό-
Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών (Ν.Π.Δ.Δ.) να του ταν στο κέντρο τακτικά, ήταν δε και εκείνη
χορηγήσει για δικαστική χρήση την πληρο- την ημέρα εκεί - αξιολόγησε το αποδεικτικό
φορία αν, σύμφωνα με όσα έχουν υπεύθυνα υλικό και με την απόφασή του κήρυξε αθώ-
δηλώσει στον Ιατρικό Σύλλογο (βλ. σχετικό ους τους κατηγορουμένους. Έπειτα κατά την
έντυπο υπεύθυνης δήλωσης), είχαν οι εκδίκαση των εφέσεων που ασκήθηκαν κατά
ιατροί Κ.Δ. και Α.Π κατά τα έτη 1996 και των παραπάνω αποφάσεων του Πειθαρχικού
1997 σύμβαση εργασίας, ή έργου ή οποιαδή- Συμβουλίου του Ι.Σ.Α. το Ανώτατο Πειθαρχι-
ποτε άλλη αμειβόμενη συνεργασία με το κό Συμβούλιο Ιατρών με τις υπ' αριθμ. .. και
“ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ….” και αν προ- .. αποφάσεις του εξαφάνισε τις πρωτόδικες
κύπτει ότι παρείχαν σε αυτό οιαδήποτε πειθαρχικές ποινές των ιατρών Κ.Α. και Α.Π.
ιατρική και αμειβόμενη εργασία κατά τα (Βλ. ειδικά την .. απόφαση του Α.Π.Σ.Ι. για
προαναφερθέντα έτη. τον Κ.Α. η οποία έλαβε υπόψη τη σχετική
Σύμφωνα δε με το ιστορικό που αναφέρεται ποινική αθωωτική απόφαση). Στη συνέχεια ο
ο αιτών Π.Λ. όταν περί την 10.4.1996 ως καταγγέλλων Π.Λ. άσκησε ενώπιον του
ασθενής, συνταξιούχος του Δημοσίου Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθη-
179
νών προσφυγή κατά των πιο πάνω αποφάσε- και την ΓνωμΕισΑΠ 1/2005, επισημαίνοντας
ων του Α.Π.Σ.Ι. του Πανελλήνιου Ιατρικού μάλιστα ότι, σύμφωνα με την προαναφερθεί-
Συλλόγου η οποία δικάζεται την __.__.2005. σα γνωμοδότηση ως «διοικητικά έγγραφα»
Τις πληροφορίες σχετικά με όσα έχουν οι κατά την έννοια αλλά και τον σκοπό του
προαναφερόμενοι τρεις ιατροί δηλώσει στον ν.2690/99 άρθρ. 5 παρ. 1, νοούνται και εκείνα
Ι.Σ.Α. (σύμφωνα με το σχετικό έντυπο δήλω- που δεν προέρχονται μεν από δημόσιες υπη-
σης βλ. π.χ. υπό πλαίσιο «ΓΙΑΤΡΟΙ ΕΛΕΥΘΕ- ρεσίες, χρησιμοποιήθηκαν όμως ή λήφθηκαν
ΡΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ» «ΕΧΩ ΣΥΜΒΑ- υπόψη για τον καθορισμό της διοικητικής
ΣΗ/ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΑΙ με ιδιωτική Κλινι- δράσης ή για τη διαμόρφωση γνώμης ή κρί-
κή/Διαγνωστικό Κέντρο» δηλ. απλά προσω- σης διοικητικού οργάνου]) και χωρίς τη
πικά δεδομένα) ζητεί ο Π.Λ., σύμφωνα και συγκατάθεση των υποκειμένων των δεδομέ-
με το από 6.4.2005 διευκρινιστικό έγγραφό νων όταν συντρέχει κάποια από τις περιπτώ-
του, προκειμένου να τα χρησιμοποιήσει στην σεις της παρ. 2 του άρθρου 5 του
προαναφερόμενη δίκη ενώπιον του ν.2472/1997.
Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθη- Ειδικότερα σύμφωνα με την περ. β΄ της παρ.
νών ακύρωσης των πιο πάνω αποφάσεων 2 του άρθρου αυτού «Κατ' εξαίρεση επιτρέ-
του Α.Π.Σ.Ι., καθώς, όπως ισχυρίζεται, «το πεται η επεξεργασία και χωρίς τη συγκατά-
αν είπαν την αλήθεια ή ψευδομαρτύρησαν οι θεση, όταν… η επεξεργασία είναι αναγκαία
μνημονευθέντες ιατροί, μπορεί ευχερώς να για την εκπλήρωση υποχρεώσεως του υπευ-
αποδειχθεί, με βάση τα όσα έχουν περιλάβει θύνου επεξεργασίας, η οποία επιβάλλεται
στην οικεία στήλη με την ένδειξη “έχω σύμ- από το νόμο». Τέτοια υποχρέωση του υπευ-
βαση/συνεργάζομαι με ιδιωτική κλινική/Δια- θύνου επεξεργασίας προβλέπεται από τις
γνωστικό Κέντρο” της υπεύθυνης δήλωσης, διατάξεις άρθρ. 5 §§ 1, 2, 3 του ν.2690/1999
που έχουν υποβάλει στον Ι.Σ.Α.» για το δικαίωμα (και αντίστοιχη αξίωση)
Λαμβάνοντας υπόψη τις σχετικές διατάξεις, πρόσβασης στα δημόσια έγγραφα (“διοικητι-
ήτοι τα άρθ. 9Α Σ. 5Α Σ. 10 παρ. 1 και 3 Σ., το κά” κατά το άρθρ. 5 παρ. 1 και “ιδιωτικά”
άρθρο 5 παρ. 1, 2, 3 του ν.2690/1999, όπως που φυλάσσονται από δημόσιες αρχές κατά
αυτός σήμερα ισχύει (κύρωση του Κώδικα το άρθρ. 5 παρ. 2) όταν τα έγγραφα αυτά δεν
Διοικητικής Διαδικασίας) και τις διατάξεις αναφέρονται στην ιδιωτική ή οικογενειακή
του άρθ. 5 παρ. 2 του ν.2472/1997, σε συν- ζωή τρίτου (βλ. και άρθρο 9 Σ. οικιακό
δυασμό με το άρθ. 11 § 3 του ιδίου νόμου. άσυλο) και δεν παραβλάπτεται απόρρητο
Λαμβάνοντας, επίσης, υπόψη όλες τις απο- προβλεπόμενο από ειδικές διατάξεις. Σχετι-
φάσεις που επικαλείται ο Π.Λ. (ήτοι τις υπ' κά δε με την έννοια της «ιδιωτικής ή οικογε-
αριθμ. 53/17.1.2000, 110/7.9.2001 αποφάσεις νειακής ζωής» της παρ. 3 του άρθρ. 5
της Αρχής, τις υπ' αριθμ. 794/86, 841/97, Κ.Δ.Διαδ., όπως δέχθηκε και η υπ' αριθμ.
3943/95, 205/2000, 527/94 ΣτΕ και 245/94, 53/17.1.2000 απόφαση της Αρχής, αυτή είναι
727/2001 και 94/2001 του ΝΣΚ σε συνδυασμό στενότερη της έννοιας των προσωπικών
με τις διατάξεις των άρθρων 2 παρ. στ. και 7 δεδομένων (βλ. και άρθρ. 7 § 2 ζ΄ in fine του
παρ. 4 του ν.3086/2002 Οργανισμός Νομικού ν.2472/1997), ώστε δεδομένα που άπτονται
Συμβουλίου του Κράτους, ΦΕΚ 324/Α/2002), της δημόσιας παρουσίας του υποκειμένου
αλλά και την υπ' αριθμ. 1/2005 Γνωμοδότηση να συνιστούν μεν «προσωπικά δεδομένα»,
του Εισαγγελέα του ΑΠ. που προστατεύονται από τον ν.2472/1997,
Αποφαίνεται ότι είναι επιτρεπτή κατά τον δεν αφορούν όμως την «ιδιωτική ή οικογε-
ν.2472/1997 η πρόσβαση τρίτου σε απλά νειακή του ζωή» (βλ. 53/17.1.2000 απόφαση
προσωπικά δεδομένα που περιέχονται σε της Αρχής σελ. 2). Κατά συνέπεια δεδομένα
«δημόσια έγγραφα» (ήτοι σε «διοικητικά» που συνδέονται με δραστηριότητες σχετικές
ή/και «ιδιωτικά που φυλάσσονται στις δημό- με την επαγγελματική δράση δεν σχετίζο-
σιες αρχές» [βλ. σχετικά για τις παραπάνω νται με την ιδιωτική ζωή και ο υπεύθυνος
έννοιες «δημόσια», «διοικητικά» και «ιδιωτι- επεξεργασίας - που είναι στη συγκεκριμένη
κά έγγραφα» αντ. άλλων Α.Ι.Τάχο, Ελληνικό περίπτωση οι δημόσιες υπηρεσίες και υπη-
Διοικητικό Δίκαιο, 2000, σελ. 644επ. καθώς ρεσίες του δημοσίου τομέα - υποχρεούται
180
από το νόμο να ανακοινώσει στους αιτούντες βακείου Σχολής σχετικά με «Αίτημα του
τις σχετικές πληροφορίες που περιέχονται Εκδοτικού Οίκου “Κάκτος”»
σε δημόσια έγγραφα. Από τη στιγμή κατά την Η Αρχή εξετάζοντας την παραπάνω αίτηση
οποία η υποχρέωση αυτή για ανακοίνωση και κατόπιν διαλογικής συζήτησης
απορρέει από το νόμο, η μορφή αυτή επε-
ξεργασίας είναι επιτρεπτή, και χωρίς τη ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
συγκατάθεση των υποκειμένων, κατά το
άρθρο 5 § 2 β΄ του ν.2472/1997 (βλ. Λαμβάνοντας υπόψη τις διατάξεις του ν.
53/17.1.2000 απόφαση της Αρχής, σελ.3) 2472/1997:
Επειδή, σύμφωνα με τα ανωτέρω, η χορήγη- Και ιδίως, το άρθρο 2 σύμφωνα με το οποίο
ση των αιτούμενων πληροφοριών (απλά «Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου
προσωπικά δεδομένα των πιο πάνω ιατρών) νοούνται ως:
στον Π.Λ. ο οποίος, σημειώνεται ότι έχει την α) “Δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα”,
ιδιότητα του διαδίκου, και υπόθεσή του έχει κάθε πληροφορία που αναφέρεται στο υπο-
διεκπεραιωθεί από το Πειθαρχικό Συμβού- κείμενο των δεδομένων. ….
λιο του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών (βλ. δια- γ) “Υποκείμενο των δεδομένων”, το φυσικό
τάξεις του άρθρ. 5 παρ. 2 και 3 του Κώδικα πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδομέ-
Διοικητικής Διαδικασίας), είναι επιτρεπτή να….
κατ' εφαρμογή της περ. β΄ του άρθρ. 5 παρ. 2 δ) “Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού
του ν. 2472/1997, δηλ. δεν εμποδίζεται από χαρακτήρα” (“επεξεργασία”), κάθε εργασία
τον νόμο αυτό και χωρίς την συγκατάθεση ή σειρά εργασιών που πραγματοποιείται,
των υποκειμένων των δεδομένων. Κατόπιν από το Δημόσιο ή από νομικό πρόσωπο
αυτού παρέλκει η εξέταση άλλων νομίμων δημοσίου δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου ή
βάσεων επεξεργασίας (περ. ε΄ του άρθ. 5 ένωση προσώπων ή φυσικό πρόσωπο με ή
παρ. 2 του ν.2472/1997), που πιθανόν να χωρίς τη βοήθεια αυτοματοποιημένων μεθό-
συρρέουν με την προαναφερόμενη περ. β΄ δων και εφαρμόζονται σε δεδομένα προσω-
του άρθ. 5 παρ. 2 του ιδίου νόμου. πικού χαρακτήρα, όπως η συλλογή, η κατα-
Επειδή, περαιτέρω, ο υπεύθυνος επεξεργα- χώριση, η οργάνωση, η διατήρηση ή αποθή-
σίας εξεπλήρωσε την υποχρέωσή του ενη- κευση, η τροποποίηση, η εξαγωγή, η χρήση,
μέρωσης των πιο πάνω ιατρών, υποκειμέ- η διαβίβαση, η διάδοση ή κάθε άλλης μορ-
νων των δεδομένων, πριν την ανακοίνωση φής διάθεση, η συσχέτιση ή ο συνδυασμός, η
των δεδομένων τους σε τρίτο (άρθρ. 11 § 3 διασύνδεση, η δέσμευση (κλείδωμα), η δια-
ν. 2472/1997). γραφή, η καταστροφή
ε) “Αρχείο δεδομένων προσωπικού χαρα-
Για τους λόγους αυτούς κτήρα” (“αρχείο”), σύνολο δεδομένων προ-
σωπικού χαρακτήρα, τα οποία αποτελούν ή
Εξετάζοντας το παραπάνω ερώτημα του μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο επεξερ-
Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών. γασίας, και τα οποία τηρούνται είτε από το
Αποφαίνεται ότι η χορήγηση των αιτούμε- Δημόσιο ή από νομικό πρόσωπο δημοσίου
νων πληροφοριών (απλά προσωπικά δεδο- δικαίου, ή ιδιωτικού δικαίου ή ένωση προ-
μένα των πιο πάνω ιατρών) στον Π.Λ. δεν σώπων ή φυσικό πρόσωπο.
εμποδίζεται από τον ν.2472/1997. ζ) “Υπεύθυνος επεξεργασίας”, οποιοσδήπο-
τε καθορίζει το σκοπό και τον τρόπο επεξερ-
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 33 / 2005 γασίας των δεδομένων προσωπικού χαρα-
κτήρα, όπως φυσικό ή νομικό πρόσωπο,
Έκδοση βιβλίου στα πλαίσια δημόσια αρχή ή υπηρεσία ή οποιοσδήποτε
παρουσίασης αποφοίτων σχολείου άλλος οργανισμός. Όταν ο σκοπός και ο τρό-
(Βαρβάκειος Σχολή) πος της επεξεργασίας καθορίζονται με δια-
τάξεις νόμου ή κανονιστικές διατάξεις εθνι-
Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: κού ή κοινοτικού δικαίου, ο υπεύθυνος επε-
Την αίτηση του Συλλόγου Αποφοίτων Βαρ- ξεργασίας ή τα ειδικά κριτήρια βάσει των
181
οποίων γίνεται η επιλογή του καθορίζονται Πειραματικού Λυκείου», αναφορικά με τα

αντίστοιχα από το εθνικό ή το κοινοτικό ονοματεπώνυμα, διευθύνσεις, και λοιπά
δίκαιο». στοιχεία των αποφοίτων κατ' έτος και καθώς
Το άρθρο 4 § 1 α΄ και β΄ του ν. 2472/1997, και όσες τυχόν φωτογραφίες υπάρχουν και
σύμφωνα με το οποίο «Τα δεδομένα προσω- αναφέρονται σε χαρακτηριστικούς ιστορικά
πικού χαρακτήρα για να τύχουν νόμιμης επε- χρόνους της ζωής της «Βαρβακείου Σχολής»
ξεργασίας πρέπει : και των αποφοίτων της, και οποιοδήποτε
α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό και άλλο υλικό είναι κατάλληλο να συμπεριλη-
νόμιμο για καθορισμένους, σαφείς και νόμι- φθεί στην έκδοση αυτή.
μους σκοπούς και να υφίστανται θεμιτή και Ο Σύλλογος Αποφοίτων της Βαρβακείου
νόμιμη επεξεργασία ενόψει των σκοπών Σχολής με το αριθμ. πρωτ. 249/24-1-2005
αυτών. αίτημά του ζητεί από την Αρχή να δώσει
β) Να είναι συναφή, πρόσφορα, και όχι άδεια για να προβεί στη χορήγηση των παρα-
περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται πάνω στοιχείων.
εν όψει των σκοπών της επεξεργασίας» Ο Εκδοτικός Οίκος «Κάκτος», κατ' εκτίμηση
Το άρθρο 5 § 1 του ν. 2472/1997, όπου ορίζε- του αιτήματός του, επιθυμεί να λάβει το
ται ότι «Επεξεργασία δεδομένων προσωπι- αρχείο των αποφοίτων της Βαρβακείου Σχο-
κού χαρακτήρα επιτρέπεται μόνον όταν το λής (στοιχεία αυτών) και όχι και την τυχόν
υποκείμενο των δεδομένων έχει δώσει τη ιδιότητά τους ως μέλη του εν λόγω Συλλό-
συγκατάθεσή του». Ενώ, κατά το άρθρο 5 § 2 γου, που μπορεί, εξάλλου, να θεωρηθεί ότι
ν. 2472/1997 «Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η υπερβαίνει τον σκοπό παρουσίασης των
επεξεργασία και χωρίς τη συγκατάθεση, Αποφοίτων και των δραστηριοτήτων της
όταν: …. ε) Η επεξεργασία είναι απολύτως Βαρβακείου Σχολής. Στην περίπτωση που
αναγκαία για την ικανοποίηση του έννομου πρόκειται μόνο για διαβίβαση απλών προ-
συμφέροντος που επιδιώκει ο υπεύθυνος σωπικών δεδομένων, δεν χρειάζεται η
επεξεργασίας ή ο τρίτος ή οι τρίτοι στους άδεια της Αρχής και η επεξεργασία τους
οποίους ανακοινώνονται τα δεδομένα και υπόκειται στο άρθρο 5 του ν. 2472/1997.
υπό τον όρο ότι τούτο υπερέχει προφανώς Η χορήγηση των απλών προσωπικών δεδο-
των δικαιωμάτων και συμφερόντων των προ- μένων των αποφοίτων της Βαρβακείου Σχο-
σώπων στα οποία αναφέρονται τα δεδομένα λής μπορεί να γίνει με την προηγούμενη
και δεν θίγονται οι θεμελιώδεις ελευθερίες συγκατάθεσή τους (άρθρο 5 § 1 του ν.
αυτών». 2472/1997).
Σύμφωνα δε με το άρθρο 11 § 3 του ν. Εξετάζεται, ωστόσο, αν συντρέχουν οι προϋ-
2472/1997 «Εάν τα δεδομένα ανακοινώνο- ποθέσεις για την κατ' εξαίρεση, και χωρίς τη
νται σε τρίτους, το υποκείμενο ενημερώνε- συγκατάθεση των υποκειμένων των δεδομέ-
ται για την ανακοίνωση πριν από αυτούς». νων, επεξεργασία των προσωπικών τους
Από τα στοιχεία του φακέλου προέκυψαν τα δεδομένων της παρ. 2 του άρθρ. 5 του ν.
εξής: 2472/1997. Ειδικότερα εξετάζεται αν η χορή-
Ο Εκδοτικός Οίκος «ΚΑΚΤΟΣ», στα πλαίσια γηση όλων των προαναφερθέντων αιτουμέ-
της παρουσίασης των Αποφοίτων και των νων στοιχείων μπορεί να γίνει και χωρίς τη
δραστηριοτήτων φημισμένων και ιστορικών συγκατάθεση των υποκειμένων στα πλαίσια
Ελληνικών δημόσιων σχολείων επιθυμεί να του άρθρου 5 § 2 περ. ε΄ του ν. 2472/1997,
προβεί σε έκδοση που θα αφορά την «Βαρ- δοθέντος ότι υπάρχει έννομο συμφέρον του
βάκειο Σχολή». Γι' αυτό το λόγο ζητεί από Εκδοτικού Οίκου «ΚΑΚΤΟΣ» ή της «ΒΑΡ-
τον «Σύλλογο Αποφοίτων Βαρβακείου Σχο- ΒΑΚΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ» ή του «Συλλόγου Απο-
λής» να του χορηγηθούν όλα τα στοιχεία που φοίτων της Βαρβακείου Σχολής», που συνί-
διαθέτει το μητρώο των μελών του «Συλλό- σταται, εκτός της εμπορικής, και στην ιστο-
γου των Αποφοίτων της Βαρβακείου Σχο- ρική αξία μιας τέτοιας έκδοσης, που όμως
λής» και όσα πρόσθετα στοιχεία μπορεί να πρέπει να σταθμιστεί με τα δικαιώματα και
υπάρχουν στα Αρχεία του «Βαρβακείου Πει- τα συμφέροντα των υποκειμένων των δεδο-
ραματικού Γυμνασίου» και του «Βαρβακείου μένων ώστε να μην θίγονται οι θεμελιώδεις
182
ελευθερίες τους. Το έννομο συμφέρον για ξεργασίας «Σύλλογος Αποφοίτων Βαρβακεί-

την έκδοση βιβλίου προς παρουσίαση των ου Σχολής» αφού λάβει τη συγκατάθεση των
Αποφοίτων και των δραστηριοτήτων του υποκειμένων των δεδομένων, όπως ορίζει ο
φημισμένου και ιστορικού σχολείου «Βαρ- ν. 2472/1997, μπορεί νομίμως να διαβιβάσει
βάκειος Σχολή», δεν μπορεί, όμως, σε κάθε προς έκδοση τα απλά προσωπικά δεδομένα
περίπτωση να υπερτερεί, και μάλιστα προ- από το αρχείο των αποφοίτων της Βαρβα-
φανώς, όπως ορίζει η προαναφερθείσα διά- κείου Σχολής που τηρεί στον προαναφερό-
ταξη της περ. ε΄, έναντι του αποφοίτου που μενο Εκδοτικό Οίκο.
δεν θέλει να δημοσιοποιηθούν τα στοιχεία
του (ονοματεπώνυμο, διεύθυνση, λοιπά Για τους λόγους αυτούς
στοιχεία, τυχόν φωτογραφία του κλπ.) για
οποιοδήποτε δικό του λόγο (π.χ. απόκρυψη Εξετάζοντας την αίτηση του Συλλόγου Απο-
της δημοσιοποίησης της ηλικίας του). Προς φοίτων Βαρβακείου Σχολής
τούτο ο υπεύθυνος επεξεργασίας πρέπει να Αποφαίνεται ότι ο υπεύθυνος επεξεργασίας
λάβει τη συγκατάθεση των υποκειμένων των «Σύλλογος Αποφοίτων Βαρβακείου Σχολής»
δεδομένων για να διαβιβάσει τα προσωπικά αφού λάβει τη συγκατάθεση των υποκειμέ-
δεδομένα στο εκδοτικό οίκο που θα προβεί νων των δεδομένων, όπως ορίζει ο ν.
στην έκδοση του βιβλίου αυτού. 2472/1997, μπορεί νομίμως να διαβιβάσει
Κατά συνέπεια, δεν συντρέχει καμία από τις προς έκδοση τα απλά προσωπικά δεδομένα
εξαιρέσεις της παρ. 2 του άρθρου 5 του ν. από το αρχείο των αποφοίτων της Βαρβα-
2472/1997 για την και χωρίς την συγκατάθε- κείου Σχολής που τηρεί στον προαναφερό-
ση επεξεργασία των προσωπικών δεδομέ- μενο Εκδοτικό Οίκο.
νων των αποφοίτων της Βαρβακείου Σχολής
και η διαβίβαση των στοιχείων τους στον ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 34 / 2005
Εκδοτικό Οίκο και η έκδοση αυτών πρέπει
να γίνει με την συγκατάθεσή τους κατά την Δημοσιοποίηση πορίσματος
παρ. 1 του άρθρου 5 του ιδίου νόμου. ελέγχου χρηματιστηριακών
Σε κάθε περίπτωση χρειάζεται και η προη- συναλλαγών βουλευτών
γούμενη ενημέρωση των υποκειμένων πριν
την προτιθέμενη ανακοίνωση των προσωπι- Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω:
κών δεδομένων στον Εκδοτικό Οίκο Η Πρόεδρος της Βουλής με το με αρ. πρωτ.
«ΚΑΚΤΟΣ» κατά το άρθρο 11 § 3 του ν. 1285/5-5-2005 έγγραφό της, που καταχωρί-
2472/1997, η οποία ενημέρωση είναι απα- σθηκε στο πρωτόκολλο της Αρχής με αρ.
ραίτητη ώστε να είναι έγκυρη η τυχόν πρωτ. 2113/5-5-2005, ερωτά την Αρχή αν η
συγκατάθεση (βλ. άρθρ. 2 ια΄ του ν. δημοσιοποίηση του πορίσματος ελέγχου των
2472/1997). χρηματιστηριακών συναλλαγών των βουλευ-
Επειδή, σε ικανοποίηση σχετικού αιτήματος τών προσκρούει στο νομοθετικό πλαίσιο που
του Εκδοτικού Οίκου «Κάκτος», εξετάζεται διέπει την προστασία των προσωπικών
η περίπτωση διαβίβασης σε αυτόν από τον δεδομένων.
υπεύθυνο επεξεργασίας («Σύλλογο Αποφοί- Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω
των Βαρβακείου Σχολής») των στοιχείων στοιχείων και κατόπιν διαλογικής συζήτησης
(ονοματεπώνυμο, διεύθυνση κλπ, τυχόν
φωτογραφία) όλων των αποφοίτων της Βαρ- ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
βακείου Σχολής κατ' έτος, χωρίς καμία
κατηγοριοποίηση αυτών σε μέλη και μη 1. Το άρθρο 29 § 2 του Συντάγματος ορίζει τα
μέλη του Συλλόγου Αποφοίτων Βαρβακείου εξής:
Σχολής, εφόσον δηλαδή πρόκειται για απλά «(…) Νόμος ορίζει τις εγγυήσεις διαφάνειας
προσωπικά δεδομένα, δεν απαιτείται άδεια ως προς τις εκλογικές δαπάνες και γενικά
της Αρχής και η επεξεργασία τους υπόκειται την οικονομική διαχείριση των κομμάτων,
στο άρθρο 5 του ν. 2472/1997. των βουλευτών, των υποψηφίων βουλευτών
Επειδή, κατά συνέπεια, ο υπεύθυνος επε- (…)».
183
Το άρθρο 5 του Ν. 2472/97 ορίζει τα εξής: Α') επεκτείνονται στους βουλευτές και
«1. Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού ευρωβουλευτές (…)».
χαρακτήρα επιτρέπεται μόνον όταν το υπο- 2. Η δημοσιοποίηση του πορίσματος ελέγ-
κείμενο των δεδομένων έχει δώσει τη χου των χρηματιστηριακών συναλλαγών των
συγκατάθεσή του. βουλευτών συνιστά επεξεργασία προσωπι-
2. Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η επεξεργασία κών δεδομένων που δεν είναι ευαίσθητα, η
και χωρίς τη συγκατάθεση, όταν: οποία μπορεί να λάβει χώρα χωρίς τη συγκα-
(…) τάθεση των προσώπων που αναφέρονται σε
δ) Η επεξεργασία είναι αναγκαία για την αυτό, γιατί είναι αναγκαία για την εκτέλεση
εκτέλεση έργου δημοσίου συμφέροντος ή έργου δημοσίου συμφέροντος που εμπίπτει
έργου που εμπίπτει στην άσκηση δημόσιας στην άσκηση δημόσιας εξουσίας και εκτε-
εξουσίας και εκτελείται από δημόσια αρχή λείται από δημόσια αρχή (άρθρο 5 § 2 περ. δ
(…)». του Ν. 2472/97), αφού προδήλως η ενέργεια
Το άρθρο 11 § 3 του Ν. 2472/97 ορίζει τα αυτή σκοπό έχει τον δημόσιο έλεγχο των
εξής: χρηματιστηριακών δραστηριοτήτων των
«Εάν τα δεδομένα ανακοινώνονται σε τρί- βουλευτών και στοχεύει στην εξυπηρέτηση
τους, το υποκείμενο ενημερώνεται για την της αρχής της διαφάνειας, κατά την έννοια
ανακοίνωση πριν από αυτούς». του άρθρου 29 § 2 του Συντάγματος.
Το άρθρο 32 § 1 του Ν. 2843/2000 ορίζει τα Τα ανωτέρω ισχύουν ανεξαρτήτως του γεγο-
εξής: νότος ότι ο έλεγχος που αφορά το συγκεκρι-
«Απαγορεύεται στα μέλη της Κυβέρνησης, μένο πόρισμα αναφέρεται στη περίοδο
τους Υφυπουργούς και τους Γενικούς και 1998-2002, δηλαδή σε χρόνο πριν από την
Ειδικούς Γραμματείς Υπουργείων η σύναψη ψήφιση του Ν. 3213/2003 που απαγορεύει
χρηματιστηριακών συναλλαγών (…)». τις χρηματιστηριακές συναλλαγές των βου-
Το άρθρο 21 § 1 του Ν. 3023/2002 ορίζει τα λευτών, αφού η εξυπηρέτηση της αρχής της
εξής: διαφάνειας δεν αφορά μόνο θέματα ενδεχό-
«Ο έλεγχος των οικονομικών κομμάτων και μενης ποινικής ευθύνης αλλά συνυφαίνεται
συνασπισμών και των υποψήφιων βουλευ- και με την πολιτική ευθύνη που προκύπτει
τών, καθώς και η τήρηση των κάθε μορφής από τη γενικότερη συμπεριφορά των βου-
υποχρεώσεων που απορρέουν από τον λευτών, ως κατ' εξοχήν δημοσίων προσώ-
παρόντα νόμο, ανατίθεται σε επιτροπή πων που υπόκεινται σε δημόσιο έλεγχο και
Ελέγχου, η οποία ενεργεί, ως ειδικό όργανο, κριτική.
σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου Για τούτο άλλωστε το άρθρο 2 § 3 του Ν.
29 του Συντάγματος (…)». 3213/2003 που αφορά τις δηλώσεις «πόθεν
Το άρθρο 1 § 1 του Ν. 3213/2003 ορίζει τα έσχες» των βουλευτών επιτρέπει τη δημο-
εξής: σιοποίηση των στοιχείων που αναφέρονται
«Δήλωση της περιουσιακής τους κατάστα- σε αυτές.
σης, των συζύγων τους και των ανηλίκων Πάντως για την ενέργεια αυτή απαιτείται
τέκνων τους υποβάλλουν: προηγούμενη ενημέρωση των υποκειμένων
(…) των δεδομένων, κατ' άρθρο 11 § 3 του Ν.
δ. Οι βουλευτές και οι ευρωβουλευτές (…).» 2472/97.
Το άρθρο 2 § 3 του Ν. 3213/2003 ορίζει τα
εξής: Για τους λόγους αυτούς
«Η δημοσίευση στον τύπο των παραπάνω
δηλώσεων επιτρέπεται υπό την προϋπόθε- Κρίνει ότι η δημοσιοποίηση του πορίσματος
ση ότι δημοσιεύεται ολόκληρο το κείμενό ελέγχου των χρηματιστηριακών συναλλαγών
τους (…)». των βουλευτών δεν προσκρούει στις διατά-
Το άρθρο 7 § 1 του Ν. 3213/2003 ορίζει τα ξεις του Ν. 2472/97 που διέπει την προστα-
εξής: σία των προσωπικών δεδομένων, αφού όμως
«Οι περιορισμοί των παραγράφων 1 και 2 προηγουμένως ενημερωθούν τα υποκείμενα
του άρθρου 32 του Ν. 2843/2000 (ΦΕΚ 219 των δεδομένων για την ενέργεια αυτή.
184
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 35 / 2005 προσκόμισε ο καταγγέλλων στην Αρχή, προ-

κύπτει ότι η εταιρεία ΡΟΤΑ Α.Ε. τηρεί τα
Παράνομη επεξεργασία δεδομένων εξής δεδομένα οικονομικής συμπεριφοράς
οικονομικής συμπεριφοράς από για αυτόν:
εταιρεία διαπίστωσης πιστοληπτι- 1) μια επιταγή του 1999 αξίας 1.000.000
κής ικανότητας δραχμών η οποία όπως αναφέρεται σε σημεί-
ωση του δελτίου έχει τακτοποιηθεί από τον
Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: καταγγέλλοντα,
1.Την υπ' αριθμό πρωτ. 247 από 12.2.2003 2) εξειδικευμένες πληροφορίες της …..
προσφυγή του Ι.Μ., Τράπεζας υποκατάστημα … σχετικά με
2. Το υπ' αριθμό πρωτ. 551 από 19.3.2003 ποινή που είχε επιβληθεί στον καταγγέλλο-
υπόμνημα της εταιρείας ΡΟΤΑ ΚΕΝΤΡΟ ντα από την Τράπεζα της Ελλάδος που του
ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Α.Ε., στερούσε το δικαίωμα να πάρει βιβλιάριο
3. Την υπ' αριθμό πρωτ. 4303 από 21.12.2004 επιταγών από οποιαδήποτε ελληνική ή ξένη
απάντηση της ανωτέρω εταιρείας στο τράπεζα που λειτουργεί νόμιμα στην Ελλάδα
έγγραφο της Αρχής 2655/17.11.2004, έως 2/8/2000 και
4. Τα πρακτικά της από 10.2.2005 συζήτησης 3) καταχωρίζεται η φράση : «Με βάση τα
της υπόθεσης από την Αρχή, κατά την οποία παραπάνω στοιχεία ελέγξαμε - σύμφωνα με
κλήθηκε η εταιρεία ΡΟΤΑ ΚΕΝΤΡΟ ΠΛΗΡΟ- τις συμβατικές μας υποχρεώσεις και διαδι-
ΦΟΡΗΣΗΣ Α.Ε. προς ακρόαση και παρίστα- κασίες που καθορίζει το πρόγραμμα που
το, κατ' εξουσιοδότηση του Προέδρου του έχετε επιλέξει - και διαπιστώσαμε ότι στα
Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθύνοντα αρχεία μας δεν αναφέρεται ακίνητη περιου-
Συμβούλου της εταιρείας, δια του πληρεξού- σία του ελεγχόμενου».
σιου δικηγόρου Πειραιά Ν.Θ., ο οποίος και δ. Σύμφωνα με την απόφαση 50/20.1.2000
ανέπτυξε τις απόψεις του. της Αρχής οι εταιρείες διαπίστωσης πιστο-
5. Το υπόμνημα που υπέβαλε η ανωτέρω εται- ληπτικής ικανότητας επιτρέπεται να συλλέ-
ρεία στην Αρχή την 11.2.2005, επομένη της γουν τα δυσμενή δεδομένα, τα οποία αναφέ-
ακρόασης και ρονται στην απόφαση αυτή, χωρίς τη συγκα-
6. Μετά την συζήτηση μεταξύ των μελών της. τάθεση των υποκειμένων, κατ' εφαρμογή
των διατάξεων του άρθρου 5 του
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ ν.2472/1997. Κατά συνέπεια η επεξεργασία
στην υπό κρίση περίπτωση των δεδομένων
α. Ο Ι.Μ. κατάθεσε στην Αρχή καταγγελία που αναφέρονται στο πληροφοριακό δελτίο
κατά της εταιρείας διαπίστωσης πιστοληπτι- συνιστά καταρχήν επεξεργασία σύμφωνα με
κής ικανότητας ΡΟΤΑ ΚΕΝΤΡΟ ΠΛΗΡΟ- την πιο πάνω απόφαση και το ν.2472/1997.
ΦΟΡΗΣΗΣ Α.Ε. (εφεξής ΡΟΤΑ Α.Ε.) για ε. Σύμφωνα με την απόφαση 523/19.10.1999
παράνομη επεξεργασία προσωπικών του της Αρχής σχετικά με τη διατήρηση δεδομέ-
δεδομένων και συγκεκριμένα για παράνομη νων στο αρχείο «Εφόσον, στο αρχείο κατα-
καταχώριση και παράνομη διαβίβαση, χωρίς χωρηθούν πληροφορίες για μέχρι 5 (πέντε)
τη συναίνεσή του, προσωπικών δεδομένων σφραγισμένες επιταγές συνολικού ποσού
οικονομικής συμπεριφοράς του στην εται- έως 1.000.000 δρχ. διαγράφονται από το
ρεία Χ, με την οποία ο ίδιος είχε εμπορική αρχείο των μεταδιδόμενων πληροφοριών
συναλλαγή. είκοσι τέσσερις μήνες (24) μετά την αποδε-
β. Τα δεδομένα αυτά διαβιβάστηκαν από την δειγμένη εξόφλησή τους, εκτός εάν συντρέ-
ΡΟΤΑ Α.Ε., την 4.12.2004, με την αποστολή χει περίπτωση στέρησης βιβλιαρίου επιτα-
πληροφοριακού δελτίου που είχε ζητηθεί γών, οπότε οι πληροφορίες για τις επιταγές
από την εταιρεία Χ αφού πρωτύτερα είχε διαγράφονται μόλις το μέτρο αρθεί». Όπως
ενημερωθεί σχετικά, χωρίς να αντιδράσει ο προκύπτει από το πληροφοριακό δελτίο η
καταγγέλλων, στον οποίο και δόθηκε αντί- επιταγή των 1.000.000 δραχμών είχε ταχτο-
γραφο του δελτίου αυτού. ποιηθεί και από 2.8.2000 είχε αρθεί το μέτρο
γ. Από το πληροφοριακό αυτό δελτίο, που της στέρησης βιβλιαρίου επιταγών. Κατά
185
συνέπεια στις 4.12.2004, ημερομηνία κατά 523/19.10.1999 της Αρχής

την οποία διαβιβάστηκαν τα δεδομένα του 2. απευθύνει προειδοποίηση στην εταιρεία
καταγγέλλοντος, δεν έπρεπε να υπάρχουν ΡΟΤΑ Α.Ε. εντός δεκαπέντε (15) ημερών
καταχωρημένα στο αρχείο της ΡΟΤΑ Α.Ε. από την λήψη της απόφασης αυτής να:
ούτε να διαβιβαστούν στην εταιρεία Χ με το 2.1. διαγράψει από το αρχείο της τα δεδομέ-
από 4.12.2004 πληροφοριακό δελτίο. να του καταγγέλλοντος που αφορούν την
ζ. Από την υπό στοιχεία γ αριθμός 3 καταχώ- επιταγή αξίας 1.000.000 δραχμών και το
ριση προκύπτει ότι η εταιρεία ΡΟΤΑ Α.Ε. μέτρο στέρησης του βιβλιαρίου επιταγών
μεταξύ των δυσμενών δεδομένων που επι- 2.2. διαγράψει από το αρχείο της οποιαδή-
τρεπτώς περιλαμβάνει στο αρχείο της είναι ποτε αναφορά σε ευμενή στοιχεία της ακίνη-
και διάφορα βάρη δηλαδή πλειστηριασμοί, της περιουσίας του καταγγέλλοντος και από
υποθήκες κτλ που έχουν επιβληθεί στην ακί- το πληροφοριακό δελτίο που τον αφορά τη
νητη περιουσία του υποκειμένου. Αυτό φράση «Με βάση τα παραπάνω στοιχεία
προκύπτει και από την κατάθεση του δικη- ελέγξαμε - … - και διαπιστώσαμε ότι στα
γόρου της στις 10.2.2005 καθώς και από το αρχεία μας δεν αναφέρεται ακίνητη περιου-
υπόμνημα που κατέθεσε η εταιρεία στην σία του ελεγχόμενου» καθώς και για κάθε
Αρχή την επομένη της ακρόασης. Η φράση ένα από τα λοιπά φυσικά πρόσωπα του
όμως «…διαπιστώσαμε ότι στα αρχεία μας αρχείου της, για τα οποία δεν έχει λάβει τη
δεν αναφέρεται ακίνητη περιουσία του ελεγ- συγκατάθεσή τους, οποιαδήποτε αναφορά
χόμενου» έχει προδήλως την έννοια το μεν σε ευμενή στοιχεία της περιουσίας τους
ότι το υποκείμενο έχει ακίνητη περιουσία το 2.3. οργανώσει κατάλληλα το αρχείο της και
δε ότι η περιουσία αυτή δεν φέρει βάρη. το πληροφοριακό της δελτίο, για το σύνολο
Επομένως, η καταχώριση που προαναφέρ- των φυσικών προσώπων που περιλαμβάνο-
θηκε συνιστά ευμενές στοιχείο για το υπο- νται στο αρχείο, ώστε να υπάρχει σαφής δια-
κείμενο για την επεξεργασία του οποίου χωρισμός και αναφορά μεταξύ ευμενών και
έπρεπε να υπάρχει η συγκατάθεσή του, σύμ- δυσμενών στοιχείων, σύμφωνα με τις διατά-
φωνα με την απόφαση 50/20.1.2001 της ξεις της απόφασης 50/20.1.2000 της Αρχής
Αρχής. Η διατύπωση αυτή επιτρέπει το όπου προβλέπεται ότι για την επεξεργασία
συμπέρασμα ότι η εταιρεία καταχωρεί όχι των ευμενών στοιχείων απαιτείται συγκατά-
μόνο δυσμενή αλλά και ευμενή στοιχεία θεση των υποκειμένων.
όπως είναι η ακίνητη περιουσία χωρίς βάρη.
Επομένως, όπως από την συγκεκριμένη ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 36 / 2005
περίπτωση αποδεικνύεται ότι η εταιρεία
τηρεί και αρχείο με ευμενή δεδομένα, λευκή Ενημέρωση δικηγόρων που δεν
λίστα, η επεξεργασία των οποίων απαιτεί τη δικαιούνται μέρισμα
συγκατάθεση των υποκειμένων, που στη
συγκεκριμένη περίπτωση δεν υπάρχει. Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω:
Η Α.Μ., δικηγόρος και μέλος του Δικηγορι-
Για τους λόγους αυτούς κού Συλλόγου ….., με τη με αρ. πρωτ.
3361/14-10-2004 αίτησή της κατήγγειλε στην
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπι- Αρχή ότι, σύμφωνα με το άρθρο 7 περ. α του
κού Χαρακτήρα: Καταστατικού του Ταμείου Συνεργασίας ΔΣ
1. επιβάλλει πρόστιμο ύψους 5.000 Ευρώ ….., που κυρώθηκε με τη με αρ. 43754 από-
στην εταιρεία ΡΟΤΑ ΚΕΝΤΡΟ ΠΛΗΡΟΦΟ- φαση του Υπουργού Δικαιοσύνης (ΦΕΚ Β -
ΡΗΣΗΣ Α.Ε. για παράνομη διατήρηση στο 856/10-6-2004), το ΔΣ του ΔΣ ….. αναρτά
αρχείο της και παράνομη διαβίβαση στην στα γραφεία του Συλλόγου, 4 ημέρες πριν τη
συνδρομήτριά της εταιρεία Χ των δεδομένων διανομή μερίσματος, ονομαστική κατάσταση
του καταγγέλλοντος που αφορούν την επι- των μελών που κρίθηκε ότι δεν δικαιούνται
ταγή αξίας 1.000.000 δραχμών και το μέτρο μερίσματος.
της στέρησης βιβλιαρίου επιταγών, σύμφω- Η αιτούσα, η οποία κρίθηκε μη δικαιούχος
να με τις διατάξεις της απόφασης με τη με αρ. 11/23-7-2004 απόφαση του ΔΣ
186
του ΔΣ ….., ζήτησε από την Αρχή να ελέγξει τος, αναρτά στα γραφεία του Συλλόγου ονο-
τη νομιμότητα της διάταξης του άρθρου 7 μαστική κατάσταση των μελών που δεν κρί-
περ. α του Καταστατικού του Ταμείου θηκαν δικαιούχοι (…)».
Συνεργασίας ΔΣ …... 2. Ο ΔΣ ….. προέβη σε ανάρτηση της ονομα-
Η Αρχή με το με αρ. πρωτ. 244/1-2-2005 στικής κατάστασης των μελών του που κρί-
έγγραφό της ζήτησε τις απόψεις του ΔΣ ….. θηκε ότι δεν δικαιούνται μερίσματος σε
επί του θέματος. Ο ΔΣ ….. με το με αρ. πρωτ. εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 7 περ. α
1204/16-3-2005 έγγραφό του απάντησε ότι του Καταστατικού του Ταμείου Συνεργασίας
ακολουθεί τη διαδικασία που προβλέπεται του. Η ενέργεια αυτή, η οποία συνιστά επε-
στο Καταστατικό του Ταμείου Συνεργασίας ξεργασία προσωπικών δεδομένων μη ευαί-
του και ότι η ανάρτηση συνιστά τρόπο νόμι- σθητων, ήταν κατ' αρχήν σύμφωνη με τη
μης δημοσίευσης δυσμενούς διοικητικής διάταξη του άρθρου 5 § 2 β του Ν. 2472/97
πράξης, προκειμένου τα θιγόμενα μέλη να και μπορούσε να λάβει χώρα χωρίς τη
λάβουν γνώση και να ασκήσουν την προβλε- συγκατάθεση των υποκειμένων, αφού απο-
πόμενη ενδικοφανή προσφυγή. τελεί υποχρέωση του ΔΣ ….. που επιβάλλε-
Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω ται από τον νόμο, δηλαδή την πιο πάνω διά-
στοιχείων και κατόπιν διαλογικής συζήτησης ταξη του Καταστατικού που έχει κυρωθεί με
απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης. Ως εκ
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ τούτου ο ΔΣ ….. ενήργησε στο πλαίσιο της
νομιμότητας.
1. Το άρθρο 4 § 1 του Ν. 2472/97 ορίζει τα Πέραν τούτου όμως η σχετική διάταξη του
εξής: Καταστατικού που ορίζει να δημοσιοποιεί-
«Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για ται δι' αναρτήσεως στα γραφεία του ΔΣ …..
να τύχουν νόμιμης επεξεργασίας πρέπει: η ονομαστική κατάσταση των μελών που
α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό και κρίθηκε ότι δεν δικαιούνται μερίσματος
νόμιμο για καθορισμένους, σαφείς και νόμι- είναι αντίθετη με την αρχή της προσφορό-
μους σκοπούς και να υφίστανται θεμιτή και τητας και της αναλογικότητας που επιβάλ-
νόμιμη επεξεργασία εν όψει των σκοπών λει ο Ν. 2472/97, ο οποίος είναι ιεραρχικά
αυτών. ανώτερος της υπουργικής απόφασης με την
β) Να είναι συναφή, πρόσφορα και όχι οποία κυρώθηκε το Καταστατικό, και προ-
περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται σβάλλει το συνταγματικό δικαίωμα στην
εν όψει των σκοπών της επεξεργασίας. προστασία των προσωπικών δεδομένων.
(…)». Πράγματι, η δημοσιοποίηση της πληροφο-
Το άρθρο 5 του Ν. 2472/97 ορίζει τα εξής: ρίας συνιστά επεξεργασία με την οποία ανα-
«1. Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού κοινώνονται σε τρίτους, όπως είναι τα πρό-
χαρακτήρα επιτρέπεται μόνον όταν το υπο- σωπα που δεν είναι μέλη του ΔΣ ….. και τα
κείμενο των δεδομένων έχει δώσει τη οποία μπορεί να συχνάζουν στους χώρους
συγκατάθεσή του. των γραφείων του, προσωπικά δεδομένα
2. Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η επεξεργασία των μελών του Συλλόγου, και η οποία, ασχέ-
και χωρίς τη συγκατάθεση, όταν: τως αν μπορεί να έχει ή όχι απαξιωτικό
(…) χαρακτήρα για τα πρόσωπα στα οποία ανα-
β) Η επεξεργασία είναι αναγκαία για την φέρεται, καθιστά κοινή μια πληροφορία, η
εκπλήρωση υποχρεώσεως του υπεύθυνου οποία κατά τα άλλα νομίμως τηρείται και
επεξεργασίας η οποία επιβάλλεται από τον χωρίς τη συγκατάθεση των υποκειμένων για
νόμο (…)». κάποιον συγκεκριμένο σκοπό που είναι να
Το άρθρο 7 περ. α του Καταστατικού του λάβουν γνώση οι ενδιαφερόμενοι προκειμέ-
Ταμείου Συνεργασίας Δικηγορικού Συλλό- νου να ασκήσουν, ως έχουν δικαίωμα, ενδι-
γου ….. (ΥΑ αρ. 43754 / ΦΕΚ Β - 856/10-6- κοφανή προσφυγή.
2004) ορίζει τα εξής: Ο σκοπός της διάταξης αυτής μπορεί να
«Το ΔΣ τέσσερις (4) εργάσιμες ημέρες πριν επιτευχθεί με προσφορότερο και ηπιότερο
από την ημερομηνία διανομής του μερίσμα- τρόπο, που να είναι σύμφωνος με τις αρχές
187
της προσφορότητας και της αναλογικότη- α) “Δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα”,

τας και ειδικότερα με ατομική ενημέρωση κάθε πληροφορία που αναφέρεται στο υπο-
των ενδιαφερομένων που θα έτασε και τη κείμενο των δεδομένων. ….
σχετική προθεσμία για την άσκηση της γ) “Υποκείμενο των δεδομένων”, το φυσικό
ενδικοφανούς προσφυγής. πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδο-
Για τον λόγο αυτό η Αρχή πρέπει να απευ- μένα….
θύνει σύσταση στον ΔΣ ….. για τροποποίη- δ) “Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού
ση της σχετικής διάταξης του Καταστατι- χαρακτήρα” (“επεξεργασία”), κάθε εργασία
κού του Ταμείου Συνεργασίας του, την ή σειρά εργασιών που πραγματοποιείται,
οποία να κοινοποιήσει και στον Υπουργό από το Δημόσιο ή από νομικό πρόσωπο
Δικαιοσύνης. δημοσίου δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου ή
ένωση προσώπων ή φυσικό πρόσωπο με ή
Για τους λόγους αυτούς χωρίς τη βοήθεια αυτοματοποιημένων
μεθόδων και εφαρμόζονται σε δεδομένα
1. Απευθύνει σύσταση στον Δικηγορικό Σύλ- προσωπικού χαρακτήρα, όπως η συλλογή, η
λογο ….. να τροποποιήσει το άρθρο 7 περ. α καταχώριση, η οργάνωση, η διατήρηση ή
του Καταστατικού του Ταμείου Συνεργασίας αποθήκευση, η τροποποίηση, η εξαγωγή, η
του, ώστε η ενημέρωση των μελών του που χρήση, η διαβίβαση, η διάδοση ή κάθε
κρίθηκε ότι δεν δικαιούνται μερίσματος να άλλης μορφής διάθεση, η συσχέτιση ή ο
μην γίνεται δι' αναρτήσεως της σχετικής συνδυασμός, η διασύνδεση, η δέσμευση
ονομαστικής κατάστασης στα γραφεία του (κλείδωμα), η διαγραφή, η καταστροφή ε)
Συλλόγου, αλλά με ατομική ενημέρωση των “Αρχείο δεδομένων προσωπικού χαρακτή-
ενδιαφερομένων, όπου θα τίθεται και η σχε- ρα” (“αρχείο”), σύνολο δεδομένων προσω-
τική προθεσμία για την άσκηση ενδικοφα- πικού χαρακτήρα, τα οποία αποτελούν ή
νούς προσφυγής. μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο επε-
2. Κοινοποιεί την παρούσα στον Υπουργό ξεργασίας, και τα οποία τηρούνται είτε από
της Δικαιοσύνης, προκειμένου να προβεί σε το Δημόσιο ή από νομικό πρόσωπο δημο-
κάθε ενέργεια για τη διευκόλυνση πραγμα- σίου δικαίου, ή ιδιωτικού δικαίου ή ένωση
τοποίησης της πιο πάνω σύστασης. προσώπων ή φυσικό πρόσωπο.
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 37 / 2005 τε καθορίζει το σκοπό και τον τρόπο επεξερ-
γασίας των δεδομένων προσωπικού χαρα-
Νομιμότητα λειτουργίας αρχείου κτήρα, όπως φυσικό ή νομικό πρόσωπο,
τειρεσια δημόσια αρχή ή υπηρεσία ή οποιοσδήποτε
άλλος οργανισμός. Όταν ο σκοπός και ο τρό-
Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: πος της επεξεργασίας καθορίζονται με δια-
Την από 13-11-2002 (με αριθμ. πρωτ. τάξεις νόμου ή κανονιστικές διατάξεις εθνι-
2424/15.11.2002) προσφυγή των Ν.Χ., Ι.Μ. κού ή κοινοτικού δικαίου, ο υπεύθυνος επε-
και Α.Μ. ξεργασίας ή τα ειδικά κριτήρια βάσει των
Η Αρχή εξετάζοντας την παραπάνω προ- οποίων γίνεται η επιλογή του καθορίζονται
σφυγή, όλα τα στοιχεία του φακέλου που αντίστοιχα από το εθνικό ή το κοινοτικό
σχηματίστηκε επί της προσφυγής αυτής και δίκαιο».
κατόπιν διαλογικής συζήτησης Το άρθρο 4 § 1 του ν. 2472/1997, σύμφωνα με
το οποίο «Τα δεδομένα προσωπικού χαρα-
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ κτήρα για να τύχουν νόμιμης επεξεργασίας
πρέπει :
Λαμβάνοντας υπόψη τις διατάξεις του ν. α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό και
2472/1997: νόμιμο για καθορισμένους, σαφείς και νόμι-
Και ιδίως, το άρθρο 2 σύμφωνα με το οποίο μους σκοπούς και να υφίστανται θεμιτή και
«Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου νόμιμη επεξεργασία ενόψει των σκοπών
νοούνται ως: αυτών.
188
β) Να είναι συναφή, πρόσφορα, και όχι Σημειώνεται ότι, προηγουμένως (2002) οι

περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται προσφεύγοντες είχαν ασκήσει κατά της
εν όψει των σκοπών της επεξεργασίας «ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε» αιτήσεις ασφαλιστικών
γ) Να είναι ακριβή και, εφόσον χρειάζεται, μέτρων ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδι-
να υποβάλλονται σε ενημέρωση κείου …, το οποίο με τις υπ΄ αριθμ …, … και
δ) Να διατηρούνται σε μορφή που να επιτρέ- … αποφάσεις του απέρριψε τις αιτήσεις
πει τον προσδιορισμό της ταυτότητας των αυτές, και συγκεκριμένως απέρριψε το μεν
υποκειμένων τους μόνο κατά τη διάρκεια αίτημα της διαγραφής ορισμένων εκ των
της περιόδου που απαιτείται, κατά την κρίση ανωτέρω δεδομένων των ως μη νομίμως
της Αρχής, για την πραγματοποίηση των προβαλλόμενο, το δε αίτημα περί προσωρι-
σκοπών της συλλογής τους και της επεξερ- νής αναστολής ως αβάσιμο κατ' ουσίαν.
γασίας τους. …» Ενόψει της προσδιορισθείσης δικασίμου στο
Το άρθρο 5 § 1 του ν. 2472/1997, όπου ορίζε- Συμβούλιο της Επικρατείας, κατά τη συνε-
ται ότι «Επεξεργασία δεδομένων προσωπι- δρίασή της, της …, η Αρχή έλαβε την υπ'
κού χαρακτήρα επιτρέπεται μόνον όταν το αριθμ. 32/2004 απόφασή της, με την οποία
υποκείμενο των δεδομένων έχει δώσει τη ανεκάλεσε την ανωτέρω 1789/18-7-03 απά-
συγκατάθεσή του». Ενώ, κατά το άρθρο 5 § ντησή της, για τον λόγο ότι κατά παγία τακτι-
2 ν. 2472/1997 «Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η κή (απόφαση της Αρχής 26/2002), επί προ-
επεξεργασία και χωρίς τη συγκατάθεση, σφυγής, κατά κανόνα (εκτός εάν η προσφυ-
όταν: …. ε) Η επεξεργασία είναι απολύτως γή είναι απαράδεκτη ή προδήλως αβάσιμη)
αναγκαία για την ικανοποίηση του έννομου εκδίδεται απόφαση του Συμβουλίου της
συμφέροντος που επιδιώκει ο υπεύθυνος Αρχής (και όχι απάντηση). Με την ίδια από-
επεξεργασίας ή ο τρίτος ή οι τρίτοι στους φαση ορίσθηκε νέα ημερομηνία συζητήσεως
οποίους ανακοινώνονται τα δεδομένα και της προσφυγής ενώπιον του Συμβουλίου της
υπό τον όρο ότι τούτο υπερέχει προφανώς Αρχής, η 30 Ιουνίου 2004 (τελικώς ημέρα
των δικαιωμάτων και συμφερόντων των συνεδριάσεως μετ' αναβολήν ορίστηκε η 1-
προσώπων στα οποία αναφέρονται τα δεδο- 7-2004).
μένα και δεν θίγονται οι θεμελιώδεις ελευ- Κατόπιν της ανωτέρω εξελίξεως οι αιτούντες
θερίες αυτών». παραιτήθηκαν της ασκηθείσης από αυτούς
Από τα στοιχεία του φακέλου προέκυψαν τα αιτήσεως ακυρώσεως, και, συνεπώς η δίκη
εξής: καταργήθηκε. Εν συνεχεία η Αρχή συνεδρίασε
Α.- Με την κρινόμενη προσφυγή τους και το μετ' αναβολήν στις 8-7-2004, κατά την συνε-
επ' αυτής με αριθμ. πρωτ. 168/30-1-2003 δρίαση της δε αυτήν αποφάσισε να ζητηθεί
υπόμνημα οι Ν.Χ., Ι.Μ. και Α.Μ. ζητούν την από την ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. αναλυτική κατάστα-
οριστική διαγραφή των προσωπικών δεδο- ση των εγγραφών των προσφευγόντων, ως και
μένων τους από το αρχείο της «ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ οι λόγοι που δεν επιτρέπουν την διαγραφή
Α.Ε». Σχετικώς η Αρχή εξέδωσε την υπ' αρ. τούτων από το αρχείο της. Με το από 28-7-04
πρωτ.1789/28-7-03 απάντησή της υπογρα- έγγραφό της η καθ΄ ής η προσφυγή γνωστο-
φόμενη (με εντολή Προέδρου) από την ποίησε στην Αρχή τα ζητηθέντα στοιχεία
ελέγκτρια Κ.Καρβέλη, με την οποία γνώρισε μεταξύ αυτών δε μακρό κατάλογο δυσμενών
στους ενδιαφερομένους ότι η συλλογή, δεδομένων των προσφευγόντων.
καταχώρηση και διατήρηση των επίμαχων Ήδη, η ανωτέρω από 13-11-02 προσφυγή
δεδομένων στο ως άνω αρχείο είναι νόμιμη. εισάγεται στο Συμβούλιο της Αρχής προς
Την απάντηση αυτή της Αρχής προσέβαλαν λήψη αποφάσεως επ' αυτής. Η καθ' ής υπέ-
οι προσφεύγοντες, ενώπιον του Συμβουλίου βαλε επί της προσφυγής αυτής, το από 23-6-
της Επικρατείας, με την από … (αρ. καταθ. 2004 σημείωμά της προς την Αρχή (με αριθμ.
…) αίτηση ακυρώσεως, επί της οποίας δικά- πρωτ. 2182/23.6.2004) και οι προσφεύγοντες
σιμος (μετ' αναβολήν) είχε ορισθεί η …. το από 22-6-2004 υπόμνημά τους προς την
Στην ακυρωτική αυτή δίκη είχε ασκήσει Αρχή (με αριθμ. πρωτ. 2190/24.6.2004)
παρέμβαση (αρ. καταθ. …) η εταιρεία καθώς και αίτηση προηγούμενης ακρόασης
«ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε». πριν την λήψη αποφάσεως επί της ανωτέρω
189
προσφυγής τους, αίτηση (με αριθμ. πρωτ. επεξεργασία είναι πράγματι απολύτως ανα-
2181/23.6.2004) που απορρίπτεται ως μη γκαία και ότι η προστασία της εμπορικής
αναγκαία, διότι οι προσφεύγοντες ακούγο- πίστεως σε σύγκριση με τα συμφέροντα των
νται δια των εγγράφων τους επαρκώς. υποκειμένων μπορεί να θεωρηθεί ότι υπερέ-
Β.- Ενόψει των στοιχείων του φακέλου, χει προφανώς υπό την έννοια του άρθρου 5 §
όπως αυτά συμπληρώθηκαν, προκύπτουν 2 εδ. ε΄ του Ν. 2472/1997, ως εκ τούτου δε,
τα ακόλουθα: επιτρέπει την επεξεργασία των ανωτέρω
1.- Η κρινόμενη προσφυγή δεν αφορά δεδομένων και χωρίς την συγκατάθεση του
συγκεκριμένες εγγραφές στο αρχείο της καθ΄ υποκειμένου.
ής, ούτε ζητείται η διαγραφή τέτοιων εγγρα- Κατόπιν τούτων, νομίμως η καθ' ής συλλέγει
φών. Αντιθέτως ζητείται «η οριστική διαγρα- και επεξεργάζεται (μη ευαίσθητα) προσωπι-
φή των προσωπικών δεδομένων μας», όποια κά δεδομένα του ανωτέρω είδους, προς εξυ-
και όσα είναι αυτά, τα οποία σχετίζονται ή πηρέτηση των προπαρατεθέντων σκοπών,
εμμέσως ανάγονται «στην οικονομική μας ενόψει των διατάξεων του Συντάγματος και
φερεγγυότητα και τυχόν οφειλές μας προς των προαναφερομένων διατάξεων του Ν.
τρίτους που ανάγονται σε παρελθόν, παρόν 2472/97, είναι δε αβάσιμος ο ισχυρισμός των
ή μέλλον». Με το περιεχόμενο αυτό της προ- προσφευγόντων κατά τον οποίον απαιτείται
σφυγής, οι προσφεύγοντες δεν επιδιώκουν οιαδήποτε συμβατική ή εξωσυμβατική
την διαγραφή συγκεκριμένων οφειλών τους σχέση μεταξύ αυτών και της καθ' ής. Για τους
από το αρχείο της καθ' ής, αλλά αμφισβη- ίδιους λόγους (άρθρο 5 § 2 περ. ε΄ Ν.
τούν γενικώς το νομοθετημένο σύστημα 2472/97) αβάσιμος κατ΄ ουσίαν είναι και ο
καταγραφής δεδομένων, η οποία διενεργεί- ισχυρισμός των προσφευγόντων ότι δεν
ται από την καθ' ής, ως και την συνταγματι- δικαιολογείται έννομο συμφέρον της καθ' ής
κότητα των διατάξεων του Ν. 2472/97. προς επεξεργασία των προσωπικών δεδομέ-
2.- Η λειτουργούσα σήμερα ανώνυμη εται- νων των (που αφορούν συναλλαγές των με
ρεία «Τραπεζικά Συστήματα Πληροφοριών πιστωτικά ιδρύματα).
Ανώνυμη Εταιρεία» (ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε.) έχει 3.- Αβάσιμος είναι, εξάλλου, ο ισχυρισμός
ιδρυθεί από 28 Τράπεζες, έχει δε ως σκοπό των προσφευγόντων ότι η από την καθ' ής
την συγκέντρωση, ταξινόμηση και διάθεση συναλλαγή, επεξεργασία και κοινοποίηση
στις Τράπεζες που λειτουργούν στην Ελλάδα στους ανωτέρω αποδέκτες, των εν λόγω προ-
οικονομικών πληροφοριών που αφορούν σωπικών δεδομένων, προσβάλλει την προσω-
φυσικά και νομικά πρόσωπα, δραστηριο- πικότητά τους και πλήττει την οικονομική
ποιούμενα στην Χώρα. ελευθερία τους, διότι οι εν λόγω ενέργειες της
Η καθ' ής έχει προβεί στην γνωστοποίηση καθ΄ ής (συγκέντρωση και προώθηση προς
του αρχείου της (άρθρο 6 Ν. 2472/97), περαι- τους αποδέκτες, πληροφοριών όπως αυτές
τέρω δε έχει γνωστοποιήσει στην Αρχή και δίδονται από τις τράπεζες, χωρίς αξιολόγηση)
τον Κανονισμό λειτουργίας του αρχείου τού- όπως έγινε δεκτό στην προηγούμενη σκέψη
του. Ακόμη έχει καταχωρίσει στον Τύπο σχε- ενόψει του Ν. 2472/97 συνιστούν νόμιμες και
τική ανακοίνωση περί της λειτουργίας του θεμιτές ενέργειες που δεν συνιστούν προσβο-
αρχείου και έχει γνωστοποιήσει στην Αρχή λή της προσωπικότητας (Μ. Πρωτ. Αθ.
προηγουμένως την εν λόγω ανακοίνωση 7363/02, 37472/99, 17624/99, 15972/97,
(άρθρο 24 § 3 του Ν. 2472/97 και απόφαση 17405/99, 2928/98, 10775/02).
της Αρχής 408/98, ΦΕΚ Β΄ 1250), επαναλαμ- 4.- Περαιτέρω, αβάσιμος είναι και ο ισχυρι-
βάνει δε έκτοτε τακτικώς τις δημοσιεύσεις σμός ότι δεν συντρέχει περίπτωση εννόμου
αυτές. συμφέροντος προφανώς υπερέχοντος, σύμ-
Περαιτέρω η Αρχή, εξειδικεύοντας την διά- φωνα με όσα ανωτέρω έχουν εκτεθεί. Εάν,
ταξη του άρθρου 4 § 1 του Ν. 2472/97 έχει εξάλλου, με τον ισχυρισμό αυτόν προβάλλεται
εκδώσει τις 109/99 και 523/99, όπως αυτές αντισυνταγματικότητα του άρθρου 5 § 2 ε΄ Ν.
επανελήφθησαν με τις αποφάσεις 24/04 και 2472/97, θα πρέπει αυτός ν' απορριφθεί διότι ο
25/04 ΦΕΚ Β΄ 684/11-5-04 με τις οποίες ανα- εισαγόμενος περιορισμός είναι θεμιτός ενόψει
γνωρίζει ότι για τους ανωτέρω σκοπούς η των συνταγματικών διατάξεων, που προβλέ-
190
πουν επιφύλαξη υπέρ του νόμου (Ν. 2472/97). πτικό σταθμό …, με σκοπό τη δημοσιοποίη-
5.- Τέλος, και ο επικουρικός λόγος της προ- σή της σε σχετική εκπομπή, να διατάξει τη
σφυγής πρέπει να απορριφθεί διότι αντίκειται διακοπή της επεξεργασίας των ευαίσθητων
ευθέως στις διατάξεις της 523/99 (όπως αυτή προσωπικών δεδομένων του των οποίων
επαναλήφθηκε με την υπ' αρ. 25/04 απόφαση έγινε χρήση κατά τη διάρκεια δύο εκπομπών
της Αρχής ΦΕΚ Β΄ 684/11-5-04) αποφάσεως από τον προαναφερόμενο σταθμό, τέλος
της Αρχής που προβλέπουν τις προϋποθέσεις να διατάξει την επιστροφή του αντιγράφου
διαγραφής σε περίπτωση εξοφλήσεως κλπ της αίτησής του που παρελήφθη από την
οφειλών ως και την διατήρηση επί ορισμένο Κ.Λ. και την καταστροφή κάθε αντιγράφου
χρόνο οφειλών που τακτοποιήθηκαν (βλ. που τυχόν υπάρχει και βρίσκεται στην κατο-
όμως για τον χρόνο τήρησης των δεδομένων χή της Κ.Λ., του σωματείου …, της προέ-
και άρθ. 40 Ν. 3259/2004, ΦΕΚ Α΄ 149). δρου του M.N. και της δημοσιογράφου …
Άλλωστε, οι προσφεύγοντες δεν προσδιορί- και την απαγόρευση χρησιμοποίησης στο
ζουν συγκεκριμένες οφειλές για τις οποίες μέλλον της αίτησής του από τα ανωτέρω
αποδεδειγμένως συντρέχουν οι προϋποθέσεις πρόσωπα.
διαγραφής σύμφωνα με τα ανωτέρω αναφερό- Κατόπιν τούτου, η Αρχή κάλεσε στις συνε-
μενα. Επομένως και ο λόγος αυτός πρέπει ν' δριάσεις της στις 13.5.2004 και 27.5.2004
απορριφθεί ως αβάσιμος. τον τηλεοπτικό σταθμό … για να εξετάσει
τη νομιμότητα του αρχείου που έχει
Για τους λόγους αυτούς δημιουργηθεί από τον ανωτέρω σταθμό, ο
οποίος παρέστη στις συνεδριάσεις αυτές
Απορρίπτει την από 13-11-2002 προσφυγή με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κ. Κάλε-
των Ν.Χ., Ι.Μ. και Α.Μ.. σε επίσης τη δημοσιογράφο … η οποία
παρέστη στη συνεδρίαση της 10.2.2005,
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 38 / 2005 προκειμένου να διαπιστωθεί αν υπήρχε ή
όχι στα χέρια της ή στο αρχείο του σταθμού
Μη νόμιμη επεξεργασία προσωπι- ή ενδεχόμενα τρίτου προσώπου η κασέτα
κών δεδομένων από τηλεοπτικό της επίμαχης εκπομπής, ως μέρος του
σταθμό δημοσιογραφικού της αρχείου. Η κλήτευση
της Κ.Λ. και της Μ.Ν. δεν κατέστη δυνατή
Με την υπ΄αριθμ. 43/2003 απόφαση της λόγω έλλειψης στοιχείων επικοινωνίας.
Αρχής, και μετά από την 1014/23.4.2002 Από τη συζήτηση της υπόθεσης κατά τις
καταγγελία του Χ. Ψ., επιβλήθηκε πρόστιμο ανωτέρω συνεδριάσεις και από τα στοιχεία
10.000 Ευρώ στο Δήμο … διότι χορήγησε σε που έχουν τεθεί υπόψη της Αρχής μέσω
τρίτο πρόσωπο - την Κ.Λ.- αντίγραφο της του υπομνήματος του σταθμού προέκυψαν
από 25.1.2002 αίτησης του ανωτέρω που τα ακόλουθα δεδομένα :
απευθυνόταν προς το Δήμο χωρίς τη συγκα- Ο αιτών Χ.Ψ. με ενημερωτικού χαρακτήρα
τάθεση του τελευταίου. Στην ίδια απόφασή επιστολή του που είχε αποσταλεί με φαξ
της, η Αρχή έκρινε ότι δεν υπάρχει συμπερι- την 5.4.2002 στον τηλεοπτικό σταθμό …
φορά της δημοσιογράφου ή του σταθμού αναφορικά με την εκπομπή του σταθμού
που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ν. αυτού … και τελικό αποδέκτη τη δημοσιο-
2472/97 με την δια της εκπομπής ανακοίνω- γράφο …, προσδιόριζε -ενόψει εκπομπής
ση του περιεχομένου της από 25.1.2002 επι- της εν λόγω δημοσιογράφου κατά την ίδια
στολής του Χ. Ψ. ημέρα- το αληθές νόημα επιστολής του
Ο Χ.Ψ. επανερχόμενος στην υπόθεση με νέα προς το Δήμο …, το περιεχόμενο της οποί-
αίτησή του (υπ΄αριθμ. 2724/23.10.2003) ζητά ας είχε περιέλθει σε γνώση της εν λόγω
από την Αρχή : δημοσιογράφου και των συνεργατών της,
να επιβάλλει τις προβλεπόμενες από το και το οποίο είχε στην αυτούσια μορφή του
νόμο διοικητικές κυρώσεις στην Κ.Λ.., η ως εξής “……..Nα μου γνωρίσετε όλες τις
οποία διέθεσε αντίγραφο της εν λόγω αίτη- περιοχές του Δήμου … μέσα στις οποίες
σης στην δημοσιογράφο … και τον τηλεο- επιτρέπεται σήμερα η εγκατάσταση οίκων
191
ανοχής προκειμένου να προβώ σε αγορά ή ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

ενοικίαση ακινήτων για εκμετάλλευση
κατάλληλων, κατά το νόμο, για οίκους ανο- Σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν.2472/97, τα
χής στις περιοχές αυτές…….” δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για να
Συγκεκριμένα, στην εν λόγω επιστολή του τύχουν νόμιμης επεξεργασίας πρέπει να
προς τον σταθμό και την δημοσιογράφο, συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό και νόμιμο,
της οποία προτάσσεται η φράση ΅΅ορθή να είναι συναφή, πρόσφορα και αναγκαία,
επανάληψη΅΅, ο ανωτέρω προσδιορίζει ότι καθώς επίσης να είναι ακριβή και να υπο-
τις ζητούμενες από το Δήμο πληροφορίες βάλλονται σε συνεχή ενημέρωση (άρθρο 4
για το σε ποιες περιοχές της … μπορούν να παρ. 1 εδαφ. α,β,γ ).
εγκατασταθούν οίκοι ανοχής, τις ζητούσε Όπως έχει ήδη κρίνει η Αρχή στην υπ΄αριθμ.
προκειμένου να αγοράσει ακίνητα ή μισθώ- 43/2003 απόφασή της, “΄όσον αφορά στη δια
σει για να τα ανταλλάξει με άλλα που βρί- της εκπομπής ανακοίνωση του περιεχομέ-
σκονται στην περιοχή … και περικλείονται νου της από 25.1.2002 επιστολής του Σ. Σ.
μεταξύ δικών του ιδιοκτησιών,. Στην εν δεν υπάρχει συμπεριφορά της δημοσιογρά-
λόγω επιστολή του αναφέρει συγκεκριμένα φου ή του σταθμού που εμπίπτει στο πεδίο
“Μέχρι σήμερα αρνηθήκατε με συνέπεια να εφαρμογής του ν.2472.97. “ Κι αυτό διότι η
μην μπορώ να αγοράσω και να ενοικιάσω, μετάδοση μέρους της πιο πάνω επιστολής
ώστε να προβώ σε αμοιβαία ανταλλαγή και συνιστά βεβαίως επεξεργασία προσωπικών
μεταστέγαση των οίκων ανοχής οδός δεδομένων, ωστόσο επρόκειτο για ζωντανή
…αριθμός … και αριθμός … που βρίσκο- εκπομπή με αποτέλεσμα να μην προκύπτει ο
νται ως γνωστό μεταξύ των ιδιοκτησιών εκ των προτέρων σχηματισμός αρχείου είτε
μας οδός…αριθμός … και αριθμός … με από τη δημοσιογράφο είτε από τον σταθμό,
αποτέλεσμα την οικονομική μας ζημία από περιεχόμενο του οποίου να αποτελεί η εν
την παράταση της υποβάθμισης των ακινή- λόγω επιστολή.
των μας ως και την ηθική βλάβη μας από Είναι σαφές ωστόσο ότι το τμήμα της επιστο-
την εν γένει συμπεριφορά σας και από την λής που αναγνώσθηκε κατά την εκπομπή της
οδύνη που μας προξενείτε από τις ποικίλες 15.4.2002 αποτελεί μέρος του οπτικοακουστι-
και εξόφθαλμες παραλείψεις σας στην κού υλικού που παραμένει στο σταθμό τουλά-
εφαρμογή των νόμων αφήνοντας ασύδο- χιστον για 3μηνο από την ημέρα της μετάδο-
τους τους παρανομούντες ή και καλύπτο- σης με βάση το νόμο (άρθρο 3 παρ. 12 του
ντάς τους δια της ανοχής ή αδυναμίας σας.” ν.2328/95), αποτελούσε δε, όπως παραδέχθη-
Παρά το γεγονός όμως αυτό, κατά την κε και ο εκπρόσωπος του σταθμού και κατά
εκπομπή της 15.4.2002 μεταδόθηκε τμήμα το χρόνο συζήτησης της υπόθεσης στις
της επιστολής του προς το Δήμο, χωρίς να 27.5.2004 μέρος του οπτικοακουστικού αρχεί-
συμπληρώνεται με την αμέσως πιο πάνω ου του σταθμού.
διευκρινιστική δήλωση, με αποτέλεσμα να Κατά το μέρος που περιέχει το αρχείο αυτό
φέρεται αυτός ότι σκοπεύει να αγοράσει ή τμήμα της επιστολής του προσφεύγοντος
μισθώσει τις πάνω οικίες προκειμένου να προς το δήμο …, η εν λόγω συλλογή δεν
εγκαταστήσει αυτός οίκους ανοχής. είναι νόμιμη, διότι δεν υπήρξε προς τούτο
Περαιτέρω από τα ανωτέρω στοιχεία προέ- συγκατάθεση του υποκειμένου. Και με την
κυψε ότι αντίγραφο της επίμαχης κασέτας εκδοχή ωστόσο ότι δεν ήταν αναγκαία η
υπάρχει στο αρχείο του σταθμού (βλ. κατά- συναίνεση, και πάλι η συλλογή δεν υπήρξε
θεση του δικηγόρου του σταθμού Κ. κατά νόμιμη, γιατί τόσο στο σταθμό, όσο και στα
τη συνεδρίαση της 27.5.2004). Απομαγνη- χέρια της δημοσιογράφου, περιήλθε διευκρι-
τοφωνημένο αντίγραφο επίσης της ίδιας νιστική επιστολή του υποκειμένου, που
κασέτας υπάρχει στα χέρια της δημοσιογρά- καθιστούσε την καταχώριση του περιεχομέ-
φου …. Δεν επιβεβαιώνεται τέλος η ύπαρξη νου της επιστολής στο αρχείο χωρίς την ταυ-
αντίγραφου της από 25.1.2002 αίτησης του τόχρονη παρουσίαση των θέσεών του -ενό-
προσφεύγοντος προς τον Δήμο … είτε στα ψει των διατάξεων του ν. 2472/97 και εκεί-
χέρια της δημοσιογράφου είτε του σταθμού. νων του Κώδικα δημοσιογραφικής δεοντο-
192
λογίας - μη σύννομη, ώστε το δεδομένο που ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 39 / 2005

αναγνώσθηκε με τον τρόπο που αναγνώσθηκε
είναι ανακριβές, αφού η ακρίβειά του συναρτά- Συλλογή και επεξεργασία
ται άρρηκτα με το υπόλοιπο περιεχόμενο του προσωπικών δεδομένων από
κειμένου που απέστειλε ο προσφεύγων για το τράπεζα χωρίς συγκατάθεση και
σύνολο του οποίου ζήτησε τη δημοσιοποίηση. ενημέρωση υποκειμένων
Εξάλλου, όπως έχει κρίνει η Αρχή σε άλλη
απόφασή της (53/2004), “… Στο μέτρο ωστόσο Η Αρχή, αφού έλαβε υπόψη τα παρακάτω
που περιλαμβάνονται τα παρανόμως συλλεγέ- Μετά από καταγγελίες πολιτών, που προσέ-
ντα κατά τα ανωτέρω προαναφερόμενα στοι- φυγαν στην Αρχή, και συγκεκριμένα των
χεία στο αρχείο που σχηματίστηκε από την Θ.Τ., Χ.Π., ΕΒ, Γ.Σ., Φ.Π., Ε.Μ. και Ε.Λ., γνω-
κασέτα της εκπομπής, υπάρχει επεξεργασία στοποιήθηκε στην Αρχή ότι τους απεστάλη
προσωπικών δεδομένων που εμπίπτει στο από το πρόγραμμα πιστωτικών καρτών
πεδίο εφαρμογής του ν. 2472/97. Η επεξεργα- ΕΠΑΘΛΟΝ, της Τράπεζας ALPHA BANK,
σία αυτή δεν είναι καταρχάς παράνομη, εφό- προεγκεκριμένη πιστωτική κάρτα, η οποία
σον η διατήρηση της κασέτας για ένα τρίμηνο ενεργοποιούνταν με μόνη την υπογραφή της
επιβάλλεται από σχετικό νόμο (άρθρο 3 συνημμένης αίτησης. Το πρόγραμμα ΕΠΑ-
N.2328/95). Σε κάθε περίπτωση όμως είναι ΘΛΟΝ αποτελεί προϊόν της συνεργασίας
παράνομη η αναμετάδοση του ρεπορτάζ κατά των καθ' ων στα πλαίσια της κοινής ιδιότη-
το μέρος που στηρίζεται σε προσωπικά δεδο- τάς τους ως χορηγών των Ολυμπιακών Αγώ-
μένα τα οποία είχαν συλλεγεί κατά παράβαση νων Αθήνα 2004. Πάνω στην αίτηση ήταν
των διατάξεων του ν. 2472/97.” ήδη συμπληρωμένα προσωπικά τους δεδο-
Σύμφωνα με τα παραπάνω, εφόσον η κασέτα μένα (ονοματεπώνυμο, διεύθυνση, επάγγελ-
που σχηματίστηκε περιέχει ως μέρος αρχείου μα, επαγγελματική διεύθυνση και στους δύο
κατά τα ανωτέρω εκτιθέντα μη νόμιμα στοι- πρώτους εκ των ανωτέρω καταγγελλόντων ο
χεία, τυχόν επαναπροβολή της εν λόγω Αριθμός Φορολογικού Μητρώου). Κανείς
εκπομπής στο μέτρο που δεν περιέχει το από τους καταγγέλλοντες δεν ήταν ποτέ
σύνολο της απάντησης του προσφεύγοντος πελάτης της Τράπεζας, ενώ μόνο για τους
δεν είναι νόμιμη, όπως δεν είναι νόμιμη και Ε.Β. και Γ.Σ. προκύπτει ξεκάθαρα από τις
οποιαδήποτε χρήση του απομαγνητοφωνη- καταγγελίες ότι ήταν συνδρομητές της
μένου κειμένου. COSMOTE.
Συγκεκριμένα ο πρώτος καταγγέλλων Θ.Τ.
Για τους λόγους αυτούς άσκησε με την από 27-6-03 επιστολή του
προς την πρώτη των καθ' ων το δικαίωμα
Α. Απαγορεύει στη δημοσιογράφο κ. … και πρόσβασης και αντίρρησης σχετικά με την
στον τηλεοπτικό σταθμό … πηγή των δεδομένων του και την επεξεργα-
α) την επαναπροβολή της εκπομπής … της σία τους από την τράπεζα χωρίς τη συγκατά-
15-4-2002 κατά το μέρος που περιέχει μη σύν- θεσή του. Η απάντηση του Διευθυντή Καρ-
νομη επεξεργασία προσωπικών δεδομένων τών της Τράπεζας ήταν ότι τα στοιχεία προ-
του προσφεύγοντος κατά τα ανωτέρω. ήλθαν στην τράπεζα από δημόσια προσβάσι-
β) οποιαδήποτε χρήση του απομαγνητοφωνη- μες πηγές. Ο καταγγέλλων έχει λάβει την
μένου κειμένου της εκπομπής … κατά το ίδιο επιστολή με τη συμπληρωμένη διεύθυνση
μέρος. και την προεγκεκριμένη κάρτα στην επαγ-
Β) Απαγορεύει στην ίδια δημοσιογράφο καθώς γελματική του διεύθυνση. Την ίδια απάντηση
και σε οποιονδήποτε άλλον τη χρήση της έδωσε η τράπεζα μετά από επιστολή της
κασέτας της επίμαχης εκπομπής κατά το δεύτερης καταγγέλλουσας Χ.Π.
μέρος που περιέχει μη σύννομη επεξεργασία Επίσης μετά από επιστολή της Αρχής για τη
προσωπικών δεδομένων του προσφεύγοντος γνωστοποίηση των απόψεων της COSMOTE
κατά τα ανωτέρω, σε περίπτωση που τυχόν και της Τράπεζας επί των καταγγελλομένων
περιέλθει για οποιονδήποτε λόγο στην κατοχή του Ε.Β., τρίτου των καταγγελλόντων, η μεν
τους. τράπεζα ισχυρίστηκε πάλι ότι τα στοιχεία
193
εξήχθησαν από δημόσια προσβάσιμη πηγή, λόγω της δημοσιογραφικής του ιδιότητας,
η δε εταιρεία COSMOTE απάντησε ότι ο Ε.Β. ενώ τα στοιχεία των Χ.Π., Μ.Ε., Φ.Π. και Ε.Β.
έχει ασκήσει μετά από σχετική ενημέρωση ήταν γνωστά στην Τράπεζα εκ των μετ'
της εταιρείας το δικαίωμα εξαίρεσης για την αυτής συναλλακτικών τους σχέσεων (πελά-
καταχώρηση προσωπικών του δεδομένων τες της Τράπεζας), για δε την πρώτη εξ
στους υπό έκδοση ενοποιημένους τηλεφω- αυτών και από τον τηλεφωνικό κατάλογο
νικούς καταλόγους. Τέλος οι Γ.Σ. και Ε.Λ. κοι- του ΟΤΕ. Ακόμη αναφορικά με τον Ε.Β. και
νοποίησαν στην Αρχή επιστολές τους προς τον Ν.Λ. η Τράπεζα ισχυρίζεται ότι έγινε
την τράπεζα με την οποία ασκούσαν ουσια- λανθασμένη αναγραφή του ονόματός τους εκ
στικά το δικαίωμα αντίρρησής τους για την παραδρομής (πατρώνυμο ως κύριο όνομα).
παραπάνω επεξεργασία. Οι δε πελάτες της τράπεζας είχαν ήδη
Η τράπεζα απαιτούσε μόνο την αποστολή συγκατατεθεί για την εν λόγω επεξεργασία
του συμπληρωμένου εντύπου της αίτησης και ήταν ενημερωμένοι από τη δημοσιευθεί-
υπογεγραμμένου από τον παραλήπτη καθώς σα σε εφημερίδες ενημέρωση αρχείου στην
και την φωτοτυπία της αστυνομικής του οποία έχει προβεί η τράπεζα.
ταυτότητας. Η ενεργοποίηση της κάρτας για Σε κάθε περίπτωση, η κάρτα που στάλθηκε
τους συνδρομητές της COSMOTE, όπως ήταν μη ενεργοποιημένη κάρτα, ήτοι «πλα-
αναφέρεται στην επιστολή της τράπεζας, θα στικό» και μη προεγκεκριμένη, δεδομένου
πραγματοποιούταν με αποστολή μηνύματος ότι η τράπεζα δεν προέβη σε κανένα έλεγχο
SMS μέσω της δεύτερης των καθ' ων. Εκτός της πιστοληπτικής ικανότητας των παραλη-
από τα στοιχεία αυτά, δεν απαιτούνταν πτών. Όσοι εκ των παραληπτών θα αποδέχο-
κανένα από τα συνήθη δικαιολογητικά που νταν την πρόταση της τράπεζας, θα υπέγρα-
ζητούνται κατά την κανονική διαδικασία φαν και θα παρέδιδαν στην αίτηση μαζί με
έκδοσης πιστωτικής κάρτας (στοιχεία για την αντίγραφο του εκκαθαριστικού και φωτοτυ-
περιουσιακή και εισοδηματική κατάσταση). πία της αστυνομικής ταυτότητας.
Η καταγγελία του Θ.Τ. είχε εξεταστεί σε συνε- Όπως ισχυρίστηκε η τράπεζα, οι ενέργειές
δρίαση της Αρχής στις 11-9-03 και είχε απο- της ήταν σύμφωνες με την απόφαση 50/2000
φασιστεί η κλήση σε ακρόαση των υπευθύνων της Αρχής και υπάγονται στη διάταξη της
και του προσφεύγοντος. Η εξέταση των περίπτωσης ε της παραγράφου 2 του άρθρου
παραπάνω καταγγελιών εισήχθη προς συζή- 5 του ν.2472/97 και ήταν σύννομες ως απο-
τηση στις 14-10-04 μετά από αίτηση αναβο- λύτως αναγκαίες για την ικανοποίηση του
λής που κατέθεσαν η πρώτη και η δεύτερη υπέρτερου εννόμου συμφέροντος της τρά-
των καθ' ων στις 11-10-2004. Να σημειωθεί πεζας, το οποίο εξυπηρετούσε και το ευρύ-
ότι η δεύτερη καταγγέλλουσα Χ.Π. ανακάλεσε τερο δημόσιο συμφέρον και εθνικό σκοπό
με την από 13-10-2004 αίτησή της την καταγ- για τη διοργάνωση και επιτυχία των
γελία της για λόγους που δεν αναφέρονται Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.
στη σχετική αίτηση, η Αρχή ωστόσο επιλή- Ακόμη τόσο οι εκπρόσωποι του ΟΤΕ όσο και
φθηκε αυτεπάγγελτα και προχώρησε στην της COSMOTE ισχυρίστηκαν ότι τα προσω-
εξέταση της εν λόγω προσφυγής. πικά δεδομένα των πολιτών δεν χορηγήθη-
Η υπόθεση εισήχθη για συζήτηση στις 3-11- καν από τις συγκεκριμένες εταιρείες και ότι
2004 οπότε και αναβλήθηκε. κανείς από τους προσφεύγοντες δεν προσά-
Στη συνεδρίαση της 14-10-2004 οι εκπρόσω- πτει σε αυτές οποιαδήποτε παραβίαση προ-
ποι των εταιρειών εξέθεσαν τις απόψεις τους σωπικών δεδομένων.
και κατέθεσαν υπομνήματα στα οποία ανα- Στις 10-12-2004 κλιμάκιο ελεγκτών μετέβη
φέρονται τα εξής: Η Τράπεζα Alpha Bank στα γραφεία της Διεύθυνσης Καρτών της
αναφέρει στο υπόμνημά της ότι τα προσωπι- τράπεζας και της εταιρίας ταχυμεταφορών
κά δεδομένα των καταγγελλόντων προήλθαν Speedex, με την οποία συνεργάστηκε η τρά-
από δημόσια προσβάσιμες πηγές, ήτοι τον πεζα για την αποστολή της κάρτας, προκει-
τηλεφωνικό κατάλογο του ΟΤΕ. Συγκεκριμέ- μένου να διενεργήσει έλεγχο στα αρχεία
να δε για τον Θ.Τ. τα στοιχεία του είναι προ- τoυς. Στην εταιρία Speedex δεν βρέθηκε
σβάσιμα από τον κατάλογο της ΕΣΗΕΑ, αρχείο με τους παραλήπτες της κάρτας του
194
προγράμματος ΕΠΑΘΛΟΝ καθώς η εταιρία πει να συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό και
δεν είναι υποχρεωμένη να τηρεί τα προσωπι- νόμιμο για καθορισμένους, σαφείς και νόμι-
κά στοιχεία των παραληπτών πέρα των έξι μους σκοπούς και να υφίστανται θεμιτή και
μηνών όπως ορίζεται από σχετική οδηγία νόμιμη επεξεργασία ενόψει των σκοπών
της Ε.Ε.Τ.Τ. αυτών.
Λόγω απουσίας των αρμοδίων στελεχών της Το άρθρο 5 παρ.1 ορίζει ότι επεξεργασία δεδο-
τράπεζας την ανωτέρω ημέρα δεν κατέστη μένων προσωπικού χαρακτήρα επιτρέπεται
δυνατός ο έλεγχος, ο οποίος τελικά διενερ- μόνον όταν το υποκείμενο των δεδομένων
γήθηκε στις 17-12-2004 παρουσία των στελε- έχει δώσει τη συγκατάθεσή του, άλλως αν
χών της Τράπεζας Λ.Κ., Γ.Α. και Ε.Λ.. συντρέχει κάποια από τις εξαιρέσεις της
Κατά τον έλεγχο οι εκπρόσωποι της τράπε- παραγράφου 2.
ζας ισχυρίστηκαν τα κάτωθι Σύμφωνα δε με το εδάφιο ε της παρ.2 του
1. τα προσωπικά στοιχεία των αποδεκτών άρθρου 5, η επεξεργασία είναι απολύτως ανα-
της κάρτας του προγράμματος ΕΠΑΘΛΟΝ γκαία για την ικανοποίηση του έννομου συμ-
συλλέχθηκαν από την Τράπεζα από δημόσια φέροντος που επιδιώκει ο υπεύθυνος επεξερ-
προσβάσιμους καταλόγους βάσει ειδικών γασίας ή ο τρίτος ή οι τρίτοι στους οποίους
κριτηρίων, όπως ύπαρξη σταθερού τηλεφώ- ανακοινώνονται τα δεδομένα και υπό τον όρο
νου και κατοικίας. ότι τούτο υπερέχει προφανώς των δικαιωμά-
2. τα προσωπικά στοιχεία που συλλέχθηκαν των και συμφερόντων των προσώπων στα
καταχωρήθηκαν σε εφαρμογή που σχεδιά- οποία αναφέρονται τα δεδομένα και δεν θίγο-
στηκε με MS Access για το πρόγραμμα ΕΠΑ- νται οι θεμελιώδεις ελευθερίες αυτών.
ΘΛΟΝ και στη συνέχεια η MS Access εφαρ- Σύμφωνα με την υπ' αρ. 50/20-1-2000 από-
μογή διαβιβάστηκε με CD στην εταιρία First φαση της Αρχής είναι επιτρεπτή, με βάση το
Data Hellas με την οποία συνεργάζεται η άρθρο 5 § 2 περ. ε του ν. 2472/97, η επεξερ-
Διεύθυνση Καρτών της τράπεζας για την γασία προσωπικών δεδομένων για την προώ-
προώθηση προϊόντων. Σύμφωνα με το πρω- θηση προϊόντων και υπηρεσιών ακόμη και
τόκολλο διακίνησης αρχείων, το εν λόγω CD χωρίς τη συγκατάθεση του υποκειμένου,
καταστράφηκε στις 30/8/2003 αφού το εφόσον
αρχείο αποθηκεύτηκε στο data room εται- 1) τα δεδομένα προέρχονται από καταλό-
ρίας First Data Hellas. Κατά δήλωση των γους πού απευθύνονται στο ευρύ κοινό (π.χ.
υπευθύνων, η MS Access εφαρμογή διαγρά- τηλεφωνικός κατάλογος του ΟΤΕ) και υπάρ-
φηκε και για το λόγο αυτό δεν ήταν δυνατή η χει η βεβαιότητα ότι τα υποκείμενα που
αναζήτηση των παραληπτών της κάρτας του έχουν συμπεριληφθεί σε αυτόν έχουν δώσει
προγράμματος. Δεν διαπιστώθηκε γενικότε- τη συγκατάθεσή τους,
ρα ύπαρξη διαδικασιών για την τήρηση και ή από πηγές δημόσια προσβάσιμες που προ-
επεξεργασία αρχείου για σκοπούς άμεσης ορίζονται για την παροχή πληροφοριών στο
εμπορίας. ευρύ κοινό, εφόσον στην συγκεκριμένη περί-
3. δεν ήταν επιτυχής η αναζήτηση των ονο- πτωση έχουν τηρηθεί οι νόμιμες προϋποθέ-
μάτων των Π. και Π., των οποίων το ΑΦΜ σεις για την πρόσβαση σ' αυτές,
αναγράφονταν στις αιτήσεις που τους απέ- ή το ίδιο το υποκείμενο δημοσιοποίησε τα
στειλε η τράπεζα, στα αρχεία του Πληροφο- προσωπικά του δεδομένα για συναφείς σκο-
ριακού Συστήματος της διεύθυνσης καρτών πούς (π.χ διανομή διαφημιστικών φυλλαδί-
της τράπεζας, πράγμα που σημαίνει ότι δεν ων, συμμετοχή σε καταλόγους εμπορικών
ήταν εγγεγραμμένοι στο πελατολόγιο της εκθέσεων κ.λπ.).
διεύθυνσης καρτών. 3) Ο υπεύθυνος επεξεργασίας περιορίζεται
στα απολύτως αναγκαία δεδομένα για την
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ επίτευξη του συγκεκριμένου σκοπού. Ως
τέτοια θεωρούνται μόνο το ονοματεπώνυμο,
Σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 1α του νόμου η διεύθυνση και το επάγγελμα.
2472/97, τα δεδομένα προσωπικού χαρακτή- Σύμφωνα με το άρθρο 12 του ν.2472/97, το
ρα για να τύχουν νόμιμης επεξεργασίας πρέ- υποκείμενο των δεδομένων έχει δικαίωμα να
195
ζητεί και να λαμβάνει από τον υπεύθυνο αίτηση”, ιιι) το ίδιο το σώμα της κάρτας,
επεξεργασίας, χωρίς καθυστέρηση και κατά όπου αναγράφονται αριθμός και ημερομηνία
τρόπο εύληπτο και σαφή, όλα τα δεδομένα λήξης. Ως εκ τούτου, ο ισχυρισμός απορρί-
προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν, πτεται ως αβάσιμος.
καθώς και την προέλευσή τους, τους σκο- 4. Η τράπεζα δεν απέδειξε τον ισχυρισμό της
πούς της επεξεργασίας, τους αποδέκτες, την ότι οι δύο εκ των προσφευγόντων, Χ.Π. και
εξέλιξη και τη λογική της αυτοματοποιημέ- Φ.Π. για τους οποίους είχε αναγράψει το
νης επεξεργασίας. Όταν δε τα δεδομένα συλ- ΑΦΜ τους στη σχετική αίτηση και η Ε.Μ.
λέγονται από άλλες πηγές, η ενημέρωση ήταν πελάτες της. Πέραν τούτου, σύμφωνα
γίνεται αμελλητί και πάντως πριν από οποια- με την αρχή της δεσμευτικότητας του σκο-
δήποτε περαιτέρω χρησιμοποίηση ή επεξερ- πού, τα προσωπικά δεδομένα συλλέγονται
γασία των δεδομένων μετά την καταχώρι- και υπόκεινται σε επεξεργασία μόνο για ορι-
ση.(άρθρο 2 της Καν. Πράξης 1/1999). σμένο -σαφή για το υποκείμενο των δικαιω-
Από την εξέταση των ισχυρισμών των ως μάτων- σκοπό. Τούτο επιβάλλεται και από
άνω εταιριών, των επικαλούμενων εγγρά- την αρχή της αναλογικότητας, καθόσον η
φων και των ευρημάτων των ελέγχων, προ- επέμβαση στο ατομικό δικαίωμα προστασίας
κύπτουν τα εξής : των προσωπικών δεδομένων δεν πρέπει να
1. Για τις εταιρίες OTE και COSMOTE δεν υπερβαίνει το εκάστοτε αναγκαίο μέτρο. Η
προέκυψαν στοιχεία που να αποδεικνύουν χρήση επομένως από την τράπεζα των προ-
διαβίβαση των αρχείων τους στην τράπεζα, σωπικών στοιχείων τα οποία τηρούσε και
στο δε ιδιωτικό συμφωνητικό μεταξύ των επεξεργαζόταν στο αρχείο της από κάποια
εταιριών ΟΤΕ, Cosmote και Alpha Bank δεν συναλλακτική σχέση της με το υποκείμενο,
υπάρχει όρος που να ορίζει διαβίβαση προ- για άλλο σκοπό -στη συγκεκριμένη περίπτω-
σωπικών δεδομένων μεταξύ των εταιριών ση, άμεση εμπορία- δεν είναι νόμιμη, κατά
για το πρόγραμμα αυτό. παράβαση του άρθρου 4 παρ.1α.
2. Κατά τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι δεν 5. Εξάλλου, αφού η τράπεζα δεν απέδειξε ότι
λήφθηκαν τα κατάλληλα μέτρα από την τρά- στις συναλλακτικές σχέσεις των οποίων την
πεζα για την καταστροφή του αρχείου των ύπαρξη επικαλείται υπήρχε συγκατάθεση
παραληπτών. των υποκειμένων για τη χρήση των στοιχεί-
3. Η αποστολή της εν λόγω κάρτας αποτελεί ων τους για τέτοιους σκοπούς ούτε προσκό-
προωθητική ενέργεια τραπεζικού προϊόντος, μισε συμβάσεις που να αποδεικνύουν τα
όπως ομολογεί και η τράπεζα στο υπόμνημά ανωτέρω, η ενημέρωση δια του τύπου που
της. Σχετικά με τον ισχυρισμό ότι η κάρτα επικαλείται δεν αρκεί. Για δε τους υπόλοι-
που στάλθηκε ήταν απλό πλαστικό, το γεγο- πους, τα στοιχεία των οποίων συνέλεξε η
νός της αποστολής της με εταιρία ταχυμετα- τράπεζα κατά τους ισχυρισμούς της από τον
φορών και με ειδικό έντυπο όπου ο παραλή- τηλεφωνικό κατάλογο του ΟΤΕ προκειμένου
πτης υπέγραφε ότι την παρέλαβε οδηγούν να τους προωθήσει το ανωτέρω προϊόν, δεν
στο συμπέρασμα ότι η κάρτα ήταν πιστωτική υπήρξε ενημέρωση κατά τον χρόνο που ορί-
και χρειαζόταν μόνο η ενεργοποίησή της ζει το άρθρο 2 της Καν. Πράξης 1/1999.
προκειμένου να χρησιμοποιηθεί. Διαφορετι- 6. Δεν απέδειξε επίσης ότι τα στοιχεία του
κά, δεν θα υπήρχε λόγος η τράπεζα να υπο- Θ.Τ. προέρχονταν από τον κατάλογο της
βληθεί σε έξοδα για αποστολή μιας πλαστι- ΕΣΗΕΑ, ο οποίος, όπως υποστηρίζει η τρά-
κής κάρτας ως τραπεζικό προϊόν, χωρίς πεζα, είναι δημόσια προσβάσιμη πηγή. Ο
δυνατότητα χρήσης της. Σε αυτό εξάλλου κατάλογος αυτός δεν είναι δημόσια προσβά-
συνηγορεί και ι) η γραπτή διαβεβαίωση της σιμος, το δε γεγονός ότι ο εν λόγω δημοσιο-
τράπεζας στη σχετική επιστολή προς τους γράφος αρθρογραφεί επώνυμα σε συγκεκρι-
συνδρομητές της COSMOTE ότι θα λάβουν μένη εφημερίδα και η εξ αυτού δημοσιοποί-
ενημερωτικό SMS μόλις η κάρτα τους ενερ- ηση των στοιχείων επικοινωνίας του σχετίζε-
γοποιηθεί, ιι) η αίτηση όπου ρητά δηλώνεται ται προφανώς με τη δραστηριότητά του ως
“ενεργοποιήστε τώρα την ΑΘΗΝΑ 2004 δημοσιογράφου και δεν τον καθιστά αυτόμα-
VISA υπογράφοντας απλά την ακόλoυθη τα αποδέκτη προωθητικών υπηρεσιών ή
196
προϊόντων, ασχέτων με την παραπάνω ιδιό- και επεξεργάστηκε σύμφωνα με τα παραπά-

τητα. Εξάλλου, ο κατάλογος με τα στοιχεία νω, προσωπικά στοιχεία των Χ.Π., Φ.Π.,
των δημοσιογράφων στην εφημερίδα, αν Θ.Τ., Ε.Μ., Ε.Β., Ε.Λ. και Γ.Σ., χωρίς τη συγκα-
υπάρχει τέτοιος, θα πρέπει να πληροί τους τάθεσή τους κατά παράβαση των άρθρων 4
όρους της απόφασης 50 για να θεωρηθεί παρ.1α και 5 παρ.1 και 2 του ν. 2472/97, για
κάθε επεξεργασία για τον ανωτέρω σκοπό δε τους δύο τελευταίους δεν έλαβε τα
νόμιμη. κατάλληλα οργανωτικά και τεχνικά μέτρα
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι η επεξερ- ώστε να αποφύγει και την αθέμιτη διαβίβαση
γασία από την τράπεζα των προσωπικών του προϊόντος, κατά παράβαση του άρθρου
στοιχείων των προσφευγόντων δεν πληροί 10 παρ.3 του νόμου,
τις προϋποθέσεις της απόφασης 50/2000. Επειδή η εν λόγω τράπεζα απέστειλε πιστω-
Δεν πληροί επίσης και τις προϋποθέσεις του τική κάρτα στους προσφεύγοντες χωρίς να
άρθρου 5 παρ.2 εδαφ. ε διότι το έννομο συμ- τους ενημερώσει, κατά παράβαση του
φέρον της τράπεζας δεν μπορεί να θεωρηθεί άρθρου 11 του ν.2472/97 και του άρθρου 2
ότι υπερτερεί προφανώς των δικαιωμάτων της Καν. Πράξης 1/1999 της Αρχής,
των υποκειμένων για το λόγο ότι αποσκο- Επειδή η εν λόγω τράπεζα δεν ικανοποίησε
πούσε στην ενίσχυση των Ολυμπιακών Αγώ- το δικαίωμα πρόσβασης του άρθρου 12 του
νων. Η επεξεργασία των προσωπικών δεδο- νόμου που άσκησαν οι Χ.Π. και Θ.Τ.
μένων των παραληπτών έγινε προς όφελος Ενόψει της βαρύτητας των παραβάσεων
των τριών συμμετεχόντων στο πρόγραμμα όπως αυτές προκύπτουν από τον αριθμό
και πρωτίστως της τράπεζας και είχε καθαρά τους όσο και την προσβολή που επήλθε από
κερδοσκοπικό χαρακτήρα, η δε επίκληση αυτές στα υποκείμενα δηλ. στους καταγγέλ-
του εθνικού σκοπού προσέλκυσε αναμφι- λοντες λόγω της μορφής της προώθησης της
σβήτητα το ενδιαφέρον μεγάλου αριθμού κάρτας η οποία ήταν ιδιαίτερα επιθετική, η
προσώπων για να αποκτήσουν την κάρτα Αρχή κρίνει ομόφωνα ότι πρέπει να επιβλη-
προς όφελος της τράπεζας ως μέγα χορηγού θεί στην εταιρία ALPHA BANK AE ως υπεύ-
των αγώνων. θυνο επεξεργασίας η προβλεπόμενη στο
Είναι προφανές δε ότι δεν υπήρξε και ικανο- άρθρο 21 παρ.1 εδαφ. β του ν.2472/97 κύρω-
ποιητική απάντηση προς όσους εκ των προ- ση που αναφέρεται στο διατακτικό και η
σφευγόντων άσκησαν το δικαίωμα πρόσβασης οποία κρίνεται ανάλογη με τη βαρύτητα των
σχετικά με την πηγή των στοιχείων που τους παραβάσεων.
αφορούσαν στο αρχείο της τράπεζας, κατά
παράβαση του άρθρου 12 του ν.2472/97. Η Για τους λόγους αυτούς
κοινή σε όλους απάντηση ότι η τράπεζα
“άντλησε τα στοιχεία σας από δημόσια προ- Επιβάλλει χρηματικό πρόστιμο εκατό χιλιά-
σβάσιμες πηγές” χωρίς να επεξηγεί ποιες δων (100,000) ευρώ στην τράπεζα ALPHA
είναι αυτές δεν είναι επαρκής. BANK ΑΕ.
Όσον αφορά τις περιπτώσεις των Ε.Λ. και Ε.Β.
και τις “εκ παραδρομής” υπαλλήλου της τρά- ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 40 / 2005
πεζας αποστολές προς αυτούς της εν λόγω
κάρτας, πέραν της παράνομης επεξεργασίας Κοινοβουλευτικός έλεγχος και πρό-
διαπιστώνεται τουλάχιστον αμέλεια της τρά- σβαση σε στοιχεία συνυποψηφίου
πεζας σχετικά με τη λήψη των κατάλληλων
οργανωτικών μέτρων για την ασφάλεια των Η Αρχή αφού έλαβε υπόψη τα παρακάτω:
δεδομένων και την προστασία τους από κάθε 1. Τις διατάξεις του Συντάγματος, του Κανο-
μορφή αθέμιτης επεξεργασίας, κατά παράβα- νισμού της Βουλής και του ν. 2472/1997
ση του άρθρου 10 παρ. 3. Για τις εταιρίες OTE 2. Την υπ' αριθμ. 1/2004 γνωμοδότηση της
ΑΕ και COSMOTE ΑΕ δεν διαπιστώθηκε Αρχής σχετικά με την πρόσβαση βουλευτή
παράνομη επεξεργασία προσωπικών δεδομέ- σε ατομικούς φακέλους αξιωματικών κατά
νων των προσφευγόντων. την άσκηση του κοινοβουλευτικού ελέγχου.
Επειδή η τράπεζα ALPHA BANK συνέλεξε 3. Τις προηγούμενες αποφάσεις της Αρχής
197
σχετικά με την πρόσβαση σε στοιχεία συνυ- πρόσωπο, δημόσια αρχή ή υπηρεσία ή

ποψηφίων, μεταξύ των οποίων τις υπ' αριθμ. οποιοσδήποτε άλλος οργανισμός. Όταν ο
17/2002 και 56/2003 αποφάσεις της. σκοπός και ο τρόπος της επεξεργασίας
4. Το από 28.3.2005 ερώτημα του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ καθορίζονται με διατάξεις νόμου ή κανονι-
με θέμα «Χορήγηση ή μη πρακτικών στικές διατάξεις εθνικού ή κοινοτικού
Υπηρεσιακού Συμβουλίου που αφορούν την δικαίου, ο υπεύθυνος επεξεργασίας ή τα
επιλογή Προϊσταμένων Διευθύνσεων και ειδικά κριτήρια βάσει των οποίων γίνεται η
Υποδιευθύνσεων στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ», όπως επιλογή του καθορίζονται αντίστοιχα από το
αυτό συμπληρώθηκε. εθνικό ή το κοινοτικό δίκαιο».
5. Την από 23.5.2005 αίτηση (με τα επισυνα- Σύμφωνα με το άρθρο 4 § 1 του ν. 2472/1997
πτόμενα σε αυτήν στοιχεία) της Α.Β., υπαλ- «Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για να
λήλου του ΙΚΑ, που έχει άμεση συνάφεια με τύχουν νόμιμης επεξεργασίας πρέπει: α)
το προαναφερθέν ερώτημα του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Να συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό και νόμι-
Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω μο για καθορισμένους, σαφείς και νόμιμους
στοιχείων και κατόπιν διαλογικής συζήτησης σκοπούς και να υφίστανται θεμιτή και νόμι-
μη επεξεργασία ενόψει των σκοπών αυτών.
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ β) Να είναι συναφή, πρόσφορα, και όχι
περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται
Σύμφωνα με το άρθρο 2 του ν. 2472/1997 «Για εν όψει των σκοπών της επεξεργασίας …»
τους σκοπούς του παρόντος νόμου νοούνται Σύμφωνα με το άρθρο 5 § 1 του ν. 2472/1997
ως: α) “Δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα”, «Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρα-
κάθε πληροφορία που αναφέρεται στο υπο- κτήρα επιτρέπεται μόνον όταν το υποκείμενο
κείμενο των δεδομένων. …. γ) “Υποκείμενο των δεδομένων έχει δώσει τη συγκατάθεσή
των δεδομένων”, το φυσικό πρόσωπο στο του». Ενώ, κατά το άρθρο 5 § 2 ν. 2472/1997
οποίο αναφέρονται τα δεδομένα…. δ) “Επε- «Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η επεξεργασία
ξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτή- και χωρίς τη συγκατάθεση, όταν: …. ε) Η επε-
ρα” (“επεξεργασία”), κάθε εργασία ή σειρά ξεργασία είναι απολύτως αναγκαία για την
εργασιών που πραγματοποιείται, από το ικανοποίηση του έννομου συμφέροντος που
Δημόσιο ή από νομικό πρόσωπο δημοσίου επιδιώκει ο υπεύθυνος επεξεργασίας ή ο τρί-
δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου ή ένωση προσώ- τος ή οι τρίτοι στους οποίους ανακοινώνονται
πων ή φυσικό πρόσωπο με ή χωρίς τη βοή- τα δεδομένα και υπό τον όρο ότι τούτο υπε-
θεια αυτοματοποιημένων μεθόδων και εφαρ- ρέχει προφανώς των δικαιωμάτων και συμφε-
μόζονται σε δεδομένα προσωπικού χαρα- ρόντων των προσώπων στα οποία αναφέρο-
κτήρα, όπως η συλλογή, η καταχώριση, η νται τα δεδομένα και δεν θίγονται οι θεμελιώ-
οργάνωση, η διατήρηση ή αποθήκευση, η δεις ελευθερίες αυτών».
τροποποίηση, η εξαγωγή, η χρήση, η διαβί- Σύμφωνα με το άρθρο 7 παρ. 2 περ. γ΄ του ν.
βαση, η διάδοση ή κάθε άλλης μορφής διά- 2472/1997 «Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η
θεση, η συσχέτιση ή ο συνδυασμός, η δια- συλλογή και η επεξεργασία ευαίσθητων
σύνδεση, η δέσμευση (κλείδωμα), η διαγρα- δεδομένων, καθώς και η ίδρυση και λειτουρ-
φή, η καταστροφή ε) “Αρχείο δεδομένων γία σχετικού αρχείου, ύστερα από άδεια της
προσωπικού χαρακτήρα” (“αρχείο”), σύνολο Αρχής, όταν…. η επεξεργασία…. είναι ανα-
δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, τα γκαία για την αναγνώριση, άσκηση ή υπερά-
οποία αποτελούν ή μπορεί να αποτελέσουν σπιση δικαιώματος ενώπιον δικαστηρίου…».
αντικείμενο επεξεργασίας, και τα οποία Σύμφωνα δε με το άρθρο 11 § 3 του ν.
τηρούνται είτε από το Δημόσιο ή από νομικό 2472/1997 «Εάν τα δεδομένα ανακοινώνο-
πρόσωπο δημοσίου δικαίου, ή ιδιωτικού νται σε τρίτους, το υποκείμενο ενημερώνε-
δικαίου ή ένωση προσώπων ή φυσικό πρό- ται για την ανακοίνωση πριν από αυτούς».
σωπο. ζ) “Υπεύθυνος επεξεργασίας”, Από τα στοιχεία του φακέλου προέκυψαν τα
οποιοσδήποτε καθορίζει το σκοπό και τον εξής:
τρόπο επεξεργασίας των δεδομένων προσω- Με το υπ' αριθμ. Γ23/Γ/28.3.2005 έγγραφό
πικού χαρακτήρα, όπως φυσικό ή νομικό της η Διοίκηση του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ερωτά την
198
Αρχή σχετικά με το εάν μπορεί να χορηγήσει πρέπει να τηρήσει προηγουμένως την υπο-
τα πρακτικά του Α΄ Υπηρεσιακού Συμβου- χρέωσή του ενημερώσεως των υποκειμένων
λίου που αφορούν την επιλογή … Προϊστα- των δεδομένων με κάθε πρόσφορο τρόπο.
μένων Διευθύνσεων και Υποδιευθύνσεων Β) Με αφορμή αιτήσεις προς το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ
του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Το πρακτικό αυτό, όπως των κρινόμενων υπαλλήλων που δεν επιλέ-
επισημαίνει το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, αποτελείται από χθηκαν σε θέσεις Προϊσταμένων, μεταξύ των
1.600 περίπου σελίδες που περιλαμβάνουν οποίων και ο Γ.Δ. και η Α.Β.
μεταξύ των άλλων και τα κύρια στοιχεία του Τα στοιχεία του προσωπικού μητρώου των
προσωπικού μητρώου 2.128 υποψηφίων υπαλλήλων που τίθενται υπόψη του αρμό-
υπαλλήλων, τα οποία προσδιορίζουν την διου Υπηρεσιακού Συμβουλίου για την επιλο-
υπηρεσιακή, ατομική, οικογενειακή κατά- γή Προϊσταμένων Διευθύνσεων και
σταση αυτών, καθώς και τυχόν πειθαρχικές ή Υποδιευθύνσεων στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ αποτελούν
ποινικές υποθέσεις τους [ήτοι δυνατόν να προσωπικά δεδομένα αυτών κατά την έννοια
περιέχονται και ευαίσθητα προσωπικά δεδο- του ν. 2472/1997. Η ανακοίνωση των στοιχεί-
μένα ποινικών καταδικών, τα οποία τίθενται ων των συνυποψηφίων που επιλέχθηκαν για
υπόψη στην αξιολόγηση και επιλογή Προϊ- θέση Προϊσταμένου σε άλλον υποψήφιο είναι
σταμένου]. Συγκεκριμένα διατυπώνεται το νόμιμη χωρίς τη συγκατάθεσή τους (βλ. και
ερώτημα: υπ. αρ. 17/2002 και 56/2003 Αποφάσεις της
Α) Με την 8566/8.3.2005 ερώτηση βουλευ- Αρχής) υπό τις εξής σωρευτικά εξεταζόμενες
τού X που κατατέθηκε στην Βουλή των προϋποθέσεις:
Ελλήνων ζήτησε να κατατεθούν στη Βουλή α) Τα δεδομένα ζητούνται με τη νόμιμη δια-
όλα τα πρακτικά των συνεδριάσεων του Υ.Σ. δικασία (έγγραφη αίτηση, τεκμηρίωση υπέρ-
που αφορούν τις κρίσεις σχετικά με τις επιλο- τερου έννομου συμφέροντος). Το υπέρτερο
γές των Προϊσταμένων Διευθύνσεων και έννομο συμφέρον συνίσταται, κατ' εφαρμογή
Υποδιευθύνσεων στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ στο νομό … του άρθρου 5 παρ. 2 περ. ε΄ του ν. 2472/1997,
καθώς και οι πίνακες με τα προσόντα όλων στο δικαίωμα του αιτούντος να ασκήσει τα εκ
των υποψηφίων. του νόμου δικαιώματά του προσβολής των
Σχετικά με την χορήγηση του αιτηθέντος σχετικών αποφάσεων.
πρακτικού επιλογής του Υ.Σ. για την άσκηση β) Η ανακοίνωση στοιχείων των συνυποψη-
κοινοβουλευτικού ελέγχου σχετικά με τις κρί- φίων υπαλλήλων για τη θέση Προϊσταμένων
σεις Προϊσταμένων Διευθύνσεων στις Μονά- περιορίζεται στη χορήγηση των στοιχείων
δες του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ στο Νομό …, υφίσταται εκείνων μόνο που αποτέλεσαν τη βάση της
καταρχήν υποχρέωση διαβίβασης στη Βουλή αξιολόγησης των υποψηφίων για την κατά-
του ανωτέρω πρακτικού. Όταν η κατάθεση ληψη των προς πλήρωση θέσεων.
εγγράφων, στο πλαίσιο κοινοβουλευτικού γ) Τα στοιχεία που ανακοινώνονται δεν περι-
ελέγχου είναι αναγκαία για τη θεμελίωση της λαμβάνουν ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα,
ερώτησης του βουλευτή, η πρόσβαση του αν όμως και τέτοια στοιχεία αποτέλεσαν τη
βουλευτή σε οποιοδήποτε έγγραφο συνδεό- βάση αξιολόγησης των κρινόμενων υπαλλή-
μενο με δημόσια υπόθεση είναι επιτρεπτή, λων και υπήρξε σύγκριση των υπαλλήλων
ακόμα και αν ο βουλευτής λαμβάνει γνώση και επί των στοιχείων αυτών, δίνεται, ενόψει
προσωπικών δεδομένων. Η συνταγματική της διατάξεως του άρθρ. 7 § 2 γ΄ του ν.
κατοχύρωση του κοινοβουλευτικού ελέγχου 2472/1997, η άδεια στον υπεύθυνο επεξεργα-
επιβάλλει την πρόσβαση ακόμα και σε ευαί- σίας να επιτρέψει την πρόσβαση στα στοι-
σθητα δεδομένα, εφόσον η γνώση τους από χεία αυτά σε κάθε κρινόμενο υπάλληλο που
τον βουλευτή είναι απαραίτητη για τη θεμελί- δεν επιλέχθηκε, προκειμένου να ασκήσει τα
ωση του ελέγχου. Συνεπώς επιτρέπεται η δικαιώματά του προσβολής της επιλογής
πρόσβαση του ερωτώντος βουλευτή στο αιτη- άλλου συνυποψηφίου ενώπιον δικαστηρίου.
θέν πρακτικό, λαμβανομένης υπόψη, σχετικά δ) Πριν την ανακοίνωση των στοιχείων
με τον τρόπο της πρόσβασης, και της αρχής συνυποψηφίων στον αιτούντα πρέπει να
της αναλογικότητας (βλ. υπ' αριθμ. 1/2004 ενημερώσει ο υπεύθυνος επεξεργασίας τα
γνωμοδότηση της Αρχής). Το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ υποκείμενα των δεδομένων με κάθε πρό-
199
σφορο τρόπο (βλ. και Κανονιστική Πράξη Συμβούλιο υπάλληλο που τα ζητεί διότι
1/1999 ΦΕΚ Β΄ Φ. 555/6.5.1999 σχετικά με του είναι αναγκαία για την αναγνώριση,
την ενημέρωση του υποκειμένου των δεδο- άσκηση ή υπεράσπιση δικαιώματος ενώ-
μένων κατ΄ άρθρο 11 του ν. 2472/1997), πιον δικαστηρίου, ώστε ο δικαιούχος να
εκτός και αν η σχετική επεξεργασία των προσφύγει και να προσβάλλει την πράξη
στοιχείων των υποψηφίων όσο και οι ενδε- επιλογής Προϊσταμένων, ως έχει έννομο
χόμενοι αποδέκτες, που είναι οι άλλοι συμφέρον.
συνυποψήφιοι, αποτελούν κοινή γνώση
του επιμελούς πολίτη και συνεπώς στην ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 41 / 2005
περίπτωση αυτή πρέπει να αρθεί η σχετική
υποχρέωση ενημέρωσης (όπως κρίθηκε Επεξεργασία δεδομένων από την
στην υπ' αριθ. 17/2002 απόφαση της εσηεα
Αρχής).
Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω:
Για τους λόγους αυτούς Στις 11-2-2005 με α.π. 533 κατατέθηκε ανα-
φορά από δημοσιογράφο σχετικά με τις
Εξετάζοντας το ερώτημα του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ενέργειες που έχει προβεί η ΕΣΗΕΑ για την
και τα παραπάνω αναφερόμενα συναφή με εκκαθάριση του Μητρώου των μελών της.
αυτό έγγραφα Στην αναφορά αυτή επισυνάφθηκε και το
αντίγραφο του εντύπου «ΑΤΟΜΙΚΟ -ΑΠΟ-
1. Αποφαίνεται ότι το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ δεν ΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ» το οποίο η ΕΣΗΕΑ
εμποδίζεται από τον ν. 2472/1997 να χορη- ζητάει από όλα τα μέλη της να συμπληρώ-
γήσει όλα τα στοιχεία που είναι απαραίτη- σουν μέχρι τις 21 Φεβρουαρίου 2005. Επί-
τα για τον κοινοβουλευτικό έλεγχο της κρί- σης, διατυπώθηκε το ερώτημα αν η συγκε-
σης και επιλογής των Προϊσταμένων Διευ- κριμένη καταγραφή των προσωπικών δεδο-
θύνσεων και Υποδιευθύνσεων στο ΙΚΑ- μένων των δημοσιογράφων από την ΕΣΗΕΑ
ΕΤΑΜ στο νομό…, συμπεριλαμβανομένων είναι νόμιμη όπως και η δημιουργία του
και των ευαίσθητων προσωπικών δεδομέ- συγκεκριμένου αρχείου και αν η ΕΣΗΕΑ έχει
νων των κρινόμενων υπαλλήλων, εφόσον γνωστοποιήσει το αρχείο αυτό στην Αρχή
όμως και μόνο στο μέτρο που και αυτά κρί- Προστασίας Δεδομένων.
θηκαν για την προαναφερθείσα επιλογή. Το Σύμφωνα με το παραπάνω απογραφικό
ΙΚΑ-ΕΤΑΜ πρέπει να τηρήσει προηγουμέ- έντυπο, τα στοιχεία που ζητάει η ΕΣΗΕΑ να
νως την υποχρέωσή του ενημερώσεως των συμπληρωθούν από τα μέλη της είναι ανα-
υποκειμένων των δεδομένων με κάθε πρό- γκαία για την εφαρμογή των άρθρων 10
σφορο τρόπο. παρ.1 (…το Διοικητικό Συμβούλιο ελέγχει
2. Αποφαίνεται ότι το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ δεν κάθε χρόνο την κατάσταση των μελών ) και
εμποδίζεται από τον ν. 2472/1997 (άρθρο 5 άρθρου 7 παρ . 1 περ. ιστ' (..μέλη έχουν την
§ 2 περ. ε΄) να χορηγήσει, αφού ενημερώσει υποχρέωση …ιστ)Στην αρχή κάθε χρόνου,
τα υποκείμενα των δεδομένων, το αιτούμε- πρέπει να υποβάλλουν στη Γραμματεία της
νο πρακτικό στους κρινόμενους υπαλλή- Ενώσεως υπεύθυνη δήλωση για την επαγ-
λους (μεταξύ των οποίων και ο Γ.Δ. και η γελματική, οικογενειακή, κλπ κατάστασή
Α.Β.) εφόσον δεν αναφέρονται σε ευαίσθη- τους, για την ενημέρωση του μητρώου και
τα προσωπικά δεδομένα (όπως τυχόν ποι- για να μπορεί το Διοικητικό Συμβούλιο να
νικές καταδίκες), εκτός αν και αυτά τα ασκεί τον έλεγχο που προβλέπει το άρθρο 10
δεδομένα αποτέλεσαν κριτήρια για την του Καταστατικού.) του καταστατικού της.
προαγωγή/επιλογή Προϊσταμένων, οπότε Τα στοιχεία αυτά περιλαμβάνουν: τα στοι-
μπορεί το ΙΚΑ να χορηγήσει και τα στοι- χεία ταυτότητας του δημοσιογράφου-
χεία αυτά, ενόψει της διατάξεως του μέλους της ΕΣΗΕΑ, η διεύθυνση του, το
άρθρου 7 § 2 περ. γ΄ του ν. 2472/1997, στον τηλέφωνο του, ο φορέας απασχόλησης, το
καθένα κρινόμενο και μη επιλεχθέντα σε είδος της απασχόλησης, οι αποδοχές του, η
θέση Προϊσταμένου από το Υπηρεσιακό ειδικότητά του, η συμμετοχή σε Διοικητικό
200
Συμβούλιο εταιρείας, η συμμετοχή του σε τέλος τη διαπίστωση της τελέσεως του πει-
εταιρεία που ανήκει στην κατηγορία των θαρχικού αδικήματος και την άσκηση του
Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, αν λαμβάνει πειθαρχικού ελέγχου.
σύνταξη, αν είναι άνεργος και τέλος, αν 4. Υποστηρίζει ότι τα συγκεκριμένα δεδομέ-
υπάρχει επιδότηση από το ταμείο ανεργίας να, δεν είναι περισσότερα των όσων απαι-
και αν ναι από πότε. τούνται ενόψει των σκοπών της επεξεργα-
Στις 16-2-2005 με αριθμ. πρωτ. 438 εστάλη σίας δηλαδή τη διαπίστωση εφαρμογής των
έγγραφο προς την ΕΣΗΕΑ προκειμένου να ΣΣΕ ή και των ατομικών συμβάσεων εργασί-
αιτιολογήσει τη συλλογή και επεξεργασία ας (άρθρο 2 παρ. β Καταστατικού) καθώς
των παραπάνω στοιχείων και ειδικότερα τη και για την διαπίστωση του πειθαρχικού
συλλογή του στοιχείου αμοιβής των μελών αδικήματος του άρθρου 7 παρ. 1 περ. ιε του
της, δημοσιογράφων. Σε απάντησή της προς Καταστατικού.
την Αρχή (απ 719/25-2-2005) η ΕΣΗΕΑ ανέ- 5. Διατείνεται ότι η λύση της υπεύθυνης
φερε τα κάτωθι: δήλωσης του μέλους, ότι δηλαδή δεν αμείβε-
1. Η απαίτηση για τη συμπλήρωση του απο- ται με μισθό μικρότερο από το νόμιμο κατώ-
γραφικού δελτίου από τα μέλη- δημοσιογρά- τερο όριο οδηγεί στην απενεργοποίηση των
φους της ΕΣΗΕΑ έγινε ύστερα από απόφαση παραπάνω άρθρων.
του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΣΗΕΑ. Ο Τέλος η ΕΣΗΕΑ επισημαίνει ότι όλα τα παρα-
σκοπός της συλλογής είναι η εφαρμογή των πάνω στοιχεία είναι μη δημοσιοποιήσιμα και
άρθρων 7 και 9 του καταστατικού της, της απλά τηρούνται στον προσωπικό φάκελο του
εκκαθάρισης δηλαδή του μητρώου των μέλους.
μελών της και του ελέγχου της τήρησης των Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω στοι-
υποχρεώσεών τους. Πρόκειται δηλαδή για χείων και μετά από συζήτηση
μια εσωτερική διαδικασία που αποσκοπεί
στην εύρυθμη λειτουργία της ¨Ένωσης. ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
2. Για το στοιχείο των αποδοχών, η ΕΣΗΕΑ
θεωρεί ότι αυτό είναι απολύτως σύννομο και 1. Το άρθρο 2 του Ν. 2472/97 ορίζει τα εξής:
στηρίζεται στις διατάξεις των άρθρων 2 παρ. «Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου
β' (Σκοποί της Ένωσης είναι… β) Η προστα- νοούνται ως:
σία η προαγωγή και η διασφάλιση των ηθι- Α) 'Δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα', κάθε
κών, οικονομικών, επαγγελματικών και πληροφορία που αναφέρεται στο υποκείμε-
ασφαλιστικών συμφερόντων των μελών νο των δεδομένων (…)».
της»), άρθρο 7 παρ. 1 περ. ιε' («Τα μέλη έχουν Το άρθρο 4 § 1 του Ν. 2472/97 ορίζει τα εξής:
υποχρέωση…ιε)Να μη προσφέρουν εργασία «Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για να
….. με μικρότερο μισθό από το νόμιμο κατώ- τύχουν νόμιμης επεξεργασίας πρέπει:
τατο όριο.») άρθρο 7 παρ. 4 (« Η παράβαση α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό και
των παραπάνω υποχρεώσεων αποτελεί πει- νόμιμο για καθορισμένους, σαφείς και νόμι-
θαρχικό παράπτωμα.») και άρθρο 10 περί του μους σκοπούς (…).
ετήσιου ελέγχου της κατάστασης των μελών. β) Να είναι συναφή, πρόσφορα και όχι
3. Σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 4 περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται
παρ. 1 εδ. β του Ν.2472/1997, η ΕΣΗΕΑ παρα- εν όψει των σκοπών της επεξεργασίας.
τηρεί ότι το στοιχείο των αποδοχών είναι γ) Να είναι ακριβή και εφόσον χρειάζεται να
συναφές με τα λοιπά στοιχεία αλλά και το υποβάλλονται σε ενημέρωση.
σκοπό του απογραφικού δελτίου όπως αυτός (…)».
συνάγεται από τις προαναφερθείσες διατά- Το άρθρο 5 παρ. 2 εδ. ε του Ν. 2472/97 ορί-
ξεις του Καταστατικού. Επίσης ότι είναι πρό- ζει τα εξής:
σφορο αλλά και αναγκαίο για τον έλεγχο «1. Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η επεξεργασία
εφαρμογής των ΣΣΕ εκ μέρους των εργοδο- και χωρίς τη συγκατάθεση, όταν
τών την επισήμανση των τυχόν παραβιάσεων Η επεξεργασία είναι απολύτως αναγκαία για
αυτών και την στη συνέχεια, επέμβαση της την ικανοποίηση του έννομου συμφέροντος
ΕΣΗΕΑ προς τους παραβάτες εργοδότες και που επιδιώκει ο υπεύθυνος επεξεργασίας ή
201
ο τρίτος ή οι τρίτοι στους οποίους ανακοινώ- θέματα που αφορούν την επαγγελματική
νονται τα δεδομένα και υπό τον όρο ότι δραστηριότητα του μέλους, την ασφαλιστική
τούτο υπερέχει προφανώς των δικαιωμάτων του ιδιότητα, λοιπά θέματα διαφάνειας,
και συμφερόντων των προσώπων στα οποία θέματα υγείας, θέματα απολαβών. Τα στοι-
αναφέρονται τα δεδομένα και δεν θίγονται οι χεία που ορίζονται στο συγκεκριμένο απο-
θεμελιώδεις ελευθερίες αυτών. γραφικό δελτίο εκτός εκείνων που αναφέρο-
Το άρθρο 7α του Ν. 2472/97 ορίζει τα εξής: νται στις αποδοχές και στο αν το μέλος είναι
«1. Ο υπεύθυνος επεξεργασίας απαλλάσσε- επιδοτούμενο από ταμείο ανεργίας και αν
ται από την υποχρέωση γνωστοποίησης του ναι, από πότε, κρίνονται συναφή και πρό-
άρθρου 6 και από την υποχρέωση λήψης σφορα με τον ως άνω σκοπό. Για το στοιχείο
άδειας του άρθρου 7 του παρόντος νόμου των αποδοχών η Αρχή κρίνει ότι ο σκοπός
…περιπτώσεις: συλλογής του υπερβαίνει τη διάταξη του
…γ. Όταν η επεξεργασία γίνεται από σωμα- άρθρου 7 παρ. 1 περ. ιε του Καταστατικού
τεία, εταιρείες, ενώσεις προσώπων και πολι- της ΕΣΗΕΑ καθώς η δημιουργία αρχείου με
τικά κόμματα και αφορά δεδομένα τω μελών τις ακριβείς αποδοχές των μελών της
ή εταίρων τους, εφόσον αυτοί έχουν δώσει τη ΕΣΗΕΑ δεν σχετίζεται με τον έλεγχο του αν
συγκατάθεσή τους και τα δεδομένα δεν διαβι- το μέλος προσφέρει εργασία με μισθό κατώ-
βάζονται ούτε κοινοποιούνται σε τρίτους. Δεν τερο από το επιτρεπτό όριο. Επιπρόσθετα το
λογίζονται ως τρίτοι τα μέλη ή οι εταίροι, στοιχείο των αποδοχών όπως θα συμπληρω-
εφόσον η διαβίβαση γίνεται προς αυτούς για θεί από το μέλος της Ενώσεως, καθότι δεν
τους σκοπούς των ως άνω νομικών προσώ- ελέγχεται για την ακρίβεια της δήλωσής του,
πων ή ενώσεων, ούτε τα δικαστήρια και οι όπως για παράδειγμα με την προσκόμιση
δημόσιες αρχές, εφόσον τη διαβίβαση επι- βεβαίωσης αποδοχών εργοδότη, κάτι που
βάλλει νόμος ή δικαστική απόφαση.» ούτως ή άλλως θα ήταν υπερβολικό, είναι
Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ σύμ- πολύ πιθανό να μην είναι ακριβές σε περι-
φωνα με το άρθρο 10 παρ.1 και άρθρο 7 παρ. πτώσεις όπου υπάρχουν πολύ υψηλές απο-
ιστ) του Καταστατικού της οφείλει να ελέγ- δοχές σε κάποιο μέλος ή πολύ χαμηλές
χει την κατάσταση των μελών της και να δια- αντίστοιχα σε κάποιο άλλο. Η συγκεκριμέ-
γράφει εκείνα τα μέλη τα οποία δεν πληρούν νη διάταξη του άρθρου του Καταστατικού
έστω και μία από τις προϋποθέσεις του της ΕΣΗΕΑ έχει ως στόχο την προστασία
άρθρου 9. Η επεξεργασία επομένως στοιχεί- των εργασιακών δικαιωμάτων των μελών
ων που αφορούν την οικογενειακή και επαγ- της για περιπτώσεις οικονομικής εκμετάλ-
γελματική κατάσταση των μελών της απο- λευσης από εργοδότες, όπου ορίζουν
κλειστικά για τον παραπάνω σκοπό του ετή- χαμηλότερη αμοιβή από το κατώτερο επι-
σιου ελέγχου, κρίνεται νόμιμη αφού αποβλέ- τρεπτό όριο. Στις περιπτώσεις αυτές το
πει στην τήρηση βασικών αρχών του Κατα- μέλος ούτως ή άλλως έχει δικαίωμα να
στατικού της και δεν αντιβαίνει τις διατάξεις καταγγείλει τη συγκεκριμένη παράνομη
του άρθρου 4 παρ. 1 εδ.α. του Ν.2472/1997. ενέργεια στην ΕΣΗΕΑ και επομένως η
Για το είδος των δεδομένων τα οποία έχει απαίτηση της ΕΣΗΕΑ να δηλώσουν όλα
καθορίσει η ΕΣΗΕΑ για την εκπλήρωση του της τα μέλη τις ακριβείς αποδοχές τους
ως άνω σκοπού, πρέπει να εξεταστεί το θέμα υπερβαίνει την αρχή της αναλογικότητας
της συνάφειας, της αναγκαιότητας ως προς και είναι μη πρόσφορη για την εκπλήρωση
τη συλλογή τους ενόψει του καθορισμένου του παραπάνω σκοπού. Για την επίτευξη
σκοπού και της ακρίβειας των δεδομένων. επομένως του σκοπού του ελέγχου αρκεί
Σύμφωνα με το άρθρο 6 και άρθρο 7 του κατά την κρίση της Αρχής, υπεύθυνη
Καταστατικού της ΕΣΗΕΑ ορίζονται οι δήλωση του μέλους ότι αμείβεται σύμφωνα
προϋποθέσεις εγγραφής ενός δημοσιογρά- με τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας.
φου ως μέλους της ΕΣΗΕΑ και αντιστοίχως Για τον ίδιο λόγο δεν είναι αναγκαία η
οι λόγοι μελλοντικής ενδεχομένως διαγρα- δήλωση ότι ένα μέλος είναι επιδοτούμενο
φής του. Στις διατάξεις των συγκεκριμένων από ταμείο ανεργίας και αν ναι από πότε.
άρθρων αναφέρονται μεταξύ των άλλων Τέτοια δήλωση, ανεξαρτήτως ότι αφορά
202
την κοινωνική πρόνοια και φέρει το χαρα- της δεύτερης εταιρίας υπήρχε επιστολή σχε-
κτήρα ευαίσθητου δεδομένου, δεν επιβάλ- τικά με τη συνεργασία της επιχείρησης με
λεται από καμία διάταξη του καταστατικού βρετανικά πανεπιστήμια και την δυνατότητα
της ΕΣΗΕΑ έτσι ώστε να αιτιολογείται η παροχής προγραμμάτων μεταπτυχιακών
συλλογή του δεδομένου αυτού. Για το θέμα σπουδών στην Ελλάδα, καθώς και μια πρό-
άλλωστε της απασχόλησης του μέλους σκληση με αίτηση συμμετοχής σε ενημερω-
αναγράφεται στο απογραφικό δελτίο ότι τική ημερίδα από βρετανικό πανεπιστήμιο.
κάποιος είναι άνεργος, δήλωση που ικανο- Ο προσφεύγων είχε καταχωρηθεί στο
ποιεί την αξίωση αναγραφής του αν το Μητρώο της Αρχής την 9/12/2002 όπου
μέλος έχει απασχόληση ή όχι. Επομένως δήλωσε τα προσωπικά του δεδομένα τα
το στοιχείο εγγραφής του σε ταμείο ανερ- οποία δεν επιθυμεί να αποτελέσουν αντικεί-
γίας είναι μη πρόσφορο ως περιττό. μενο επεξεργασίας από οποιονδήποτε για
λόγους προώθησης πωλήσεων αγαθών ή
Για τους λόγους αυτούς παροχής υπηρεσιών εξ αποστάσεως.
Στις ανωτέρω εταιρίες ο προσφεύγων απέ-
1. Κρίνει μη νόμιμη την επεξεργασία από στειλε συστημένες επιστολές με τις οποίες
την ΕΣΗΕΑ των δεδομένων α) που αφο- άσκησε το δικαίωμα πρόσβασης και αντίρρη-
ρούν τις αποδοχές των μελών της και β) σης. Η πρώτη εκ των ανωτέρω εταιρία απά-
του αν κάποιο μέλος είναι επιδοτούμενο ντησε στον προσφεύγοντα ότι τα προσωπι-
από ταμείο ανεργίας και αν ναι από πότε. κά του στοιχεία περιέχονταν σε κατάλογο
2. Απευθύνει σύσταση στην ΕΣΗΕΑ να ονοματεπώνυμων και διευθύνσεων που της
τροποποιήσει το συγκεκριμένο απογραφι- έστειλε, κατόπιν σχετικής αίτησης, το …
κό δελτίο, να καταστρέψει από το αρχείο επιμελητήριο στο οποίο είναι μέλος η ίδια
της τα πιο πάνω συγκεκριμένα στοιχεία όπως και ο προσφεύγων. Τα εν λόγω στοιχεία
που έχει συλλέξει μέχρι σήμερα ενημερώ- στάλθηκαν σε μορφή προτυπωμένων ετικε-
νοντας σχετικά τόσο την Αρχή όσο και τα τών, δεν μεταβιβάστηκαν σε τρίτους, χρησι-
μέλη της. μοποιήθηκαν μόνο άπαξ για την αποστολή
του ως άνω ερωτηματολογίου και δεν απετέ-
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 42 / 2005 λεσαν μέρος αρχείου της εταιρίας. Σε κάθε
περίπτωση το αποτέλεσμα δεν θα μπορούσε
Αλληλογραφία μεταξύ μελών να αποφευχθεί αφού, όπως ανέφεραν οι
Επιμελητηρίου εκπρόσωποι της εταιρίας κατά τη συζήτηση,
η δήλωση εξαίρεσης που υπέβαλε στην Αρχή
Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω ο προσφεύγων ζητώντας να εγγραφεί στο
Ο Κ. Α. άσκησε ενώπιον της Αρχής τις μητρώο του άρθρου 13 παρ.3 έγινε επτά
υπ.αριθμ. 73/14.1.2003 και 345/24.2.2003 μόλις ημέρες πριν την αποστολή του ενημε-
προσφυγές στις οποίες καταγγέλλει παράνο- ρωτικού υλικού της εταιρίας, ο ίδιος δε
μη επεξεργασία προσωπικών του δεδομένων άσκησε αμέσως το δικαίωμα αντίρρησης για
από την (εκδοτική εταιρεία εφημερίδας) την επεξεργασία των στοιχείων του.
…ΑΕ και … ΕΠΕ οι οποίες του απέστειλαν Η δεύτερη εταιρία ενημέρωσε τον προσφεύ-
μέσω ταχυδρομείου διαφημιστικό υλικό στη γοντα ότι τα επίδικα στοιχεία τα άντλησε από
διεύθυνση του γραφείου του, παρά το γεγο- τον κατάλογο του … επιμελητηρίου στο
νός ότι είχε εγγραφεί στο Μητρώο Προσώ- οποίο είναι και ή ίδια μέλος και ότι μετά την
πων του άρθρου 13 παρ.3 του νόμου επιστολή του προσφεύγοντος αμέσως τα διέ-
2472/1997. Ο διαφημιστικός φάκελος της γραψε από το αρχείο της. Δεν ήταν δε δυνα-
πρώτης εταιρίας περιείχε ημερήσιο φύλλο τόν να γνωρίζει ότι ο προσφεύγων είχε ζητή-
των εφημερίδων (της εκδοτικής εταιρείας) σει να εξαιρεθούν τα στοιχεία του από τον
και ερωτηματολόγιο προς συμπλήρωση με κατάλογο, αφού όταν ήρθε σε γνώση τους το
αντάλλαγμα δωρεάν συνδρομή στις ως άνω γεγονός, οι επιστολές είχαν ήδη σταλεί.
εφημερίδες καθώς και σε άλλες που διαφη- Οι εκπρόσωποι του επιμελητήριου ισχυρί-
μίζονταν σε άλλο φυλλάδιο. Στον φάκελο στηκαν ότι με την αίτηση εγγραφής χορη-
203
γείται στα μέλη έντυπο ώστε να γνωρίζει κάθε επεξεργασία το εν λόγω μητρώο και να
ποιες είναι οι υπηρεσίες που μπορεί να του διαγράφουν από το αρχείο τους τα πρόσωπα
προσφέρει το επιμελητήριο, μέσα σε αυτές της παραγράφου αυτής.”
δε συγκαταλέγεται και η επαγγελματική Από τη συνδυαστική ερμηνεία των ανωτέρω
προβολή τους. Τα μέλη συμπληρώνουν άρθρων 7α παρ.1 και 13 παρ.3 προκύπτει ότι η
ακόμη τα στοιχεία τους σε έντυπο όπου ενη- διάταξη του άρθρου 7 παρ.1 αποτελεί ειδικό-
μερώνονται ότι τα στοιχεία τους, εφόσον τερη ρύθμιση όσον αφορά εκείνη του άρθρου
συναινέσουν, θα περιληφθούν στον επόμενο 13, με την έννοια ότι η εγγραφή στο μητρώο
κατάλογο καθώς και στην ιστοσελίδα του του άρθρου 13 κάποιου προσώπου που τυγ-
επιμελητηρίου, καθώς και για τα δικαιώματα χάνει μέλος επιμελητηρίου, σωματείου ή
που έχουν σε σχέση με τον νόμο 2472/97. Ο ενώσεως προσώπων με σκοπό-μεταξύ
κατάλογος αυτός διανέμεται σε όλα τα μέλη άλλων- την προώθηση επαγγελματικών δρα-
και μόνο σε αυτά. Αποτελεί δε, κατά το επι- στηριοτήτων μεταξύ των μελών, ισχύει έναντι
μελητήριο, και έναν από τους κύριους των τρίτων και όχι των λοιπών μελών. Ως εκ
λόγους εγγραφής τους στο επιμελητήριο, τούτου, θα πρέπει το μέλος που δεν επιθυμεί
αφού έτσι διευρύνουν το πεδίο προβολής να ενοχλείται από τα άλλα μέλη ή που έχει
τους σε εταιρίες με παρόμοια οικονομικά εγγραφεί ήδη στο εν λόγω μητρώο, να το
συμφέροντα. Στην εν λόγω περίπτωση, δηλώνει σαφώς και προς το επιμελητήριο
υπάρχει και αντιφατική συμπεριφορά του κατά την αίτηση εγγραφής του. Κι αν υποτε-
προσφεύγοντος, ο οποίος αν και είχε αναλά- θεί ότι εγγράφεται μεταγενέστερα στο
βει μια συμβατική δέσμευση με την υπογρα- μητρώο αυτό, πρέπει να το δηλώσει στο επι-
φή της αίτησης μέλους, εγγράφεται μεταγε- μελητήριο προκειμένου να λάβουν γνώση τα
νέστερα στο μητρώο του άρθρου 13 παρ.3 λοιπά μέλη.
κάνοντας ουσιαστικά δήλωση εξαίρεσης των Είναι αυτονόητο ότι εάν δεν προβλέπεται σε
στοιχείων του, εν αγνοία του επιμελητηρίου. καταστατικό επιμελητηρίου, σωματείου ή
Μετά την εξέταση όλων των παραπάνω στοι- ένωσης προσώπων ως σκοπός τους η εμπορι-
χείων, των υπομνημάτων που κατατέθηκαν κή και επαγγελματική ενημέρωση και οικονο-
και κατόπιν διαλογικής συζήτησης, μική ανάπτυξη των μελών τους και κάποιο
μέλος χρησιμοποιήσει τον κατάλογο των
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ μελών για εμπορική προώθηση, δηλαδή για
σκοπούς ξένους από τους σκοπούς που προ-
Σύμφωνα με το άρθρο 7α, απαλλάσσονται βλέπονται στο καταστατικό του, τότε το μέλος
από την υποχρέωση γνωστοποίησης και αυτό υποχρεούται να ενημερωθεί από το
λήψης άδειας οι ενώσεις προσώπων όταν η μητρώο του άρθρου 13 παρ.3.
επεξεργασία αφορά δεδομένα των μελών Από το καταστατικό του … επιμελητηρίου
τους, εφόσον αυτά έχουν δώσει τη συγκατά- προκύπτει ότι ο σκοπός του είναι μεταξύ
θεσή τους και τα δεδομένα δεν διαβιβάζονται άλλων η παροχή πληροφοριών και συμβου-
ούτε κοινοποιούνται σε τρίτους. Δεν λογίζο- λών, η διαμεσολάβηση για τη σύναψη επιχει-
νται τρίτοι τα μέλη ή οι εταίροι εφόσον η δια- ρηματικών σχέσεων μεταξύ προσώπων, επι-
βίβαση γίνεται προς αυτούς για τους σκοπούς χειρήσεων και ενδιαφερόμενων οικονομικών
των ως άνω νομικών προσώπων ή ενώσεων..” κύκλων των δύο χωρών για τη καλλιέργεια
Σύμφωνα με το άρθρο 13 παρ.3, “Καθένας περαιτέρω ανάπτυξης σχέσεων αυτών, διορ-
έχει δικαίωμα να δηλώσει στην Αρχή ότι γάνωση εκδηλώσεων, συνεντεύξεων, ενημε-
δεδομένα που τον αφορούν δεν επιθυμεί να ρωτικών σεμιναρίων συμποσίων κλπ. Ο σκο-
αποτελέσουν αντικείμενο επεξεργασίας από πός του δηλαδή έγκειται στην επαγγελματική
οποιονδήποτε, για λόγους προώθησης πωλή- αλληλοενημέρωση για την προώθηση της
σεως αγαθών ή παροχής υπηρεσιών εξ απο- εμπορικής δραστηριότητας μεταξύ των
στάσεως. Η Αρχή τηρεί μητρώο με τα στοι- μελών. Εξάλλου, τα μέλη ενημερώνονται
χεία ταυτότητας των ανωτέρω. Οι υπεύθυνοι επαρκώς κατά την εγγραφή τους για τους σκο-
επεξεργασίας των σχετικών αρχείων έχουν πούς του σωματείου και τη δυνατότητα διαβί-
την υποχρέωση να συμβουλεύονται πριν από βασης των στοιχείων τους σε άλλα μέλη στο
204
πλαίσιο συνεργασίας και προώθησης των δας) και … ΕΠΕ δεν συνιστά παράνομη επε-
επαγγελματικών σχέσεων μεταξύ των μελών. ξεργασία των προσωπικών του δεδομένων.
Δεν ανακοινώνει δε, κατά δήλωση των εκπρο- Β. Απορρίπτει τις προσφυγές του Κ. Α..
σώπων του επιμελητηρίου, τον σχετικό κατά- Γ. Απευθύνει σύσταση στο … Επιμελητήριο
λογο σε τρίτους που δεν είναι μέλη του για να ενημερώνει τα μέλη του ότι μπορούν να
σκοπούς εμπορίας. Επομένως, εφόσον το επι- δηλώνουν κατά την εγγραφή τους ή και μετα-
μελητήριο είχε ενημερώσει τα μέλη του κατά γενέστερα την επιθυμία τους να μην λαμβά-
την εγγραφή τους και συλλογή των στοιχείων νουν διαφημιστικά φυλλάδια κι άλλα έντυπα
τους ότι αυτά μπορεί να ανακοινωθούν σε από τα άλλα μέλη όταν αναφέρονται σε επε-
άλλα μέλη για τους σκοπούς του επιμελητηρί- ξεργασία των προσωπικών δεδομένων τους
ου - μεταξύ των οποίων και η οικονομική ανά- για τους εμπορικούς σκοπούς που προανα-
πτυξη των μελών του - και τα μέλη έδωσαν τη φέρθηκαν.
συγκατάθεσή τους, η ανακοίνωση αυτή είναι
νόμιμη, σύμφωνα με τα άρθρα 2 εδαφ.ια και 5 ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 44 / 2005
παρ.1 του ν.2472/97.
Η δήλωση του προσφεύγοντος ότι δεν επιθυ- Μείωση που είχε επιβληθεί σε
μεί τα στοιχεία του να αποτελέσουν αντικείμε- Υπουργό για μη ικανοποίηση
νο επεξεργασίας για την προώθηση πώλησης δικαιώματος πρόσβασης σε έγγραφα
αγαθών ή παροχής υπηρεσιών καταχωρήθηκε υπηρεσιακού φακέλου
στο μητρώο του άρθρου 13 στις 9.12.2002,
αλλά δεν δηλώθηκε συγχρόνως στο επιμελη- Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω
τήριο η επιθυμία του να μην ενοχλείται για Ο προσφεύγων Χ.Ψ., μετά την απόρριψη από
τους πιο πάνω σκοπούς από τα άλλα μέλη του το Υπουργείο … της έγκρισης διορισμού του
επιμελητηρίου. Η δήλωση αυτή προς το επι- ως …, άσκησε το δικαίωμα πρόσβασης στο
μελητήριο ήταν αναγκαία, διότι είχε προηγη- φάκελό του. Η Δ/νση … του ανωτέρω υπουρ-
θεί η εγγραφή του ως μέλος του, προκειμένου γείου όπου τηρείται και ο σχετικός φάκελος
τα προσωπικά του δεδομένα να καταχωρη- κωλυσιεργούσε πολύ καιρό να ικανοποιήσει
θούν στον ετήσιο κατάλογο των μελών όσο και το αίτημα του προσφεύγοντος, ο οποίος ατύ-
στο διαδίκτυο για την πραγματοποίηση των πως έλαβε γνώση κάποιων στοιχείων του
σκοπών του επιμελητηρίου που προαναφέρ- φακέλου του, χωρίς όμως να λάβει κανένα
θηκαν, τους οποίους ο προσφεύγων προφα- αντίγραφο εξ αυτών. Τελικά προσέφυγε στην
νώς γνώριζε και αποδεχόταν. Είναι συνεπώς Αρχή και ζήτησε να ικανοποιηθεί το δικαίωμα
εμφανές ότι η δήλωσή του που καταχωρίστη- πρόσβασης που είχε ασκήσει. Μετά από
κε στο μητρώο του άρθρου 13 του ν.2472/97 έλεγχο που διενήργησε η Αρχή στον σχετικό
δεν εμπόδιζε την αποστολή διαφημιστικών φάκελο όπου διαπιστώθηκε ότι υπήρχαν
και άλλων εντύπων από μέλη σε μέλη του επι- κάποια έγγραφα που αφορούσαν τον ίδιο, η
μελητηρίου, αλλά από και προς τρίτους που Αρχή η οποία έκανε δεκτό το αίτημα του προ-
δεν ήταν μέλη του. Με βάση τα δεδομένα σφεύγοντος και με απόφασή της (21/2003)
αυτά, οι δύο εταιρίες κατά των οποίων στρέ- διέταξε το Υπουργείο … να ικανοποιήσει το
φονται οι προσφυγές λαμβάνοντας τον κατά- δικαίωμα πρόσβασης του προσφεύγοντος στα
λογο των μελών του επιμελητηρίου και απο- στοιχεία που τον αφορούν.
στέλλοντας τις ανωτέρω επιστολές στον προ- Στη συνέχεια, το εν λόγω Υπουργείο γνωστο-
σφεύγοντα, επίσης μέλος του, ενήργησαν ποίησε εγγράφως στη Αρχή ότι μερικά από
νομίμως στο πλαίσιο των σκοπών του επιμε- τα έγγραφα που υπάρχουν στον εν λόγω
λητηρίου. φάκελο είναι απόρρητα, δηλ. διαβαθμισμένα
έγγραφα άλλων υπηρεσιών (ΕΥΠ, Αστυνο-
Για τους λόγους αυτούς μία), ζητώντας ταυτοχρόνως την έγκριση
της γνωστοποίησης ή όχι αυτών των στοιχεί-
Α. Κρίνει ότι η αποστολή διαφημιστικών και ων στον προσφεύγοντα. Τα έγγραφα αυτά τα
ενημερωτικών φυλλαδίων στον προσφεύγοντα έστειλε στην Αρχή.
από τις εταιρίες (εκδοτική εταιρεία εφημερί- Η Αρχή εκδίδει δεύτερη απόφαση (45/2003),
205
με την οποία υποχρεώνει το Υπουργείο … ανωτέρω απόφασης της Αρχής, αφού είχαν
να ικανοποιήσει το δικαίωμα πρόσβασης του ήδη αποστείλει τα σχετικά έγγραφα προς την
προσφεύγοντος ως προς το περιεχόμενο των Αρχή, γνωστοποίησαν δε με σχετική επιστο-
εγγράφων, καθώς και τη προέλευσή τους και λή από 8.7.2004 στον προσφεύγοντα το γεγο-
τους αποδέκτες, όπως προβλέπεται στο νός αυτό και του απέστειλαν τα σχετικά
άρθρο 12 του Νόμου 2472/97, διαφυλάσσο- έγγραφα τα οποία παρέλαβε ο δικηγόρος
ντας ταυτόχρονα το απόρρητο των ειδικών του. Σε κάθε περίπτωση δεν υπήρξε δόλος ή
κωδικών χαρακτηριστικών, με το σκεπτικό υποτίμηση της Αρχής εκ μέρους του υπουρ-
ότι αυτή η πληροφόρηση δεν μπορεί να έχει γείου ή πρόθεση επανάληψης της παράβα-
ως αντικείμενο τη χορήγηση ακριβών αντι- σης, αλλά νομική πλάνη της υπηρεσίας του
γράφων που ανταλλάχθηκαν μεταξύ του υπουργείου.
Υπουργείου … και άλλων υπουργείων, παρά
μόνο την ακριβή καταγραφή σε έγγραφα των ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
ανωτέρω στοιχείων.
Στη συνέχεια ο προσφεύγων επανέρχεται με Από την ακρόαση της υπόθεσης και τα
νέο έγγραφό του στην Αρχή της … όπου έγγραφα που επικαλέστηκαν και προσκόμι-
γνωστοποιεί ότι το αίτημά του δεν έχει ικα- σαν οι εκπρόσωποι του υπουργείου προκύ-
νοποιηθεί ακόμα. Μία ημέρα πριν την ορι- πτει ότι η αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου
σθείσα συνεδρίαση της Αρχής στην οποία … τελούσε υπό την πεποίθηση ότι τα
είχε κληθεί το Υπουργείο …, αποστέλλεται έγγραφα που είχε αποστείλει αρχικά προς
από τη Δ/νση … του Υπουργείου … προς την Αρχή, έπρεπε να τα στείλει εκ νέου στην
την Αρχή ένα έγγραφο -στο οποίο, πρέπει να Αρχή απαλείφοντας τη διαβάθμιση, προκει-
επισημανθεί ότι στηρίχθηκε η απόφαση της μένου να τα εγκρίνει ο Πρόεδρος και να
Αρχής της οποίας ζητείται η επανεξέταση - δοθούν στον προσφεύγοντα από την Αρχή.
το οποίο αναφέρει τα εξής: Δηλαδή, δεν γνώριζε ότι ο νόμος 2472/97 την
«Αναφερόμενος στο ανωτέρω έγγραφό σας υποχρεώνει να ικανοποιήσει η ίδια, ως υπεύ-
(κλήση), θα παρακαλούσα να μας πληροφο- θυνη επεξεργασίας, το δικαίωμα πρόσβασης
ρήσετε εάν σας έχει περιέλθει το υπ΄ αρ. του προσφεύγοντος.
πρωτ. Υπ. … της από … έγγραφό μας με τα Ειδικότερα, στην επιστολή που απέστειλε
συνημμένα του.» η υπηρεσία … του Υπουργείου … προς τον
Τα έγγραφα αυτά δεν βρέθηκαν, παρά την προσφεύγοντα με ημερομηνία 8.7.2004 τον
έρευνα που διενήργησε η Αρχή στα σχετικά ενημερώνει ότι τα σχετικά έγγραφα έχουν
αρχεία της. Κατόπιν τούτου, η Αρχή εκδίδει κατατεθεί στην Αρχή προκειμένου να του
την επίδικη απόφαση (36/2004) επιβάλλο- κοινοποιηθούν, εκφράζει δε τη λύπη της
ντας πρόστιμο στο Υπουργείο … γιατί δεν για τη μη κοινοποίησή τους για λόγους για
συμμορφώθηκε με το διατακτικό της πρώτης τους οποίους δεν ευθύνεται η ίδια.
απόφασης. Ωστόσο, στην 43/2003 απόφασή της η
Διαπιστώθηκε δε εκ των υστέρων ότι τα σχε- Αρχή είχε διευκρινίσει την έννοια της προ-
τικά έγγραφα είχαν πράγματι περιέλθει στην ηγούμενης απόφασής της (36/2003), επι-
Αρχή, λόγω όμως της διαβάθμισης που σημαίνοντας ότι “το Υπουργείο υποχρεού-
έφεραν «ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟ» καταχωρή- ται να ικανοποιήσει το δικαίωμα πρόσβα-
θηκαν στο αρχείο του Προέδρου της Αρχής, σης του προσφεύγοντος, γνωστοποιώντας
όπου και τελικά βρέθηκαν. σε αυτόν μόνο το περιεχόμενο των υπό
Κατά τη συνεδρίαση οι εκπρόσωποι του εξέταση εγγράφων καθώς και την προέλευ-
Υπουργείου επικαλέστηκαν ότι δεν ήταν σή τους και τους αποδέκτες αυτών, όπως
δυνατή η παρουσία τους στη συνεδρίαση της προβλέπει ο νόμος 2472/97 στο άρθρο 12,
29.4.2004 όπου εκδόθηκε η επίδικη απόφα- διαφυλάσσοντας το απόρρητο των ειδικών
ση λόγω υπερβολικού φόρτου του υπουργεί- κωδικών χαρακτηριστικών, καθόσον η
ου εκείνο το χρονικό διάστημα. Ισχυρίστη- πληροφόρηση αυτή δεν μπορεί να έχει ως
καν ακόμη ότι δεν υπήρξε από την Δ/νση … αντικείμενο τη χορήγηση ακριβών αντιγρά-
του υπουργείου άρνηση εκπλήρωσης της φων που ανταλλάχθηκαν μεταξύ του
206
Υπουργείου … και Υπουργείου … ή ΕΥΠ, σύμφωνα με το άρθρο 22 § 1 α του Κανονι-

παρά μόνο την ακριβή καταγραφή σε σμού Λειτουργίας και Οργάνωσης των Στρα-
έγγραφο των ανωτέρω στοιχείων.” τολογικών Υπηρεσιών, που έχει εκδοθεί σε
Λόγω της νομικής πλάνης στην οποία υπέ- εκτέλεση του άρθρου 28 του Ν. 1763/88 για τη
πεσε η αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου, Στρατολογία των Ελλήνων, οι στρατολογικές
αφού με την αποστολή των σχετικών μεταβολές δεν είναι δυνατόν να διαγραφούν
εγγράφων προς την Αρχή πίστευαν ότι παρά μόνο να ακυρωθούν βάσει νεώτερων
είχαν εκπληρώσει την υποχρέωσή τους στοιχείων.
προς συμμόρφωση σύμφωνα με το διατα- Την ίδια άποψη εξέφρασε και ο εκπρόσωπος
κτικό της πρώτης απόφασης και λαμβανο- του ΓΕΕΘΑ ενώπιον του Συμβουλίου της
μένου περαιτέρω υπόψη ότι το προαναφε- Αρχής την 24-6-2004. Κατά την ίδια συνεδρί-
ρόμενο έγγραφο που απέστειλε το υπουρ- αση παρέστη και εξέθεσε τις απόψεις του
γείο δεν ήταν σε γνώση της Αρχής κατά το προσφεύγοντος ο πληρεξούσιος δικηγόρος
χρόνο έκδοσης της επίδικης απόφασης, η του Γ.Μ.
Αρχή κρίνει ότι συντρέχει λόγος να τροπο- Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω στοι-
ποιήσει την εν λόγω απόφαση. χείων και κατόπιν διαλογικής συζήτησης
Για τους λόγους αυτούς ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
1. Τροποποιεί την υπ΄ αριθμ. 36/2004 από- 1. Το άρθρο 9Α του Συντάγματος ορίζει τα
φαση και μειώνει το χρηματικό πρόστιμο εξής:
που είχε επιβάλλει στον Υπουργό … στις «Καθένας έχει δικαίωμα προστασίας από τη
10,000 (δέκα χιλιάδες) Ευρώ. συλλογή, επεξεργασία και χρήση, ιδίως με
2. Αποφασίζει την καταστροφή με πρωτό- ηλεκτρονικά μέσα, των προσωπικών του
κολλο καταστροφής των απορρήτων δεδομένων, όπως νόμος ορίζει».
εγγράφων που απέστειλε το Υπουργείο … Το άρθρο 4 § 1 του Ν. 2472/97 ορίζει τα εξής:
και αφορούν τον προσφεύγοντα. «Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για να
τύχουν νόμιμης επεξεργασίας πρέπει:
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 45 / 2005 α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό και
νόμιμο για καθορισμένους σαφείς και νόμι-
Μη νόμιμη τήρηση καταδικαστι- μους σκοπούς και να υφίστανται θεμιτή και
κής απόφασης Στρατοδικείου από νόμιμη επεξεργασία ενόψει των σκοπών
Υπουργείο Εθνικής Άμυνας αυτών.
β) Να είναι συναφή, πρόσφορα και όχι
Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται
Με τη με αρ. πρωτ. … προσφυγή του ο Χ.Ψ. ενόψει των σκοπών της επεξεργασίας.
ανέφερε ότι με την από … αίτησή του προς γ) Να είναι ακριβή και, εφόσον χρειάζεται,
τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας άσκησε το εκ να υποβάλλονται σε ενημέρωση.
του άρθρου 13 του Ν. 2472/97 δικαίωμα αντίρ- δ) Να διατηρούνται (…) μόνο κατά τη διάρ-
ρησης ζητώντας να διαγραφούν από το κεια της περιόδου που απαιτείται, κατά την
αρχείο του τα στοιχεία που αναφέρονται στη κρίση της Αρχής, για την πραγματοποίηση
με αρ. … καταδικαστική απόφαση Στρατοδι- των σκοπών της συλλογής τους και της επε-
κείου, για τον λόγο ότι με το από … ΠΔ ξεργασίας τους (…)».
ήρθησαν οι πάσης φύσεως συνέπειες της Το άρθρο 13 § 1 του Ν. 2472/97 ορίζει τα
απόφασης αυτής. εξής:
Το ΥΠΕΘΑ αρνήθηκε να διαγράψει τα στοι- «Το υποκείμενο των δεδομένων έχει δικαίω-
χεία, ισχυριζόμενο ότι οι στρατολογικές μετα- μα να προβάλλει οποτεδήποτε αντιρρήσεις
βολές δεν είναι δυνατόν να διαγραφούν παρά για την επεξεργασία δεδομένων που το αφο-
μόνο να ακυρωθούν. ρούν. Οι αντιρρήσεις απευθύνονται εγγρά-
Με το με αρ. πρωτ. … έγγραφό του το ΓΕΕΘΑ φως στον υπεύθυνο επεξεργασίας και πρέ-
(Διεύθυνση Στρατολογικού) υποστήριξε ότι πει να περιέχουν αίτημα για συγκεκριμένη
207
ενέργεια, όπως διόρθωση, προσωρινή μη το συμβάν. Την απόφαση αυτή η Αρχή κοινο-
χρησιμοποίηση, δέσμευση, μη διαβίβαση ή ποίησε στην ΕΥΠ και το ΥΠΕΞ, τα οποία επί-
διαγραφή (…)». σης διέγραψαν το επίδικο δεδομένο.
Το άρθρο 28 του Ν. 1763/88 ορίζει τα εξής: Ενόψει των ανωτέρω και δεδομένης της
«Οι στρατολογικές μεταβολές καταχωρίζο- έκδοσης του ΠΔ με το οποίο αίρονται οι
νται ή συμπληρώνονται στις στρατολογικές συνέπειες της καταδίκης, σε συνδυασμό με
μερίδες των ενδιαφερομένων με βάση επίση- το γεγονός ότι ο προσφεύγων ως γεννηθείς
μα στοιχεία». το έτος … έχει υπερβεί το προβλεπόμενο
Το άρθρο 22 του Κανονισμού Εσωτερικής από τον νόμο (άρθρο 1 ΠΔ 292/2003) 45ο
Λειτουργίας και Οργάνωσης Στρατολογικών έτος της ηλικίας που αποτελεί το όριο εφε-
Υπηρεσιών ορίζει τα εξής: δρείας και αποκλείεται να κληθεί να υπηρε-
«1. Ακύρωση ή Τροποποίηση Στρατολογικών τήσει ξανά στις ένοπλες δυνάμεις, η τήρηση
Μεταβολών του επίδικου δεδομένου αντίκειται στο
α) Οι στρατολογικές μεταβολές που είναι άρθρο 4 του Ν. 2472/97, το οποίο επιτάσσει
καταχωρισμένες στα στρατολογικά μητρώα την επεξεργασία ακριβών και επίκαιρων
ακυρώνονται ή τροποποιούνται, με την δεδομένων, ο οποίος υπερισχύει του στρα-
καταχώριση σχετικής ένδειξης, (…) εφόσον τολογικού νόμου και του Στρατολογικού
από μεταγενέστερα στοιχεία ανακύπτει θέμα Κανονισμού, αφού ενσωματώνει στην ελλη-
ακύρωσης ή τροποποίησής τους (…)». νική έννομη τάξη ευρωπαϊκή οδηγία και
Το άρθρο 1 του ΠΔ 292/2003 ορίζει τα εξής: εξειδικεύει τη συνταγματική επιταγή του
«Όλοι οι Έλληνες από την 1η Ιανουαρίου του άρθρου 9Α Σ. Συνεπώς η Αρχή πρέπει να
έτους κατά το οποίο διανύουν το δέκατο ζητήσει τη διαγραφή του επίδικου δεδομέ-
ένατο έτος μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του νου από τα αρχεία του Υπουργείου Εθνικής
έτους κατά το οποίο συμπληρώνουν το τεσ- Άμυνας.
σαρακοστό πέμπτο έτος της ηλικίας τους,
έχουν υποχρέωση στράτευσης στις Ένοπλες Για τους λόγους αυτούς
Δυνάμεις, σύμφωνα με τις διατάξεις του
παρόντος διατάγματος». 1. Δέχεται την προσφυγή του Χ.Ψ.
2. Η Αρχή έχει επιληφθεί του ζητήματος σε 2. Αποφασίζει τη διαγραφή από τα αρχεία
σχέση με την τήρηση του ιδίου στοιχείου στα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας των στοι-
αρχεία του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης, της χείων που αναφέρονται στη με αρ. … από-
ΕΥΠ και του Υπουργείου Εξωτερικών. Τα φαση του Στρατοδικείου ….
υπουργεία αυτά τηρούσαν το επίδικο δεδο-
μένο, γιατί ο προσφεύγων, ο οποίος τυγχάνει ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 47 / 2005
επίτιμος πρόξενος της … στην πόλη …, είχε
ελεγχθεί ως προς το ποιόν του, σύμφωνα με Μη νόμιμη τοιχοκόλληση πρό-
τη νόμιμη διαδικασία, προκειμένου να εγκρι- σκλησης γενικής συνέλευσης σε
θεί ο διορισμός του από το αρμόδιο εξωτερικό χώρο εισόδου πολυκα-
Υπουργείο Εξωτερικών. τοικίας
Η Αρχή στην απόφαση αρ. 1325/26-10-2000
είχε ζητήσει τη διαγραφή του επίδικου δεδο- Η Αρχή αφού έλαβε υπόψη τα παρακάτω
μένου από το αρχείο της Διεύθυνσης Κρατι- Οι Γ.Ε., Σ.Ε. και Ε.Σ στην υπ΄ αριθ. Πρωτ. …
κής Ασφαλείας (ΔΙΚΑ) του ΥΔΤ, με το σκε- αναφορά τους προς την Αρχή καταγγέλλουν
πτικό ότι (α) η τήρησή του αντίκειται στο ότι η ανάρτηση από τον διαχειριστή της
άρθρο 4 του Ν. 2472/97 το οποίο επιτάσσει πολυκατοικίας Α.Μ. της ανακοίνωσης της
την επεξεργασία ακριβών και επίκαιρων έκτακτης γενικής συνέλευσης των συνιδιο-
δεδομένων, (β) ότι ο σκοπός για τον οποίο η κτητών με θέμα τη λήψη απόφασης για την
ΔΙΚΑ διεξήγαγε τη σχετική έρευνα έχει είσπραξη δικαστικώς των οφειλόμενων
εκπληρωθεί, (γ) ότι με το από … ΠΔ αίρο- ποσών από τους τρεις καταγγέλλοντες στον
νται οι συνέπειες της καταδίκης, και (δ) ότι εξωτερικό χώρο της εισόδου της πολυκατοι-
έχει παρέλθει χρονικό διάστημα 27 ετών από κίας οδός … αριθμός … στην περιοχή …
208
όπου διαμένουν παραβιάζει τα προσωπικά τείται ενόψει των σκοπών της επεξεργασίας.
τους δεδομένα. Ακόμη παραπονούνται ότι η Εν προκειμένω, με την ανακοίνωση του ανω-
προηγούμενη διαχειρίστρια Μ.Β. σε ιδιόχει- τέρου θέματος της ημερήσιας διάταξης προς
ρη επιστολή της προς άλλη συνιδιοκτήτρια τους συνιδιοκτήτες και ενοίκους επιδιώκεται
ανέφερε το ανωτέρω θέμα με συνέπεια να η συμμόρφωση προς τον κανονισμό της
προσβάλλονται έτσι τα προσωπικά τους πολυκατοικίας (επιδιωκόμενος νόμιμος σκο-
δεδομένα. πός). Το δε ενδεχόμενο γνώσης των στοιχείων
Κατά την ακρόαση της υπόθεσης, ο διαχειρι- που αναρτώνται στον εν λόγω πίνακα από
στής Α.Μ. ισχυρίζεται ότι η ανάρτηση της άλλο τρίτο «άσχετο» άτομο δεν συνιστά προ-
ανακοίνωσης του θέματος της γενικής συνέ- σβολή των προσωπικών δεδομένων, αλλά
λευσης των συνιδιοκτητών είναι υποχρεωτι- αναγκαίο νόμιμο περιορισμό του δικαιώματος
κή σύμφωνα με τον κανονισμό της πολυκα- ενόψει της επεξεργασίας προσωπικών δεδο-
τοικίας, οι δε ανακοινώσεις, λόγω έλλειψης μένων που γίνεται για την εξυπηρέτηση επι-
πινακίδας ανακοινώσεων του διαχειριστή, διωκόμενου νόμιμου σκοπού και σύμφωνα με
τοιχοκολλούνται στις δύο εισόδους της την αρχή της αναλογικότητας.
πολυκατοικίας και ειδικότερα, στην πόρτα Ωστόσο, με την τοιχοκόλληση από τον δια-
εισόδου ή δίπλα στην πόρτα του ανελκυστή- χειριστή εξωτερικά της μιας εκ των εισόδων
ρα. Στη συγκεκριμένη πολυκατοικία όπου της πολυκατοικίας γνωστοποιείται στους
υπάρχουν δύο είσοδοι, μια για πρόσβαση στα διερχομένους ότι οι αναφερόμενοι οφείλουν
ένδεκα διαμερίσματα και η άλλη για τα υπό- ορισμένο ποσό που θα επιδιωχθεί δικαστικά,
λοιπα πέντε, η τοιχοκόλληση έγινε σε δύο υποδηλώνοντας ουσιαστικά μια αντίδραση
σημεία, δηλαδή στο εσωτερικό της μιας ως προς την πληρωμή, δικαιολογημένη ή
εισόδου στην οποία είχε πρόσβαση ο διαχει- αδικαιολόγητη, καλόπιστη ή κακόπιστη.
ριστής και στον εξωτερικό χώρο της δεύτε- Αυτό ενέχει ένα στοιχείο μειωτικό για τους
ρης εισόδου, για το λόγο ότι ο διαχειριστής οφειλέτες. Ο διαχειριστής έπρεπε, παρά τις
δεν είχε κλειδιά της εξωτερικής πόρτας και δυσκολίες που διαπιστώθηκαν αναφορικά με
απουσίαζαν οι ένοικοι. την δυνατότητα πρόσβασης, να επιμείνει και
Η πρώην διαχειρίστρια Μ.Β. υποστήριξε ότι να επιδιώξει την τοιχοκόλληση στον εσωτε-
απέστειλε τη ως άνω επιστολή σε συγκεκρι- ρικό χώρο, επιδεικνύοντας κάποια ιδιαίτερη
μένη ιδιοκτήτρια που απουσίαζε από έκτακτη επιμέλεια (όπως π.χ. να επανέλθει σε μη
γενική συνέλευση για να την ενημερώσει για εργάσιμες ώρες όταν πιθανόν να βρίσκονταν
την απόφαση που λήφθηκε σχετικά με οφει- στην οικία τους κάποιοι ένοικοι). Ως εκ τού-
λόμενο ποσό της συνιδιοκτησίας προς τρίτο του, υπήρξε παράβαση του άρθρου 4 του ν.
με την οποία το ποσό που αναλογούσε στους 2472/97.
τρεις καταγγέλλοντες επιμερίστηκε, μετά την Όσον αφορά την αναφορά προσωπικών
άρνησή των ανωτέρω να το καταβάλλουν, δεδομένων των καταγγελλόντων από την
στους υπόλοιπους συνιδιοκτήτες και για τη προηγούμενη διαχειρίστρια, αυτή έγινε στο
διεκδίκηση αυτού δικαστικά. πλαίσιο των καθηκόντων της και είχε ως
Μετά την εξέταση όλων των παραπάνω στοι- σκοπό την ενημέρωση συνιδιοκτήτη ο οποί-
χείων και κατόπιν διαλογικής συζήτησης, ος δεν είχε παραστεί στη γενική συνέλευση
σχετικά με την απόφαση που είχε ληφθεί
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ από τους λοιπούς συνιδιοκτήτες για επιμε-
ρισμό οφειλής και διεκδίκησής της από τους
Κατά το άρθρο 4 παρ. α και β του Ν. τρεις καταγγέλλοντες δικαστικά. Επομένως,
2472/1997, η συλλογή πρέπει να γίνεται κατά η εν λόγω ανακοίνωση ήταν νόμιμη και χωρίς
τρόπο θεμιτό και νόμιμο, για καθορισμένους, τη συγκατάθεση των καταγγελλόντων, εφό-
σαφείς και νόμιμους σκοπούς και να υφίστα- σον ήταν αναγκαία για την εκτέλεση της
νται θεμιτή και νόμιμη επεξεργασία ενόψει συμβατικής υποχρέωσης που υπέχουν οι
των σκοπών αυτών, τα δε επεξεργαζόμενα συνιδιοκτήτες προς καταβολή των κοινό-
στοιχεία πρέπει να είναι συναφή, πρόσφορα χρηστων χρεών, αλλά και της υποχρέωσης
και όχι περισσότερα από όσα κάθε φορά απαι- του διαχειριστή να ενημερώσει τους συνιδιο-
209
κτήτες για απόφαση που έλαβε η Γ. Σ. των γυμναστηρίου, αφού πήραν όλα τα απαιτού-
ιδιοκτητών (άρθρο 5 § 2 περ. α΄). μενα στοιχεία της προσφεύγουσας προκει-
μένου να ανοίξουν την κάρτα πελάτη και να
Για τους λόγους αυτούς της εκδώσουν την κάρτα εισόδου μέλους, και
αφού είχαν περάσει όλα τα προσωπικά της
1. Κρίνει ότι η τοιχοκόλληση από τον διαχειρι- στοιχεία στον υπολογιστή (ονοματεπώνυμο,
στή Α.Μ. της ανακοίνωσης της έκτακτης γενι- δ/νση, επάγγελμα, οικογενειακή κατάσταση,
κής συνέλευσης των συνιδιοκτητών με θέμα ημερομηνία γέννησης), της είπαν χαρακτη-
τη λήψη απόφασης για την είσπραξη δικαστι- ριστικά «να έρθει λίγο πιο εδώ και να κοιτά-
κώς των οφειλόμενων ποσών από τους τρεις ξει ψηλά». Σε ερώτησή της τι εννοούν διαπί-
καταγγέλλοντες στον εξωτερικό χώρο της στωσε έκπληκτη αντικρίζοντας την οθόνη
εισόδου της ως άνω πολυκατοικίας έγινε κατά του υπολογιστή ότι η φωτογραφία της εμφα-
παράβαση του άρθρου 4 του ν.2472/97. νιζόταν στην οθόνη. Κατόπιν ερωτήσεώς της
2. Απευθύνει, σύμφωνα με το άρθρο 21 εάν έχουν γνωστοποιήσει στην Αρχή την
παρ.1εδαφ.α του ν.2472/97, αυστηρή προειδο- εγκατάσταση κλειστού κυκλώματος τηλεό-
ποίηση ενόψει και των προαναφερόμενων ρασης και εάν έχουν πάρει την απαιτούμενη
δυσχερειών, προς τον εν λόγω διαχειριστή άδεια από την Αρχή για αυτή την επεξεργα-
ώστε η ανάρτηση στο μέλλον των θεμάτων της σία, τη διαβεβαίωσαν ότι δεν πρέπει να ανη-
γενικής συνέλευσης προς ενημέρωση των συχεί, και κάλεσαν τον υπεύθυνο του γυμνα-
συνιδιοκτητών/ενοίκων να γίνεται στον εσω- στηρίου να της δώσει τις ανάλογες εξηγή-
τερικό χώρο της πολυκατοικίας, στην είσοδο σεις. Ο ιδιοκτήτης του γυμναστηρίου όχι
αλλά σε διακριτικό σημείο (π.χ. σε κάποια μόνον δεν της απάντησε, αλλά της είπε με
ενδεχόμενη εσοχή τοίχου), ώστε να είναι αντι- επιθετικό ύφος ότι «δεν έχει να πάρει άδεια
ληπτή από όλους τους ενοίκους της πολυκα- από καμία Αρχή και εάν επιθυμούσε να ακύ-
τοικίας κατά την καθημερινότητά τους, να ρωνε την εγγραφή της».
γίνεται δηλαδή σε τέτοιο χώρο ώστε να είναι Κατόπιν αλληλογραφίας με τον υπεύθυνο
πρόσφορη και εφικτή η ενημέρωση των ενοί- επεξεργασίας και συγκεκριμένα στο από
κων της πολυκατοικίας. 14.5.2003 έγγραφό του προς την Αρχή ο ιδιο-
κτήτης του γυμναστηρίου Θ. Σ. αναφέρει ότι
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 48 / 2005 το γυμναστήριο δεν τηρεί αρχείο με ευαί-
σθητα δεδομένα των πελατών και για αυτόν
Φωτογράφηση πελατών-μελών τον λόγο δεν έχει υποβάλει γνωστοποίηση
γυμναστηρίου κατά την είσοδο τήρησης αρχείου. Τηρεί μόνον αρχείο
τους στο χώρο πελατών και προμηθευτών σε ηλεκτρονική
μορφή, το οποίο αρχείο δεν διαβιβάζεται
Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: ούτε κοινοποιείται σε τρίτους, και τηρείται
Με την από 4.3.2003 αναφορά της η Ε. Π. έως έξι μήνες από την τελευταία εγγραφή.
ζητά την παρέμβαση της Αρχής ώστε να δια- Όσον αφορά την εγκατάσταση κλειστού
γραφούν τα προσωπικά δεδομένα της από το κυκλώματος τηλεόρασης αναφέρει ότι η
αρχείο της εταιρίας ***, τα οποία όπως φωτογράφηση των μελών του γυμναστηρί-
καταγγέλλει καταχωρήθηκαν παράνομα ου γίνεται ώστε να μην επιτρέπεται η είσο-
χωρίς την προηγούμενη ενημέρωση και δος σε μη μέλη. Συγκεκριμένα, όπως ανα-
συγκατάθεσή της και να επιβληθούν στην φέρει στην απάντησή του προς την Αρχή,
εταιρία ως υπεύθυνη επεξεργασίας των κατά την είσοδο του μέλους, ο οποίος
δεδομένων αυτών οι ανάλογες κυρώσεις. κάνει χρήση της προσωπικής του κάρτας,
Ειδικότερα, στην προσφυγή της καταγγέλλει αυτομάτως εμφανίζεται στην οθόνη του
τα εξής: υπολογιστή η φωτογραφία του, ώστε να
Στις 3 Μαρτίου 2003 η προσφεύγουσα προ- είναι δυνατός ό έλεγχος των εισερχομένων
σήλθε στο Γυμναστήριο *** με σκοπό να στο χώρο του γυμναστηρίου.
εγγραφεί μέλος του γυμναστηρίου. Οι δύο H Αρχή, αφού έλαβε υπόψη τα στοιχεία της
υπάλληλοι του γραφείου υποδοχής του ανωτέρω καταγγελίας, κάλεσε με την από
210
11.11.2003 και με αριθμ. πρωτ. 2627 κλήση φιο α του Ν. 2472/97 η Αρχή μπορεί να επι-
τον εκπρόσωπο της εταιρίας *** προκειμέ- βάλει προειδοποίηση στους υπεύθυνους
νου να καταθέσει σχετικά με την ανωτέρω επεξεργασίας ή στους τυχόν εκπροσώπους
επεξεργασία. τους για παράβαση των υποχρεώσεων τους
Στη συζήτηση που έγινε για το επίμαχο που απορρέουν από το νόμο και από κάθε
ζήτημα στο συμβούλιο της Αρχής την άλλη ρύθμιση που αφορά την προστασία του
27.11.2003 παρουσιάστηκε ο ιδιοκτήτης ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων
του γυμναστηρίου Γ. Σ. και ο πληρεξούσιος προσωπικού χαρακτήρα.
δικηγόρος του Ι. Κ., οι οποίοι ισχυρίστηκαν Επίσης σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 1 της
ότι στο γυμναστήριο δεν είναι εγκατεστη- από 26.9.2000 «Οδηγίας για τα κλειστά
μένο κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης, αλλά κυκλώματα τηλεόρασης» απαραίτητη προϋ-
στη ρεσεψιόν του γυμναστηρίου έχει τοπο- πόθεση εφαρμογής της Οδηγίας είναι η λήψη
θετηθεί μία κάμερα, με την οποία φωτο- και επεξεργασία δεδομένων προσωπικού
γραφίζεται κάθε νέο μέλος του γυμναστη- χαρακτήρα με κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης.
ρίου και η φωτογραφία του αποθηκεύεται Στην κρινόμενη περίπτωση δεν έχει εφαρμο-
στον υπολογιστή για όσο χρόνο ο πελάτης γή η οδηγία για τα κλειστά κυκλώματα τηλε-
είναι ενεργό μέλος του γυμναστηρίου. Η εν όρασης, γιατί δεν πρόκειται για κλειστό
λόγω φωτογράφηση γίνεται για λόγους κύκλωμα τηλεόρασης με βιντεοσκόπηση
επαλήθευσης της ταυτότητας των πελατών αλλά για απλή φωτογράφηση των πελατών-
και για λόγους ασφαλείας, αφού προηγου- μελών του γυμναστηρίου για λόγους ασφα-
μένως έχουν ενημερωθεί οι πελάτες-μέλη λείας και επαλήθευσης της ταυτότητας τους.
για τη συγκεκριμένη επεξεργασία και τήρη- Ειδικότερα γίνεται η φωτογράφηση των
ση του ανάλογου αρχείου. Εάν δε κάποιος μελών του γυμναστηρίου από κάμερα που
πελάτης δεν εμφανιστεί στο γυμναστήριο λειτουργεί στην είσοδο του γυμναστηρίου
επί έξι μήνες, η φωτογραφία του διαγράφε- και στη συνέχεια η φωτογραφία αποθηκεύε-
ται αυτόματα από τον υπολογιστή. ται στον υπολογιστή όπου τηρείται το αρχείο
Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω των πελατών για όσο χρόνο ο πελάτης είναι
στοιχείων και κατόπιν διαλογικής ενεργό μέλος του γυμναστηρίου και αφού
συζήτησης προηγουμένως έχουν ενημερωθεί οι πελάτες-
μέλη για τη συγκεκριμένη επεξεργασία. Εάν
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ δε κάποιος πελάτης δεν εμφανιστεί στο
γυμναστήριο επί έξι μήνες, η φωτογραφία του
1. Σύμφωνα με το άρθρο 2α του Ν. 2472/97 διαγράφεται αυτόματα από τον υπολογιστή.
«Δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα συνιστά Η εν λόγω φωτογράφηση αποτελεί αρχείο
κάθε πληροφορία που αναφέρεται στο υπο- προσωπικών δεδομένων που υπάγεται στις
κείμενο των δεδομένων». διατάξεις του ν. 2472/1997, εφόσον οι φωτο-
Επίσης σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου γραφίες των μελών του γυμναστηρίου συλ-
4 παρ. 1 περ. β «τα δεδομένα προσωπικού λέγονται και στη συνέχεια αποθηκεύονται
χαρακτήρα για να τύχουν νόμιμης επεξεργα- στον υπολογιστή, όπου και τηρούνται για
σίας πρέπει να είναι συναφή, πρόσφορα και όσο χρόνο οι πελάτες είναι μέλη του γυμνα-
όχι περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτεί- στηρίου για λόγους ασφαλείας καθώς και για
ται εν όψει των σκοπών της επεξεργασίας». την επαλήθευση της ταυτότητας των πελα-
Σύμφωνα με το άρθρο 7Α περ. 1β του ιδίου τών κατά την είσοδο τους στο γυμναστήριο.
νόμου «Ο υπεύθυνος επεξεργασίας απαλ- Επομένως σύμφωνα με τις διατάξεις του
λάσσεται από την υποχρέωση γνωστοποίη- άρθρου 7Α περ. 1β του ν. 2472/1997 ο υπεύ-
σης του άρθρου 6 και από την υποχρέωση θυνος επεξεργασίας απαλλάσσεται από την
λήψης άδειας του άρθρου όταν η επεξεργα- υποχρέωση γνωστοποίησης στην Αρχή και
σία αφορά πελάτες ή προμηθευτές, εφόσον την λήψη αδείας, εφόσον πρόκειται για
τα δεδομένα δεν διαβιβάζονται ούτε κοινο- αρχείο πελατών.
ποιούνται σε τρίτους.». Θέμα υπάρχει με τις αρχές της αναλογικό-
Τέλος σύμφωνα με το άρθρο 21 παρ. 1 εδά- τητας και αναγκαιότητας της συγκεκριμέ-
211
νης επεξεργασίας. Πιο συγκεκριμένα, η του δεδομένων κατά τη διενέργεια προανάκρι-

φωτογράφηση των πελατών του γυμναστη- σης σε βάρος του από τη *** (στρατιωτική
ρίου και η αποθήκευση της φωτογραφίας υπηρεσία), καθώς και τις από 27.1.03, 3.2.03,
τους σε ηλεκτρονικό αρχείο για όσο χρόνο 10.2.03, 24.3.03 και 31.3.03 αναφορές του προς
είναι μέλη του γυμναστηρίου, υπερβαίνει την Υπηρεσία του.
το σκοπό επεξεργασίας που είναι η επαλή- β. Το με αριθ. *** έγγραφο ΓΕΣ *** (γρα-
θευση της ταυτότητας των πελατών κατά φείο/τμήμα) και τα συνημμένα σε αυτό
την είσοδο τους στο γυμναστήριο, καθώς έγγραφα, μεταξύ των οποίων, και το με
και ο αποκλεισμός της εισόδου σε μη μέλη αριθ.*** έγγραφο ΓΕΣ *** (διεύθυνση/γραφείο).
του γυμναστηρίου και είναι επαχθής για τα γ. Τη με αριθ.*** Διαταγή Προανάκρισης του
υποκείμενα των δεδομένων, διότι δημιουρ- Δ/τή *** (προαναφερθείσας στρατιωτικής
γεί ζήτημα επικινδυνότητας τόσο για τα υπηρεσίας) προς τον Αντισ/ρχη Μ. Π. για τη
ίδια τα πρόσωπα που φωτογραφίζονται όσο διερεύνηση του Προσωπικού Υπολογιστή του
και για την ασφάλεια τήρησης των δεδομέ- προσφεύγοντος, την από 23.1.03 έκθεση αυτο-
νων τους στο ηλεκτρονικό αρχείο, εφόσον ψίας που συντάχθηκε στο πλαίσιο της διενέρ-
η φωτογραφία μπορεί να αναπαραχθεί ή να γειας της προανάκρισης αυτής και το από
διαβιβασθεί και επιδέχεται τεχνική επεξερ- 24.1.03 Σήμα *** (προαναφερθείσας στρατιω-
γασία. Επομένως, η φωτογράφηση των τικής υπηρεσίας) προς τον Εισαγγελέα Στρα-
πελατών του γυμναστηρίου και η αρχειοθέ- τοδικείου ***.
τησή τους στη συνέχεια υπερβαίνει τις δ. Το με αριθ.*** έγγραφο της *** (προαναφερ-
αρχές της αναλογικότητας και αναγκαιότη- θείσας στρατιωτικής υπηρεσίας), με το οποίο
τας της συγκεκριμένης επεξεργασίας και γι' διαβιβάσθηκε ο φάκελος της προανάκρισης
αυτό η επεξεργασία δεν είναι νόμιμη. Ως εκ που διενεργήθηκε στην Εισαγγελία Στρατοδι-
τούτου, αντί της συγκεκριμένης μορφής κείου *** και τη με αριθ.*** Πράξη του Εισαγ-
επεξεργασίας με φωτογράφηση θα πρέπει γελέα του Στρατοδικείου***, με την οποία
να ακολουθείται άλλη διαδικασία κατά την τέθηκε στο αρχείο μήνυση κατά του προσφεύ-
εγγραφή νέου μέλους στο γυμναστήριο, γοντος.
όπως π.χ. η έκδοση κάρτας μέλους με ε. Τα λοιπά στοιχεία του φακέλου
φωτογραφία. Μετά από διαλογική συζήτηση μεταξύ των
μελών της
Για τους λόγους αυτούς
1. ΚΡΙΝΕΙ ότι η συγκεκριμένη επεξεργασία
είναι παράνομη. Α.α.- Σύμφωνα με το άρθρο 2 του ν. 2472/97
2. ΑΠΕΥΘΥΝΕΙ σύσταση στον ιδιοκτήτη του «Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου νοού-
γυμναστηρίου *** Γ. Σ. να τροποποιήσει τη δια- νται ως:
δικασία η οποία ακολουθείται κατά την εγγρα- α) “Δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα”, κάθε
φή νέου μέλους στο γυμναστήριο. πληροφορία που αναφέρεται στο υποκείμενο
των δεδομένων. ….
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 49 / 2005 γ) “Υποκείμενο των δεδομένων”, το φυσικό
πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδο-
Η νομιμότητα συλλογής προσωπι- μένα….
κών δεδομένων στο πλαίσιο προανα- δ) “Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού
κρίσεως κρίνεται αποκλειστικά από χαρακτήρα” (“επεξεργασία”), κάθε εργασία ή
τον αρμόδιο δικαστικό/εισαγγελικό σειρά εργασιών που πραγματοποιείται, από το
λειτουργό Δημόσιο ή από νομικό πρόσωπο δημοσίου
δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου ή ένωση προσώ-
Η Αρχή αφού έλαβε υπόψη : πων ή φυσικό πρόσωπο με ή χωρίς τη βοήθεια
α. Την προσφυγή του Ταγματάρχη Ν. Α. (αρ. αυτοματοποιημένων μεθόδων και εφαρμόζο-
πρωτ. 173 & 174/3.11.2003, 248/12.2.2003, νται σε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα,
3507/25.10.2004) για παραβίαση προσωπικών όπως η συλλογή, η καταχώριση, η οργάνωση,
212
η διατήρηση ή αποθήκευση, η τροποποίηση, η καταδίκες ή μέτρα ασφάλειας….»

εξαγωγή, η χρήση, η διαβίβαση, η διάδοση ή δ.- Σύμφωνα με το άρθρο 7Α παρ. 1 του ίδιου
κάθε άλλης μορφής διάθεση, η συσχέτιση ή ο νόμου «Ο υπεύθυνος επεξεργασίας απαλλάσ-
συνδυασμός, η διασύνδεση, η δέσμευση (κλεί- σεται από την υποχρέωση γνωστοποίησης του
δωμα), η διαγραφή, η καταστροφή άρθρου 6 και από την υποχρέωση λήψης
ε) “Αρχείο δεδομένων προσωπικού χαρακτή- άδειας του άρθρου 7 του παρόντος νόμου στις
ρα” (“αρχείο”), σύνολο δεδομένων προσωπι- ακόλουθες περιπτώσεις ….. περ. στ) Όταν η
κού χαρακτήρα, τα οποία αποτελούν ή μπορεί επεξεργασία γίνεται από δικαστικές αρχές ή
να αποτελέσουν αντικείμενο επεξεργασίας, υπηρεσίες στο πλαίσιο απονομής της δικαιο-
και τα οποία τηρούνται είτε από το Δημόσιο ή σύνης ή για την εξυπηρέτηση των αναγκών
από νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, ή της λειτουργίας τους»
ιδιωτικού δικαίου ή ένωση προσώπων ή φυσι- ε.- Σύμφωνα με το άρθρο 24 § 5 του ίδιου
κό πρόσωπο. νόμου «Οι διατάξεις των άρθρων 11, 12, 13 και
ζ) “Υπεύθυνος επεξεργασίας”, οποιοσδήποτε 19 παρ. 1 του παρόντος νόμου δεν εφαρμόζο-
καθορίζει το σκοπό και τον τρόπο επεξεργασί- νται στο ποινικό μητρώο και στα υπηρεσιακά
ας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, αρχεία που τηρούνται από τις αρμόδιες δικα-
όπως φυσικό ή νομικό πρόσωπο, δημόσια στικές αρχές για την εξυπηρέτηση των ανα-
αρχή ή υπηρεσία ή οποιοσδήποτε άλλος οργα- γκών της ποινικής δικαιοσύνης και στο πλαί-
νισμός. Όταν ο σκοπός και ο τρόπος της επε- σιο της λειτουργίας της».
ξεργασίας καθορίζονται με διατάξεις νόμου ή στ.- Σύμφωνα με τη με αριθ. 147/2001 απόφα-
κανονιστικές διατάξεις εθνικού ή κοινοτικού ση της Αρχής :
δικαίου, ο υπεύθυνος επεξεργασίας ή τα ειδι- α) Όταν τα προσωπικά δεδομένα έχουν προ-
κά κριτήρια βάσει των οποίων γίνεται η επιλο- σκομισθεί σε δικαστική ή εισαγγελική αρχή
γή του καθορίζονται αντίστοιχα από το εθνικό και ευρίσκονται στον φάκελο της δικογραφί-
ή το κοινοτικό δίκαιο». ας, ή αποτελούν μέρος προανακριτικού ή
β.- Σύμφωνα με το άρθρο 5 § 1 του ίδιου νόμου ανακριτικού υλικού η Αρχή δεν έχει αρμοδιό-
«Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρα- τητα γιατί ο φάκελος της δικογραφίας εκκρε-
κτήρα επιτρέπεται μόνον όταν το υποκείμενο μούς δίκης και κατ' αναλογία το ανακριτι-
των δεδομένων έχει δώσει τη συγκατάθεσή κό/προανακριτικό υλικό, δεν αποτελεί αρχείο
του», ενώ, κατά το άρθρο 5 § 2 «Κατ' εξαίρε- σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 2472/97.
ση επιτρέπεται η επεξεργασία και χωρίς τη β) Όσον αφορά την νομιμότητα της συλλο-
συγκατάθεση, όταν: …. β) Η επεξεργασία γής προσωπικών δεδομένων και τη χρήση
είναι αναγκαία για την εκπλήρωση υποχρεώ- τους όταν εκκρεμεί δίκη ή διενεργείται προ-
σεως του υπευθύνου επεξεργασίας, η οποία ανάκριση ή ανάκριση, ο δικαστικός ή εισαγ-
επιβάλλεται από το νόμο. δ) Η επεξεργασία γελικός λειτουργός είναι αρμόδιος να κρίνει,
είναι αναγκαία για την εκτέλεση έργου δημο- στο πλαίσιο της αξιολόγησης των αποδεικτι-
σίου συμφέροντος ή έργου που εμπίπτει στην κών μέσων ή του ανακριτικού υλικού, αν η
άσκηση δημόσιας εξουσίας και εκτελείται από συλλογή των δεδομένων είναι σύμφωνη με
δημόσια αρχή ή έχει ανατεθεί από αυτή είτε τις διατάξεις του νόμου, δεδομένου μάλιστα
στον υπεύθυνο επεξεργασίας είτε σε τρίτο, ότι το δικαίωμα προστασίας των προσωπι-
στον οποίο γνωστοποιούνται τα δεδομένα». κών δεδομένων του ατόμου κατοχυρώνεται
γ.- Σύμφωνα με το άρθρο 7 § 2 του ίδιου πλέον και συνταγματικά στο άρθρο 9 Α του
νόμου «Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η συλλογή Συντάγματος. Τα ανωτέρω ισχύουν και σε
και η επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένων, περίπτωση εισαγγελικής παραγγελίας, κατά
καθώς και η ίδρυση και λειτουργία σχετικού την οποία ο αρμόδιος εισαγγελικός λειτουρ-
αρχείου, ύστερα από άδεια της Αρχής, όταν γός εφαρμόζει προκειμένου να εκδώσει την
…….. ε) η επεξεργασία εκτελείται από Δημό- παραγγελία τις σχετικές διατάξεις του νόμου
σια Αρχή και είναι αναγκαία είτε…. είτε ββ) και συνεπώς αυτός στον οποίο απευθύνεται
για την εξυπηρέτηση των αναγκών εγκλημα- οφείλει να συμμορφώνεται σχετικά.
τολογικής ή σωφρονιστικής πολιτικής και Κατά συνέπεια, ο αρμόδιος εισαγγελικός ή
αφορά τη διακρίβωση εγκλημάτων, ποινικές δικαστικός λειτουργός είναι αποκλειστικά
213
αρμόδιος να κρίνει την νομιμότητα συλλογής αντικείμενο την χωρίς άδεια εισαγωγή του
και χρήσης δεδομένων που βρίσκονται στην υπολογιστή στη μονάδα και όχι τη διαπίστω-
δικογραφία που εξετάζει. ση, αν και σε ποιό βαθμό καταχωρίζονται σε
Β. Από τα στοιχεία του φακέλου προέκυψαν αυτόν διαβαθισμένα έγγραφα της Υπηρεσίας,
τα εξής: όπως στην προκείμενη περίπτωση.
α.- Την 23.1.2003 διατάχθηκε προανάκριση γ.- Η προανάκριση διατάχθηκε μετά από
σε βάρος του προσφεύγοντος, Ταγματάρχη ενημέρωση του Εισαγγελέα του Στρατοδι-
*** (τμήματος) Ν. Α., με την υπ' αριθμ. *** κείου *** και προφορική έγκρισή του προς
διαταγή του Διοικητή της *** (προαναφερ- το Διοικητή της *** (προαναφερθείσας στρα-
θείσας στρατιωτικής υπηρεσίας), με σκοπό τιωτικής υπηρεσίας) σε εφαρμογή του
να ελεγχθεί, αν υπάρχουν στον προσωπικό άρθρου 201 § 2 του ΣΠΚ. Και αμφισβητεί μεν
Η/Υ του στοιχεία που έχουν σχέση με δια- ο προσφεύγων τη νομιμότητά της, θεωρώ-
βαθμισμένες πληροφορίες της Υπηρεσίας ντας ότι έγινε χωρίς να υπάρχουν υπόνοιες
και οποιαδήποτε στοιχεία που αφορούν την σε βάρος του και χωρίς έγγραφη παραγγελία
*** (προαναφερθείσα στρατιωτική υπηρε- του Εισαγγελέα, πέραν όμως από το γεγονός
σία) εν γένει. Ο έλεγχος αυτός διατάχθηκε ότι η Αρχή δεν είναι αρμόδια να κρίνει τη
δεδομένης της αποστολής της ***(προανα- νομιμότητα ή όχι μιας δικαστικής ενέργειας,
φερθείσας στρατιωτικής υπηρεσίας), στην από το επικαλούμενο άρθρο του ΣΠΚ δεν
οποία μεταξύ άλλων, εμπίπτει και η υποστή- προκύπτει, ότι η παραγγελία πρέπει να είναι
ριξη των σύγχρονων οπλικών συστημάτων οπωσδήποτε έγγραφη, ενώ παράλληλα ο
των ενόπλων δυνάμεων, με ψηφιακά γεω- Εισαγγελέας εκδίδοντας την πράξη, με την
γραφικά δεδομένα, τα οποία κατασκευάζει οποία έκλεισε η προανακριτική ενέργεια σε
και διακινεί με αυστηρούς κανόνες ασφαλεί- βάρος του προσφεύγοντος, εξέτασε την υπό-
ας για την αποφυγή διαρροής τους σε ανεπι- θεση κατουσίαν, από το οποίο προκύπτει ότι
θύμητες κατευθύνσεις, διαρροή, στην οποία θεώρησε τυπικά σύννομη τη διενέργειά της.
η διακίνηση των δεδομένων αυτών σε Πρέπει να σημειωθεί εξάλλου, ότι για την
ψηφιακή μορφή (Laptop, CD, δισκέτες κλπ.) έλλειψη νομιμότητας της προανακριτικής
είναι εκτεθειμένη. διαδικασίας ο προσφεύγων υπέβαλε αναφο-
β.- Τον ιδιωτικό φορητό αυτό υπολογιστή ρές παραπόνων στην υπηρεσία του, τις οποί-
είχε εισαγάγει και χρησιμοποιούσε στην ες στη συνέχεια ουσιαστικά ανακάλεσε,
Υπηρεσία του στο Στρατόπεδο *** (***), ζητώντας με νεότερες όμοιες να μην
[προαναφερθείσα στρατιωτική υπηρεσία]), ο ληφθούν υπόψη, επειδή όπως ισχυρίστηκε,
προσφεύγων, παρά τη ρητή απαγόρευση από δεν τον εξέφραζαν πραγματικά. Βλ. από 24-
την ***της *** (προαναφερθείσας στρατιωτι- 3-2003 και 31-3-2003 αναφορές του, στις
κής υπηρεσίας), σύμφωνα με την οποία οποίες υπάρχει παράκλησή του να τύχει
«Απαγορεύεται από όλους τους εργαζομέ- επιεικούς αντιμετώπισης σε τυχόν παραλεί-
νους εντός Στρατοπέδου η εισαγωγή, εξαγω- ψεις ή πειθαρχικά παραπτώματα στα οποία
γή και χρήση εντός Στρατοπέδου, ιδιωτικών υπέπεσε κατά την παραπάνω περίοδο υπό
μέσων επεξεργασίας και αποθήκευσης (Η/Υ, το κράτος των προβλημάτων του, αίτημά
δισκέτες CD-ROM κλπ) ψηφιακών γεωγρα- που έγινε δεκτό από την Υπηρεσία, η οποία
φικών πληροφοριών-δεδομένων, χωρίς την και ματαίωσε την περαιτέρω διαδικασία,
έγκριση του Στρατοπεδάρχη», της οποίας προκειμένου να επιτευχθεί πνεύμα μονάδας
διαταγής είχε λάβει ή όφειλε να είχε λάβει και ομοψυχίας μεταξύ των στελεχών της.
γνώση. Και ισχυρίζεται μεν ο προσφεύγων δ.- Σε εκτέλεση της διαταγής προς διενέρ-
ότι είχε λάβει άτυπη προφορική έγκριση γι' γεια προανάκρισης μετέβη αυθημερόν ο
αυτό από το Διοικητή της *** (προαναφερ- Αντισυνταγματάρχης *** (τμήματος) Π. Μ.
θείσας στρατιωτικής υπηρεσίας) (βλ. την στο γραφείο του προσφεύγοντος και προέβη
από 10.2.2003 υπηρεσιακή του αναφορά), σε έλεγχο του προσωπικού φορητού υπολο-
πέραν όμως από το ότι το γεγονός αυτό δεν γιστή του (laptop). Ο έλεγχος διεξήχθη
επιβεβαιώνεται, η επαλήθευσή του θα είχε παρουσία του προσφεύγοντος και του
κρίσιμη σημασία, αν η προανάκριση είχε ως Ταγ/ρχη Κ. Γ. που προσελήφθη ως Γραμματέ-
214
ας. Για τον έλεγχο αυτό συντάχθηκε αυθημε- word document που περιέχει τους κωδικούς
ρόν έκθεση αυτοψίας, την οποία υπογρά- αριθμούς (pins) των πιστωτικών και χρεω-
φουν ο προσφεύγων, ο προανακριτής και ο στικών του καρτών, 2) word document με
Γραμματέας. τους αριθμούς τραπεζικών λογαριασμών, με
ε.- Η έρευνα στον προσωπικό υπολογιστή τα χρηματικά υπόλοιπα κλπ. 3) προσωπική
του προσφεύγοντος, όπως προκύπτει από το αλληλογραφία, 4) word document με θέματα
περιεχόμενό της έκθεσης αυτοψίας, έγινε υγείας και 5) τεχνικές εκθέσεις πραγματο-
αρχικά με βάση λέξεις-κλειδιά με σκοπό την γνωμοσύνης που διενήργησε μετά από ανά-
αναζήτηση πληροφοριών - εγγράφων που θεση από το Πρωτοδικείο και Εφετείο *** με
έχουν σχέση με διαβαθμισμένα στοιχεία της την ειδικότητα του ***. Σύμφωνα με την
Υπηρεσίας και ακολούθησε λεπτομερής έκθεση αυτοψίας ο έλεγχος έγινε με τη
έλεγχος όλων των αρχείων του προσωπικού συναίνεση του προσφεύγοντος, την οποία ο
υπολογιστή του. τελευταίος περιορίζει, ωστόσο, στο από
στ.- Ο έλεγχος αυτός εξάλλου είχε περαιτέ- 31.1.03 έγγραφό του προς την Αρχή σε «υπο-
ρω τα ακόλουθα χαρακτηριστικά. καταλόγους και αρχεία που δεν αφορούσαν
αα. Διενεργήθηκε για λόγους δημοσίου συμ- τα προσωπικά (του) δεδομένα», προσδιορί-
φέροντος και συγκεκριμένα στα πλαίσια δια- ζοντας ταυτόχρονα στο ίδιο έγγραφο ότι είχε
σφαλίσεως του απόρρητου υλικού και πλη- τονίσει ότι δεν επιθυμούσε «να ερευνηθούν
ροφοριών του Στρατού. προσωπικά (του) αρχεία»
ββ. Ήταν απολύτως αναγκαίος και πρόσφο- η.- Ο έλεγχος που πραγματοποιήθηκε είχε
ρος, διότι τα ψηφιακά *** δεδομένα υπάρ- τα ακόλουθα ευρήματα :
χουν σε διάφορες μορφές, μεταξύ των οποί- «1. Ο Η/Υ Compaq Presario 2700 διαθέτει
ων και σε μορφή αρχείων κειμένου (π.χ. κάρτα δικτύου και μόντεμ.
συντεταγμένες ***) και συνεπώς για να είναι 2. Η κάρτα δικτύου δεν έχει ρυθμιστεί για
πλήρης πρέπει να ανοίγονται και να ελέγχο- σύνδεση στο διαδίκτυο.
νται όλοι οι τύποι αρχείων, δεδομένου ότι το 3. Το μόντεμ ήταν ρυθμισμένο για σύνδεση
όνομα του αρχείου δεν εξασφαλίζει, αν το στο διαδίκτυο.
περιεχόμενό του είναι διαβαθμισμένο ή όχι. 4. Η ημερομηνία του Η/Υ ήταν 23 Ιαν. 2002
γγ. Λόγω της ιδιομορφίας και της ιδιαιτερό- και όχι 2003.
τητας του αντικειμένου της έρευνας αρχείων 5. Στο χώρο εργασίας του Τχη Α. Ν. υπάρχουν
Η/Υ δεν ήταν δυνατή η εξαίρεση και απομό- μπρίζες μόνο του δικτύου χορήγησης το
νωση προσωπικών αρχείων χωρίς να διαπι- οποίο είναι απομονωμένο από το υπόλοιπο
στωθεί το περιεχόμενο του κάθε ηλεκτρονι- δίκτυο της Υπηρεσίας. Στο δίκτυο χορήγησης
κού αρχείου. Τόσο περισσότερο, όσο η τήρη- δεν διακινούνται διαβαθμισμένα στοιχεία.
ση στον προσωπικό Η/Υ του αξιωματικού 6. Έγινε έρευνα στον Η/Υ με λέξεις κλειδιά
αρχείων με υπηρεσιακά θέματα ήταν μη με σκοπό την αναζήτηση πληροφοριών -
νόμιμη και επιπλέον εγκυμονούσε κινδύ- εγγράφων που έχουν σχέση με διαβαθμισμέ-
νους, για την Υπηρεσία και γενικότερα για να στοιχεία της Υπηρεσίας και κατόπιν
την ασφάλεια του Στρατεύματος, λόγω του λεπτομερής έλεγχος όλων των αρχείων.
αντικειμένου της *** (προαναφερθείσας 7. Βρέθηκαν μεμονωμένα διαγράμματα κλ.
στρατιωτικής υπηρεσίας), γεγονός που υπο- 1:1500 της *** μη διαβαθμισμένων περιοχών.
χρέωνε τη Διοίκηση να λάβει άμεσα όλα τα 8. Βρέθηκαν τα στοιχεία ***εργασιών που
απαραίτητα μέτρα για την προστασία της έγιναν από τον Τχη Α. Ν. στις περιοχές ***,
Υπηρεσίας προς αποφυγή του κινδύνου ***, *** και ***.
διαρροής σε ανεπιθύμητες κατευθύνσεις σε 9. Διαπιστώθηκε ότι είχε σβησθεί η πληρο-
περίπτωση απώλειας και χρήσης του φορη- φορία η σχετική με τα προσφάτως επεξεργα-
τού προσωπικού υπολογιστή (laptop) από σμένα στοιχεία και είχε γίνει εκκαθάριση του
αναρμόδια πρόσωπα. δίσκου πριν το κλείσιμο του Η/Υ. Είχαν σβη-
ζ.- Μεταξύ των αρχείων που ελέγχθηκαν στεί φάκελοι εγγράφων με τους παρακάτω
σύμφωνα με καταγγελία του προσφεύγοντος τίτλους [****/προβλήματα, με αποτέλεσμα
που δεν αμφισβητήθηκε, ελέγχθηκαν: 1) να δημιουργούνται συνειρμοί και υπόνοιες
215
για την Υπηρεσία βλ. και έγγραφο***.]: όπως έχει κρίνει η Αρχή σε σειρά αποφάσε-
D:/*** ών της (Βλ. ενδεικτικά απόφαση της Αρχής
D:/*** με αριθμ. 147/2001).
D:/*** γ.- Τη νομιμότητα - όπως και κατά μείζονα
D:/*** λόγο τη σκοπιμότητα - της προανακριτικής
Από τα πιο πάνω στοιχεία τα αρχεία της διαδικασίας, η οποία ενεργείται από δικαστική
τοπογραφικής εργασίας με συντεταγμένες αρχή δεν έχει περαιτέρω αρμοδιότητα να κρί-
στην περιοχή Στρατοπέδου της ***στο νει η Αρχή, όπως δεν έχει αρμοδιότητα να κρί-
****(τοπωνύμιο), όπου ήταν εγκατεστημένη νει οποιαδήποτε σχετική αιτίαση, όπως την
η ελληνική στρατιωτική αποστολή δεν είχαν αιτίαση του προσφεύγοντος ότι κατά τη διε-
βαθμό ασφαλείας «Απόρρητα», αλλά «Εμπι- νεργηθείσα Ε.Δ.Ε. δεν ελήφθη κατάθεση της
στευτικά-Περιορισμένης Χρήσης» προταθείσας από αυτόν μάρτυρος Ε. Σ.
θ. Ο φάκελος που σχηματίσθηκε κατά την δ.- Δεν συντρέχει, κατά συνέπεια, περίπτωση
προανάκριση υπεβλήθη στην Εισαγγελία του επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων, για
Στρατοδικείου ***, με το υπ' αριθμ. την οποία πρέπει να αποφανθεί η Αρχή.
***έγγραφο, ο οποίος (αρμόδιος εισαγγελέ-
ας) αφού τον μελέτησε, έθεσε με την υπ' Για τους λόγους αυτούς
αριθμ. *** πράξη την μήνυση στο αρχείο,
καθώς προέκυψε ότι οι ενέργειες για τις Απορρίπτει την προσφυγή του Ταγματάρχη
οποίες μηνύθηκε ο Ταγματάρχης Ν. Α. δεν Ν. Α. λόγω αναρμοδιότητας.
πληρούν τα υποκειμενικά και αντικειμενικά
στοιχεία των άρθρων 142 και 144 του ΣΠΚ ή ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 50 / 2005
οποιασδήποτε άλλης διάταξης ποινικού
νόμου. Χορήγηση αδείας στον υπεύθυνο
Γ. Ενόψει αυτών και δεδομένου ότι : επεξεργασίας του αρχείου του
α.- Κατά τον έλεγχο του προσωπικού υπολογι- Ειδικού Δικαστηρίου Δωσίλογων για
στή του προσφεύγοντος έγινε επεξεργασία πρόσβαση σε αυτό υποψήφιου διδά-
προσωπικών του δεδομένων, όπως πιστωτι- κτορα Ιστορίας για επιστημονική
κών καρτών κ.λ.π., όπως λεπτομερώς περι- έρευνα
γράφονται στην έκθεση αυτοψίας. Έτσι και αν
δεν υπήρξε αυτοματοποιημένη επεξεργασία Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω:
προσωπικών δεδομένων από τον διενεργήσα- Την αίτηση του Υπουργείου Δικαιοσύνης για
ντα την προανάκριση, με την έννοια ότι δεν γνωμοδότηση της Αρχής σχετικά με το αίτη-
υπήρξε αντιγραφή της μνήμης του υπολογιστή μα του Δ. Κ., υποψήφιου διδάκτορα Ιστορίας
του προσφεύγοντος σε ιδιαίτερο αποθηκευτι- της *** (πανεπιστημιακό ίδρυμα) της ***/***
κό μέσο, η ενέργεια αυτή εμπίπτει καταρχήν (χώρα/πόλη) για πρόσβαση στα αρχεία του
στην αρμοδιότητα της Αρχής, στο μέτρο που Ειδικού Δικαστηρίου Δωσίλογων.
τα ευρήματα του ελέγχου αποτελούν δεδομέ- Η Αρχή εξετάζοντας την παραπάνω αίτηση
να αρχείου. και τα λοιπά στοιχεία του φακέλου και κατό-
β.- Η επεξεργασία αυτή, ωστόσο, έγινε στο πιν διαλογικής συζήτησης
πλαίσιο προανακριτικής διαδικασίας, για την
οποία τηρήθηκε ενήμερος και ενέκρινε ο ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Εισαγγελέας του Στρατοδικείου, με πράξη
του οποίου και έκλεισε και τυπικά η διαδικα- Σύμφωνα με το άρθρ. 7 § 2 περ. στ΄ του ν.
σία αυτή. Τα προσωπικά αυτά δεδομένα στο 2472/1997 «Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η
μέτρο που εντάσσονται στα υπηρεσιακά συλλογή και η επεξεργασία ευαίσθητων
αρχεία της ποινικής δικαιοσύνης, εκφεύγουν δεδομένων, καθώς και η ίδρυση και λειτουρ-
της εφαρμογής του ν. 2472/1997, καθώς τα γία σχετικού αρχείου, ύστερα από άδεια της
στοιχεία της δικογραφίας και κατ' επέκταση Αρχής, όταν η επεξεργασία πραγματοποιεί-
το ανακριτικό/προανακριτικό υλικό δεν απο- ται για ερευνητικούς και επιστημονικούς
τελεί αρχείο με την έννοια του ν. 2472/1997, αποκλειστικά σκοπούς και υπό τον όρο ότι
216
τηρείται η ανωνυμία και λαμβάνονται όλα τα νουν επεξεργασίας δεν υπερβαίνουν τον
απαραίτητα μέτρα για την προστασία των σκοπό της επεξεργασίας και λαμβάνονται τα
δικαιωμάτων των προσώπων στα οποία ανα- οργανωτικά μέτρα για την ασφάλεια των
φέρονται». Το άρθρ. 2 στοιχ. β΄ του ιδίου δεδομένων σύμφωνα με το άρθρ. 10 του προ-
νόμου ορίζει ότι στα ευαίσθητα προσωπικά αναφερθέντος νόμου.
δεδομένα συγκαταλέγονται και αυτά που Όπως έχει κρίνει η Αρχή σε ανάλογες περι-
αφορούν στις ποινικές διώξεις ή καταδίκες πτώσεις (αποφάσεις με αριθμ. 63/2002,
του ατόμου. Σύμφωνα με το άρθρ. 2 στοιχ. δ΄ 53/2003):«στην περίπτωση της ιστορικής
του ιδίου νόμου ως «επεξεργασία δεδομένων έρευνας, όταν αυτή αφορά επαρκώς εξατομι-
προσωπικού χαρακτήρα» ορίζεται, μεταξύ κευμένα πρόσωπα της ιστορίας που βρίσκο-
άλλων, η συλλογή, η αποθήκευση, η εξαγω- νται ακόμα εν ζωή, θα πρέπει ο ερευνητής,
γή, η χρήση, η διάδοση, ή κάθε άλλης μορ- με μέριμνα του υπευθύνου επεξεργασίας, να
φής διάθεση των προσωπικών δεδομένων. λαμβάνει προηγουμένως σχετική άδεια της
Το άρθρ. 4 § 1 στοιχ. α΄ και β΄ του ν. Αρχής». Οπότε η Αρχή χορήγησε την σχετι-
2472/1997 ορίζει, μεταξύ άλλων, ότι ο σκο- κή άδεια προς τον υπεύθυνο επεξεργασίας
πός της επεξεργασίας πρέπει να είναι καθο- του σχετικού αρχείου, από τον οποίο ζητού-
ρισμένος, σαφής και νόμιμος, τα δε δεδομέ- σε ο ερευνητής την πρόσβαση προς εκπλή-
να να είναι συναφή, πρόσφορα και όχι περισ- ρωση του ερευνητικού/επιστημονικού σκο-
σότερα από όσα απαιτούνται ενόψει του πού, «υπό τον όρο ότι θα τηρηθεί η ανωνυμία
σκοπού της επεξεργασίας. των προσώπων στα οποία αναφέρονται τα
Το άρθρ. 10 του ιδίου νόμου ορίζει τα εξής: αιτούμενα στοιχεία, ώστε να αποφευχθεί
«1. Η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού κάθε δυνατότητα ταυτοποίησης» σε κάθε
χαρακτήρα είναι απόρρητη. Διεξάγεται απο- περίπτωση δηλ. με τήρηση της ανωνυμίας
κλειστικά και μόνο από πρόσωπα που κατά τη δημοσιοποίηση των πορισμάτων της
τελούν υπό τον έλεγχο του υπεύθυνου επε- σχετικής έρευνας.
ξεργασίας ή του εκτελούντος την επεξεργα- Η Αρχή με τις με αριθμ. 46, 47/ 2004 αποφά-
σία και μόνον κατ' εντολήν του. (…) 2. Ο σεις της χορήγησε ανάλογη άδεια στον υπεύ-
υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να λαμβά- θυνο επεξεργασίας για την επεξεργασία
νει τα κατάλληλα οργανωτικά και τεχνικά ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων υγείας
μέτρα για την ασφάλεια των δεδομένων και για επιστημονικούς/ερευνητικούς σκοπούς
την προστασία τους από τυχαία ή αθέμιτη με τους εξής όρους: α) η πρόσβαση στα σχε-
καταστροφή, τυχαία απώλεια, αλλοίωση, τικά αρχεία να γίνει στο χώρο τήρησής τους,
απαγορευμένη διάδοση ή πρόσβαση και ώστε να μην εκφύγουν από την σφαίρα επιρ-
κάθε άλλη μορφή αθέμιτης επεξεργασίας. ροής του υπευθύνου επεξεργασίας β) οι
Αυτά τα μέτρα πρέπει να εξασφαλίζουν επί- αιτούντες την πρόσβαση θα εξάγουν από το
πεδο ασφάλειας ανάλογο προς τους κινδύ- αρχείο μόνο όσα στοιχεία τους είναι κατά
νους που συνεπάγεται η επεξεργασία και η την επιστημονική κρίση τους απαραίτητα για
φύση των δεδομένων που είναι αντικείμενο την ολοκλήρωση του συγκεκριμένου ερευνη-
της επεξεργασίας. …» τικού έργου γ) η ανωνυμοποίηση των προ-
Από τις προαναφερθείσες διατάξεις προκύ- σωπικών δεδομένων θα γίνει ήδη κατά τα
πτει ότι η επεξεργασία ευαίσθητων προσω- διάρκεια της πρόσβασης στα δεδομένα
πικών δεδομένων επιτρέπεται υπό τις προϋ- (καθώς, στις κρινόμενες περιπτώσεις, δεν
ποθέσεις του άρθρ. 7 § 2 περ. στ΄ του ν. προέκυψε η ανάγκη των αιτούντων-ερευνη-
2472/1997, δεδομένου ότι ο σκοπός της επε- τών να συνδέσουν τα στοιχεία που ταυτο-
ξεργασίας - όπως, στη συγκεκριμένη περί- ποιούν τα υποκείμενα με τα προσωπικά τους
πτωση, η επιστημονική ιστορική έρευνα με δεδομένα και να καταγράψουν πλήρη -μη
αντικείμενο «τη συγκριτική μελέτη της τιμω- ανωνυμοποιημένα- στοιχεία για την διεξα-
ρίας των συνεργατών των δυνάμεων κατοχής γωγή της έρευνας).
στην ευρωπαϊκή ήπειρο»- είναι νόμιμος (βλ. Από τα στοιχεία του φακέλου προέκυψαν τα
και άρθρ. 16 παρ. 1 Σ.), σαφής και καθορι- εξής:
σμένος και εφόσον τα δεδομένα που τυγχά- Το Υπουργείο Δικαιοσύνης διαβιβάζει αίτη-
217
ση του Δ. Κ., υποψήφιου διδάκτορα Ιστορίας δεδομένα προσώπων που βρίσκονται ακόμα
της *** (πανεπιστημιακό ίδρυμα) (***/ ***), εν ζωή, τυγχάνει εφαρμογής ο ν. 2472/1997 και
(πόλη/ χώρα) για να γνωμοδοτήσει η Αρχή η Αρχή γνωμοδοτεί για τη χορήγηση (ή μη)
σχετικά με το αίτημα του τελευταίου να του αδείας για πρόσβαση στο εν λόγω αρχείο.
επιτραπεί η πρόσβαση στα αρχεία του Ειδι- Επειδή είναι αναγκαία για τον υποψήφιο
κού Δικαστηρίου Δωσίλογων. διδάκτορα Ιστορίας, Δ. Κ. η πρόσβαση στο
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την αίτηση του Δ. σχετικό αρχείο του Ειδικού Δικαστηρίου
Κ. προς την Διεύθυνση Δικαστηρίων του Δωσίλογων (Υπουργείο Δικαιοσύνης), πρέπει
Υπουργείου Δικαιοσύνης (με αριθμ. πρωτ. να του επιτραπεί η πρόσβαση αυτή στο
***), ο αιτών ζητεί την πρόσβαση στα παραπά- παραπάνω αρχειακό υλικό στον τόπο που
νω αρχεία του Ειδικού Δικαστηρίου Δωσίλο- αυτό τηρείται σήμερα -είτε στο Εφετείο Αθη-
γων που βρίσκονται στο αρχείο του Εφετείου νών είτε στα Γενικά Αρχεία του Κράτους-
Αθηνών, γιατί του είναι απαραίτητη για την εφόσον εξάγει μόνο τα δεδομένα που κατά
πραγματοποίηση διδακτορικής διατριβής με την επιστημονική του κρίση είναι απαραίτη-
θέμα τη σύγκριση της εκκαθάρισης των δημό- τα για την ολοκλήρωση της μελέτης του,
σιων υπηρεσιών από συνεργάτες των δυνάμε- καταγράψει μόνο το ιστορικό της κάθε περί-
ων κατοχής μετά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο πτωσης και όχι τα στοιχεία που ταυτοποιούν
στις κατεχόμενες χώρες της Ευρώπης. Η δια- το ιστορικό με συγκεκριμένα πρόσωπα, που
τριβή του πραγματοποιείται στo πανεπιστη- δυνατόν να βρίσκονται ακόμα στη ζωή, και
μιακό ίδρυμα *** (***/ ***) (πόλη/ χώρα) με τηρήσει την ανωνυμοποίηση σε κάθε μεταγε-
επιβλέποντα καθηγητή τον κ. F. H..( Βλ. και νέστερη χρήση των δεδομένων αυτών με π.χ.
την από *** βεβαίωση της ανωτέρω Σχολής δημοσιοποίηση της έρευνας.
σύμφωνα με την οποία ο αιτών είναι εγγε-
γραμμένος στη Σχολή το ακαδημαϊκό έτος Για τους λόγους αυτούς
***-*** ως υποψήφιος διδάκτορας και το θέμα
της διδακτορικής διατριβής του έχει ως εξής: Χορηγεί άδεια στον υπεύθυνο επεξεργασίας
«Το ευρωπαϊκό παράδειγμα απέναντι στο του παραπάνω αρχείου του Ειδικού Δικαστη-
ελληνικό αντι-παράδειγμα: οι δίκες των δωσί- ρίου Δωσίλογων να επιτρέψει στον υποψήφιο
λογων μετά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο»). διδάκτορα Ιστορίας, Δ. Κ., την πρόσβαση στο
Ο Δ. Κ. με το από 16.3.2005 έγγραφό του προς εν λόγω αρχείο με τους εξής όρους: η πρό-
την Αρχή δηλώνει ότι οι λόγοι της έρευνάς του σβαση να γίνει στον τόπο που αυτό τηρείται
στα αρχεία στα οποία ζητεί να του επιτραπεί η σήμερα, και ο ερευνητής να εξάγει μόνο τα
πρόσβαση είναι καθαρά ερευνητικοί και τα δεδομένα που, κατά την επιστημονική του
όποια πορίσματά του υπόκεινται σε όλους κρίση, είναι απαραίτητα για την ολοκλήρωση
τους κανόνες της επιστημονικής δεοντολογί- της μελέτης του, να καταγράψει μόνο το ιστο-
ας. Επισημαίνει δε ότι 60 χρόνια μετά τις δίκες ρικό της κάθε περίπτωσης και όχι τα στοιχεία
η μεγάλη πλειοψηφία των σχετικών περιφε- που ταυτοποιούν το ιστορικό με συγκεκριμέ-
ρειακών αρχείων έχει ήδη περάσει στα κατά να πρόσωπα, που δυνατόν να βρίσκονται
τόπους Γενικά Αρχεία του Κράτους, έχει δηλ. ακόμα στη ζωή, και να τηρήσει την ανωνυμο-
ήδη καταστεί πλήρως προσβάσιμη στην ιστο- ποίηση σε κάθε μεταγενέστερη χρήση των
ρική έρευνα, ενώ στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές δεδομένων αυτών.
χώρες τέτοιες δίκες έχουν ήδη αποτελέσει
αντικείμενο της σχετικής έρευνας εδώ και ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 51 / 2005
δεκαετίες. Τέλος, η χορήγηση άδειας πρόσβα-
σης για την ιστορική έρευνα θα συμβάλει απο- Παράνομη χορήγηση σε τρίτο
φασιστικά στη μελέτη του ιστορικού παρελθό- πιστοποιητικού οικογενειακής
ντος της χώρας μας και στην ένταξή του στο κατάστασης άλλου προσώπου
αντίστοιχο ευρωπαϊκό περιβάλλον του.
Επειδή υπάρχει πιθανότητα ανάμεσα στο Η Αρχή αφού έλαβε υπόψη τα παρακάτω:
αρχειακό υλικό στο οποίο ζητείται η πρόσβα- 1. Την με αριθ. πρωτ. 3092/23.09.04 καταγγελία
ση από τον ερευνητή να υπάρχουν προσωπικά της Ε. Κ. προς την Αρχή (με τα επισυναπτόμε-
218
να σε αυτή έγγραφα) και την με αριθ. πρωτ. Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρα-
139/13.01.05 συμπληρωματική αίτησή της. κτήρα επιτρέπεται μόνον όταν το υποκείμε-
2. Τα με αριθ. πρωτ. 2454/25.10.2004 και νο των δεδομένων έχει δώσει τη συγκατάθε-
2739/26.11.04 έγγραφα της Αρχής προς τον σή του. 2. Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η επε-
Δήμο *** και το με αριθ. πρωτ. *** απαντητικό ξεργασία και χωρίς την συγκατάθεση, όταν:
έγγραφο του Προϊσταμένου Δημοτολογίου. …. α)… ε)…».
3. Τα πρακτικά της συνεδρίασης της 24.02.05 Σύμφωνα με το άρθρ. 10 του ν. 2472/1997 «1.
κατόπιν της από 10.02.05 αναβολής εξέτασης Η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού
της υπόθεσης λόγω κωλύματος της Ε. Χ.-Ρ.. χαρακτήρα είναι απόρρητη. Διεξάγεται απο-
4. Τις καταθέσεις των κληθέντων προσώπων κλειστικά και μόνο από πρόσωπα που
κατά την παραπάνω συνεδρίαση. τελούν υπό τον έλεγχο του υπευθύνου επε-
Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω ξεργασίας ή του εκτελούντος την επεξεργα-
στοιχείων και κατόπιν διαλογικής συζήτησης σίας μόνο κατ΄ εντολήν του. …. 3. Ο υπεύθυ-
νος επεξεργασίας οφείλει να λαμβάνει τα
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ κατάλληλα οργανωτικά και τεχνικά μέτρα για
την ασφάλεια των δεδομένων και την προ-
Κατά τις διατάξεις του ν. 2472/1997 νοούνται στασία τους από τυχαία ή αθέμιτη καταστρο-
ως: «Δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα”, φή, τυχαία απώλεια, αλλοίωση, απαγορευμέ-
κάθε πληροφορία που αναφέρεται στο υπο- νη διάδοση ή πρόσβαση και κάθε άλλη
κείμενο των δεδομένων. .. “Υποκείμενο των μορφή αθέμιτης επεξεργασίας. Αυτά τα
δεδομένων”, το φυσικό πρόσωπο στο οποίο μέτρα πρέπει να εξασφαλίζουν επίπεδο
αναφέρονται τα δεδομένα… “Επεξεργασία ασφάλειας ανάλογο με τους κινδύνους που
δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα” (“επε- συνεπάγεται η επεξεργασία και η φύση των
ξεργασία”), κάθε εργασία ή σειρά εργασιών δεδομένων που είναι αντικείμενο της επε-
που πραγματοποιείται, από το Δημόσιο ή ξεργασίας ..»
από νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου ή Σύμφωνα με το άρθρ. 11 § 3 «Εάν τα δεδομέ-
ιδιωτικού δικαίου ή ένωση προσώπων ή να ανακοινώνονται σε τρίτους, το υποκείμε-
φυσικό πρόσωπο με ή χωρίς τη βοήθεια νο ενημερώνεται για την ανακοίνωση πριν
αυτοματοποιημένων μεθόδων και εφαρμό- από αυτούς».
ζονται σε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, Κατά το άρθρ. 12 «1. Καθένας έχει δικαίωμα
όπως η συλλογή, η καταχώριση, η οργάνωση, να γνωρίζει εάν δεδομένα προσωπικού χαρα-
η διατήρηση ή αποθήκευση, η τροποποίηση, κτήρα που τον αφορούν αποτελούν ή αποτέ-
η εξαγωγή, η χρήση, η διαβίβαση, η διάδοση λεσαν αντικείμενο επεξεργασίας. Προς
ή κάθε άλλης μορφής διάθεση, η συσχέτιση ή τούτο, ο υπεύθυνος επεξεργασίας, έχει υπο-
ο συνδυασμός, η διασύνδεση, η δέσμευση χρέωση να του απαντήσει εγγράφως. 2. Το
(κλείδωμα), η διαγραφή, η καταστροφή. υποκείμενο των δεδομένων έχει δικαίωμα να
Υπεύθυνος επεξεργασίας”, οποιοσδήποτε ζητεί και να λαμβάνει από τον υπεύθυνο
καθορίζει τον σκοπό και τον τρόπο επεξερ- επεξεργασίας, χωρίς καθυστέρηση και κατά
γασίας των δεδομένων προσωπικού χαρα- τρόπο εύληπτο και σαφή, τις ακόλουθες
κτήρα, όπως φυσικό ή νομικό πρόσωπο, πληροφορίες: α) Όλα τα δεδομένα προσω-
δημόσια αρχή ή υπηρεσία ή οποιοσδήποτε πικού χαρακτήρα που το αφορούν, καθώς
άλλος οργανισμός. …» (άρθρο 2 α΄, γ΄, δ΄, ζ΄). και την προέλευσή τους. β) Τους σκοπούς
Σύμφωνα με το άρθρ. 4 § 1 του ν. 2472/1997 της επεξεργασίας, τους αποδέκτες ή τις
«Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για να κατηγορίες αποδεκτών …», «4. Εάν ο υπεύ-
τύχουν νόμιμης επεξεργασίας πρέπει: .. α) θυνος επεξεργασίας δεν απαντήσει εντός
Να συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό και νόμι- δεκαπέντε (15) ημερών ή εάν η απάντησή
μο για καθορισμένους, σαφείς και νόμιμους του δεν είναι ικανοποιητική, το υποκείμενο
σκοπούς και να υφίστανται θεμιτή και νόμι- των δεδομένων έχει δικαίωμα να προσφύγει
μη επεξεργασία εν όψει των σκοπών αυτών. στην Αρχή. …»
….» Τέλος, τα άρθρα 19 § 1 στ΄ και 21 προβλέ-
Όπως ορίζει το άρθ. 5 του ιδίου νόμου «1. πουν διοικητικές κυρώσεις επιβαλλόμενες
219
στους υπευθύνους επεξεργασίας για παρά- για τα καταγγελλόμενα. Ο Προϊστάμενος

βαση υποχρεώσεων που απορρέουν από τον Δημοτολογίου σε απαντητικό έγγραφό του
Ν.2472/1997. Συγκεκριμένα, «1. Η Αρχή επι- προς την Αρχή (εισερχόμενα -αριθ. πρωτ.
βάλλει στους υπεύθυνους επεξεργασίας ή 43/7.01.05) αναφέρει ότι η αιτούσα ουδέποτε
στους τυχόν εκπροσώπους τους τις ακόλου- προσκόμισε πιστοποιητικό με σφραγίδα και
θες διοικητικές κυρώσεις, για παράβαση των υπογραφή υπαλλήλου, παρόλο που της
υποχρεώσεών τους που απορρέουν από τον ζητήθηκε, προκειμένου να εντοπισθεί ο
παρόντα νόμο και από κάθε άλλη ρύθμιση υπάλληλος που το εξέδωσε και να διενεργη-
που αφορά την προστασία του ατόμου από θεί Ε.Δ.Ε. Σύμφωνα με την απάντηση του
την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού Δήμου, συνεπώς, ζητούνται από την αιτούσα
χαρακτήρα : ….. β)Πρόστιμο ποσού από τα στοιχεία εκείνα που λογικώς θα αποτε-
τριακόσιες χιλιάδες (300.000) έως πενήντα λούσαν το πόρισμα της Ε.Δ.Ε.
εκατομμύρια (50.000.000) δραχμές. ….. ε) Κατά την ακρόαση στις 24.02.05 ενώπιον του
Καταστροφή αρχείου ή διακοπή επεξεργασί- Συμβουλίου της Αρχής παρέστησαν η καταγ-
ας και καταστροφή των σχετικών δεδομέ- γέλλουσα Ε. Κ., η Ε. Χ.-Ρ. μετά των πληρεξου-
νων». (άρθ. 21) σίων δικηγόρων τους και ο Προϊστάμενος
Β. Από τα στοιχεία του φακέλου και τις κατα- Δημοτολογίου, και ως εκπρόσωπος του
θέσεις των κληθέντων προσώπων προέκυψε Δημάρχου. Από την ακρόαση δεν κατέστη
ότι: σαφές ποια είναι η τυπική διαδικασία που
Η Ε. Χ.- Ρ. έλαβε από το Τμήμα Δημοτολογί- τηρεί ο Δήμος *** για τη χορήγηση πιστοποι-
ου του Δήμου *** πιστοποιητικό οικογενεια- ητικών, ούτε διευκρινίστηκε πλήρως πώς
κής κατάστασης της καταγγέλλουσας Ε. Κ., τηρείται το βιβλίο πρωτοκόλλου και τι κατα-
χωρίς τη συγκατάθεση αυτής, στο οποίο, γράφεται σε αυτό. Αναφέρθηκε, ωστόσο, από
μεταξύ άλλων, αναγράφεται ότι είναι δια- τον Προϊστάμενο Δημοτολογίου ότι δεν
ζευγμένη, προσωπικό δεδομένο της αιτού- τηρείται αρχείο εξερχομένων και εισερχομέ-
σας το οποίο δεν επιθυμούσε να γίνει δημο- νων εγγράφων εκτός του βιβλίου Πρωτοκόλ-
σίως γνωστό. Το εν λόγω πιστοποιητικό με λου. Ο ίδιος, επιπλέον, διευκρίνισε ότι η
ημερομηνία *** και χειρόγραφο με αριθ. συνήθης διαδικασία έχει ως εξής: το πιστο-
πρωτ. ***, που η αιτούσα προσκόμισε στην ποιητικό τυπώνεται από το κομπιούτερ και
Αρχή, δεν φέρει το όνομα του υπαλλήλου μετά ο υπάλληλος, αφού το υπογράψει ο
που το εξέδωσε. ίδιος, το φέρνει στον Προϊστάμενο του Δημο-
Η καταγγέλλουσα με την υπ' αριθ. πρωτ. *** τολογίου να το υπογράψει ή αν δεν είναι
αίτησή της προς τον Δήμο ***, ζητούσε να αυτός εκεί στην Ληξίαρχο. Σε ερώτηση αν
της γνωστοποιήσει ο Δήμος σε ποιον χορη- τηρεί ο Δήμος αντίγραφα των πιστοποιητικών
γήθηκε το πιστοποιητικό οικογενειακής της που εκδίδει, ο Προϊστάμενος του Δημοτολο-
κατάστασης χωρίς τη συγκατάθεσή της, και γίου απάντησε ότι τηρούν την αίτηση για την
να της δοθεί αντίγραφο της αίτησης, βάσει έκδοση, η οποία και πρωτοκολλείται ηλε-
της οποίας αυτό εκδόθηκε. Ο Δήμος και κτρονικά. Στα πιστοποιητικά οικογενειακής
συγκεκριμένα ο Προϊστάμενος Δημοτολογί- κατάστασης, ειδικότερα, τηρούν αντίγραφο.
ου (κατ' εντολή Δημάρχου), με το υπ' αριθ. Στην προκειμένη περίπτωση, ο/η υπάλληλος
πρωτ. *** απαντητικό του έγγραφο, αναφέ- δεν ζήτησε αίτηση, υπέθεσε ο προϊστάμενος,
ρει ότι εκείνες τις ημέρες λόγω της προεκλο- λόγω φόρτου εργασίας εξαιτίας της προε-
γικής περιόδου (οι βουλευτικές εκλογές κλογικής περιόδου και παρέλειψε να ζητήσει
έλαβαν χώρα την Κυριακή 07.03.04) αποφά- αίτηση ή επίδειξη της αστυνομικής ταυτότη-
σισαν να απλουστεύσουν τη διαδικασία, τας. Ειδικότερα ως προς το επίμαχο πιστο-
δηλαδή να γίνεται δεκτή η προφορική αίτη- ποιητικό, ο Προϊστάμενος του Δημοτολογί-
ση, και για τον λόγο αυτό δεν υπάρχει κατα- ου επιβεβαίωσε, κατά την ημέρα της ακροά-
χωρημένη σχετική γραπτή αίτηση. Η Αρχή σεως, ότι το υπ' αριθ. πρωτ. *** «έφυγε» ως
με το υπ' αριθ. πρωτ. 2454/25.10.2004 και με πιστοποιητικό γέννησης. Επίσης, δήλωσε ότι
το υπ' αριθ. πρωτ. 2739/26.11.04 έγγραφό της τρεις (3) υπάλληλοι χορηγούν πιστοποιητι-
προς τον Δήμο *** ζήτησε τις απόψεις του κά, αλλά δεν ενημέρωσε την Αρχή ως προς
220
το ποιός/ποιά υπάλληλος του Δήμου ήταν ο Δήμος *** έχει παραβεί τις προμνησθείσες
αρμόδιος/α για τη χορήγηση πιστοποιητικών διατάξεις των άρθρων 4 § 1 α΄, 5 §§1, 2, 10 §§
την συγκεκριμένη ημέρα. Κατά τον ίδιο, εφό- 1, 3, 11§ 3 και 12 § 2 του ν. 2472/1997.
σον δεν υπήρχε υπογραφή στο πιστοποιητι-
κό δεν μπορούσε να γνωρίζει ποιος υπάλλη- Για τους λόγους αυτούς
λος το εξέδωσε. Ο Προϊστάμενος του Δημο-
τολογίου δεν διευκρίνισε ούτε αν στις *** 1) Επιβάλλει στον Δήμο *** πρόστιμο ύψους
ήταν ο ίδιος εκεί ή όχι. Επιπροσθέτως, επι- 30.000 ευρώ
βεβαίωσε ότι ο Δήμαρχος δεν προέβη σε 2) Υποχρεώνει την κ. Ε. Χ. - Ρ. να προβεί στην
Ε.Δ.Ε., διότι το έγγραφο που κατατέθηκε δεν καταστροφή του επίμαχου πιστοποιητικού
είχε υπογραφή υπαλλήλου. Την ημέρα της οικογενειακής κατάστασης της καταγγέλ-
ακρόασης η καταγγέλλουσα, Ε. Κ., προσκό- λουσας και κάθε τυχόν αντιγράφου του ώστε
μισε και αντίγραφο του πρωτοκόλλου εισερ- να μην το ξαναχρησιμοποιήσει στο μέλλον,
χομένων - εξερχομένων του Δήμου *** στο και να γνωστοποιήσει στην Αρχή εντός 15
οποίο το εν λόγω πιστοποιητικό φαίνεται ως ημερών από την κοινοποίηση της παρούσας
εξερχόμενο πιστοποιητικό γέννησης χωρίς την καταστροφή αυτού.
να αναγράφεται το όνομα του αιτούντος.
Η Ε. Χ.-Ρ., ερωτώμενη πώς έλαβε το επίμαχο ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 52 / 2005
πιστοποιητικό, δήλωσε την ημέρα της ακρο-
άσεως ότι το είδε πεταμένο στην αυλή της, Μη νόμιμη συλλογή απλών προσω-
το πήρε και το έβαλε στην τσάντα της. Επί- πικών δεδομένων συγγενικών προ-
σης, ότι δεν θυμάται αν το χαρτί ήταν σκι- σώπων εργαζομένων από εργοδό-
σμένο, αλλά θυμάται σίγουρα ότι δεν έφερε τρια εταιρία
υπογραφή. Η ίδια υπέθεσε ότι κάποιος που
γνώριζε την αντιδικία της με την αιτούσα Ε. Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω:
Κ. το πέταξε στην αυλή της. 1). Την υπ' αριθμ. πρωτ. 2801/31.08.04 αίτηση
Επειδή η Ε. Χ.-Ρ. δεν δικαιολόγησε πειστι- του Πανελληνίου Συλλόγου Εργαζομένων ***
κώς την προέλευση του επίμαχου εγγράφου, (όνομα συλλόγου εργαζομένων ασφαλιστικής
συνάγεται ότι η συλλογή του δεν έγινε με ανωνύμου εταιρείας) προς την Αρχή.
νόμιμο και θεμιτό τρόπο (δηλ. συλλέχθηκε 2). Το υπ' αριθμ. πρωτ. 2801/31.08.04
κατά παράβαση του άρθρ. 4 § 1 α΄ του ν. έγγραφο της Αρχής προς τον Πανελλήνιου
2472/1997). Σύλλογο Εργαζομένων ***(όνομα συλλόγου
Επειδή ο Δήμος ***, ως υπεύθυνος επεξερ- εργαζομένων ασφαλιστικής ανωνύμου
γασίας, μπορεί μεν να επεξεργάζεται νομί- εταιρείας)
μως τα προσωπικά δεδομένα που τηρεί υπό 3). Το υπ' αριθμ. πρωτ. 2927/10.09.04
τις προϋποθέσεις του νόμου 2472/1997 και έγγραφο του Πανελλήνιου Συλλόγου Εργαζο-
να ανακοινώνει ή χορηγεί προσωπικά δεδο- μένων ***(όνομα συλλόγου εργαζομένων
μένα σε τρίτους, κατ' εξαίρεση χωρίς την ασφαλιστικής ανωνύμου εταιρείας) προς την
συγκατάθεση του υποκειμένου, αλλά μόνο Αρχή.
στις περιπτώσεις που προβλέπει ο νόμος και 4). Τα υπ' αριθμ. πρωτ. 2043/14.09.04 και
εφόσον αυτά ζητούνται με τη νόμιμη διαδι- 2343/6.10.04 έγγραφα της Αρχής προς την
κασία (έγγραφη αίτηση, τεκμηρίωση π.χ. ***(ανώνυμη ασφαλιστική εταιρία) και το υπ'
υπέρτερου έννομου συμφέροντος). Στην αριθμ. πρωτ. 3557/27.10.04 απαντητικό
κρινόμενη περίπτωση όμως, ο Δήμος *** έγγραφο της *** (ανώνυμης ασφαλιστικής
προέβη στη χορήγηση προσωπικών δεδομέ- εταιρείας)
νων σε τρίτο χωρίς τη συγκατάθεση του υπο- 5) Τη με αριθ. 115/2001 οδηγία για την επε-
κειμένου των δεδομένων και χωρίς τη συν- ξεργασία προσωπικών δεδομένων των εργα-
δρομή των προϋποθέσεων του νόμου, που ζόμενων
δικαιολογούν την άνευ συγκατάθεσης χορή- 6) Το άρθρο 14 παρ. 1 του Ν. 2170/1193, όπως
γηση τους, ενώ παράλληλα δεν τήρησε τα αυτό αντικατέστησε το άρθρο 19 του Ν.
ενδεικνυόμενα μέτρα ασφαλείας. Συνεπώς, 1569/1985
221
5) Τον από το Μάρτιο 1993 Κανονισμό Εργα- περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται
σίας της ***(ανωνύμου ασφαλιστικής εται- εν όψει των σκοπών της επεξεργασίας. γ)Να
ρείας). είναι ακριβή και, εφόσον χρειάζεται, να υπο-
Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω στοι- βάλλονται σε ενημέρωση. δ) Να διατηρού-
χείων και κατόπιν διαλογικής συζήτησης νται σε μορφή που να επιτρέπει τον προσ-
διορισμό της ταυτότητας των υποκειμένων
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ τους μόνο κατά τη διάρκεια της περιόδου
που απαιτείται, κατά την κρίση της Αρχής,
Ι. Κατά τις διατάξεις του Ν.2472/1997 νοού- για την πραγματοποίηση των σκοπών της
νται ως: συλλογής τους και της επεξεργασίας τους.
1) «Δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα», Μετά την παρέλευση της περιόδου αυτής, η
κάθε πληροφορία που αναφέρεται στο υπο- Αρχή μπορεί, με αιτιολογημένη απόφασή
κείμενο των δεδομένων. ..» (άρθρο 2 α΄), της, να επιτρέπει τη διατήρηση δεδομένων
«υποκείμενο των δεδομένων» το φυσικό προσωπικού χαρακτήρα για ιστορικούς επι-
πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδομέ- στημονικούς ή στατιστικούς σκοπούς, εφ΄
να…» (άρθρο 2 γ΄), «επεξεργασία δεδομένων όσον κρίνει ότι δεν θίγονται σε κάθε συγκε-
προσωπικού χαρακτήρα» (“επεξεργασία”) κριμένη περίπτωση τα δικαιώματα των υπο-
κάθε εργασία ή σειρά εργασιών που πραγμα- κειμένων τους ή και τρίτων. Η τήρηση των
τοποιείται, από το Δημόσιο ή από νομικό διατάξεων της παραγράφου αυτής βαρύνει
πρόσωπο δημοσίου δικαίου ή ιδιωτικού τον υπεύθυνο επεξεργασίας. 2. Δεδομένα
δικαίου ή ένωση προσώπων ή φυσικό πρό- προσωπικού χαρακτήρα που έχουν συλλε-
σωπο με ή χωρίς τη βοήθεια αυτοματοποιη- χθεί ή υφίστανται επεξεργασία κατά παρά-
μένων μεθόδων και εφαρμόζονται σε δεδο- βαση της προηγούμενης παραγράφου κατα-
μένα προσωπικού χαρακτήρα, όπως η συλ- στρέφονται με ευθύνη του υπεύθυνου επε-
λογή, η καταχώριση, η οργάνωση, η διατήρη- ξεργασίας. Η Αρχή, εάν εξακριβώσει αυτε-
ση ή αποθήκευση, η τροποποίηση, η εξαγω- παγγέλτως ή μετά από σχετική καταγγελία
γή, η χρήση, η διαβίβαση, η διάδοση ή κάθε παράβαση των διατάξεων της προηγούμενης
άλλης μορφής διάθεση, η συσχέτιση ή ο συν- παραγράφου, επιβάλλει την διακοπή της
δυασμός, η διασύνδεση, η δέσμευση (κλεί- συλλογής ή της επεξεργασίας και την κατα-
δωμα), η διαγραφή, η καταστροφή» (άρθρο 2 στροφή των δεδομένων προσωπικού χαρα-
δ΄), ε) «αρχείο δεδομένων προσωπικού χαρα- κτήρα που έχουν ήδη συλλέγει ή τύχει επε-
κτήρα” (“αρχείο”), σύνολο δεδομένων προ- ξεργασίας» (άρθρο 4).
σωπικού χαρακτήρα, τα οποία αποτελούν ή 3) «Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού
μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο επεξερ- χαρακτήρα επιτρέπεται μόνον όταν το υπο-
γασίας, και τα οποία τηρούνται είτε από το κείμενο των δεδομένων έχει δώσει τη συγκα-
Δημόσιο ή από νομικό πρόσωπο δημοσίου τάθεσή του». (άρθρο 5§ 1).
δικαίου, ή ιδιωτικού δικαίου ή ένωση προσώ- Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η επεξεργασία
πων ή φυσικό πρόσωπο» (άρθρο 2 ε), «υπεύ- και χωρίς τη συγκατάθεση, όταν:
θυνος επεξεργασίας» οποιοσδήποτε καθορί- α) Η επεξεργασία είναι αναγκαία για την
ζει τον σκοπό και τον τρόπο επεξεργασίας εκτέλεση σύμβασης, στην οποία συμβαλλό-
των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, μενο μέρος είναι υποκείμενο δεδομένων ή
όπως φυσικό ή νομικό πρόσωπο, δημόσια για τη λήψη μέτρων κατόπιν αιτήσεως του
αρχή ή υπηρεσία ή οποιοσδήποτε άλλος υποκειμένου κατά το προσυμβατικό στά-
οργανισμός» (άρθρο 2 ζ΄). διο.……(β) ….……(γ)……(δ)
2) «Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για ε) Η επεξεργασία είναι απολύτως αναγκαία
να τύχουν νόμιμης επεξεργασίας πρέπει : α) για την ικανοποίηση του έννομου συμφέρο-
Να συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό και νόμι- ντος που επιδιώκει ο υπεύθυνος επεξεργα-
μο για καθορισμένους, σαφείς και νόμιμους σίας ή ο τρίτος ή οι τρίτοι στους οποίους
σκοπούς και να υφίστανται θεμιτή και νόμι- ανακοινώνονται τα δεδομένα και υπό τον
μη επεξεργασία ενόψει των σκοπών αυτών. όρο ότι τούτο υπερέχει προφανώς των
β) Να είναι συναφή, πρόσφορα, και όχι δικαιωμάτων και συμφερόντων των προσώ-
222
πων στα οποία αναφέρονται τα δεδομένα και μέρους τους γνωστοποίηση των αναφερόμε-
δεν θίγονται οι θεμελιώδεις ελευθερίες νων στοιχείων, προκειμένου να διαπιστωθεί
αυτών» (άρθρο 5 παρ.2). η νομιμότητα της επεξεργασίας των εν λόγω
4) «Καθένας έχει δικαίωμα να γνωρίζει εάν δεδομένων και η εξασφάλιση του δικαιώμα-
δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που τον τος της ενημέρωσης των υποκειμένων δεν
αφορούν αποτελούν ή αποτέλεσαν αντικεί- έχουν υποχρέωση ενημέρωσης.
μενο επεξεργασίας. Προς τούτο, ο υπεύθυ- 3. Στη συνέχεια, οι υπάλληλοι με το με αριθ.
νος επεξεργασίας, έχει υποχρέωση να του πρωτ. 2927/10.09.04 έγγραφο τους προς την
απαντήσει εγγράφως». (άρθρο 12 § 1). Αρχή επισυνάπτουν νεότερη ανακοίνωση
5) «Το υποκείμενο των δεδομένων έχει της εταιρίας με την οποία η εταιρεία δηλώνει
δικαίωμα να ζητεί και να λαμβάνει από τον το λόγο της συλλογής, δηλαδή το να διαπι-
υπεύθυνο επεξεργασίας, χωρίς καθυστέρηση στωθεί αν παραβιάζεται ο Κανονισμός Εργα-
και κατά τρόπο εύληπτο και σαφή, τις ακό- σίας της εταιρείας και η από 17.05.87 Εγκύ-
λουθες πληροφορίες: α) Όλα τα δεδο- κλιος σχετικά με τον τρόπο και τη διαδικασία
μένα προσωπικού χαρακτήρα που το αφο- διαμεσολάβησης αυτών στις ασφαλιστικές
ρούν, καθώς και την προέλευσή τους. …» εργασίες.
(άρθρο 12 § 2 α΄). 4. Η Αρχή με τα με αριθ. πρωτ. 2043/14.09.04
6) «Εάν ο υπεύθυνος επεξεργασίας δεν απα- και 2343/6.10.04 έγγραφα της ζήτησε από
ντήσει εντός δεκαπέντε (15) ημερών ή εάν η την εργοδότρια εταιρεία, προκειμένου να
απάντησή του δεν είναι ικανοποιητική, το κρίνει τη νομιμότητα του συγκεκριμένου
υποκείμενο των δεδομένων έχει δικαίωμα να αρχείου, να της γνωρίσει τα παρακάτω:
προσφύγει στην Αρχή. Στην περίπτωση κατά 1. Αν η συλλογή των δεδομένων που ζητού-
την οποία ο υπεύθυνος επεξεργασίας αρνηθεί νται έχει σχέση με την εκτέλεση σύμβασης
να ικανοποιήσει το αίτημα του ενδιαφερόμε- εργασίας
νου, κοινοποιεί την απάντησή του στην Αρχή 2. Ποιος συγκεκριμένα είναι ο σκοπός για τη
και ενημερώνει τον ενδιαφερόμενο ότι μπο- συλλογή προσωπικών δεδομένων τρίτων
ρεί να προσφύγει σε αυτήν». (άρθρο 12 § 4). προσώπων χωρίς τη συγκατάθεση τους, από
ΙΙ. Από τα στοιχεία του φακέλου προέκυψε ποια νομική βάση πηγάζει η αξίωση τους
ότι: αυτή και αν έχουν προβλέψει τον τρόπο με
1. Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Εργαζομένων τον οποίο θα ενημερώσουν τα τρίτα πρόσω-
***(ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας) με πα για τη συλλογή δεδομένων που τα αφο-
τη με αριθ. πρωτ. 2801/31.08.04 αίτηση του ρούν
προς την Αρχή θέτει ως ερώτημα το κατά 3. Τι είδους μέτρα ασφαλείας έχουν ή σκο-
πόσο είναι σύμφωνη με το Ν. 2472/1997 η πεύουν να λάβουν για τη τήρηση του εν λόγω
απαίτηση της εργοδότριας εταιρίας, ***, για αρχείου.
υποβολή δηλώσεων όλων των υπαλλήλων 5. Η ***(ασφαλιστική εταιρεία) με το με
της σχετικά με το αν οι ίδιοι ή συγγενείς τους αριθ. πρωτ. Αρχής 3557/27.10.04 έγγραφο
διαμεσολαβούν ή όχι σε ασφαλιστικές εργα- της απάντησε μεταξύ άλλων τα παρακάτω:
σίες με οποιαδήποτε ιδιότητα (ασφαλιομεσί- H συλλογή των δεδομένων, που ζητούνται,
τες, πράκτορες κ.λ.π.) και αν συνεργάζονται έχει σχέση με την εκτέλεση σύμβασης εργα-
ή όχι με άλλες πλην της εταιρίας, ασφαλιστι- σίας. Ειδικότερα, τόσο από την ατομική
κές εταιρίες. Οι υπάλληλοι με την αίτηση σύμβαση εργασίας του κάθε εργαζόμενου,
τους προς την Αρχή διαμαρτύρονται γιατί η όσο και από τον ισχύοντα κανονισμό Εργα-
από 25.08.05 σχετική ανακοίνωση της εται- σίας (ιδίως των παραγρ. 2, 5 και 9 του
ρίας δεν αναφέρει γιατί εμπλέκουν τρίτους ή άρθρου 31), τον οποίο έχει προσωπικά απο-
το λόγο που χρειάζονται αυτά τα στοιχεία ή δεχθεί κάθε εργαζόμενος, απαγορεύεται
που θα χρησιμοποιηθούν. κάθε ενέργεια ανταγωνιστική προς την εται-
2. Η Αρχή με το με αριθ. πρωτ. 2801/31.08.04 ρεία ή/ και βλαπτική των συμφερόντων της
έγγραφο της προς τους υπαλλήλους απάντη- ή /και επί ζημία της εταιρείας. Κατά την
σε ότι αν η εργοδότρια εταιρία δεν τους ανα- εργοδότρια εταιρεία, εργαζόμενοι της μέσω
κοινώσει το σκοπό για τον οποίο ζητεί την εκ συγγενών τους έως και το τρίτο βαθμό, λει-
223
τουργούν πρακτορεία προς τα οποία διοχε- του άρθρου 5. Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά τα
τεύουν ασφαλιστικές εργασίες της εταιρεί- στοιχεία των ίδιων των υπαλλήλων, αν
ας, με αποτέλεσμα να εισπράττουν πολλα- συντρέχει η περίπτωση α και σε ό,τι αφορά
πλάσια ποσά προμηθειών εις βάρος της τα δεδομένα των συγγενών τους η περ. ε
εταιρείας, η οποία, σε αντίθετη περίπτωση, του άρθρου 5.
αν δηλαδή οι εργασίες αυτές γίνονταν αυτο- Επειδή για προσωπικά δεδομένα, που αφο-
προσώπως από τους ίδιους τους εργαζόμε- ρούν τους ίδιους τους εργαζόμενους η επε-
νους ή από την εταιρεία και δεν διοχετεύο- ξεργασία τους εμπίπτει στη περίπτωση του
νταν παρανόμως και αντισυμβατικώς προς άρθρου 5 παρ. 2 περ α, αφού είναι αναγκαία
τα εν λόγω πρακτορεία, θα επιβαρυνόταν με για την εκτέλεση της σύμβασης στην οποία
πολύ μικρότερες προμήθειες. Επιπλέον, συμβαλλόμενο μέρος είναι το υποκείμενο
κατά την εργοδότρια εταιρία, τα συλλεχθέ- των δεδομένων. Ειδικότερα και με την με
ντα δεδομένα, δηλαδή ονοματεπώνυμα συγ- αριθ. 115/20001 οδηγία της Αρχής προκύπτει
γενών εξ αίματος ή εξ αγχιστείας μέχρι τρίτο ότι επιτρέπεται η συλλογή δεδομένων των
βαθμό και η διαμεσολάβηση τους σε ασφα- εργαζομένων για σκοπούς που συνδέονται
λιστικές εργασίες, καθώς και η άμεση ή αποκλειστικά για την εκπλήρωση των εκατέ-
έμμεση διαμεσολάβηση των ίδιων των εργα- ρωθεν υποχρεώσεων που θεμελιώνονται σε
ζομένων σε ασφαλιστικές εργασίες και δρα- αυτή τη σχέση, είτε αυτές πηγάζουν από το
στηριότητες ανταγωνιστικές προς τους σκο- νόμο είτε από τη σύμβαση, όπως και στην
πούς της εταιρείας, είναι δεδομένα συναφή, προκειμένη περίπτωση από τον από Μάρτιο
πρόσφορα και όχι περισσότερα από την επε- 1993 Κανονισμό Εργασίας, σύμφωνα με το
ξεργασία για την οποία πραγματοποιούνται. άρθρο 31 περ. 5 του οποίου, ορίζεται ότι
Επίσης, η εταιρεία δηλώνει ότι, αν και θεω- απαγορεύεται στον υπάλληλο η πρόσκτηση
ρεί ότι τα εν λόγω δεδομένα δεν αποτελούν για λογαριασμό του ή με ενδιάμεσο πρόσω-
αρχείο, φυλάσσονται με τα εξής μέσα προ- πο, ασφαλιστικών εργασιών επί προμηθεία,
στασίας: φύλακες (ιδιωτικούς και προσωπι- έστω και αν τοποθετούνται στην εταιρεία,
κό της εταιρείας), κλειδωμένες πόρτες, εφόσον αυτή πραγματοποιείται λόγω της
δωμάτια χωρίς πρόσβαση, κλειδωμένα θέσεως του. Επιπροσθέτως, κατά την παρ. 9
ερμάρια, πρόσβαση σε αυτά συγκεκριμένων του ίδιου άρθρου απαγορεύεται στους υπαλ-
και υπευθύνων προσώπων, όπως ο προσω- λήλους χωρίς έγκριση της εταιρείας η
πάρχης της εταιρείας. άσκηση ανταγωνιστικής προς την εταιρία
ΙΙΙ. Επειδή ο Πανελλήνιος Σύλλογος Εργα- επιχειρήσεως για δικό τους λογαριασμό ή
ζομένων ***(ασφαλιστικής ανωνύμου εται- συμμετοχή τους σε επιχείρηση ανταγωνιστι-
ρείας) νομίμως προσφεύγει στην Αρχή για κή ή σε όργανα διοικήσεως.
να διαπιστωθεί αν συντρέχει παράβαση του Επειδή η συλλογή απλών προσωπικών
άρθρου 5 του Ν. 2472/97, εφόσον τα εν λόγω δεδομένων συγγενικών των υπαλλήλων
είναι απλά και όχι ευαίσθητα προσωπικά προσώπων, οι οποίοι δεν συνδέονται με
δεδομένα, τα οποία τηρεί η ***(ανώνυμη σχέση εξαρτημένης εργασίας με την
ασφαλιστική εταιρεία) με τη μορφή αρχείου ***(ανώνυμη ασφαλιστική εταιρεία), δεν
σύμφωνα με το άρθρο 2 περ. ε του Ν. εμπίπτει στην περ. ε του άρθρου 5, γιατί η
2472/1997. ικανοποίηση του έννομου συμφέροντος,
Επειδή κατά το άρθρο 5 παρ. 1 του ν. που επιδιώκει η ***(ανώνυμη ασφαλιστική
2472/1997 είναι νόμιμη η επεξεργασία εταιρεία) ως ο υπεύθυνος επεξεργασίας,
δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, όταν δηλαδή η προστασία των οικονομικών συμ-
το υποκείμενο έχει δώσει τη συγκατάθεση φερόντων της εταιρίας από ανταγωνιστικές
του, αλλά στην προκειμένη περίπτωση είναι πράξεις που γίνονται έμμεσα από τους
προφανές ότι τέτοιου είδους συγκατάθεση υπαλλήλους της μέσω τρίτων προσώπων,
δεν είναι ελεύθερη, όπως απαιτεί το άρθρο δεν υπερέχει προφανώς των δικαιωμάτων
2 περ α του ως άνω νόμου και κατά συνέ- και συμφερόντων των συγγενικών αυτών
πεια, θα πρέπει να εξετασθεί αν συντρέχει προσώπων, αλλά αντίθετα υπερβαίνει το
κάποια από τις προϋποθέσεις της παρ. 2 σκοπό της εν λόγω επεξεργασίας
224
Για τους λόγους αυτούς είναι καταχωρισμένη στο Σύστημα Πληροφο-

ριών Σένγκεν και τον Εθνικό Κατάλογο Ανεπι-
1. Δέχεται εν μέρει την αίτηση του Πανελλή- θυμήτων Αλλοδαπών δυνάμει της με αρ. ***
νιου Συλλόγου Εργαζομένων ***(ανώνυμης απόφασης του Μονομελούς Πλημμελειοδικεί-
ασφαλιστικής εταιρείας). ου *** με την οποία η αιτούσα καταδικάσθηκε
2. Κρίνει ότι είναι νόμιμη η συλλογή απλών σε φυλάκιση 4 μηνών για παράνομη είσοδο,
προσωπικών δεδομένων των υπαλλήλων της διαμονή και εργασία και διατάχθηκε η απέλα-
***(ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας) για σή της.
τους προαναφερθέντες σκοπούς που συνδέ- Κατά της αρνήσεως εισόδου η αιτούσα άσκησε
ονται άμεσα με τη μεταξύ των υπαλλήλων την 17-3-2005 αίτηση αναστολής ενώπιον του
και της εταιρείας σχέση εργασίας. Α΄ Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου ***, η
3. Κρίνει ότι η συλλογή απλών προσωπικών συζήτηση επί της οποίας εκκρεμεί και ζήτησε
δεδομένων τρίτων προσώπων μη συνδεόμε- την έκδοση προσωρινής διαταγής η οποία
νων με σχέση εξαρτημένης εργασίας με την έγινε δεκτή με τη με αρ. *** απόφαση του ιδίου
εταιρεία υπερβαίνει τον σκοπό της επεξερ- Δικαστηρίου.
γασίας και για το λόγο αυτό πρέπει να κατα- Επίσης κατά της απόφασης του Μονομελούς
στραφούν με ευθύνη του υπευθύνου επεξερ- Πλημμελειοδικείου *** η αιτούσα άσκησε την
γασίας και να μη συλλέγονται στο μέλλον. Για 28-3-2005 αντιρρήσεις ενώπιον του Α΄
το σκοπό αυτό υποχρεούται ο υπεύθυνος Τριμελούς Πλημμελειοδικείου ***, κατά τη
επεξεργασίας να αποστείλει στην Αρχή διαδικασία των άρθρων 564 και 565 ΚΠΔ, το
εντός 15 ημερών από την κοινοποίηση της οποίο με τη με αρ. *** απόφασή του τις έκανε
παρούσας πρωτόκολλο καταστροφής. δεκτές και διέταξε τη μη εκτέλεση της παρε-
πόμενης ποινής της δικαστικής απέλασης.
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 53 / 2005 Κατόπιν των ανωτέρω, μετά την κατάθεση της
προσφυγής της, της επετράπη η είσοδος στην
Διαγραφή αλλοδαπής από το ελληνική επικράτεια.
σύστημα πληροφοριών σένγκεν και Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω στοι-
τον εθνικό κατάλογο ανεπιθύμη- χείων και κατόπιν διαλογικής συζήτησης
των αλλοδαπών
Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω:
Με τις με αρ. πρωτ. 1385/28-3-2005, 1402/29-3- 1. Η αιτούσα επικαλείται ως νομική βάση της
2005 και ΑΠ 33/1-4-2005 ομοειδείς προσφυγές αίτησής της το άρθρο 66 § 9 του Ν. 2910/2001,
της προς της Αρχή η L. V. ζητεί τη διαγραφή σύμφωνα με το οποίο «η καταχώριση αλλοδα-
της από το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν πού στον κατάλογο ανεπιθύμητων συνεπεία
και τον Εθνικό Κατάλογο Ανεπιθυμήτων Αλλο- διοικητικής απέλασης ή για οποιαδήποτε
δαπών. άλλη αιτία, για παράνομη είσοδο, έξοδο,
Η αιτούσα είναι υπήκοος ***, η οποία κατά τον παραμονή ή εργασία στο ελληνικό έδαφος, ο
χρόνο κατάθεσης των προσφυγών της διέμενε οποίος έχει λάβει την άδεια παραμονής της
προσωρινά στην *** δυνάμει της με αρ. *** *** παρ. 1 του άρθρου 66 του Ν. 2910/2001 και
(αντίστοιχης χώρας) άδειας παραμονής. Είναι εφόσον στηρίζεται σε γεγονότα που έγιναν σε
νυμφευμένη με Έλληνα υπήκοο και μητέρα χρόνο προγενέστερο της έκδοσης της ανωτέ-
ενός τέκνου, οι οποίοι ήδη έχουν έλθει στην ρω άδειας παραμονής, δεν συνεπάγεται έναντι
Ελλάδα με σκοπό την μόνιμη εγκατάσταση. Η των κατόχων της οποιαδήποτε έννομο αποτέ-
ίδια δε έχει υποβάλει δια της πληρεξουσίας λεσμα και επέρχεται, αυτοδικαίως, διαγραφή
δικηγόρου της τη με αρ. *** αίτηση για έκδοση τους από τον ίδιο κατάλογο».
άδειας παραμονής ως σύζυγος Έλληνα, η Επικαλείται επίσης το άρθρο 32 § 12 του Ν.
οποία εκκρεμεί. 3202/2003, σύμφωνα με το οποίο «εφόσον ο
Κατά την προσπάθεια εισόδου στην Ελληνική αλλοδαπός κατέθεσε αίτηση ανανέωσης
επικράτεια, οι αρμόδιες αρχές της είχαν αρχικά άδειας εργασίας ή άδειας διαμονής, πριν τη
αρνηθεί την είσοδο και την ενημέρωσαν ότι λήξη της προηγούμενης άδειας διαμονής,
225
θεωρείται νομίμως διαμένων στη χώρα μέχρι η γκεν. Κάτι τέτοιο δεν έλαβε χώρα στην περί-
διοίκηση να αποφανθεί με απόφασή της επί πτωση της αιτούσας.
του αιτήματός του». Για τους παραπάνω λόγους η αιτούσα πρέπει
Όσον αφορά τη διάταξη του άρθρου 66 § 9 να διαγραφεί από τον Εθνικό Κατάλογο Ανε-
του Ν. 2910/2001, αυτή αφορά όποιον έχει πιθυμήτων Αλλοδαπών από το Σύστημα Πλη-
λάβει άδεια παραμονής κατά τη διαδικασία ροφοριών Σένγκεν.
της παρ. 1 του άρθρου 66 του Ν. 2910/2001,
κάτι που δεν συμβαίνει στη συγκεκριμένη Για τους λόγους αυτούς
περίπτωση.
Επίσης, η διάταξη του άρθρου 32 § 12 του Ν. 1. Δέχεται την αίτηση της L. V.
3202/2003 αφορά αλλοδαπούς που κατέθε- 2. Αποφασίζει τη διαγραφή της L. V. από
σαν αίτηση ανανέωσης άδειας εργασίας ή τον Εθνικό Κατάλογο Ανεπιθυμήτων Αλλο-
άδειας διαμονής, πριν τη λήξη της προηγού- δαπών και το Σύστημα Πληροφοριών Σέν-
μενης άδειας διαμονής, κάτι που επίσης δεν γκεν για τους λόγους που αναφέρονται στο
ισχύει στη συγκεκριμένη περίπτωση. Δεν σκεπτικό της παρούσας.
μπορεί επομένως να εφαρμοσθούν οι πιο
πάνω διατάξεις. ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 58 / 2005
2. Πέραν αυτού όμως, σύμφωνα με το άρθρο
96 της Σύμβασης Εφαρμογής της Συνθήκης Κάμερες διαχείρισης κυκλοφορίας
Σένγκεν: «1. Τα δεδομένα σχετικά με αλλοδα-
πούς καταχωρούνται σε αρχείο βάσει μιας Η Απόφαση αυτή είναι αναρτημένη στην
εθνικής καταχωρήσεως, η οποία έχει έρεισμα ιστοσελίδα της Αρχής [http://www.dpa.gr/
στις αποφάσεις των αρμοδίων διοικητικών Documents/Gre/Apofaseis/58_05-anony-
αρχών και δικαστηρίων, σύμφωνα με τους mous.doc] και αναπτύσσεται διεξοδικά στη
διαδικαστικούς κανόνες της εθνικής νομοθε- σελίδα 78.
σίας. 2. (…) 3. Οι αποφάσεις μπορούν επίσης
να έχουν αιτιολογία ότι εις βάρος του αλλο- ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 59 / 2005
δαπού έχει επιβληθεί το μέτρο της απομα-
κρύνσεως, αποπομπής ή απελάσεως, το Απόρριψη αίτησης για εγκατάσταση
οποίο δεν αναβλήθηκε ούτε ανεστάλη και πιλοτικού βιομετρικού συστήματος
περιέχει ως παρεπόμενη κύρωση την απαγό- ελέγχου αθλητικών εγκαταστάσεων
ρευση εισόδου ή διαμονής, στηριζόμενη στη
μη τήρηση του εθνικού δικαίου ως προς την Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω:
είσοδο ή τη διαμονή των αλλοδαπών». Η εταιρεία *** στις 25-4-2005 με έγγραφό
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η αιτούσα της (α.π. 55/25-4-2005) ζήτησε την άδεια της
καταχωρίσθηκε στο SIS βάσει της απόφασης Αρχής Προστασίας Δεδομένων για την εγκα-
του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου *** για τάσταση πιλοτικού βιομετρικού συστήματος
παράνομη είσοδο και διαμονή και διατάχθηκε ελέγχου πρόσβασης σε αθλητικές εγκατα-
η απέλασή της. Εφόσον οι αντιρρήσεις κατά στάσεις, το οποίο εφαρμόζεται στα πλαίσια
της πιο πάνω απόφασης έγιναν δεκτές και ερευνητικού έργου με τίτλο “Ευφυές Σύστη-
διατάχθηκε η μη εκτέλεση της απέλασης, δεν μα Ελέγχου Πρόσβασης Φιλάθλων και Διαπι-
υφίσταται λόγος καταχώρισης στον Εθνικό στευμένων Ατόμων σε Αθλητικές Διοργανώ-
Κατάλογο Ανεπιθυμήτων Αλλοδαπών. σεις” που χρηματοδοτείται από τη Γενική
Πέραν αυτού η αιτούσα πρέπει να διαγραφεί Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας. Ειδι-
και από το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν, κότερα, η εγκατάσταση του βιομετρικού
γιατί παρήλθε η τριετία που προβλέπεται συστήματος θα γινόταν για δύο (2) μήνες
από το άρθρο 112 § 1 της ΣΕΣ, μετά την στις αθλητικές εγκαταστάσεις του ***
παρέλευση της οποίας η αναγκαιότητα (γυμναστικού συλλόγου) με σκοπό την πιλο-
καταχώρισης πρέπει να εξετάζεται και μάλι- τική δοκιμή του με πραγματικά προσωπικά
στα με αιτιολογημένη απόφαση, όπως απε- δεδομένα ατόμων που θα έχουν εκ των προ-
φάνθη η Κοινή Αρχή Ελέγχου (ΚΑΕ) Σέν- τέρων δώσει την ρητή και ειδική συγκατάθε-
226
ση τους για συμμετοχή στο ερευνητικό πρό- κή, βιολογική, ψυχική, οικονομική, πολιτι-
γραμμα. Τα παραπάνω δεδομένα θα κατα- στική, πολιτική ή κοινωνική. Σύμφωνα με
στρέφονταν αμέσως μετά το τέλος της πιλο- τον παραπάνω ορισμό τα δεδομένα που χρη-
τικής λειτουργίας του συστήματος. Το σιμοποιούνται για την ταυτοποίηση ενός
σύστημα θα κατέγραφε με ψηφιακό τρόπο προσώπου με χρήση βιομετρικών μεθόδων ή
δακτυλικά αποτυπώματα του χεριού του αλλιώς, η ψηφιακή απεικόνιση σε ένα πρό-
χρήστη (βιομετρικά δεδομένα δακτυλοσκό- τυπο, αποτελούν προσωπικά δεδομένα.
πησης). Η αποθήκευση των δακτυλικών 2). Σύμφωνα με το άρθρο 4 της Νόμου
αποτυπωμάτων θα γινόταν σε έξυπνη κάρτα 2472/1997, τα δεδομένα προσωπικού χαρα-
που βρίσκεται αποκλειστικά στην κατοχή κτήρα πρέπει να συλλέγονται κατά τρόπο
του χρήστη, ενώ δεν θα γινόταν αποθήκευση θεμιτό και νόμιμο για καθορισμένους, σαφείς
βιομετρικών στοιχείων σε κεντρική βάση και νόμιμους σκοπούς και να υφίστανται
δεδομένων. θεμιτή και νόμιμη επεξεργασία ενόψει των
σκοπών αυτών. Επίσης τα δεδομένα προσω-
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ πικού χαρακτήρα πρέπει να είναι συναφή,
πρόσφορα, και όχι περισσότερα από όσα
1). Βιομετρικά συστήματα είναι εφαρμογές κάθε φορά απαιτείται εν όψει των σκοπών
της βιομετρικής τεχνολογίας, που στοχεύ- της επεξεργασίας.
ουν στην αυτόματη ταυτοποίηση και/ή αυθε- 3). Η επεξεργασία προσωπικού δεδομένου
ντικοποίηση ενός φυσικού προσώπου. Η που δεν είναι αναγκαία για την επίτευξη του
συλλογή των βιομετρικών δεδομένων (πχ επιδιωκόμενου σκοπού δεν είναι θεμιτή και
εικόνα του δακτυλικού αποτυπώματος, εικό- όταν ακόμη το υποκείμενο παρέχει γι' αυτήν
να της οφθαλμικής ίριδας, καταγραφή την σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. 1 ή το
φωνής) γίνεται κατά τη διαδικασία της άρθρο 7 παρ. 2 εδ. α του ν. 2472/1997, συγκα-
εγγραφής του ατόμου στο σύστημα. Η κατα- τάθεσή του, διότι η τελευταία δεν επιτρέπει
γραφή γίνεται με ένα ειδικό σένσορα. Το βιο- καθεαυτήν την επεξεργασία που αντίκειται
μετρικό σύστημα τότε, εξάγει από τα δεδο- στην αρχή του σκοπού και της αναγκαιότη-
μένα τα ειδικά εκείνα χαρακτηριστικά του τας (απόφαση αριθ. 510/17/15.5.2000 της
χρήστη που χρειάζονται για να δημιουργηθεί Αρχής). Έτσι, η συναίνεση δεν αναιρεί τον
ένα "πρότυπο". Πρότυπο είναι μια δομημένη παράνομο χαρακτήρα της επεξεργασίας
απεικόνιση της βιομετρικής εικόνας δηλαδή ακόμα και όταν το υποκείμενο δέχεται να
της καταγεγραμμένης βιομετρικής μέτρησης εκτεθεί σε βιομετρικούς ελέγχους.
του ατόμου. Ένα πρότυπο μπορεί να συνδυα- 4). Η συμβατότητα της χρησιμοποίησης βιο-
στεί με πρόσθετα μέτρα ελέγχου πρόσβασης, μετρικών στοιχείων για την αναγνώριση προ-
όπως για παράδειγμα ένα κωδικό πρόσβασης σώπων με την νομική προστασία των υπο-
(PIN). Το βιομετρικό σύστημα δεν αποθη- κειμένων από τη συλλογή και επεξεργασία
κεύει την πρωταρχική εικόνα του βιομετρι- δεδομένων τους της κατηγορίας αυτής, απο-
κού χαρακτηριστικού του ατόμου αλλά το τελεί αντικείμενο διερεύνησης στην Ελλάδα
πρότυπο, που είναι σε ψηφιακή μορφή. και διεθνώς, ακόμη και όταν υπεύθυνος επε-
Το άρθρο 2 του Νόμου 2472/1997, ορίζει ότι ξεργασίας είναι κρατικές υπηρεσίες. Στην
"δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα" είναι κρινόμενη περίπτωση η επεξεργασία πρό-
κάθε πληροφορία που αναφέρεται στο υπο- κειται να γίνει από ιδιώτες σε συγκεκριμένες
κείμενο των δεδομένων. «Υποκείμενο των αθλητικές εγκαταστάσεις και στα πλαίσια
δεδομένων» είναι, το φυσικό πρόσωπο στο ερευνητικού προγράμματος.
οποίο αναφέρονται τα δεδομένα, και του 5). Στην περίπτωση που εξετάζεται, ο σκο-
οποίου η ταυτότητα είναι γνωστή ή μπορεί πός της επεξεργασίας είναι η επιστημονική
να εξακριβωθεί, δηλαδή μπορεί να προσδιο- έρευνα μέσω της πιλοτικής δοκιμής βιομε-
ρισθεί αμέσως ή εμμέσως, ιδίως βάσει αριθ- τρικού συστήματος ελέγχου πρόσβασης
μού ταυτότητας ή βάσει ενός η περισσότε- προσώπων που εισέρχονται σε αθλητικές
ρων συγκεκριμένων στοιχείων που χαρακτη- εγκαταστάσεις. Παρά τη νομιμότητα του
ρίζουν την υπόστασή του από άποψη φυσι- σκοπού αυτού καθαυτού, η χρησιμοποίηση
227
του βιομετρικού συστήματος για την επίτευ- ρα. Αντίθετα, θεωρείται ότι η επίτευξη του
ξη του θέτει ζητήματα εναρμόνισης της εν λόγω ερευνητικού σκοπού μπορεί να
συγκεκριμένης επεξεργασίας με τον εν λόγω πραγματοποιηθεί με άλλα ηπιότερα μέσα,
σκοπό και την αναγκαιότητα της. όπως π.χ. δοκιμή του συστήματος σε εργα-
Η Αρχή έχει εκδώσει ήδη τις με α.π. 245/9, στηριακές συνθήκες.
9/2003 και 52/2003 σχετικές με το θέμα απο-
φάσεις. Συγκεκριμένα: α) H Αρχή, με από- Για τους λόγους αυτούς
φαση της 20.3.2000 (α.π. 245/9) επέβαλε τη
διακοπή επεξεργασίας δακτυλοσκοπικών Η επεξεργασία βιομετρικών στοιχείων για την
δεδομένων για τον έλεγχο εισόδου και εξό- πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος που
δου εργαζομένων σε δημοτικό κτήριο, ως γνωστοποίησε η εταιρεία *** με την με α.π.
υπερβαίνουσα το σκοπό της επεξεργασίας, 55, από 25-04-2005, γνωστοποίησή της, δεν
υπέρβαση που δεν θεραπεύει η συγκατάθε- είναι νόμιμη και συνεπώς δεν επιτρέπεται η
ση των υποκειμένων. Έκρινε μάλιστα ότι συλλογή και επεξεργασία δεδομένων δακτυ-
πρέπει να επιλέγονται ηπιότεροι τρόποι λοσκόπησης για τον έλεγχο πρόσβασης φιλά-
ελέγχου, με την παρατήρηση ότι το συνολι- θλων και διαπιστευμένων ατόμων σε αθλητι-
κό πρόβλημα συλλογής των πληροφοριών κές εγκαταστάσεις.
με ηλεκτρονικά ή άλλα μέσα θα αντιμετωπι-
σθεί με γενικούς κανονισμούς που επιφυ- ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 60 / 2005
λάσσεται να εκδώσει η Αρχή στο μέλλον,
μετά από ενδελεχή μελέτη όλων των πτυ- Απαλλαγή φυσικοθεραπευτών από
χών του ζητήματος. Σε παρόμοιο σκεπτικό, υποχρέωση γνωστοποίησης και
η Αρχή με την 52/2003 απόφαση της απαγό- λήψης άδειας
ρευσε την πιλοτική εφαρμογή βιομετρικού
συστήματος στο αεροδρόμιο Ελευθέριος Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω:
Βενιζέλος, το οποίο είχε σκοπό τη συλλογή Οι φυσικοθεραπευτές υπόκεινται στις διατά-
και επεξεργασία δεδομένων δακτυλοσκό- ξεις του Ν. 2472/1997, καθώς αποτελούν πρό-
πησης και ίριδας του ματιού για την επαλή- σωπα που παρέχουν υπηρεσίες υγείας και, ως
θευση της ταυτότητας των επιβατών που εκ τούτου, κατά την άσκηση του επαγγέλμα-
πρόκειται να ταξιδέψουν. β) Αντιθέτως, με τος τους ενδέχεται να επεξεργάζονται ιατρικά
την απόφαση 9/2003 η Αρχή, αφού επανέ- δεδομένα. Στην περίπτωση αυτή, οι φυσικο-
λαβε όσα αναφέρονται στην προηγούμενη θεραπευτές οφείλουν να γνωστοποιούν στην
απόφασή της, έκρινε, εφαρμόζοντας τα ίδια Αρχή τα αρχεία με προσωπικά δεδομένα υγεί-
κριτήρια, ότι δεν παραβιάζονται τα, σύμφω- ας που τηρούν για τους πελάτες τους και να
να με την οδηγία 115/2001 της Αρχής, λαμβάνουν άδεια τήρησης αρχείου με ευαί-
δικαιώματα των εργαζομένων με την εγκα- σθητα δεδομένα, σύμφωνα με το αρ. 7 παρ.
τάσταση βιομετρικού συστήματος (στοιχεία 2δ) του Ν. 2472/1997.
της γεωμετρίας του χεριού) αποκλειστικώς Στις 29-3-2005, ο Πανελλήνιος Σύλλογος
για τον σκοπό του ελέγχου πρόσβασής τους Φυσικοθεραπευτών, με το υπ. αρ. πρωτ.
στις κρίσιμες (ενν. ιδιαίτερα ευαίσθητες 1419/29-3-2005 έγγραφο του και κατόπιν πρό-
από πλευράς ασφαλείας των συγκοινωνιών) τερης επικοινωνίας του Προέδρου του με την
εγκαταστάσεις του Αττικού Μετρό. Αρχή, ζήτησε την εξαίρεση των φυσικοθερα-
6). Ενόψει των παραπάνω δεδομένων, η πευτών από την υποχρέωση γνωστοποίησης
επεξεργασία βιομετρικών στοιχείων για τον και λήψης άδειας, σύμφωνα με το αρ. 7Α παρ.
έλεγχο πρόσβασης σε αθλητικές εγκατα- 1δ), επισυνάπτοντας τον Κώδικα Δεοντολογί-
στάσεις, εξεταζόμενη υπό το πρίσμα των ας και το Καταστατικό του Συλλόγου.
αρχών του σκοπού και της αναγκαιότητας, Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών
δεν είναι νόμιμη και συνεπώς δεν επιτρέπε- αριθμεί άνω των 4.000 μελών, αριθμός που
ται η εγκατάσταση πιλοτικού συστήματος ισοδυναμεί με το 95% του συνόλου των φυσι-
δοκιμής τέτοιας επεξεργασίας, ακόμα και κοθεραπευτών στη χώρα. Μέχρι στιγμής στην
αν αυτό έχει καθαρά ερευνητικό χαρακτή- Αρχή έχουν κατατεθεί 140 γνωστοποιήσεις
228
από φυσικοθεραπευτές, εκ των οποίων 21 (όπως αναφέρεται στο αρ. 48 του Κώδικα) επι-
δήλωναν ευαίσθητα δεδομένα υγείας και για σείει πειθαρχικές ποινές, σύμφωνα με τις δια-
11 από αυτές αποφασίστηκε από την Αρχή, τάξεις του Καταστατικού του Συλλόγου. Οι
μετά από επικοινωνία με τους υπεύθυνους ποινές αυτές, σύμφωνα με τα αναφερόμενα
επεξεργασίας, η έκδοση των σχετικών αδειών. στο αρ. 8 του Καταστατικού του Συλλόγου,
περιλαμβάνουν α)έγγραφη επίπληξη, β)
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ μομφή, γ) προσωρινή διαγραφή μέχρι ενός
έτους και δ) οριστική διαγραφή.
Η παρ. 1δ) του αρ. 7Α του Ν. 2472/1997 ορίζει Παρά το γεγονός ότι οι ανωτέρω δεσμεύεις
ότι ο υπεύθυνος επεξεργασίας απαλλάσσεται αφορούν αποκλειστικά τη σχέση του φυσικο-
από την υποχρέωση γνωστοποίησης του αρ. 6 θεραπευτή με τον Σύλλογο (και όχι την ίδια
και λήψης άδειας του αρ. 7 του Ν. 2472/1997: την άσκηση του επαγγέλματος) μπορούν να
“όταν η επεξεργασία γίνεται από ιατρούς ή θεωρηθούν ουσιαστικές, λαμβάνοντας υπόψη
άλλα πρόσωπα που παρέχουν υπηρεσίες υγεί- τη δράση του Συλλόγου ως συλλογικού οργά-
ας και αφορά ιατρικά δεδομένα, εφόσον ο νου των φυσικοθεραπευτών στην χώρα, εφό-
υπεύθυνος επεξεργασίας δεσμεύεται από το σον οδηγούν σε προσωρινή ή οριστική διαγρα-
ιατρικό απόρρητο ή άλλο απόρρητο που προ- φή του παραβάτη από το Σύλλογο. Κατά τον
βλέπει νόμος ή κώδικας δεοντολογίας και τα τρόπο όμως που είναι διατυπωμένος τόσο ο
δεδομένα δεν διαβιβάζονται ούτε κοινοποιού- Κώδικας, όσο και το Καταστατικό, δεν υπάρχει
νται σε τρίτους…”. αντιστοιχία μεταξύ των παραπτωμάτων και
Η φυσικοθεραπευτές αποτελούν πρόσωπα των πειθαρχικών ποινών, με αποτέλεσμα να
που παρέχουν υπηρεσίες υγείας και η επε- μπορεί να επιβληθεί για την παράβαση του
ξεργασία που πραγματοποιούν αφορά ιατρικά επαγγελματικού απορρήτου η ηπιότερη των
δεδομένα των πελατών τους. Συνεπώς, για να ποινών (έγγραφη επίπληξη). Κάτι τέτοιο
εξαιρεθούν από την υποχρέωση γνωστοποίη- όμως, δεν παρέχει ικανοποιητική δέσμευση
σης και λήψης άδειας θα πρέπει να δεσμεύο- των φυσικοθεραπευτών για την τήρηση του
νται από το ιατρικό απόρρητο ή άλλο απόρ- απορρήτου των προσωπικών δεδομένων που
ρητο που προβλέπει νόμος ή κώδικας δεο- επεξεργάζονται. Προς τούτο, θα πρέπει να
ντολογίας. γίνει κατάλληλη τροποποίηση του Καταστατι-
Οι φυσικοθεραπευτές δεσμεύονται από τον κού του Συλλόγου και των διαδικασιών που
Κώδικα Δεοντολογίας του Πανελλήνιου Συλ- εφαρμόζονται σε περίπτωση που κάποιος
λόγου Φυσικοθεραπευτών, ο οποίος ψηφίστη- φυσικοθεραπευτής παραβεί το επαγγελματικό
κε από τον Σύλλογο τον Οκτώβριο του 2004 απόρρητο.
και ακολουθεί τις αρχές δεοντολογίας της
Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (ΠΟΥ) και της Για τους λόγους αυτούς
Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Φυσικοθεραπευ-
τών (WCPT). Σχετικά με την προστασία των α) Απευθύνει σύσταση στον Πανελλήνιο Σύλ-
προσωπικών δεδομένων των πελατών των λογο Φυσικοθεραπευτών να τροποποιήσει το
φυσικοθεραπευτών, το αρ. 9 του ανωτέρω Καταστατικό του έτσι ώστε να αναφέρεται
Κώδικα Δεοντολογίας αναφέρει το εξής: “ Το ρητά η πειθαρχική ποινή της προσωρινής ή
βιβλίο των ασθενών (πελατών) είναι απόρρη- οριστικής διαγραφής από τον Σύλλογο για
το. Ο φυσικοθεραπευτής οφείλει να τηρεί το κάθε παραβάτη του αρ. 9 του Κώδικα Δεοντο-
επαγγελματικό απόρρητο εκτός των εξαιρέσε- λογίας, με παράλληλη κοινοποίηση της δια-
ων που προβλέπει ο νόμος και σε όσες περι- γραφής στο όργανο που είναι αρμόδιο σε εθνι-
πτώσεις τον αποδεσμεύει.” κό επίπεδο για τη χορήγηση αδειών εξασκήσε-
Η εφαρμογή του Κώδικα Δεοντολογίας είναι ως του επαγγέλματος του φυσικοθεραπευτή.
υποχρεωτική για όλα τα μέλη του Πανελλη- β) Εφόσον γίνει η ανωτέρω τροποποίηση του
νίου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών (που, Καταστατικού του Συλλόγου, απαλλάσσει από
όπως αναφέρεται στην Εισαγωγή, αποτελούν την υποχρέωση γνωστοποίησης και λήψης
το 95% των φυσικοθεραπευτών στην Ελλάδα). άδειας κάθε φυσικοθεραπευτή με νόμιμη
Κάθε παράβαση του Κώδικα Δεοντολογίας άδεια άσκησης του επαγγέλματος στην Ελλάδα
229
που είναι μέλος του Πανελλήνιου Συλλόγου θηκε στο αίτημά του για πρόσβαση στα στοι-
Φυσικοθεραπευτών. χεία του φακέλου του παραδίνοντας όλα τα
υπηρεσιακά έγγραφα που βρίσκονταν στον
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 61 / 2005 υπηρεσιακό του φάκελο. Ο τελευταίος υπέ-
γραψε για την παραλαβή και στις παρατηρή-
Μη ικανοποίηση δικαιώματος πρό- σεις που διατύπωσε στο αποδεικτικό σημεί-
σβασης υπαλλήλου Τράπεζας στον ωσε ότι δεν βρέθηκαν τα δελτία αξιολόγησης
υπηρεσιακό του φάκελο του 2000, 2001 και 2004, ενώ δεν αναφέρει
ότι δεν του δόθηκαν οι αξιολογήσεις για το
Η Αρχή αφού έλαβε υπόψη τα παρακάτω 2002 και 2003.
Με την από 2.12.2004 προσφυγή του προς Κατά τους ισχυρισμούς της τράπεζας, τα
την Αρχή ο Γ.Λ. παραπονείται για τη μη ικανο- δελτία αξιολόγησης για τα έτη 2000 και 2001
ποίηση του δικαιώματος πρόσβασης που δεν παραδόθηκαν γιατί δεν βρέθηκαν στο
άσκησε στις 2.11.2004 προς την εργοδότριά φάκελο του προσφεύγοντος που τηρείται
του τράπεζα … προκειμένου να λάβει γνώση στη διεύθυνση ανθρώπινου δυναμικού της
των στοιχείων του υπηρεσιακού του φακέλου. τράπεζας πιθανώς λόγω και της αναστάτω-
Σε επιστολή της Αρχής στις 3.2.2005 για το σης που υπήρξε εκείνο το χρονικό διάστημα
θέμα αυτό, η τράπεζα απάντησε με το από από τη συγχώνευση της τράπεζας με την
11.3.2005 έγγραφό της ότι ο προσφεύγων τράπεζα …, από την οποία προέρχεται ο
παρέλαβε στις 10.2.2005 από τον φάκελό του προσφεύγων. Του παραδόθηκαν ωστόσο τα
αντίγραφα 56 εγγράφων. Ωστόσο, όπως ανα- δελτία αξιολόγησης για 2002 και 2003, ενώ
φέρει ο προσφεύγων στο από 31.5.2005 νεό- του 2004 δεν του παραδόθηκε γιατί δεν έχει
τερο έγγραφό του προς την Αρχή, από τον περιέλθει ακόμη στην ανωτέρω διεύθυνση.
φάκελο έλειπαν ορισμένα στοιχεία, και Η δε αίτησή του για συμμετοχή σε εκπαιδευ-
συγκεκριμένα τα δελτία αξιολόγησής του από τικό σεμινάριο τηρείται σε άλλη διεύθυνση,
τους εκάστοτε προϊσταμένους του για τα έτη για το λόγο αυτό δεν του δόθηκε αντίγραφο
2000 έως το 2004 καθώς και μία αίτηση για όταν άσκησε το δικαίωμα πρόσβασης, ωστό-
συμμετοχή σε επιμορφωτικό σεμινάριο όπου σο, όπως διαβεβαίωσε κατά την ακρόαση η
αναγράφεται και η εισήγηση του τότε διευθυ- εκπρόσωπος της τράπεζας, το έγγραφο αυτό
ντή του. Αν και γνωστοποίησε το γεγονός βρέθηκε και είναι στη διάθεση του προσφεύ-
αυθημερόν στους αρμοδίους της τράπεζας, γοντος. Όσον αφορά μια επιστολή της τρά-
δεν έλαβε κάποια εξήγηση. Όπως δε υποστη- πεζας από 14.10.2002 προς τον προσφεύγο-
ρίζει, τα εν λόγω έγγραφα είναι ιδιαίτερα ντα η οποία δεν βρέθηκε στο φάκελό του, ο
σημαντικά για την αιτιολόγηση της υπηρεσια- προσφεύγων την έχει ήδη παραλάβει και
κής του εξέλιξης στην ιεραρχία της τράπεζας επομένως δεν έχει αντικείμενο το προς επί-
καθόσον από το 2000 έως το 2005 παραλή- δειξη αυτής αίτημά του.
φθηκε σε πέντε προαγωγές στελεχών που
έγιναν, αλλά και για την εξέλιξη εκκρεμούς ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
δίκης για συκοφαντική δυσφήμιση μετά από
μήνυση που υπέβαλε κατά διευθυντών της Το άρθρο 12 ορίζει ότι το υποκείμενο των
τράπεζας οι οποίοι υπήρξαν αξιολογητές του. δεδομένων έχει δικαίωμα να ζητεί και να
Η δικηγόρος της τράπεζας ισχυρίστηκε ότι ο λαμβάνει από τον υπεύθυνο επεξεργασίας,
προσφεύγων απευθύνθηκε προς την Αρχή χωρίς καθυστέρηση και κατά τρόπο εύληπτο
για να διαμαρτυρηθεί για τη μη ικανοποίηση και σαφή, όλα τα δεδομένα προσωπικού
του δικαιώματος πρόσβασης, ενώ δεν επα- χαρακτήρα που το αφορούν, καθώς και την
νήλθε στην τράπεζα για να ασκήσει το προέλευσή τους, τους σκοπούς της επεξερ-
δικαίωμα αντίρρησης, ως όφειλε σύμφωνα γασίας, τους αποδέκτες, την εξέλιξη και τη
με το άρθρο 13 του ν.2472/97, και ως εκ τού- λογική της αυτοματοποιημένης επεξεργασί-
του η προσφυγή είναι αβάσιμη. ας. Το δικαίωμα αυτό ασκείται με την υποβο-
Όσον αφορά την πρόσβαση του προσφεύγο- λή σχετικής αίτησης στον υπεύθυνο επεξερ-
ντος, επισημαίνει ότι η τράπεζα ανταποκρί- γασίας, ο οποίος έχει την υποχρέωση να
230
απαντήσει εγγράφως. Αν ο τελευταίος δεν των υπαλλήλων είχαν συνταχθεί βάσει και
απαντήσει εντός δέκα πέντε ημερών ή η της υποχρέωσης που απορρέει από τους
απάντησή του δεν είναι ικανοποιητική, το κανονισμούς προσωπικού (άρθρο 9 του
υποκείμενο έχει δικαίωμα να προσφύγει οργανισμού προσωπικού της τράπεζας …
στην Αρχή. Αν ο υπεύθυνος αρνηθεί να ικα- και πανομοιότυπη ρύθμιση στο άρθρο 9 του
νοποιήσει το αίτημα του ενδιαφερόμενου, οργανισμού προσωπικού της τράπεζας …)
κοινοποιεί την απάντησή του στην Αρχή και από την αρμόδια διεύθυνση της τράπεζας.
ενημερώνει τον ενδιαφερόμενο για τη δυνα- Δεδομένης ωστόσο της κρισιμότητας που
τότητά του να προσφύγει σε αυτήν. είχαν τα εν λόγω έγγραφα για τον προσφεύ-
Σύμφωνα δε με το άρθρο 10, ο υπεύθυνος γοντα ο οποίος παρελήφθη για σειρά ετών
επεξεργασίας οφείλει να λαμβάνει τα κατάλ- από προαγωγές, αλλά και της αντιδικίας
ληλα οργανωτικά και τεχνικά μέτρα για την μεταξύ του προσφεύγοντος και διευθυντών
ασφάλεια των δεδομένων και την προστασία της τράπεζας, πιθανόν αυτά είτε να μην
τους από τυχαία ή αθέμιτη καταστροφή, τοποθετήθηκαν είτε να αφαιρέθηκαν από
τυχαία απώλεια, αλλοίωση, απαγορευμένη τον φάκελό του είτε να απωλέσθησαν. Επο-
διάδοση ή πρόσβαση και κάθε άλλη μορφή μένως, η τράπεζα υπέχει ευθύνη διότι με τις
αθέμιτης επεξεργασίας. ενέργειες ή παραλείψεις των οργάνων της
Από τα προσκομιζόμενα έγγραφα και την δεν ικανοποίησε τελικώς το δικαίωμα πρό-
ακροαματική διαδικασία προέκυψε ότι όταν σβασης που άσκησε ο προσφεύγων κατά
ασκήθηκε το δικαίωμα πρόσβασης από τον παράβαση του άρθρου 12 του ν.2472/97.
προσφεύγοντα στον φάκελό του δεν βρέθη- Περαιτέρω, η δήλωση από την τράπεζα αδυ-
κε κανένα δελτίο αξιολόγησης από το 2000 ναμίας ανεύρεσης των στοιχείων που ομολο-
και έπειτα. Βρέθηκε μόνο το αντίγραφο του γεί ότι τηρούσε πριν το χρονικό διάστημα
δελτίου αξιολόγησής του για την περίοδο 29- της συγχώνευσης και συγκεκριμένα των δελ-
8-2002 έως 29-8-2003 όπως το είχε συμπλη- τίων αξιολόγησης των ετών 2000 και 2001,
ρώσει ο ίδιος και το είχε στείλει στη αρμόδια αλλά και του δελτίου 2002 που αποδεδειγμέ-
διεύθυνση της τράπεζας με έκθεση επίδοσης να παρέλαβε συνιστά παραδοχή απώλειάς
και από το οποίο απουσίαζε η κρίση του τους. Δεν απέδειξε εξάλλου η τράπεζα ότι
διευθυντή. Αυτό το έγγραφο υπέγραψε ότι είχε λάβει τα κατάλληλα οργανωτικά και
παρέλαβε ο προσφεύγων. Η τράπεζα εξάλ- τεχνικά μέτρα για την ασφάλεια των δεδομέ-
λου δεν απέδειξε τον ισχυρισμό της ότι νων και την προστασία τους από τυχαία ή
υπήρχαν στο φάκελο και παρελήφθησαν τα αθέμιτη επεξεργασία, δεδομένου ότι το
δελτία αξιολόγησης του 2002 και 2003 άρθρο 10 παρ.3 θεσπίζει αυξημένη υποχρέω-
συμπληρωμένα από την αρμόδια διεύθυνση. ση επιμέλειας από τον υπεύθυνο επεξεργα-
Δεν βρέθηκε επίσης η επιστολή που στάλθη- σίας ακόμη και για τυχαία απώλεια. Ως εκ
κε στον προσφεύγοντα από τη διεύθυνση τούτου η τράπεζα παρέβη και το άρθρο 10
προσωπικού το 2002 και απαντά στα σχόλια παρ.3 του ν.247297.
που διατύπωσε ο τελευταίος στο δελτίο Το δικαίωμα πρόσβασης που δίνει ο νόμος
αξιολόγησης 2001-2002 που είχε υποβάλει στο υποκείμενο των δεδομένων έχει θεσπι-
προς συμπλήρωση σχετικά με μη ανάθεση σε στεί για να ελέγχει ο τελευταίος αν έχουν
αυτόν συγκεκριμένων καθηκόντων. τηρηθεί από τον υπεύθυνο επεξεργασίας οι
Περαιτέρω, η εκπρόσωπος της τράπεζας διαδικασίες θεμιτής επεξεργασίας για τα
παραδέχθηκε ότι όλοι οι υπάλληλοι υπόκει- δεδομένα που το αφορούν, δηλαδή αν αυτά
νται κάθε έτος σε αξιολόγηση και τα σχετικά είναι ακριβή, πρόσφορα, ενημερωμένα κλπ.
έγγραφα τηρούνται στο φάκελό τους. Σχετι- Δεν είναι απλώς αίτημα προς επίδειξη που
κά με τα επίδικα δελτία που αφορούν τον εξαντλείται με την λήψη αντιγράφου, όπως
προσφεύγοντα, η ίδια ανέφερε ότι τα δελτία εσφαλμένα ισχυρίζεται η τράπεζα. Όσον
του 2000 και του 2001 συντάχθηκαν μεν, δεν αφορά τον ισχυρισμό της τράπεζας ότι μη
βρέθηκαν όμως όταν αναζητήθηκαν από τον νομίμως ο προσφεύγων επανήλθε στην Αρχή
προσφεύγοντα. Κατά την κρίση της Αρχής τα όταν δεν ικανοποιήθηκε το δικαίωμα πρό-
επίδικα δελτία αξιολόγησης, όπως και όλων σβασής του ενώ έπρεπε να ασκήσει τις
231
αντιρρήσεις του προς την τράπεζα κατά το σχετικό Κανονισμό Εργασίας.

άρθρο 13 του ν.2472/97, επισημαίνεται ότι Οι προσφεύγοντες ισχυρίζονται ότι η καθής
προσφυγή για μη ικανοποίηση του δικαιώ- δεσμεύεται και μετά τη συγχώνευση από τον
ματος πρόσβασης απευθύνεται προς την παλαιό Οργανισμό-Κανονισμό Εργασίας και
Αρχή όπως ορίζεται από το νόμο (άρθρο 12 από τον Κανονισμό Σύνταξης Δελτίων Αξιο-
παρ.4), όπως άλλωστε έπραξε ο προσφεύγων λόγησης Προσωπικού που είχε καταρτισθεί
και με το πρώτο έγγραφό του προς την Αρχή την 9-12-1983 με διμερή συμφωνία μεταξύ
όταν είχε παρέλθει η εκ του νόμου προθε- της Τράπεζας ... και του Σωματείου των εργα-
σμία για απάντηση της τράπεζας και με το ζομένων σε αυτήν και ότι, συνεπώς, οποιαδή-
δεύτερο όταν δεν ικανοποιήθηκε τελικώς το ποτε τροποποίηση των κανονισμών αυτών
δικαίωμά του (Βλ. και απόφαση 50/2001, απαιτεί σύμφωνη γνώμη του Σωματείου
όπου το δικαίωμα προσφυγής στην Αρχή δεν Εργαζομένων. Επειδή το νέο σύστημα αξιολό-
κωλύεται από τη μη υποβολή αίτησης στον γησης δεν αποτέλεσε αντικείμενο συμφωνίας
υπεύθυνο επεξεργασίας, εφόσον είχε ήδη μεταξύ εργαζομένων και τράπεζας, οι προ-
εκδηλωθεί η σχετική άρνησή του.) σφεύγοντες ισχυρίζονται ότι η αξιολόγησή
Ενόψει της βαρύτητας της πράξης που απο- τους σύμφωνα με τον νέο Κανονισμό αποτε-
δείχθηκε και της προσβολής που επήλθε λεί παράνομη επεξεργασία προσωπικών
από αυτή στο υποκείμενο δηλ. στον προ- δεδομένων, για τους εξής λόγους:
σφεύγοντα, αφού τα επίδικα έγγραφα ήταν α) Έγινε χωρίς συγκατάθεση των εργαζομένων.
ιδιαίτερα κρίσιμα για την υπηρεσιακή του β) Η διαδικασία αξιολόγησης δεν παρέχει
εξέλιξη, η Αρχή κρίνει ομόφωνα ότι πρέπει εχέγγυα αντικειμενικότητας
να επιβληθεί στον υπεύθυνο της επεξεργα- γ) Γίνεται ηλεκτρονική συλλογή και καταχώ-
σίας η προβλεπόμενη στο άρθρο 21 παρ.1 ριση των προσωπικών δεδομένων των εργα-
εδαφ.β του ν.2472/97 κύρωση που αναφέρε- ζομένων σε ηλεκτρονικό αρχείο, κατά παρά-
ται στο διατακτικό και η οποία κρίνεται ανά- βαση του άρθρου 4 του Ν. 2472/97 (αρχή της
λογη με τη βαρύτητα των παραβάσεων. αναγκαιότητας και της αναλογικότητας).
Οι προσφεύγοντες καταγγέλλουν επίσης:
Για τους λόγους αυτούς α) ότι δεν ικανοποιήθηκε το δικαίωμα πρό-
σβασης του Γ.Τ., γιατί δεν του χορηγήθηκε το
Επιβάλλει πρόστιμο εξήντα χιλιάδων Ευρώ δελτίο αξιολόγησής του με τα σχόλια των
(60.000 Ευρώ) στην τράπεζα … για παράβα- αξιολογητών,
ση των άρθρων 10 παρ.3 και 12 παρ.1 του β) δεν ικανοποιήθηκε το δικαίωμα αντίρρη-
Ν.2472/1997. σης των προσφευγόντων, το οποίο άσκησαν
την 7-8-2002 με κατάθεση αίτησης ασφαλιστι-
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 62/ 2005 κών μέτρων ενώπιον του Μονομελούς Πρω-
τοδικείου ..., με αίτημα, μεταξύ άλλων, να
Αξιολόγηση υπαλλήλων και πρό- απαγορευθεί προσωρινά η χρήση των δελτίων
σβαση στο σχετικό φάκελο αξιολόγησης για κάθε είδους μεταβολές των
εργασιακών σχέσεων, να απαγορευθεί στην
Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: Τράπεζα να αξιολογεί αρνητικά την άρνηση
Στη με αρ. πρωτ. 1371/25-6-2003 προσφυγή του Γ.Τ. να συμπληρώσει το Δελτίο.
τους κατά της εταιρείας «Τράπεζα ...» οι Μ.Ξ. Με το με αρ. πρωτ. 161/30-1-2004 έγγραφό
και Γ.Τ. αναφέρουν ότι ήταν υπάλληλοι της της η Αρχή ζήτησε τις απόψεις της Τράπεζας
Τράπεζας ... και μετά την εξαγορά της τελευ- ..., η οποία στο με αρ. πρωτ. 795/1-3-2004
ταίας από την Τράπεζα ..., η σύμβασή τους υπόμνημά της προς την Αρχή αναφέρει ότι
συνεχίστηκε υπό το νέο ιδιοκτησιακό καθε- την 18-6-2002 υπεγράφη συμφωνία μεταξύ
στώς. Η Τράπεζα ... την 20-6-2002 προχώρη- του Αναπληρωτή Γενικού Διευθυντή της
σε στην υλοποίηση νέου συστήματος αξιο- Τράπεζας και του Προέδρου του Συλλόγου
λόγησης των υπαλλήλων με την αποστολή Εργαζομένων για την εφαρμογή του νέου
προς συμπλήρωση ειδικού δελτίου αξιολό- συστήματος αξιολόγησης των εργαζομένων
γησης. Προς τον σκοπό αυτό συνέταξε νέο και ότι η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων των
232
προσφευγόντων απορρίφθηκε με τη με αρ. ορθότητα ή μη του τρόπου αξιολόγησης

1941/2003 απόφαση του Μονομελούς Πρω- αυτού καθ' εαυτού. Η αλλαγή του τρόπου
τοδικείου .... αξιολόγησης θα ενέπιπτε στην αρμοδιότητα
Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω της Αρχής μόνο αν τα αιτούμενα για την
στοιχείων και κατόπιν διαλογικής συζήτησης αξιολόγηση στοιχεία υπερέβαιναν τον σκοπό
της επεξεργασίας.
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ 3. Όσον αφορά τον ισχυρισμό των προσφευ-
γόντων ότι η Τράπεζα προέβη σε αξιολόγησή
1. Το άρθρο 4 § 1 του Ν. 2472/97 ορίζει τα τους χωρίς τη συγκατάθεσή τους, αυτός πρέ-
εξής: πει να απορριφθεί ως αβάσιμος, γιατί η αξιο-
«Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για λόγηση του προσωπικού εμπίπτει στο πλαίσιο
να τύχουν νόμιμης επεξεργασίας πρέπει: της σχέσης εργασίας και ως εκ τούτου δεν
α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό και απαιτείται συγκατάθεση του υποκειμένου των
νόμιμο για καθορισμένους, σαφείς και δεδομένων, γιατί είναι αναγκαία για την εκτέ-
νόμιμους σκοπούς και να υφίστανται θεμι- λεση της σχετικής σύμβασης εργασίας, σύμ-
τή και νόμιμη επεξεργασία ενόψει των σκο- φωνα με το άρθρο 5 § 2 α του Ν. 2472/97.
πών αυτών. 4. Επίσης πρέπει να απορριφθεί και ο ισχυρι-
β) Να είναι συναφή, πρόσφορα και όχι σμός των προσφευγόντων ότι η αξιολόγησή
περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται τους συνιστά επεξεργασία που αντίκειται στις
ενόψει των σκοπών της επεξεργασίας. αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικό-
(…)». τητας, γιατί εμπίπτει στο πλαίσιο της σχέσης
Το άρθρο 5 του Ν. 2472/97 ορίζει τα εξής: εργασίας και συνεπώς δεν υπερβαίνει τον
«1. Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού σκοπό της διοίκησης του προσωπικού της
χαρακτήρα επιτρέπεται μόνον όταν το υπο- Τράπεζας, ανεξαρτήτως αν, όπως ισχυρίζονται
κείμενο των δεδομένων έχει δώσει τη συγκα- οι προσφεύγοντες, ο προηγούμενος τρόπος
τάθεσή του. αξιολόγησης παρείχε ενδεχομένως περισσό-
2. Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η επεξεργασία τερα εχέγγυα αντικειμενικότητας.
και χωρίς τη συγκατάθεση, όταν: 5. Η Αρχή είναι αρμόδια να εξετάσει μόνο την
α) Η επεξεργασία είναι αναγκαία για την μη ικανοποίηση των δικαιωμάτων πρόσβασης
εκτέλεση σύμβασης, στην οποία συμβαλλό- και αντίρρησης των προσφευγόντων.
μενο μέρος είναι υποκείμενο δεδομένων ή Όπως προκύπτει από το σύνολο των στοι-
για τη λήψη μέτρων κατόπιν αιτήσεως του χείων του φακέλου της υπόθεσης, ο δεύτε-
υποκειμένου κατά το προσυμβατικό στάδιο. ρος των προσφευγόντων Γ.Τ. ζήτησε να ενη-
(…)». μερωθεί για το περιεχόμενο του δελτίου
2. Η Αρχή είναι αρμόδια να κρίνει τη νομιμό- αξιολόγησής του, άσκησε δηλαδή το δικαίω-
τητα ή μη της επεξεργασίας προσωπικών μα πρόσβασης του άρθρου 12 του Ν.
δεδομένων βάσει των γενικών προϋποθέσε- 2472/97, το οποίο δεν ικανοποιήθηκε από
ων που θεσπίζει ο Ν. 2472/97. Ως εκ τούτου την καθής. Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο
στην αρμοδιότητα της Αρχής ανήκει μόνο η αυτό, ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να
κρίση για τη νομιμότητα συλλογής και επε- πληροφορεί χωρίς καθυστέρηση το υποκεί-
ξεργασίας των προσωπικών δεδομένων των μενο των δεδομένων για το σύνολο των προ-
εργαζομένων που λαμβάνει χώρα εκ μέρους σωπικών του δεδομένων που επεξεργάζε-
του εργοδότη-υπεύθυνου επεξεργασίας για ται, μεταξύ των οποίων είναι αναμφιβόλως
την επίτευξη συγκεκριμένου νόμιμου σκο- και οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται
πού. Στο πλαίσιο του σκοπού της διοίκησης στα δελτία αξιολόγησης των εργαζομένων
προσωπικού εμπίπτει και η αξιολόγηση του καθώς και ο τρόπος που λαμβάνει χώρα η
προσωπικού βάσει κριτηρίων που έχουν αξιολόγηση. Συνεπώς η Αρχή πρέπει να
συμφωνηθεί μεταξύ εργοδότη και εργαζόμε- ζητήσει από την Τράπεζα … να ικανοποιεί
νων ή για τα οποία τουλάχιστον οι εργαζόμε- την πρόσβαση κάθε εργαζόμενου στο δελτίο
νοι έχουν ενημερωθεί. Δεν ανήκει όμως στην αξιολόγησής του και να ενημερώνει το προ-
αρμοδιότητα της Αρχής η κρίση για την σωπικό σχετικά με τον τρόπο επεξεργασίας
233
και το ποιος προβαίνει στην επεξεργασία την κατηγορία τους το ανώτατο προβλεπό-
αυτή. μενο χρονικό όριο επεξεργασίας αυτών,
Όσον αφορά τις αντιρρήσεις των προσφευγό- ανεξάρτητα εάν έχουν καταχωρισθεί μετα-
ντων, αυτές αφορούν, όπως προκύπτει από τα γενέστερα νεότερα δυσμενή στοιχεία και
στοιχεία του φακέλου και ιδίως την αίτηση επίσης χωρίς να είναι υποχρεωμένη να προ-
ασφαλιστικών μέτρων, την ουσία της αξιολό- σκομίσει στην ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε.τα απαιτού-
γησης και συνεπώς, όπως αναπτύχθηκε παρα- μενα από αυτήν αντίστοιχα εξοφλητήρια
πάνω, η εξέτασή τους εκφεύγει της αρμοδιό- πιστοποιητικά».
τητας της Αρχής. H Αρχή, αφού έλαβε υπόψη τα στοιχεία της
ανωτέρω προσφυγής, κάλεσε με τις από
Για τους λόγους αυτούς 12.1.2004 και με αριθμ. πρωτ. αντίστοιχα 26
και 27 κλήσεις την προσφεύγουσα Κ.Β. και
1. Δέχεται εν μέρει την προσφυγή των Μ.Ξ. τον νόμιμο εκπρόσωπο της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε.
και Γ.Τ. προκειμένου να καταθέσουν τις απόψεις
2. Κρίνει ότι ο τρόπος αξιολόγησης των τους στην Αρχή.
εργαζομένων δεν εμπίπτει στην αρμοδιότη- Στη συζήτηση που έγινε για το επίμαχο
τα της Αρχής. ζήτημα στο συμβούλιο της Αρχής την
2. Κρίνει ότι η Τράπεζα ... έχει το δικαίωμα 22.1.2004 παρουσιάστηκε ο πληρεξούσιος
να προβαίνει νομίμως σε αξιολόγηση των δικηγόρος της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. Χ.Ν., ο οποί-
εργαζομένων, χωρίς τη συγκατάθεσή τους, ος κατέθεσε ότι στο όνομα της προσφεύγου-
αφού η αξιολόγηση συνιστά επεξεργασία σας τηρούνται στο αρχείο της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ
που εκτελείται εντός του πλαισίου του σκο- Α.Ε. τα εξής στοιχεία: μία διαταγή πληρωμής
πού της διοίκησης του προσωπικού της του έτους 1999, δύο προγράμματα πλειστη-
Τράπεζας, για την οποία δεν απαιτείται ριασμού για τα έτη 1997 και 1999 και δύο
συγκατάθεση των υποκειμένων των δεδομέ- κατασχέσεις για το 1997 και το 1998. Πριν
νων, γιατί είναι αναγκαία για την εκτέλεση την εξόφληση της πρώτης οφειλής που είχε
της σύμβασης εργασίας. ως συνέπεια την άρση των δύο κατασχέσεων
3. Απευθύνει σύσταση στην Τράπεζα ... να και την ματαίωση των δύο πλειστηριασμών,
λαμβάνει κάθε αναγκαίο μέτρο για να επι- εκδόθηκε η διαταγή πληρωμής, η οποία δια-
τρέπει την χωρίς καθυστέρηση πρόσβαση γράφεται το έτος 2006. Συνεπώς στο αρχείο
κάθε εργαζόμενου στο δελτίο αξιολόγησής της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ τηρούνται όλα τα δυσμενή
του και να ενημερώνει το προσωπικό σχετι- οικονομικά στοιχεία της προσφεύγουσας
κά με τον τρόπο επεξεργασίας και τα πρόσω- μέχρι την συμπλήρωση του χρόνου διαγρα-
πα που είναι αρμόδια να προβαίνουν στην φής της τελευταίας εγγραφής, δηλ. της δια-
επεξεργασία αυτή. ταγής πληρωμής , και αφού έχουν αποδε-
δειγμένα εξοφληθεί όλες οι οικονομικές
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 64 / 2005 υποχρεώσεις και δεν έχουν προκύψει νέα
δυσμενή οικονομικά στοιχεία. Επίσης στη
τειρεσιασ: Δυσμενή οικονομικά συζήτηση παρουσιάστηκε και ο πληρεξού-
δεδομένα σιος δικηγόρος της προσφεύγουσας Ι.Ζ., ο
οποίος υποστήριξε ότι τα οικονομικά δεδο-
Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: μένα της προσφεύγουσας που τηρούσε στο
Με την από 29.7.2002 προσφυγή της προς αρχείο της η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. είχαν συμπλη-
την Αρχή (με αρ. πρωτ. 1697/31.7.2002) η ρώσει τον προβλεπόμενο χρόνο διατήρησής
Κ.Β. ζητά την τροποποίηση της παρ. 9 του τους σύμφωνα με την απόφαση 523/1999 της
Κεφαλαίου Α της αποφάσεως 523/1999 της Αρχής, ήδη απόφαση 25/2004, και έπρεπε να
Αρχής, ήδη απόφαση 25/2004, ΦΕΚ Β' 684). διαγραφούν από το εν λόγω αρχείο χωρίς να
Ειδικότερα, ζητά την διαγραφή από το επηρεάζονται από νεότερες εγγραφές και
αρχείο της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. «όσα καταχω- χωρίς να υποχρεούται το υποκείμενο των
ρημένα σε αυτό προσωπικά δεδομένα αφο- δεδομένων να προσκομίσει τα απαιτούμενα
ρούν το άτομό της και έχει συμπληρωθεί για εξοφλητήρια παραστατικά.
234
Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω κότητας που καθιερώνουν οι διατάξεις του
στοιχείων και κατόπιν διαλογικής συζήτησης άρθρου 4 παρ. 1 περ. β του νόμου 2472/1997,
έθεσε κανόνες κατηγοριοποίησης και δια-
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ βάθμισης των δεδομένων που τηρεί η εται-
ρία ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ στο αρχείο της με την από-
1. Σύμφωνα με το άρθρο 2α του Ν. 2472/97 φαση υπ' αριθμ. 24/2004.
«Δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα συνιστά Σύμφωνα με αυτή, και ειδικότερα σύμφωνα
κάθε πληροφορία που αναφέρεται στο υπο- με την παράγραφο 9Α οι οικονομικές πληρο-
κείμενο των δεδομένων». φορίες που συλλέγει και τηρεί στο αρχείο
Επίσης σύμφωνα με τις διατάξεις του της η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ διαγράφονται από το
άρθρου 4 παρ. 1 περ. β του ιδίου νόμου «Τα αρχείο των μεταδιδόμενων πληροφοριών
δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για να εφόσον οι αντίστοιχες οικονομικές υποχρε-
τύχουν νόμιμης επεξεργασίας πρέπει να ώσεις έχουν εξοφληθεί και μέχρι τη συμπλή-
είναι συναφή, πρόσφορα και όχι περισσότε- ρωση του προς τούτο χρονικού διαστήματος
ρα από όσα κάθε φορά απαιτείται ενόψει των ή τον χρόνο εξόφλησης δεν καταχωρηθούν
σκοπών επεξεργασίας». στο αρχείο πληροφορίες οι οποίες διαγρά-
Ακόμη, σύμφωνα με τις διατάξεις του φονται σε μεταγενέστερο χρόνο.
άρθρου 5 παρ. 2 περ. ε του ανωτέρω νόμου 2. Στην κρινόμενη περίπτωση, ενεγράφησαν
επιτρέπεται η επεξεργασία προσωπικών στο αρχείο της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. και στο
δεδομένων και χωρίς τη συγκατάθεση του όνομα της προσφεύγουσας τα εξής οικονομι-
υποκειμένου όταν η επεξεργασία είναι απο- κά δεδομένα: μία διαταγή πληρωμής του
λύτως αναγκαία για την ικανοποίηση του έτους 1999, δύο προγράμματα πλειστηρια-
έννομου συμφέροντος που επιδιώκει ο σμού για τα έτη 1997 και 1999 και δύο κατα-
υπεύθυνος επεξεργασίας ή ο τρίτος στον σχέσεις για το 1997 και το 1998.
οποίο ανακοινώνονται τα δεδομένα και υπό Ειδικότερα, πριν την εξόφληση της πρώτης
τον όρο η επεξεργασία αυτή να υπερέχει οφειλής που είχε ως συνέπεια την άρση των
προφανώς των δικαιωμάτων και συμφερό- δύο κατασχέσεων και την ματαίωση των δύο
ντων των προσώπων στα οποία αναφέρονται πλειστηριασμών, εκδόθηκε η ανωτέρω δια-
τα δεδομένα, αφού προηγουμένως έχει γίνει ταγή πληρωμής, η οποία διαγράφεται το
η ενημέρωση τους για την επεξεργασία αυτή, έτος 2006, με συνέπεια να διατηρούνται στο
σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 11 του αρχείο της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ μέχρι το έτος 2006
ιδίου ως άνω νόμου. όλα τα οικονομικά δεδομένα της προσφεύ-
Ειδικότερα, για την επεξεργασία των οικονο- γουσας, εφόσον πριν τον χρόνο εξόφλησης
μικών δεδομένων από την εταιρία των πρώτων οικονομικών δεδομένων κατα-
ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. η Αρχή εξέδωσε την υπ' χωρίσθηκε και το δεδομένο της διαταγής
αριθμ. 24/2004 απόφασή της, σύμφωνα με πληρωμής που διαγράφεται σε μεταγενέστε-
την οποία είναι νόμιμη η συλλογή και περαι- ρο χρόνο, σύμφωνα με την απόφαση της
τέρω επεξεργασία των δυσμενών οικονομι- Αρχής υπ' αριθμ. 25/2004.
κών δεδομένων από την ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την παρά-
χωρίς τη συγκατάθεση του υποκειμένου, γραφο 9Α της απόφασης 25/2004 της Αρχής
αφού προηγουμένως αυτό ενημερωθεί, εφό- οικονομικές πληροφορίες που συλλέγει και
σον ο σκοπός της επεξεργασίας είναι η προ- τηρεί στο αρχείο της η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ διαγρά-
στασία της εμπορικής πίστης και η εξυγίαν- φονται από το αρχείο των μεταδιδόμενων
ση των οικονομικών συναλλαγών, και συνε- πληροφοριών εφόσον οι αντίστοιχες οικονο-
πώς η προστασία της εμπορικής πίστης σε μικές υποχρεώσεις έχουν εξοφληθεί και
σύγκριση με τα συμφέροντα των υποκειμέ- μέχρι τη συμπλήρωση του προς τούτο χρονι-
νων των δεδομένων μπορεί να θεωρηθεί ότι κού διαστήματος ή τον χρόνο εξόφλησης δεν
υπερέχει προφανώς, σύμφωνα με το άρθρο 5 καταχωρηθούν στο αρχείο πληροφορίες οι
παρ. 2 περ. ε του ν. 2472/1997. οποίες διαγράφονται σε μεταγενέστερο
Επίσης η Αρχή στα πλαίσια της εφαρμογής χρόνο.
των αρχών της προσφορότητας και αναλογι- Συνεπώς, εφόσον προέκυψαν και καταχωρί-
235
σθηκαν στο αρχείο της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ νεότερα ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 67 / 2005

δυσμενή στοιχεία για την προσφεύγουσα
που διαγράφονται σε μεταγενέστερο χρόνο Γνωμοδότηση της Αρχής σχετικά
από τα ήδη καταχωρισμένα, ορθώς συνεχί- με τη δυνατότητα του υπευθύνου
ζουν να υφίστανται όλες οι καταχωρίσεις, επεξεργασίας χορήγησης σε τρίτο
ανεξάρτητα εάν κάποιες έχουν εξοφληθεί, στοιχείων (προσωπικών δεδομένων
έως ότου αποδεδειγμένα εξοφληθούν όλες μη ευαίσθητου χαρακτήρα) που
οι αντίστοιχες οικονομικές υποχρεώσεις και τηρεί στο αρχείο του
εφόσον μέχρι τη συμπλήρωση του προς
τούτο χρονικού διαστήματος δεν προκύψουν Η Αρχή αφού έλαβε υπόψη:
άλλες νεότερες, ενόψει και του ότι τα στοι- Το υπ' αριθμ. *** έγγραφο του Γενικού
χεία που συλλέγει και τηρεί η εταιρία Νοσοκομείου - Μαιευτηρίου *** (με αριθμ.
ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ στο αρχείο της δεν είναι πρωτ. Αρχής 696/23.2.2005) που ερωτά εάν
δεσμευτικά αλλά συμβουλευτικά στοιχεία μπορεί να χορηγήσει στην ***, κατόπιν αιτή-
για τις Τράπεζες, χρηματοπιστωτικά ιδρύ- σεώς της, την οποία και διαβιβάζει με
ματα και λοιπούς αποδέκτες τους. συνημμένα όλα τα σχετικά έγγραφα, στοιχεία
Επίσης τα δυσμενή στοιχεία τα οποία συνε- τρίτων που τηρεί στο αρχείο του.
χίζουν να είναι καταχωρισμένα στο αρχείο Εξέτασε την παραπάνω αίτηση και κατόπιν
της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ. και μεταδίδονται δεν διαλογικής συζήτησης μεταξύ των μελών της
βρίσκονται σε αντίθεση με τις αρχές της
αναλογικότητας και προσφορότητας, ούτε ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
συνιστούν κατάχρηση δικαιώματος, δεδομέ-
νου ότι η μετάδοση των πληροφοριών Κατά τις διατάξεις του ν. 2472/1997:
αυτών στους αποδέκτες (Τράπεζες, χρημα- Α) Σύμφωνα με το άρθρο 2 του ν. 2472/1997
τοπιστωτικά ιδρύματα, και λοιπούς οικονο- «Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου
μικούς φορείς ιδιωτικού και δημόσιου νοούνται ως: “Δεδομένα προσωπικού χαρα-
τομέα) σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 24/2004 κτήρα”, κάθε πληροφορία που αναφέρεται
απόφαση της Αρχής είναι απολύτως ανα- στο υποκείμενο των δεδομένων.
γκαία για την προστασία της εμπορικής ….“Υποκείμενο των δεδομένων”, το φυσικό
πίστης και των οικονομικών συναλλαγών σε πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδομέ-
σύγκριση με τα συμφέροντα των υποκειμέ- να…. “Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού
νων των δεδομένων που θίγονται από την χαρακτήρα” (“επεξεργασία”), κάθε εργασία ή
επεξεργασία αυτή. σειρά εργασιών που πραγματοποιείται, από
Τέλος, θα πρέπει για να γίνει η διαγραφή το Δημόσιο ή από νομικό πρόσωπο δημοσίου
των ανωτέρω δυσμενών στοιχείων από το δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου ή ένωση προσώ-
αρχείο των μεταδιδόμενων πληροφοριών πων ή φυσικό πρόσωπο με ή χωρίς τη βοή-
της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. να έχει παρέλθει ο θεια αυτοματοποιημένων μεθόδων και εφαρ-
καθορισμένος από την απόφαση της Αρχής μόζονται σε δεδομένα προσωπικού χαρακτή-
υπ' αριθμ. 25/2004 χρόνος, και να υπάρχει ρα, όπως η συλλογή, η καταχώριση, η οργά-
αποδεδειγμένη εξόφληση των αντίστοιχων νωση, η διατήρηση ή αποθήκευση, η τροπο-
οικονομικών υποχρεώσεων. ποίηση, η εξαγωγή, η χρήση, η διαβίβαση, η
διάδοση ή κάθε άλλης μορφής διάθεση, η
Για τους λόγους αυτούς συσχέτιση ή ο συνδυασμός, η διασύνδεση, η
δέσμευση (κλείδωμα), η διαγραφή, η κατα-
1. ΚΡΙΝΕΙ ότι είναι νόμιμη η καταχώριση και στροφή. “Αρχείο δεδομένων προσωπικού
τήρηση στο αρχείο των μεταδιδόμενων πλη- χαρακτήρα” (“αρχείο”), σύνολο δεδομένων
ροφοριών της εταιρίας «ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ- προσωπικού χαρακτήρα, τα οποία αποτελούν
ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ή μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο επε-
Α.Ε.» όλων των οικονομικών δεδομένων της ξεργασίας, και τα οποία τηρούνται είτε από
προσφεύγουσας Κ.Β. και δεν τίθεται θέμα δια- το Δημόσιο ή από νομικό πρόσωπο δημοσίου
γραφής αυτών από το εν λόγω αρχείο. δικαίου, ή ιδιωτικού δικαίου ή ένωση προσώ-
236
πων ή φυσικό πρόσωπο. “Υπεύθυνος επεξερ- Μαιευτηρίου *** ζητεί να της χορηγηθεί από
γασίας”, οποιοσδήποτε καθορίζει το σκοπό το αρχείο που τηρείται στο τμήμα γεννήσεων
και τον τρόπο επεξεργασίας των δεδομένων του μαιευτηρίου κατάλογος ονομάτων των
προσωπικού χαρακτήρα, όπως φυσικό ή γυναικών που γέννησαν τέκνα από
νομικό πρόσωπο, δημόσια αρχή ή υπηρεσία ή **.**.1967 έως και **.**.1967. Ο λόγος που
οποιοσδήποτε άλλος οργανισμός. ….» (υπό ζητεί τα στοιχεία αυτά από το σχετικό αρχείο
στοιχ. α΄, γ΄, δ΄, ε΄, ζ΄). του νοσοκομείου είναι ότι αναζητεί το παιδί
Β) Κατά το άρθρο 4 § 1 α΄ και β΄ του ν. της, που φέρεται ότι απεβίωσε, αλλά δικαιο-
2472/1997 «Τα δεδομένα προσωπικού χαρα- λογούνται για το θάνατό του αμφιβολίες.
κτήρα για να τύχουν νόμιμης επεξεργασίας 2. Ο κατάλογος των ονομάτων των γυναικών
πρέπει : που γέννησαν στο ανωτέρω Μαιευτήριο από
α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό και **.**.1967 έως και **.**.1967, τον οποίο ζητά
νόμιμο για καθορισμένους, σαφείς και νόμι- η *** περιέχει προσωπικά δεδομένα μη ευαί-
μους σκοπούς και να υφίστανται θεμιτή και σθητου χαρακτήρα (άρθρο 2 στοιχ. α΄). Επο-
νόμιμη επεξεργασία ενόψει των σκοπών μένως δεν τίθεται θέμα χορήγησης στο
αυτών. Μαιευτήριο της επιβαλλόμενης από τη διά-
β) Να είναι συναφή, πρόσφορα, και όχι ταξη του άρθρου 7 § 2 του ν. 2472/97 για τα
περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται ευαίσθητα δεδομένα άδειας από την Αρχή
εν όψει των σκοπών της επεξεργασίας» για τη χορήγηση στην αιτούσα του καταλό-
Γ) Κατά το άρθρο 5 § 1 του ν. 2472/1997 γου αυτού. Αρκεί η γνωμοδότηση της Αρχής
«Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού σχετικά με το αν η κρινόμενη χορήγηση είναι
χαρακτήρα επιτρέπεται μόνον όταν το υπο- κατά το άρθρο 5 του ν. 2472/1997 (σε συν-
κείμενο των δεδομένων έχει δώσει τη συγκα- δυασμό με το άρθρ. 4 του προαναφερθέντος
τάθεσή του». νόμου) νόμιμη.
Δ) Κατά το άρθρο 5 § 2 περ. ε΄ του ν. 3. Καταρχήν για την διαβίβαση της αιτούμε-
2472/1997 «Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η νης πληροφορίας απαιτείται η συγκατάθεση
επεξεργασία και χωρίς τη συγκατάθεση, του υποκειμένου των δεδομένων (άρθρ. 5 § 1
όταν: …. και άρθρ. 2 στοιχ. ια΄ του ν. 2472/1997). Στην
ε) Η επεξεργασία είναι απολύτως αναγκαία συγκεκριμένη όμως περίπτωση εφαρμόζεται
για την ικανοποίηση του έννομου συμφέρο- η διάταξη του άρθρου 5 § 2 περ. ε΄ του ν.
ντος που επιδιώκει ο υπεύθυνος επεξεργα- 2472/1997, κατά την οποία επιτρέπεται η
σίας ή ο τρίτος ή οι τρίτοι στους οποίους επεξεργασία (εδώ χορήγηση στην αιτούσα)
ανακοινώνονται τα δεδομένα και υπό τον προσωπικών δεδομένων αν αυτή είναι απο-
όρο ότι τούτο υπερέχει προφανώς των λύτως αναγκαία για την ικανοποίηση του
δικαιωμάτων και συμφερόντων των προσώ- εννόμου συμφέροντος που επιδιώκει ο τρί-
πων στα οποία αναφέρονται τα δεδομένα και τος στον οποίο ανακοινώνονται τα δεδομένα
δεν θίγονται οι θεμελιώδεις ελευθερίες και υπό τον όρο ότι τούτο υπερέχει προφα-
αυτών». νώς των δικαιωμάτων και συμφερόντων των
Ε) Σύμφωνα με το άρθρ. 11 § 3 του ν. προσώπων στα οποία αναφέρονται τα δεδο-
2472/1997 «Εάν τα δεδομένα ανακοινώνο- μένα και δεν θίγονται οι θεμελιώδεις ελευθε-
νται σε τρίτους, το υποκείμενο ενημερώνε- ρίες τους. Στην προκειμένη περίπτωση η
ται για την ανακοίνωση πριν από αυτούς». Αρχή κρίνει ότι η *** έχει υπέρτερο έννομο
Από τα στοιχεία του φακέλου προέκυψαν τα συμφέρον να πληροφορηθεί τα ονόματα
εξής: γυναικών που γέννησαν τις συγκεκριμένες
1. Το Γενικό Νοσοκομείο-Μαιευτήριο *** εκείνες ημέρες στο μαιευτήριο εκείνο, προ-
ζητεί από την Αρχή Προστασίας Προσωπι- κειμένου να αναζητήσει την τύχη του παι-
κών Δεδομένων να γνωμοδοτήσει σχετικά με διού της που φέρεται ότι έχει αποβιώσει. Το
τη δυνατότητα χορήγησης στην ***, κατόπιν έννομο συμφέρον της στηρίζεται στο γεγο-
αιτήσεώς της, στοιχείων τρίτων νός ότι δικαιολογούνται αμφιβολίες για το
Η *** με την από *** αίτησή της προς τη θάνατο του νεογνού. Και αυτό συμβαίνει
Διεύθυνση Διοικητικής Υπηρεσίας του Γ.Ν.- επειδή δεν υπάρχει καταχωρημένη ληξιαρχι-
237
κή πράξη θανάτου του, δεν γίνεται μνεία του ρωθούν για την προτιθέμενη ανακοίνωση
θανάτου του στην ληξιαρχική πράξη γεννή- των στοιχείων τους στην αιτούσα (κατά το
σεώς του, όπως επιβάλλεται, ούτε βρίσκεται άρθρ. 11 § 3 του ν. 2472/1997), ώστε τα υπο-
πουθενά ενταφιασμένο. Συγκεκριμένα, όπως κείμενα των δεδομένων να γνωρίζουν την
προκύπτει, η αιτούσα γέννησε την **.**.1967 διαχείριση-κυκλοφορία των προσωπικών
ένα αγόρι, το οποίο της είπαν ότι απεβίωσε τους δεδομένων.
την **.**.1967 (βλ. και από *** βεβαίωση
του Γενικού Νοσοκομείου-Μαιευτηρίου Για τους λόγους αυτούς
***). Σύμφωνα με την προαναφερόμενη
βεβαίωση του ανωτέρω Μαιευτηρίου η Εξετάζοντας την αίτηση του Γενικού
αιτούσα γέννησε με πρώιμο φυσιολογικό Νοσοκομείου - Μαιευτηρίου ***
τοκετό την Αποφαίνεται ότι το παραπάνω μαιευτήριο
**.**.1967 ώρα 13:30 νεογνό άρρεν-ζών, δεν κωλύεται από τον ν. 2472/1997 να χορη-
εβδομάδων 27 και 3 ημερών, βάρους 1100 gr, γήσει στην *** τα ονόματα των γυναικών που
το οποίο νεογνό απεβίωσε την **.**.1967 και γέννησαν αγόρι κατά την ίδια περίοδο με
ώρα 18:00 λόγω προωρότητος. Η δήλωση αυτή (κατά το άρθρ. 5 § 2 περ. ε΄ του ν.
θανάτου στο ληξιαρχείο ***, έγινε κατά την 2472/1997) υπό τον όρο ότι θα ενημερώσει
ανωτέρω βεβαίωση, την **.**.1967. Στο προηγουμένως τα υποκείμενα των δεδομέ-
Ληξιαρχείο *** έχει δηλωθεί η γέννηση του νων (κατά το άρθρ. 11 § 3 του ιδίου νόμου).
τέκνου της στις **.**.1967 (βλ. υπ' αριθμ. ***
έγγραφο Ειδικού Ληξιαρχείου ***), ενώ μετά ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 68 / 2005
από σχετική έρευνα στο αρχείο του Ληξιαρ-
χείου δεν βρέθηκε καταχωρημένη ληξιαρχι- Εμφανιση τησ ανακλησησ συγκατα-
κή πράξη θανάτου από **.**.1967 έως θεσησ στο αρχειο τησ τειρεσιασ α.ε.
**.**.1967 (βλ. υπ' αριθμ. *** έγγραφο Ειδι-
κού Ληξιαρχείου ***). Με το υπ' αριθμ. *** Η Απόφαση αυτή είναι αναρτημένη στην
έγγραφο του ανωτέρω Μαιευτηρίου προς ιστοσελίδα της Αρχής [http://www.dpa.gr/
την αιτούσα σε απάντηση αιτήσεώς της να Documents/Gre/Apofaseis/68_05_ano-
πληροφορηθεί πού ενταφιάστηκε το τέκνο nym.doc] και αναπτύσσεται διεξοδικά στη
της, της χορηγείται η σχετική αλληλογραφία σελίδα 78
του Νοσοκομείου με το X Κοιμητήριο *** και
το Κοιμητήριο του Δήμου ***. Σύμφωνα με ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 69 / 2005
τα έγγραφα των εν λόγω Κοιμητηρίων το
τέκνο (αγόρι) της αιτούσας δεν έχει ενταφια- Γνωμοδότηση της Αρχής σχετικά
στεί εκεί. με την κατάρτιση από το Υπουργείο
4. Κατά συνέπεια, είναι νόμιμη, κατά τον ν. Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης
2472/1997, η χορήγηση του καταλόγου με τα βάσης δεδομένων με καταλόγους
ονόματα των γυναικών που γέννησαν αγόρι ("λίστeς αναμονής") ιατρών (υπο-
την περίοδο εκείνη στην ***, και χωρίς τη ψηφίων για τοποθέτηση προς από-
συγκατάθεση των υποκειμένων των δεδομέ- κτηση ειδικότητας ή προς εκπλή-
νων κατά το άρθρ. 5 § 2 περ. ε΄ του ν. ρωση της υποχρεωτικής υπηρεσίας
2472/97. (Βλ. και απόφαση της Αρχής με υπαίθρου) κατά Νοσοκομείο και
αριθμ. 32/2002, κατά την οποία η Αρχή απο- ειδικότητα, που θα αναρτηθούν στο
φάνθηκε ότι μπορεί να δοθεί σε τέκνο αγνώ- διαδίκτυο
στων φυσικών γονέων, ανάλογος κατάλογος
με τα στοιχεία τοκετών συγκεκριμένης χρο- Η Αρχή αφού έλαβε υπόψη τα παρακάτω:
νικής περιόδου, προκειμένου να ανακαλύψει 1) Την με αριθμ. πρωτ. Αρχής 3500/15.7.2005
η τότε αιτούσα την ταυτότητα της φυσικής αίτηση του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνι-
της μητέρας). κής Αλληλεγγύης. Με το ως άνω έγγραφο το
5. Σε κάθε, όμως, περίπτωση τα υποκείμε- παραπάνω Υπουργείο ζητεί από την Αρχή
να των δεδομένων πρέπει πρώτα να ενημε- Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων προ-
238
κειμένου να διευκολυνθεί το έργο του, να οποιοσδήποτε άλλος οργανισμός. Όταν ο

εγκριθεί η κατάρτιση ειδικής ηλεκτρονικής σκοπός και ο τρόπος της επεξεργασίας καθο-
βάσης της λίστας ιατρών κατά Νοσοκομείο ρίζονται με διατάξεις νόμου ή κανονιστικές
και ειδικότητα που θα προβάλλεται στο δια- διατάξεις εθνικού ή κοινοτικού δικαίου, ο
δίκτυο, σήμερα καταχωρημένης σε ειδικά υπεύθυνος επεξεργασίας ή τα ειδικά κριτή-
βιβλία (μητρώα) που τηρούνται στις οικείες ρια βάσει των οποίων γίνεται η επιλογή του
νομαρχίες, όπως νόμος προβλέπει. καθορίζονται αντίστοιχα από το εθνικό ή το
2) Τον ν. 2472/1997 και την κανονιστική κοινοτικό δίκαιο» (υπό στοιχ. α΄, γ΄, δ΄, ε΄, ζ΄).
πράξη της Αρχής με αριθμ. 1/1999 Β) Κατά το άρθρο 4 § 1 α΄ και β΄ του ν.
3) Τον ν. 123/1975 και τις υπουργικές απο- 2472/1997 «Τα δεδομένα προσωπικού χαρα-
φάσεις 65918/1997 και 38800/1998 κτήρα για να τύχουν νόμιμης επεξεργασίας
Η Αρχή εξετάζοντας την παραπάνω αίτηση πρέπει :
και κατόπιν διαλογικής συζήτησης μεταξύ α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό και
των μελών της νόμιμο για καθορισμένους, σαφείς και νόμι-
μους σκοπούς και να υφίστανται θεμιτή και
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ νόμιμη επεξεργασία ενόψει των σκοπών
αυτών.
Κατά τις διατάξεις του ν. 2472/1997: β) Να είναι συναφή, πρόσφορα, και όχι
Α) Σύμφωνα με το άρθρο 2 του ν. 2472/1997 περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται
«Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου εν όψει των σκοπών της επεξεργασίας»
νοούνται ως: “Δεδομένα προσωπικού χαρα- Γ) Κατά το άρθρο 5 § 1 του ν. 2472/1997
κτήρα”, κάθε πληροφορία που αναφέρεται «Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού
στο υποκείμενο των δεδομένων. χαρακτήρα επιτρέπεται μόνον όταν το υπο-
….“Υποκείμενο των δεδομένων”, το φυσικό κείμενο των δεδομένων έχει δώσει τη συγκα-
πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδομέ- τάθεσή του».
να…. “Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού Δ) Κατά το άρθρο 5 § 2 περ. β΄, δ΄ και ε΄ του
χαρακτήρα” (“επεξεργασία”), κάθε εργασία ή ν. 2472/1997 «Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η
σειρά εργασιών που πραγματοποιείται, από επεξεργασία και χωρίς τη συγκατάθεση,
το Δημόσιο ή από νομικό πρόσωπο δημοσίου όταν: ….
δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου ή ένωση προσώ- β) Η επεξεργασία είναι αναγκαία για την
πων ή φυσικό πρόσωπο με ή χωρίς τη βοή- εκπλήρωση υποχρεώσεως του υπευθύνου
θεια αυτοματοποιημένων μεθόδων και εφαρ- επεξεργασίας, η οποία επιβάλλεται από το
μόζονται σε δεδομένα προσωπικού χαρακτή- νόμο.
ρα, όπως η συλλογή, η καταχώριση, η οργά- δ) Η επεξεργασία είναι αναγκαία για την
νωση, η διατήρηση ή αποθήκευση, η τροπο- εκτέλεση έργου δημόσιου συμφέροντος ή
ποίηση, η εξαγωγή, η χρήση, η διαβίβαση, η έργου που εμπίπτει στην άσκηση δημόσιας
διάδοση ή κάθε άλλης μορφής διάθεση, η εξουσίας και εκτελείται από δημόσια αρχή ή
συσχέτιση ή ο συνδυασμός, η διασύνδεση, η έχει ανατεθεί από αυτή είτε στον υπεύθυνο
δέσμευση (κλείδωμα), η διαγραφή, η κατα- επεξεργασίας είτε σε τρίτο, στον οποίο γνω-
στροφή. “Αρχείο δεδομένων προσωπικού στοποιούνται τα δεδομένα.
χαρακτήρα” (“αρχείο”), σύνολο δεδομένων ε) Η επεξεργασία είναι απολύτως αναγκαία
προσωπικού χαρακτήρα, τα οποία αποτελούν για την ικανοποίηση του έννομου συμφέρο-
ή μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο επε- ντος που επιδιώκει ο υπεύθυνος επεξεργασί-
ξεργασίας, και τα οποία τηρούνται είτε από ας ή ο τρίτος ή οι τρίτοι στους οποίους ανα-
το Δημόσιο ή από νομικό πρόσωπο δημοσίου κοινώνονται τα δεδομένα και υπό τον όρο ότι
δικαίου, ή ιδιωτικού δικαίου ή ένωση προσώ- τούτο υπερέχει προφανώς των δικαιωμάτων
πων ή φυσικό πρόσωπο. “Υπεύθυνος επεξερ- και συμφερόντων των προσώπων στα οποία
γασίας”, οποιοσδήποτε καθορίζει το σκοπό αναφέρονται τα δεδομένα και δεν θίγονται οι
και τον τρόπο επεξεργασίας των δεδομένων θεμελιώδεις ελευθερίες αυτών».
προσωπικού χαρακτήρα, όπως φυσικό ή Ε) Κατά το άρθρ. 11 του ν. 2472/1997 ο υπεύ-
νομικό πρόσωπο, δημόσια αρχή ή υπηρεσία ή θυνος επεξεργασίας έχει υποχρέωση ενημε-
239
ρώσεως των υποκειμένων των δεδομένων, του ν. 2472/1997 για την επεξεργασία των
όπως εξειδικεύεται με την κανονιστική δεδομένων αυτών και χωρίς τη συγκατάθεση
πράξη της Αρχής 1/1999. των υποκειμένων.
Από τα στοιχεία του φακέλου προέκυψαν τα Ο ν. 123/1975 και οι υπουργικές αποφάσεις
εξής: 65918/1977, 38800/1998 που εκδόθηκαν σε
Στα πλαίσια της προσπάθειας του εφαρμογή του, επιτρέπουν στους ιατρούς,
Υπουργείου Υγείας να διευκολύνει την όλη πλην των προβλεπόμενων εξαιρέσεων, να
διαδικασία τοποθέτησης ιατρών στα δημόσια καταθέτουν μόνο μία αίτηση ειδικότητας,
νοσοκομεία της χώρας προς απόκτηση ιατρι- σε ένα νοσοκομείο της επικράτειας, νεότε-
κής ειδικότητας και στα κέντρα υγείας ρη δε αίτηση καθιστά την τυχόν παλαιότε-
(«Αγροτικά Ιατρεία») προς εκπλήρωση της ρη ανίσχυρη. Αρμόδιο να ελέγχει την τήρη-
υποχρεωτικής υπηρεσίας υπαίθρου επιθυμεί ση των διατάξεων αυτών είναι το
να καταρτίσει βάση δεδομένων, τα στοιχεία Υπουργείο Υγείας, αφού αυτό διαχειρίζεται
της οποίας θα αναρτηθούν στο διαδίκτυο. Σε το όλο ζήτημα (αιτήσεις, διορισμός ιατρών
αυτήν τη βάση δεδομένων θα καταχωρούνται, στα νοσοκομεία, κ.λπ.), είναι δηλαδή ο
όπως αναφέρει το παραπάνω έγγραφο του υπεύθυνος επεξεργασίας. Το Υπουργείο
Υπουργείου, σε εθνικό επίπεδο οι ήδη υπηρε- έχει επομένως υποχρέωση εκ του νόμου να
τούντες ειδικευόμενοι ιατροί και ο χρόνος επεξεργάζεται τις αιτήσεις των ιατρών έτσι
αποχώρησής τους λόγω ολοκλήρωσης της ώστε να διασφαλίζεται η τήρηση του περιο-
ειδικότητας, καθώς και οι νέοι αιτούντες ρισμού της μίας αίτησης ειδικότητας κατ'
ιατροί κατά ημερομηνία υποβολής της αίτη- άτομο. Ως εκ τούτου, θα μπορούσε, ενδε-
σης. Το υπό δημιουργία ηλεκτρονικό αρχείο χομένως, να γίνει δεκτό ότι η αιτούμενη
αιτήσεων ιατρών για απόκτηση ειδικότητας επεξεργασία των δεδομένων είναι αναγκαία
θα περιλαμβάνει τα εξής δεδομένα: το όνομα για την εκπλήρωση υποχρέωσης του υπευ-
του υποψηφίου, τη χρονολογία λήψης πτυχί- θύνου επεξεργασίας, η οποία επιβάλλεται
ου και την ημεροχρονολογία κατάθεσης της από το νόμο (άρθρο 5 § 2 περ. β΄ του ν.
αίτησης. Τα δεδομένα δηλ. που θα καταχωρη- 2472/1997).
θούν στο ηλεκτρονικό αρχείο είναι προσωπι- Σε κάθε περίπτωση, όμως, το Υπουργείο
κά δεδομένα μη ευαίσθητου χαρακτήρα Υγείας μπορεί να προβεί στην εν λόγω επε-
(άρθρο 2 στοιχ. α΄). ξεργασία των δεδομένων βάσει των διατά-
Στην προκειμένη περίπτωση δεν τίθεται ξεων του άρθρου 5 § 2 περ. δ΄ και ε΄ του ν.
θέμα χορήγησης στο Υπουργείο Υγείας 2472/1997. Η επεξεργασία επιτρέπεται
άδειας από την Αρχή για την ίδρυση και λει- εφόσον είναι αναγκαία για την εκτέλεση
τουργία σχετικού αρχείου, σύμφωνα με το έργου δημοσίου συμφέροντος ή έργου που
άρθρο 7 § 2 του ν. 2472/1997, καθώς, όπως εμπίπτει στην άσκηση δημόσιας εξουσίας
διευκρινίζει το Υπουργείο Υγείας, δεν θα και εκτελείται από δημόσια αρχή (άρθρο 5
περιέχονται στους προαναφερόμενους ηλε- § 2 περ. δ΄ του ν. 2472/1997). Επομένως,
κτρονικούς καταλόγους ευαίσθητα προσω- μπορεί να δημιουργηθεί το εν λόγω ηλε-
πικά δεδομένα. Η Αρχή πρέπει απλώς να κτρονικό αρχείο, προκειμένου να είναι
γνωμοδοτήσει αν και με ποιους όρους η δυνατή η διασταύρωση και επαλήθευση
αυτοματοποιημένη επεξεργασία των απλών των αιτήσεων των ενδιαφερομένων, και
προσωπικών δεδομένων των ιατρών για τον χωρίς τη συγκατάθεση των υποκειμένων,
πιο πάνω σκοπό είναι κατά το άρθρο 5 του ν. γεγονός που θα λειτουργεί αποτρεπτικά
2472/1997 (σε συνδυασμό με το άρθρ. 4 του στα παρατηρούμενα σήμερα από το
προαναφερθέντος νόμου) νόμιμη. Υπουργείο φαινόμενα υποβολής ταυτόχρο-
Κατ' αρχήν για την αυτοματοποιημένη αυτή νων παράλληλων αιτήσεων.
επεξεργασία απαιτείται η συγκατάθεση του Το Υπουργείο επιθυμεί να προχωρήσει στη
υποκειμένου των δεδομένων (άρθρ. 5 § 1 και δημοσίευση-ανάρτηση του εν λόγω αρχείου
άρθρ. 2 στοιχ. ια΄ του ν. 2472/1997). στο διαδίκτυο για την άμεση, «φιλική», διά-
Εξετάζεται, ωστόσο, αν συντρέχει κάποια φανη πρόσβαση κάθε ενδιαφερομένου στους
από τις εξαιρέσεις της παρ. 2 του άρθρου 5 καταλόγους αναμονής. Προβάλλει δηλαδή
240
τις αρχές της διαφάνειας, της καλύτερης εξυ- των δεδομένων, προς εξυπηρέτηση της αρχής
πηρέτησης-διευκόλυνσης του ενδιαφερομέ- της διαφάνειας, και προς επιτέλεση της καλύ-
νου και της ανετότερης και υπό καλύτερες τερης εξυπηρέτησης-διευκόλυνσης του κάθε
συνθήκες λειτουργίας των αρμοδίων υπηρε- ενδιαφερόμενου και της ανετότερης και υπό
σιών. Με τη δημοσίευση-ανάρτηση του εν καλύτερες συνθήκες λειτουργίας των αρμοδί-
λόγω αρχείου στο διαδίκτυο ο κάθε ενδιαφε- ων υπηρεσιών, κατ' εφαρμογή των διατάξεων
ρόμενος (ιατρός) θα έχει πρόσβαση στην του άρθρ. 5 § 2 περ. δ΄ και ε΄ του ν. 2472/1997.
οικεία ιστοσελίδα και θα ενημερώνεται από Ενόψει δε του μεγάλου αριθμού των προσώ-
τους ηλεκτρονικούς καταλόγους των ιατρών πων που ήδη βρίσκονται στους σχετικούς
κατά Νοσοκομείο και ειδικότητα (άρθρο 5 § 2 καταλόγους που θα προβληθούν στο διαδί-
περ. ε΄ του ν. 2472/1997). Με τον τρόπο αυτό κτυο και πρέπει να ενημερωθούν η Αρχή κρί-
κάθε ενδιαφερόμενος θα ενημερώνεται για νει ότι επιτρέπεται η ενημέρωσή τους να γίνει
την σειρά και τον χρόνο αναμονής του χωρίς με ανακοίνωση δια του τύπου (βλ. άρθρο 3
να χρειάζεται πια να καταφεύγει σε πολλα- της με αριθμ. 408/1998 απόφασης της Αρχής).
πλές επισκέψεις ή τηλεφωνικές κλήσεις στα Όσον αφορά δε τα πρόσωπα που στο εξής θα
αρμόδια τμήματα νομαρχιών και νοσοκομεί- κάνουν αίτηση κρίνεται ότι πρόσφορο μέσο
ων της χώρας, όπως γίνεται σήμερα με μεγά- να ενημερωθούν είναι το ίδιο το έντυπο της
λη σπατάλη χρόνου και ταλαιπωρία κατά αίτησης, το οποίο θα υποβάλλουν.
τους βάσιμους ισχυρισμούς του Υπουργείου.
Στόχος λοιπόν της ηλεκτρονικής υπηρεσίας Για τους λόγους αυτούς
είναι αφενός να αποσυμφορηθούν τα τμήμα-
τα από τις συχνές επισκέψεις ενδιαφερομέ- Εξετάζοντας την αίτηση του Υπουργείου
νων (που ανέρχονται σε πολλές εκατοντά- Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης
δες) και αφετέρου να είναι διαφανέστερη η Αποφαίνεται ότι το εν λόγω Υπουργείο δεν
όλη διαδικασία, ώστε να αποκλειστεί το φαι- κωλύεται από τον ν. 2472/1997 να καταρτί-
νόμενο ταυτόχρονων παράλληλων αιτήσεων σει ηλεκτρονικό ονομαστικό κατάλογο
που απαγορεύονται κατά το νόμο. (πρβλ. και («λίστα αναμονής») των υποψηφίων για
την με αριθμ. 62/2004 απόφαση της Αρχής, τοποθέτηση προς απόκτηση ειδικότητας
με την οποία κρίθηκε για λόγους διαφάνειας ιατρών ή προς εκπλήρωση της υποχρεωτι-
νόμιμη, κατά τον ν. 2472/1997 (άρθρο 5 § 2 κής υπηρεσίας υπαίθρου και να τον αναρ-
περ. δ΄και ε΄), η ανάρτηση στην ιστοσελίδα τήσει στην ιστοσελίδα του (κατά το άρθρ. 5
ΑΣΕΠ των καταλόγων επιτυχόντων των δια- § 2 περ. δ΄ και ε΄ του ν. 2472/1997).
γωνισμών, ενώ κρίθηκε μη νόμιμη μόνο η Το εν λόγω Υπουργείο οφείλει α) να ενημε-
ανάρτηση των αποτελεσμάτων των αποτυχό- ρώνει στο εξής τα υποκείμενα των δεδομέ-
ντων και μη διοριστέων, για τον λόγο ότι οι νων ήδη πριν την υποβολή της αίτησης του
τελευταίοι θίγονται υπέρμετρα από την υποψηφίου (π.χ. με ειδική μνεία σε αυτήν)
ανάρτηση των δεδομένων αυτών στο διαδί- και β) να προβεί σε ανακοίνωση δια του
κτυο). τύπου πριν την ανάρτηση της παραπάνω
Σχετικά δε με τον υπό δημιουργία ηλεκτρονι- λίστας στο διαδίκτυο.
κό κατάλογο αιτήσεων ιατρών, δοθέντος ότι
αυτός θα περιέχει μόνο το όνομα του ιατρού, ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 70 / 2005
τη χρονολογία λήψης πτυχίου και την ημερο-
χρονολογία κατάθεσης της αίτησης, δηλαδή Τηλεοπτική χρήση στοιχείων που
δεδομένα που αξιολογικά δεν θίγουν σε καμία περιέχουν προσωπικά δεδομένα
περίπτωση τα υποκείμενα, πρέπει να γίνει από "εxtra 3"
δεκτό ότι είναι επιτρεπτή η ανάρτησή του στο
διαδίκτυο. Η Απόφαση αυτή είναι αναρτημένη στην
Επομένως, είναι νόμιμη, κατά τον ν. ιστοσελίδα της Αρχής [http://www.dpa.gr/
2472/1997, η ανάρτηση του ανωτέρω καταλό- Documents/Gre/Apofaseis/70_05_ano-
γου στο διαδικτυακό τόπο του Υπουργείου, nym.doc] και αναπτύσσεται διεξοδικά στη
και χωρίς τη συγκατάθεση των υποκειμένων σελίδα 83.
241
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 71 / 2005 αναγράφονται προσωπικά στοιχεία (ονομα-

τεπώνυμο, διεύθυνση, ΑΔΤ, ΑΦΜ) των
Χορήγηση από την τράπεζα στοιχεί- αιτούντων φυσικών προσώπων αποτελούν
ων συζύγου αρχείο με προσωπικά δεδομένα, η επεξεργα-
σία του οποίου εμπίπτει στo ν.2472/97. Επε-
Η Αρχή, αφού έλαβε υπόψη τα παρακάτω ξεργασία αυτών κατά το άρθρο 5 παρ.1 είναι
Ο προσφεύγων *** με την υπ΄αριθμ. επιτρεπτή μόνον όταν το υποκείμενο έδωσε
2177/12.9.2003 προσφυγή του προς την τη συγκατάθεσή του ή αν συντρέχουν οι
Αρχή, καταγγέλλει την τράπεζα *** για εξαιρέσεις της παραγράφου 2.
παράνομη ανακοίνωση προσωπικών του Σύμφωνα με το άρθρο 1399 ΑΚ, αν ο ένας
δεδομένων και ειδικότερα για χορήγηση από τους δύο συζύγους ανέθεσε στον άλλο
αντιγράφων αιτήσεων εγγραφής μετοχών τη διαχείριση της ατομικής του περιουσίας,
του ιδίου και των δύο παιδιών τους στην δεν υπάρχει υποχρέωση για λογοδοσία και
πρώην σύζυγό του *** η οποία τα χρησιμο- για απόδοση των εισοδημάτων από τη δια-
ποίησε σε δίκη διατροφής. χείριση, εκτός αν συμφωνηθεί διαφορετικά,
Η τράπεζα σε απαντητική επιστολή της τα εισοδήματα δε αυτά καταλογίζονται στην
προς τον προσφεύγοντα για το θέμα αυτό υποχρέωση συνεισφοράς για τις ανάγκες της
τον ενημέρωσε ότι η χρησιμοποίηση των εν οικογένειας. Από το ανωτέρω άρθρο συνά-
λόγω αιτήσεων από την πρώην σύζυγό του γεται ότι ο ένας από τους δύο συζύγους μπο-
και υπάλληλο του καταστήματος *** έγινε με ρεί να αναθέτει στον άλλο ακόμη και σιωπη-
ευθύνη και πρωτοβουλία αυτής. Όπως προέ- ρά πράξεις διαχείρισης της περιουσίας του.
κυψε δε από τη διερεύνηση του θέματος, η Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης προέκυψε
τελευταία ζήτησε αντίγραφα των αιτήσεων ότι όλη η διαδικασία για την αγορά των μετο-
αυτών από τον αρμόδιο του καταστήματος ο χών έγινε με πρωτοβουλία της πρώην συζύ-
οποίος και τα έδωσε καλόπιστα διότι αφο- γου του καταγγέλλοντος. Ο προσφεύγων,
ρούσαν τον σύζυγο και τα τέκνα τους. υπάλληλος τράπεζας και ο ίδιος, γνώριζε ότι
Κατά την ακρόαση της υπόθεσης ο δικηγό- η τράπεζα δεν θα δεχόταν τις αιτήσεις του,
ρος της τράπεζας ανέφερε ότι ο προσφεύγων οι οποίες ήταν κενές από πλευράς εξασφαλί-
πήγε στο υποκατάστημα της τράπεζας στη σεων, χωρίς να έχει την κάλυψη από τη
***, όπου η τότε σύζυγός του ήταν υποδιευ- σύζυγο ως εγγυήτρια και αντιπρόσωπό του,
θύντρια, και της έδωσε τρεις αιτήσεις προεγ- ωφελήθηκε δε από το γεγονός αυτό για να
γραφής για αγορά μετοχών, μία για τον ίδιο τις προωθήσει προς έγκριση μέσω της συζύ-
και δύο για κάθε ένα από τα ανήλικα παιδιά γου του. Από την εν λόγω συμπεριφορά του
τους, με την παράκληση να τις καταθέσει προσφεύγοντος υπήρξε δικαιολογημένη
αυτή ως εκπρόσωπός του, χωρίς ωστόσο να πίστη της τράπεζας ότι η σύζυγος ενεργούσε
έχει δεσμεύσει κάποια ισόποση τραπεζική στο πλαίσιο της εξουσίας αντιπροσώπευσης
κατάθεση ή να έχει δώσει τραπεζική επιταγή όταν η τελευταία ζήτησε να της χορηγηθούν
ή εγγυητική επιστολή ή άλλη εξασφάλιση, τα επίδικα στοιχεία.
όπως προκύπτει από τα σχετικά έγγραφα. Ο Σχετικά με το αν τα επίδικα προσωπικά
διευθυντής του υποκαταστήματος συμφώ- δεδομένα του προσφεύγοντος χρησιμοποιή-
νησε ατύπως να εγκρίνει τις αιτήσεις με τον θηκαν νομίμως στη δίκη διατροφής από την
όρο ότι σε περίπτωση που ο προσφεύγων πρώην σύζυγό του, αρμόδιο να αποφανθεί
δεν αγοράσει τελικά τις μετοχές που θα του είναι το δικαστήριο ενώπιον του οποίου
αναλογούσαν, η σύζυγος ως εγγυήτρια και έγινε η χρήση αυτή.
αντιπρόσωπος θα αναλάμβανε να πληρώσει Κατά τα άρθρο 1510 και 1516 ΑΚ, τη γονική
αυτή το ποσό των μετοχών. μέριμνα για το ανήλικο τέκνο, η οποία περι-
λαμβάνει και τη διοίκηση της περιουσίας και
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση
ή δικαιοπραξία, ασκούν από κοινού οι δύο
Σύμφωνα με το άρθρο 2α και ε του ν.2472/97, γονείς, οι οποίοι είναι οι νόμιμοι εκπρόσω-
οι αιτήσεις για αγορά μετοχών στις οποίες ποι του ανηλίκου, ο κάθε ένας όμως μπορεί
242
να επιχειρεί και μόνος του πράξεις αναφερό- Τράπεζα. Η Τράπεζα με το με αρ. πρωτ. ***
μενες στην άσκηση της γονικής μέριμνας, έγγραφο γνωστοποίησε τα αιτούμενα στοι-
εκτός των άλλων περιπτώσεων, και όταν χεία στην Οικονομική Επιθεώρηση ***. Ο
πρόκειται για την τρέχουσα διαχείριση της προσφεύγων καταγγέλλει ότι η Τράπεζα τον
περιουσίας του. Στην έννοια του νόμου, ενημέρωσε για τη χορήγηση των στοιχείων
υπάγεται και η δυνατότητα πληροφόρησης αυτών στην Οικονομική Επιθεώρηση ***,
του ενός γονέα χωρίς τη σύμπραξη του αλλά αρνείται να τα χορηγήσει και στον ίδιο.
άλλου περί των τραπεζικών λογαριασμών Επίσης καταγγέλλει ότι και η Οικονομική
του τέκνου, ακόμη και αυτών που είναι κοι- Επιθεώρηση *** αρνείται να του επιτρέψει
νοί με τον άλλο γονέα, αφού οι συνέπειες της την πρόσβαση στα στοιχεία αυτά.
απλής πληροφόρησης δεν έχει οικονομικές Β. Ο προσφεύγων καταγγέλλει ότι κατά τη
συνέπειες στην περιουσία του ανηλίκου (βλ. διεξαγωγή της έρευνας οι αρμόδιοι επιθεω-
απόφαση Εφετείου Αθηνών 1664/2001). ρητές συνέλεξαν στοιχεία από την Ένωση
Επομένως, η πρώην σύζυγος του προσφεύ- Ελληνικών Τραπεζών, τις Δικαστικές Αρχές
γοντος ασκώντας τη γονική μέριμνα, είχε Πειραιά και τη Γραμματεία Πειθαρχικού του
δικαίωμα να λάβει ως εκπρόσωπος των ανή- Υπουργείου Οικονομικών και στη συνέχεια
λικων τέκνων της αντίγραφα των αιτήσεων εξέδωσαν πόρισμα χωρίς να τον καλέσουν
προεγγραφών που τα αφορούσαν. προηγουμένως να εκφέρει τις απόψεις του
Σύμφωνα με τα παραπάνω, η χορήγηση από και στο οποίο, κατά τους ισχυρισμούς του
την τράπεζα στην πρώην σύζυγο του προ- προσφεύγοντα, αναφέρονται ψευδή, συκο-
σφεύγοντος αντιγράφων των αιτήσεων προ- φαντικά και αλλοιωμένα στοιχεία.
εγγραφών μετοχών του προσφεύγοντος και Στη συνέχεια οι αρμόδιες υπηρεσίες του
των δύο παιδιών τους δεν προσκρούει στο Υπουργείου Οικονομικών κοινοποίησαν το
άρθρο 5 του ν.2472/97, αφού αυτή ενεργούσε πόρισμα του ελέγχου στους εξής αποδέκτες:
ως αντιπρόσωπος του συζύγου της και α) Γενική Διεύθυνση Τελωνείων / Διεύθυνση
εκπρόσωπος των ανήλικων παιδιών τους. 3η Προσωπικού Τελωνείων & ΕΦΚ
β) Υφυπουργό Οικονομικών
Για τους λόγους αυτούς γ) Γενική Διεύθυνση Οικονομικής Επιθεώρη-
σης / Διεύθυνση Επιθεώρησης υπηρεσιών Β'
Απορρίπτει την προσφυγή του ***. δ) Εισαγγελία Πρωτοδικών Πειραιά
Ο προσφεύγων καταγγέλλει ότι, εξ αυτών, η
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 72 / 2005 Διεύθυνση 3η Προσωπικού Τελωνείων &
ΕΦΚ αναπαρήγαγε το πόρισμα σε αντίγραφα
Νομιμότητα επεξεργασίας δεδομέ- και το μοίρασε σε κάθε ενδιαφερόμενο.
νων τελωνειακού υπαλλήλου από Γ. Ο προσφεύγων αναφέρει ότι ο Υφυπουργός
την Οικονομική Επιθεώρηση Οικονομικών, στο πλαίσιο της αρμοδιότητάς
του, έχει δικαίωμα ένστασης κατά των απο-
Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: φάσεων του 5μελούς Υπηρεσιακού Συμβου-
Με τη με αρ. πρωτ. 591/27-3-03 αίτησή του ο λίου του Υπουργείου Οικονομικών. Οι ενστά-
τελωνειακός υπάλληλος *** έθεσε υπ' όψιν σεις συντάσσονται σε ενιαίο έγγραφο όπου
της Αρχής τα παρακάτω ζητήματα και ζήτη- αναφέρονται τα ονόματα όλων των υπαλλή-
σε να εξετασθεί αν υπάρχει ή όχι παραβίαση λων που αφορούν και κοινοποιείται σε
του Ν. 2472/97. αυτούς μαζί με την κλήση σε απολογία. Ο
Α. Η Οικονομική Επιθεώρηση ****, στο προσφεύγων ισχυρίζεται ότι με τον τρόπο
πλαίσιο ελέγχου που διενεργούσε για το αυτό τα δεδομένα του κάθε υπαλλήλου καθί-
πρόσωπό του, απέστειλε στην Ένωση Ελλη- στανται γνωστά σε όλους τους άλλους κληθέ-
νικών Τραπεζών το με αρ. πρωτ. *** έγγραφο ντες και τα προσωπικά τους δεδομένα ανα-
με το οποίο ζητούσε να της γνωστοποιήσει κοινώνονται σε μη δικαιούμενα πρόσωπα.
όλες τις κινήσεις τραπεζικών λογαριασμών Δ. Ο προσφεύγων καταγγέλλει ότι το Γρα-
που υπήρχαν στο όνομα του προσφεύγο- φείο Τύπου του Υπουργείου Οικονομίας και
ντος. Το έγγραφο κοινοποίησε και στην *** Οικονομικών κατάρτισε κατάλογο τελωνεια-
243
κών υπαλλήλων που έχουν τεθεί σε αργία ξεργασίας ή ο τρίτος ή οι τρίτοι στους
τον οποίο προσάρτησε σε δελτίο τύπου που οποίους ανακοινώνονται τα δεδομένα και
δημοσιεύτηκε στον ημερήσιο τύπο την ***. υπό τον όρο ότι τούτο υπερέχει προφανώς
Η πιο πάνω αναφορά εξετάσθηκε από την των δικαιωμάτων και συμφερόντων των
Αρχή κατά τη συνεδρίαση της 15-1-2004 προσώπων στα οποία αναφέρονται τα
κατά την οποία έκρινε ότι έπρεπε να κληθεί δεδομένα και δεν θίγονται οι θεμελιώδεις
σε ακρόαση το Υπουργείο Οικονομικών. ελευθερίες αυτών.
Το Υπουργείο παρέστη διά της *** υπό την (…)».
ιδιότητά της ως Προϊσταμένης Τμήματος. Το άρθρο 7 του Ν. 2472/97 ορίζει τα εξής:
Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω «1. Απαγορεύεται η συλλογή και η επεξεργα-
στοιχείων και αφού έλαβε υπ' όψιν τα πρα- σία ευαίσθητων δεδομένων.
κτικά της συνεδρίασης της 15-1-2004 που 2. Κατ΄ εξαίρεση επιτρέπεται η συλλογή και
αφορούσαν το κρινόμενο ζήτημα καθώς και η επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένων,
τις απόψεις τις οποίες ανέπτυξε ενώπιον της καθώς και η ίδρυση και λειτουργία σχετικού
Αρχής η εκπρόσωπος του Υπουργείου αρχείου, ύστερα από άδεια της Αρχής, όταν
Οικονομικών τις οποίες υπέβαλε και γρα- συντρέχουν μία ή περισσότερες από τις ακό-
πτώς με το με αρ. πρωτ. *** έγγραφό του και λουθες προϋποθέσεις:
κατόπιν διεξοδικής συζήτησης α) Το υποκείμενο έδωσε τη γραπτή συγκατά-
θεσή του εκτός εάν η συγκατάθεση έχει απο-
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ σπασθεί με τρόπο που αντίκειται στο νόμο ή
τα χρηστά ήθη ή νόμος ορίζει ότι η συγκατά-
1. Το άρθρο 5 του Ν. 2472/97 ορίζει τα εξής: θεση δεν αίρει την απαγόρευση.
«1. Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού β) Η επεξεργασία είναι αναγκαία για τη δια-
χαρακτήρα επιτρέπεται μόνον όταν το υπο- φύλαξη ζωτικού συμφέροντος του υποκειμέ-
κείμενο των δεδομένων έχει δώσει τη συγκα- νου, εάν τούτο τελεί σε φυσική ή νομική
τάθεσή του. αδυναμία να δώσει τη συγκατάθεσή του.
2. Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η επεξεργασία γ) Η επεξεργασία αφορά δεδομένα που
και χωρίς τη συγκατάθεση, όταν: δημοσιοποιεί το ίδιο το υποκείμενο ή είναι
α) Η επεξεργασία είναι αναγκαία για την αναγκαία για την αναγνώριση, άσκηση ή υπε-
εκτέλεση σύμβασης, στην οποία συμβαλλό- ράσπιση δικαιώματος ενώπιον δικαστηρίου
μενο μέρος είναι υποκείμενο δεδομένων ή ή πειθαρχικού οργάνου.
για τη λήψη μέτρων κατόπιν αιτήσεως του δ) Η επεξεργασία αφορά θέματα υγείας και
υποκειμένου κατά το προσυμβατικό στάδιο. εκτελείται από πρόσωπο που ασχολείται
β) Η επεξεργασία είναι αναγκαία για την κατ' επάγγελμα με την παροχή υπηρεσιών
εκπλήρωση υποχρεώσεως του υπεύθυνου υγείας και υπόκειται σε καθήκον εχεμύθειας
επεξεργασίας, η οποία επιβάλλεται από το ή σε συναφείς κώδικες δεοντολογίας, υπό
νόμο. τον όρο ότι η επεξεργασία είναι απαραίτητη
γ) Η επεξεργασία είναι αναγκαία για τη για την ιατρική πρόληψη, διάγνωση, περί-
διαφύλαξη ζωτικού συμφέροντος του υπο- θαλψη ή τη διαχείριση υπηρεσιών υγείας.
κειμένου, εάν αυτό τελεί σε φυσική ή νομι- ε) Η επεξεργασία εκτελείται από Δημόσια
κή αδυναμία να δώσει τη συγκατάθεσή του. Αρχή και είναι αναγκαία είτε αα) για λόγους
δ) Η επεξεργασία είναι αναγκαία για την εθνικής ασφάλειας είτε ββ) για την εξυπηρέ-
εκτέλεση έργου δημόσιου συμφέροντος ή τηση των αναγκών εγκληματολογικής ή
έργου που εμπίπτει στην άσκηση δημόσιας σωφρονιστικής πολιτικής και αφορά τη δια-
εξουσίας και εκτελείται από δημόσια αρχή κρίβωση εγκλημάτων, ποινικές καταδίκες ή
ή έχει ανατεθεί από αυτή είτε στον υπεύ- μέτρα ασφαλείας είτε γγ) για λόγους προ-
θυνο επεξεργασίας είτε σε τρίτο, στον στασίας της δημόσιας υγείας είτε δδ) για την
οποίο γνωστοποιούνται τα δεδομένα. άσκηση δημόσιου φορολογικού ελέγχου ή
ε) Η επεξεργασία είναι απολύτως αναγκαία δημόσιου ελέγχου κοινωνικών παροχών.
για την ικανοποίηση του έννομου συμφέ- στ) Η επεξεργασία πραγματοποιείται για
ροντος που επιδιώκει ο υπεύθυνος επε- ερευνητικούς και επιστημονικούς αποκλει-
244
στικά σκοπούς και υπό τον όρο ότι τηρείται καταγγελίας ότι οι αρμόδιοι επιθεωρητές
η ανωνυμία και λαμβάνονται όλα τα απαραί- συνέλεξαν στοιχεία από την Ένωση Ελληνι-
τητα μέτρα για την προστασία των δικαιωμά- κών Τραπεζών, τις Δικαστικές Αρχές Πειραιά
των των προσώπων στα οποία αναφέρονται. και τη Γραμματεία Πειθαρχικού του
ζ) Η επεξεργασία αφορά δεδομένα δημοσίων Υπουργείου Οικονομικών και στη συνέχεια
προσώπων, εφόσον αυτά συνδέονται με την εξέδωσαν πόρισμα στο οποίο, κατά τους
άσκηση δημοσίου λειτουργήματος ή τη δια- ισχυρισμούς του προσφεύγοντος, αναφέρο-
χείριση συμφερόντων τρίτων, και πραγματο- νται ψευδή, συκοφαντικά και αλλοιωμένα
ποιείται αποκλειστικά για την άσκηση του στοιχεία, χωρίς, προηγουμένως να τον καλέ-
δημοσιογραφικού επαγγέλματος. Η άδεια σουν να εκφέρει τις απόψεις του.
της αρχής χορηγείται μόνο εφόσον η επεξερ- Γ. Αναφορικά με την καταγγελία ότι η Διεύ-
γασία είναι απολύτως αναγκαία για την εξα- θυνση 3η Προσωπικού Τελωνείων & ΕΦΚ
σφάλιση του δικαιώματος πληροφόρησης του Υπουργείου Οικονομικών αναπαρήγαγε
επί θεμάτων δημοσίου ενδιαφέροντος καθώς το πόρισμα σε αντίγραφα και το μοίρασε σε
και στο πλαίσιο καλλιτεχνικής έκφρασης και κάθε ενδιαφερόμενο, όπως προέκυψε από
εφόσον δεν παραβιάζεται καθ' οιονδήποτε τη διαδικασία ενώπιον της Αρχής, το πόρι-
τρόπο το δικαίωμα προστασίας της ιδιωτι- σμα αναπαρήχθη και κοινοποιήθηκε μόνο
κής και οικογενειακής ζωής. στα μέλη του αρμοδίου Πειθαρχικού Συμ-
(…)». βουλίου, σύμφωνα με τις διατάξεις του
Το άρθρο 10 § 1 του Ν. 2472/97 ορίζει τα άρθρου 125 του Ν. 2683/99, καθώς και σε
εξής: όλους τους υπαλλήλους που αναφέρονται σε
«Η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού αυτό και οι οποίοι ήταν περίπου 70. Συνεπώς
χαρακτήρα είναι απόρρητη. Διεξάγεται απο- δεν αποδείχθηκαν οι ισχυρισμοί του προ-
κλειστικά και μόνο από πρόσωπα που σφεύγοντος, οι οποίοι εξάλλου δεν προκύ-
τελούν υπό τον έλεγχο του υπεύθυνου επε- πτουν ούτε από τα έγγραφα που προσκόμισε
ξεργασίας ή του εκτελούντος την επεξεργα- με την αναφορά του.
σία και μόνον κατ' εντολή του». Δ. Όσον αφορά την καταγγελία ότι οι ενστά-
σεις του Υφυπουργού Οικονομικών κατά των
2. Σε σχέση με τα καταγγελλόμενα προκύ- αποφάσεων του 5μελούς Υπηρεσιακού Συμ-
πτουν τα εξής: βουλίου συντάσσονται σε ενιαίο έγγραφο
Α. Όσον αφορά τη μη ικανοποίηση του όπου αναφέρονται τα ονόματα όλων των
δικαιώματος πρόσβασης του προσφεύγο- υπαλλήλων που αφορούν και κοινοποιείται
ντος, ο υπεύθυνος επεξεργασίας πρέπει να σε αυτούς μαζί με την κλήση σε απολογία, η
ικανοποιεί αμέσως το δικαίωμα πρόσβασης διαδικασία αυτή και αν ακόμη κριθεί ως σύμ-
του υποκειμένου των δεδομένων που προ- φωνη με τον Υπαλληλικό Κώδικα, παραβιά-
βλέπεται στο άρθρο 12 του Ν. 2472/97, χωρίς ζει την αρχή του απορρήτου της επεξεργασί-
να απαιτείται η επίκληση εννόμου συμφέρο- ας που προβλέπεται στο άρθρο 10 του Ν.
ντος. Τα στοιχεία που αναφέρονται στους 2472/97. Κατά συνέπεια, η Αρχή πρέπει να
τραπεζικούς λογαριασμούς του προσφεύγο- απευθύνει σχετική σύσταση στο αρμόδιο
ντος είναι προσωπικά δεδομένα. Συνεπώς η Υπουργείο, προκειμένου να μην ακολουθεί-
Τράπεζα πρέπει να ενημερώσει αμέσως τον ται παρόμοια πρακτική με τροποποίηση εν
προσφεύγοντα για τα στοιχεία αυτά, τα ανάγκη της σχετικής νομοθεσίας.
οποία γνωστοποίησε στην Οικονομική Επι- Ε. Όσον αφορά την έκδοση δελτίου τύπου με
θεώρηση ***. Είναι πάντως δυνατόν η ίδια η προσαρτημένο κατάλογο των τελωνειακών
Οικονομική Επιθεώρηση να μην επιτρέπει υπαλλήλων που έχουν τεθεί σε αργία, η
στον ελεγχόμενο την πρόσβαση στα στοιχεία ενέργεια αυτή αντίκειται στα άρθρα 5, 7, και
του φακέλου όσο χρονικό διάστημα διαρκεί 10 του Ν. 2472/97, γιατί συνιστά επεξεργασία
η έρευνα για λόγους αποτελεσματικής διεκ- με την οποία χωρίς τη συγκατάθεση των υπο-
περαίωσής της. κειμένων και χωρίς να συντρέχει καμία από τις
Β. Ως προς το δεύτερο ζήτημα, δεν ανήκει προβλεπόμενες στα άρθρα 5 § 2 και 7 § 2 του
στην αρμοδιότητα της Αρχής η εξέταση της Ν. 2472/97 προϋποθέσεις για τυχόν άρση της
245
συγκατάθεσης (όπως θα μπορούσε να είναι η έγγραφα, όπως συμπληρώθηκαν με την με

υποχρέωση εκ του νόμου ή η ικανοποίηση αριθμ. πρωτ. 3370/8.7.2005 αίτηση, ήτοι την
υπέρτερου εννόμου συμφέροντος), ανακοινώ- από 1.11.2002 σύμβαση μεταξύ της ανώνυμης
νονται σε τρίτους προσωπικά δεδομένα και εταιρείας με την επωνυμία «Οργανισμός
μάλιστα ευαίσθητα, στο μέτρο που αναφέρο- Τηλεπικοινωνιών της Ελλάδος Α.Ε.» (στο εξής
νται σε επιβολή πειθαρχικών κυρώσεων, κατά «ο ΟΤΕ») και της εταιρείας με την επωνυμία
παράβαση της υποχρέωσης τήρησης του «ΩΝΤΙΟΤΕΞ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΩΝ
απορρήτου που υπέχει ο υπεύθυνος επεξερ- ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Α.Ε.». Με την αίτησή της η
γασίας. Συνεπώς η Αρχή πρέπει να απευθύνει ανωτέρω εταιρεία (στο εξής «Audiotex») ζητεί
σύσταση στο Υπουργείο Οικονομικών να μην να χορηγηθεί άδεια της Αρχής, ώστε να της
προβαίνει σε τέτοιου είδους ενέργειες. χορηγήσει ο ΟΤΕ ονομαστικό κατάλογο συν-
δρομητών του, οι οποίοι δεν έχουν εξοφλήσει
Για τους λόγους αυτούς τα τέλη που αντιστοιχούν στην παροχή υπη-
ρεσιών τηλεηχοπληροφόρησης της ανωτέρω
1. Δέχεται εν μέρει την προσφυγή του ***. εταιρείας.
2. Διατάσσει την Τράπεζα να ικανοποιήσει το Εξέτασε την παραπάνω αίτηση, όλα τα στοι-
δικαίωμα πρόσβασης του *** και να του χορη- χεία του φακέλου και κατόπιν διαλογικής
γήσει όλα τα στοιχεία που αναφέρονται στους συζήτησης μεταξύ των μελών της.
τραπεζικούς λογαριασμούς που τηρεί σε αυτή
και τα οποία αυτή γνωστοποίησε στην ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Οικονομική Επιθεώρηση ***.
3. Απευθύνει σύσταση στο Υπουργείο Οικο- Κατά τις διατάξεις του ν. 2472/1997, και
νομικών να μην προβαίνει σε ονομαστική συγκεκριμένα:
αναφορά υπαλλήλων που έχουν ελεγχθεί Α) Κατά το άρθρο 2 στοιχ. α΄, β΄, γ΄, δ΄, ε΄, ζ΄
πειθαρχικά ή τεθεί σε αργία κατά την έκδοση του ν. 2472/97 «Για τους σκοπούς του παρό-
δελτίων τύπου που αναφέρονται στην εξυγί- ντος νόμου νοούνται ως: α) “Δεδομένα προ-
ανση των υπηρεσιών του Υπουργείου και την σωπικού χαρακτήρα”, κάθε πληροφορία που
πάταξη των φαινομένων διαφθοράς. αναφέρεται στο υποκείμενο των δεδομένων.
…. β) “Ευαίσθητα δεδομένα”, τα δεδομένα
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 73 / 2005 που αφορούν … την ερωτική ζωή…. γ)
“Υποκείμενο των δεδομένων”, το φυσικό
Απόρριψη αίτησης θεραπείας της πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδομέ-
Εκκλησίας της Ελλάδος κατά της να…. δ) “Επεξεργασία δεδομένων προσωπι-
απόφασης της Αρχής κού χαρακτήρα” (“επεξεργασία”), κάθε εργα-
σία ή σειρά εργασιών που πραγματοποιείται,
Η Απόφαση αυτή είναι αναρτημένη στην ιστο- από το Δημόσιο ή από νομικό πρόσωπο
σελίδα της Αρχής [http://www.dpa.gr/ δημοσίου δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου ή
Documents/Gre/Apofaseis/73_05_anonym.doc] ένωση προσώπων ή φυσικό πρόσωπο με ή
και αναπτύσσεται διεξοδικά στη σελίδα 83. χωρίς τη βοήθεια αυτοματοποιημένων μεθό-
δων και εφαρμόζονται σε δεδομένα προσω-
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 75 / 2005 πικού χαρακτήρα, όπως η συλλογή, η κατα-
χώριση, η οργάνωση, η διατήρηση ή αποθή-
Χορήγηση στοιχείων για προάσπιση κευση, η τροποποίηση, η εξαγωγή, η χρήση,
έννομου συμφέροντος ενώπιον η διαβίβαση, η διάδοση ή κάθε άλλης μορφής
δικαστηρίου διάθεση, η συσχέτιση ή ο συνδυασμός, η δια-
σύνδεση, η δέσμευση (κλείδωμα), η διαγρα-
Η Αρχή αφού έλαβε υπόψη τα παρακάτω: φή, η καταστροφή. ε) “Αρχείο δεδομένων
Την με αριθμ. πρωτ. 1243/18.3.2005 αίτηση της προσωπικού χαρακτήρα” (“αρχείο”), σύνολο
ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, τα
«ΩΝΤΙΟΤΕΞ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΩΝ οποία αποτελούν ή μπορεί να αποτελέσουν
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Α.Ε.», με τα σχετικά αυτής αντικείμενο επεξεργασίας, και τα οποία
246
τηρούνται είτε από το Δημόσιο ή από νομικό χος υπηρεσιών τηλεηχοπληροφόρησης

πρόσωπο δημοσίου δικαίου, ή ιδιωτικού (κατέχοντας, όπως δηλώνει, και τη σχετική
δικαίου ή ένωση προσώπων ή φυσικό πρόσω- νόμιμη άδεια), με σκοπό την κατάρτιση συμ-
πο. ζ) “Υπεύθυνος επεξεργασίας”, οποιοσδή- βάσεων παροχής υπηρεσιών από απόσταση
ποτε καθορίζει το σκοπό και τον τρόπο επε- κατά την έννοια του άρθρου 4 του ν.
ξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρα- 2251/1994, έχει καταρτίσει με τον Οργανισμό
κτήρα, ….». Τηλεπικοινωνιών Ελλάδος Α.Ε. την από
Β) Κατά το άρθρο 4 § 1 α΄ και β΄ του ν. 2472/97 1.11.2002 «σύμβαση παροχής υπηρεσιών
«Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για να τηλεηχοπληροφόρησης» προκειμένου, όπως
τύχουν νόμιμης επεξεργασίας πρέπει : α) Να δηλώνει, να αποκτήσει την τεχνική δυνατό-
συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό και νόμιμο τητα σύνδεσης του τηλεπικοινωνιακού εξο-
για καθορισμένους, σαφείς και νόμιμους σκο- πλισμού της με το σταθερό δημόσιο τηλεπι-
πούς και να υφίστανται θεμιτή και νόμιμη κοινωνιακό δίκτυο του ΟΤΕ. Σύμφωνα με
επεξεργασία ενόψει των σκοπών αυτών. β) τον όρο 4.8. της παραπάνω σύμβασης (βλ.
Να είναι συναφή, πρόσφορα, και όχι περισ- ακριβές κείμενο της σύμβασης), από την
σότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται εν αποδιδόμενη προς την εταιρεία Audiotex
όψει των σκοπών της επεξεργασίας» αμοιβή (που χαρακτηρίζεται στο κείμενο της
Γ) Κατά το άρθρο 5 § 2 περ. ε΄ του ν. 2472/97 σύμβασης ως «διαχειριστικό μερίδιο»), ο
«Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η επεξεργασία ΟΤΕ διατηρεί το δικαίωμα να παρακρατεί
και χωρίς τη συγκατάθεση, όταν: …. ε) κάθε ποσό που αντιστοιχεί σε μη εισπραχθέ-
Η επεξεργασία είναι απολύτως αναγκαία για ντα τέλη, τα οποία περιλαμβάνονται σε
την ικανοποίηση του έννομου συμφέροντος τηλεφωνικούς λογαριασμούς συνδρομητών
που επιδιώκει ο υπεύθυνος επεξεργασίας ή του και αφορούν υπηρεσίες τηλεηχοπληρο-
ο τρίτος ή οι τρίτοι στους οποίους ανακοινώ- φόρησης, που παρείχε προς αυτούς η ανωτέ-
νονται τα δεδομένα και υπό τον όρο ότι ρω εταιρεία.
τούτο υπερέχει προφανώς των δικαιωμάτων Ο ΟΤΕ, με επιστολές του προς την εταιρεία
και συμφερόντων των προσώπων στα οποία Audiotex, την ενημερώνει για την εκ μέρους
αναφέρονται τα δεδομένα και δεν θίγονται οι του παρακράτηση, σύμφωνα με τα συμφωνη-
θεμελιώδεις ελευθερίες αυτών». θέντα, ποσών αμοιβής της εταιρείας που
Δ) Κατά την διάταξη του άρθρου 7 § 2 περ. γ΄ αντιστοιχούν σε μη εισπραχθέντα τέλη τηλε-
του ν. 2472/97 - η οποία ισχύει για τα ευαί- φωνικών λογαριασμών, τα οποία ποσά, όπως
σθητα προσωπικά δεδομένα, αλλά κατά μεί- αναφέρει η εταιρεία, για ένα συγκεκριμένο
ζονα λόγο και για τα απλά - «Κατ' εξαίρεση μόνο χρονικό διάστημα, στο οποίο αναφέρο-
επιτρέπεται η συλλογή και η επεξεργασία νται οι επιστολές του ΟΤΕ, ανέρχονται στο
ευαίσθητων δεδομένων, καθώς και η ίδρυση ύψος 75.181,60 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Η εταιρεία
και λειτουργία σχετικού αρχείου, ύστερα από Audiotex, κατά τους ισχυρισμούς της, έχει
άδεια της Αρχής, όταν συντρέχουν μία ή απευθείας αξίωση κατά των ως άνω συνδρο-
περισσότερες από τις ακόλουθες προϋποθέ- μητών για την καταβολή του ανταλλάγματος
σεις: …… γ) Η επεξεργασία … είναι ανα- που αφορά στις παρασχεθείσες προς αυτούς
γκαία για την αναγνώριση, άσκηση ή υπερά- υπηρεσίες τηλεηχοπληροφόρησης. Η κατα-
σπιση δικαιώματος ενώπιον δικαστηρίου ή βολή του προβλεπόμενου για την κάθε περί-
πειθαρχικού οργάνου». πτωση τέλους εκ μέρους των συνδρομητών
Ε) Σύμφωνα με το άρθρ. 11 § 3 του ν. 2472/97 του ΟΤΕ οφείλεται, όπως ισχυρίζεται η εται-
«Εάν τα δεδομένα ανακοινώνονται σε τρί- ρεία Audiotex, ταυτοχρόνως (στο μέτρο που
τους, το υποκείμενο ενημερώνεται για την ο ανεξόφλητος λογαριασμός περιλαμβάνει
ανακοίνωση πριν από αυτούς». κονδύλια για παροχή υπηρεσιών τηλεηχο-
Από τα στοιχεία του φακέλου προέκυψαν τα πληροφόρησης) απευθείας και προς την
εξής: εταιρεία Audiotex.
Η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία Η εταιρεία Audiotex ζήτησε από τον ΟΤΕ να
«ΩΝΤΙΟΤΕΞ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΩΝ της γνωστοποιηθούν οι αριθμοί των κλήσεων
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Α.Ε.», η οποία είναι πάρο- και η ταυτότητα των συνδρομητών, που
247
περιλαμβάνονται στις επιστολές του ΟΤΕ ΟΤΕ για την απόδοση των διαχειριστικών
που την ενημερώνουν για την παρακράτηση της μεριδίων δεν υπάρχει στην περίπτωση
των ποσών, κατά τα συμφωνηθέντα, που που ο ΟΤΕ δεν εισέπραξε τα ποσά των λογα-
αφορούν απαιτήσεις της από λογαριασμούς ριασμών που αντιστοιχούν στα μερίδια αυτά,
που δεν εξοφλήθηκαν. Η γνωστοποίηση των σύμφωνα με τον υπ' αριθμ. 4.8 συμβατικό
στοιχείων αυτών, κατά την εταιρεία Audiotex όρο της προαναφερθείσας από 1.11.2002
είναι απαραίτητη, προκειμένου να μπορεί να σύμβασης παροχής υπηρεσιών τηλεηχοπλη-
προασπίσει τα έννομα συμφέροντά της ενώ- ροφόρησης, οπότε και δεν μπορεί η
πιον των ελληνικών δικαστηρίων. Ο ΟΤΕ Audiotex να ασκήσει πλαγιαστικά (κατά το
απήντησε ότι τα στοιχεία αυτά δύνανται να άρθρ. 72 του ΚΠολΔ) ως δανειστής του ΟΤΕ
της διατεθούν αφού προηγουμένως εξασφα- την αγωγή του τελευταίου κατά των ανωτέ-
λιστεί η συγκατάθεση της Αρχής. ρω συνδρομητών του.
Κατόπιν αυτών η εταιρεία Audiotex ζητεί με Στο μέτρο όμως που υπάρχει ευθεία αξίωση
την αίτησή της προς την Αρχή να δώσει η της εταιρείας Audiotex κατά των συνδρομη-
Αρχή γραπτή εντολή προς τον ΟΤΕ να της τών του ΟΤΕ στους οποίους παρείχε αυτή
γνωστοποιήσει τα εξής στοιχεία: τις τηλεφωνικές της υπηρεσίες συντρέχει
Α. Κατάλογο των τηλεφωνικών αριθμών, λόγος χορήγησης της αιτούμενης αδείας. Η
στους οποίους αναφέρονται οι από Audiotex χρειάζεται τα στοιχεία που ζητεί
19.2.2004, 28.4.2004, 27.5.2004, 16.6.2004, για να διεκδικήσει τα δικαιώματά της δικα-
5.8.2004, 20.10.2004, 23.12.2004 και 23.2.2005 στικώς και έχει σε κάθε περίπτωση ένα υπο-
επιστολές του ΟΤΕ προς την Audiotex και στηρίξιμο δικαίωμα, ερευνητέο δικαστικώς
αφορούν ανεξόφλητα τέλη παροχής υπηρε- ως προς τη νομική και ουσιαστική βασιμότη-
σιών τηλεηχοπληροφόρησης εκ μέρους της. τά του. Πέραν του ότι το ζήτημα αυτό θα
Β. Κατάλογο των αντίστοιχων συνδρομητών, διαγνωστεί από το δικαστήριο στο οποίο θα
που να περιλαμβάνει τα ονοματεπώνυμα και καταφύγει η αιτούσα εταιρεία, θα μπορούσε
τις διευθύνσεις τους. να γίνει δεκτό ότι υπάρχει ευθεία αξίωση
Ι. Τα δεδομένα που ζητεί η εταιρεία Audiotex που απορρέει από τη σύμβαση που καταρτί-
να της γνωστοποιηθούν από τον ΟΤΕ, ενδε- ζεται μεταξύ της Audiotex και του μεμονω-
χομένως, είναι και ευαίσθητα προσωπικά μένου καταναλωτή και ότι ο καταναλωτής
δεδομένα στο μέτρο που τυχόν αποκαλύ- (συνδρομητής του ΟΤΕ) απευθύνει πρόταση
πτουν ιδιαίτερα στοιχεία της ερωτικής ζωής για κατάρτιση σύμβασης προς την Audiotex
των προσώπων - συνδρομητών του ΟΤΕ που όταν καλεί τον αριθμό της Audiotex που ανα-
χρησιμοποίησαν τις ανωτέρω υπηρεσίες της κοινώνεται στα έντυπα και ηλεκτρονικά
εταιρείας Audiotex (άρθρο 2 στοιχ. β΄). Κατά μέσα. Ως εκ τούτου πρέπει, κατά την διάτα-
συνέπεια τίθεται θέμα χορήγησης, κατά το ξη του άρθρου 7 § 2 περ. γ΄ του ν. 2472/97, να
άρθρο 7 § 2 περ. γ΄ του ν. 2472/97, στον ΟΤΕ κριθεί νόμιμη η διαβίβαση από τον ΟΤΕ στην
άδειας από την Αρχή για την διαβίβαση των Audiotex των στοιχείων που η τελευταία
ανωτέρω ευαίσθητων προσωπικών δεδομέ- ζητεί για την άσκηση των δικαιωμάτων της
νων στην αιτούσα εταιρεία Audiotex. Η κατά των τελευταίων.
χορήγηση της άδειας της Αρχής, με βάση το Επίσης, το ίδιο μπορεί να γίνει δεκτό ότι
παραπάνω άρθρο, δεν στοιχειοθετεί πάντως ισχύει εάν η εταιρεία Audiotex για την προά-
υποχρέωση του υπευθύνου επεξεργασίας να σπιση των έννομων συμφερόντων της ενώ-
διαβιβάσει τα στοιχεία στην αιτούσα εται- πιον δικαστηρίου επιθυμεί να στραφεί κατά
ρεία, αλλά ο υπεύθυνος επεξεργασίας μπο- του ΟΤΕ για λογοδοσία (αρθρ. 303 Α.Κ.) και
ρεί χωρίς να εμποδίζεται από τον ν. 2472/97 κακή εκτέλεση της σύμβασης (π.χ. αν ο ΟΤΕ
να προβεί στην παραπάνω επεξεργασία των δηλώνει ψευδώς ότι δεν εξοφλήθησαν οι
προσωπικών δεδομένων. Το ίδιο ισχύει και λογαριασμοί), οπότε και χρειάζεται τα στοι-
με την θετική γνωμοδότηση της Αρχής σχε- χεία που ζητεί για την στήριξη και απόδειξη
τικά με τη συνδρομή των προϋποθέσεων του της αγωγής της κατά του ΟΤΕ.
άρθρου 5 § 2 (περ. ε΄) του ν. 2472/97.
ΙΙ. Αξίωση της εταιρείας Audiotex κατά του Για τους λόγους αυτούς
248
Αποφαίνεται ότι ο ΟΤΕ μπορεί νομίμως να της υπόθεσης, οι εκπρόσωποι της τράπεζας
διαβιβάσει στην εταιρεία «ΩΝΤΙΟΤΕΞ ανέφεραν ότι η πρόσβαση στο αρχείο της
ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟ- ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ γίνεται με κωδικό του οποίου
ΡΙΩΝ Α.Ε.» τον αιτηθέντα κατάλογο συνδρο- κάνει χρήση ένας εξουσιοδοτούμενος προς
μητών του, οι οποίοι δεν έχουν εξοφλήσει τα τούτο υπάλληλος για το συγκεκριμένο υπο-
τέλη που αντιστοιχούν στην παροχή υπηρε- κατάστημα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση,
σιών τηλεηχοπληροφόρησης της ανωτέρω η υποδιευθύντρια έδωσε εντολή στον χρή-
εταιρείας και χορηγεί άδεια για την παραπά- στη να αντλήσει τα στοιχεία για λογαριασμό
νω διαβίβαση στο μέτρο που θα διαβιβα- της, δηλαδή έκανε κατάχρηση των αρμοδιο-
στούν και ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα, τήτων που είχε από την τράπεζα για προ-
υπό τον όρο πάντοτε ότι θα ενημερώσει προ- σωπικούς της σκοπούς. Η τράπεζα δε έχει
ηγουμένως τα υποκείμενα των δεδομένων. λάβει οργανωτικά μέτρα ώστε οι υπάλληλοί
της να συμμορφώνονται με τις διατάξεις
ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 81 / 2005 του ν.2472/97.
Mετά από αίτημα της Αρχής για να αποστα-
Διαβίβαση δεδομένων από αρχείο λούν ο κώδικας δεοντολογίας της τράπεζας,
τράπεζας σε τρίτους οι διαδικασίες για την πολιτική ασφάλειας
καθώς η σύμβαση που υπογράφει ο υπάλ-
Η Αρχή, αφού έλαβε υπόψη τα παρακάτω ληλος με την τράπεζα, διαβιβάστηκαν ένα
Με έγγραφο που περιήλθε στην Αρχή από έντυπο με τη διαδικασία χορήγησης κατα-
τους Α. και Α. Π. καταγγέλλεται ότι η τράπε- ναλωτικών δανείων, μια εγκύκλιος της
ζα Χ (κατάστημα ...) αναζήτησε στις 4.5.2004 δ/νσης χορηγήσεων του 2000 για το απόρ-
και 5.5.2004 από το αρχείο δεδομένων οικο- ρητο των στοιχείων του ΤΕΙΡΕΣΙΑ και μια
νομικής συμπεριφοράς της εταιρίας υπηρεσιακή εγκύκλιος του 2004 για την
ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ προσωπικά στοιχεία που προστασία των προσωπικών δεδομένων
αφορούν τους καταγγέλλοντες, καθώς και τις των πελατών της τράπεζας.
εταιρίες ... και ..., χωρίς να τηρηθούν οι προϋ- Η Αρχή κάλεσε την πρώην υποδιευθύντρια
ποθέσεις του ν.2472/97. της τράπεζας Χ.Τ. στη σημερινή συνεδρία-
Όπως αναφέρεται στην εν λόγω καταγγελία, ση, η οποία παραδέχθηκε ότι η ίδια ζήτησε
άγνωστος αποστολέας απέστειλε φάκελο από τον εξουσιοδοτημένο υπάλληλο της
που περιείχε δυσμενή στοιχεία που αφορού- τράπεζας να συλλέξει και εκτυπώσει τα επί-
σαν τους ανωτέρω στην εταιρία ... με την δικα στοιχεία βάσει των ΑΦΜ των προ-
οποία επρόκειτο να συνεργαστούν επαγγελ- σφευγόντων τα οποία της έδωσε πρώην
ματικά οι προσφεύγοντες. Η εταιρία γνωστο- συνάδελφος και νυν εργαζόμενη στην επι-
ποίησε το γεγονός στους προσφεύγοντες, οι χείρηση των προσφευγόντων με σκοπό να
οποίοι μετά από αλληλογραφία με την ελέγξουν οι τελευταίοι τις καταχωρήσεις
ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ, ενημερώθηκαν ότι η σχετική στοιχείων που τους αφορούσαν στο σύστη-
αναζήτηση έγινε από το κατάστημα ... της μα πιστοληπτικής ικανότητας της
τράπεζας Χ. ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ. Τις εκτυπώσεις δε αυτές
Σε έγγραφο που απέστειλε η Αρχή στην ανω- ισχυρίστηκε ότι τις παρέδωσε την ίδια
τέρω τράπεζα, έλαβε την απάντηση ότι η ημέρα στην πρώην συνάδελφο για να τις
αναζήτηση έγινε από υπάλληλο της τράπε- δώσει στους προσφεύγοντες. Πίστευε
ζας η οποία ενήργησε αυτοβούλως και εκτός δηλαδή, λόγω του κλίματος εμπιστοσύνης
των εργασιακών της καθηκόντων. Συνεπεία μεταξύ των δύο και της πρακτικής να επι-
δε του ανωτέρω γεγονότος, η εν λόγω υπάλ- κοινωνεί η πρώην συνάδελφος για διεκπε-
ληλος απομακρύνθηκε από την τράπεζα. ραίωση θεμάτων της εταιρίας με την τράπε-
Κατόπιν τούτου, η Αρχή στη συνεδρίαση της ζα, ότι η τελευταία ενεργούσε κατ΄ εντολή
27.1.2005 κάλεσε την τράπεζα που εκπροσω- των προσφευγόντων. Παραδέχθηκε ακόμα
πήθηκε από τους Α.Π., Διευθυντή Εσωτερι- ότι γνώριζε ότι οι ενέργειες αυτές ήταν
κού Ελέγχου και Επιθεώρησης και τον Γ.Χ., παράτυπες σύμφωνα με τους κανονισμούς
πληρεξούσιο δικηγόρο. Κατά τη συζήτηση της τράπεζας, ωστόσο δεν έγιναν δολίως ή
249
αποσκοπώντας σε κάποιο όφελος. έχει εκπονήσει πολιτική ασφάλειας της επε-

ξεργασίας, να ακολουθεί κώδικα δεοντολογίας
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ και διαδικασίες ελέγχου για την πρόσβαση
εξουσιοδοτημένων προς τούτο υπαλλήλων
Σύμφωνα με το άρθρο 10 παρ.1 του στο σύστημα, κλπ.
ν.2472/97, “η επεξεργασία δεδομένων προ- Στην υπό εξέταση περίπτωση, η τράπεζα σε
σωπικού χαρακτήρα είναι απόρρητη. Διεξά- εγκύκλιό της προς τους διευθυντές των κατα-
γεται αποκλειστικά και μόνο από πρόσωπα στημάτων έδωσε οδηγίες για τη χρήση των
που τελούν υπό τον έλεγχο του υπεύθυνου στοιχείων του αρχείου της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ και
επεξεργασίας ή του εκτελούντος την επε- επισήμανε ότι τα στοιχεία αυτά δεν κοινο-
ξεργασία και μόνον κατ' εντολήν του.” ποιούνται, αλλά προορίζονται για εσωτερική
Στην παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου ορίζεται χρήση της τράπεζας. Η ανωτέρω εγκύκλιος
ότι : “Για τη διεξαγωγή της επεξεργασίας ο δεν μπορεί να θεωρηθεί ως λήψη των προβλε-
υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να επιλέγει πόμενων από το άρθρο 10 παρ.3 οργανωτικών
πρόσωπα με αντίστοιχα επαγγελματικά προ- και τεχνικών μέτρων για το απόρρητο της επε-
σόντα που παρέχουν επαρκείς εγγυήσεις ξεργασίας. Περαιτέρω, δεν έχει θεσπιστεί
από πλευράς τεχνικών γνώσεων και προσω- συγκεκριμένη διαδικασία που να καθορίζει τις
πικής ακεραιότητας για την τήρηση του ευθύνες των υπαλλήλων και διευθυντών κατά
απορρήτου. ” την άντληση στοιχείων από το ανωτέρω
Κατά την παράγραφο 3 “ο υπεύθυνος επε- αρχείο. Ελλείψει μέτρων ασφάλειας, η πρό-
ξεργασίας οφείλει να λαμβάνει τα κατάλληλα σβαση και άντληση των επίδικων στοιχείων
οργανωτικά και τεχνικά μέτρα για την ασφά- από τον εξουσιοδοτημένο υπάλληλο ο οποίος
λεια των δεδομένων και την προστασία τους ενεργούσε για λογαριασμό της υποδιευθύ-
από τυχαία ή αθέμιτη καταστροφή, τυχαία ντριάς του, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως παρα-
απώλεια, αλλοίωση, απαγορευμένη διάδοση βίαση κάποιου κανονισμού ασφάλειας.
ή πρόσβαση και κάθε άλλη μορφή αθέμιτης Ωστόσο υπάρχει ευθύνη της τράπεζας κατά
επεξεργασίας. Αυτά τα μέτρα πρέπει να εξα- το άρθρο 10 παρ.2 του ν.2472/97 για την
σφαλίζουν επίπεδο ασφαλείας ανάλογο προς επιλογή του κατάλληλου για τη συγκεκρι-
τους κινδύνους που συνεπάγεται η επεξερ- μένη θέση προσώπου, όπως είναι η εν λόγω
γασία και η φύση των δεδομένων που είναι υποδιευθύντρια η οποία παρέβη τις υπη-
αντικείμενο της επεξεργασίας. Η Αρχή ρεσιακές της υποχρεώσεις, διότι η εν λόγω
παρέχει εκάστοτε οδηγίες για τον βαθμό γνώριζε από τις οδηγίες που έχει δώσει η
ασφαλείας των δεδομένων καθώς και για τα τράπεζα ότι οι πληροφορίες του αρχείου
μέτρα προστασίας που είναι αναγκαίο να της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ δίνονται μόνο για συγκε-
λαμβάνονται για κάθε κατηγορία δεδομένων, κριμένους λόγους και δεν ανακοινώνονται
εν' όψει και των τεχνολογικών εξελίξεων. ” σε τρίτους. Εφόσον λοιπόν η τράπεζα είχε
τοποθετήσει ως υποδιευθύντρια την προα-
Από τις ανωτέρω διατάξεις συνάγεται σαφώς ναφερομένη η οποία παραβίασε συνειδητά
ότι ο υπεύθυνος επεξεργασίας ενός αρχείου τους κανόνες πίστης για προσωπικούς της
έχει την ευθύνη για την τήρηση του απορρή- λόγους ανακοινώνοντας στοιχεία πελατών
του κατά τη διεξαγωγή της επεξεργασίας που της τράπεζας σε μη δικαιούμενα πρόσωπα,
εκτελείται από υπαλλήλους του, ανεξαρτήτως η τράπεζα ευθύνεται ως υπεύθυνος επε-
αν αυτοί ενήργησαν στο πλαίσιο των καθηκό- ξεργασίας για την ανακοίνωση αυτή.
ντων τους ή αυτοβούλως. Η επεξεργασία από Ενόψει της βαρύτητας της πράξης που
τον εκτελούντα υπάλληλο δεν απαλλάσσει αποδείχθηκε και της προσβολής που
τον υπεύθυνο από το καθήκον του να ελέγχει επήλθε από αυτή στα υποκείμενα δηλ.
και να εξασφαλίζει ότι τα μέτρα ασφάλειας στους προσφεύγοντες κατά την ανακοίνω-
που απαιτεί ο νόμος εφαρμόζονται. Στο πλαί- ση αυτή στον επαγγελματικό τους χώρο, η
σιο αυτό η τράπεζα πρέπει να λαμβάνει όλα τα Αρχή κρίνει ομόφωνα ότι πρέπει να επι-
οργανωτικά μέτρα για την αποφυγή αθέμιτης βληθεί στον υπεύθυνο της επεξεργασίας η
επεξεργασίας των δεδομένων, όπως π.χ. να προβλεπόμενη στο άρθρο 21 παρ.1 εδαφ.β
250
του ν.2472/97 κύρωση που αναφέρεται στο Για τους λόγους αυτούς
διατακτικό και η οποία κρίνεται ανάλογη
με τη βαρύτητα της παράβασης. Επειδή η 1. Επιβάλλει στην τράπεζα Χ χρηματικό
υπόθεση πρέπει να κριθεί επιεικώς λαμβά- πρόστιμο πέντε χιλιάδων (5,000) ευρώ.
νοντας υπόψη την ιεραρχική θέση της 2. Η τράπεζα οφείλει να λάβει τα κατάλλη-
υπαλλήλου και των ήδη ληφθέντων λα οργανωτικά και τεχνικά μέτρα για την
μέτρων εκ μέρους της τράπεζας (απομά- ασφάλεια και το απόρρητο της επεξεργασί-
κρυνση της εν λόγω υπαλλήλου από το ας, ιδίως δε να εκπονήσει σχέδιο ασφάλει-
δυναμικό της τράπεζας) ας και κώδικα δεοντολογίας.
251
ΥΠΟΜΝΗΜΑ ενόψει της σύγκλισης των τεχνολογιών.

Έτσι, ενώ η Οδηγία 97/66/ΕΚ είχε υπόψη
Παρατηρήσεις της Αρχής Προστασίας της μόνο την τεχνολογία ISDN, η νεότερη
Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα επί Οδηγία αφορά κάθε τεχνολογία που επιφέ-
του Σχεδίου Νόμου «για την προστασία ρει ίδια αποτελέσματα.
δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στον Οι Οδηγίες 97/66/ΕΚ και 2002/58/ΕΚ ρητώς
τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών ορίζουν ότι για κάθε ειδικότερο θέμα που δεν
(ενσωμάτωση Οδηγίας 2002/58/ΕΚ) και ρυθμίζεται από αυτές ισχύει η γενική Οδηγία
την τροποποίηση του Ν. 2472/97», το 95/46/ΕΚ. Η Οδηγία 2002/58/ΕΚ ρητώς ανα-
οποίο έχει κατατεθεί στη Βουλή προς φέρει ότι πρόκειται για εξειδίκευση της γενι-
ψήφιση κότερης Οδηγίας 95/46/ΕΚ (βλ. αρ. 1 παρ. 2,
άρθρο 15 παρ. 3 και σκέψεις 1, 2, 3, 4, 10 της
Στο στοιχείο Α του εγγράφου αυτού, παρου- Οδηγίας 2002/58/ΕΚ). Συνεπώς, όπου δεν
σιάζεται ο σκοπός και το πεδίο εφαρμογής υπάρχει ειδικότερη αναφορά ισχύει η Οδηγία
της Οδηγίας 2002/58/ΕΚ και το τι συμβαίνει 95/46/ΕΚ. Ως προς την αρμόδια αρχή ελέγχου,
στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες σε σχέση με οι Οδηγίες 97/66/ΕΚ και 2002/58/ΕΚ δεν ορί-
την προστασία των προσωπικών δεδομένων ζουν κάτι ειδικότερο, επομένως ισχύουν οι
και την προστασία του απορρήτου των επι- διατάξεις της Οδηγίας 95/46/ΕΚ και άρα
κοινωνιών. αρμόδια Αρχή ελέγχου είναι η Αρχή Προστα-
Στο στοιχείο Β, αναφέρονται οι ειδικότερες σίας Δεδομένων κάθε κράτους μέλους.
παρατηρήσεις σε σχέση με το Σχέδιο Νόμου. Άλλωστε και σύμφωνα με το άρθρο 15 παρ. 3
Α. Ενόψει του άρθρου 9Α του Συντάγματος, της Οδηγίας 2002/58/ΕΚ, η Ομάδα Εργασίας
κατά το οποίο καθένας έχει δικαίωμα προ- του Άρθρου 29 της Οδηγίας 95/46/ΕΚ, στην
στασίας από τη συλλογή, επεξεργασία και οποία μετέχουν εκπρόσωποι των εθνικών
χρήση, ιδίως με ηλεκτρονικά μέσα, των προ- Αρχών για την προστασία των προσωπικών
σωπικών του δεδομένων, όπως νόμος ορίζει δεδομένων είναι αρμόδια και για τα θέματα
και το δικαίωμα αυτό διασφαλίζεται από της προστασίας των δεδομένων στις ηλεκτρο-
ανεξάρτητη Αρχή και τις Οδηγίες 95/46/ΕΚ νικές επικοινωνίες.
για την προστασία από την επεξεργασία Στις χώρες της ΕΕ, οι αρμοδιότητες που
δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και προκύπτουν από τις Οδηγίες αυτές ανήκουν
2002/58/ΕΚ για την προστασία από την επε- αποκλειστικώς στις αρχές προστασίας δεδο-
ξεργασία προσωπικών δεδομένων στις ηλε- μένων. Ενδεικτικώς αναφέρουμε:
κτρονικές επικοινωνίες, η προστασία των Στο Ηνωμένο Βασίλειο τόσο στη νομοθεσία
προσωπικών δεδομένων διασφαλίζεται από για την ενσωμάτωση της Οδηγίας 97/66/ΕΚ
τις αντίστοιχες Αρχές προστασίας δεδομέ- (The Telecommunications Data Protection
νων με όποιον τρόπο και αν λαμβάνει χώρα η and Privacy Regulations 1998) όσο και στη
επεξεργασία. Ως ηλεκτρονικά μέσα νοούνται νομοθεσία για την ενσωμάτωση της Οδηγίας
ιδίως τα υπολογιστικά συστήματα, τα 2002/58/ΕΚ (The Privacy and Electronic
δίκτυα και τα τηλεπικοινωνιακά συστήμα- Communications (EC Directive) Regulations
τα. Επισημαίνουμε ότι η Οδηγία 2003, section 31) ρητώς ανατίθενται οι σχετι-
2002/58/ΕΚ αντικατέστησε την προγενέ- κές αρμοδιότητες στην αρχή προστασίας
στερη Οδηγία 97/66/ΕΚ για την προστασία προσωπικών δεδομένων (Information
των προσωπικών δεδομένων στον τομέα Commissioner) ενώ η αντίστοιχη ΕΕΤΤ, ο
των τηλεπικοινωνιών, η οποία ενσωματώ- OFCOM, μπορεί να παρέχει συμβουλευτικές
θηκε στο ελληνικό δίκαιο με το Ν. 2774/99. υπηρεσίες στην Αρχή κατόπιν αιτήματός της
Κατά τον ακόμη ισχύοντα νόμο, αρμόδια και με αντικείμενο ορισμένα τεχνικά ζητή-
για τα σχετικά ζητήματα ορίζεται η Αρχή ματα των επικοινωνιών (section 33).
Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Στη Γερμανία, ο νόμος για τις τηλεπικοινωνί-
Χαρακτήρα. Η Οδηγία 2002/58/ΕΚ, ες (Telekommunikationsgesetz 2004) προ-
άλλωστε, αποσκοπεί στη βελτίωση της βλέπει στο κεφάλαιο 7 τις υποχρεώσεις των
προστασίας του ίδιου έννομου αγαθού, τηλεπικοινωνιακών παρόχων για τη διασφά-
252
λιση του απορρήτου των τηλεπικοινωνιών ζητήματα ως εμπίπτοντα στο δίκαιο της
(άρθρα 86 – 88) και τις υποχρεώσεις τους για προστασίας των προσωπικών δεδομένων.
την προστασία των προσωπικών δεδομένων Ακόμη και η καταγραφή του περιεχομένου
κατά τη συλλογή και επεξεργασία των δεδο- μιας συνομιλίας στο πλαίσιο επιχειρηματι-
μένων που προκύπτουν από την παροχή των κής πρακτικής αντιμετωπίζεται βάσει της
υπηρεσιών αυτών (άρθρα 89 – 113). Οι Οδηγίας 95/46/ΕΚ και η αναφορά της στην
τελευταίες διατάξεις ενσωματώνουν την ειδικότερη Οδηγία έχει διακηρυκτικό χαρα-
Οδηγία 2002/58/ΕΚ. Αρμόδια για την επιβο- κτήρα (βλ. σκέψη (23) Οδηγίας 2002/58/ΕΚ).
λή προστίμων είναι η αντίστοιχη ΕΕΤΤ, η Επίσης, σύμφωνα με την Οδηγία 2002/58/ΕΚ
οποία όμως τις επιβάλλει κατόπιν ελέγχων καθώς και με τις υπόλοιπες Οδηγίες που
και πορισμάτων που πραγματοποιεί η αφορούν την τροποποίηση του κανονιστικού
Ομοσπονδιακή Αρχή Προστασίας Προσωπι- πλαισίου των ηλεκτρονικών επικοινωνιών,
κών Δεδομένων. ως «υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών»
Στην Ιταλία, η Οδηγία 2002/58/ΕΚ ενσωμα- νοούνται οι υπηρεσίες που παρέχονται
τώθηκε στο Κεφάλαιο 10 του Κώδικα Ιδιωτι- συνήθως έναντι αμοιβής και των οποίων η
κότητας (Ν. d.lg. 196/2003). Σύμφωνα με το παροχή συνίσταται, εν όλω ή εν μέρει, στη
άρθρο 121 του ιδίου Κώδικα, ορίζεται ότι οι μεταφορά σημάτων σε δίκτυα ηλεκτρονικών
διατάξεις για την προστασία των προσωπι- επικοινωνιών, συμπεριλαμβανομένων των
κών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονι- υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών και των υπηρε-
κών επικοινωνιών εφαρμόζονται κατά την σιών μετάδοσης σε δίκτυα που χρησιμο-
παροχή υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινω- ποιούνται για ραδιοτηλεοπτικές μεταδόσεις.
νιών διαθέσιμων στο κοινό. Αρμόδια αρχή Στις υπηρεσίες ηλεκτρονικών υπηρεσιών
για την εποπτεία των εν λόγω διατάξεων ορί- δεν περιλαμβάνονται υπηρεσίες παροχής ή
ζεται σε συνδυασμό με το άρθρο 154 του ελέγχου περιεχομένου που μεταδίδεται
ιδίου Κώδικα η Αρχή Προστασίας Δεδομέ- μέσω δικτύων και υπηρεσιών ηλεκτρονικών
νων Προσωπικού Χαρακτήρα (Garante per la επικοινωνιών καθώς και υπηρεσίες της κοι-
Protezione dei Dati Personali). νωνίας της πληροφορίας, και που δεν αφο-
Το ότι η Οδηγία 2002/58/ΕΚ αντιλαμβάνεται ρούν τη μεταφορά σημάτων σε δίκτυα ηλε-
την επεξεργασία των δεδομένων που αναφέ- κτρονικών επικοινωνιών.
ρονται στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες ως Έτσι, και ο πρόσφατος Ν. 3431/2006 για τις
επεξεργασία προσωπικών δεδομένων που ηλεκτρονικές επικοινωνίες, ο οποίος ενσω-
ως προς το περιεχόμενο της επικοινωνίας ματώνει τις εν λόγω Οδηγίες, υιοθετεί ακρι-
και τα δεδομένα κίνησης προστατεύονται βώς τον παραπάνω ορισμό στο άρθρο 2
και από ειδικό απόρρητο γίνεται σαφές και στοιχ. μζ) με συνέπεια η ΕΕΤΤ να μην ελέγ-
από τις σκέψεις (2) και (3) της Οδηγίας χει τράπεζες, νοσοκομεία και όποιον άλλο
2002/58/ΕΚ. Η σκέψη (2) της Οδηγίας προσ- χρησιμοποιεί τεχνολογίες πληροφορικής και
διορίζει το σκοπό της Οδηγίας και κάνει επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την παροχή των
ρητή αναφορά στα άρθρα 7 και 8 του Χάρτη υπηρεσιών του.
των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, δηλαδή στην Ανεξάρτητες αρχές προστασίας του απορρή-
προστασία της ιδιωτικής ζωής και των επι- του δεν υπάρχουν παρά σε ορισμένα μόνο
κοινωνιών και των προσωπικών δεδομένων, κράτη της ΕΕ (π.χ. Γαλλία, Ηνωμένο Βασί-
αντιστοίχως. Η σκέψη (3) αναγνωρίζει ότι το λειο), όπου έχουν συγκεκριμένες αρμοδιό-
απόρρητο της επικοινωνίας κατοχυρώνεται τητες που συνίστανται στον έλεγχο τήρησης
ήδη από τις εθνικές και υπερεθνικές νομοθε- της νόμιμης διαδικασίας άρσης του απορρή-
σίες. Συνεπώς, σκοπός της Οδηγίας είναι να του από τις αρμόδιες προς τούτο κρατικές
θέσει τους κανόνες επεξεργασίας των σχετι- αρχές και μόνο. Οι αρχές αυτές δεν εμπλέκο-
κών δεδομένων, λαμβάνοντας υπόψη την νται με κανέναν τρόπο στην εποπτεία εφαρ-
ύπαρξη ειδικών διατάξεων προστασίας του μογής της Οδηγίας 2002/58.
απορρήτου. Η χρήση των ίδιων όρων όπως Στη Γαλλία, ο έλεγχος τήρησης των νόμιμων
και στη γενική Οδηγία 95/46/ΕΚ καταδεικνύ- προϋποθέσεων για την άρση του απορρήτου
ει ότι η Οδηγία αντιλαμβάνεται τα σχετικά των επικοινωνιών ανήκει στην Εθνική Επι-
253
τροπή Ελέγχου των Παρακολουθήσεων Ασφα- Στην πράξη, ο Επίτροπος ελέγχει τον αρμό-
λείας (Commission Nationale de Contrôle des διο Υπουργό (Secretary of the State) σε ό,τι
Interceptions de Sécurité). αφορά την έκδοση ενταλμάτων για την άρση
Η Επιτροπή ιδρύθηκε με το άρθρο 13 του του απορρήτου των επικοινωνιών και τις
Νόμου 91-646 της 17-7-1991 για το απόρρητο διαδικασίες που υιοθετούν οι φορείς που
των ανταποκρίσεων που πραγματοποιούνται εμπλέκονται στην παρακολούθηση που γίνε-
μέσω ηλεκτρονικών επικοινωνιών, όπως τρο- ται ύστερα από ένταλμα, ώστε να διασφαλί-
ποποιήθηκε με τον Νόμο 2004-669 της 9-7- ζεται η συμμόρφωσή τους με τις διατάξεις
2004. του ως άνω νόμου (RIPA).
Η Eπιτροπή είναι ανεξάρτητη διοικητική Αρχή Ελέγχει επίσης τις διαδικασίες που υιοθε-
που έχει αρμοδιότητα (α) να ελέγχει τη νομι- τούν οι διάφοροι οργανισμοί που συνδρά-
μότητα των περιπτώσεων άρσης του απορρή- μουν τους ανωτέρω φορείς που εμπλέκονται
του των επικοινωνιών που ζητούνται από τις στην παρακολούθηση που γίνεται ύστερα
αρμόδιες κρατικές αρχές και (β) να γνωμοδο- από ένταλμα και την επάρκεια των μέτρων
τεί για την αγορά από τις αρμόδιες κρατικές που λαμβάνονται από τον Υπουργό για την
αρχές των λογισμικών νομίμων συνακροάσε- επεξεργασία και προστασία του υλικού της
ων. Το προσωπικό της δεν υπερβαίνει τα 10 κατόπιν εντάλματος παρακολούθησης.
άτομα. Επισημαίνουμε, τέλος, ότι στην Ιταλία δεν
Από τις σχετικές νομικές διατάξεις προκύπτει υπάρχει αρμόδια αρχή για την ασφάλεια των
σαφώς ότι η αρμοδιότητα της Επιτροπής Επικοινωνιών. Η αρχή Autorità per le
αυτής περιορίζεται στο πεδίο της ζώσης επι- Garanzie nelle Comunicazioni (μτφρ.: Αρχή
κοινωνίας που πραγματοποιείται ηλεκτρονικά για τις Εγγυήσεις στις Επικοινωνίες) αποτε-
μεταξύ προσώπων μέσω δημόσιων διαθέσιμων λεί τη Ρυθμιστική Αρχή για τις Επικοινωνίες,
στο κοινό δικτύων παροχής υπηρεσιών επικοι- αντίστοιχη της Ε.Ε.Τ.Τ., όπως προκύπτει από
νωνίας. Οι αρμοδιότητες της Επιτροπής αυτής το Ν. l. g. 259/2003 (Κώδικας περί ηλεκτρο-
δεν εκτείνονται σε θέματα δικτύων άλλου νικών επικοινωνιών). Η αρχή αυτή είναι
τύπου, σε θέματα ασφάλειας των δικτύων αρμόδια για τη διασφάλιση της τεχνικής
αυτών, σε θέματα προστασίας των δεδομένων ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών επι-
των χρηστών ή των επικοινωνούντων προσώ- κοινωνίας, όχι για την ασφάλεια των επικοι-
πων, σε θέματα τήρησης και περαιτέρω επε- νωνιών. Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 7
ξεργασίας των δεδομένων κίνησης και χρέω- παρ. 2 του ιδίου νόμου, ασκεί τις αρμοδιότη-
σης κλπ. τα οποία ανήκουν στην αρμοδιότητα τες που της έχουν ανατεθεί από τους l.
της Γαλλικής Αρχής Προστασίας Δεδομένων 481/1995, l. 249/1997 και άλλους. Ενδεικτικά,
(CNIL). αποτελούν αρμοδιότητες της αρχής αυτής
Στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν υπάρχει αντίστοιχη κατά την παρ. 6 του άρθρου 1 του ιδρυτικού
ανεξάρτητη αρχή με την ΑΔΑΕ. Προβλέπεται νόμου της ιδίας (l. 249/1997): η επεξεργασία
μόνο η έννοια του Επιτρόπου για την Παρακο- της κατανομής συχνοτήτων, η τήρηση κατα-
λούθηση των Επικοινωνιών (Interception of λόγου παρόχων επικοινωνίας, ο καθορισμός
Communications Commissioner) για περιορι- κριτηρίων διασύνδεσης και πρόσβασης σε
στικά οριζόμενες περιπτώσεις. υποδομές, η επίλυση διαφορών σε σχέση με
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 58 του τη διασύνδεση και την πρόσβαση σε υποδο-
νόμου που αφορά την ρύθμιση των ανακριτι- μές τηλεπικοινωνίας, ο καθορισμός ενδεχό-
κών αρμοδιοτήτων (Regulation of Investigatory μενων υποχρεώσεων καθολικής υπηρεσίας,
Powers Act 2000 [RIPA], www.ipt-uk.com, ο προσδιορισμός κριτηρίων των σχεδίων
www.opsi.gov.uk), διορίζεται από τον Πρωθυ- εθνικής αρίθμησης δικτύων και των υπηρε-
πουργό ο Επίτροπος για την Παρακολούθηση σιών τηλεπικοινωνίας κλπ.
των Επικοινωνιών (Interception of Από τα προηγούμενα προκύπτει ότι πουθε-
Communications Commissioner) με αποκλει- νά αυτές οι αρχές δεν επεκτείνονται γενικό-
στική αρμοδιότητα τον έλεγχο της έκδοσης των τερα στην ασφάλεια της επικοινωνίας ούτε
ενταλμάτων για την άρση του απορρήτου των βέβαια θεωρούν ως επικοινωνία οτιδήποτε
επικοινωνιών. μεταβιβάζεται μέσω δικτύου, ούτε ελέγχουν
254
την παροχή υπηρεσιών περιεχομένου από ως είδη επικοινωνίας επί των οποίων έχει
αντίστοιχους παρόχους ιστοσελίδων κλπ. αρμοδιότητα η ΑΔΑΕ αναφέρονται και η
Άλλωστε και ο Ν. 3115/2003, με τον οποίο πρόσβαση στις ιστοσελίδες, η πρόσβαση σε
ιδρύθηκε η ΑΔΑΕ, περιορίζει τις αρμοδιότη- βάσεις δεδομένων, οι ηλεκτρονικές συναλ-
τές της στην εποπτεία των διαδικασιών λαγές, οι τηλεδιασκέψεις, οι πληροφορίες
άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών, καταλόγου κλπ.
όπως συμβαίνει με τις προαναφερθείσες Παρατηρείται, επομένως, ότι με το Σχέδιο
αρχές των συγκεκριμένων ευρωπαϊκών κρα- Νόμου επιχειρείται με διάφορους τρόπους
τών καθώς και στην προστασία του απορρή- παραχώρηση αρμοδιοτήτων στην ΑΔΑΕ καθ’
του των επικοινωνιών και στη διασφάλιση υπέρβαση του Συντάγματος και της Οδηγίας
του απορρήτου της επικοινωνίας με την εξής την οποία καλείται να ενσωματώσει, δηλαδή
έννοια: και κατά παράβαση του κοινοτικού δικαίου.
Στο νόμο Ν. 3115/2003 δεν υπάρχει σαφής Απαιτείται, συνεπώς, να διατυπωθεί με
ορισμός του όρου «επικοινωνία». Από τις τέτοιο τρόπο ώστε να προσδιορίζεται επα-
διατάξεις όμως των άρθρων 1 και 6 του κριβώς η αρμοδιότητα της ΑΔΑΕ κατά τον
νόμου αυτού σε συνδυασμό με το άρθρο 19 τρόπο που γίνεται στις άλλες χώρες της ΕΕ.
του Συντάγματος που προβλέπει το δικαίω- Η επιχειρούμενη με το Σχέδιο Νόμου ρύθμι-
μα προστασίας του απορρήτου των επικοι- ση δημιουργεί σύγχυση και προβλήματα τα
νωνιών, προκύπτει ότι η ΑΔΑΕ μπορεί να οποία θα οδηγήσουν σε ανασφάλεια δικαίου,
ελέγχει μόνο παρόχους υπηρεσιών ηλεκτρο- σε αποφάσεις που προφανώς δεν θα αντέ-
νικών επικοινωνιών που είναι διαθέσιμες ξουν τον δικαστικό έλεγχο, και φυσικά σε
στο κοινό και μόνο ως προς τη διασφάλιση προβληματισμό στους πολίτες ως προς τον
του απορρήτου της επικοινωνίας. Η επικοι- τρόπο της προστασίας τους και στους υπεύ-
νωνία σύμφωνα με το Σύνταγμα νοείται ως θυνους επεξεργασίας ως προς τις υποχρεώ-
επικοινωνία μεταξύ ανθρώπων με όποιον σεις τους.
τρόπο γίνεται αυτή. Δεν μπορεί συνεπώς η
ΑΔΑΕ να ελέγχει οργανισμούς που παρέχουν Β. Ειδικές παρατηρήσεις στο Σχέ-
τις παραδοσιακές συναλλακτικές υπηρεσίες διο Νόμου «για την προστασία
τους μέσω δικτύου, όπως τράπεζες, και να δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα
ελέγχει π.χ. τις αυτόματες ταμειακές μηχα- στον τομέα των ηλεκτρονικών επι-
νές (ΑΤΜs) ή τους παρόχους ιστοσελίδων κοινωνιών (ενσωμάτωση Οδηγίας
ηλεκτρονικού εμπορίου ή άλλης δραστηριό- 2002/58/ΕΚ) και τροποποίηση του
τητας. Τέλος, δεν μπορεί να ελέγχει εσωτερι- Ν. 2472/97»
κά δίκτυα επικοινωνίας που εγκαθιστούν
διάφοροι φορείς, όπως νοσοκομεία διότι δεν Κεφάλαιο Πρώτο
πρόκειται ακριβώς για υπηρεσία που παρέ- 1. Στο άρθρο 1, να διαγραφεί το τελευταίο εδά-
χεται στο κοινό. Επισημαίνουμε ότι και η φιο «και τη διασφάλιση του απορρήτου των
Οδηγία 2002/58/ΕΚ σαφώς διακρίνει τις υπη- επικοινωνιών στον τομέα των ηλεκτρονικών
ρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών που επικοινωνιών».
παρέχονται στο κοινό από τα εσωτερικά Αιτιολογία: Ανεπίτρεπτη είναι η αναφορά ότι
δίκτυα επικοινωνίας και ρυθμίζει μόνο τις ο παρών νόμος ρυθμίζει θέματα απορρήτου
πρώτες ενώ για τις υπόλοιπες ισχύει η γενι- των επικοινωνιών και συνεπώς συμπληρώ-
κή Οδηγία 95/46/ΕΚ. νει, εξειδικεύει κλπ. τη νομοθεσία σχετικά
Όμως το ΠΔ 47/2005, σε αντίθεση με τις δια- με τη διασφάλιση του απορρήτου των επι-
τάξεις του νόμου τον οποίο καλείται να εξει- κοινωνιών, δηλαδή τους Ν. 2225/94,
δικεύσει, επεκτείνει κατά τέτοιο τρόπο τις 3115/2003 και όποια άλλη κανονιστική διά-
αρμοδιότητες της ΑΔΑΕ, ώστε να δημιουρ- ταξη εκδίδεται με πρωτοβουλία της ΑΔΑΕ
γούνται ιδιαίτερα προβληματικές καταστά- ως εκτελεστική του Ν. 3115/2003. Ο νόμος
σεις κατά την εφαρμογή του σχετικού νομι- αυτός πρόκειται να ενσωματώσει την Οδηγία
κού πλαισίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα 2002/58/ΕΚ, η οποία ρυθμίζει μόνο ζητήματα
αποτελούν οι διατάξεις του άρθρου 3, όπου προστασίας των δεδομένων προσωπικού
255
χαρακτήρα στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες. 2. Στο άρθρο 2, σημείο 3

Το γεγονός ότι τα δεδομένα αυτά προστα- Αντί του ‘...Στα δεδομένα κίνησης περιλαμβά-
τεύονται και από το απόρρητο των επικοινω- νονται ιδίως ο αριθμός, …’
νιών δεν σημαίνει ότι ο παρών Νόμος αποτε- Να γραφεί
λεί εξειδίκευσή του ούτε κατά συνέπεια ‘...Στα δεδομένα κίνησης μπορούν να περι-
δικαιολογεί την αρμοδιότητα της ΑΔΑΕ. Εάν λαμβάνονται ο αριθμός, …’
ήταν έτσι, κάθε προσωπικό δεδομένο που Αιτιολογία: Ποια δεδομένα κίνησης απαι-
προστατεύεται και από ειδικότερο απόρρητο τούνται, εξαρτάται από το είδος της επικοι-
θα έπρεπε να εκφεύγει από την αρμοδιότητα νωνίας, π.χ. τα δεδομένα θέσης που δίνουν
της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσω- τη γεωγραφική θέση του τερματικού εξοπλι-
πικού Χαρακτήρα. Για παράδειγμα, θα μπο- σμού του χρήστη απαιτούνται μόνο στα
ρούσαμε να διανοηθούμε τη συρρίκνωση των κινητά δίκτυα επικοινωνιών, όχι στη σταθε-
αρμοδιοτήτων της Αρχής ως προς τα ιατρικά ρή τηλεφωνία. Εάν παραμείνει η λέξη
δεδομένα, επειδή υπάρχουν ειδικές διατά- «ιδίως», σημαίνει ότι τα συγκεκριμένα δεδο-
ξεις για το ιατρικό απόρρητο; Το γεγονός ότι μένα περιλαμβάνονται σε κάθε περίπτωση,
προστατεύονται και από το απόρρητο της γεγονός που δεν είναι ακριβές. Άλλωστε, η
επικοινωνίας δεν αίρει τη φύση τους ως προ- προτεινόμενη διατύπωση προκύπτει και από
σωπικά δεδομένα. την Οδηγία 2002/58/ΕΚ.
Το ότι η Οδηγία 2002/58/ΕΚ αντιλαμβάνεται 3. Στο άρθρο 2, σημείο 6
την επεξεργασία των δεδομένων που αναφέ- Αντί του
ρονται στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες ως ‘…σύνδεση που πραγματοποιείται μέσω
επεξεργασία προσωπικών δεδομένων που μιας διαθέσιμης στο κοινό τηλεφωνικής
ως προς το περιεχόμενο της επικοινωνίας υπηρεσίας ηλεκτρονικών επικοινωνιών που
και τα δεδομένα κίνησης προστατεύονται επιτρέπει αμφίδρομη επικοινωνία …’
και από ειδικό απόρρητο γίνεται σαφές και Να γραφεί
από τις σκέψεις (2) και (3) της Οδηγίας ‘ … σύνδεση που πραγματοποιείται μέσω
2002/58/ΕΚ. Η σκέψη (2) της Οδηγίας προσ- μιας διαθέσιμης στο κοινό τηλεφωνικής
διορίζει το σκοπό της Οδηγίας και κάνει υπηρεσίας που επιτρέπει αμφίδρομη επικοι-
ρητή αναφορά στα άρθρα 7 και 8 του Χάρτη νωνία …’
των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, δηλαδή στην Αιτιολογία: Η Οδηγία ρητώς περιορίζει την
προστασία της ιδιωτικής ζωής και των επι- κλήση στις τηλεφωνικές υπηρεσίες.
κοινωνιών και των προσωπικών δεδομένων, Άλλωστε, δεν θα χρειαζόταν ειδικός ορισμός
αντιστοίχως. Η σκέψη (3) αναγνωρίζει ότι το της κλήσης αν αυτός ταυτιζόταν με τον ορι-
απόρρητο της επικοινωνίας κατοχυρώνεται σμό της επικοινωνίας. Πρέπει, συνεπώς, να
ήδη από τις εθνικές και υπερεθνικές νομοθε- διαγραφεί η φράση «ηλεκτρονικών επικοι-
σίες. Συνεπώς, σκοπός της Οδηγίας είναι να νωνιών» που φαίνεται να έμεινε εκ παραδρο-
θέσει τους κανόνες επεξεργασίας των σχε- μής, διότι κατά τα άλλα η υπηρεσία περιορί-
τικών δεδομένων, λαμβάνοντας υπόψη την ζεται στην τηλεφωνική. Δεν είναι νοητή
ύπαρξη ειδικών διατάξεων προστασίας του «τηλεφωνική υπηρεσία ηλεκτρονικών επι-
απορρήτου. Η χρήση των ίδιων όρων όπως κοινωνιών».
και στη γενική Οδηγία 95/46/ΕΚ καταδει- 4. Στο άρθρο 4 παρ. 1 & 2
κνύει ότι η Οδηγία αντιλαμβάνεται τα σχε- Να διαγραφούν οι λέξεις «δεδομένων θέσης»,
τικά ζητήματα ως εμπίπτοντα στο δίκαιο διότι δημιουργούν παρερμηνείες. Τα δεδομέ-
της προστασίας των προσωπικών δεδομέ- να θέσης είναι, σύμφωνα με τον ορισμό των
νων. Ακόμη και η καταγραφή του περιεχο- δεδομένων κίνησης (στο μέτρο που συνάδει
μένου μιας συνομιλίας στο πλαίσιο επιχει- με το είδος της επικοινωνίας), μέρος των
ρηματικής πρακτικής αντιμετωπίζεται δεδομένων κίνησης, συνεπώς δεν χρειάζεται
βάσει της Οδηγίας 95/46/ΕΚ και η αναφορά να αναφερθούν χωριστά. Και στο άρθρο 5 παρ.
της στην ειδικότερη Οδηγία έχει διακηρυ- 1 της Οδηγίας δεν αναφέρονται χωριστά.
κτικό χαρακτήρα (βλ. σκέψη (23) Οδηγίας 5. Να αντικατασταθεί το άρθρο 4 παρ. 5 ως
2002/58/ΕΚ). εξής:
256
«Η χρήση των δικτύων ηλεκτρονικών επικοι- ρυθμίζει τη νόμιμη χρήση τέτοιων συστημά-
νωνιών για την αποθήκευση πληροφοριών ή των. Ωστόσο, δεν διευκρινίζεται εάν το τρίτο
την απόκτηση προσβάσεως σε πληροφορίες εδάφιο αφορά και τις περιπτώσεις του δευ-
αποθηκευμένες στον τερματικό εξοπλισμό τέρου εδαφίου. Η Οδηγία, αντιθέτως, τις
του συνδρομητή ή χρήστη, ιδίως με την περιπτώσεις του δευτέρου εδαφίου τις επι-
εγκατάσταση κατασκοπευτικών λογισμικών, τρέπει χωρίς περαιτέρω προϋποθέσεις, διότι
κρυφών αναγνωριστικών στοιχείων και έτσι συνάδει στο είδος των περιπτώσεων
άλλων παρόμοιων διατάξεων, επιτρέπεται αυτών, ενώ επιτρέπει τη χρήση τέτοιων
μόνο εάν ο υπεύθυνος επεξεργασίας πριν συστημάτων, υπό τις προϋποθέσεις του
την πρώτη (Με τη λέξη «πρώτη» επισημαί- αντίστοιχου τρίτου εδαφίου της παρ. 5 του
νουμε ότι την υποχρέωση αυτή φέρει και ο άρθρου 4 του ΣχΝ. Επίσης, δεν απαιτείται
υπεύθυνος ιστοσελίδας στην οποία περιέχο- πράξη της Αρχής που θα ορίζει ειδικότερα
νται διαφημιστικά banners, εάν με το πάτημα τα θέματα που αναφέρονται στο τελευταίο
του χρήστη πάνω σε αυτό ενεργοποιείται η εδάφιο της παραγράφου 4 εάν προστεθεί
διαδικασία αποθήκευσης ορισμένων πληρο- αντίστοιχο εδάφιο στο Νόμο.
φοριών, και, επίσης, μεταφέρουμε το εδάφιο 6. Άρθρο 6 παρ. 1 & 3
δ) της αιτιολογικής σκέψης (25) της Οδηγίας Στην παράγραφο 1, αναφέρεται ότι τα δεδο-
2002/58/ΕΚ, σύμφωνα με το οποίο οι σχετι- μένα καθίστανται ανώνυμα «με κατάλληλη
κές πληροφορίες μπορούν να δίδονται κατά κωδικοποίηση». Στην παράγραφο 3, δεν
την πρώτη χρήση της υπηρεσίας, ενώ κάθε υπάρχει τέτοια προσθήκη. Προτείνουμε είτε
μελλοντική χρήση καλύπτεται από την τη διαγραφή της φράσης είτε τη συμπλήρω-
πρώτη) αποθήκευση ή πρόσβαση παρέχει σή της και στην παράγραφο 3.
στον συγκεκριμένο συνδρομητή ή χρήστη, 7. Άρθρο 13 – Αρμοδιότητες
με εύληπτο τρόπο, σαφή και ολοκληρωμένη Η σημερινή διατύπωση των αρμοδιοτήτων
ενημέρωση, σύμφωνα με το άρθρο 11 του Ν. των δύο Αρχών (άρθρο 13) είναι πολύ επικίν-
2472/97 όπως εκάστοτε ισχύει, και παρέχει δυνη για την ασφάλεια δικαίου και οδηγεί
στο συνδρομητή ή χρήστη το δικαίωμα να πρακτικώς στην αναρμοδιότητα της Αρχής
αρνηθεί την επεξεργασία αυτή. Κατ’ εξαίρε- Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων. Αυτό
ση, επιτρέπεται η οιαδήποτε τεχνικής φύσε- διότι τόσο στο εν λόγω άρθρο όσο και στην
ως αποθήκευση ή πρόσβαση, αποκλειστικός εισηγητική έκθεση ορίζεται ότι η ΑΔΑΕ είναι
σκοπός της οποίας είναι η διενέργεια ή δια- αρμόδια για τα θέματα του άρθρου 4 παρ. 1 -
βίβαση μιας επικοινωνίας μέσω δικτύου ηλε- εκτός βέβαια από τα άρθρα 6 παρ. 4, 8 παρ. 7.
κτρονικών επικοινωνιών, ή είναι αναγκαία Δηλαδή αφού κάθε χρήση των ηλεκτρονικών
για την παροχή υπηρεσίας της κοινωνίας της επικοινωνιών προστατεύεται από το απόρ-
πληροφορίας την οποία έχει ζητήσει ρητώς ρητο των επικοινωνιών σύμφωνα με το
ο χρήστης ή ο συνδρομητής. Ο υπεύθυνος άρθρο 4 παρ. 1, κάθε σχετικό ζήτημα υπάγε-
επεξεργασίας οφείλει να διευκολύνει όσο το ται στην αρμοδιότητα της ΑΔΑΕ αφού η σχε-
δυνατόν την άσκηση του δικαιώματος τική διάταξη εμπεριέχει γενικό κανόνα
άρνησης του συνδρομητή ή χρήστη. Το δικαίου. Άλλωστε, κάθε χρήση σημαίνει και
δικαίωμα άρνησης δύναται να ασκείται με επεξεργασία του περιεχομένου για σκοπούς
ηλεκτρονικά μέσα, εφόσον ο υπεύθυνος επε- εμπορικής πρακτικής και επεξεργασία των
ξεργασίας εξασφαλίζει ότι ο χρήστης ή συν- δεδομένων κίνησης για σκοπούς χρέωσης
δρομητής ενεργεί με πλήρη επίγνωση, η κλπ. Σε συνδυασμό με τις παραπάνω παρα-
δήλωσή του καταγράφεται με ασφαλή τρόπο τηρήσεις και επειδή η αρμοδιότητα της
και είναι ανά πάσα στιγμή προσβάσιμη στο Αρχής πρέπει να είναι δεδομένη, θα έπρεπε
χρήστη ή συνδρομητή.» να γίνει ρητή αναφορά στο άρθρο 13 ότι η
Αιτιολογία: Η διατύπωση όλης της παραγρά- ΑΔΑΕ έχει αρμοδιότητα μόνο στα θέματα
φου δημιουργεί ερμηνευτικά προβλήματα. των άρθρων 6 παρ. 4 και 8 παρ. 7 εδ. β και γ
Το πρώτο εδάφιο απαγορεύει τη χρήση των (όχι όμως στην περίπτωση του άρθ. 8 παρ. 7
αναφερόμενων συστημάτων. Το δεύτερο εδ. α διότι εκεί πρόκειται περί άρση της από-
εδάφιο εισάγει εξαίρεση. Το τρίτο εδάφιο κρυψης σε περίπτωση που το ένα μέρος της
257
επικοινωνίας κακοβούλως ενοχλεί το άλλο θεωρεί ότι εμπίπτουν στο απόρρητο της επι-
μέρος της επικοινωνίας και συνεπώς δεν κοινωνίας, αφού στο άρθρο 5 γίνεται ρητώς
πρόκειται περί προστασίας του απορρήτου αναφορά μόνο στα δεδομένα κίνησης ενώ
των επικοινωνιών με την έννοια ότι προστα- υπάρχει ειδικό άρθρο 9 για τα δεδομένα
τεύονται τα μέρη της επικοινωνίας όταν θέσης, διαφορετικά από τα δεδομένα κίνη-
κάποιος τρίτος παρανόμως υποκλέπτει την σης. Επίσης, η σκέψη 36 της Οδηγίας
επικοινωνία τους. Επίσης, η άρση της από- 2002/58/ΕΚ, όταν αναφέρεται στην επεξεργα-
κρυψης οδηγεί όχι μόνο στην ανακοίνωση σία τέτοιων δεδομένων για λόγους εντοπι-
του καλούντος αριθμού στον καλούμενο σμού οχληρών και κακόβουλων κλήσεων
αλλά και στην ανακοίνωση του ονόματος του καθώς και κλήσεων έκτακτης ανάγκης, ρητώς
κατόχου του καλούντος αριθμού, δηλαδή αναφέρει ότι η εν λόγω επεξεργασία συνδέε-
στην ανακοίνωση δεδομένων που συνδέο- ται με την προστασία της ιδιωτικής ζωής και
νται με τη σύμβαση συνδρομητή / παρόχου όχι του απορρήτου των επικοινωνιών!
και τα οποία ουδεμία σχέση έχουν με το Επισημαίνουμε ότι η απόδοση αρμοδιοτή-
απόρρητο του περιεχομένου της επικοινωνί- των στην ΑΔΑΕ μπορεί να σημαίνει σοβαρή
ας και των δεδομένων κίνησης. παράβαση του Κοινοτικού δικαίου. Η
Εννοείται ότι και ως προς αυτά τα άρθρα Οδηγία 2002/58/ΕΚ ρητώς αναφέρει ότι πρό-
(άρθρα 6 παρ. 4 και 8 παρ. 7 εδ. β και γ), η κειται για εξειδίκευση της γενικότερης
αρμοδιότητα της ΑΔΑΕ είναι αμφίβολης Οδηγίας 95/46/ΕΚ (βλ. άρθρο 1 παρ. 2, άρθρο
νομιμότητας. 15 παρ. 3 και σκέψεις 1, 2, 3, 4, 10 της
Εδώ και στις δύο περιπτώσεις αναφερόμα- 2002/58/ΕΚ Οδηγίας). Συνεπώς, όπου δεν
στε στον εντοπισμό του χρήστη και πρόκει- υπάρχει ειδικότερη αναφορά, ισχύει η
ται για δεδομένα θέσης και μάλιστα όχι μόνο Οδηγία 95/46/ΕΚ και άρα και οι διατάξεις για
αυτά που περιλαμβάνονται στα δεδομένα την αρμόδια αρχή ελέγχου. Υπενθυμίζουμε
κίνησης αλλά και πιο λεπτομερή, όπως αυτά ότι και ο ισχύον Ν. 2774/99 ενσωματώνει στο
που προκύπτουν κατά την παροχή υπηρε- ελληνικό δίκαιο την Οδηγία 97/66/ΕΚ η
σιών έκτακτης ανάγκης. Αυτό ισχύει ιδίως οποία πλέον αντικαταστάθηκε από την
στα δίκτυα της κινητής τηλεφωνίας, διότι Οδηγία 2002/58/ΕΚ. Μέχρι τώρα, βάσει του
στη σταθερή τηλεφωνία αυτό που μας χρειά- ισχύοντος νόμου, η Αρχή έχει όλες τις σχετι-
ζεται είναι μόνο η διεύθυνση στην οποία κές αρμοδιότητες και εάν δεν αντικαθίστατο
αντιστοιχεί ο αριθμός. Η διεύθυνση όμως, η Οδηγία δεν θα ετίθετο καν θέμα συζήτη-
πχ. Κηφισίας 1-3, δεν είναι δεδομένο κίνη- σης. Επισημαίνουμε ότι στα υπόλοιπα κράτη
σης ούτε υπάγεται στην έννοια της επικοι- μέλη της ΕΕ αντίστοιχη αρμοδιότητα έχουν
νωνίας και κατά συνέπεια στο απόρρητο. Με οι Αρχές Προστασίας Προσωπικών Δεδομέ-
αυτή τη λογική, κάθε αναφορά στη διεύθυν- νων και σε μία μόνο περίπτωση η Αρχή Επο-
ση, η οποία μπορεί να προκύπτει από άλλα πτείας των Επικοινωνιών, η αντίστοιχη
αρχεία, θα πρέπει να προστατεύεται από την δηλαδή ΕΕΤΤ., γεγονός που δικαιολογείται
ΑΔΑΕ! Αυτά λοιπόν τα δεδομένα θέσης δεν από τη γενικότερη αρμοδιότητα αυτής της
σχετίζονται με το απόρρητο της επικοινωνί- αρχής να εποπτεύει τους παρόχους ηλε-
ας διότι δεν είναι δεδομένα κίνησης, δηλαδή κτρονικών επικοινωνιών. Σε περίπτωση που
αυτά που απαιτούνται για τη διαβίβαση μιας ο Έλληνας νομοθέτης δεν σεβασθεί το κοινο-
επικοινωνίας. Το εξής παράδειγμα το καθι- τικό δίκαιο, ανακύπτει ζήτημα που ενδεχο-
στά σαφές: δεδομένα κίνησης είναι ότι το μένως θα πρέπει να αχθεί ενώπιον των αρμό-
σήμα του καλούντος φεύγει από την κεραία διων ευρωπαϊκών οργάνων.
του Πύργου Αθηνών. Όμως μία υπηρεσία Συμπερασματικά, λοιπόν, το συγκεκριμένο
έκτακτης ανάγκης χρειάζεται περισσότερα ΣχΝ ενσωματώνει Οδηγία που επιδιώκει την
δεδομένα, δηλαδή τον ακριβή εντοπισμό του προστασία της ιδιωτικής ζωής και της προ-
καλούντος σε βοήθεια, π.χ. ότι βρίσκεται στο στασίας των προσωπικών δεδομένων. Αρμό-
κτίριο Κηφισίας 1-3, δηλαδή δεδομένα που δια αρχή για όλα τα σχετικά ζητήματα είναι η
προκύπτουν από υπηρεσίες προστιθέμενης ΑΠΔΠΧ. Ανάθεση αρμοδιότητας σε άλλη
αξίας. Αυτά τα δεδομένα η Οδηγία ουδόλως αρχή αντίκειται στο κοινοτικό δίκαιο. Επί-
258
σης, και η μη ορθή μεταφορά της Οδηγίας, ληπτικού ελέγχου μέσω της διαδικασίας της
όπως π.χ. θα μπορούσε να θεωρηθεί η ανα- άδειας. Ουσιαστικά υλοποιούμε την επιταγή
φορά των δεδομένων θέσης στην προστασία της Οδηγίας του άρθρου 20 σχετικά με επε-
του απορρήτου των επικοινωνιών, αναδει- ξεργασίες που ενέχουν ιδιαίτερους κινδύνους.
κνύει τα ίδια ζητήματα μη συμμόρφωσης Άρθρο 30 – Προσθήκη άρθρου 7Β Ν. 2472/97
προς το κοινοτικό δίκαιο. Εδώ επισημαίνεται Να προστεθεί ο τίτλος του νέου άρθρου
ότι το άρθρο 4 παρ. 1 ΣχΝ παρερμηνεύει το «Άρθρο 7 Β Επεξεργασία ευαίσθητων δεδο-
αντίστοιχο άρθρο 5 παρ. 1 εδάφιο 1 της μένων για δημοσιογραφικούς σκοπούς ή στο
Οδηγίας. Η Οδηγία ζητά από τα κράτη μέλη πλαίσιο καλλιτεχνικής έκφρασης»
να κατοχυρώσουν το απόρρητο της επικοι- Στοιχ.. γ: Να διαγραφεί η λέξη «του» πριν
νωνίας, εάν δεν το έχουν κάνει. Η Ελλάδα από τις λέξεις «δημοσίου λειτουργήματος»
όμως διαθέτει τις διατάξεις που αναφέρο- και να προστεθεί μετά τις λέξεις «δημοσίου
νται και στο ΣχΝ, εκτός από τη συμπερίληψη ενδιαφέροντος η φράση «ή στο πλαίσιο καλ-
των δεδομένων κίνησης. Συνεπώς, θα λιτεχνικής έκφρασης», διότι διαφορετικά δεν
αρκούσε μία συμπλήρωση του Ν. 2225/94 ως υλοποιείται επαρκώς η επιταγή του πρώτου
προς τα δεδομένα κίνησης. Και αυτό ακόμη εδαφίου του άρθρου αυτού. Επαναλαμβά-
δεν θα ήταν πλέον απαραίτητο αφού το Π.Δ. νουμε το πλήρες κείμενο του στοιχείου γ:
47/2005 τα αναφέρει ρητώς. Συνεπώς, το «γ) Όταν η επεξεργασία αφορά σε ευαίσθητα
άρθρο 4 παρ. 1 ΣχΝ δεν έχει ουσιαστική δεδομένα δημόσιων προσώπων, τα οποία
σημασία, εκτός βέβαια εάν η σημασία του συνδέονται με την άσκηση δημόσιου λει-
εντοπίζεται στη θεμελίωση αρμοδιότητας τουργήματος ή τη διαχείριση συμφερόντων
υπέρ της ΑΔΑΕ. τρίτων, υπό τον όρο ότι η επεξεργασία είναι
απολύτως αναγκαία για την εξασφάλιση του
Κεφάλαιο Δεύτερο (Τροποποίηση δικαιώματος πληροφόρησης επί θεμάτων
Ν. 2472/97) δημόσιου ενδιαφέροντος ή στο πλαίσιο καλ-
Άρθρο 19 - Έννοια αρχείου άρθρου 2 Ν. 2472/97 λιτεχνικής έκφρασης και εφόσον δεν παρα-
Να προστεθεί «…είτε το σύνολο αυτό είναι βιάζεται υπέρμετρα το δικαίωμα της προ-
συγκεντρωμένο, αποκεντρωμένο, κατανεμη- στασίας της ιδιωτικής ζωής.»
μένο σε λειτουργική ή γεωγραφική βάση». Η Άρθρο 31 – Τροποποίηση άρθρου 9 Ν. 2472/97
διατύπωση αυτή μεταφέρει ακριβώς τον Η διατύπωση στο ΣχΝ δεν είναι ακριβής στο
αντίστοιχο ορισμό του άρθρου 2 γ της μέτρο που ορίζει ότι η διαβίβαση είναι ελεύ-
Οδηγίας 95/46/ΕΚ θερη μετά από άδεια της Αρχής (βλ. στοιχείο
Άρθρο 25 – Τροποποίηση άρθρου 7 παρ. 2 β Ν. β). Ακριβώς όμως το αντίθετο ορίζει η
2472/97 Οδηγία, δηλαδή ελεύθερη είναι μόνο μία
Να παραμείνει η αρχικώς προταθείσα από διαβίβαση που δεν υπόκειται σε ουσιαστι-
την Αρχή διατύπωση, δηλαδή: κούς ή διαδικαστικούς περιορισμούς. Επί-
β) «Η επεξεργασία είναι αναγκαία για τη δια- σης, πρόβλημα δημιουργείται με τη φράση
φύλαξη ζωτικού συμφέροντος του υποκειμέ- ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφαίνεται με
νου ή τρίτου, εάν το υποκείμενο τελεί σε τη διαδικασία του άρθρου 31 παρ. 2 της
φυσική ή νομική αδυναμία να δώσει τη Οδηγίας. Αυτό που ενδιαφέρει είναι εάν η
συγκατάθεσή του.» Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκρινε κατά το άρθρο
Άρθρο 27 – Κατάργηση τελευταίου εδαφίου παρ. 25 παρ. 6 το ζήτημα. Αυτή είναι η νομική
3 άρθρου 7 Ν. 2472/97 βάση που απευθύνεται στα κράτη μέλη, ενώ
Συμφωνούμε με την κατάργηση του τελευ- το άρθρο. 31 παρ. 2 αναφέρεται στη διαδικα-
ταίου εδαφίου, αλλά εμμένουμε στην τροπο- σία με την οποία αποφασίζει η Επιτροπή.
ποίηση του πρώτου εδαφίου της παρ. 3 Άλλωστε και το άρθρο 16 ΣχΝ ακολουθεί
άρθρου 7, δηλαδή ότι: αυτή τη λογική και αναφέρεται αντιστοίχως
«Η Αρχή … και επεξεργασίας ιδίως ευαίσθη- στο άρθρο 26 παρ. 4 της Οδηγίας και όχι στο
των δεδομένων». Αυτό δίνει τη δυνατότητα άρθρο 31 παρ. 2, όπου παραπέμπει το άρθρο
στην Αρχή να επιλέξει και άλλες κατηγορίες 26 παρ. 4. Συνεπώς, επαναλαμβάνουμε την
δεδομένων που ενδεχομένως χρήζουν προ- προτεινόμενη διατύπωση, η οποία αποτελεί
259
στην ουσία προσθήκη μετά το τέλος της Ζ «Ο υπεύθυνος επεξεργασίας… επίπεδο …

πρώτης παραγράφου: επεξεργασίας. Η Αρχή παρέχει οδηγίες ή
«1. Η διαβίβαση … δεδομένων. Δεν απαιτεί- εκδίδει κανονιστικές πράξεις σύμφωνα με το
ται άδεια της Αρχής εφόσον η Ευρωπαϊκή άρθρο 19 παρ. 1 ι) για τη ρύθμιση θεμάτων
Επιτροπή έκρινε κατά το άρθρο 25 παρ. 6 της σχετικά με το βαθμό ασφάλειας των δεδομέ-
Οδηγίας 95/46/ΕΚ ότι η χώρα αυτή εξασφα- νων και των υπολογιστικών και επικοινωνια-
λίζει ικανοποιητικό επίπεδο προστασίας.» κών υποδομών, τα μέτρα ασφάλειας που
Άρθρο 35 – Τροποποίηση εδαφίου 3 παρ. 3 είναι αναγκαίο να λαμβάνονται για κάθε
άρθρου 10 Ν. 2472/97 κατηγορία και επεξεργασία δεδομένων
Η Αρχή παρέχει οδηγίες σχετικά με το καθώς και τη χρήση τεχνολογιών ενίσχυσης
βαθμό ασφάλειας των δεδομένων και των της ιδιωτικότητας».
υπολογιστικών και επικοινωνιακών υποδο- Άρθρο 38 – τροποποίηση περ. η) παρ. 1 άρθρο.
μών, διότι αυτό ακριβώς εννοεί το άρθρο. 17 19 Ν. 2472/97
παρ. 1 της Οδηγίας όπου γίνεται ρητή μνεία Στο πλαίσιο των ελέγχων, ελέγχεται και η
της διαβίβασης των δεδομένων μέσω δικτύ- τεχνολογική υποδομή διότι αυτό είναι απα-
ου. Για το λόγο αυτό, η Αρχή είναι απαραί- ραίτητο για τον εύρυθμο έλεγχο. Προτείνου-
τητο – και το μόνο εξάλλου λογικό – να με την εξής διατύπωση:
μπορεί να ρυθμίσει τις επικοινωνιακές υπο- «Ενεργεί αυτεπαγγέλτως ή κατόπιν καταγγε-
δομές. Καμία επεξεργασία στην ψηφιακή λίας διοικητικούς ελέγχους στο πλαίσιο των
εποχή δεν είναι πλέον νοητή χωρίς την οποίων ελέγχεται και η τεχνολογική υποδο-
ύπαρξη δικτύου. Συνεπώς, προτείνουμε την μή που υποστηρίζει την επεξεργασία των
εξής διατύπωση: δεδομένων…».
260
Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα

Κηφισίασ 1-3, Αθήνα
www.dpa.gr, e-mail: contact@dpa.gr
Επιμέλεια Έκδοσης
Διευθυνση Γραμματειασ
Τμήμα Επικοινωνίας
Καλλιτεχνική Επιμέλεια k2design

Dec	JAN	Feb
	19
2024	2025	2026

ΕΚΘΕΣΗ ΑΡΧΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΕΤΟΣ 2005

Uploaded by

Copyright:

Available Formats

ΕΚΘΕΣΗ ΑΡΧΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΕΤΟΣ 2005

Uploaded by

Document Information

Copyright

Available Formats

Share this document

Share or Embed Document

Sharing Options

Did you find this document useful?

Is this content inappropriate?

Copyright:

Available Formats

ΕΚΘΕΣΗ ΑΡΧΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΕΤΟΣ 2005

Uploaded by

Copyright:

Available Formats

APXH PROSTASIAS COVER POSTER 06 25/7/06 12:08 PM Page 2

Ετησια Εκθεση 2005

Αρχη Προστασιασ Ετησια Εκθεση 2005

Αρχη Προστασιασ Δεδομενων Προσωπικου Χαρακτηρα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ 12

Α. ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ 12

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 28

Α. ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ 28

Ετησια Εκθεση 2005 – Περιεχομενα

Γ. ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΑΝ ΤΗΝ ΑΡΧΗ 78

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ - ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 118

Α. ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΘΕΣΠΙΣΘΕΙ ΒΑΣΕΙ

Α. «ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 29» ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 95/46/ΕΚ 118

ΟΔΗΓΙΑ ΑΡ. 1 / 2005 132

Αρχη Προστασιασ Δεδομενων Προσωπικου Χαρακτηρα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 8 / 2005 143

Ετησια Εκθεση 2005 – Περιεχομενα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 32 / 2005 178

Αρχη Προστασιασ Δεδομενων Προσωπικου Χαρακτηρα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 53 / 2005 225

Αρχη Προστασιασ Δεδομενων Προσωπικου Χαρακτηρα

Ετησια Εκθεση 2005 – Κεφαλαιο Πρωτο

Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων είναι Α. ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ

Αρχη Προστασιασ Δεδομενων Προσωπικου Χαρακτηρα

Ετησια Εκθεση 2005 – Κεφαλαιο Πρωτο

βλήθηκαν μέχρι να προσκομιστούν λίας, το Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτού-

Αρχη Προστασιασ Δεδομενων Προσωπικου Χαρακτηρα

Ετησια Εκθεση 2005 – Κεφαλαιο Πρωτο

ας προσωπικών δεδομένων με ειση- κτρονική τήρηση του πρωτοκόλλου,

Αρχη Προστασιασ Δεδομενων Προσωπικου Χαρακτηρα

ματα Επικοινωνίας και Διοικητικό - ση των δεξιοτήτων του ανθρώπι-

Ετησια Εκθεση 2005 – Κεφαλαιο Πρωτο

Αρχη Προστασιασ Δεδομενων Προσωπικου Χαρακτηρα

1. Μελέτη εφαρμογής, τού, η Αρχή προμηθεύτηκε τους με-

Ετησια Εκθεση 2005 – Κεφαλαιο Πρωτο

ξη και της Αρχής Διασφάλισης του σε πανελλαδική έκταση και ιδίως

Αρχη Προστασιασ Δεδομενων Προσωπικου Χαρακτηρα

δυνατός βαθμός εναρμόνισης της ελ- ρασκευαστική Επιτροπή, οι οποίες εν-

Ετησια Εκθεση 2005 – Κεφαλαιο Πρωτο

με βαθμό άλλον από τον εισαγωγικό χή επεσήμανε διάφορα άλλα σημεία

Αρχη Προστασιασ Δεδομενων Προσωπικου Χαρακτηρα

Ετησια Εκθεση 2005 – Κεφαλαιο Πρωτο

στο Διαδίκτυο των διατηρητέων κτι- πει, ωστόσο, να τηρούνται τα κατάλ-

Αρχη Προστασιασ Δεδομενων Προσωπικου Χαρακτηρα

Αρχη Προστασιασ Δεδομενων Προσωπικου Χαρακτηρα

Ετησια Εκθεση 2005 – Κεφαλαιο Δευτερο

Στις κύριες δραστηριότητες της Αρχής ρικού συστήματος, τα μέτρα ασφαλεί-

Αρχη Προστασιασ Δεδομενων Προσωπικου Χαρακτηρα

μάτων τηλεόρασης. • EXTRALINE ΕΠΕ

Ετησια Εκθεση 2005 – Κεφαλαιο Δευτερο

μένων πολιτικών ασφαλείας, κωδίκων πρόσβασης, εξουσιοδοτήσεις, κ.λπ.),

Αρχη Προστασιασ Δεδομενων Προσωπικου Χαρακτηρα

μέτρα και διαδικασίες, οι οποίες περι- Ο έλεγχος της εταιρίας ΑΤΤΙΚΟ

Ετησια Εκθεση 2005 – Κεφαλαιο Δευτερο

σιών. Έτσι, όταν ο συνδρομητής οργανισμών αφορούσαν κυρίως στη

Αρχη Προστασιασ Δεδομενων Προσωπικου Χαρακτηρα

Σε μία περίπτωση διέταξε δημόσια να έχουν εκδοθεί σχετικές αποφάσεις.

Εισερχόμενα Έγγραφα Αριθμός

Προσφυγές / Ερωτήσεις / Αιτήσεις 2565

Ετησια Εκθεση 2005 – Κεφαλαιο Δευτερο