Ընկերից, ծանոթից կամ հեռավոր ազգականից՝ ֆիզիկական անձից, նվեր ստացած գումարը կամ գույքը եկամտային հարկով չի հարկվում՝ անկախ չափից։ Սակայն եթե 2025 թվականին միանվագ ստացված նվերը գերազանցում է 1 000 000 դրամը, այն ամբողջությամբ պետք է նշվի 2025 թվականի եկամուտների հայտարարագրում, որի վերջնաժամկետը 2026 թվականի նոյեմբերի 1-ն է։ Շեմը վերաբերում է ոչ միայն դրամին, այլև գույքին, իսկ ընտանիքի անդամներից ստացված նվերը չի հայտարարագրվում՝ անկախ չափից։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, հայտարարագրման ոչ ենթակա եկամուտների տեսակները և շեմերը սահմանված են Կառավարության 2026 թվականի փետրվարի 26-ի N 225-Ն որոշմամբ, որն ուժի մեջ է 2026 թվականի փետրվարի 28-ից և տարածվում է 2024 թվականի և հետագա հաշվետու տարիների հայտարարագրերի վրա (3-րդ կետ), իսկ կիրառման մանրամասները Պետական եկամուտների կոմիտեն պարզաբանել է 2026 թվականի ապրիլի 1-ին։
Հարկվո՞ւմ է նվերը
Հարկային օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետով ժառանգության և (կամ) նվիրատվության կարգով ֆիզիկական անձանցից ստացվող գույքը և (կամ) դրամական միջոցները նվազեցվող (չհարկվող) եկամուտ են՝ անկախ չափից։ Բացառություն է միայն բազմաբնակարան կամ ստորաբաժանված շենքի կառուցապատող համարվող ֆիզիկական անձից նվիրատվությամբ ստացվող գույքը (նույն կետ)։ Այսինքն՝ ընկերից միանվագ նվեր ստացած 2 000 000 դրամից հարկ չի վճարվում, սակայն այն պետք է հայտարարագրել ամբողջ գումարի չափով։
Ի՞նչ գումարից է պետք նշել
N 225-Ն որոշման N 2 հավելվածի 1-ին կետով ընտանիքի անդամ չհամարվող ֆիզիկական անձանցից ժառանգության և (կամ) նվիրատվության կարգով ստացվող գույքը և (կամ) դրամական միջոցները հայտարարագրման ենթակա չեն «մինչև 1 մլն դրամը ներառյալ»։ Որոշման 2-րդ կետի 2-րդ ենթակետով շեմը գերազանցելու դեպքում եկամուտը հայտարարագրվում է ամբողջ գումարի չափով. 1 200 000 դրամ նվերի դեպքում նշվում է ամբողջ 1 200 000-ը, ոչ թե 200 000-ը։ Հավելվածում շեմը սահմանված է «միանվագ ստացված եկամուտների» համար. Պետական եկամուտների կոմիտեի պարզաբանմամբ՝ այն վերաբերում է յուրաքանչյուր գործարքին, ոչ թե օրվա, ամսվա կամ տարվա ընթացքում ստացվածի հանրագումարին, իսկ շեմը գերազանցելու դեպքում հայտարարագրի 2-րդ բաժնի [2.10] տողում լրացվում է տարվա ընթացքում նվիրատվությամբ ստացվածի հանրագումարը։ Շեմը չգերազանցող եկամուտը ցանկության դեպքում կարելի է հայտարարագրել (2-րդ կետի 1-ին ենթակետ)։
Հաշվվո՞ւմ է գույքը
Շեմը վերաբերում է և՛ դրամին, և՛ գույքին. որոշման N 2 հավելվածի 1-ին կետում բառացի նշված են «գույք և (կամ) դրամական միջոցներ», իսկ Հարկային օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետում՝ «գույքը և (կամ) դրամական միջոցները»։ Այսինքն՝ նվեր ստացած մեքենան, ոսկյա զարդը կամ անշարժ գույքը նույնպես ենթակա են հայտարարագրման, եթե դրանց արժեքը գերազանցում է 1 000 000 դրամը։ Պետական եկամուտների կոմիտեի պարզաբանմամբ՝ այդ դեպքում նույն [2.10] տողում լրացվում է գույքի շուկայական գինը, իսկ եթե տարվա ընթացքում ստացվել են և՛ դրամ, և՛ գույք՝ դրանց հանրագումարը։
Ո՞ւմ նվերը չի հայտարարագրվում ընդհանրապես
Հարկային օրենսգրքի 156-րդ հոդվածի 4.1-ին մասի վերջին պարբերությամբ ընտանիքի անդամներից ստացվող չհարկվող եկամուտները հայտարարագրման ենթակա չեն՝ անկախ չափից։ Ընտանիքի անդամ են համարվում ամուսինը, ծնողները, քույրերը, եղբայրները, զավակները (որդեգրողներն ու որդեգրվածները), պապերը, տատերը և թոռները։ Մյուս բոլոր ֆիզիկական անձ նվիրատուները՝ այդ թվում հորեղբայրը, զոքանչը կամ քավորը, 156-րդ հոդվածի 4.1-ին մասի իմաստով ընտանիքի անդամ չեն, և նրանցից ստացվածի համար գործում է 1 000 000 դրամի շեմը։
Ե՞րբ և ինչպե՞ս նշել
2025 թվականի հաշվետու տարվա հայտարարագիր ներկայացնում են Հայաստանի Հանրապետության ռեզիդենտ բոլոր չափահաս քաղաքացիները (156-րդ հոդվածի 4.1-ին մաս), վերջնաժամկետը՝ 2026 թվականի նոյեմբերի 1-ը ներառյալ (2025 թվականի հոկտեմբերի 24-ի ՍՈ-324-Ն օրենքի 10-րդ հոդվածի 3-րդ մաս)։ Չներկայացնելու դեպքում հարկային մարմնի նախալրացրած հայտարարագիրը համարվում է ներկայացված (156.1-ին հոդվածի 4-րդ մաս), սակայն, Պետական եկամուտների կոմիտեի պարզաբանմամբ, ինքնաշխատ լրացվում են միայն կազմակերպություններից ստացված եկամուտները, նպաստները, կենսաթոշակները և մի քանի այլ տեսակ. ֆիզիկական անձից ստացված նվերն այդ ցանկում չկա, ուստի շեմը գերազանցող նվերը պետք է ավելացնել ինքներդ (156.1-ին հոդվածի 3-րդ մաս)՝ մինչև նոյեմբերի 1-ը։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ ընտանիքի անդամ չհամարվող ֆիզիկական անձից նվեր ստացած գումարը կամ գույքը չի հարկվում, սակայն 2025 թվականին ստացված՝ 1 000 000 դրամից ավելի միանվագ նվերը մինչև 2026 թվականի նոյեմբերի 1-ը պետք է ամբողջությամբ նշել 2025 թվականի հայտարարագրում, իսկ ամուսնու, ծնողների, քույր-եղբայրների, զավակների, տատերի, պապերի և թոռների նվերը չի հայտարարագրվում՝ անկախ չափից, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Թե ի՞նչ է լինում, եթե հայտարարագիրը մինչև նոյեմբերի 1-ը չներկայացնեք, և ո՞ր ծախսերի համար կարող եք հարկ վերադարձնել, կարդացեք այս նյութում։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։
