Σιδηροδρομική γραμμή Παλαιοφαρσάλου - Καλαμπάκας

Παλαιοφάρσαλος – Καλαμπάκα Σιδηροδρομική Γραμμή
Άποψη τμήματος της γραμμής μέσα από τις καμπίνες οδήγησης αμαξοστοιχίας μεταξύ Καρδίτσας και Τρικάλων τον Μάιο του 2016.
Πληροφορίες
Ιδιοκτησία	Σιδηρόδρομοι Ελλάδος
Περιοχή	Θεσσαλία, Ελλάδα
Είδος	Περιφερειακός και Yπεραστικός σιδηρόδρομος
Δίκτυο	TEN-R
Κατάσταση	Σε αναστολή λειτουργίας / υπό ανάταξη
Τερματικοί	Παλαιοφάρσαλος Καλαμπάκα
Σταθμοί	12
Ιστότοπος	ose.gr
Λειτουργία
Έναρξη λειτουργίας	1886 (με μετρικό εύρος) 2001 (με κανονικό εύρος)
Διαχειριστής Υποδομής	Σιδηρόδρομοι Ελλάδος
Σιδηροδρομικές Επιχειρήσεις	Hellenic Train
Τεχνικά χαρακτηριστικά
Μήκος γραμμής	80,1 km
Εύρος γραμμής	1.435 mm (κανονικό εύρος)
Ηλεκτροκίνηση	25 kV AC, 50 Hz (υπό κατασκευή)
Μέγιστη ταχύτητα	100 km/h
Σχετικά πολυμέσα

Η Σιδηροδρομική γραμμή Παλαιοφαρσάλου – Καλαμπάκας είναι ελληνική σιδηροδρομική γραμμή που συνδέει τον Παλαιοφάρσαλο με την Καλαμπάκα. Οι γραμμές Αθήνα – Καλαμπάκα και Θεσσαλονίκη – Καλαμπάκα είναι δύο από τις σημαντικότερες ελληνικές σιδηροδρομικές διαδρομές, καθώς διέρχονται από πολλές πόλεις και εξυπηρετούν πλήθος κόσμου.

Λόγω των καταστροφών που υπέστη η γραμμή τον Σεπτέμβριο του 2023 από τις θεομηνίες “Daniel” και “Elias”, όλα τα δρομολόγια έχουν ανασταλεί και οι επιβάτρες εξυπηρετούνται με λεωφορεία.

Διαδρομή

Ο νότιος τερματικός της γραμμής Παλαιοφαρσάλου – Καλαμπάκας είναι ο σιδηροδρομικός σταθμός Παλαιοφαρσάλου, στο Σταυρό Λάρισας. Χωρίζεται από τη γραμμή Αθηνών – Θεσσαλονίκης και ακολουθεί μια διακλάδωση μονής γραμμής μήκους περίπου 80 χιλιομέτρων. Περνάει από την Καρδίτσα, συνεχίζει στα Τρίκαλα και προχωράει βόρεια-βορειοδυτικά και καταλήγει στην Καλαμπάκα.

Το δρομολόγιο Αθήνα – Καλαμπάκα καλυπτόταν σε 4 ώρες και 11 λεπτά.

Ιστορία

Η γραμμή Παλαιοφαρσάλου – Καλαμπάκας εγκαινιάστηκε στις 16 Ιουνίου 1886, ως τμήμα των Σιδηροδρόμων Θεσσαλίας, με μετρικό εύρος ενώ η χάραξη του ήταν σε μεγάλο βαθμό η ίδια με τη σημερινή, αλλά με περισσότερες στάσεις.

Το 2001, ελήφθη η απόφαση ώστε η γραμμή να μετατραπεί σε γραμμή κανονικού εύρους, για να διευκολυνθεί η ανταπόκρισή της, στο σταθμό Παλαιοφαρσάλου, με τη γραμμή Αθηνών – Θεσσαλονίκης.

Υπηρεσίες

Στη γραμμή Παλαιοφαρσάλου – Καλαμπάκας κυκλοφορούν τρένα που εκτελούν δρομολόγια με τις τέσσερις παρακάτω υπηρεσίες:

• Αθήνα – Καλαμπάκα
• Θεσσαλονίκη – Καλαμπάκα
• Λάρισα – Καλαμπάκα
• Πλαιοφάρσαλος – Καλαμπάκα

Σταθμοί και στάσεις

Οι σταθμοί της σιδηροδρομικής γραμμής Παλαιοφαρσάλου – Καλαμπάκας:

Π.Ε. Τρικάλων
Όνομα Σταθμού/Στάσης		Τρέχουσα κατάσταση	Πληροφορίες
Καλαμπάκα	Σταθμός	Ενεργός	Σε παλαιότερα έτη γινότανε ανταπόκριση με την Σιδηροδρομική Γραμμή Καλαμπάκας - Κοζάνης - Βέροιας, προς Κοζάνη, Σιάτιστα και Βέροια. Η γραμμή συνέχισε προς την Μακεδονία. Η γραμμή αυτή είναι σήμερα Κατεστραμμένη.
Βασιλική	Στάση	Ανενεργός
Τρίκαλα	Σταθμός	Ενεργός	Σε παλαιότερα έτη, υπήρξε σχεδιασμός να συνδεθεί ο Σιδηροδρομικός σταθμός Τρικάλων, με τον Σιδηροδρομικό Σταθμό Λάρισας, και να κατασκευαζόταν η Σιδηροδρομική Γραμμή Τρικάλων - Λάρισας. Το έργο δεν κατασκευάστηκε ποτέ για άγνωστους λόγους, και έμεινε στα χαρτιά.
Μεγάλα Καλύβια	Σταθμός	Ενεργός
Π.Ε. Καρδίτσας
Όνομα Σταθμού/Στάσης		Τρέχουσα κατάσταση	Πληροφορίες
Μαγούλα	Στάση	Ενεργός
Φανάρι	Στάση	Ενεργός
Καρδίτσα	Σταθμός	Ενεργός
Σοφάδες	Στάση	Ενεργός
Π.Ε. Λάρισας
Όνομα Σταθμού/Στάσης		Τρέχουσα κατάσταση	Πληροφορίες
Παλαιοφάρσαλος (Φάρσαλα)	Σταθμός	Ενεργός	Ανταπόκριση με τρένα προς Θεσσαλονίκη, Λάρισα, Κατερίνη, Λαμία και Αθήνα (Σιδηροδρομική γραμμή Πειραιά-Θεσσαλονίκης). Η Γραμμή συνεχίζει στην Μαγνησία ως Σιδηροδρομική γραμμή Παλαιοφαρσάλου - Βόλου, η οποία γραμμή αυτή είναι σήμερα Κατεστραμμένη.

Μέλλον

Αναβάθμιση - Έργα

Στις 24 Νοεμβρίου 2022 υπεγράφη μεταξύ ΕΡΓΟΣΕ και ΑΒΑΞ η σύμβαση κατασκευής του έργου «Εγκατάσταση Ηλεκτροκίνησης, Σηματοδότησης - Τηλεδιοίκησης και ETCS L1 στην υφιστάμενη μονή σιδηροδρομική γραμμή Παλαιοφάρσαλος – Καλαμπάκα». Η διάρκεια των έργων είχε καθοριστεί σε 30 μήνες, ήτοι μέχρι 24 Μαΐου 2025, ενώ προβλέπεται και η συντήρηση για επιπλέον 36 μήνες (συνολική διάρκεια σύμβασης 66 μήνες). Λόγω των καταστροφών από τις θεομηνίες “Daniel” και “Elias”, οι εργασίες αναμένεται να αρχίσουν και ολοκληρωθούν με σημαντική καθυστέρηση. Με την ολοκλήρωση του έργου οι ταχύτητες που θα μπορούν να αναπτύσσουν τα επιβατικά τρένα θα είναι της τάξης των 160χλμ/ώρα και το δρομολόγιο Αθήνα – Καλαμπάκα θα διαρκεί περίπου 2 ώρες και 50 λεπτά χρόνος ρεκόρ αν σκεφτεί κανείς ότι πριν τις καταστροφικές πλημμύρες του Σεπτεμβρίου 2023 απαιτούνταν σχεδόν 5 ώρες. Την ίδια ευεργετική μείωση χρόνου θα βιώσουν και τα 2 μεγάλα αστικά κέντρα της περιοχής καθώς στην Καρδίτσα το τρένο θα φτάνει σε 2 ώρες και 20 λεπτά και στα Τρίκαλα σε 2 ώρες και 40 λεπτά.

Επίσης, στις 28 Απριλίου 2025 πραγματοποιήθηκε η συμβασιοποίηση του έργου «Αποκατάσταση της μονής σιδηροδρομικής γραμμής Παλαιοφαρσάλου – Καλαμπάκας, σε εντοπισμένα τμήματα της γραμμής, μετά τις θεομηνίες “Daniel” και “Elias” με Προϋπολογισμό 57.660.000€ (με ΦΠΑ)». Χρόνος εκτέλεσης του έργου ορίστηκαν οι 15 μήνες, ήτοι μέχρι 28 Ιουλίου 2026, και ανάδοχος είναι επίσης η ΑΒΑΞ με έκπτωση μόλις 4,10%.

Η Σιδηροδρομική γραμμή Αμυνταίου - Κοζάνης και η μελλοντική επέκταση προς Καλαμπάκα, τμήμα του δυτικού σιδηροδρομικού άξονα της Ελλάδας.

Επεκτάσεις

• Ηγουμενίτσα – Ιωάννινα – Καλαμπάκα – Κοζάνη: Εγκεκριμένοι περιβαλλοντικοί όροι από το 2013, με την απόσταση Αθήνα – Ιωάννινα να διεξάγεται σε 3 ώρες και 50 λεπτά, με κύριους σταθμούς σε Ηγουμενίτσα, Ιωάννινα, Καλαμπάκα, Γρεβενά, Σιάτιστα και Κοζάνη.