Musa venit carmine
| Musa venit carmine | |
|---|---|
| Numerus | CB 145 |
| Argumenta | amor |
| Lingua | lingua Latina mediaevalis |
“Musa venit carmine” est initium carminis a discipulis vagantibus Latine scripti, quod in codice Carminum Buranorum sub numero CXLV reperitur.[1]
Textus
[recensere | fontem recensere]Descriptio
[recensere | fontem recensere]Hoc carmen, in sectione amatoria codicis repertum, est hymnus vernalis qui renovationem naturae et gaudium mundi celebrat. Poeta variis avibus (sicut hirundini, cygno, et philomenae) vocem dat ut adventum veris et pulchritudinem ruris virentis nuntient, ubi prata et nemora nitore novo resplendent.[1]
Argumentum descriptione loci amoeni completur, ubi sub tilia frondosa choreae aguntur et rivus iocundo murmure per gramina fluit. Carmen spiritum vitalem exprimit ubi elementa naturae, a ventis temperatis usque ad odores florum, homines ad cantum et laetitiam pariter convocant.[1]
Investigatio critica
[recensere | fontem recensere]Hoc carmen omnino verno tempori dedicatur, in quo auctor res naturales ita exornat ut speciem illam idealem, quae a criticis litterarum locus amoenus appellatur, accurate fingat. Descriptio autem non solum ad delectationem spectat, sed certis imaginibus mythologicis et symbolicis confirmatur, quibus vis renovatrix naturae effertur. [2]
Inter aves quae hanc sceneriam incolunt, philomela primum locum tenet, cuius fletus propter antiquum infortunium (scilicet mythum Procnes et Philomelae) memoratur; quod argumentum in hoc corpore carminum non semel occurrit, ut puta in carmine LXXI invenitur. Altera imago magni momenti est cycnus, qui sub mortem dulcius canere videtur, fatalem horam praesagiens, sicut etiam in carmine CXVI videri licet. Hae figurae poeticae ad maestitiam cum pulchritudine coniungendam conferunt, stilumque carminis ad summam elegantiam tollunt. [3]
Investigatio palaeographica musica
[recensere | fontem recensere]In analysi palaeographica carminis cuius titulus est Musa venit carmine (CB 145), quod in Codice Burano (München, Bayerische Staatsbibliothek, Clm 4660, f. 59v) servatur, elementum maximi momenti non in notis musicis (quae in hoc folio absunt), sed in ipsa scripturae correctione invenitur. Manuscriptum enim praebet emendationem manu antiqua factam in ultima stropha Theodisca: ubi primum scriptum erat "das chunic von Engelland" (id est, rex Angliae, verisimiliter Richardus Cor Leonis), corrector mutavit in "das diu chuenegin von Engelland" (regina Angliae). Haec mutatio palaeographica, probabiliter orta ad evitandam speciem amoris masculini, structuram metricam originalem penitus perturbat. Carmen enim constat dimetris catalecticis et tripodiis trochaicis, quorum cursus rhythmicus regularis [òoòoòoò | òoòoòoò] per additionem syllabarum pro vocabulo "regina" (decasyllabus truncus) frangitur, rhythmicum vigorem carminis minuens. [4]
Quoad musicam propriam, investigatio paleographica defectum neumarum in codice originali confirmat. Quamvis carmen in collectione Carmina Burana late cognitum sit, caret notatione musicali medii aevi; ergo, structura melodica quam auditores moderni cognoscunt non ex fontibus manuscriptis saeculi XIII procedit, sed ex reconstructionibus vel compositionibus recentioribus. Metrica tamen latinitatis, animalium sonos (ut garrit, lupilulat, finsat, trinxat) verbis imitans, suggerit rhythmum vividum et syllabicum, qui cum structura choreae in textu memoratae (in quo fit chorea) quadrat. Desiderium ergo musicae originalis tantum per hypothesim metricam et comparationem cum aliis carminibus eiusdem generis in codice B investigari potest, ubi ductus calami pro verbis tantum, non pro sonis, in hoc folio exaratus est. [5]
Notae
[recensere | fontem recensere]- 1 2 3 4 Carmina amatoria 123-154.
- ↑ Rossi, 2006, pp. 292
- ↑ Rossi, 2006, pp. 292
- ↑ "Musa venit carmine (cb 145)". Examen apium
- ↑ "Musa venit carmine (cb 145)". Examen apium
Bibliographia
[recensere | fontem recensere]- Rossi, Petrus Victorius, red. ( []). Carmina Burana. Testo latino a fronte (8a. ed.). Mediolani: Tascabili Bompiani. ISBN 88-452-5307-4